Arnavutça Meal — Hasan Nahi — Cinn 72:1 – Nas 114:6

Thuaj (o Muhamed): “Mua më është shpallur se disa prej xhindeve kanë dëgjuar (Kuranin) dhe kanë thënë: ‘Me të vërtetë, kemi dëgjuar një Kuran të mrekullueshëm,

i cili udhëzon në rrugën e drejtë dhe kemi besuar në të, prandaj kurrsesi më nuk do t’i shoqërojmë askënd Zotit tonë (në adhurim)!

Qoftë lartësuar Madhëria e Zotit tonë! Ai nuk ka zgjedhur as bashkëshorte, as bir.

Por disa të marrë nga ne flisnin gënjeshtra për Allahun,

kurse ne mendonim se as njerëzit, as xhindet nuk flasin gënjeshtra për Allahun.

Në të vërtetë, ka pasur njerëz që kërkonin mbrojtje nga xhindet, por kjo vetëm sa i çoi më tej në gabime.

Edhe ata mendonin siç mendonit ju, se Allahu nuk do të ringjallte askënd.

Ne jemi ata që kemi synuar qiellin, por kemi hasur në plot roje të forta (engjëj të fuqishëm) dhe shigjeta të zjarrta (meteorë).

Dhe uleshim rreth tij, nëpër vende të përshtatshme për të dëgjuar diçka, por ai që përgjon tani, do të hasë në shigjeta të zjarrta (meteorë) në pritë.

Ne nuk e dimë nëse (me këto roja të qiellit) është synuar e keqja (zbritja e dënimit) për ata që janë në Tokë apo Zoti i tyre kërkon t’i udhëzojë në rrugë të drejtë?!

E midis nesh ka të mirë, por ka edhe që nuk janë të mirë; jemi ndarë në grupime të ndryshme.

Ne e dimë se nuk mund t’i shpëtojmë Allahut në Tokë dhe nuk mund t’i shmangemi Atij duke ikur (në qiell).

Posa dëgjuam udhëzimin (Kuranin), Ne besuam në të; e kush beson në Zotin e vet, nuk ka përse të frikësohet se mos dëmtohet, as se mos i bëhet padrejtësi.

Ka prej nesh që janë myslimanë, por ka edhe të atillë që janë jobesimtarë. Kush ka përqafuar Islamin, ka zgjedhur rrugën e drejtë,

kurse jobesimtarët do të jenë lëndë djegëse të Xhehenemit.’

Sikur të qëndronin (banorët e Mekës) në rrugën e vërtetë, Ne do t’u jepnim ujë të bollshëm,

për t’i vënë ata me këtë në sprovë. Por këdo që largohet nga këshillat e Zotit të tij, Ai do ta hedhë në një dënim të ashpër.

Xhamitë i janë kushtuar vetëm Allahut, prandaj mos iu lutni askujt krahas Allahut!

Kur robi i Allahut (Muhamedi), u ngrit t’i lutej Atij, ata (xhindet) u tubuan rreth tij si shtëllungë.”

Thuaj (o Muhamed): “Unë i lutem vetëm Zotit tim dhe nuk i shoqëroj Atij askënd (në adhurim)”.

Thuaj: “Unë nuk mund t’ju largoj ndonjë dëm e as t’ju sjell ndonjë dobi”.

Thuaj: “Edhe mua askush nuk mund të më mbrojë nga dënimi i Allahut; dhe nuk mund të gjej strehim tjetërkund, përveçse tek Ai.

Unë kam për detyrë veç t’ju përcjell atë që më vjen nga Allahu dhe mesazhet e Tij. Këdo që s’dëgjon Allahun dhe të Dërguarin e Tij, e pret zjarri i Xhehenemit, në të cilin do të mbetet përgjithmonë.”

Kur ata të shohin atë që u është premtuar, do ta dinë se kush është më i dobët dhe më i paktë në numër.

Thuaj (o Muhamed!): “Unë nuk e di, a është afër ajo që ju është premtuar apo Zoti im do ta vonojë.”

Vetëm Ai e di të padukshmen dhe nuk ia zbulon atë askujt,

përveç të dërguarve që ka zgjedhur. Para dhe pas tyre Ai vë mbikëqyrës (engjëj),

në mënyrë që ta dijë nëse i përcjellin mesazhet e Zotit të tyre. Ai përfshin me dijen e Vet gjithçka që ata kanë dhe çdo gjë e ka llogaritur imtësisht.

O ti i mbuluar (o Muhamed)!

Çohu (të falesh) gjithë natën, përveç një pjese të saj,

që është gjysma ose diçka më pak

a diçka më shumë se ajo dhe lexoje Kuranin ngadalë dhe qartë,

sepse Ne do të të dërgojmë vërtet një fjalë me peshë të rëndë.

Natyrisht, adhurimi natën vepron më fuqishëm dhe fjala është më shprehëse,

ngaqë ti ditën je vërtet shumë i zënë.

Prandaj, përmende emrin e Zotit tënd dhe përkushtoju krejtësisht Atij!

Ai është Zot i lindjes dhe i perëndimit, s’ka zot tjetër të vërtetë përveç Tij, drejtoju Atij si rregullues i punëve të tua!

Duroji llomotitjet e atyre dhe largohu nga ata në mënyrë të hijshme!

Lërmi Mua ata që të quajnë gënjeshtar e që jetojnë në luks dhe jepu pak afat atyre,

se, pa dyshim, Ne kemi përgatitur për ata pranga, zjarr flakërues,

ushqime që ngecin në fyt dhe dënime të dhembshme

në Ditën, kur Toka dhe malet dridhen e bëhen si pirgje rëre të lëvizshme.

Ne, me të vërtetë, ju kemi sjellë një të Dërguar dëshmitar mbi ju, ashtu siç ia çuam një të dërguar Faraonit,

por Faraoni nuk e dëgjoi të Dërguarin, andaj i çuam dënim të rëndë.

Qysh do të mbroheni ju, nëse mbeteni jobesimtarë, Ditën në të cilën fëmijët do të thinjen?

Atë ditë qielli do të çahet e premtimi i Zotit do të përmbushet.

Në të vërtetë, kjo është këshillë, prandaj, kush dëshiron, le të zgjedhë rrugën e drejtë që e çon te Zoti i tij.

Natyrisht, Zoti yt e di se ti (o Muhamed) falesh më pak se dy të tretat e natës, ndonjëherë gjysmën ose një të tretën e saj, si edhe disa prej atyre që janë me ty. Allahu e përcakton gjatësinë e ditës dhe të natës dhe e di se ju nuk mund ta llogarisni atë saktësisht, prandaj kthehet tek ju me mëshirë. Kështu që lexoni Kuran aq sa mundeni! Ai e di se disa prej jush do të jenë të sëmurë, disa do të udhëtojnë nëpër botë, duke kërkuar mirësitë e Tij (për jetesë) dhe disa të tjerë do të jenë duke luftuar në rrugën e Tij, prandaj lexoni sa keni mundësi nga Kurani! Faleni namazin, jepeni zekatin dhe jepini Allahut një hua të mirë (që Ai t’jua kthejë shumëfish). Çfarëdo mirësie që bëni për shpirtin tuaj, me siguri që do ta gjeni tek Allahu. Ajo do të jetë më e mirë dhe më e shpërblyer. Kërkoni faljen e Allahut, sepse Allahu është vërtet Falës i madh dhe Mëshirëplotë.

O ti i mbështjellë (o Muhamed)!

Çohu dhe paralajmëro!

Zotin tënd madhëroje,

petkat e tua pastroji

dhe largohu nga ndyrësia (adhurimi i idhujve)!

Mos jep gjë me synimin që të marrësh më shumë

dhe për hir të Zotit tënd duro,

se, kur të fryhet në Sur,

ajo do të jetë një ditë e rëndë.

Për jobesimtarët nuk do të jetë aspak e lehtë.

Më lër Vetëm (të merrem) me atë që e krijova

dhe i dhashë pasuri të pamasë

e djem pranë vetes!

Unë ia bëra kamjen të lehtë e të shtruar,

e, megjithatë, ai lakmon që t’i jap më tepër.

Jo, kurrsesi! Vërtet, ai i mohoi me kryeneçësi shpalljet Tona,

prandaj Unë do ta ngarkoj atë me dënime të rënda.

Ai mendoi dhe kurdisi (kundër Kuranit),

dhe qoftë mallkuar, si kurdisi!

Dhe sërish qoftë mallkuar, si kurdisi!

Pastaj vështroi rreth vetes,

mblodhi vetullat e u vrenjt,

pastaj u kthye i kapardisur

dhe tha: “Ky (Kuran) nuk është gjë tjetër, veçse magji e trashëguar!

Këto janë vetëm fjalë të një vdekatari!”

Do ta hedh në Sekar (Xhehenem)!

E si mund ta dish ti tamam se çfarë është Sekari (zjarri përvëlues)?

Ai nuk lë gjë dhe nuk kursen asgjë,

lëkurat i shkrumbon.

Atij i rrinë roje nëntëmbëdhjetë (engjëj).

Ne kemi bërë rojtarë të zjarrit vetëm engjëjt dhe numrin e tyre e kemi bërë sprovë (objekt polemikash) për jobesimtarët, me qëllim që të binden ata që u është dhënë Libri e t’u shtohet besimi atyre që besojnë; që të mos dyshojnë ata që u është dhënë Libri dhe besimtarët e vërtetë dhe që të thonë ata që kanë sëmundjen e dyshimit në zemër dhe jobesimtarët: “Ç’ka dashur të thotë Allahu me këtë shembull?” Kështu, Allahu lë në humbje atë që do dhe çon në rrugë të drejtë atë që do. Askush tjetër, përveç Tij, nuk e di numrin e ushtrisë së Zotit tënd. Ky është vetëm një përkujtesë për njerëzit.

