Lingala Meal — Muhammed Balangogo — İsra' 17:1 – Neml 27:93

1. Lokumu na oyo asalisaki mowumbu naye (ntoma Muhammad) mobembo mwa butu, kobanda na ndako esantu ya Makkah kino na ndako esantu ya Aq’swa (yelusaleme) oyo tosilaki kopambola zinga zinga na yango mpo été tolakisa ye bilembo bia biso, ya sôló ye azali moyoki amonaka manso.

2. Мре topesaki Mûssa buku, mpe totiyaki yango ezala bokambi тропа bana ba isalayele, mpe toyebisaki bango été bozua mobateli mosusu te kotika ngai.

3. Bakitani baye tomemaki elongo na Núh. Ya sôló, ye azalaki mowumbu wa botondi.

4. Mpe toyebisaki na bana isalayele na kati ya buku ete bokobebisa mbala mibale okati ya mokili mpe bokolutisa ndelo.

5. Mpe tango elaka ya etumbu moko ya mibale ekomaki, totindelaki bino bawumbu na biso ya makasi bakotela bino na ndako, mpe elaka ekokisamaki.

6. Sima na yango, topesaki bino elonga likolo na bango, mpe topesaki bino bozui mpe bana, mpe na sima tokomisaki bino ebele.

7. Soki bosali malamu ezali тропа bino moko, soki mpe bosali mabe ezali sé bongo. Mpe soki elaka ya suka ekomi mpo babebisa bino bilongi na kosala bino mabe mpe bakota o ndako nzambe ndenge bakotaki mbala ya yambo тропа kobebisa maye bazuaki na kati.

8. Tango mosusu Nkolo wa bino akoyokela bino mawa. Mpe soki bozongeli tokozongela, tosalaki moto mwa lifelo тропа bapengwi baye bazangaki kotosa.

9. Ya soló kurani oyo, ezali kokamba na oyo ezali ya semba, mpe ezali kopesa sango malamu epai ya bandimi baye bazali kosala misala ya malamu ete bakozala na lifuta ya monene.

10. Mpona baye bazali kondima na mokolo mwa suka te, tobombeli bango etumbu ya makasi.

11. Mpe moto azali komilukela mabe, (komisengela mabe) ndenge amilukelaka bolamu, kasi moto azali penza na bowelisi.

12. Мре tokelaki butu na moyi bizala bilembo mibale, mpe tobombaki elembo ya butu mpe tomonisi elembo ya moyi, (ezala ya komonana) mpo boluka bolamu ya Nkolo wa bino, mpe mpo esalisa bino na koyeba motango mpe mibu. Kasi ya soló, tolimbolaki biloko binso bizala polele penza.

13. Mpe tokangeli moto na moto misala mia ye na kingo naye, mpe o mokolo mwa suka tokobimisela ye yango nyoso polele.

14. Tanga makomi nayo; lelo yo moko okoki kozala zuzi ya makambo nayo. (yo moko)

15. Oyó akopona nzela ya semba, amisemboli sé ye moko, mpe oyo akopona libungi, amibungisi sé ye moko. Kasi moto akomemaka mokumba ya moninga te (mokumba ya masumu), mpe topesaka etumbu na bato te kino totinda motindami.

16. Mpe soki tolingi koboma mboka moko boye, totindaka na bazwi na yango batosa mibeko mia biso, kasi soki baboyi kotosa mpe babebisi, mpe sima na yango esengeli ete liloba likokisama, mpe tobomi bango mobimba.

17. Mabota ebele toboma o sima ya Nûh, kasi Nkolo wayo akoki naye moko mpo na koyeba mpe kornona masumu ya bawumbu naye.

18. Oyo alingi azua bomoyi na lombango, tozali mbangu тропа kopesa ye oyo tolingi, sima tokopesa ye móto mwa lifelo oyo akozika okati na yango, na kosila lokumu, mpe na kozala mosika na ngolu.

19. Mpe oyo akolinga bomoyi bwa lola, mpe akosala makasi oyo esengeli na yango mpe azali mondimi, bango wana nde molende na bango ekokumisama.

20. Topesaka ebele na moto nyoso, ba oyo, mpe ba oyo kuna, makabo ya Nkolo nayo. Mpe makabo ya Nkolo nayo ezangaka moto moko te.

21. Tala ndenge tozali kotiya basusu likolo ya basusu. Kasi bomoi bwa lola nde ezwami na molongo mpe na lokumu koleka.

22. Kosangisa Allah na nzambe mosusu te, noki te okomikuta o kati ya baboyami mpe bakweisami.

23. Mpe Nkolo wayo asilaki kozua mokano ete; Bobondela te sé ye mei, mpe bozala malamu na ba boti na bino. Soki kimobange ekomeli moko kati na bango mibale na maboko nayo to bango banso babale kofiotola bango te, mpe kotombokela bango te, kaši žala na bango malamu тре lobela bango maloba ya kitoko,

24. Mpe тропа mawa, kitisela bango lipapu ya ngolu mpe oloba ete: Oh Nkolo wa ngai! Yokela bango mawa ndenge babokoloki ngai uta mwana токе.

25. Nkolo wa bino ayebi malamu penza maye mazali o kati ya mitema mia bino, soki bozali bato malamu, ya soló azali molimbisi тропа baye batubelaka.

26. Mpe pesa bato ya libota nayo makoki na bango, mpe mobola, mpe moleki nzela, biye bisengeli тропа bango, kasi kolekisa ndelo te na kobebisa misolo pamba pamba.

27. Ya sólo, babebisi misolo pamba pamba bazali bandeko ya satana, mpe satana azangaki Nkolo naye botondi.

28. Soki otiki bango тропа koluka ngolu ya Nkolo wayo oyo ozali kolikia, loba na bango liloba lilamu.

29. Мре kokanga maboko nayo na kingo koleka te, (na kimopimi) mpe kotanda yango te koleka, noki te okomikuta okati ya batungisami mpe bato ya mpasi.

30. Ya soló, Nkolo wayo apesaka bozui na oyo alingi mpe akutolaka. Mpe ya sólo, azali na sango mpe amonaka bawumbu naye.

31. Mpe boboma bana ba bino te тропа kobanga kimobola, biso nde toleisaka bango na bino mpe lokola. Ya sólo, koboma bango ezali lisumu monene.

32. Mpe bopusana pene na ekobo te, ya sólo, yango ezali mbindo mpe nzela ya mabe.

33. Mpe boboma te molimo moye Allah apekisaki, sé ezala na bosembo, kasi moto oyo babomi na bosembo te, biso tosili kopesa libota naye ndingisa ya kosenga makila naye, kasi alekisa ndelo te na koboma pamba te mpo ete asili kozua lisungi.

34. Mpe bopusana pembeni ya misolo mia muana ya etike te, (тропа koliya yango) sé ezala na lolenge loye londimami kino akokola, mpe bokokisa elaka. Ya sólo, тропа elaka bokotunamaka.

35. Мре bokokisa emekelo tango bozali komeka, mpe botia kilo ya semba. Wana nde lolenge ya malamu mpe ezali na lifuta ya kitoko. (тропа bino)

36. Мре kolandaka te, (kotelema тре kolobela) maye ozali na boyebi bwa yango te, mpo été ya soló, boyoki, bomoni na motema nyonso wana akotunama тропа yango.

37. Мре kotambola o likolo lia mabele na lolendo te, solo okoki kopasola mabele te, mpe okoki кокота molai lokola bangomba te.

38. Nyonso wana ezali mabe mpe eyinami epai ya Nkolo way o.

39. (Manso) mana mazali maye Nkolo wayo atangisaki yo na bwanya, mpe kosangisa Allah na banzambe basusu te, noki te okobwakama o moto mwa lifelo moye mozali mosika na mawa ma Allah.

40. Boye Nkolo wa bino aponeli bino bana ya mibali mpe aponi ba anzelu bazala bana ya basi? Ya sólo, bozali kobimisa maloba ya mabe koleka.

41. Mpe tosilaki kolobela polele (kotiya lotomo) maye manso mazali o kati ya kurani mpo été (bato) bakanisa, kasi wana ezali kokimisa bango sé bokimisi ya mabe.

42. Loba: Soki ezalaki na banzambe mosusu elongo naye ndenge bazali koloba, balingaki koluka nzela ya Nkolo ngwende.

43. Lokumu naye, azali likolo koleka, mpe aleki maye bazali kolobela na bonene.

44. Mapata sambo na mabele, na manso mazuami o kati na yango, bazali kosanzola nkembo naye, mpe ezali na eloko moko te sé ezali kosanzola lokumu naye. Kasi bino nde bozali koyeba yango te. Ya soló, ye azali ngolu atonda bolimbisi.

45. Mpe tango ozali kotanga kurani, totiaka kati kati nayo na baye bazali kondima na mokolo mwa suka te ndelo, oyo ezali komonana te.

46. Mpe tozipi bango motema été basosola te, mpe matoyi na bango lokola. Mpe tango ozali kokumisa bomoko ya Nkolo wayo o kati na buku, bapesi mikongo na kokima (bakei kobondela mabondeli ya mabe).

47. Toyebi malamu maye bazali koyoka, soki bayoki epai nayo, balobilobi nanse o kati na bango, babubi bakolobaka: Bozali kolanda moto oyo alokami na bondoki.

48. Tala ndenge bazali kobetela yo bandakisa, basili kobunga, bakokokaka lisusu te kolanda mpe kozua nzela ya bosôló.

49. Mpe bakolobaka: Boye soki tokomi mikuwa mpe putulu ya mabele, tokosekwisamaka lisusu bikelamu ya sika?

50. Loba: Bokoma libanga to libende,

51. To, bopona ekelamu oyo bomoni ezali monene mpe makasi. Bakolobaka: Nani oyo akozongisaka biso? Loba: Oyo akelaka bino liboso, mpe bazali kotiola yo na boningisi mitu mia bango na bolobi: Tango nini wana? Loba: Ekoki kozala pene.

52. O mokolo moye akobengaka bino, bokoyanolaka ye na bopesi ye lokumu, bokokanisa ete bowumela na mabele te sé tango moke.

53. Mpe loba na bawumbu na ngai ete: Baloba maloba sé ya malamu, pamba te mpo satana akotia bokabuani o kati na bango. Ya soló, satana azali penza monguna ya moto ya polele.

54. Nkolo wa bino ayebi bino malamu koleka, soki alingi akoyokela bino mawa, soki mpe alingi apeși bino etumbu. Мре totindaki yo te ozala mobateli likolo na bango.

55. Mpe Nkolo wa yo ayebi malamu penza manso maye mazali o likolo mpe na nsé, mpe totombola bantoma basusu likolo ya baninga, mpe topesaki Dáwud zabur(1). ——— 1 Zabur: Ezali buku ya Dáwud.

56. Loba: Bobelela banzambe wana bozali kozua na botiki ye, bazali na makoki te ya kolongola bino mabe mpe bazali na makoki te ya kopekisa yango ete ezua bino.

57. Baye bazuaki bango ba nzambe, bango moko bazali koluka eloko nini bakosala epusanisa bango penepene na Nkolo wa bango mpe bazali kolikia ngolu naye mpe bazali kobanga etumbu naye. Ya soló, etumbu ya Nkolo nayo ezali ya kobanga mpe ezali na tembe te.

58. Mboka moko te ya bobubi ekotikala sé toboma yango yambo ya mokolo mwa suka ekoka, to tokopesaka yango etumbu ya makasi. Nyoso wana esila kokomama o kati ya buku.

59. Eloko moko te ekopekisa biso тропа kotinda bikamwisi, sé bato ba kala baboya yango, mpe topesaki na bato ya Thamûd náqat oyo (ezalaki ekamwisi) ya polele, kasi basalaki yango mabe (babomaki yango), kasi totindaka bikamwisi te sé тропа kobangisa.

60. Мре tango tolobaki nayo ete: Ya soló, Nkolo wayo azingi bato banso, mpe ndoto oyo tomonisaki yo yango ezala sé komekama Pona bato, lolenge moko na nzete ya botutu oyo elobami o kati na kurani. Mpe tozali kobangisa bango, kasi ezali sé kobakisela bango botomboki koleka.

61. Mpe tango toyebisaki na ba anzelu ete: Bogumbamela Adam, bagumbamaki (bango banso) longola sé ibilisa alobaki: Nagumbamela oyo okeli ye na mabele?

62. Alobi lisusu ete: Omoni moto oyo öpesi ye lokumu koleka ngai, soki otiki ngai na mokili kino mokolo ya suka, na kobungisa ebele kati na mabota naye na bakitani naye, longola sé токе kati na bango.

63. Mpe (Allah) alobi: Kende, oyo akolanda yo o kati na bango, ya sólo, moto ya lifelo nde lifuta lia bino liye likotalaka bino.

64. Мре tombokisa bango na mongongo nayo ba oyo okokoka kati na bango, mpe tinda mapinga nayo ya ndenge na ndenge likolo na bango, mpe sangana na bango na kati ya misolo na bango mpe na bana na bango, mpe pesa bango elaka. Kasi satana azali sé kopesa bango elaka ya lokuta.

65. Ya soló, тропа bawumbu na ngai, okokoka bango te. Kasi Nkolo wayo akoki тропа kobatela bango.

66. Nkolo wa bino nde oyo atiela bino masuwa likolo ya ebale, bozali kotambola na yango тропа koluka litomba naye. Ya sólo, ye azalaka na mawa na bino.

67. Mpe soki mabe ezui bino o kati ya ebale, botiki maye bozalaki kobondela mpe bozongeli ye, mpe soki abikisi bino abimisi bino na mayi bokomi na mokili, bozongeli lisusu oyo bozalaki na yango liboso. Kasi ya sólo penza, moto azali sé na bopengwi.

68. Boye bozali na ebateli soki akani ete eteni ya mabele ezindisa bino, to mpe mopepe ya makasi eya na mbula ya mabanga, mpe bokozala na mobateli te?

69. To bolingi azongisela bino oyo ezuaki bino (kati na ebale), mpe alimwisa bino тропа bopengwi bwa bino, sima bokokutaka te mobikisi kati na bino.

70. Ya soló, tosilaki kopesa bana ya Adam lokumu, тре totambwisi bango na mokili тре na ebale, mpe topesi bango bozui ya kitoko, mpe totomboli bango likolo ya bikelamu ebele oyo tokela.

71. Mokolo moye tokobengaka bato banso na mokambi wa bango (imam), oyo akopesamaka buku naye na loboko ya mobali, baye wana bakotanga yango na esengo, mpe bakobubamaka na eloko te.

72. Mpe oyo akomona awa na mokili te, akomonaka mpe te o mokolo mwa suka, тре akozalaka na libunga linene.

73. Mpe balingaki kobungisa yo na maye tokitisaki epai nayo, ete oya na eloko mosusu na esika ya oyo mpo ete bazua yo molingami na bango.

74. Mpe soki tolendisaka yo te, olingaki komipesa токе ngambu na bango.

75. Nde tolingaki kopesa yo etumbu ya bomoyi mbala mibale mpe etumbu ya liwa mbala mibale lokola, mpe okokaki kozua mosungi mosusu te na botiki biso.

76. Мре ya soló penza, etikalaki шоке balonga kokimisa yo mboka, mpo okoma moto pamba, mpe na sima nayo bakowumela mpe tango molayi te.

77. Ezaleli mpe nzela ya baye totindaki bango liboso nayo kati na batindami na biso, mpe okokuta mbonguana te na mibeko mia biso.

78. Mpe telemisa losambo osima ya nzanga kino o molili mwa butu, mpe tanga kurani na tongo. Ya sólo, kotanga kurani(1) na tongo ezalaka na banzeneneke.(2) ——— 1 Kurani: Elakisi: Losambo. 2 Banzeneneke: Ezali ba anzelu ya tongo na ya butu.

79. Mpe okati na butu otelema тропа kosambela (losambo ya suna) nayo moko, mpo ete Nkolo nayo asekwisa yo o mokolo ya suka na esika ya lokumu.

80. Мре loba ete: Oh Nkolo na ngai! Kotisa ngai na esika ya malamu, mpe bimisa ngai na esika ya bosembo, mpe pesa ngai esika ya mapamboli uta epai nayo.

81. Mpe loba: Bosóló eyei (isalamu), mpe lukuta elimwi. Ya sólo, lokuta esengeli sé elimwa.

82. Мре tokitisi na kati na kuranı maye oyo ezali libiki ya bokono mpe ngolu тропа bandimi, kaši ezali kobakisela bapagano sé libunga.

83. Mpe soki totondisi bolamu na biso likolo na moto, atengami aboyi yango mpe amitondi, mpe soki mabe ezui ye, azangi elikia.

84. Loba: Moto na moto asala na ndenge naye, kasi Nkolo wa bino ayebi malamu nani azali kolanda nzela ya semba.

85. Mpe bazali kotuna yo тропа molimo, loba: Molimo mowuta epai ya Nkolo wa ngai, mpe bopesamaki boyebi te sé ya токе.

86. Mpe soki tolingi, ya soló, tokobungisa oyo tokitisaki epai nayo kati na emoniseli mpe okozua mobateli mosusu te тропа yango na botiki biso.

87. Longola sé mawa kowuta epai ya Nkolo wayo. Ya sólo, bolamu bwaye epai nayo ezali ebele.

88. Loba: Ata soki bato mpe bilima basangani mpo basala kurani lokola oyo, bakokoka koya na lolenge na yango te ata soki bazui lisalisi ya ndenge na ndenge kati na bango.

89. Ya soló, tosilaki kopesa bato bandakisa nyoso na kati ya kurani kasi ebele ya bato bazali sé bapengwi.

90. Mpe balobaki: Tokondimela yo te, kino obimisela biso liziba ya mayi o kati ya mabele,

91. To, ozala na bilanga bia Naghil(1) na Inabe(2) mpe obimisa míngala ya mayi ebele mitiola o kati na yango, ——— 1 Naghil: Bótala: suratu Al-An’ám: 99, mpe suratu An-Nahl: 67. 2 Inabe: Bótala: suratu Al-An’ám: 99, mpe suratu An-Nahl: 67.

92. To, okweisela biso ndambu ya mapata ndenge ozali kokanisa to oya na nzambe, to óyela biso Allah, na ba anzelu liboso na biso.

93. To mpe ozala na ndako ya kitoko ezali na bonzenga ya wolo, to mpe obuta (omata) na mapata (likolo), kasi tokondima kobuta nayo wana te kino okitisela biso buku totanga yango, loba: Nkembo na Nkolo na ngai, boye ngai nazali te sé moto mpe motindami?

94. Eloko moko te epekisaki bato ete bandima tango bokambi eyelaki bango sé balobaka ete: Allah akotinda moto azala motindami?

95. Loba: Soki ba anzelu batambolaka na kimia likolo ya mabele, tolingaki kokitisela bango kowuta o likolo motindami azala anzelu.

96. Loba: Allah akoki тропа kozala nzeneneke kati kati na bino na ngai. Ya soló, ye azali na sango mpe amonaka bawumbu naye.

97. Mpe oyo Allah akambi, asili kokambama, mpe oyo akobunga, okokoka te kozuela bango bakambi na esika naye (Allah) mpe tokosangisa bango o mokolo ya suka bilongi bisunduami, miso ya kozipama, matoyi makangami, na minoko mikolobaka te, esika na bango nde lifelo. Tango nyoso moto na yango elingi kokita, tokobakisela bango oyo ya makasi koleka.

98. Wana nde lifuta lia bango, mpo bapengwaki na bilembo bia biso, mpe bakolobaka: Tango tokotikala sé mikuwa mpe mputulu na mabele, ya soló penza tokosekwisama lisusu bikelamu ya sika?

99. Boye bazali kornona te ete: Ya sólo, Allah oyo akela likolo na mabele azali na bokoki ya kokela bikelamu bisusu lokola bango? Mpe atiyeli bango mokano ezali na tembe te? Kasi babubi baboyi, (balingi) sé bopengwi.

100. Loba: Soki bozalaka na sanduku ya ngolu ya Nkolo wa ngai, bolingaki kobanga kobimisa yango. Kasi moto azali na bopimi.