Kurrsesi! Betohem për Hënën,

për natën që largohet

e për agimin që zbardhëllon

se ai (Xhehenemi) është vërtet një nga fatkeqësitë më të mëdha,

paralajmërim për njerëzit,

për ata nga ju që dëshirojnë të ecin përpara (me vepra të mira) ose të kthehen mbrapsht (me vepra të këqija).

Çdo njeri është peng i veprave të veta,

përveç njerëzve të krahut të djathtë;

të cilët në kopshtet e Xhenetit pyesin njëri-tjetrin

për keqbërësit:

“Çfarë ju ka sjellë në Sekar?”

Ata do të përgjigjen: “Nuk ishim nga ata që falnin namaz

dhe as prej atyre që i ushqenin të varfrit.

Ne lëshoheshim në biseda të kota me llafazanët

dhe mohonim Ditën e Llogarisë,

derisa na erdhi vdekja.”

Prandaj, kurrfarë ndërmjetësimi i cilitdo ndërmjetësuesi nuk do t’i ndihmojë ata.

Atëherë, përse shmangen ata nga këshillimi,

sikur të ishin gomarë të egër

e të frikësuar që ikin prej luanit?!

Vërtet, çdonjëri prej tyre kërkon që t’i jepen shkrime të hapura (nga Zoti).

Kurrsesi, pasi ata nuk i frikësohen jetës tjetër!

Në të vërtetë, ky (Kuran) është këshillë,

prandaj, kush të dojë, le t’ia vërë veshin!

Por atij ia vënë veshin vetëm ata që do Allahu. Vetëm Ai është i Denjë për t’u pasur frikë dhe vetëm Ai është i Denjë për të falur.

Betohem në Ditën e Kiametit!

Betohem në shpirtin qortues!

A mendon njeriu se nuk do të mund t’i mbledhim eshtrat e tij?!

Po, si jo! Ne jemi të Zotë t’ia ribëjmë bashkë me përsosmëri edhe majat e gishtave të tij.

Por njeriu dëshiron të gabojë sa të jetë gjallë

dhe pyet: “Kur do të jetë Dita e Kiametit?”

Por, kur sytë t’i verbohen

dhe të zihet Hëna

dhe Dielli e Hëna të bashkohen,

atë ditë njeriu do të thotë: “Ku të iki?”

Askund! S’ka strehë!

Atë ditë, streha është te Zoti yt.

Atë ditë, njeriu do të vihet në dijeni për veprat që ka bërë dhe për ato që ka lënë pa bërë.

Po, vërtet që njeriu do të dëshmojë kundër vetvetes,

edhe sikur të paraqesë shfajësimet e veta.

Mos nxito (o Muhamed) në leximin e Kuranit me gjuhën tënde![382] ——— [382] Në fillimet e Shpalljes Hyjnore, Profeti (a.s.) ishte shumë i shqetësuar se nuk do të mbante dot mend atë që i përcillte Xhebraili (a.s.). Për këtë arsye, ai nxitonte të recitonte menjëherë pas tij pjesët e shpallura, duke humbur përqendrimin për pjesët që do t’i shpalleshin akoma.

Ne e kemi për detyrë t’i mbledhim pjesët e tij e ta lexojmë atë.

Dhe, kur ta lexojmë atë, ti përcille leximin e tij!

Pastaj, e kemi Ne për detyrë ta shpjegojmë.

Por ju doni këtë jetë (kalimtare)

e për jetën tjetër nuk kujtoheni!

Atë ditë, disa fytyra do të shkëlqejnë

dhe Zotin e tyre do të shohin.

Kurse disa fytyra, atë ditë, do të jenë të zymta,

duke e ditur se do të pësojnë një fatkeqësi, që të thyen në mes.

Por, kur shpirti të vijë në grykë

e të thërrasin “A ka shërues”,

atëherë, ai (që po vdes) do të bindet se ky është çasti i ndarjes

dhe këmbët do të ngrijnë[383]. ——— [383] Fjalë për fjalë: “Kur këmba të bashkohet me këmbën”, d.m.th. ashpërsia e çastit të vdekjes me ashpërsinë e asaj që vjen më pas.

Atë ditë, ai do të sillet te Zoti yt.

Ai as nuk besoi dhe as nuk u fal,

por e mohoi të vërtetën dhe ia ktheu kurrizin,

e pastaj shkoi te njerëzit e vet, duke u krenuar.

Mjerë për ty! Mjerë për ty!

Sërish: Mjerë për ty! Mjerë për ty!

Vallë, a mendon njeriu se do të mbetet pa përgjegjshmëri?

A s’ka qenë një pikë fare që derdhej,

pastaj u bë droçkë gjaku e më pas Allahu e krijoi dhe i dha formë e përmasa të caktuara,

e prej tij bëri çiftin: mashkullin e femrën?!

Vallë, Ai Krijues, a nuk ka fuqi që t’i ngjallë të vdekurit?!

Vallë, a nuk ka kaluar një periudhë kohore, kur njeriu nuk ka qenë qenie e denjë për t’u përmendur?![384] ——— [384] Në mitrën e nënës ose në kohën kur Ademit i ishte dhënë forma, por s’i ishte fryrë shpirti.

Në të vërtetë, Ne e krijuam njeriun nga një pikë fare e përzier, për ta sprovuar dhe e bëmë që të dëgjojë dhe të shohë.

Natyrisht që Ne i treguam atij rrugën e drejtë, që ai të jetë ose mirënjohës, ose mosmirënjohës.

Pa dyshim, Ne kemi përgatitur për jobesimtarët zinxhirë, pranga dhe zjarr flakërues.

Sigurisht, të ndershmit besimtarë do të pinë (në Xhenet) kupa me pije të përzier me Kafur,[385] ——— [385] Një burim në Xhenet.

nga burimi që vetëm robtë e Allahut pinë dhe të cilin mund ta çojnë nga të duan.

Ata e zbatojnë premtimin dhe i frikësohen Ditës (së Kiametit), tmerri i së cilës përhapet gjithkund.

Ata i ushqejnë të varfrit, jetimët dhe të zënët robër edhe pse vetë janë nevojtarë,

duke thënë: “Ne ju ushqejmë vetëm për hir të Zotit. Për këtë, nuk duam shpërblim e as falënderim!

Ne i frikësohemi Zotit tonë në një Ditë të ashpër, që do t’i bëjë fytyrat të jenë të vrenjtura.”

Por Allahu do t’i ruajë ata nga tmerret e asaj Dite e do t’u japë shkëlqim dhe gëzim

dhe, për durimin e tyre, Ai do t’i shpërblejë me Xhenet dhe petka të mëndafshta.

Të mbështetur në divane, ata nuk do të kenë as vapë dhe as të ftohtë.

Hija e pemëve të tij (Xhenetit) është afër mbi kokat e tyre, ndërsa frutat e tyre do t’i kenë afër sa t’i arrijnë me dorë.

Aty do t’u shërbehet me enë të argjendta dhe kupa kristali,

kupa të tejdukshme argjendi, madhësinë e të cilave (do ta zgjedhin) sipas dëshirës.

Aty do të pinë gota me pije të përzier me xhenxhefil,

prej një burimi të quajtur Selsebil.

Atyre do t’u shërbejnë djem përherë të rinj, që, kur i shikon, të duken si margaritarë të shpërndarë.

Ngado që të hedhësh sytë, do të shohësh lumni dhe një mbretëri të madhe.

Ata do të jenë të veshur me petka të holla mëndafshi të gjelbër dhe me armaç mëndafshi të trashë, të stolisur me byzylykë të argjendtë. Zoti i tyre do t’u japë të pinë pije të pastër.

Ky do të jetë me të vërtetë shpërblimi juaj; përpjekjet tuaja do të jenë të pranuara.

Në të vërtetë, Ne ta kemi shpallur Kuranin ty hap pas hapi.

Prandaj ki durim për vendimin e Zotit tënd e mos dëgjo asnjë gjynahqar apo jobesimtar prej tyre!

Përmende emrin e Zotit tënd në mëngjes dhe në mbrëmje.

Në një pjesë të natës[386] bëji sexhde Atij dhe, natën falju gjatë[387] Atij. ——— [386] Pra, falu për aksham dhe jaci. [387] Pra, fal namazin e natës (tehexh-xhud).

Vërtet që jobesimtarët e duan jetën e këtushme dhe nuk e përfillin një Ditë të vështirë, që do t’u vijë.

Ne i krijuam ata dhe ua forcuam strukturën, por, nëse duam, i ndërrojmë plotësisht me të tjerë si ata.

Në të vërtetë, kjo është këshillë, prandaj, kush të dojë, le të ndjekë rrugën që e shpie te Zoti i tij.

Por ju nuk mund të dëshironi, përveçse me vullnetin e Allahut! Ai është vërtet i Gjithëdijshëm e i Urtë.

Ai pranon në mëshirën e Vet kë të dojë, ndërsa për keqbërësit ka përgatitur një dënim të dhembshëm.

Për ato që dërgohen njëra pas tjetrës,[388] ——— [388] Komentuesit e Kuranit nuk kanë rënë dakord se kujt i referohet përemri “ato” në vargjet 1-6. Shumica e tyre thonë se bëhet fjalë për erërat. Disa thonë se janë engjëjt dhe të tjerë thonë se bëhet fjalë për vargjet e Kuranit. Të gjitha këto interpretime janë të besueshme dhe nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën. Kështu, vargjet 1-3 u referohen erërave, vargu 4 u referohet vargjeve kuranore, që ndajnë të vërtetën nga e pavërteta, kurse vargjet 5-6, engjëjve.

për ato që shpejtojnë shtrëngatën,

për ato që shpërndajnë shiun,

për ato që ndajnë saktësisht

dhe për ato që përcjellin këshilla,

si shfajësim apo paralajmërim!

Në të vërtetë, ajo që ju është premtuar, do të bëhet!