101. Mpe tosilaki kopesa na Mûssa makamwisi libua ya polele, botuna bana ba isalayele tango eyelaka bango, kasi falo Alobaki naye: Ya soló, ngai nazali kokanisa ete eh Mûssa! Olokama.

102. Alobi: Ozali koyeba malamu penza ete oyo akitisaki yango sé Allah Nkolo ya likolo na mabele, тропа (kokamwisa) тре bokasi naye, тре ngai nazali kokanisa ete yo eh falo! O sili kobunga nzela elamu.

103. (Falo) alingaki kobimisa bango na mboka, kasi tozindisaki ye na baye banso bazalaki elongo naye.

104. Mpe na sima na yango tolobaki na bana ya isalayele ete; bovanda na mabele kasi tango elaka ya mokolo ya suka ekokokaka tokoya na (bino) ebele na lisanga.

105. Mpe na bosembo penza nde tokitisaki yango (kurani) mpe ekitaki na bosôló, mpe totindaki yo sé тропа bopesi sango elamu mpe mokebisi.

106. Мре (tokitisaki) kurani biteni biteni mpo ete otanga yango malembe likolo ya bato bayoka, mpe tokitisaki yango mikapo na mikapo.

107. Loba: Bondima na yango to te. Ya soló, baye bazuaki boyebi liboso na yango, soki bayoki yango ezali kotangama, bakweyaka mpe bafukami bilongi na nsé. (тропа Allah)

108. Mpe balobaka ete: Nkembo na Nkolo wa biso, elaka ya Nkolo wa biso esili ya solo kokoka.

109. Mpe bazali kokita na kolela mpe ezali kobakisela bango bobangi.

110. Loba: Bobelela Allah to bobelela Ar-Rahmân(1) to nkombo nini bolingi kobenga, ye nde azali na ba nkombo ya kitoko. Mpe koganga te okati ya losambo nayo koleka, kovanda mpe nye te, kasi zala na mongongo ya kati kati. ——— 1 Ar-Rahmân: Ezali moko ya kombo ya Allah, elakisi: Oyo atonda ngolu.

111. Mpe loba lokumu ya Allah oyo azali na mwana te, mpe akoki kozala na basangani te kati ya bokonzi naye, mpe akoki kozala na mobateli mosusu te (ya kokima epai naye) mpe belela bonene bwa ye makasi.

1. Matondi na Allah oyo akitisaki epai ya mowumbu waye buku, oyo ezali na mbilinga mbilinga kati na yango te. (ezali na bokeseni te).

2. (Buku) ya semba тропа kokebisa na etumbu ya makasi kowuta epai naye, mpe kopesa sango malamu epai ya bandimi baye bazali kosala misala ya malamu ete: Ya soló, bakozala na lifuta ya kitoko.

3. Kuna, bakovanda libela kati na yango.

4. Мре kokebisa baye bazali koloba: Allah azali na mwana.

5. Bazali na boyebi na yango te lolenge moko na batata na bango, liloba ya mabe ezali kobima na minoko mia bango. Manso bazali koloba ezali sé lokuta.

6. Ozali komitungisama na mpasi ete baboyi kondima na lisolo oyo.

7. Ya soló, maye mazuami o likolo ya mabele, totiyaki yango ezala na bonzenga na yango mpo été ezala bomekami epai ya bato mpe totala nani kati na bango akosala bolamu.

8. Mpe ya sólo, na sima tokobalola yango mpe ekomi makasi, etikali polele ezali na eloko te (mabele oyo ezali na milona te).

9. Okanisi ete bato ya kati ya mobengá na bato ya ar-raqím(1) bazalaki kati ya bilembo na biso ya kokamwa? ——— 1 Ar-raqïm: Eloko ya makomami.

10. Tango bilenge babatamaki o kati ya mobéngá balobaki été; Oh Nkolo wa biso! Zipa biso na ngolu nayo, mpe sembola biso na makambo na biso nyoso.

11. Mpe tokangaki matoyi na bango mibu miyike okati ya mobengá.

12. Sima, tosekwisaki bango mpo toyeba lisanga nini kati na bango mibale bayebi motango ya mibu miye basalaki wana.

13. Tozali kobetela yo sango na bango na bosóló. Bazalaki bilenge baye bandimaki na Nkolo wa bango mpe tobakiselaki bango bokambami.

14. Мре tolendisa mitema mia bango, tango batelemaki mpe balobaki: Nkolo wa biso nde Nkolo wa likolo na mabele, tokobelela banzambe basusu te na esika naye, soki te tokoloba mabe mpenza.

15. Tala bato na biso oyo bazui banzambe misusu na botiki ye, pona nini te bazali komema elembetele ya polele nani azali moto mabe koleka moto oyo azali kobukela Allah lokuta?

16. Mpe tango bokokabwana na bango na maye bazali kobondela na esika ya Allah, bokota o kati ya mobengá тропа komibatela, Nkolo wa bino akokitisela bino ngolu naye mpe akobongisa makambo na bino.

17. Mpe okomona moyi ebimi ezali komata etiki Mobengá na bango na loboko ya mobali, mpe soki ekomi kokita ezali kotika mobengá na loboko ya mwasi, mpe bango bafandi malamu na kati na kimia, wana ezali moko ya bikamwisi ya Allah, moto oyo Allah akambi ye nde akambemi malamu, mpe oyo asili kobunga, okoki te kozuela ye mokambi.

18. Mpe okokanisa bazali ya kolamuka nzoka nde basilaki kolala. Mpe tozali kobalola bango na ngambo ya mobali mpe na ngambu ya mwasi, mpe mbwa na bango atandaki maboko naye na ekoteli ya mobengâ, soki okutanaki na bango olingaki kopesa mokongo na kokima na kobanga.

19. Mpe ndenge wana nde tosekwisaki bango bazali kotunana bango na bango, moko kati na bango atunaki: Bovandi ngonga boni wana? Banzongisi: Tovandi mokolo to ndambu ya mokolo. Basusu bakolobaka: Nkolo wa bino ayebi malamu (boni) boyandaki, botinda moko wa bino na misolo mia bino na mboka, mpo atala biloko nini bia malamu ayela bino yango boliya, mpe asala na ndenge été bato bayeba bino te.

20. Ya soló, bango soki bazuaka bino, balingaki koboma bino na mabanga to balingaki kozongisa bino na lingomba lia bango, тре bolingaki kolonga te.

21. Mpe ndenge wana tobimisaki makambo na bango polele epai na bato mpo bayeba été elaka ya Allah ezali ya solo, mpe été mokolo ya suka ezali na tembe te kati na yango, tango bato ya mboka bazalaki kosuana тропа likambo na bango (bilenge baye bazalaki kati ya mobengâ), mpe balobaki: Botonga likolo na bango ndako ya monene, Nkolo wa bango ayebi bango malamu koleka, kasi ba oyo balongaki kati na kosuana wana balobi tokotonga likolo na bango esika ya kosambela. (masdjid)

22. Mpe bazalaki koloba été; bazali misato na mbwa na bango minei, mpe bazalaki koloba na bokeseni na kobombama kati na bango ete: Bazalaki (bilenge) mitano na mbwa na bango motoba, mpe bazalaki koloba lisusu été; bazali sambo na mbwa na bango mwambe; loba: Nkolo wa ngai ayebi koleka malamu motango mwa bango, sé moke nde baye bayebi yango, kasi kosuana na bato te тропа likambo yango, sé oyo ezali котопапа polele, mpe kotuna bato te тропа bozindo na yango.

23. Mpe koloba te тропа eloko ete: Ngai nakosala yango lobi.

24. (Kasi okoloba nde été:) soki Allah alingi, na sima okanisa Nkolo wayo soki obosanaki mpe oloba ete: Nazali kolikia été Nkolo na ngai akamba ngai mpe atia ngai penepene na oyo ezali ya bosóló.

25. Мре bawumelaki па kati ya mobengâ wana mibu nkama misato mpe babakisaki libua.

26. Loba: Allah ayebi malamu boni bawumelaki wana, ayebi mabombami ma likolo na ya nsé, lokola amonaka yango mpe ayokaka. Bazali na (mosungi) mosusu te sé ye, mpe azali na mosangisi te na motindo mwa ye.

27. Mpe tanga maye makiteli yo okati ya buku ya Nkolo nayo, eloko moko te ekoki kobalola liloba lia ye, mpe okozua esika mosusu ya kokimela te sé epai naye.

28. Mpe kanga motema elongo na baye bazali kobondela Nkolo wa bango tongo mpe pokwa, balingi (kornona) elongi naye, kasi kolongola miso likolo na bango te, тропа (koluka) bonzenga na bomoyi ya nsé, mpe kotosa te oyo motema naye esila kobosana liteya na biso mpe azali kolanda bamposa naye ya nzoto, mpe ezaleli naye ezali mabe.

29. Mpe loba: Bosembo ezali nde epai ya Nkolo wa bino, oyo akolinga andimi na yango, oyo mpe akoboya apengui na yango. Ya soló, tosili kolengele тропа babubi moto oyo ekozinga bango na kopela, mpe soki basengi mayi ya komela, bakomelisa bango mayi ya mabende mayanguami na moto, ezali kozikisa bilongi na bango. Oyo mayi ya mabe ya komela mpe efandele ya mabe!

30. Soló, тропа baye bandimaki mpe basalaki bolamu, ya solo penza tokobungisaka te lifuta lia oyo asalaki bolamu.

31. Bango nde bakozalaka na elanga ya (lola) ya edeni libela biye bizali kolekisa o nsé na bango mingala, bakolata bawolo na maboko na bango mpe bakolata bilamba bia fafala ya langi ya mayi ya pondu, mpe bakofanda likolo ya kiti ya kitoko, oyo lifuta ya malamu mpe esika ya kitoko ya kofanda!

32. Pesa bango ndakisa ya bato mibale, moko na bango to pesaki ye bilanga mibale ya Ânâb(1) mpe tozingaki yango na banzete ya Nagh’l,(2) mpe totiaki kati kati ya bilanga mibale wana milona. ——— 1 A’nâb: Ezali mbuma ya mikemike, bótala suratu: Al-An’âm: 99.

33. Bilanga binso mibale bizali kobota malamu, na bozangi eloko te mpe tobimisaki miluka kati kati na yango. ——— 2 Nagh’l: Nzete ya tamru.

34. Mpe bizalaki na bambuma, alobi na moninga waye: Naleki yo na bomengo mingi, mpe nazali na makasi koleka yo, mpo nazali na bato ebele.

35. Мре akotaki na bilanga bia ye na komibuba ye moko, alobi: Nayebi ete oyo ekoki kobeba te.

36. Mpe nandimi te ete mokolo ya suka ekoya, mpe soki bazongisi ngai epai ya Nkolo wa ngai, nakokuta ya kitoko koleka (bilanga) oyo.

37. (Moninga waye ayebisi ye): Okopengwa na oyo akelaki yo na mabele, sima na mayi ya mokongo sima abimisi yo moto?

38. Kasi тропа ngai; Allah azali Nkolo wa ngai, nakosangisa Nkolo wa ngai na eloko te.

39. Tango okotaki na elanga nayo, soki olobaki été: Oyo bolingo ya Allah, nguya ezali te, makasi mpe ezali te sé epai ya Allah. Soki ozali kornona été: Nazali na bozui токе mpe bana ebele te.

40. Ekoki kozala ete Nkolo wa ngai, kala te akoki kopesa ngai ya malamu koleka bilanga bia yo, mpe akoki kotindela yango (bilanga nayo) etumbu kowuta o likolo mpe ekomi mabele mpe putulu.

41. То mayi та yango makokauka mpe okokuta yango te.

42. Мре milona mia ye mibebisami o bisika binso тре акотакі kobukabuka maboko naye na ntina na oyo abimisaki тропа bilanga oyo, тре nyoso ebebisami, тре alobi: Eh ngai! Mawa na ngai soki nasangisaki Nkolo wa ngai na eloko te.

43. Azuaki ata bato ya kobikisa ye na (etumbu) ya Allah te, mpe ye moko akokaki komibikisa te.

44. Ebateli ya soló sólo ezali nde ya Allah. Apesaka mbano ya malamu mpe suka ya malamu.

45. Mpe betela bango ndakisa ya bomoyi bwa mokili, ezali lokola mayi maye tozali kokitisa kowuta o likolo, mpe esangani na milona mia mabele, mpe ekomi matiti ya motawu, mopepe ekaboli yango, mpe Allah azali na makoki likolo ya biloko binso.

46. Bomengo mpe bana, ezali bisengo ya nsé, kasi misala ya malamu miye misilaka te, yango nde ezali na lifuta ya malamu mpe elikia ya kitoko epayi ya Nkolo nayo.

47. Mpe mokolo moye tokotambwisaka bangomba, okomona mabele ekotandama polele, mpe tokosangisa bango mpe tokobosana moko te.

48. Мре bakotelemaka molongo liboso lia Nkolo wayo, boyeli biso lolenge tokelaki bino mbala ya yambo, kasi bokanisaki ete tokokokisela bino elaka te?

49. Mpe bakotiyaka buku (ya moto na moto) mpe okomona batomboki bazali kobanga maye makomami na kati, mpe bakolobaka: Mabe na biso, buku eye etikaki eloko te, ezala moke to ya monene sé ekomaki yango. Mpe bakokutaka maye basalaki polele, kasi Nkolo wayo abubaka moto te.

50. Mpe tango tolobaki na ba anzelu ete: Bogumbamela Adam, bagumbamaki, longola sé satana azalaki kati ya ba djini mpe aboyaki kotosa mobeko mwa Nkolo wa ye. Boye bokozua ye na libota lia ye mpo bazala babateli na botiki ngai mpe bazali banguna ya bino? Oyo коропа ya mabe тропа babubi!

51. Nazuaki bango te banzeneneke na bokeli mapata na mabele, ndenge moko kokelama na bango, mpe na koki te kozua babungisi тропа kosalisa nga.

52. Mpe o mokolo moye akolobaka: Bobenga basangani na ngai baye bolikiaki, bakobengaka bango kasi bakoyanolaka bango te, mpe tokotiyaka kati kati na bango libulu lia bobungisi.

53. Mpe batomboki bakomonaka moto, mpe bakondimaka ete bakokweya na yango, kasi bakozuaka esika ya bokimi te.

54. Mpe ya soló, tosilaki kolimbola na kati ya kurani eye bandakisa ya ndenge na ndenge тропа bato, kasi moto aleki sé kotia tembe.

55. Kasi nini epekisaki bato bandima, tango bokambi(1) boyelaki bango, mpe basenga bolimbisi epai ya Nkolo wa bango? Sé oyo ekomelaki bankoko ba bango eyeli mpe bango, to etumbu ya lolenge nyoso eyela bango? ——— 1 Bokambi: Ezali ntoma Muhammad to Kurani.

56. Mpe totindaka batindami sé тропа bopesi sango malamu mpe bokebisi. Kasi baye bapengwa bazali kosuanisa bosembo na lokuta na bango, тропа kobebisa. Mpe bazuaki mikapo mia ngai na maye bakebisamaki na yango na litio.

57. Nani azali moto mabe koleka oyo apesi mokongo na bilembo bia Nkolo waye tango bazali koteya ye yango,, mpe abosani maye maboko (mibale) naye masalaki? Tozipi mitema mia bango ete basosola te, (bayeba kososolo kurani te) mpe matoyi na bango makangami, тре soki obengi bango na bokambami, bakokambama soki токе te.

58. Мре Nkolo wayo azali molimbisi atonda mawa, soki alingi kozua bango na maye basalaki akoyela bango etumbu noki, mpe bazali na elaka asilaki kotiela bango oyo soki ekoki, bakozua esika ya kokimela te.

59. Mpe wana nde bamboka eye tobomaki tango bato ba yango babubaki, mpe tosilaki kopesa elaka ya bobebisami na bango.

60. (Kanisa) tango Mûssa alobaki na mosali waye ete: Nakotelema te kino nakoma na esika bibale mibale bikutani, to natambola mibu miyike.

61. Mpe tango bakomaki wana, babosanaki mbisi na bango, oyo alandaki nzela naye kati na ebale.

62. Mpe tango bango banso babale baleki (esika) ena, alobi na mosali waye: Yela biso biloko bia biso ya kolia, tosili kolembe na mobembo mwa biso moye.

63. (Elenge wa ye) alobaki: Omoni tango tofandaki pene ya libanga ya monene nabosanaki mbisi kuna, satana nde abosanisi ngai mpo nakanisa yango te, mpe (Mûssa) azongaki sima тропа kolanda nzela ya ebale na kokamwa.

64. (Mûssa) alobi: Wana nde oyo tozalaki koluka, mpe babongoli makolo ma bango balandi bilembo bia yango bazali kosolola.

65. Mpe bakutaki mowumbu wa biso, oyo topesaki ye ngolu ma biso, mpe totangisaki ye boyebi bonene.

66. Mûssa ayebisi ye: Boye nalanda yo mpo otangisa ngai boyebi boye otangisama ya bosôló?

67. (Moto wana) alobi na Mûssa ete: Okokoka kokanga motema elongo na ngai te.

68. Ndenge nini okokoka kokanga motema na maye (makambo) oyo ozali na boyebi na yango te?

69. (Mûssa) alobi: Na bolingi bwa Allah, okomona ngai na kangi motema. Mpe nakoboyaka mobeko nayo ata moko te.

70. Alobi: Soki olandi ngai kotuna ngai eloko te kino nakoyebisa yo ntina na yango.

71. Bakei bango mibale, tango bamati na masuwa (bwato) abebisi yango, (Mûssa) alobi: Obebisi yango mpo ozindisa bakolo na yango? O sali mpenza likambo linene!

72. (Wana) alobi: Nayebisaki yo te ete: Okokoka kokanga motema te elongo na nga?

73. (Mûssa) alobi: Kornona ngai mabe te na ndenge nabosani, mpe kotelema makasi te тропа likambo lia ngai.

74. Bakei bango banso babale, kino bakutanaki na mwana mobali, mpe abomi ye. (Mûssa) alobi: Obomi moto sé pamba boye, oyo asali eloko te? Osali soló mabe monene.

75. (Moto wana) alobi: Nayebisaki yo te ete okokoka kokanga motema elongo na ngai te?

76. (Mûssa) alobi: Soki natuni yo lisusu eloko sima na yango, osili kozua nzela тропа kokabuana na ngai. Okolimbisama тропа kokabuana na ngai.

77. Bakei bango babale kino bakomi na mboka ya bato, batuni bayamba bango na biloko ya kolia, baboyi koyamba bango. Mpe bakutaki kati na yango efelo elingi kokweya, (moto wana) atomboli yango, (Mûssa) alobi; Soki olingaki mbele osengaki lifuta тропа yango.

78. Alobi ete: Oyo nde bokabwani kati kati na ngai nayo, nakolimbolela yo maye okokaki kokanga motema te.

79. Mpona masuwa (bwato), ezalaki ya babola basalaka na yango na ebale. Nabebisaki yango mpo sima na bango ezalaki na mokonzi moko mobubi azalaki kobotolo ba bwato nyoso ya kitoko.

80. Mpe mpona mwana mobali, azalaki na baboti baye babale, bazalaki bandimi, tobangaki (soki akoli) akobebisa bondimi bwa bango na botomboki na bopengwi.

81. Tolingaki ete Nkolo wa bango mibale apesa bango mwana mosusu ya malamu, apetwama mpe ya boboto esika naye.

82. Mpe mpona efelo, ezalaki ya bana bitike babale kati na mboka wana, o nsé na yango ezalaki na bomengo na bango, kasi tata wabango azalaki (moto) malamu, Nkolo wa yo alingaki ete soki bakoli babimisa bomengo bwa bango bona na mawa ma Allah. Nasalaki yango na mitindo mia ngai moko te. Wana nde ndimbola ya maye okokaki kokanga na yango motema te.

83. Mpe bazali kotuna yo mpona Dzu-al-Qarnaïn,(1) loba: Nakotangela bino mwa bokundoli moke. ——— 1 Dzu-al-Qarnaïn: Azalaki mowumbu ya malamu, azalaki na bokonzi ya maye mazalaki okati ya eloli na moniele na tango naye.