Kur yjet të shuhen

dhe, kur qielli të çahet

dhe, kur malet të thërrmohen si pluhur

dhe, kur të dërguarit të tubohen në kohën e caktuar

- në cilën ditë do të ndodhin të gjitha këto?

Në Ditën e Ndarjes vendimtare!

Kush vallë do të ta shpjegojë se ç’është Dita e Ndarjes vendimtare?

Mjerë mohuesit në atë ditë!

A nuk i kemi zhdukur të lashtët

e pastaj do t’i bëjmë të tjerët t’i pasojnë?

Kështu do të veprojmë me të gjithë keqbërësit!

Mjerë mohuesit në atë ditë!

A nuk ju kemi krijuar nga një pikë lëngu të shpërfillur,

të cilën e vumë në një vend të sigurt (mitër),

deri në një kohë të caktuar?!

Kështu e kemi rregulluar; sa Rregullues të shkëlqyer jemi Ne!

Mjerë mohuesit në atë ditë!

A nuk e kemi bërë Tokën vendqëndrim

të të gjallëve dhe të të vdekurve?

A nuk kemi vënë në të male të larta e të patundshme? A nuk ju kemi dhënë të pini me bollëk ujë të ëmbël?

Mjerë mohuesit në atë ditë!

(Do t’u thuhet): Nisuni drejt atij (dënimi) që e mohuat!

Shkoni drejt një hijeje me tri kolona (tymi të Xhehenemit),

e cila nuk bën hije (freskuese) dhe as nga flaka nuk të shpëton!

Ajo hedh shkëndija të mëdha sa një kala,

sikur të ishin deve të verdha!

Mjerë mohuesit në atë ditë!

Kjo është një ditë, kur ata nuk do të mund të flasin

dhe nuk do t’u jepet leje për t’u shfajësuar.

Mjerë mohuesit në atë ditë!

Kjo është Dita e Ndarjes vendimtare, në të cilën do të tuboheni ju dhe popujt e lashtë,

prandaj, nëse zotëroni ndonjë dinakëri, përdoreni kundër Meje!

Mjerë mohuesit në atë ditë!

Punëdrejtët do të jenë mes hijesh e burimesh,

si dhe frutash nga ato që dëshirojnë.

(Do t’u thuhet) “Hani e pini e ju bëftë mirë, (si shpërblim) për atë që keni punuar.”

Kështu i shpërblejmë Ne ata, që bëjnë vepra të mira.

Mjerë mohuesit në atë ditë!

Hani dhe kënaquni për pak kohë! Ju jeni keqbërës!

Mjerë mohuesit në atë ditë!

Kur atyre u thuhej: “Përkuluni (në namaz para Allahut)!” ata nuk përkuleshin.

Mjerë mohuesit në atë ditë!

Në çfarë shpallje tjetër do të besojnë ata, pas këtij (Kurani)?!

Për çfarë e pyesin ata njëri-tjetrin?

Për Lajmin e madh,

rreth të cilit ata kanë kundërshtime.

Ani, shpejt do ta marrin vesh!

Sigurisht që shpejt do ta marrin vesh!

A nuk jua kemi bërë Tokën si shtrat

e malet si shtylla?!

Ne ju kemi krijuar në çifte

dhe gjumin jua kemi bërë për prehje.

Natën jua kemi bërë mbulesë,

ndërsa ditën e kemi caktuar për të punuar.

Mbi ju kemi ndërtuar shtatë qiej të fortë

dhe kemi vënë kandil (diell) të shndritshëm!

Nga retë Ne ju lëshojmë ujëra të bollshme

për rritjen e drithërave, bimëve

dhe të kopshteve të dendura.

Sigurisht, Dita e Ndarjes vendimtare është caktuar.

Atë Ditë do të fryhet në Sur dhe ju do të vini grupe-grupe.

Dyert e qiellit do të hapen

dhe malet do të shtyhen tutje e do të bëhen si mirazh.

Me të vërtetë, Xhehenemi do të bëhet pusi,

vendbanim i caktuar për keqbërësit,

që aty të mbeten përgjithmonë.

Aty nuk do të shijojnë as freski, as pije,

përpos ujit të valuar dhe qelbësirave,

si shpërblim përkatës (të veprave të tyre).

Në të vërtetë, ata as që e çonin nëpër mend se do të jepnin llogari

dhe shpalljet Tona i mohonin prerazi.

Por Ne çdo gjë e kemi shënuar në një libër.

Prandaj do t’u themi: “Shijojeni këtë! Ne nuk do t’ju shtojmë gjë tjetër përveçse dënim!”

Vërtet, për punëdrejtët është përgatitur e mira (Xheneti):

kopshte dhe vreshta,

vajza të reja, të së njëjtës moshë,

dhe kupa të plota.

Atje nuk do të dëgjojnë biseda të kota e as gënjeshtra.

Kështu është shpërblimi nga Zoti yt - dhuratë sipas meritës

Zoti i qiejve dhe i Tokës dhe i gjithçkaje që gjendet midis tyre, i Gjithëmëshirshmi, të Cilit askush nuk do të mund t’i flasë (nga frika).

Në ditën, kur Shpirti (Xhebraili) dhe engjëjt do të jenë të rreshtuar, nuk do të flasë askush, përveç atij që do t’i japë leje i Gjithëmëshirshmi e që do të thotë të vërtetën.

Ajo është Dita e Vërtetë, prandaj kush të dojë, le të kthehet te Zoti i vet (që në këtë jetë).

Me të vërtetë, Ne ju kemi paralajmëruar se është i afërt dënimi, Ditën, kur njeriu do të shohë se ç’kanë bërë duart e tij dhe, kur jobesimtari do të thotë: “Ah, sikur të isha pluhur!”

Për ata (engjëj) që marrin me forcë,[389] ——— [389] D.m.th. shpirtrat e jobesimtarëve.

për ata që marrin butësisht,[390] ——— [390] D.m.th. shpirtrat e besimtarëve.

për ata që notojnë në hapësirë,

për ata që nxitojnë,[391] ——— [391] D.m.th. të fusin në Xhenet shpirtrat e mirë.

dhe për ata që i rregullojnë punët![392] ——— [392] D.m.th. zbatojnë urdhrat e Allahut në univers.

Ditën kur do të dridhet gjithçka nga ushtima (që lajmëron Kiametin),

e cila do ta ndiqet nga një e dytë,

disa zemra do të jenë të mbushura me tmerr

e shikimet e tyre do të bien përdhe.

Ata thonë: “Vallë, vërtet do të rikthehemi në jetë?!

A thua, edhe kur të bëhemi eshtra të thërrmuara?!”

Dhe thonë: “Po qe kështu, atëherë ky kthim do të jetë humbje (për ne)!”

Por, ajo do të jetë veç një fryrje e vetme (e Surit)

dhe ata përnjëherësh do të brofin (të ringjallur).

A e ke dëgjuar (o Muhamed) historinë e Musait?

Zoti i tij e thirri në luginën e shenjtë të Tuvas dhe i tha:

“Shko te Faraoni, se ai, me të vërtetë, ka kaluar çdo kufi;

dhe thuaji: “A do ta pastrosh veten,

dhe të të udhëzoj te Zoti yt, që t’i frikësohesh?”

Musai ia tregoi mrekullinë më të madhe,

por ai (Faraoni) e mohoi dhe e kundërshtoi.

Pastaj i ktheu shpinën, duke u përpjekur (kundër së vërtetës)

dhe tuboi njerëzit e u deklaroi:

“Unë jam zoti juaj më i lartë!”

Prandaj Allahu e goditi atë me dënim në jetën tjetër dhe në këtë jetë.

Kjo është këshillë për ata që i frikësohen Allahut.

Cili është më i vështirë: krijimi i juaj apo i qiellit, të cilin Ai e ndërtoi,

ia ngriti lart kupën dhe e përsosi.

Netët i bëri të errëta, kurse ditët të ndritshme.

Pastaj e shtriu rrafsh Tokën,

dhe, nga ajo nxori ujërat dhe bëri kullotat,

kurse malet i bëri të patundshme,

që t’i gëzoni ju dhe bagëtitë tuaja.

Kur të arrijë gjëma më e madhe,

atë Ditë njeriu do të kujtojë gjithçka që ka bërë

dhe Zjarri flakërues do t’i tregohet çdokujt që sheh.

Atëherë, ai që ka shkelur gjithçka

dhe ka parapëlqyer jetën e kësaj bote,

sigurisht që do të ketë për strehë Xhehenemin.

Kurse ai që i është frikësuar madhërisë së Zotit të tij dhe e ka frenuar veten nga dëshirat,

pa dyshim që do të ketë për strehë Xhenetin.

Të pyesin ty për Orën (e Kiametit) se kur do të ndodhë.

Çfarë rëndësie ka për ty që ta përmendësh atë?

Tek Zoti yt është fundi i (dijenisë rreth) saj.

Ti je vetëm paralajmërues i atyre që i frikësohen asaj.

Ditën kur do ta shohin atë, (njerëzve) do t’u duket se kanë qëndruar (në Tokë) veç një mbrëmje apo një mëngjes.

Ai[393] u vrenjt dhe ktheu kurrizin, ——— [393] Muhamedi (a.s.).

kur i erdhi pranë i verbri.

E ku e di ti, ndoshta ai dëshironte të pastrohej (nga gjynahet)

ose të merrte këshillë, e këshilla t’i sillte dobi atij?!

Sa për atë që është i pasur,

ti atij po i kushton vëmendje,

megjithëse nuk ke përgjegjësi, nëse ai nuk dëshiron të pastrohet.

Sa për atë që të vjen duke nxituar

dhe ndien frikë (nga Allahu),

ti atij nuk po ia vë veshin.

Mos vepro ashtu! Në të vërtetë, ky (Kuran) është këshillë,

pra, kush të dojë, le të marrë këshillë!