84. Ya soló, tolendisaki bokasi bwa ye awa na nsé, mpe topesaki ye nzela likolo ya biloko binso.

85. Mpe alandaki nzela,

86. Kino tango moyi mokokita, akuti yango ekiti na moluka mwa mayi ma moto pene na yango akuti bato, tolobaki: Oh Dzu-al- Qarnaïn! Opesa bango etumbu to osalela bango bolamu.

87. Alobi: Oyó abubaki, tokopesa ye etumbu, sima tokomema ye epai ya Nkolo waye apesa ye etumbu ya somo koleka.

88. Mpe oyo andimaki mpe asalaki mosala ya malamu, ye akozua lifuta lilamu mpe tokoloba naye, (na bopesi) mibeko mia biso mizali pete.

89. Sima alandaki nzela,

90. Kino akomaki na ebimeli ya moyi akutaki (moyi) ezali koleka likolo na bato moko boye topesaki bango eloko te ya komizipa na moyi.

91. Ndenge wana nde ndenge tozipaki boyebi bwa biso na oyo azalaki na yango.

92. Sima alandaki nzela,

93. Kino tango akomaki kati ya ndelo ezwami na kati ya ngomba mibale akuti sima na yango bato baye bazali kososola maloba ya bato misusu te.

94. Balobi: Oh Dzu-al-Qarnaïn! Ya soló, ba ya’djûdj na ba ma’djûdj(1) bazali babebisi na mokili, tokoki te kotiela yo makoki ete opika ndelo kati na biso na bango? ——— 1 Ya’djûdj na Ma’djûdj: Ezalaki bikolo mibale bazalaki koyokana te babengi bango na lokota francais: (gog na magog).

95. Alobi: Oyo Nkolo wa ngai apeși ngai ezali malamu (koleka oyo ya bino) bosalisa ngai na bokasi bwa bino mpe natia ndelo kati na bino na bango, (mpo bakatisa te)

96. В óyela ngai liboke ya übende, mpe tango asilisi kotondisa taka kati na bangomba mibale, alobi na bango ete: Bofula, kino ezuaki moto, alobi na bango ete: Boyela ngai mayi ya übende wana eyanguami nasopa yango likolo.

97. Bakokaki komonisa bokasi te na komata na yango.

98. Alobi: Oyo ezali ngolu kowuta epai ya Nkolo wa ngai, tango elaka ya Nkolo wa ngai ekoyaka, akolalisa yango mpe akosukisa yango, mpe elaka ya Nkolo wa ngai ezalaka solo.

99. Mpe totikaki bazali kotepatepa bango na bango, mpe bakobetaka kelelo mpe tokosangisa bango banso.

100. Мре mokolo mona tokolakisaka bapengwi moto mwa lifelo.

101. Baye miso ma bango mazalaki ya kozipama тропа likanisi na ngai, mpe bazalaki kokoka koyoka te.

102. Baye bapengwa bazali kokanisa ete bawumbu ba ngai bazuela ngai bambanda basusu batika ngai? Ya soló, tolengeli moto mwa lifelo ekozala esika ya kovanda тропа bapengwi.

103. Loba: Boye bolingi toyebisa bino ba nani oyo bazali na bozangi monene koleka kati na misala?

104. Baye misala mia bango mibebaki kati na bomoyi bwa mokili, mpe bazalaki kokanisa ete basalaki bolamu.

105. Baye bana baboyaki kondima na bilembo bia Nkolo wa bango mpe bokutani naye, misala mia bango ebebi, tokotiyelaka bango kilo o mokolo mwa suka te.

106. Moto mwa lifelo mokozalaka lifuta lia bango na maye bapengwaki na yango, basakanaki na bilembo na ngai mpe batindami ba ngai.

107. Ya soló, baye bandimaki mpe basalaki misala milamu, esika ya kovanda na bango ekozalaka na paladizo ya likolo koleka (al firdawsi).

108. Libela kati na yango, bakolikia mbongwana te kati na yango.

109. Loba: Soki ebale ya monene ezalaki lokola mayi ya mokanda, (тропа кокота na yango) maloba та Nkolo wa ngai (Allah), elingaki kokawuka liboso, mpe maloba ya Nkolo nangai esili te, ata soki toyei na ebale mosusu lokola yango mbala ebele.

110. Loba: Ya sólo, nazali moto lokola bino, bakitiseli ngai emoniseli, ya soló Nzambe wa bino azali Nzambe moko, ya soló, oyo asengeli na mabondeli na oyo akolikia kokutana, na Nkolo waye, asala misala milamu, mpe asangisa libondeli lia Nkolo waye na eloko moko te.

1. Kâf, hâ, yâ, ain, sôd.(1) ——— 1 Bótala Al-Baqarah mokapo: 1.

2. Ezali bokundoli bwa ngolu ya Nkolo wayo epai ya mowumbu wa ye Zakariya.

3. Tango azali kobelela Nkolo wa ye na kobatama.

4. Alobi: Oh Nkolo wa ngai! Mikuwa mia ngai milembi, mpe suki ya pembe ezingi moto mwa ngai, na yango, ata ngonga moko te nazangaka kozua soki na beleli yo.

5. Мре nazali kobanga (ezaleli) ya bakitani na ngai sima na ngai, mpe mwasi wa ngai abotaka te, pesa ngai mokitani awuta epai nayo,

6. Oyó akokitana ngai mpe kokitana libota lia Ya’qúb, mpe tika été osepela naye oh Nkolo!

7. Eh Zakariya! Tozali kopesa yo sango elamu ya mwana mobali, nkombo naye ekozala Yahya totiya liboso naye nkombo ena te. (ndoi te)

8. Мре (Zakariya) alobi: Oh Nkolo wa ngai! Ndenge nini nakozala na mwana ya mobali mpe mwasi wa ngai abotaka te, mpe bopaka bosili kozua ngai?

9. Ayanoli ye; ndenge Nkolo wayo alobi nde ekozala. Wana ezali pași te тропа ngai, mpe nakelaki yo liboso ozalaki eloko te.

10. Alobi: (Zakariya) Oh Nkolo wa ngai! Lakisa ngai elembo, (tiyela ngai elembo) (Allah) alobi: Elembo nayo, kolobisa bato te babutu(1) misato milandani. ——— 1 Babutu mpe mikolo.

11. Mpe abimeli bato naye kowuta na esika ya losambo, mpe ayebisi bango na maboko ete: Bosambela tongo mpe pokwa.

12. Eh Yahya! Zúa buku mpe simba yango makasi, mpe topesaki ye bwanya azali elenge токе.

13. Mpe totiaki ye azala na mawa mpe bopeto, mpe azalaki moyengebeni,

14. Mpe azalaki na botosi mpe limemia epai ya baboti naye, kasi azalaki na lolendo te mpe komilakisa te, mpe azangaki te kotosa mibeko mia (Nkolo waye)

15. Mpe kimia ezala likolo lia ye na mokolo moye abotamaki, mpe na mokolo akokufa mpe mokolo akosekwa.

16. Mpe kundola Maryam okati ya buku (kati ya kurani) tango amibendaki na libota lia ye akei kovanda na esika moko boye о moniele.

17. Mpe amibombami na bango, totindelaki ye molimo (gabiliyele) oyo ayelaki ye na lolenge ya moto malamu.

18. (Maryam) alobaki: Ya soló, ngai na mibateli epai ya Ar-Rahmân(1) тропа yo, soki penza ozali moyengebeni. ——— 1 Bótala suratu Al-Isrâ mokapo: 110.

19. (Anzelu) alobi: Ya sólo, ngai nazali motindami ya Nkolo wayo mpo napesa yo likabo ya elenge mobali ya mayele oyo apetoama.

20. Alobi: Ndenge nini nazala na mwana ya mobali, mpe mobali ata moko te asimbi ngai, mpe nazali ndumba te?

21. Alobi: Ndenge wana nde Nkolo wayo alobi été; ezali pasi te тропа ngai, mpe tokotia ye elembo epai ya bato, mpe ngolu kowuta epai na biso. Mpe likambo yango ekokisamaki.

22. Mpe azuaki zemi mpe akendeki kofanda mosika.

23. Mpe pasi ya kobota eyeli ye onse ya nzete ya nagh’la(1) alobi: Eh mpasi na ngai! Soki liwa ezuaka ngai yambo ya oyo, nde nabosanamaki soló ya kobosanama. ——— 1 Bótala suratu Al-An’âm: 99, suratu Al-Kahf: 32.

24. Na yango, abengaki(2) ye na nsé naye alobi: Kozala na mawa te! Nkolo wayo asili kotiya onse nayo liziba ya bomoyi. ——— 2 Anzelu abengaki na nsé, to mwana naye (Issa) oyo awuti kobotama.

25. Ningisa nzete ya nagh’la(1), benda yango epai nayo ekokweisela yo mbuma na yango ya kotela. ——— 1 Nagh’la: Bótala suratu Al-An’âm: 99, suratu Al-Kahf: 32.

26. Lia mpe mela mpe sepelisa liso lia yo, soki omoni moto loba: Nazui elako ya ngizi pona Ar-Rahmán(1) Nakosolola ata na moto moko lelo te. ——— 1 Bótala na suratu oyo Mokapo: 18.

27. Mpe amemaki mwana na libota naye, mpe balobi naye ete: Oh Maryam! Osali likambo ya nsoni.

28. Oh ndeko mwasi ndeko ya Háruna! Tata wayo azalaka moto mabe te, mpe mama wayo azalaka ndumba te.

29. Mpe alakisaki mosapi mwaye epai ya mwana, balobi: Ndenge nini tokolobisa mwana moke oyo awuti kobotama?

30. (Mwana) Alobi: Ya soló, nazali mowumbu wa Allah, apesi ngai buku mpe aponi ngai nazala ntoma,

31. Mpe apamboli ngai esika nyoso nakozala, mpe atindi ngai nasambela mpe nabimisa Zakat(1) na bomoyi bwa ngai mobimba, ——— 1 Zakat: Bótala suratu Al-Baqarah mokapo: 43.

32. Mpe nasala bolamu epai ya mama na ngai, mpe atiaki ngai nazala moto ya lolendo mpe moto ya pași te.

33. Mpe kimia ezala likolo lia ngai, mokolo moye nabotamaki na mokolo moye nakokufa na mokolo moye nakosekwisama nazali na bomoyi.

34. Wana Issa mwana ya Maryam, liloba ya soló, eye bazali sé kotia tembe mpe kobundisa bosóló. (bwa ye)

35. Esengeli te na Allah azala na mwana, nkembo naye (Allah), soki akani likambo akoloba sé ete; zala, mpe ezalisami sé ndenge alobi.

36. Mpe ya soló, Allah azali Nkolo wa ngai mpe Nkolo wa bino, bobondela ye, oyo nde nzela ya semba.

37. (Na sima) bakabwani na binzambe nzambe kati kati na bango, etumbu ezali тропа bapengwi o mokolo ya monene (mokolo ya kokata makambo).

38. Bakoyoka mpe bakomona penza ndenge mokolo bakoyela biso, kasi babubi bakozala na libungi ya monene ya polele о mokolo yango.

39. Mpe kebisa bango тропа mokolo mwa botungisami, tango manso makokatamaka, mpe bazali о mokili moye bazali komiyeba te mpe kondima te.

40. Ya sólo, biso nde tozali na bokitani ya mabele, mpe baye banso bazali o likolo na yango, mpe epai na biso nde banso bakozonga.

41. Mpe kundola Ibrâhîm okati ya buku (kurani), ya soló, ye azalaki ntoma moto ya bosembo.

42. Tango ayebisaki na tata waye, eh tata wa ngai! Mpona nini ozali kobondela oyo akoyokaka te, mpe akomonaka te, mpe ekoki kosalisa yo na eloko te?

43. Eh tata wa ngai! Našili kozua boyebi boye boyela naino yo te, landa ngai nakokamba yo o nzela ya semba.

44. Eh tata wa ngai! Kobondela satana te, ya soló, satana azangaki botosi ya Ar-Rahmán.(1) ——— 1 Bótala na mokapo: 18, 26, ya suratu oyo.

45. Eh tata wa ngai! Ya sólo ngai nazali kobanga etumbu ya Ar-Rahmán eyela yo, mpe okoma moto wa satana.

46. Alobi: Eh Ibrâhîm! Ozali koyina banzambe ba ngai? Soki otiki te nakobetaka yo mabanga zala mosika na ngai (tokabwana) tango molai.

47. Ibrâhîm alobi: Kimia ezala nayo, nakosengelaka yo na Allah alimbisa yo, mpo ye andimelaka ngai тропа bolamu.

48. Namitie mosika na bino, mpe na maye bozali kobondela na botiki Allah, mpe nakosenga na Nkolo wa ngai, mpe nazali na elikya ete nakomona pasi te soki nasengi Nkolo wa ngai.

49. Tango amitie mosika na bango, mpe na maye bazalaki kobondela na botiki Allah, topesaki ye likabo ya Is’háq na Ya’qúb, mpe totiaki bango bantoma.

50. Mpe topesaki bango ngolu na biso, mpe totombolaki bango na koloba bosôló.

51. Mpe kundola Mûssa okati ya buku. Ya soló, azalaki moponomi ntoma mpe motindami.

52. Mpe tobengaki ye (o ngambu ya mobali o ngomba ya sinai) penepene na biso тропа kopesa ye sekele.

53. Mpe na mawa na biso topesaki ye ndeko waye Háruna azala lokola ntoma.

54. Mpe kundola okati ya buku Ismâîl. Ya sólo, azalaki kokokisa elaka mpe azalaki ntoma mpe motindami.

55. Mpe azalaki kotinda libota lia ye na losambo mpe kopesa zakat,(1) mpe Nkolo waye azalaki kosepela naye. ——— 1 Bótala suratu Al-Baqarah mokapo: 43.

56. Mpe kundola Idrís(2) okati ya buku. Ya soló azalaki ntoma mpe moto ya bosembo. ——— 2 Idrîs: Enoka.

57. Mpe totombolaki ye esika likolo ya lokumu koleka.

58. Baye wana bantoma baye Allah atondisaki bolamu naye likolo na bango kati ya libota ya Adam, na baye bazalaki elongo na Nûh (okati ya masuwa), mpe libota lia Ibrâhîm mpe Isalayele, mpe basusu baye tokambaki mpe toponaki, soki mikapo mia Ar-Rahmân(1) mizali kotangama, bakweyaka na kofukama na kolela. ——— 1 Bótala na suratu oyo Mokapo: 18, 26, 45.

59. Kasi baye bakitanaki sima na bango, batikaki kosambela mpe balandaki bisengo na baposa na bango ya nzoto, kasi mosika te bakobebisama.

60. Longola sé oyo akotubela mpe andimi mpe asali misala milamu, bango nde bakokota na Iola mpe bakobubama te.

61. (Bakozala) na elanga ya edeni eye Ar-Rahmân alakaki yango bawumbu naye, baye bandimaki na (mabombami na yango). Ya soló, elaka naye ezali na tembe te.

62. Kati na yango (Iola), bakoyokaka maloba mazanga ntina te, sé kimia, mpe bakozalaka na bilei bia tongo mpe pokwa.

63. Wana nde Iola eye tokopesaka bawumbu ba biso baye bazalaki na bobangi.

64. Tokitaka te sé na mitindo mia Nkolo wa yo, manso maye mazali liboso lia biso mpe osima na biso na maye manso mazwami o kati kati na yango mibale mazali yaye. Mpe Nkolo wayo abosanaka te.

65. Nkolo wa likolo na mabele, na maye manso mazali kati na yango, bondela ye mpe kanga motema тропа mabondeli naye. Boye osi oyoka été azali na ndoyi?

66. Mpe moto alobi: Boye soki nakufi nakosekwisama lisusu?

67. Boye moto azali kokanisa te ndenge tokelaki ye liboso mpe ye azalaki eloko te?

68. Na nkombo ya Nkolo wayo, tokosangisa bango na basatana, mpe sima tokofukamisa bango liboso ya lifelo.

69. Sima tokobendaka na mangomba manso kati na bango baye bazangaki botosi, baye bazalaki mabe koleka тропа Ar-Rahmân.

70. Sima, biso nde tokoyeba ba nani baye basengeli kokota mpo bazika na motó.

71. Mpe bino banso bokoleka likolo na yango (ya gbagba). Mpo été yango ekozangaka te epai na Nkolo wayo.

72. Sima, tokolongisaka baye bandimaki mpe tokotika babubi о kati na yango (lifelo) ya kofukama.

73. Mpe tango mikapo mia biso mizali kotangema likolo na bango, bapengwi bakolobaka na baye bandima: Lisanga nini ya malamu kati na oyo mibale ezali kitoko mpe bolongani ya malamu?

74. Ebele toboma yambo na bango kati na mabota! Bazalaki malamu mpe na misolo ebele mpe kitoko.

75. Loba: Oyo akozala okati ya libungi, Allah akobakisela ye libungi kino akozuaka etumbu, to soki tango ekoki ekoyebanaka te ba nani bazalaki na mabe koleka, na ba nani bazalaki na basoda ya motawu.

76. Mpe Allah akobakisela baye bakambamaki bokambi, mpe misala malamu maye mawumelaka, ekoki na litomba malamu mpe bozongi malamu epayi ya Nkolo nayo.

77. Boye omonaki te ete: Oyo apengwaki na mikapo mia biso mpe alobi: Nakopesamaka bolamu na bana solo?

78. Boye akomi na boyebi ya mabombami to azuaki elaka na Ar-Rahmân?

79. Kasi ezali bongo te, tokokoma maye azali koloba mpe tokobakisela ye etumbu.

80. Mpe biso nde tokopesaka maye azali koloba, kasi akoyelaka biso ye moko.

81. Bazui banzambe basusu batiki Allah, mpo bazala basungi ba bango, (тропа etumbu)

82. Kasi te, bakopengwaka na mabondeli ma bango, mpe bakozalaka banguna na bango.

83. Boye ozali kornona te ete ya soló: Totindaki bazabolo mpo bazangisaka bango botosi?

84. Kowelisa te тропа bango, ya sólo, tokotiyaka motango moye moyebani, (тропа maye manso basalaki).

85. (Kanisa) mokolo moye tokosangisaka babangi (Nzambe) epai na Ar-Rahmán,

86. Mpe tokopusaka batomboki o moto mwa lifelo lokola bibwele (тропа komela mayi ya moto).

87. Bakozuaka lisalisi te, longola sé oyo akozua elaka na Ar-Rahmán.

88. Mpe bazali koloba ete: Ar-Rahmán azali na mwana.

89. Bosili koya na eloko ya mabe.

90. Liloba wana ekoki kofungola mapata mpe kopasola mabele mpe bangomba bikopanzana.

91. Mpo bazueli Ar-Rahmân mwana.

92. Kasi ekoki kosalama te ete: Ar-Rahmân azala na mwana.

93. Baye banso bazali o likolo mpe o nsé bakoya epaî ya Ar-Rahmân bazali bawumbu.

94. Asila koyeba motango mwa bango, mpe bazali ya koyebana.

95. Mpe o mokolo mwa mbano bango banso bakotelemaka moko moko o liboso lia ye.

96. Ya soló, baye bandimaki mpe bazalaki kosala misala milamu Ar-Rahmân akopesa bango bolingo mpe bango bakolinga ye.

97. Mpe ya solo, tosilâ kozalisa yango mpasi te na lolemo nayo (kurani) тропа komanyola, mpo okoka kopesa sango elamu na yango epai ya babangi mpe okebisa na yango babubi.

98. Mpe ebele tosilaki koboma liboso na bango! Boye окотопа tokokuta moko kati na bango to okoyoka ata mwa makelele?

1. Twâ hâ(1). ——— 1 Bótala па suratu Al-Baqarah токаро: 1.

2. Tokitiselaki yo kurani te mpo epesa yo pași.

3. Sé ezala bokundoli тропа oyo azali kobanga, (Allah).

4. (Мре ezala) emoniseli ya oyo akelaki mabele na likolo oyo etomboami.