Ai ndodhet në Faqe të nderuara,[394] ——— [394] Në Leuhi Mahfûdh.

të lartësuara, të pastra,

në duart e shkruesve (engjëj)

të ndershëm dhe të drejtë.

Mallkuar qoftë njeriu! Sa mosmirënjohës që është ai!

Prej çfarë gjëje e krijon Allahu atë?

Prej pikës së farës e krijon dhe i jep përmasa të rregullta.

Më pas ia lehtëson rrugën (e lindjes)

e pastaj e vdes dhe i cakton një varr,

dhe, kur të dojë, Ai e ringjall.

E megjithatë, njeriu ende nuk i ka plotësuar ato që i ka urdhëruar Ai!

Le të mendojë njeriu për ushqimin e vet:

Jemi Ne që lëshojmë ujë me bollëk,

pastaj e çajmë tokën në thellësi

dhe nxjerrim prej saj drithërat,

rrushin e perimet,

ullirin e palmat,

kopshtet e dendura,

pemët dhe gjithë barërat,

që t’i gëzoni ju dhe bagëtitë tuaja.

Por, kur të vijë Ushtima,

atë Ditë njeriu do të ikë nga i vëllai,

nga e ëma dhe nga i ati,

nga e shoqja dhe nga fëmijët e vet.

Atë Ditë, secili prej tyre do të ketë aq shqetësim për veten, sa do t’i mjaftojë.

Atë Ditë do të ketë fytyra rrëzëllore,

të qeshura e të gëzuara.

Atë Ditë do të ketë (edhe) fytyra të pluhurosura,

që do t’i mbulojë errësira.

Këta janë jobesimtarët, gjynahqarët.

Kur Dielli të mblidhet e të humbë shkëlqimin;

kur yjet të rrëzohen

dhe malet të lëvizin tutje;

kur devetë barrse të braktisen

dhe egërsirat të tubohen;

kur detet të vlojnë

dhe shpirtrat të bashkohen (me trupat);

kur foshnja e varrosur për së gjalli të pyetet

për çfarë faji ishte vrarë;

kur fletët të shpërndahen[395] ——— [395] D.m.th. regjistrat e veprave të njerëzve.

dhe qielli të zhvishet;

kur Xhehenemi të flakërojë

dhe Xheneti të afrohet:

atëherë çdokush do të marrë vesh çfarë kishte përgatitur (për këtë Ditë).

Betohem për ata (planetë) që tërhiqen,

që lindin e perëndojnë,

për natën kur bie terri

e për agimin kur nis të zbardhë,

se ky (Kuran) është Fjalë e (kumtuar prej) një të Dërguari fisnik,[396] ——— [396] Prej Xhebrailit (a.s.).

që zotëron fuqi dhe pozitë të lartë te Zoti i Fronit

e që është i respektuar atje dhe besnik.

Shoku juaj[397] nuk është i marrë. ——— [397] Muhamedi (a.s.).

Ai e ka parë atë[398] në horizontin e qartë ——— [398] Pra, Profeti (a.s.) e ka parë Xhebrailin (a.s.) në formën e tij fillestare në fillimet e Shpalljes Hyjnore.

dhe nuk mbulon asnjë të fshehtë prej së Padukshmes.

As ky (Kuran) nuk është fjalë e djallit të mallkuar.

Prandaj, nga po ia mbani?

Ai është veçse këshillë për botët:

për secilin nga ju që dëshiron të ndjekë rrugën e drejtë.

Por ju nuk mund të dëshironi, përveçse me vullnetin e Allahut, Zotit të botëve!

Kur qielli të çahet

dhe yjet të derdhen;

kur detet të përzihen

dhe varret të rrotullohen,

atëherë çdokush do të mësojë për veprat që ka bërë dhe që ka lënë pa bërë.

O njeri, ç’të mashtroi ty që nuk i besove Zotit tënd bujar,

i Cili të krijoi ty, të dha përmasa të rregullta dhe të harmonizoi

dhe, që të ka mbrujtur në çfarëdo forme që ka dashur?!

Por jo! Ju e quani të gënjeshtërt Gjykimin (pas ringjalljes),

ndonëse mbi ju ka rojtarë (që ju vëzhgojnë),

shënues të nderuar,

që dinë gjithçka që bëni.

Vërtet, punëdrejtët do të jenë në Xhenet,

kurse fajtorët, me siguri, do të jenë në Zjarrin flakërues,

në të cilin do të digjen në Ditën e Gjykimit,

pa mundur t’i shmangen atij.

E kush do të ta shpjegojë ty se ç’është Dita e Gjykimit?

Edhe njëherë: Kush do të ta shpjegojë ty se ç’është Dita e Gjykimit?

Ajo është Dita, kur askush nuk do të ketë fuqi për të bërë gjë për ndonjë tjetër dhe, kur pushteti do të jetë vetëm i Allahut.

Mjerë për ata që hanë në peshë (dhe matje),

që, kur masin për veten, e marrin masën të plotë,

ndërsa, kur u masin të tjerëve me litër ose me kandar, ua pakësojnë.

A nuk mendojnë ata se do të ringjallen

në një Ditë të madhe,

Ditën, kur të gjithë njerëzit do të dalin para Zotit të botëve?!

Sigurisht (që do të ringjallen), dhe Libri i punëmbrapshtëve do të jetë në Sixh-xhîn!

E kush do të ta shpjegojë ty se ç’është Sixh-xhîn?!

Është një libër i shkruar!

Mjerë mohuesit atë ditë,

të cilët mohuan Ditën e Gjykimit!

Askush nuk e mohon atë, përveç gjynahqarëve që shkelin çdo kufi

e të cilët, kur u lexohen shpalljet Tona, thonë: “Këto janë përralla të popujve të lashtë!”

Nuk është ashtu! Por veprat e tyre (të këqija) ua kanë mbuluar zemrat.

Nuk është ashtu! Në të vërtetë, atë ditë një vel do t’i pengojë ata që të shohin Zotin e tyre,

pastaj, me siguri, do të hyjnë në Zjarrin e Xhehenemit

e do t’u thuhet: “Ja, kjo është ajo që e quanit të gënjeshtërt!”

Ndërsa Libri i punëdrejtëve me siguri që do të jetë në Il-lijûn.

E kush do të ta shpjegojë ty se ç’është Il-lijjûn?

Është një libër i shkruar!

Atë e dëshmojnë të afërmit (e Allahut).

Me të vërtetë, punëdrejtët do të gjenden në Xhenet,

duke shikuar nga divanet.

Në fytyrat e tyre do të njohësh shkëlqimin e Lumturisë.

Atyre do t’u jepet të pinë musht të pastër të ruajtur mirë,

fundi i të cilit është myshku. Për këtë, le të përpiqen ata që përpiqen.

Dhe ai (musht) do të përzihet me ujin e Tesnimit,

nga burimi i të cilit do të pinë më të afërmit (e Allahut).

Vërtet, keqbërësit qeshnin me ata që besonin,

duke ia shkelur syrin njëri-tjetrit, sa herë që ata kalonin pranë tyre.

Kur ktheheshin te njerëzit e vet, ata talleshin (me besimtarët)

dhe, kur i shihnin ata, thoshin: “Këta janë të humbur”,

ndonëse nuk qenë dërguar për kujdestarë të tyre.

Por sot, ata që kanë besuar, do t’i përqeshin jobesimtarët,

e nga divanet e ngritura do t’i shikojnë.

A janë shpërblyer meritueshëm mohuesit për atë që kanë bërë?!

Kur qielli të çahet,

duke dëgjuar me bindje Zotin e vet, siç e ka për detyrë;

kur Toka të sheshohet (nga rrënimi i maleve)

dhe të flakë atë që ka brenda e të zbrazet,

duke dëgjuar me bindje Zotin e vet, siç e ka për detyrë,

atëherë ti, o njeri, që përpiqesh shumë, mundin tënd do ta gjesh te Zoti yt.

Ai, të cilit do t’i jepet libri i tij në dorën e djathtë,

do ta ketë të lehtë llogarinë

dhe do të kthehet i gëzuar te të afërmit e tij.

Kurse ai, të cilit do t’i jepet libri i tij pas shpinës,

do të lutet për të vdekur

dhe në zjarr do të digjet,

sepse ai jetonte i shkujdesur në familjen e tij,

duke menduar se kurrë nuk do të kthehej (për të dhënë llogari).

Po, Zoti i tij, sigurisht që i ka ndjekur të gjitha punët e tij!

Betohem në kuqërrimin e muzgut,

në natën e në gjithçka që ajo kaplon me errësirën e saj,

si dhe në hënën e plotë,

se ju, me siguri, do të kaloni nga e keqja te më e keqja!

Çfarë kanë ata që nuk duan të besojnë?!

E përse, kur u lexohet Kurani, nuk përulen në sexhde?!

Përkundrazi, ata që nuk besojnë e quajnë atë gënjeshtër.

Por Allahu e di mirë çfarë fshehin ata,

prandaj shpallu atyre dënimin e dhembshëm (që i pret të gjithë),

përveç atyre, që besojnë dhe bëjnë vepra të mira; ata do të shpërblehen pandërprerë.

Për qiellin me yjësi,

për Ditën e premtuar[399], ——— [399] Ditën e Kiametit.

për dëshmitarin dhe për atë që dëshmohet!

Mallkuar qofshin njerëzit e Hendekut,[400] ——— [400] “Njerëzit e Hendekut”: vargu bën fjalë për një ngjarje që ka për protagonist një mbret çifut të Nexhranit, në veri të Jemenit, të quajtur Dhu Nuvas. Ai i përndoqi të krishterët e asaj krahine dhe martirizoi një numër të madh prej tyre, duke i hedhur në një hendek të mbushur me zjarr. Sipas disa transmetimeve, aty u dogjën njëzet e tre mijë të krishterë. Historia tregon se ky krim nuk mbeti pa u ndëshkuar, sepse një ushtri prej shtatëdhjetë mijë vetash u dërgua kundër Dhu Nuvasit nga Negusi i Etiopisë. Ushtria e Dhu Nuvasit u shpartallua, ai vrau veten dhe njerëzit e tij u skllavëruan. Për të marrë hakun e të krishterëve të vrarë, kaloi nën tehun e shpatës një e treta e burrave të Nexhranit dhe një e gjashta e grave u skllavërua.

zjarrit (të ushqyer) me lëndë djegëse,

kur rrinin ulur rreth tij,

duke dëshmuar atë që po i bënin besimtarëve!

Ata i munduan besimtarët, vetëm pse këta i besuan Allahut, të Plotfuqishmit, të Denjit për çdo lavd,

të Cilit i përket pushteti i qiejve dhe i Tokës dhe që është Dëshmitar i çdo gjëje.

Pa dyshim, ata që i përndjekin besimtarët dhe besimtaret e nuk pendohen, i pret dënimi i Xhehenemit dhe dënimi me djegie.

Kurse për ata, që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, do të ketë kopshte, nëpër të cilat rrjedhin lumenj. Kjo është fitorja madhështore.

Vërtet, ndëshkimi i Zotit tënd është i ashpër!

Vërtet, Ai e zë fill krijimin dhe e përsërit atë.

Ai është Falësi i madh, i Dhembshuri,

Zotëruesi i Fronit të Lavdishëm,

Vepruesi i gjithçkaje që dëshiron.

A e ke dëgjuar ndodhinë e ushtrive

të Faraonit dhe të fisit Themud?

E megjithatë, ata që nuk besojnë, vazhdojnë ta quajnë atë (Kuranin) të rremë,

ndonëse Allahu është pas tyre e i ka nën kontroll.

Përkundrazi, ai është një Kuran i lavdishëm,

në Pllakën e Ruajtur mirë (Leuhi Mahfûdh).

Për qiellin dhe për vizitorin e natës!

E kush mund të ta shpjegojë ty se ç’është vizitori i natës?

Ai është ylli që shpon terrin.

Për çdo njeri ka mbikëqyrës.

Le të meditojë njeriu se prej çfarë është krijuar:

është krijuar prej një lëngu që hidhet

e që del ndërmjet shtyllës kurrizore dhe brinjëve.

Me të vërtetë, Ai është i Fuqishëm për ta kthyer (në jetë) atë

ditën, kur do të zbulohen të fshehtat,

kur njeriu nuk do të ketë as fuqi, as ndihmës.

Për qiellin që kthehet pareshtur[401] ——— [401] Pra, kthehet pareshtur me shi në ciklin e tij avullim-ré-kondensim.

dhe për Tokën që plasaritet,[402] ——— [402] Pra, plasaritet për të mbirë bimët.

që kjo është një Fjalë ndarëse,[403] ——— [403] Pra, Kurani është ndarës i së vërtetës nga e pavërteta.

dhe nuk është aspak shaka!

Në të vërtetë, ata ngrenë kurthe,

por dhe Unë ua pres me kurth.

Prandaj, jepu pak afat jobesimtarëve, lëri të qetë edhe për pak.

Lavdëro emrin e Zotit tënd, më të Lartit,

që ka krijuar gjithçka dhe e ka përpjesëtuar drejt;

që ka caktuar fatin e çdo gjëje dhe ia ka rrëfyer rrugën;

që bën të rriten kullotat

dhe pastaj të shndërrohen, të thahen e të vyshken.

Ne do të të bëjmë ty (Muhamed) të lexosh (Shpalljet Tona), kështu që nuk ke për të harruar,

përveç asaj që do Allahu. Vërtet, Ai e di të dukshmen dhe çka është e fshehtë.

Do të ta lehtësojmë ty rrugën e drejtë,

prandaj këshillo, nëse këshilla do të jetë e dobishme!

Asaj do t’ia vërë veshin ai që (i) frikësohet (Allahut),

e do t’i shmanget vetëm më i keqi,

i cili do të digjet në zjarrin e madh,

ku as nuk do të vdesë, as nuk do të jetojë.

I shpëtuar është ai që pastrohet,

që e përmend emrin e Zotit të vet dhe që fal namaz!

Por ju, përkundrazi, më shumë po e parapëlqeni jetën e kësaj bote,

ndonëse jeta tjetër është më e mirë dhe e amshuar.

Kjo, me të vërtetë, ndodhet në Fletët e lashta,

në Fletët e Ibrahimit dhe Musait.

A ke dëgjuar për Ngjarjen Gjithëpërfshirëse (Kiametin)?

Atë Ditë do të poshtërohen fytyra njerëzish,

që kanë punuar e janë rraskapitur (duke bërë të këqija në këtë botë).

Ata do të digjen në zjarr të nxehtë

e do të pinë nga burime të valuara.

Për ata nuk do të ketë tjetër ushqim, përveç ferrave helmuese,

të cilat as nuk do t’i mbajnë, as nuk do t’ua shuajnë urinë.

Atë Ditë, fytyrat e disave do të jenë të gëzuara,

të kënaqura për punët e bëra.

Ata do të jenë në kopshtin e lartë,

në të cilin nuk do të dëgjojnë fjalë boshe.

Atje ka një burim rrjedhës uji

dhe divane të ngritura,

ka kupa të vëna (për t’u mbajtur në dorë)

dhe jastëkë të renditur,

si dhe shumë qilima të shtruar.

Vallë, a nuk i shohin devetë, se si janë krijuar?!

Po qiellin, se si është ngritur?!

Po malet, se si janë vënë të patundur?!

Po Tokën, se si është shtrirë?!

Prandaj këshilloji (njerëzit o Muhamed), se ti je vetëm këshillues

dhe nuk je ngarkuar t’i detyrosh ata me forcë!

Sa për ata që shmangen dhe nuk besojnë,

Allahu do t’i ndëshkojë me dënimin më të madh.

Pa dyshim, ata do të kthehen të gjithë tek Ne

dhe patjetër që do të japin llogari para Nesh!

Betohem për muzgun e agimit

dhe për dhjetë netët (e para të muajit Dhul Hixhxhe)!

Betohem për çiftin dhe tekun

dhe për natën kur largohet!

A nuk janë këto betime të mëdha për njerëzit e mençur?!

Vallë, a nuk e di ti se çfarë ka bërë Zoti yt me fisin Ad,

banorë të Iremit me pallate shumështyllëshe,

të atillë që nuk janë krijuar askund tjetër në tokë si ata?!

Dhe me fisin Themud, që gdhendi shkëmbinjtë në luginë (për të bërë shtëpi)?

Dhe me Faraonin, njeriun e hunjve (ku torturonte njerëzit)?

Të gjithë këta shkelën çdo kufi në vendet e tyre,

duke shtuar atje shthurjen dhe korrupsionin,

prandaj Zoti yt lëshoi mbi ata kamxhikun e dënimit.

Vërtet, Zoti yt është gjithnjë në pritë!

Për sa i përket njeriut, kur Zoti i tij e sprovon atë, duke e ngritur lart dhe duke i dhënë mirësi, ai thotë: “Zoti im më ka nderuar.”

Por, kur e sprovon atë, duke ia ngushtuar mjetet e jetesës, ai thotë: “Zoti im më ka poshtëruar”.

Nuk është kështu! Por ju nuk silleni mirë me jetimët

dhe nuk e nxitni njëri-tjetrin për t’i ushqyer të varfrit.

Trashëgiminë (e të dobëtëve) e zhvatni me lakmi të pangopur,

dhe e doni pasurinë me një dëshirë të pakufishme.

Por ani! Kur Toka të bëhet copë e thërrime,

kur të vijë Zoti yt (për të ndarë gjykimin) me engjëjt të rreshtuar radhë pas radhe,

Dhe, kur të sillet Xhehenemi, atë Ditë njeriu do të kujtohet por ç’i duhet se u kujtua!

Ai do të thotë: “Ah, sikur të kisha bërë diçka të mirë për jetën time!”

Atë Ditë, askush nuk do të dënojë siç dënon Ai,

e askush nuk do të lidhë në pranga siç lidh Ai!

O ti shpirt i qetësuar!

Kthehu te Zoti yt, ti i kënaqur me Atë dhe Ai kënaqur me ty!

Bashkohu me robërit e Mi

dhe hyr në Xhenetin Tim!

Betohem për këtë vend,[404] ——— [404] Mekën.

në të cilin ti je i lirë (o Muhamed),[405] ——— [405] Pra, “ti je i lirë t’i luftosh armiqtë e tu” ose “je i lirë nga gjynahet”. Sipas një interpretimi tjetër: “ti je banor i këtij qyteti”.

dhe për atë që lind e për atë që është i lindur,

se, në të vërtetë, Ne e kemi krijuar njeriun për të luftuar në vështirësi![406] ——— [406] Pra, të luftojë për të shpëtuar shpirtin.

A mendon ai se askush nuk ka pushtet mbi atë?

Ai thotë: “Kam shpenzuar pasuri të pamasë!”

Vallë, a mendon ai se nuk e ka parë askush?

A nuk i kemi dhënë Ne atij dy sy,

edhe gjuhë, edhe dy buzë,

dhe ia kemi bërë të qarta të dyja rrugët?[407] ——— [407] Rrugën e së mirës dhe rrugën e së keqes.

Atëherë, le të ndjekë rrugën e vështirë!

E kush mund të ta shpjegojë ty se ç’është rruga e vështirë?

Ajo është të lirosh një skllav

ose të ushqesh në një ditë zie

jetimin e afërm

ose të varfrin e mjerë.

Veç kësaj, (njeriu duhet) të jetë nga ata që besojnë, që e këshillojnë njëri-tjetrin për durim dhe e këshillojnë për mëshirë.

Këta janë njerëzit e krahut të djathtë.

Ndërsa ata që i mohojnë shpalljet Tona, ata janë njerëzit e krahut të majtë.