5. Ar-Rahmân Atombwami na ngwende naye.

6. Maye manso mazali olikolo тре mabele na maye mazuami kati kati na yango na oyo na nsé ya mabele mazali ya ye.

7. Mpe soki otomboli mongongo, ayebi solo maye mabombami na maye mazali ya kobatama koleka.

8. Allah, nzambe mosusu azali te ya kobondela na bosóló sé ye, mpe azali na bankombo ya kitoko koleka.

9. Mpe boye masolo (makomi) ya Mûssa makomelaki yo?

10. Tango amonaki moto, mpe alobaki na libota naye; botikala awa, ya soló, namoni moto na mosika tango mosusu nakoyela bino kowuta na yango eloko ya kopelisa to na kokutana na oyo akokamba ngayi.

11. Mpe tango akomi, abiangami, Oh Mûssa!

12. Ezali ya sólo, ngai Nkolo wayo, longola mapapa nayo, ya sólo, ozali otei ya lobwako esantu (ya touri)

13. Mpe naponi yo, yoka maye bakoyebisa yo.

14. Ya sólo penza, ngai nde Allah nzambe mosusu ya kobondela na bosóló azali te sé ngai, bondela ngai mpe telemisa losambo тропа kokanisa ngai.

15. Ya soló, ntango ya suka ekoya, na bombi yango mpo ete molimo na molimo afutama na mpiko naye.

16. Kasi oyo andimi na yango te mpe alandi sé mposa naye, abungisa yo te noki te okobebisama.

17. Mpe nini boye ezali na loboko nayo ya mobali oh Mûssa?

18. Alobi: Ezali nde lingenda lia ngai, nayekemelaka yango,(1) mpe esalisaka ngai na bobuki bakasa ya banzete тропа koleisa banyama na ngai, mpe esalisaka ngai na makambo mosusu. ——— 1 Komisimba na yango tango ya bopemi.

19. (Allah ayebisi ye): Bwaka yango oh Mûssa!

20. Мре abwaki yango, mpe ebongwani nyoka ebandi kotambola.

21. (Allah) alobi: Zua yango, kaši kobanga te, tokozongisa yango na lolenge ezalaki liboso.

22. Mpe kanga loboko nayo na nsé ya lipeka, ekobima na bongengi ya mpembe makasi mpe ekosala mpasi te. Wana elembo mosusu (bikamwa).

23. Mpo tolakisa yo makamwisi ma biso ya minene.

24. Kende epai ya falo, ya soló ye asili kolekisa ndelo,

25. (Mûssa) alobi: Nkolo wa ngai, fungóla ntolo na ngai,(1) ——— 1 Fungóla ntolo na ngai: Elakisi: Tia motema na nga eyamba emoniseli

26. Mpe etinda na ngai oyo, tia yango ezala mpete,

27. Mpe bongisa elobeli na ngai.

28. Mpo bakoka kososola maloba na ngai.

29. Mpe pesa ngai mosalisi awuta na libota lia ngai.

30. Hâruna ndeko wa ngai,

31. Тіа ye azala oyo akobakisela ngai nguya,

32. Kotisa ye na makambo na ngai (tokoma mibale),

33. Mpo tokumisa yo koleka,

34. Mpe tokanisa yo mingi,

35. Ya soló, ozali kornona biso.

36. (Allah) alobi: Oh Müssa bosenga nayo esili kokokisama.

37. Mpe tosilaka kosalisa yo mbala ya yambo.

38. Tango toyebisaka na mama wayo mayebisi.

39. Ete: Tia ye na sanduku mpe bwaka yango na mayi mpo ete ebale emema yango o ngambo ya kotiola, monguna na ngai naye akozua ye. Mpe na tiaki likolo nayo bolingo na ngai mpo ete obokolama na nsé ya miso na ngai.

40. Mpe tango ndeko nayo ya mwasi azalaki kolanda yo mpe alobaki: Nalakisa bino moto oyo akomelisa ye тропа bino? Mpe tozongisaki yo epai ya mama wayo, mpo asepela mpe ayoka mpasi te, mpe obomaki moto mpe tobikisaki yo na makambo wana, mpe tomekaki yo makambo ebele, mpe ovandaki ba mbula ebele o mboka ya mad’yan, sima oyei oh Mûssa! Kokokisa makomi.

41. Mpe ngai moko naponaki yo.

42. Bökende yo na ndeko wayo na makamwisi ma ngai, mpe bolemba kokumisa ngai te.

43. Bökende epai ya falo, ya soló ye asili kotomboka.

44. Mpe boyebisa ye liloba ya pete, tango mosusu akoki kokanisa to kobanga ngai.

45. Balobi: Oh Nkolo wa biso! Ya sólo, tozali kobanga ete anyokolo biso, to alekisa ndelo.

46. (Allah) alobi: Bobanga te, ya sólo nazali elongo na bino, nazali koyoka mpe kornona.

47. Bökende epai naye mpe boloba naye: Biso mibale tozali batindami ya Nkolo wayo, pesa biso bana ya isalayele tokende na bango, tika konyokolo bango, toyeli yo elembo ya Nkolo wayo, mpe kimiya ezala likolo ya moto oyo akolanda nzela ya semba.

48. Ya sólo, basilaki koyebisa biso ete: Etumbu ekozala likolo ya oyo akoboya kotosa mpe kondima, mpe apesi mokongo.

49. (Falo) alobi: Nani Nkolo wa bino oh Mûssa?

50. (Mûssa) alobi: Nkolo wa biso nde oyo apesaki eloko nyoso lolenge na yango mpe sima akambi yango.

51. (Falo) alobi: Bongo ndenge nini тропа baye balekaka kala?

52. (Mûssa) alobi: Oyo ayebi makambo na bango ezali nde Nkolo wa ngai, ekomama o kati ya buku, Nkolo wa ngai abungaka te, mpe abosanaka te.

53. Oyo asalelaki bino mabele ezala lokola mbeto mpe atiela bino banzela okati na yango, mpe azali kokitisela bino mayi kowuta o likolo, mpe na yango tobimisaka milona ndenge na ndenge,

54. Boliya mpe boleyisa bibwele na bino. Ya soló, wana nde bilembo тропа baye bazali kokanisa (bazali na mayele)

55. Tokelaki bino kowuta na yango (mabele) mpe kati na yango nde tokozongisa bino, mpe tokobimisa bino lisusu okati na yango mbala mosusu.

56. Mpe tosilaki kolakisa ye bilembo bia biso nyoso, kasi aboyaki kondima.

57. (Falo) alobi: Oh Mûssa! Boye oyeli biso bonganga bwa yo mpo obimisa biso na mabele na biso?

58. Kasi tokoyela yo bonganga lokola yango, tiela biso elaka mpo moko kati na biso azanga te, ezala na esika ya malamu.

59. (Mûssa) alobi: Elaka na biso ekozala o mokolo mwa eyenga, mpe bato basangana na tongo.

60. Falo akei mpe asangisi bato naye na kibondoki na bango, sima bayei koyanola na elaka.

61. Mûssa ayebisi bango: Mabe ezala na bino, bobukela Allah lokuta te, noki te etumbu ekozua bino. Na oyo akobukela Allah lokuta, asili kobungisama.

62. Nasima bakomaki kolobana bango na bango nasekele.

63. Balobi: Ba oyo bazali banganga mibale, balingi kobimisa bino na mabele na bino na bonganga na bango, mpe botika nzela ya malamu oyo bozali na yango.

64. Bosangisa bonganga na bino nyoso, mpe bosala molongo. Mpe oyo akozala likolo asili kolonga.

65. Balobi: Oh Mûssa! Obwaka to biso tobwaka bato ya liboso?

66. Alobi: Bobwaka noki, na mbalakaka nde basinga mpe ba mangenda na bango bimonanaki na miso naye lokola ba nyoka na bondoki na bango.

67. Bobangi moke bokomelaki Mûssa ye moko.

68. Toyebisaki ye: Kobanga te, yo nde okozala likolo. (na bango)

69. Мре bwaka oyo ezali na loboko nayo ya mobali, ekomela manso oyo basali. Soló, wana basali ezali mwango ya bonganga, mpe nganga akoki kolonga te о esika nyoso awuti.

70. Banganga banso bakweyaki na bogumbami mpe balobi: Tondimi na Nkolo ya Hâruna na Mûssa.

71. (Falo alobi): Boye bondimeli ye yambo ete napesa bino ndingisa? Ya sólo, ye nde mokonzi wa bino oyo alakisaki bino bonganga, nakokata bino maboko na makolo na bokeseni, mpe nakobaka bino na mibimbi mia nzete ya nagh’l, mpe bokoyebaka ya sólo penza nani kati na biso azali na etumbu ya makasi koleka mpe yakowumela.

72. Balobi: Tolapi na oyo akelaki biso, tokolikia epai nayo te, тропа bilembo oyo eyeli biso, sala oyo olingi kosala, yo ozali sé kokata makambo ya bomoi ya nsé.

73. Ya soló, tondimi na Nkolo wa biso, тропа alimbisa masumu та biso, na bonganga oyo osalisi yango biso na makasi. Mpe Allah azali malamu wa libela.

74. Oyo akotomboko na Nkolo waye, ya sólo, akozala na lifelo. Kati na yango akokufaka te mpe akozalaka na bomoyi te.

75. Mpe oyo akokutana naye na bondimi mpe asalaki misala milamu, bango nde bakozalaka o bapete ya lokumu ya likolo.

76. Lola ya edeni eye ezali kolekisa na nsé na yango mingala, libela kati na yango, mpe wana ekozala nde litomba ya baye bamipetolaki. (na boboyi kibopengwi na masumu)

77. Mpe tosilaki kotalisa na Müssa été: Kende na bawumbu na ngai na butu mpe fongola bango nzela makawuka okati ya ebale. Kasi kobanga te ete bakolanda.

78. Falo alandaki bango elongo na basoda naye, ebale ezindisaki bango mpe elimwisaki bango.

79. Мре falo abungisaki bato naye, mpe akambaki bango o nzela ya semba te.

80. Eh bana ya isalayele! Tosilaki kolongisa bino na monguna wa bino, mpe topesaki bino elaka o ngambu ya ngomba o ngambu ya mobali, mpe tokitiselaki bino. Manna, na Salwa(1). ——— 1 Manna, Salwa: Bótala suratu Al-Baqarah mokapo: 57.

81. Boliya bia malamu biye topesi bino kasi bopengwa na yango te, noki te (Allah) akosilika na bino, mpe oyo kanda na ngai ekozua ye, asili kobeba.

82. Mpe ya soló, nazali molimbisi monene, тропа oyo akosenga bolimbisi mpe andimi mpe asali misala milamu, sima amitiye o nzela ya semba.

83. Mpe тропа nini ozali kowelisa kotika bato nayo oh Müssa?

84. (Mûssa) ayanolaki: Bazali wana na mobeko mwa ngai, mpe nazali kowelisa koya epai nayo Nkolo, mpo okoka kondimela ngai.

85. (Allah) alobi: Ya sólo, tomeki bato nayo o sima ya kokende nayo, mpe samiriyu abungisi bango.

86. Mûssa azongi epai ya bato naye na mawa, mpe kanda ya makasi. Alobi: Oh bato na ngai! Nkolo wa bino asilaki kopesa bino elaka elamu te? Boyokani bozalaki molai тропа bino to boponi sé ete kanda ya Nkolo ezua bino? Mpo bosili kobebisa mpe bopengwi na elaka na ngai?

87. Balobi: Ezali kolinga ya biso moko te oyo ezangisi biso kotosa, kasi tomemaki mikumba mia bato ba falo, tobwakaki yango na moto, lokola samiri abwakaki.

88. Mpe abimiseli bango ekeko ya motané ezali kobimisa mongongo lokola ngombe, Balobi; oyo nde nzambe na bino na nzambe ya Mûssa abosanaki.

89. Boye bazali kornona te ete azali kozongisela (ekeko) bango liloba te mpe azali kosalisa bango te mpe kosala bango mabe te?

90. Mpe ya soló: Háruna(1) asilaki koyebisa na bango liboso oh bato ba ngai! Ya sólo, bokwei na bomekami тропа yango, ya soló, oyo atonda na mawa nde Nkolo na bino. Bolanda ngai, mpe botosa mitindo mia ngai. ——— 1 Hânına: Bótala suratu Al-Baqarah: 248, An-Nisá: 163, Al-An’âm: 84, Al-A’râf: 122,142.

91. Balobi: Tokozalaka na yango kino Mûssa akozonga.

92. (Mûssa) alobi: Oh Hânına!(1) Eloko nini epekisaki yo mpo opekisa bango tango omonaki bazali kobunga nzela? ——— 1 Hânına: Bótala suratu Al-Baqarah: 248, An-Nisá: 163, Al-An’âm: 84, Al-A’râf: 122,142.

93. Ete olanda ngaï. Boye, oboyi kotosa mitindo na ngai?

94. Alobi: Eh mwana ya mama! Kobenda mandefu mpe moto na ngai te, na bangaki oloba ete ngai nakaboli bana ya isalayele mpe natosi mitindo nayo te.

95. (Mûssa) alobi: Olingi nini eh Samiriyu?

96. Alobi: Namoni oyo bamona te. Nazuaki mabele ya makolo ya motindami (ya anzelu) na bwakaki yango, wana nde ndenge molimo mwa ngai motindaki ngai.

97. (Mûssa) alobi: Kende na bomoi ya nsé, okobanda koloba na moto nyoso ete: Kosimba ngai te, mpe okozala na elaka oyo okozangisa yango te, tala nzambe nayo oyo obondelaki mpe okangamaki na yango, tokozikisa yango mpenza mpe tokopanza putulu na yango likolo na mayi ya ebale.

98. Ya soló, Nkolo wa bino nde Allah oyo nzambe mosusu ya bosóló ya kobondela azali te sé ye, ayebi nyoso ezali koleka.

99. Lolenge wana nde tozali kobetela yo makambo ya ba oyo baleka. Mpe ya sólo, tosilaka kopesa yo bokundoli bwa biso.

100. Oyo akoboya kondima na yango (kurani) ya soló, ye o mokolo ya suka akomemaka mokumba.

101. Bakotikalaka libela o kati na yango, mpe bakozuaka mabe o mokolo mona.

102. Mokolo moye bakofulaka kelelo тропа lisekwa. Mpe tokosangisaka batomboki banso, na langi ya bule (тропа bobangi ya makasi).

103. Bakolobana kati na bango ete: Bowumelaki na mokili sé mikolo zomi.

104. Toyebi na malamu nini bazali koloba, tango moko wa bango oyo azali na ezaleli ya malamu akoloba ete: Borandaki sé mokolo moko.

105. Bazali kotuna yo тропа bangomba; loba: Nkolo wa ngai akopanzaka yango, ekokomaka lokola mputulu.

106. Mpe akotika yango elali polele lokola mabele oyo ezali na eloko te likolo na yango.

107. Okomona o kati na yango ata esika moko ezali ya kogumbama te mpe botombwami te.

108. Mokolo wana (bato), bakolandaka mobengi na kozanga koyimayima mpe mingongo mikokitisama o boso bwa Ar-Rahmân, ata makelele ya шоке okoyoka na paši.

109. Mokolo wana kosengela moto ekozalaka te, longola sé oyo Ar-Rahmân akopesaka ye ndingisa, mpe akondimela ye liloba.

110. Ayebi maye mazali liboso na bango mpe maye mazali o sima na bango, mpe bazali na boyebi te ya balolenge naye.

111. Mpe bilongi bia bato bikokitisamaka тропа oyo azali na bomoi mpe amikoka mpe mabe ekozalaka na oyo akoya liboso naye na bobubami. (mabe)

112. Mpe oyo akosala bolamu mpe azali mondimi, akobangaka kobubama te mpe konyokwama te.

113. Mpe lolenge wana nde tokitisaki kurani na ndinga ya arabo, mpe tolimbolaki na kati na yango, тропа balolenge ya bitumbu, mpo bakoka kobanga mpe bakanisa тропа bondimi.

114. Lokumu ezali ya Allah nkumu ya bosôló, mpe kotanga kuranı noki noki te yambo ete ekitela yo, mpe loba: Oh Nkolo wa ngai! Bakisela ngai boyebi.

115. Mpe tosilaki kopesa Adam mobeko liboso mpe abosanaki yango, mpe tokutaki bokangami ya makasi epai naye te.

116. Mpe tango tolobaki na ba anzelu: Bogumbama o liboso ya Adam, bagumbamaki bango banso, longola sé satana, aboyaki (kogumbamela ye),

117. Mpe tolobaki: Eh Âdâm! Ya soló, oyo nde monguna nayo, yo na mwasi wayo. Na yango abimisa bino na paladizo te noki okozala na mpasi.

118. Ya sólo, тропа yo, okoyokaka nzala te okati na yango mpe okozalaka bolumbu te.

119. Mpe ya sólo, yo okoyokaka mposa ya mayi te, mpe pasi ya moyi ekozuaka yo te.

120. Mpe (sima) satana amekaki ye na koloba ete: Eh Âdâm! Nalakisa yo nzete ya bomoi ya nseko mpe bokonzi eye ekobebisama te?

121. Bango mibale baliaki yango, mpe batikalaki bolumbu, mpe babandi komizipa na nkasa ya Iola, mpe Adam aboyaki kotosa Nkolo wa ye, mpe abungaki na mibeko mia Nkolo waye.

122. Sima Nkolo waye aponaki ye mpe ayambaki tubela naye mpe akambaki ye.

123. Alobi: Bokita awa(1) bino banso, bokozala na kibonguna na mabota ma bino banso, (bakitani na bino) mpe soki bokambi bwa ngai boyeli bino, oyo akolanda bokambi bwa ngai, akobunga te mpe akozalaka na mpasi te. ——— 1 Bokita awa: Elakisi: Bobima na lola bökende na mokili

124. Mpe oyo akoboya bokundoli bwa ngai, ya soló, ye akozalaka na bomoyi ya mpasi, mpe omokolo mwa suka, tokosekwisa ye miso mazipama,

125. Akolobaka, oh Nkolo wa ngai! Mpona nini osekwisi ngai nazali kornona te kasi yambo nazalaki kornona?

126. (Allah) akoyebisa ye: Lolenge wana nde eyelaki yo bilembo bia biso mpona kotangisa yo, kasi obosanaki yango, yango wana lelo tobosani yo.(2) ——— 2 Lelo tobosani yo: Elakisi: Lelo totiki yo nakati ya moto, mpo ete Allah abosanaka te.

127. Мре lolenge wana nde topesaka etumbu na oyo azali kondima te, mpe azali kolekisa ndelo na bilembo bia Nkolo wa ye. Kasi etumbu ya mokolo ya suka ekozalaka makasi mpe ekotikalaka libela.

128. Wana esalisaki bango na bokambi te, boni ebele ya bato tobomaki yambo na bango? Bazalaki kotambola na bisika bia bango. Ya soló, wana nde elembo тропа baye bazali na may ele.

129. Soki тропа liloba ya Nkolo naye esila kolobama te mpe тропа mokano naye te, mbele etumbu esilaki kokwela bango.

130. Zala na bozeli тропа maye bazali koloba, mpe kumisa lokumu ya Nkolo nayo yambo ete moyi ebima, mpe yambo ya bolimwi na yango, mpe o kati kati ya butu. Mpe kumisa ye na moyi tango mosusu okosepela.

131. Mpe kolandisa miso nayo te sima ya maye topesi basusu kati na bango bonzenga ya bisengo ya mokili mpo ete tomeka bango na yango, bozui ya Nkolo nayo (ya lola) nde ezali malamu mpe ekowumela.

132. Мре tinda libota lia yo na losambo, mpe žala molende na yango, tozali kosenga yo bozui te, biso nde tozali koleisa yo, mpe suka ya malamu ezali тропа bobangi (Allah).

133. Мре bakolobaka: Mpona nini ayeli biso likamwisi kowuta epai y a Nkolo naye te? Boye elembo (kurani) eye ekomama kala eyelaki bango te?

134. Мре soki topesaka bango etumbu liboso, balingaki koloba: Oh Nkolo wa biso! Mpona nini otindelaki biso motindami te? Kasi tolandaki mateya yambo ete toyoka soni тре tozanga ntina?

135. Loba: Moto nyoso azela, bino тре bozela. Bokoyebaka banani bazali na nzela ya semba тре bakambami.

1. Eleko ya kokata likambo ya bato ekomi pembeni, kasi bazali komitungisa te тропа yango mpe bapesi mokongo.

2. Bokundoli moko te ya Nkolo na bango, ekomelaka bango ezanga te sé bayoka yango na kotiola.

3. Mitema mia bango mizali mosika, mpe babubi babebisi mitema mia bango, balobi: Oyo azali moto lokola bino тропа nini bozali komipesa na bondoki mpe bino bozali kornona malamu?