Mbi ata do të jetë zjarri i mbyllur.

Për Diellin dhe shkëlqimin e tij

dhe për Hënën që e përcjell atë!

Për ditën që ia zbulon shkëlqimin atij (diellit)

dhe për natën kur e mbulon atë!

Për qiellin dhe për Atë që e ka ndërtuar!

Për Tokën dhe për Atë që e ka shtruar!

Për shpirtin dhe për Atë që e ka përsosur,

duke ia bërë të njohur atij të keqen e të mirën!

Vërtet, kushdo që e pastron shpirtin, do të shpëtojë,

ndërsa kushdo që e shtyp atë (me punë të këqija), do të dështojë.

Fisi i Themudit, nga shfrenimi i vet - përgënjeshtroi;

kur u ngrit më i keqi i tij (për të therur devenë).

I dërguari i Allahut (Salihu), u tha atyre[408]: “Kjo është deveja e Allahut! Lëreni atë të pijë pjesën e vet!” ——— [408] D.m.th. njerëzve të fisit.

Por ata nuk i besuan atij dhe e therën atë. Prandaj Zoti i tyre i shkatërroi të gjithë për gjynahet e tyre, nga i pari tek i fundit,[409] ——— [409] Pra, pa u penduar aspak për këtë.

pa pasur frikë prej pasojave të kësaj.

Për natën që mbulon (me terr),

për ditën që agon

dhe për Atë që ka krijuar mashkullin dhe femrën!

Vërtet, veprat tuaja janë të ndryshme.

Sa për atë që jep (për hir të Allahut), ka frikë (nga Ai)

dhe dëshmon për vërtetësinë e më të bukurës (besimit),

Ne do t’ia lehtësojmë atij rrugën drejt shpëtimit.

Kurse atij që është koprrac, ndihet i vetëmjaftueshëm,

dhe e quan gënjeshtër më të bukurën (besimin),

Ne do t’ia lehtësojmë rrugën drejt dënimit,

e, kur të hidhet (në zjarr), pasuria e tij nuk do t’i bëjë dobi.

Neve na përket që t’ua tregojmë rrugën e drejtë,

dhe, me të vërtetë, e Jona është ajo botë dhe kjo botë!

Prandaj Unë ju kam tërhequr vërejtjen me një zjarr që flakëron,

ku do të hidhet vetëm më i keqi,

që ka mohuar dhe është larguar nga besimi.

E do të mbahet larg tij (zjarrit) më i devotshmi (që ruhet nga gjynahet),

që e jep pasurinë e tij, duke pastruar veten

dhe duke mos pritur shpërblim prej dikujt tjetër për këtë,

por vetëm për të kërkuar Fytyrën (kënaqësinë) e Zotit të tij, më të Lartit.

Dhe ai, me siguri, do të jetë i kënaqur!

Betohem në shkëlqimin e paradites

dhe në natën kur erret e qetësohet,

se Zoti yt nuk të ka braktisur e as nuk të urren (o Muhamed)![410] ——— [410] Kjo sure i është shpallur Muhamedit (a.s.) pas një periudhe të gjatë ndërprerjeje të Shpalljes Hyjnore, gjatë së cilës Profetit (a.s.) i është dashur të durojë shpotitë e jobesimtarëve dhe talljet e armiqve të tij më të këqij. Gruaja e xhaxhait të tij, Ebu Lehebit, e tallte, duke i thënë: “Zotëria yt të ka braktisur”.

Natyrisht, jeta e ardhshme për ty është më e mirë se kjo jetë,

e, sigurisht që Zoti yt do të të japë ty, sa të jesh i kënaqur.

A nuk ishe jetim e Ai të dha strehë?

A nuk të gjeti të paditur (për Islamin) e të udhëzoi?

A nuk ishe nevojtar e të bëri të mos ia kesh nevojën askujt?

Prandaj, mos e shtyp jetimin,

lypësin mos e shtyj me ashpërsi

dhe shpalli dhuntitë e Zotit tënd![411] ——— [411] Dhuntitë më të mëdha që Allahu i Madhëruar i ka falur Muhamedit (a.s.), janë Kurani dhe Profecia. Kjo tregon qartë se çfarë dhuntish duhej të shpallte Profeti (a.s.).

Vallë, a nuk ta hapëm ty (Muhamed) kraharorin (për të pranuar besimin)

dhe ta hoqëm barrën[412], ——— [412] Sipas Taberiut, vargu do të thotë: “A nuk të kemi dëlirur nga çdo gjynah?!”

e cila ta rëndonte tepër kurrizin,

dhe ta ngritëm lart emrin?![413] ——— [413] Është e sigurt se asnjë njeri në botë nuk ka bërë më shumë emër sesa Profeti Muhamed (a.s.). Më se një miliardë myslimanë përmendin emrin e tij përditë, duke u lutur për të në namazet e tyre. Nga mijëra e mijëra minare, myezinët thërrasin emrin e tij pesë herë në ditë. Arritjet e misionit të tij shpirtëror, moral, juridik e politik janë tërësisht të gjalla dhe aktive edhe katërmbëdhjetë shekuj pas ndarjes së tij nga kjo botë dhe do të zgjasin, në dashtë Allahu, deri në Ditën e fundit të jetës tokësore dhe, në vazhdim, në jetën e amshuar.

Me të vërtetë, pas vështirësisë - vjen lehtësimi!

Me të vërtetë, pas vështirësisë - vjen lehtësimi!

Prandaj, kur të çlirohesh (nga punët e ndryshme), përpiqu fort (në adhurim)

dhe vetëm ndaj Zotit tënd përkushtohu!

Për fikun dhe ullirin,

për malin e Sinait

dhe për këtë Qytet të sigurt (Mekën)[414], ——— [414] Sipas disa dijetarëve, në tre vargjet e para, Allahu i Madhëruar është betuar për tre vende, prej të cilave ka nisur tre nga të dërguarit më të mëdhenj: Isanë (a.s.), Musanë (a.s.) dhe Muhamedin (a.s.). Kështu, fiku dhe ulliri simbolizojnë Jerusalemin, qytetin e Isait (a.s.), sepse ai është vendi i fiqve dhe i ullinjve. Mali i Sinait është vendi, ku Allahu ka folur me Musain (a.s.), ndërsa Qyteti i sigurt është Meka, qyteti i Muhamedit (a.s.), sepse kështu është cilësuar ky vend në Kuran, në suren 2, vargu 126.

Në të vërtetë, Ne e krijuam njeriun në trajtën më të përkryer,

pastaj e çuam atë (kur nuk beson) në gjendjen më të ulët,

përveç atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira: ata do të kenë shpërblime të pandërprera.

Atëherë, çfarë të shtyn ty (o njeri), që ta mohosh Ditën e Kiametit?

A nuk është Allahu Gjykatësi më i drejtë?!

Lexo me emrin e Zotit tënd, i Cili krijoi (gjithçka),

e krijoi njeriun nga një droçkë gjaku!

Lexo! Zoti yt është Bujari më i madh,

i Cili, me anë të penës ia mësoi,

ia mësoi njeriut ato që nuk i dinte.

Por vërtet që njeriu shkel çdo cak,

kur mendon se është i vetëmjaftueshëm.

Në të vërtetë, kthimi është te Zoti yt!

A e ke parë ti (Muhamed) atë që pengon

robin (Tonë) kur falet?[415] ——— [415] Vargjet aludojnë për një nga prijësit e Mekës, Ebu Xhehlin, i cili ishte armiku kryesor i Profetit Muhamed (a.s.) në fillimet e Islamit. Ai e kishte kërcënuar Profetin (a.s.), që të mos falej më në Qabe.

A nuk është ai (robi Ynë) në rrugë të drejtë

dhe që urdhëron për devotshmëri?!

Mendo, nëse ai (penguesi) mohon dhe kthen kurrizin,

a nuk e di ai se Allahu i sheh të gjitha?!

Jo, jo! Nëse ai nuk tërhiqet nga kjo, Ne do ta kapim për ballukesh (për ta hedhur në zjarrin e Xhehenemit),

për ballukesh të gënjeshtarit dhe fajtorit.

Atëherë ai le ta thërrasë shoqërinë e vet,[416] ——— [416] Pra, le të thërrasë në ndihmë prijësit e tjerë të Mekës, që ishin përkrahësit e tij.

Ne do t’i thërrasim Zebanijet (rojet e Xhehenemit)!

Kurrsesi mos iu nënshtro atij (o Muhamed), por bëj sexhde dhe afroju Zotit tënd!

Ne e kemi zbritur (Kuranin) në Natën e Kadrit.

E kush mund të ta shpjegojë ty se ç’është nata e Kadrit?

Nata e Kadrit është më e mirë se një mijë muaj.

Engjëjt dhe Shpirti (Xhebraili), me lejen e Zotit të tyre, zbresin në këtë natë, me të gjitha vendimet.[417] ——— [417] “Nata e Kadrit” do të thotë “Nata e Caktimit”. Në këtë natë, Allahu i Madhëruar ka filluar t’i shpallë Kuranin Muhamedit (a.s.). Ajo është një nga netët teke të 10-ditëshit të fundit të muajit Ramazan. Gjatë saj, engjëjt zbresin me të gjitha vendimet hyjnore për çfarë do të ndodhë në Tokë brenda një viti.

Paqe është ajo deri në lindjen e agimit.

Ata që nuk besojnë prej ithtarëve të Librit dhe idhujtarëve, nuk do të largoheshin (nga mosbesimi i tyre), derisa t’u vinte Dëshmia e qartë:

Një i Dërguar nga Allahu, i cili do t’u lexonte faqe të pastra (Kuranin),

të cilat përmbanin rregulla të drejta.

Ata, që u ishte dhënë Libri, u përçanë vetëm atëherë, kur u erdhi Dëshmia e qartë.

E megjithatë, ata qenë urdhëruar vetëm që të adhuronin Allahun me përkushtim të sinqertë, duke qenë në fenë e pastër (të Ibrahimit), si dhe të falnin namazin e të jepnin zekatin. Kjo është feja e drejtë.

Në të vërtetë, ata që nuk besojnë prej ithtarëve të Librit dhe idhujtarëve, do të hyjnë në zjarrin e Xhehenemit, në të cilin do të mbeten përgjithmonë. Ata janë krijesat më të këqija.

Pa dyshim, ata që besojnë dhe punojnë vepra të mira - pikërisht ata janë krijesat më të mira.

Shpërblimi i tyre është te Zoti i tyre: kopshtet e Adnit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj e ku do të banojnë përherë. Allahu është i kënaqur me ata, por dhe ata janë të kënaqur me Atë. Kjo është dhurata për ata që e kanë frikë Zotin e vet.

Kur të dridhet Toka me tronditjen e saj (të fundit),

kur të nxjerrë barrët nga brendia e saj[418] ——— [418] Pra, kur të nxjerrë kufomat e të vdekurve që janë varrosur në të.

e njeriu të thotë: “Ç’po i ndodh asaj?!”

Atë Ditë ajo do të tregojë lajmet e saj,[419] ——— [419] Ashtu si të gjitha krijesat, edhe Toka do të dëshmojë për veprat e njerëzve.

sepse Zoti yt e ka frymëzuar atë.

Atë Ditë njerëzit do të paraqiten grupe-grupe, që t’u tregohen veprat e tyre:

kush ka bërë ndonjë të mirë, qoftë sa një thërrmijë, do ta shohë atë,

e kush ka bërë ndonjë të keqe, qoftë sa një thërrmijë, do ta shohë atë.[420] ——— [420] Profeti Muhamed (a.s.) ka thënë se dy vargjet përmbyllëse të kësaj sureje janë më frikësueset e të gjithë Kuranit.

Betohem për ata (kuaj) që vrapojnë duke dihatur,

që nxjerrin xixa nga thundrat[421] ——— [421] Pra, nxjerrin xixa, duke goditur gurët me patkonjtë e tyre të hekurt.

dhe trokojnë për sulm në mëngjes,

duke çuar re pluhuri,

ndërsa çajnë armikun në dysh,

se njeriu është vërtet mosmirënjohës ndaj Zotit të vet,

dhe ai, pa dyshim, këtë e dëshmon.

Vërtet, ai është i babëzitur për pasuri.

Vallë, a nuk e di ai se kur të nxirren jashtë ata që gjenden në varre[422] ——— [422] Pra, kur Allahu i Lartmadhëruar të ringjallë të vdekurit.

dhe, kur të dalë në shesh ajo që është në gjokse,

Zoti i tyre, me siguri, atë Ditë di çdo gjë për ta?!

Gjëmimi i tmerrshëm![423] ——— [423] “Gjëmimi i tmerrshëm”: është një nga emrat e Ditës së Kiametit.

Ç’është Gjëmimi i tmerrshëm?

Kush mund të ta shpjegojë ty se çfarë është Gjëmimi i tmerrshëm?

Atë Ditë njerëzit do të jenë si fluturat e shpërndara,

kurse malet si leshi i shprishur.

Sa i përket atij, veprat e (mira të) të cilit do të rëndojnë në peshore,

ai do të ketë një jetë të kënaqur (në Xhenet).

E sa i përket atij, veprat e (mira të) të cilit nuk do të rëndojnë në peshore,

Ai do të ketë si strehim Humnerën (e Xhehenemit).[424] ——— [424] “Ai do të ketë si strehim Humnerën”: fjalë për fjalë: “Ai do të ketë për nënë Humnerën”. Në gjuhën arabe, fjalët umm dhe ebu (nënë dhe baba) përdoren edhe për të treguar origjinën e diçkaje dhe përkatësinë e tij absolute. Në këtë rast, fjala umm – nënë shpreh konceptin se njerëzit e mallkuar do të kenë për strehë Hâuija-n – Humnerën e Xhehenemit.

Kush mund të ta shpjegojë ty se ç’është Humnera (e Xhehenemit)?

Ajo është një Zjarr i vrullshëm.

Ju ka hutuar rivaliteti për të shtuar[425], ——— [425] Pra, rivaliteti për të shtuar pasurinë, famën, pushtetin etj.

derisa të shkoni në varre.

Gjithsesi, do ta merrni vesh!

Madje, së shpejti do ta merrni vesh!

Kujdes! Ah, sikur ta dinit të vërtetën me siguri!

Sigurisht që do ta shihni Zjarrin flakërues!

Pastaj, me të vërtetë, do ta shihni atë me syrin e sigurisë.

Pastaj, atë Ditë, do të pyeteni për kënaqësitë (e kësaj bote)!

Për kohën![426] ——— [426] Allahu i Madhëruar është betuar për kohën, sepse ajo është një nga krijesat më madhështore të Allahut dhe për shkak të rëndësisë që paraqet ajo në jetën e njeriut.

Me të vërtetë, njeriu është në humbje,

përveç atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i këshillojnë njëri-tjetrit të vërtetën e i këshillojnë njëri-tjetrit durimin.[427] ——— [427] Sa më shumë që koha kalon, aq më tepër njeriu i afrohet humbjes, nëse nuk plotëson katër kushte që kanë të bëjnë me përsosjen e tij personale dhe përsosjen e të tjerëve: besimi tek Allahu dhe te gjithçka që ai ka urdhëruar të besohet; kryerja e veprave të mira, qofshin këto vepra fizike apo shpirtërore; këshillimi i të tjerëve me këtë të vërtetë dhe këshillimi i tyre që të durojnë në përpjekjen e tyre për t’iu përmbajtur urdhrave të Allahut dhe për të duruar sprovat e dhembshme dhe të vështira që mund të ketë paracaktuar Ai.

Mjerë për çdo përqeshës - shpifës,

që grumbullon pasuri dhe e ruan,

duke menduar se ajo pasuri do ta bëjë të pavdekshëm!

Jo, aspak! Në të vërtetë, ai do të hidhet në torturën shkatërruese.

E kush mund të ta shpjegojë ty se çfarë është tortura shkatërruese?

Ajo është zjarri i Allahut i ndezur fort,

i cili depërton deri në zemrën e njeriut.

Ai do t’i rrethojë ata nga çdo anë,

në shtylla të gjata flakëruese.[428] ——— [428] Kuptimi i saktë i këtij vargu nuk është i qartë as për komentuesit më autoritarë. Mund të bëhet fjalë për shtyllat e Xhehenemit, në të cilat do të prangosen njerëzit e këqij.

Vallë, a nuk ke dëgjuar ti se si bëri Zoti yt me njerëzit e elefantit?[429] ——— [429] Në vitin 570 (ose 571), Ebreha, guvernatori abisinas i Jemenit, u betua se do të shkatërronte Qabenë, të cilën e quante një tempull pagan, në mënyrë që të vendoste dominimin e krishterë në të gjithë Gadishullin Arabik. Ai mblodhi një ushtri të fuqishme, në krye të së cilës marshonte një elefant i madh dhe u drejtua për nga Meka. Kur ushtria iu afrua Mekës, elefanti u ul dhe nuk pranonte të ecte në atë drejtim. Kur i ndërronin drejtim, ai ecte. Kjo ishte shenjë që ushtria e Ebrehasë të mos e sulmonte Mekën, por Ebrehaja s’ia vuri veshin asaj. Prandaj, Allahu i Madhëruar i goditi ashpërsisht njerëzit e elefantit nëpërmjet tufash të panumërta me zogj, që lëshonin një lloj guri të fortë e vdekjeprurës. Morali ishte i qartë për fisin Kurejsh: Allahu i Madhëruar e kishte mbrojtur Faltoren e Tij, ashtu edhe ata vetë, prandaj duhej të ishin mirënjohës për këtë.

A nuk ua prishi atyre kurthin,

duke dërguar kundër atyre tufa zogjsh,

të cilët i gjuajtën me gurë prej baltës së pjekur?

Dhe kështu, i bëri si byk i ngrënë.

(Shkatërrimin e njerëzve të elefantit Allahu e bëri) për të mbrojtur fisin Kurejsh,[430] ——— [430] Sipas disa komentuesve, përmbajtja e kësaj sureje është e lidhur ngushtë me suren e mëparshme, duke lënë të nënkuptohet se shkatërrimin e njerëzve të elefantit Allahu e bëri për të mbrojtur kurejshët.

për t’i mbrojtur ata në udhëtimin që bëjnë dimër e verë.[431] ——— [431] Struktura ekonomike mbi të cilën ishte ngritur mirëqenia e kurejshëve të Mekës, bazohej në dy situata tregtare: njëra ishte pelegrinazhi i përvitshëm, që sillte në Mekë të gjithë arabët e Gadishullit Arabik, kurse tjetra ishte udhëtimi i dy karvanëve vjetorë, njëri drejt Jemenit gjatë dimrit dhe tjetri drejt Shamit (sot Siria, Palestina, Libani dhe Jordania) gjatë verës. Pozicioni qendror i Mekës ndërmjet Mesdheut dhe Oqeanit Indian dhe aftësitë e jashtëzakonshme të tregtarëve kurejshë, bënë që këta dy karvanë të ktheheshin në pikëmbështetjen e të gjithë aktivitetit ekonomik të qytetit.

Prandaj le të adhurojnë Zotin e kësaj shtëpie (Qabes),

i Cili i ushqen ata në ditë urie dhe i siguron në ditë frike.

A e ke parë atë që mohon Ditën e Llogarisë?

Ky është ai që i dëbon ashpër jetimët

dhe nuk nxit që t’i jepet ushqim të varfrit.