4. Alobi: Nkolo wa ngai ayebi manso mazali kolobama o likolo mpe na nsé, mpe azali moyoki atonda boyebi.

5. Kasi balobaki: Oyo wana ezali bosangani ya bandoto to ezali makambo naye moko, to ekoki kozala lisapo, to ayela biso elembo, ndenge etindamaki na bato ba yambo.

6. Ezali na etuka (mboka) moko te eye topesaki etumbu liboso lia bango bandimaki te, boye bango nde bakondima?

7. Mpe totindaki liboso nayo sé mibali topesaki bango emoniseli, botuna ba oyo bayebi soki bino boyebi te.

8. Mpe topesaki bango nzoto mpo baliaka biloko, mpe batikalaki libela te.

9. Sima tokokiselaki bango elaka тропа oyo bazalaki kosala, mpe tobikisaki baye tolingaki kobikisa kati na bango, mpe topesaki etumbu na balekisi ndelo.

10. Tosilaki ya soló, kokitisela bino buku eye ezuami na bokundoli тропа bino. Boye bozali kokanisa te?

11. Mpe ebele bamboka oyo ezuamaki na mbeba mpe tobomaki yango, mpe tokelaki bato basusu na esika na bango.

12. Tango (bato wana) bamoni etumbu na biso, bakimaki na lombango,

13. Bokima te, bozonga na bisika biye bozalaki kobebisa kati na bandako na bino, mpo bokoka kotunama.

14. Bakolobaka: Oh biso mpasi! Ya sólo, tozalaki babubi.

15. Bakotikaka komitungisa te, kino tokokomisaka bango lokola milona ya (mputulu miye mikawuka) mpe moto ezali kozikisa bango.

16. Мре tokelaki likolo mpe na mabele, na maye mazuami kati na yango na lisano te.

17. Soki tolingaki kozua yango na lisano, mbele tosalaki yango na ndenge ya biso moko soki ya soló tolingaki kosala.

18. Tozali kolobela тропа bosôló, kasi lokuta te, mpe lokuta elimwa mpe ekende. Mpe mabe ekozala likolo na bino тропа oyo bozali kokokisa (Allah) na yango.

19. Mpe manso oyo mazali o likolo mpe na nsé, mazali ya ye, тре baye bazuami pene naye (ba anzelu) basalaka lolendo te тропа kokumisa ye, mpe balembeke te.

20. Bazali kokumisa (ye) butu na moyi, taka ezali kotikala te.

21. Boye basili kozua banzambe oyo bakosekuisa bawa na mabele?

22. Soki o kati ya likolo na o nsé ezalaka na banzambe mosusu elongo na Allah, mbele mobulu ekotaki kati na yango (mapata na mabele), mpe nkembo na Allah kolo ya ngwende na maye bazali kokokisa.

23. Akotunamaka(1) na oyo asali te, kasi bango nde bakotunama na maye basalaki. ——— 1 Akotunamaka: Elingi koloba: Allah atunamaka te na maye asalaka.

24. Boye bazali kondimela banzambe mosusu na botiki ye? (Allah) loba: Boya na bilembetele na bino. Oyo ezali bokundoli тропа baye bazali elongo na ngai, тре bokundoli тропа baye balekaka liboso na ngai. Kasi ebele na bango bazali koyeba bosôló te. Мре bazali komitiya mosika па yango.

25. Мре liboso nayo totindaki motindami te, sé topesa ye emoniseli ete: Ya soló, nzambe mosusu ya kobondela na bosôló azali te bobele ngai, mpe bobondela ngai.

26. Mpe bazali koloba: Ar-Rahmân azali na mwana, nkembo naye, kasi bazali sé bawumbu (naye) ya lokumu,

27. Balekaka ye na maloba te, basalaka sé na mitindo mia ye.

28. Ayebi oyo ezali liboso na bango mpe sima na bango mpe bazalaka balobeli ya moto te sé na ba oyo (Allah) asepeli na bango, mpe bazali kobanga ye bobangi ya sólo.

29. Мре oyo kati na bango akoloba ete: Ya soló ngai nazali nzambe kasi ye te (Allah), tokofuta ye lifelo. Boye nde tokofutaka babubi.

30. Boye bapengwi bazali kornona te, ete likolo na mabele bizalaki ya kokangama mpe to fungoli yango? Mpe tokela bomoyi nyonso kowuta na mayi? Boye bazali kondima te?

31. Mpe totiyaki bangomba o kati na mabele mpo ete esimbama makasi mpe eningana te na baye bazali likolo nayango mpe totiyeli yango banzela mpo bakoka kokambama.

32. Mpe totiyaki likolo ezala etando eye ebatelama, kasi bazali komitiya mosika na bilembo na yango.

33. Mpe yende akela butu na mokolo, moyi na sanza, nyoso ezali kotambola na nzela na yango.

34. Mpe totiaki moto liboso nayo te mpo atikala libela, soki yo okufi, bango nde bakotikala libela?

35. Molimo nyoso mokomeka liwa (moto nyoso akokufaka), mpe tokomeka bino na mabe mpe na malamu mpe epai na biso nde bokozongisama.

36. Mpe tango bapengwi bazali kotala yo mpe bazali koseka yo, mpe bazali koloba: Oyo nde azali kolobela banzambe na bino? Mpe bazali koboya bokundoli ya Ar- Rahmân.

37. Moto akelama na kowela wela. Nakolakisa bino bilembo na ngai, kaši bowelisa ngai te тропа yango (etumbu)

38. Mpe bakolobaka: Elaka yango ekokokisama tango nini, soki bozali koloba solo?.

39. Soki bapengwi bayebaka tango oyo bakopekisaka te móto ezua bango na bilongi bia bango mpe na mikongo mia bango, kaši bakolongisamaka te.

40. Kaši tango wana ekoyelaka bango na mbalakaka, mpe bakokoka kozongisa yango te, mpe bazali kotala.

41. Mpe batiolaki batindami yambo ya boyei nayo, mpe baye basakanaki na bango, babetamaka na lolenge nyoso, тропа oyo bazalaki kotiola yango.

42. Loba: Nani abatelaka bino o kati na butu тре па тоуі па etumbu ya Ar-Rahmân? Мре bazali kopesa mokongo na bokundoli ya Nkolo wa bango.

43. To bazali na banzambe basusu na esika na biso oyo bakobatela bango? Kasi bakokoka te komisalisa bango moko mpe bakokoka te koluka nani akosunga bango likolo na ngai.

44. Kasi topesaki ba oyo mpe batata na bango bisengo ya ntango шоке kino mibu na bango mikoma ebele. Boye bazali kornona te ete tozali kokutola mabele bangambo na yango nyoso? Boye bakanisi ete bakolonga?

45. Loba: Nazali kokebisa bino na emoniseli. Mpe oyo matoyi naye ekufa, akoyokaka te o tango bazali kokebisa ye.

46. Mpe soki mopepe ya etumbu ya Nkolo wa bango mozui bango, balobi: Eh biso! Mpasi na biso, ya soló, tozalaki babubi.

47. Mpe o mokolo mwa suka, tokotiyaka bimekeli bia bosembo, molimo moko te mokobubama, ata soki ezali emekelo ya mbuma ya moke ezanga kilo tokoya na yango. Tokoki mpenza тропа kofuta.

48. Mpe tosilaki kopesa Mûssa na Háruna buku, ya bososoli (torah) mpe na bongengi mpe ezala bokundoli тропа babangi,

49. Baye bazali kobanga Nkolo wa bango ata soki bazali kornona ye te, mpe bazali kobanga eleko ya mokolo ya suka.

50. Мре (kurani) oyo ezali bokundoli oyo epambwama tokitisaki yango, boye bino bozali koyina yango?

51. Mpe liboso tosilaki kopesa Ibrâhîm bokambi mpe biso nde toyebaki yango,

52. Tango alobaki na tata waye mpe bato naye: Oyo bikeko nini bozali komipesa na yango?

53. Balobaki: Tokutaki batata na biso (to, bankoko na bango ya kala) bazalaki kobondela yango.

54. Alobi: Ya soló, bino na bango bozalaki na libunga ya polele.

55. Balobaki: Oyeli biso bosóló to ozali kosakana?

56. Alobi: Kasi Nkolo wa bino azali Nkolo wa likolo mpe nsé oyo akela yango, mpe ngai nazali moko kati ya banzeneneke na yango.

57. Mpe na lapi na Allah, ete nakani bikeko bia bino osima ya kokende na bino.

58. Abuki yango biteni biteni, atiki oyo ya monene, mpo tango mosusu bakozongela yango.

59. Balobi: Nani asali banzambe na biso boye? Ya soló, ye azali moko ya babubi.

60. Balobi: Bayebisi biso oyo asali boye ezali elenge mobali moko nkombo naye Ibrâhîm.

61. Balobi: Bomema ye awa na miso ya bato mpo bakoka kotatola.

62. Balobi: Yo nde osali boye na banzambe na biso oh Ibrâhîm?

63. Alobi: Oyo asali boye nde mokolo wa bango oyo, botuna bango soki bakoki koloba.

64. Bazongisaki mayele na bango mpe balobi: Ya sólo, bino nde bozali babubi.

65. Sima mabe ezongeli bango moko mpe balobi: Oyebi malamu ete (bikeko) oyo bilobaka te.

66. Alobi: Boye bozali kobondela na botiki Allah maye makosalisa bino te mpe makosala bino mabe te?

67. Ufi(1) na bino na maye bozali kobondela biye bizali Allah te, boye bozali kokanisa te? ——— 1 Ufi na bino: Elakisi: Naboyeli bino.

68. Balobi: Bozikisa ye, mpe bosunga banzambe na bino. Soki ya sólo, bolingi kosala.

69. Tolobaki: Eh móto! Zala malili mpe kimia тропа Ibrâhîm.

70. Mpe balingaki kosala ye mabe, kasi totiyaki bango o kati ya bazangi mpenza.

71. Mpe topesaki ye elonga, mpe Loth lokola, mpe totindaki bango o mboka eye to pambolaki yango mpo na bato ya mokili mobimba.

72. Mpe topesaki ye Is’háq na Ya’qúb ndenge asengaki, mpe banso totiyaki bango o kati ya bato malamu.

73. Mpe totiyaki bango bakambi, mpo bakamba na mibeko mia biso, mpe tolakisaki bango kosala bolamu, mpe kotelemisa losambo mpe kopesa zakat mpe bazalaki babondeli na biso.

74. Mpe topesaki Loth bwanya na boyebi, mpe tobikisaki ye na mboka oyo bazalaki kosala mabe. Ya soló, bazalaki bato mabe mpe bazangi.

75. Mpe tokotisaki ye na mawa та biso, ya sólo azali kati na bato ya malamu.

76. Mpe tango Núh abelelaki liboso, tondimelaki ye, mpe tobikisaki ye na libota lia ye kowuta na milelo monene.

77. Mpe tolongisaki ye kowuta na bato baye baboyaki kondimela bilembo bia biso mpe bazuaki yango ete: Ezali lokuta. Ya soló, bazalaki bato ya mabe, mpe tozindisaki bango banso.

78. Mpe Dâwud na Suleyman, tango basambisaki тропа bilanga oyo bameme ya bato bakendaki kolia yango na butu, mpe tozalaki nzeneneke тропа bosambisi bwa bango mibale.

79. Mpe topesaki Suleyman bososoli na yango, mpe topesaki bango banso bwanya mpe boyebi, mpe topesaki ngolu na biso epai ya Dâwud ete: Bangomba mpe bandeke basanzola biso elongo naye, mpe biso nde tozalaki kosala yango.

80. Mpe tolakisaki ye kosala nguba(1) mpo ezala lisungi lia bino, boye bozali na botondi? ——— 1 Nguba: Ezali elamba oyo ebatelaka na bitumba.

81. Mpe tondimelaki Suleyman, mopepe moye na motindo naye mopepaki noki noki о ngambu ya mabele maye topambolaki yango. Mpe tozali bayebi ya biloko binso.

82. Mpe bazabulu mosusu bazali kosalela ye mosala na nsé ya mayi mpe bazalaki kosalela ye misala misusu, kasi biso nde tozalaki kokengela bango.

83. Mpe Ayûb, tango abelelaki Nkolo wa ye, ete ya soló, mpasi esili koleka ngai, mpe yo nde ozali ngolu wa bangolu koleka.

84. Tondimelaki ye mpe tolongolelaki ye mpasi oyo azalaki na yango, mpe tozongiselaki ye libota lia ye mbala mibale ngolu kowuta epai na biso, mpe bokundoli тропа babondeli.

85. Mpe Ismâîl na Idrîs na Dzul-kifl bango banso bazalaki bakangi mitema,

86. Mpe tokotisaki bango na ngolu na biso. Ya soló, bazalaki o kati ya bato ya malamu.

87. Mpe Yûnus, tango akendeki na kanda, akanisaki ete tokoki komeka ye te, mpe abelelaki na molili (na mozindo ya ebale) ete: Nzambe mosusu azali te ya kobondela na bosôló seyo (Allah) lokumu ezala nayo, ya sólo, nazalaki o kati ya babubi.

88. Tondimelaki ye mpe tobikisaki ye na kolela naye. Lolenge wana nde tosalisaka bandimi.

89. Mpe Zakariya, tango abelelaki Nkolo wa ye, Nkolo wa ngai kotika ngai moko te, mpe ya sólo, ozali malamu ya bakitanisi.

90. Tondimelaki ye mpe topesaki ye Yahya, mpe tobikisaki mwasi naye (na ekomba). Ya soló, bazalaki kowelela тропа kosala bolamu, bazalaki kobondela biso na bolingo mpe na kobanga mpe bazalaki komikitisa liboso na biso.

91. Mpe oyo abatelaki bongondo naye (Maryam) mpe tofulaki mpema na biso kati naye, mpe totiaki ye na mwana naye bazala elembo тропа mokili mobimba.

92. Ya soló umma(1) na bino oyo ezali sé moko mpe ngai nde Nkolo wa bino bobondela nga. ——— 1 Umma: Elakisi: Lingomba, bótala lisusu na suratu Al-Baqarah na mokapo: 128.

93. Mpe bokabwani ekoti kati na bango, mpe bango banso bakozonga epai na biso.

94. Oyo akosala misala malamu mpe azali mondimi, tokoboyaka molende mwa ye te. Mpe ya soló tokokomela ye (yango).

95. Epekisami na mboka oyo tosili koboma yango ete bazonga lisusu na bomoi likolo na yango.

96. Kino tango ba kofungola ya’djûdj na ma’djûdj mpe bango bakokita na lombango.

97. Wana elaka ya sólo ekomi pene, mpe okomona bapengwi bakomi kotala, bakolobaka: Mpasi na biso, tozalaki na bozangi kokanisa na oyo mpe tozalaki babubi.

98. Ya soló, bino na maye bozali kobondela na botiki Allah, bokozala koni mwa lifelo bokokotaka na kati bino banso.

99. Soki bango bazalaki banzambe, balingaki kokoto yango te (lifelo), mpe bango banso o kati na yango libela na libela.

100. Kati na yango bakonyokwama mpe bako ganga makasi, mpe bakoyokaka kati na yango te.

101. Ya sólo, baye bakozala mosika na lifelo, ezali ba oyo tosilaki kolaka bango bolamu.

102. Bakoyokaka lolaka na yango te, mpe bakosepelaka lolenge balingi seko na seko.

103. Kobanga ya monene ekozua bango te, mpe ba anzelu bakoyambaka bango: Oyo nde mokolo ba laka bino.

104. Mokolo moye tokogumba mapata ndenge bagumbaka makasa ya makomi. Ndenge tokelaki mbala ya yambo, ndenge wana mpe tokozongela yango. Wana ezali elaka na biso tokokokisa yango.

105. Mpe ya soló, tosilaki kokoma o kati ya zabur, o sima ya makundoli, ya solo, baye bakoki kozua bokitani ya mabele ezali bawumbu na ngai ya malamu (bandimi).

106. Ya sólo, oyo ezali botangisi тропа babondeli.

107. Mpe totindaki yo te sé тропа ozala ngolu тропа mokili mobimba.

108. Loba: Ya sólo, ngai nazui emoniseli ete ya sólo Nzambe wa bino azali Nzambe moko, boye bondimi komisokia?

109. Mpe soki baboyi mpe bapesi mikongo, loba: Nazali kokebisa bino, mpe nayebi te, soki oyo elengelemi тропа bino ezali pene to mosika.

110. Ya sólo, ye ayebi polele ya maloba mpe maye bobombaka.

111. Mpe nayebi te soki ezali komekama mpo na bino to esengo ya ntango токе.

112. Alobi: Nkolo kata na bosembo bonso. Mpe Nkolo wa biso Ar- Rahmán(1) ye nde mosalisi likolo ya maye balobelaka. ——— 1 Ar-Rahmân: Bótala na suratu Maryam mokapo: 61.

1. Oh bino bato! Bobanga Nkolo wa bino. Ya soló, koningana ya mabele na ngonga (ya mokolo yasuka) ekozalaka somo mpe makasi.

2. Mokolo bokomona yango, na nyoso oyo azalaki komelisa, muana akobosana komelisa, mpe nyoso oyo azalaki na zemi akobota. Mpe okomona bato bakomi na milangwa, kasi ezali molangwa (ya masanga te) ezali nde etumbu ya Allah ya makasi.

3. Mpe bokomona bato bazali kosuana тропа Allah kasi bazali na boyebi te, mpe bazali kolanda satana motomboki.

4. Ekomama тропа yango ya solo, oyo akolanda ye (satana), asili kobungisa ye mpe akokamba ye na etumbu ya lifelo.

5. Oh bino bato! Soki bozali kotiya tembe тропа mokolo mwa lisekwa, ya sólo tokelaki bino na mabele, sima bokomi mayi ya ndembo sima ekomi makila ya makasi, sima ekomi eteni ya mosuni, mozui lolenge ya bokeli (moto), tobongisi mpe mosusu tobongisi te, тропа kolakisa bino bokasi bwa biso, mpe totiye yango na ebotelo (matilisi) na bolingi bwa biso kino tango ekokoka, sima tobimisi bino mwana токе mpo bokokisa kokelame, kati na bino, basusu bazali kokufa noki, mpe basusu bazali кокота mikolo kino akozala na mayele lisusu yakoyeba eloko te, ndenge moko na mabele ntango ekawuki mpe tokitiseli yango mayi ya mbula, ekoningana mpe evimbi, ekobimisa milona ya ndenge na ndenge.

6. Wana nyoso mpo Allah azali wa bosôló, mpe ya soló ye mosekwisi ya bawa, mpe ya soló, ye azali na bokoki тропа biloko binso.

7. Mpe ya sólo, ngonga ekokoma ezali na tembe te тропа yango. Mpe ya sólo Allah akosekwisaka baye bakozalaka o kati ya malita.

8. Mpe kati ya bato bazali kosuana тропа Allah, kasi bazali na boyebi te, mpe bazali na bokambami te, mpe bazali na buku oyo elimbolami te.

9. Azui bizaleli ya lolendo mpe ya mabe тропа kobungisa bato nzela ya Allah, (moto) wana akozua mabe awa na nsé тре о mokolo ya suka tokopesa ye etumbu ya kozikisama.

10. Mpona makambo maye maboko mibale nayo malengelaki yango awa na mokili, mpe ya sôló Allah azalaka mobubi te epai ya bawumbu naye.

11. Mpe kati na bato bazali kobondela Allah sé moke тре likolo likolo, soki bolamu bozui ye, asepeli na yango, mpe soki mabe ezui ye abaloli elongi mpe aboyi, kasi asili kozanga na mokili mpe na mokolo mwa suka. Мре wana nde ekozalaka bozangi ya monene.

12. Bazali kobelela na esika ya Allah banzambe basusu, ba oyo bakoki kosala bango mabe te mpe malamu te. Wana nde libunga lia mozindo.

13. Bazali kobelela oyo ezali mosika na litomba kasi pene na mpasi. Oyo mobateli ya mabe mpe moninga ya mabe.

14. Ya soló, Allah akokotisa bandimi baye bazalaki kosala misala ya malamu na lola oyo ezali kolekisa na nsé na yango mingala. Ya soló, Allah asalaka oyo alingi.

15. Oyo azali kokanisa ete Allah akosalisa(1) ye te awa na mokili mpe na mokolo ya suka, amata na singa kino likolo(2), sima akata yango, boye atala soki mayele mabe naye ekosalisa ye na oyo ezali kopesa ye kanda. ——— 1 Akosalisa ye: Awa elakisi ntoma Muhammad. 2 Likolo: Awa ezali ete kokanga singa likolo ya ndako naye mpe atia yango na kingo тропа akata yango mpo amiboma.

16. Na yango nde wana tokitisaki (kurani) na mikapo miye mizali Polele, mpe ya soló Allah akambaka oyo alingi.

17. Ya soló, baye bandima, bayuda, ba swâbi-îna(1), mpe baklišto mpe basambeli ya moto, na baye bazali kosangisa Allah. Ya sólo Allah akokataka makambo o kati kati na bango o mokolo ya suka. Ya soló Allah azali nzeneneke likolo ya biloko binso. ——— 1 Swâbi-îna: Bótala suratu Al-Mâ-idah: 69, Al-Baqarah: 62.

18. Boye ozali kornona te ete biloko binso biye bizali o likolo na o nsé bizali kofukamela Allah moyi na sanza, minzoto na bangomba, banzete na banyama mpe bato ebele? Мре ebele babongi na etumbu, mpe oyo Allah asilisi ye lokunu, akozua moto te ya komatisa ye lokumu. Ya sólo Allah asalaka oyo alingi.

19. Mabota mibale oyo bazali kobunda тропа Nkolo wa bango, mpe ba oyo bakondima te, bakotongela bango bilamba ya moto mpe bakosopela bango mayi ya moto o mitu mia bango.

20. Ekoniangwisa nyoso oyo ezalaki o kati na mabumu na bango, na loposo lokola.

21. Mpe bakobetama na miniololo ya bibende.

22. Tango nyoso bakolingaka kobima kowuta na yango nakati ya mpasi ya makasi, bakozongisaka bango nakati na yango, mpe bakolobaka na bango: Вотека etumbu ya bozikisami.

23. Ya soló, Allah akokotisa bandimi na baye basalaki misala milamu o lola oyo ezali kolekisa na nsé na yango mingala, bakolatisa bango bapalata ya wolo na bazigida, mpe bakolataka bilamba ya hariri(1). ——— 1 Hariri: Siliki.

24. Mpe bakozalaka na bokambi mpe liloba lilamu, mpe bakokambamaka onzela ya semba.

25. Ya sólo, baye bapengwa, mpe bapekisaka nzela ya Allah, na ndako esantu oyo totiyaki yango тропа bato, mpe ezala esika ya kovanda тропа baleki nzela, тре moto oyo akolinga kosalela yango mabe, tokomekisa ye etumbu ya makasi.

26. Mpe tango tolakisaki Ibrâhîm esika ya kotonga ndako (ya makkah), mpe to yebisaki ye ete: Kosangisa ngai na eloko te, mpe petóla ndako na ngai тропа baye bazali kobaluka, batelemi, bangumbami mpe bafukami (pona losambo).

27. Mpe benga bato baya kosala mobembo esantu, bakoyelaka yo na makolo, mpe na bimateli ya ndenge na ndenge uta mosika.

28. Mpo bazua bolamu mpe bangrásia ebongisami тропа bango, mpe mpo bakumisa nkombo ya Allah kati ya mikolo miye miyebani(1) likolo ya bibwele biye topesaki bango, mpe bolia ndambu na yango, mpe mosusu boleisa babola. ——— 1 Mikolo miye miyebani: Ezali mikolo zomi ya liboso na sanza ya hajj mpe na mikolo misato na sima ya zomi wana.

29. Mpe basukisa maye bazalaki na yango yakopekisama, mpe bakokisa bilaka bia bango, mpe babaluka zinga zinga ya ndako (esantu ya makkah).

30. Wana nde (oyo esengelami ebatelama) тропа oyo akopesa lokumu na mibeko esantu ya Allah, ekozala malamu тропа ye epai na Nkolo waye, mpe nandimeli bino kólia banyama, longola sé oyo batangeli bino. Мре bomitiya mosika na mbindo ya bikeko, тре bomitiya mosika тропа koloba lokuta.

31. (Bozala) Sembo liboso ya Allah, bosangisa ye na eloko te. Mpe oyo akosangisa Allah, azali lokola oyo akwei kowuta о likolo, bandeke bamemi ye to mopepe mozui ye о esika ya mosika.

32. Na yango: Oyo akokumisa mibeko ya Allah, ya soló wana nde ezali kolakisa mitema ya bobangi (Allah).

33. Kati ya banyama wana ekosalisa bino kino tango eyebani, тре esika ya kosasa yango ekozala pembeni ya ndako esantu.

34. Mpe umma(1) nionso totielaki bango lolenge ya kokumisa Allah na bopesi mbeka, mpo ete batanga nkombo ya Allah likolo ya bibwele biye apesaki bango, mpe Nzambe wa bino azali Nzambe moko ya sólo, botosa ye mpe pesa sango elamu epai ya bamikitisi. ——— 1 Umma: Elakisi: Lisanga, bótala na suratu Al-Baqarah mokapo: 128.

35. Baye bazalaka soki nkombo ya Allah etangami, mitema mia bango milengi, mpe soki mabe ezui bango bakangi mitema, Mpe batelemisi losambo mpe bazali kobimisa maye topesaki bango, (тропа Allah)

36. Mpe totielaki bino budna(1) moko ya bilembo ya Allah, bozali na bolamo kati na yango mpe tango bozali kokata yango, botanga nkombo ya Allah yambo ya kosasa, na tango azali ya kotelema sima (soki ekufi) ekwei na mabele bolia yango mpe boleisa baye bazangi, mpe ba oyo bakokaka kosenga te, na boye nde topesaki bino yango mpo ete bopesa biso matondi. ——— 1 Budna: Ibili (chameau) na ngombe.

37. Allah atalaka mișuni na makila na yango te, kasi atalaka nde bobangi na bino. Lolenge wana nde atielaki bino yango, mpo ete bokumisa bonene ya Allah na maye akambi bino (o nzela ya semba) mpe pesa babongisi sango elamu.

38. Ya soló, Allah abundelaka bandimi, ya solo, Allah alingaka te mokosi oyo nyoso azanga botondi.

39. Ndingisa epesami na baye batumolami (ete babunda) mpo ete basili kobubama. Mpe ya soló, Allah azali na bokoki тропа kolongisa bango.

40. Baye babimisama na bandako na bango na bobubami bonso, pamba te bango balobaki ete: Allah azali Nkolo wa biso, soki Allah azongisaka bato kati kati na bango te, batempelo mpe ba eclesia mpe ba sinagoga mpe ba masâdjid bisika oyo bakundolaka mingi nkombo ya Allah, elingaki ebeba Allah apesaka lisungi na oyo azali kosunga ye (Allah). Ya solo Allah azali na bokasi mpe atonda nguya.

41. Baye soki topesi bango nguya awa na nsé, bakotelemisa losambo mpe bakopesa zakat mpe bako tinda na bolamu mpe bako pekisa mabe, mpe suka ya makambo ezali ya Allah.

42. Mpe soki bazui yo na lokuta, (yeba ete) bato ya Nûh, na aad, na Thamûd, basilaki kozua (ba ntoma na bango) na lokuta,

43. Mpe bato ya Ibrâhîm na Loth,

44. Mpe bato ya mad’yan. Mûssa mpe lokola bazuaki ye moto ya lokuta, na pemisaki bapagano mua токе, sima bazuaki etumbu. Mpe tala ndenge nini etumbu na nga ezalaki!

45. Bamboka boni tobomaka yango, pamba te esalaki mabe bitikalaki pamba, okomona sé mabulu na bisobe na bandako bizali pamba (bizangi batu).

46. Boye bazali kotambola te likolo ya mabele mpo bazala na mitema ya koyeba na yango mpe matoyi ya koyoka na yango? Miso mikangamaka te nzoka nde mitema miye mizali okati ya ntolo nde mikangamaka.

47. Bazali kosenga yo ete oyeisa etumbu noki, Allah azangisaka mokano mwa ye te. Mpe ya solo, mokolo moko epai na Nkolo wa yo mozali lokola mibu nkoto moko ndenge bozali kotanga.

48. Bamboka boni na pesaki yango etumbu noki te, mpe ezalaki kosala mabe, sima na pesaki etumbu na yango, mpe epai na ngai nde bozongi bozali.

49. Loba: Oh bino bato! Ya sólo, nazali mokebisi ya polele тропа bino.

50. Mpe baye bandima mpe bazali kosala misala ya malamu, bakolimbisama mpe bakozua bozui bolamu.

51. Mpe baye bazali kotia molende тропа kobundisa mikapo mia biso mpe bazali kokanisa ete Allah akokoka kopesa bango etumbu te, bango nde bato ya lifelo.

52. Мре yambo nayo totindaki motindami to ntoma te sé asakola na maye tokitiselaki ye, mpe satana atiyela ye tembe na maye azali koloba, mpe Allah akobebisa maye satana asalaki. Sima Allah alendisi mikapo mia ye, mpe Allah azali moyebi atonda bwanya.

53. Mpo atiya momekano na maye satana asalaki (kobwaka о mitema mia bato) o kati ya mitema mia bato baye bazuami na bokono mpe baye mitema mia bango mikangama. Mpe ya soló, babubi bazali na bokabwani makasi.

54. Mpe baye bapesami boyebi, bayeba ete: Ya sólo yango (kurani) ezali bosóló kowuta epai ya Nkolo wa yo, bandimela yango, mpe evandisa mitema mia bango. Mpe ya sólo, Allah azali mokambi wa baye bandima na nzela ya semba.

55. Mpe bapengwi bakotikaka tembe te, kino mokolo ya suka mokoyela bango mbalakaka to etumbu ya makasi eyela bango na mokolo moko.

56. Mokolo wana kibokonzi ekozalaka sé ya Allah a kosambisa kati na bango. Мре baye bandima mpe basali misala ya malamu, bakozalaka o kati ya lola ya kitoko.

57. Mpe baye bapengwa mpe bazali kozua mikapo mia biso na lokuta, bango bakozalaka na etumbu ya soni.

58. Mpe baye babimaki na nzela ya Allah, sima bakufi to babomi bango, Allah akopesa bango bozui bolamu. Mpe ya soló, Allah nde mopesi bozui koleka.

59. Akokotisa bango o esika eye bakosepela na yango (lola), mpe ya sólo, Allah azali moyebi mpe atonda mpiko.

60. Ndenge wana oyo akosala (mabe) lokola basalaki ye mpe sima basali ye lisusu mabe, Allah akosunga ye, kasi Allah azali molimbisi mpe alingaka bolimbisi.

61. Ndenge wana nde Allah akotisaka butu kati na mokolo, mpe akotisaka mokolo kati na butu. Mpe ya sólo, Allah azali moyoki momoni.

62. Wana mpo ete Allah nde azali bosembo, mpe maye bazali kobondela na botiki ye ezali mpamba. Mpe ya soló, Allah azali wa likolo monene koleka.

63. Boye ozali kornona te, ya soló Allah akitisaka mayi kowuta o likolo mpe akomisi mabele (lolenge) ya mayi ya pondu?(1) Ya solo, Allah azali malamu mpe moyebi ya bansango. ——— 1 Mayi ya pondu: Elakisi: Bobimi ya bilona sima ya bokiti ya mbula.

64. Maye manso mazali о likolo тре na nsé mazali ya ye. Mpe ya sólo Allah azali mozwi mpe akoka na lokumu.

65. Boye ozali kornona te, ya sólo Allah asaleli bino nyoso oyo ezali o mokili, mpe masuwa ezali kotambola okati ya ebale na mibeko mia ye? Mpe asimbi likolo mpo ekweyela mabele te, sé na bolingi bwa ye. Ya sólo, Allah azali malamu atonda ngolu mpo na bato.

66. Ye nde apesaka bino bomoyi mpe liwa, sima akosekwisa bino. Ya sólo moto azali na bopengwi ya bolamu ya Allah.

67. Mpe umma nionso(2) totiyelaki bango mibeko lia bolandi, tika ete baswanisa yo te na maye mayeli yo. Belela mpo na Nkolo nayo, ya sólo ozali o nzela ya semba. ——— 2 Umma: Elakisi: Lingomba, bótala na suratu Al-Baqarah mokapo 128.

68. Mpe soki basuanisi yo, loba: Allah ayebi maye bozali kosala.

69. Allah akosambisa (makambo) kati na bino o mokolo ya Suka na maye bozalaki kokesene na yango.

70. Boye ozali koyeba te ete Allah ayebi manso mazali olikolo na onse? Ya soló, nyoso wana mazali okati ya buku(1), mpe solo wana ezali pete тропа Allah. ——— 1 Buku: Awa elakisi: Lauhu mahfuz: Buku oyo ekomama okati na yango makambo manso oyo ekosalama ti kino mokolo ya suka, mpe ebatelama epai ya Allah.

71. Мре bazali kobondela na botiki Allah maye akitisela yango elembetele te mpe na maye bazali na boyebi na yango te, mpe babubi bakozuaka mosungi te.

72. Mpe tango bazali kotangela bango mikapo mia biso mia polele, okoyeba kanda ya baye bapengwa na bilongi na bango, soki bakokaki kokweyela baye bazali kotangela bango mikapo mia biso, loba: Mpe nayebisa bino тропа mabe oyo bozali kosala, Allah alengeli moto тропа bapengwi. Mpe oyo bozongi ya mabe?

73. Oh bino bato! Lisese libetami тропа bino boyoka yango. Ya sólo baye bozali kobondela na botiki Allah, bakoki kokela nzinzi te, ata soki basangani тропа yango, mpe soki nzinzi ayibi eloko na bango bakoki kobotolo ye yango te, mosengi na oyo basengi ye, bango nyoso mibale bazali motawu.

74. Bapesi Allah lokumu naye te na ndenge esengeli. Ya soló, Allah azali na bokasi atonda nguya.

75. Allah azali коропа batindami otei ya ba anzelu na bato. Ya solo, Allah azali moyoki amonaka nionso.

76. Ayebaka maye mazali liboso na bango mpe sima. Mpe epai na Allah manso makozongaka.

77. Eh bino bandimi! Bongumbama, bofukama mpe bobondela Nkolo na bino mpe bosala malamu mpo ete bolonga.

78. Mpe bobunda o nzela ya Allah na lolenge nyoso. Ye nde aponi bino, mpe atiyela bino mpasi o kati na lingomba te. Lingomba lia tata na bino Ibrâhîm. Ye nde abenga bino bamizilima uta kala (yambo ya boyei ya buku) mpe okati ya buku oyo (kurani), mpo ete motindami azala nzeneneke likolo na bino, mpo bino mpe bozala banzeneneke likolo na bato. Botelemisa losambo mpe bofuta zakat mpe bokangama makasi na Allah ye nde mokonzi na bino, mpe oyo mobateli mpe mosungi malamu.

1. Bandimi basila kolonga.

2. Baye bamikitisaka tango bazali kosambela.

3. Mpe baye bazali kokima (makambo) maye mazanga ntina.

4. Mpe baye bazali kobimisa zakat.

5. Mpe baye bazali kobatela mitakala mia bango na ekobo,

6. Longola sé epai na basi na bango, to mpe bawumbu basi baye bazali na maboko na bango (bakoki kofanda na bango mwasi na mobali) mpo ete wana bakopamelama te.

7. Na yango, moto oyo akoluka kolekisa ndelo wana, bango nde babuki mibeko,

8. Mpe baye bazali kobatela mabombisi (amanati) oyo bapesi bango mpe bazali kotosa mpe kokokisa bilaka bia bango.

9. Mpe baye bazali kobatela balosambo na bango.

10. Bango nde bakitani.

11. Bakokitanelaka bisika ya likolo, na lola bakozalaka libela o kati na yango.

12. Mpe tosilaki kokela moto na mabele ya potopoto,

13. Sima tozalisaki ye litanga lia (mayi) ya ndembo kati ya ebombelo ya makasi.

14. Sima tokomisaki mayi liboke ya makila sima makila ekomi mosuni, sima mosuni ekomi mokuwa, sima tolatisi mokuwa mosuni, sima tosali ye ekelamu mosusu. Mapamboli manso mazali ya Allah mokeli ya malamu,

15. Sima na yango bokokufaka ya soló,

16. Sima bokosekwisamaka ya soló o mokolo mwa suka,

17. Мре tosilaki kokela o likolo na bino mapata sambo, mpe tozangaki bokebi te o tango ya bokeli.

18. Mpe tozali kokitisa mayi kowuta o likolo na bokoki (mayi wana eleka ebele te), sima tovandisi yango na mabele, mpe tozali na bokoki ya kobungisa yango.

19. Mpe kowuta na yango nde tozali kobimisela bino bilanga ya naghil na a’nâb, yango wana bozali na bambuma ebele, mpe bozali kolia bisusu o kati na yango.

20. Na nzete esusu ebimi na ngomba ya sinaî, ezali kobimisa mafuta тропа bopakoli тре тропа baleyi.

21. Mpe ya soló, bibwele bizali liteya тропа bino, tozali komelisa bino maye mazali kobima na mabumu na yango (miliki) тре bizali kosalisa bino mingi, тре bozali kólia bisusu kati na yango.

22. Mpe na yango na bamasuwa bozali kokumbama.

23. Mpe tosilaki kotinda Nûh epai na bato naye alobi: Oh bato ba ngai! Bobondela Allah, bozali na nzambe mosusu te ya kobondela na bosôló na botiki ye. Boye bozali kobanga te?

24. Mpe bankumu bapengwi okati na bato naye balobi: Nini oyo, azali moto lokola bino. Alingi amatela bino, soki Allah alingaka, (kotinda ntoma) mbele akitisaki ba anzelu. Makambo oyo totikala koyoka yango epai ya bankoko na biso ya kala te.

25. Oyo sé moto ya ligboma, bótala ye sima ya tango токе.

26. Alobi: Nkolo wa ngai, sunga ngai mpo bazwi ngai moto ya lokuta.

27. Tomonisaki naye ete; salamasuwa na miso na biso mpe na mitindo mia biso mpe tango mokano na biso ekoya mpe mayi ekobima na makasi na litumbu,(1) kotisa na kati ya masuwa balolenge ya banyama moko na moko mwasi na mobali elongo na libota nayo, longola sé baye kati na bango liloba lisengeli likokisama likolo na bango. Kasi kotuna ngai te mpo na babubi, mpo ete bakozinda mbalakaka na mayi (bakokufa). ——— 1 Litumbu: Elingi koloba: Esika batumbaka mapa, kasi awa ezalaki likamuisi тропа Nûh to тропа kolakisa boyeyi ya etumbu nde yango mayi ebimaki.

28. Mpe soki omati na masuwa yo na ba oyo ozali na bango, loba: Lokumu ya Allah oyo alongisi biso likolo ya bato mabe.

29. Mpe loba: Nkolo kitisa ngai na esika ya mapamboli, mpe yo nde mokitisi ya malamu.

30. Ya soló, wana nde bilembo. Mpe tozali ya sólo baye topesaka komekama.

31. Sima na bango tokelaki bato basusu.

32. Mpe totindelaki bango motindami kowuta kati na bango moko mpo ayebisa bango ete: Bobondela Allah, bozali na nzambe mosusu te ya kobondela na bosôló na botiki ye, boye bozali kobanga te?

33. Mpe bankumu kati na bato naye na baye baboya kondimela elaka ya suka mpe topesi bango bolamu awa na nsé, balobi: Ye azali moto lokola bino, aliaka biloko oyo boliaka, mpe amelaka oyo bomelaka.