Mjerë për ata, të cilët kur falen,

janë të pakujdesshëm për namazet,[432] ——— [432] Sipas komentuesve të Kuranit, vargjet 4-5 bëjnë fjalë ose për hipokritët, të cilët falen vetëm kur janë me të tjerët dhe jo kur janë vetëm, ose për ata besimtarë që nuk falen rregullisht, por që e falin namazin jashtë kohës së tij apo e falin përgjithësisht në fund të kohës së tij, duke mos i kryer si duhet rregullat e tij dhe pa qenë të përqendruar në të. Gjithsesi, kërcënimi i përfshin të gjitha këto kategori, por, atij që bën vetëm një pjesë prej këtyre veprave, i takon vetëm një pjesë prej kërcënimit, ndërsa atij që i bën të gjitha këto, i takon i plotë kërcënimi.

të cilët duan vetëm që të duken

dhe nuk u japin ndihmë nevojtarëve.

Me të vërtetë që Ne të kemi dhënë ty shumë të mira,[433] ——— [433] “shumë të mira”: në tekstin origjinal thuhet “el Keuther”. Kjo fjalë, sipas disa transmetimeve, tregon një lumë në Xhenet, të cilin Allahu i Madhëruar ia ka premtuar si dhuratë Profetit Muhamed (a.s.), për ta kompensuar dhe ngushëlluar për gjithçka që ka hequr për çështjen e Tij. Komentet tradicionale thonë se ajo tregon pozitën e Profetit (a.s.) në Xhenet, ku do të vendoset në vendin më të lartë (el uesile) dhe do të kënaqet me mirësitë e dritës hyjnore.

andaj, falu (vetëm) për Zotin tënd dhe ther kurban![434] ——— [434] Ky varg është shumë i rëndësishëm për sa i përket praktikës së ritualeve në ditën e Kurban Bajramit, e cila festohet në ditën e dhjetë të haxhillëkut dhe kujton provën, në të cilën Allahu i Madhërishëm vuri Ibrahimin (a.s.). Vargu përshkruan radhën e kryerjes së riteve: në fillim falet namazi i Bajramit, pastaj theret kurbani.

Sigurisht, ai që të urren ty, ai vetë është fatprerë.[435] ——— [435] “fatprerë”: në tekstin origjinal thuhet “ebter”, që do të thotë “pa bisht”. Kjo shprehje ishte epitet ironik që arabët ia vinin dikujt që nuk kishte djem. Sipas disa transmetimeve, biri i Profetit Muhamed (a.s.), Kasimi, vdiq në një moshë fare të njomë dhe, për këtë, një nga armiqtë e Profetit (a.s.) e quajti atë fatprerë, duke aluduar se edhe feja që ai predikonte, do të ishte e tillë.

Thuaj: “O ju jobesimtarë!

Unë nuk adhuroj çfarë ju adhuroni

dhe ju nuk jeni adhurues të Atij që unë adhuroj.

Unë nuk do të jem kurrë adhurues i atyre që ju i adhuroni

dhe as ju nuk do të jeni adhurues të Atij që unë adhuroj![436] ——— [436] Vargu flet për ata jobesimtarë që Allahu e di se nuk do të besojnë asnjëherë.

Ju keni fenë tuaj, ndërsa unë kam fenë time!”

Kur të vijë ndihma e Allahut dhe çlirimi (i Mekës)[437] ——— [437] Kjo ishte surja e fundit që iu dha Profetit (a.s.), duke mbyllur kështu një cikël shpalljesh që zgjaste prej njëzet e tre vjetësh. Ajo ishte shpallja e fitores së përgjithshme të Islamit mbi mosbesimin dhe e kthimit masiv në Islam të të gjithë Arabisë. Kur Muhamedi (a.s.) mori këtë shpallje, e kuptoi se Zoti i tij i Madhëruar po e paralajmëronte për ndarjen e afërt nga kjo botë dhe për këtë lajmëroi të afërmit e tij më të ngushtë. Gjatë gjithë kohës që parapriu vdekjen e tij tokësore, Profeti (a.s.) thoshte vazhdimisht në namazet e tij: “Subhânekall-llâhumme rabbena ue bihamdik. All-llahumme gfir li” (I Lartësuar qofsh, o Zoti im, dhe i Falënderuar. O Zot, më fal!).

dhe t’i shohësh njerëzit duke hyrë në fenë e Allahut grupe-grupe,

atëherë madhëroje me falënderim Zotin tënd dhe kërko falje nga Ai; se Ai është vërtet Pranues i madh i pendimeve.

Iu thafshin duart Ebu Lehebit[438] dhe u thaftë në gjithçka! ——— [438] Ebu Leheb (Babai i flakës) ishte nofka e Abdul ‘Uzza-s, birit të Abdul Muttalibit, pra, xhaxhait të Profetit (a.s.). Kur u bë kryetar i fisit të Hashimive, pas vdekjes së Ebu Talibit, ai refuzoi ta vazhdonte mbrojtjen fisnore për Muhamedin (a.s.) dhe e la atë të ekspozuar ndaj armiqësisë së idhujtarëve.

Nuk do ta ndihmojnë atë as pasuria dhe as fitimet e tjera.[439] ——— [439] Ebu Lehebi tallej me Profetin (a.s.), duke thënë: “Nëse është e vërtetë ajo që thotë nipi im, unë kam mjaft pasuri dhe djem, sa për të paguar shpërblesën time”.

Ai, me siguri, do të hidhet në zjarrin me flakë të tërbuara,

po ashtu edhe gruaja e tij[440], që mbart drutë e zjarrit, ——— [440] Ajo quhej Umm Xhumejl bint Harb dhe kishte një rol kryesor në armiqësinë që burri i saj ushqente ndaj nipit të tij, Profetit (a.s.). Ajo ishte motra e Ebu Sufjanit, që në atë kohë do të udhëhiqte luftën e idhujtarëve kundër myslimanëve. Me mllefin e saj, ajo hidhte përreth shtëpisë së Muhamedit (a.s.) ferra dhe gjemba, me shpresën që ai të lëndohej gjatë kthimit në shtëpi natën.

në qafën e saj do të ketë një litar prej fijesh palme.

Thuaj: “Ai është Allahu, Një dhe i Vetëm!

Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim.[441] ——— [441] Ky është përkthimi i emrit të Allahut “Es-Samed”, që ndër të tjera ka edhe kuptimet, “Ai që ka njëshmërinë absolute” “I Përjetshmi” dhe “I Papërshkueshmi”, pra, Ai që nuk ka brendësi.

Ai as nuk lind, as nuk është i lindur.

Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!”

Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i agimit,

që të më mbrojë nga sherri i gjithçkaje që Ai ka krijuar

dhe nga sherri i natës, kur kaplon terri

dhe nga sherri i falltarëve, që fryjnë në nyje (duke bërë magji)[442] ——— [442] Vargu bën fjalë për një formë magjie të zezë, që praktikohej shumë në Arabinë paraislamike.

dhe nga sherri i smirëziut, kur vepron me smirë.”[443] ——— [443] Syri i keq që vjen si pasojë e smirës, është, sigurisht, një nga format me ndikim më të fortë negativ që mund të gjenden. Nuk mund të mohohet se, ky është një instrument të cilin e përdor shejtani për të realizuar ndikime të ndryshme dhe të rënda te njerëzit: tek ata që e pësojnë, pa i kuptuar dhe pa i njohur shkaqet e “shqetësimit” të tyre; tek ata që përpiqen ta shërojnë “syrin” me praktika të tjera magjike dhe tek ata që e shkaktojnë, duke u bërë kështu bashkëpunëtorë objektivë ose subjektivë të intrigave djallëzore kundër njerëzimit. Për t’u ruajtur nga shejtani, shërben lutja “E‘ûdhu bil-lâhi min-esh shejtân-irr raxhîm” (Strehohem tek Allahu kundër shejtanit të mallkuar), por është mirë të kujtohet edhe vargu 99 i sures 16 “në të vërtetë, djalli nuk ka kurrfarë pushteti mbi ata që besojnë dhe mbështeten tek Zoti i tyre”.

Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i njerëzve,[444] ——— [444] Sipas disa transmetimeve nga Ibn Abbasi dhe Aishja, një magjistar hebre me emrin Lebid që jetonte në Medinë, ishte ngarkuar t’i bënte Profetit Muhamed (a.s.) një magji vdekjeprurëse. Magjistari arriti të siguronte disa fije nga flokët e Profetit (a.s.) dhe me to bëri njëmbëdhjetë nyje. Bijat e tij frynin në secilën prej këtyre nyjave, duke thënë mallkime të frikshme. Pastaj, magjinë e mbështollën, duke i shtuar një filiz palme hurmash dhe e hodhën në një pus. Profeti (a.s.) filloi të ndiente shqetësime të çuditshme si: humbje të kujtesës, dobësi, humbje të oreksit etj. dhe gjendja e tij po përkeqësohej, derisa Allahu i Madhëruar ia zbuloi në ëndërr shkakun e shqetësimeve të tij dhe vendin, ku ishte fshehur magjia. Kur Profeti (a.s.) u zgjua, atij i erdhi Xhebraili (a.s.) dhe i dha dy sure, njëra me pesë vargje dhe tjetra me gjashtë. Profeti (a.s.) dërgoi Aliun te pusi me detyrën për të lexuar këto dy sure. Ndërsa ai lexonte suret, nyjat zgjidheshin njëra pas tjetrës dhe Muhamedi (a.s.) rifitonte forcat dhe kthjelltësinë e humbur. Dy suret në fjalë janë ato me të cilat mbyllet Kurani i Madhërishëm. Këto sure kanë një rëndësi të madhe rituale dhe myslimanët i recitojnë ato shpesh për t’u ruajtur nga çdo e keqe, fizike apo shpirtërore qoftë.

Sundimtari i njerëzve,

i Adhuruari (i vetëm me të drejtë) i njerëzve,

nga sherri i djallit cytës që fshihet (pasi cyt)

e që hedh dyshime në gjokset e njerëzve,

(qoftë ai djall) prej xhindeve apo njerëzve!”