34. Kasi soki botosi moto oyo azali lokola bino, wana bosili kozanga.

35. Boye azali kolaka bino ete: Soki bokufi mpe bokomi putulu mpe mikuwa, ete bokobima (na malita)?

36. Mosika mosika тропа oyo bazali kolaka bino.

37. Wana ezali sé bomoyi ya biso oyo ya nsé, tozali kofanda mpe tozali kokufa kasi tokosekwa te.

38. Wana azali moto oyo azali kobukela Allah lokuta, mpe tokondimelaka ye te.

39. Alobi: Nkolo, sunga ngai mpo ete bazwi ngai moto wa lokuta.

40. (Allah) alobi: Iyo; kala mingi te bakokoma na mawa.

41. Mpe ligangi esimbaki bango na bosôló, mpe tokomisaki bango lokola makasa ya kokawuka (mpe bakumbami na mayi makasi), mpe libebi тропа babubi.

42. Sima na bango tokelaki bato basusu.

43. Mokano ya umma(1) nyoso mokoki koleka eleko na yango te, mpe ekokutuama te. ——— 1 Umma: Awa elakisi: Etonga, bótala lisusu na suratu Al-Baqarah na mokapo: 128.

44. Sima totindaki batindami na biso ya kolandisa, tango nyoso motindami akoyaka na umma moko bazui ye moto ya lokuta, mpe tolandisaki bango na bango, mpe tobetelaki bango másese (ya kokamwisa mpe kobangisa bango) mpe libebi тропа baye bandimaka te.

45. Sima totindaki Mûssa na ndeko waye Hânına na bilembo bia biso mpe bokonzi ya polele,

46. Epai ya falo na bankumu naye, (bato naye), basali lolendo, mpe bazalaki bato ya lolendo koleka.

47. Balobi: Tondimela bato mibale oyo bazali lokola biso, mpe bato na bango bazali bawumbu na biso?

48. Bazui bango nyoso mibale ete bazali bato ya lokuta, mpe bazuamaki(2) kati ya baye babebisamaki. buku mpo tango mosusu bakokambama. ——— 2 Bazuamaki: Elakisi: Ba oyo bazuaki Mûssa na Háruna lokuta.

49. Mpe tosilaki kopesa Mûssa buku mpo tango mosusu bakokambama.

50. Mpe totiyaki mwana ya Maryam na mama waye mpo (bazala) elembo, mpe totombolaki bango nyoso mibale na esika ya likolo na ngomba, eye ezali na kimia mpe na mayi ebele.

51. Eh bino batindami! Boliya bilei ya malamu mpe bosala malamu. Ya soló, ngai nayebi maye bozali kosala.

52. Mpe umma(1) na bino oyo ezali sé umma(2) moko, mpe ngai nde Nkolo na bino bobanga ngai. ——— 1 Umma: Lisanga ya batindami. 2 Umma: Lingomba bótala suratu Al-Baqarah mokapo: 128.

53. Mpe bakabwani(1) na makambo ya lingomba lia bango biteni biteni moto na moto azali kosepela na o ya ye. ——— 1 Bakabwani: Ezalaki: Baye bazalaki kolanda batindami.

54. Tika bango na libungi kino mwa ngonga moke.

55. Bazali kokanisa te, misolo na bana oyo tondimeli bango?

56. Tozali kopesa bango bolamu na lombango. Kasi bazali koyeba te.

57. Ya soló, baye na ntina ya bobangi Nkolo wa bango, batondisami na mawa.

58. Mpe baye bazali kondima na mikapo mia Nkolo wa bango.

59. Mpe baye basangisaka Nkolo wa bango na eloko te.

60. Mpe baye bazali kobimisa maye bapesi bango wana mitema mia bango mitondisami na bobangi (Nkolo wa bango), po bakozongaka epai ya Nkolo wa bango.

61. Baye wana bazali kowelisa тропа kosala bolamu, mpe bazali bato ya yambo тропа kosala (yango).

62. Mpe topesaka moto mokumba te sé oyo ekoki naye, mpe buku oyo ezali koloba bosembo ezali nde epai na biso mpe bakobubama te.

63. Kasi mitema mia bango mitondi na libungi тропа (kurani) oyo, mpe bazali na misala misusu bazali kosala (bazali kosalela yango na lolenge esengeli te oyo Allah atindi),

64. Kino tokomekisaka bato ya bozwi etumbu 0 kati na bango. Mpe okomona bango bakomi koganga тропа kosenga lisalisi.

65. Boganga lelo te. Ya soló, bokozua lisungi na biso ata шоке te.

66. Bozalaki koboya mikapo mia ngai miye bazalaki kotangela bino liboso,

67. (Bozalaki) kosalela yango lolendo mpe kotiola yango na tango miso na bino ezalaki polele.

68. Boye bazali komanyola liloba na oyo te (kurani) to eyeli bango oyo eyelaki bankoko na bango te?

69. To bayebaki motindami na bango te, mpo ete baboya ye?

70. To, bazali koloba ete azali ligboma? Kasi ayelaki bango na bosôló, mpe ebele na bango bazali kondima te.

71. Soki bosôló eyaki тропа kolanda bamposa na bango mbele mapata mpe mabele na maye mazali okati na yango malingaki kobeba, nzoka nde toyelaki bango bokundoli(1) na bango mpe bango тропа bokundoli na bango bazali kopesa mokongo. ——— 1 Bokundoli: Ezali: Kurani.

72. To ozali kotuna bango lifuta? Kasi lifuta ya Nkolo nayo nde ezali malamu, ye mopesi bomengo ya malamu.

73. Mpe ya soló, ozali kobenga bango na nzela ya semba,

74. Mpe baye bandimaka te o mokolo mwa suka, bazali mosika na nzela yango.

75. Mpe soki topesaki bango ngolu na biso, mpe tolongola bango mpasi oyo bazalaki na yango, balingaki kotikala sé na masumu na bango mpe bakozinda mpenza kati na botomboki na bango.

76. Mpe tosilaki kopesa bango etumbu, kasi batosaki Nkolo wa bango te, mpe bamilelaki epai naye te (epai na Allah), тропа kosenga,

77. Kino tokofungolela bango ezibeli ya etumbu ya makasi, mpe bakozanga elikia (тропа bolamu ya Allah).

78. Mpe ye nde akela тропа bino, bomoni na boyoki na mitema, kasi bozali kotondo ye sé токе.

79. Ye nde akela bino mpe ati bino o mabele, bokosangisama epai naye.

80. Ye nde mopesi bomoyi mpe mopesi liwa, mpe ye nde mokesenisi butu na mokolo, boye bozali kokanisa te?

81. Kasi balobaki se maye bato wa yambo balobaka.

82. Balobi: Tango tokokufaka, tokokomaka putulu mpe mikuwa. Ya soló, boye tokosekwisamaka lisusu?

83. Basila kolaka biso na batata na biso liboso тропа oyo, yango ezali sé masapo ya kala.

84. Loba: Mabele na oyo ezali okati na yango ezali ya nani? Soki soló bozali koyeba.

85. Bakolobaka: Ezali ya Allah. Loba: Boye bozali kokanisa te?

86. Loba: Mapata sambo ezali ya nani, тре nani Nkolo ngwende ya monene?

87. Bakolobaka: Ezali ya Allah. Loba: Boye bokobanga te?

88. Loba: Bokonzi bonso bosimbami na maboko ya nani? Azali kobatela, kasi babatelaka ye te, soki ya soló bozali koyeba?

89. Bakolobaka: Ezali ya Allah. Loba: Kasi тропа nini bozali lokola balokami? (тропа kozanga na bango kondima na bomoko ya nzambe).

90. Tomemelaki bango bosóló, kasi bango nde bato ya lokuta.

91. Allah azali na mwana te, mpe ezali na nzambe mosusu te elongo naye, noki te, nzambe na nzambe alingaki kokende na bikelamu naye mpe basusu balingaki kozala likolo ya baninga. Nkembo mpe lokumu na Allah likolo ya maye bazali kolobela.

92. Ayebi mabombami mpe makambo ya polele, azali likolo ya maye bazali kosangisa ye na yango.

93. Loba: Nkolo; soki olakisaki ngai maye balakami.

94. (Na yango) Nkolo, kotika ngai o kati ya babubi te.

95. Ya soló, tozali na bokoki ya kolakisa yo maye tolaki bango.

96. Bengana mabe (kobongola) na kosala bolamu. Soló, toyebi malamu maye bazali kolobela.

97. Mpe loba Nkolo nazali kosenga nayo libateli тропа botombokisi ya basatana.

98. Mpe nazali kosenga nayo libateli Nkolo, ete bazala pene na ngai te.

99. Kino soki liwa ekomeli moko kati na bango akolobaka: Nkolo wa ngai, zongisa ngai.

100. Mpo nasala bolamu na maye natikaki na mokili, te, kasi ezali sé liloba oyo alobi, osima na bango ezali na ndelo, kino omokolo ya bosekwisami.

101. Мре tango bakobetaka to kofula kelelo, mokolo wana kibondeko ekozalaka te, mpe bakotunanaka mituna te.

102. Baye emekelo na bango ekoleka kilo mingi, (тропа bolamu), bango nde balongi.

103. Mpe baye emekelo na bango ekozalaka fafala, bango moko nde bamibungisaki, mpe bakokotaka lifelo, mpe bakozalaka libela o kati na yango.

104. Moto mokozikisa bilongi bia bango, mpe bakozala o kati na yango na mbebo yakozikisama.

105. Mitangelama bino mikapo mia ngai te, kasi bozalaki kondimela yango te?

106. Bakolobaka: Nkolo wa biso, bamabe na biso elongi biso mpe tozalaki babungi nzela.

107. Nkolo wa biso, bimisa biso okati na yango, mpe soki tozongeli, tokozala babubi.

108. Alobi: Botikala na kati na kozanga lokumu, mpe bolobisa ngai te.

109. Ya soló, Ezalaki na lisanga moko ya bawumbu na ngai bakolobaka: Nkolo wa biso, tondimi, limbisa biso mpe yokela biso mawa. Ya soló, yo ozali wa ngolu otanda bolamu.

110. Kasi botiolaki bango, kino ebosanisi bino kokumisa ngai, mpe bozalaki koseka bango

111. Ya sólo, lelo nazali kofuta bango тропа oyo bazalaki na bozeli na yango. Ya sólo, bango nde balongi.

112. Bakotunaka bango, mibu boni bolekisaki o kati ya mokili?

113. Bakolobaka: Tovandaki mokolo moko to ndambu ya mokolo, tuna batangi ya motango na yango. (baye bayebi kotanga mikolo miye havandaki)

114. Akolobaka: Bovandaki sé tango ya mokie, ya sólo soki bozali koyeba.

115. Boye bozali kokanisa ete tokelaki bino natina te, mpe bokozongisama epai na biso te?

116. Lokumu na Allah wa likolo mokonzi ya sólo. Nzambe mosusu ya kobondela na bosoló azali te sé ye (mei) Nkolo ngwende ya lokumu.

117. Mpe oyo akobondela elongo na Allah nzambe mosusu, azali na elembetele na yango ya polele te, ya soló lifuta naye mokozalaka sé epai ya Nkolo waye. Ya soló, bapengwi bakolonga te.

118. Mpe loba: Nkolo limbisa mpe tiya ngolu, yo nde oleki na ngolu.

1. Oyo nde suratu (eteni) eye tokitisaki yango, mpe totiyaki ezala mobeko, mpe tokitisaki mikapo o kati na yango mizali polele mpo bokoka kokanisa.

2. Mosali ekobo ya mwasi mpe mosali ekobo ya mobali, bobeta bango fimbo mokama moko, kasi boyokela bango mawa te tango bozali kokweisela bango mibeko mia lingomba lia Allah, soki solo bozali kondima na Allah mpe mokolo ya suka, mpe ndambu ya bandimi bazala tango etumbu ezali kopesamela bango mibale.

3. Mosali ekobo ya mobali akoki kobala te sé mosali ekobo ya mwasi to mopengwi ya mwasi, mpe mosali ekobo ya mwasi akoki kobala te sé mosali ekobo ya mobali to mopengwi yamobali, kasi wana eboyami тропа bandimi.

4. Мре baye bazali kofunda(1) basi ya malamu sé pamba boye, тре bayei na banzeneneke minei te, bobeta bango fimbo ntuku mwambe, mpe bondima lisusu matatoli na bango te. Mpe bango nde babebisi. ——— 1 Kofunda: Awa elakisi: Baye oyo bazali koloba na basi ya malamu ete basali ekobo.

5. Longola sé baye batubeli o sima na yango mpe babongisi. Ya soló, Allah azali molimbisi atonda ngolu.

6. Mpe тропа baye oyo bafundi(2) basi na bango bango moko, kasi bazali na banzeneneke te, esengeli na moko kati na bango kotatola mbala minei na nkombo ya Allah ete azali koloba bosembo. ——— 2 Bafundi: Awa elakisi: Mibali oyo bazali koloba na basi na bango ete basali ekobo.

7. Mpe litatoli ya mitano ekozala ete: Botutu ya Allah ekozala likolo naye soki alobaki lokuta.

8. Kasi etumbu ekolongua тропа ye soki atatoli mbala minei na nkombo ya Allah, ya sólo mobali naye akosi.

9. Mpe ya mbala ya mitano ezali ete: Kanda ya Allah ekozala likolo naye (mwasi) soki (mobali) azali kati ya balobi solo.

10. Мре soki mpo na bolamu ya Allah na mawa naye likolo na bino te ya soló Allah azali moyambi tubela atonda bwanya.

11. Ya soló baye bay aki na lokuta (kopanza yango kati na mboka) ezali lisanga ya bato kati na bino, bomona yango mabe te kasi ezali malamu тропа bino, moko na moko kati na bango azui lisumu naye, kasi oyo kati na bango azui eteni ya monene, akozua etumbu ya monene.

12. Mpona nini te tango boyokaki yango,(1) bandimi ya mibali na ya basi esengeli bakanisa malamu kati na bango, mpe baloba: Oyo ezali lokuta ya polele. ——— 1 Boyokaki yango: Lokuta oyo bakoselaki Aïcha mama ya bandimi (Allah asepela naye) ete asalaki ekobo.

13. Mpona nini bamemaki te mpona yango banzeneneke minei? Kasi soki bamemi banzeneneke te, baye wana epai ya Allah bazali bato ya lokuta.

14. Mpe soki bolamu na ngolu ya Allah ezalaka likolo na bino te o kati na mokili mpe o mokolo ya suka, etumbu makasi elingaki kozua bino mpona maye bosala.

15. Tango bino moko bozali kobota yango na balolemo na bino mpe bozali koloba yango na minoko na bino oyo bozali na boyebi na yango te mpe bozali kornona yango шоке, kasi yango epai ya Allah ezali monene.

16. Mpe тропа nini tango boyokaki yango, bolobaki te ete tokoki kolobela yango te. Lokumu nayo (Allah) oyo ezali lokuta monene.

17. Allah azali koteya bino mpo bozongela lisusu makambo ya ndenge oyo te, soki bozali bandimi.

18. Mpe Allah alimboleli bino mikapo polele. Mpe Allah azali moyebi atonda bwanya.

19. Ya soló, baye balingaka sé kopanza mabe o kati ya bandimi, bakozalaka na etumbu ya makasi awa na mokili mpe na mokolo mwa suka. Mpe Allah ayebi kasi bino boyebi te.

20. Mpe soki bolamu na ngolu ya Allah ezalaka likolo na bino te, ya sólo Allah azali wa ngolu atonda mawa.

21. Eh bino baye bondima! В olanda makolo (nzela) ya satana te, oyo akolanda makolo naye, (boyeba ete) ya sólo, ye atindaka na mobulu mpe na mabe mpe soki Allah alingelaka bino bolamu na mawa naye te, alingaki kopetola moto o kati na bino te, kasi Allah apetolaka oyo alingi, mpe Allah azali moyoki atonda boyebi.

22. Mpe bato ya bomengo mpe ya bolamu kati na bino balapa te ete bakosalisa lisusu bandeko ba bango te, babola mpe te, bakosalisa mpe ba oyo babimi na nzela ya Allah te, esengeli na bango kolimbisa mpe kobosana, bokosepela te ete Allah alimbisa bino? Mpe Allah azali molimbisi atonda ngolu.

23. Ya sôló, baye bazali kofinga mpe kopanzela basi ya malamu baye bakanisaka kosala mabe te (ekobo), okati ya bandimi ya basi, bapesami botutu awa o nsé mpe o mokolo mwa suka, mpe bakozalaka na etumbu ekasi.

24. O mokolo moye; balolemo, maboko mpe makolo na bango makotatolaka maye bazalaki kosala.

25. Mokolo mona Allah akopesaka bango lifuta na bango na bosembo, mpe bakoyebaka ete ya sólo, Allah azali wa bosôló polele koleka.

26. Basi ya mabe тропа mibali ya mabe mpe mibali ya mabe тропа basi ya mabe, lolenge moko basi ya malamu тропа mibali ya malamu, mpe mibali ya malamu тропа basi ya malamu. Bango wana nde bazali mosika na makambo ya mabe oyo bato bazali koloba, bazali na bolimbisi mpe bozui ya malamu.

27. Eh, bino baye bondima! Bokota na bandako oyo bizali bandako bia bino te, kino ete bosenga ndingisa, mpe bopesa mbote ya boboto epai ya bato na yango. Wana ezali malamu тропа bino mpo bokoka kokanisa.

28. Soki bokuti moto o kati na yango te, bokota te, kino bapesa bino ndingisa, mpe soki bayebisi bino ete bozonga, bozonga, wana ezali malamu тропа bino. Mpe Allah ayebi maye bozali kosala.

29. Epekisami na bino te kokota o bandako biye bato bazali na kati te mpe bolamu na bino ezali nakati. Mpe Allah ayebi maye bozali kobimisa polele mpe maye bozali kobomba.

30. Loba na bandimi bakitisa miso ma bango mpe babatela mitakala mia bango, wana ezali malamu тропа bango. Ya soló, Allah azali na basango ya maye bazali kosala.

31. Мре loba na bandimi ya (basi), bakitisa miso ma bango mpe babatela mitakala mia bango mpe balakisa bonzenga na bango te sé oyo ekoki komonana, mpe bakanga kitambala na bango ya monene kino ezipa bantolo na bango, kasi bonzenga ma bango balakisa yango sé epai ya mibali na bango, to epai ya batata na bango to batata ya mibali na bango to bana na bango to epai ya bana ya mibali na bango, to bandeko na bango to bana ya bandeko na bango ya mibali, to bana ya bandeko na bango ya basi, to bandimi ya basi, to bawumbu na bango, to basali ya mibali baye kimobali na bango esalaka te, to bana ya mike baye bayebi makambo ya basi te, mpe babeta makolo na bango makasi te na mabele тропа komonisa oyo ebombami na bonzenga na bango mpe botubela epai ya Allah bino banso, eh bino bandimi mpo ete bolonga.

32. Mpe bobalisa banzemba kati na bino mpe bawumbu na bino ya malumu (basi mpe mibali), soki bazali na misolo te, Allah akopesa bango misolo ebele na bolingi bwa ye, mpe Allah azali mofungoli monene atondo boyebi.

33. Мре тропа baye bazui naino makoki ya libala te, ba mibatela kino Allah akopesa bango bozui na ngolu naye, mpe baye okati ya bawumbu na bino baye balingi boyokani na bino, na ntina ete basikolama, tika ete boyokana na bango soki boyebi ete bolamu ezali kati na bango, тре bopesa bango misolo mia Allah miye apesa bino. Botinda te na makasi bilenge basi bawumbu bábino baye basepeli komibatela ete basala ekobo, na posa ete bozua bomengo ya bomoi ya nsé. Oyó okati na bino akosalisa bango ekobo na makasi, sima ya kotinda bango na makasi, ya soló Allah, azali molimbisi atonda ngolu.

34. Mpe tosilaki kokitisela bino mikapo mia polele, mpe topesaki ndakisa ya baye oyo balekaki liboso na bino mpe mateya тропа babangi.

35. Allah azali bongengi ya likolo na mabele, bongengi naye ezali lokola ndako ezali na mwinda, mwinda yango efandi na sani ya molangi, oyo ezali kongenga lokola monzoto ezali kopesa bongengi kowuta na nzete ya zaîtûn(1) oyo epambwama enyele mpe eloli te, ezali na mafuta mazali kopesa bongengi ata soki moto ezui yango te, bongengi likolo na bongengi. Allah akambaka o bongengi naye moto nani alingi, mpe Allah abetaka ndakisa epai ya bato, mpe Allah azali na boyebi ya biloko binso. ——— 1 Zaîtûn: Bótala na suratu Al-An’ám mokapo: 99

36. Kati na bandako oyo(1) Allah apesaki ndingisa ya kotelemisa yango mpo batanga nkombo naye na kati mpe basanzola ye na kati tongo mpe nsima ya nzanga, ——— 1 Bandako oyo: Ezali ba masádjid (mosquee).

37. Mibali oyo mombongo mpe koteka ezali kobosanisa bango bokundoli ya Allah te, mpe kotelemisa losambo mpe kopesa zakat bazali kobanga mokolo moye mitema, mpe miso mikobaluka.

38. Mpo Allah afuta bango na lolenge ya malamu, тропа maye basalaki mpe abakisela bango bolamu bwa ye, Allah apesaka bozui na oyo alingi ezali na motango te.

39. Mpe baye bapengwa, misala mia bango mizali lokola elilingi nakati ya esobe. Oyo mposa ya mayi eleki ye akolanda yango mpe akokuta eloko te, mpe akokuta Allah nde akopesa ye mbano naye. Mpe Allah azali lombango na kofuta.

40. (Misala mia bapengwi) lokola molili ya ebale ya mozindo mpe mayi ebele mbonge ezipi yango, mbonge likolo na mbonge ezipani na londende, molili na molili, soki moko abimisi loboko naye, azali kokoka kokesenisa yango te, mpe oyo akozua bongengi bwa Allah te, akozala mpe na bangengi te.

41. Boye bozali kornona te ete: Ya soló, biloko nyoso biye bizali na likolo mpe na nsé bizali kokumisa Allah, mpe bandeke bazali kopepe mapapu na bango? Mpe ekelamu nyoso eyebi lolenge yalosambo naye mpe kokumisa naye. Allah ayebi malamu maye bazali kosala.

42. Mpe Allah nde Nkolo wa bokonzi bwa likolo na mabele, mpe epai na Allah nde bozongi bozali.

43. Boye ozali kornona te ya soló, Allah azali kotindika mapata, sima asangisi yango, sima asali lisusu ete ekoma liboke? Okomona mbula ebimi wana. Mpe azali kokitisa kowuta o likolo ya mapata matelemi lokola bangomba, mbula ya mabanga. Ekozuaka baye oyo alingi, alongolaka yango na oyo alingi. Bongengi ya mokalali na yango ezali makasi lokola ekoki koboma miso.

44. Allah azali kobalusa butu mpe moyi. Ya soló, wana ezali liteya тропа bato ya mayele.

45. Allah nde mokeli wa banyama binso kowuta na mayi, bisusu bizali kotambola na libumu na yango, mpe bisusu bizali kotambola na makolo mibale, mpe kati na yango biye bizali kotambola na makolo minei, Allah akelaka oyo alingi. Ya solo, Allah azali na bokoki тропа biloko binso.

46. Tosilaki kokitisa mikapo miye mizali polele. Mpe Allah akambaka oyo alingi o nzela ya semba.

47. Mpe bakolobaka(1): Tondimi na Allah na motindami, mpe totosi, sima na yango basusu kati na bango baboyi bapesi mikongo. Kasi bazali bandimi te. ——— 1 Mpe bakolobaka: Elingi koloba: Bato ya bilongi mibale.

48. Mpe tango bakobenga bango baya epai na Allah na motindami wa ye, mpo akata (makambo) kati na bango, okomona basusu kati na bango baboyi.

49. Kasi soki ezali тропа litomba na bango, bazali koyela ye na botosi.

50. Boye mitema mia bango mizali na bokono to bazali kotiya tembe? To bazali kobanga ete Allah na motindami naye babuba bango, kasi bango nde bazali babubi.

51. Ya soló, liloba ya bandimi ezalaka soki babengi bango epai ya Allah na motindami waye mpo akata (makambo) kati na bango, bakoloba: Toyoki mpe totosi, mpe baye wana nde balongi.

52. Mpe oyo akotosa Allah na motindami waye, mpe abangi Allah, mpe azali na bomo naye, baye wana nde balongi.

53. Bazali kolapa bandayi ya polele ete soki otindi bango (тропа kobunda) bakobimaka, loba: Bolapa te botosi (ya bino ya lokuta) eyebani. Allah ayebi na malamu maye bozali kosala.

54. Loba: Botosa Allah mpe botosa motindami, mpe soki bapesi mokongo, (motindami) akozala na mokumba sé oyo bapesi ye, bino mpe bozali na mikumba na bino, mpe soki botosi ye bokokambama. Mpe motindami azali sé тропа kokomisa sango ya polele.

55. Allah asila kolaka epai ya baye bandimi okati na bino, mpe bazali kosala misala ya malamu, bango nde bakozala bakitani o kati na mabele, lolenge akitanisaki baye bazalaki liboso na bango, mpe a kolendisa тропа bango ligomba na bango oyo asepeli тропа bango тре akobongolaka sima ya kobanga na bango ya kala ezala kimiya. Babondelaka ngai kasi basangisaka ngai na eloko te, mpe oyo akopengwa sima na yango, bango nde babebisi.

56. Mpe botelemisa losambo mpe bobimisa zakat, тре botosa motindami, mpo ete bozua ngolu.

57. Kokanisa te ete bapagano bakolonga bokonzi ya Allah kati na mabele. Mpe esika na bango nde moto, oyo ezali esika ya mabe.

58. Eh bino baye bondima! Bawumbu na bino basenga bino ndingisa yambo ya kokotela bino, ndenge moko mpe ba oyo kati na bino bakokisi naino mibu ya mikolo te, mbala misato: Liboso ya sambela ya ntongo, mpe na ngonga ya nzanga tango bozali kolongola bilamba na nzoto, mpe sima ya sambela ya butu, wana nde bangonga misato ya bolumbu pona bino, kasi ezali mabe te тропа bino na bango kokende kotalana sima ya bangonga oyo etangami awa, lolenge wana nde Allah azali kolimbola mikapo mia ye polele тропа bino. Allah azali moyebi atondo bwanya.

59. Мре soki bana kati na bino bakoli, basenga ndingisa ndenge bayambo babango mpe bazalaka kosenga ndingisa, ndenge wana nde Allah azali kolimbolela bino mikapo mia ye. Mpe Allah azali moyebi atonda bwanya.

60. Mpe тропа basi baye bakomisa mibu miye bakoki lisusu kobala te, ezali lisumu te soki balingi kolongola bilamba(1) bia bango na polele, kasi na ndenge yakotika bonzenga nyoso polele te, mpe soki basaleli nsoni ezali malamu тропа bango. Allah azali moyoki mpe moyebi. ——— 1 Kolongola bilamba: Awa ezali kolongola kitambala ya munene oyo ezipaka tolo.

61. Epekisami te тропа mokufi miso, na moto ya tengu, na moto ya bokono, na bino na bino na libota moko ete bolia na bandako ya bino, to bandako ya batata na bino, to bandako ya bamama na bino, to bandako ya bandeko na bino ya mibali, to bandako ya bandeko na bino ya basi, to ya batata kulutu na batata leki na bino, to ya batata mwasi na bino, to ya banoko na bino, to ya bamama kulutu na bino mpe bamama leki na bino, to na bandako oyo bosimbi bafungola na yango, to ya baninga na bino, ezali mabe te тропа bino kólia na lisanga to ya kokabuana, mpe soki bokoti na bandako bopesana mbote (ya kimia) losako ya mapamboli mpe ya kitoko mowuta epai na Allah. Ndenge wana nde Allah azali kolimbola bino mikapo naye mpo ete bososola.

62. Bandimi ya soló, bazali baye bandimi na Allah na motindami naye, mpe soki bafandi naye тропа likambo ya lisanga(1), bakoki kokende te kino bako senga ye nzela. Ya sólo, ba oyo bazali kosenga yo nzela bango nde bandimi ya sólo na Allah na motindami naye. Mpe soki basengi yo nzela тропа mwa likambo na bango ndimela na oyo olingi kati na bango mpe sengela bango bolimbisi epai na Allah. Ya sólo, Allah azali molimbisi atonda ngolu. ——— 1 Likambo ya lisanga: Elakisa: Makambo oyo etali bolamo ya bandimi na lingomba.

63. Bozua ebengeli ya motindami te lokola ebengeli kati na bino na bino. Allah asili koyeba ba oyo kati na bino bamibendaka na kobatama, baye bazali kotelemela mibeko naye bakeba ete komekama eyela bango to etumbu ya makasi ezua bango.

64. Boyeba ete ya soló, maye manso mazali o likolo mpe o nsé mazali ya Allah, ya soló, ayebi malamu maye bozali na yango, mpe mokolo moye bakozongisama epai naye, akoyebisa bango na maye basalaki mpe Allah nde moyebi wa makambo manso.

1. Nkembo naye oyo akitisa bososoli epai na mowumbu naye, mpo azala mokebisi тропа mokili mobimba(1). ——— 1 Mokili mobimba: Elakisi: Bilima na bato.

2. Oyo bokonzi ya likolo mpe ya nsé ezali yaye, mpe amipesaka mwana te, mpe akoki kozala na mosangisi te okati ya bokonzi, mpe akela biloko binso, mpe apesa yango bokoki bwa semba.

3. Mpe batiki ye bazui banzambe misusu baye bakelaka eloko te, po bango moko bakelama, mpe bazali na makoki ya komisala bolamu te mpe komisala mabe te, mpe basimbi liwa na maboko na bango te, mpe bomoyi te, mpe bazali na makoki ya kosekwisa te (o sima ya liwa).

4. Mpe baye bapengwa bazali koloba ete: Oyo ezali sé lokuta monene oyo ayei na yango, (ye Muhammad) mpe bato basusu basalisi ye na yango, ya solo bango basili kobuka lokuta mpe na libubi.

5. Mpe balobi ezali nde masapo ya kala oyo asengaki bakomela ye bazalaki kotangela ye yango tongo na pokwa.

6. Loba: Akitisa yango oyo ayebi sekele ya likolo na mabele. Ya soló, ye azali molimbisi atonda mawa.

7. Mpe bazali koloba: Ndenge nini motindami azali kolia biloko mpe azali kotambola okati ya bazando? Mpona nini bakitiselaki epai naye anzelu te mpona azala mokebisi elongo naye?

8. To, babwakela ye bomengo, to azala na bilanga mpo aliaka na yango. Mpe babubi balobi: Oyo bozali kolanda azali ya kolokama.

9. Tala lolenge bapesi yo bandakisa, mpe bamibungisi bakoki kozua nzela te (nzela ya bokambami epai ya Allah)

10. Nkembo naye oyo soki alingi akotiela yo bolamu ebele koleka oyo wana, (soki alingi andimela yo bolamu okati ya) bilanga eye ezali koleka o nsé na yango mingala, mpe akotiela yo bandako ya kitoko.

11. Kaši baboyi kondima na mokolo ya suka, na yango tolengeli moto ya makasi тропа baye bazui yango na lokuta.

12. Soki yango(1) emoni bango na mosika, babandi koyoka kotoka mpe lolaka na yango. ——— 1 Yango: Ezali moto ya lifelo.

13. Mpe tango bakobwakama okati na yango na esika ya moke, maboko makangami na sima ya bakingo, na tango wana bakosenge ete bakufa mpe babebisama mbala moko.

14. Lelo bosenga liwa mbala moko te, kasi bosenga yango mbala ebele.

15. Loba: Boye oyo(2) ezali malamu to Iola ya libela eye elakama тропа babangi. Yango ezali lifuta mpe esika ya bozongi na bango ya suka? ——— 2 Oyo: Ezali: Moto ya lifelo.

16. Bakozua nyoso bazali na yango mposa, libela na libela kati na yango. Wana ezali solo elaka ya Nkolo wayo eye ekozangaka te.

17. Mpe mokolo moye (Allah) akosangisa bango elongo na maye bazalaki kobondela na kotika Allah, akotuna bango: Boye bino nde bobungisaki bawumbu na ngai oyo to bango moko babungaki nzela?

18. Bakolobaka: Lokumu nayo, esengeli na biso te kotika yo mpe tozua bakonzi babateli basusu, kasi opesaki bango mpe batata na bango bomengo na bisengo kino babosani bokundoli (kurani), mpe bazalaki nde bato ya kobunga.

19. Bawangani bino na maye bozali koloba, mpe bokozua esika ya kokima te mpe lisungi te. Mpe oyo akobuba o kati na bino, tokomekisa ye etumbu ya monene.

20. Mpe totindaki liboso nayo batindami, bazalaki kolia bilei mpe kotambola na bazando, mpe totiaki basusu bazala elembo ya komekama ya baninga na bango, boye bokoyika mpiko? Kasi Nkolo wayo azali kornona.

21. Mpe baye bazali kolikia na elaka na biso te, bazali koloba: Soki ata bakitiselaka biso ba anzelu to mpe tomona Nkolo wa biso? Basili komisalela lolendo, mpe balekisi ndelo monene тропа komikumisa.

22. Mokolo oyo bato mabe bakomona ba anzelu(1) ekozala sango malamu te, (ba anzelu) bakolobaka na batomboki ete: Epekisami; nzela ezali te, (epekisami na bino kozua sango ya malamu тропа kokota na lola). ——— 1 Kornona ba anzelu: Elingi koloba: Kornona bango na tango ya liwa, na lilita тре па mokolo ya suka.

23. Mpe tokozua maye basalaki mpe tokomisi yango putulu ezali kopumbwa.

24. Mokolo wana bato ya lola bakozalaka na bosepeli mpe na bisika ya kitoko mpe bopemi bolamu.

25. Mpe mokolo moye likolo likopasukaka na mapata, mpe ba anzelu bakokitaka.

26. Mokolo wana bokonzi ya sôló ekozalaka sé ya Ar-Rahmân(1), mpe ekozalaka mokolo ya mpasi тропа bapengwi. ——— 1 Ar-Rahmân: Bótala suratu Ar-Ra’d (nkake) mokapo: 30

27. Mpe mokolo moye mobubi akomisuaka maboko mibale mpe akolobaka: Soki nalandaka ata nzela ya motindami!

28. Eh ngai, mawa na nagi; soki nazuaki songolo te moninga.

29. Asilaki kobungisa ngai mpe atiye ngai mosika na bokundoli tango eyelaki ngai (kurani). Kasi ya sólo, penza satana azali mokosi mpo na moto, (akimaka moto o sima ya komeka ye mpe kobungisa ye).

30. Мре motindami alobi ete: Oh Nkolo wa ngai! Ya soló, bato na ngai basundoli kurani oyo.

31. Mpe lolenge wana nde totiyelaki ntoma na ntoma monguna otei ya batomboki, kasi Nkolo wayo akoki тропа bokambami mpe azali mosungi.

32. Mpe bapengwi bakolobaka: Mpona nini kurani yango ekitelaki ye mbala moko te? Tokitisaki yango ndenge wana mpona kolendisa motema nayo, mpe tozalaki kotanga yango malamu penza (kotangisa ye kurani mpe koyekola yango na pete).

33. Mpe bakokoka koyela yo lisese moko te sé tokoyela yo bosembo mpe ndimbola na yango ya malamu koleka.

34. Ba oyo bakosangisamaka na bilongi na bango na moto ya lifelo, bango wana nde bakozala na esika ya mabe mpe libungi ya mosika.

35. Mpe tosilaki kopesa Mûssa buku, mpe topesaki ye ndeko naye Háruna mpo asalisa ye.

36. Mpe tolobaki: Bökende bino mibale epai ya bato oyo baboyaki kondimela mikapo mia biso, sima tobebisaki bango banso. (koboma bango)

37. Мре bato ya Nûh, tango baboyaki kondimela ba tindami tozindisaki bango mpe totiyaki bango bazala elembo тропа bato, kasi tobombeli babubi etumbu ya makasi.

38. Mpe aad na Thamúd, na bato ya rass, elongo na bato basusu ebele kati kati na bango sé lolenge moko.

39. Mpe tobetelaki bato banso ndakisa, mpe bango banso tolimwisaki bango na lolenge ya makasi.

40. Mpe basilaki koleka o mboka oyo ebetelaki mbula ya mabe(1), boye bazali kornona yango te? Kasi bazalaki kolikia na mokolo ya lisekwa te. ——— 1 Mbula ya mabe: Ezalaki nde mbula ya mabanga тропа etumbu ya bato ya Loth.

41. Mpe soki bamoni yo, bazali koseka yo, bazali koloba: Oyo nde oyo Allah atindaki mpo azala motindami?

42. Etikali токе abungisa biso nzela ya banzambe ba biso, soki koyika mpiko na biso te nabango. Kasi mosika te, bakoyeba, ntango bakomona etumbu ete nani abungi nzela koleka.

43. Boye ozali kornona te moto oyo azui mposa naye nde nzambe naye? Boye yo ozali mobateli ya moto ya motindo oyo?

44. To ozali kokanisa ete ebele na bango bazali koyoka to koyeba? Kasi bazali nde lokola banyama mpe bazali babungi nzela koleka.

45. Boye ozali kornona te lolenge Nkolo wayo atiaki molili? Soki alingaki, mbele akangisi yango esika moko. Sima totiyaki moyi ezala elembo тропа yango.

46. Sima tozuaki ye mpe tomemaki ye epai na biso na pete.

47. Mpe ye nde atielaki bino butu ezala elamba, mpe pongi ezala bopemi, mpe atiaki mokolo ezali bozongi na bomoyi (kolamuka)

48. Mpe ye nde azali kotinda mopepe lokola elaka ya ngolu naye. Sima akitisi kowuta na yango mayi ya peto (kowuta o likolo),

49. Mpona kopesa bomoyi o mboka eye ekauka mpe komelisa bato mpe bibwele na biye binso bizali kati na yango.

50. Mpe tosilaki kokabola kati kati na bango mpo ete bakanisa (biso), kasi ebele ya bato baboyi yango baponi sé bopengwi.

51. Mpe soki tolingaki, mbele totindaki na mboka inso mokebisi.

52. Kaši kotosa bapengwi te, mpe bundisa bango (na kurani), kobundisa ya bonene.

53. Мре ye nde atandı bibale mibale bizali kotiola esika moko, oyo ezali malili kitoko, mpe oyo mosusu ezali mungwa kitoko te, mpe atie ndelo kati kati na yango mibale mpo ekutana te.

54. Mpe ye nde akeli moto na litanga ya mayi, mpe apesi ye libota mpe bolongani. Mpe Nkolo wayo azali penza na bokoki.

55. Mpe bazali kobondela basusu batiki Allah, ba oyo bakosalela bango bolamu to mabe te. Mompegwi akozala mosungi ya monguna ya Nkolo naye.

56. Mpe totindaki yo te sé mpo ozala mopesi sango mpe mokebisi.

57. Loba: Nazali kosenga bino lifuta moko te sé na moto oyo alingi kozua nzela ya Nkolo naye.

58. Mpe mipesa epai ya oyo azali na bomoi liwa ezuaka ye te (Allah), mpe pesa lokumu naye. Мре ayebi malamu masumu ya bawumbu baye.

59. Oyo akela likolo na mabele, na maye manso mazali otei na yango nyoso mibale na mikolo motoba, mpe sima amitombwami na likolo ya ngwende, Ar-Rahmân(1) nde tika ete otuna sé oyo ayebi manso. ——— 1 Ar-Rahmân: Bótala suratu Ar-Ra’d mokapo: 30.

60. Мре soki bayebisi bango ete: Bofukamela Ar-Rahmân, (Allah) bakozongisa été: Nani Ar-Rahmân? Tofukamela oyo ozali kotinda biso? Мре ezali kobakisela bango sé bopengwi. (ezali malamu kogumbama sima ya mokapo moye)

61. Mapamboli naye oyo atia olikolo minzoto mpe ati moyi mpe sanza ya kongenga.

62. Mpe ye nde atia butu na mokolo elandana na bongengi mpe molili, тропа oyo alingi kokanisa to mpe kopesa matondi.

63. Mpe bawumbu ya Ar-Rahmân bazali baye batambolaka likolo ya mabele na malembe mpe limemia na komikitisa, mpe soki batumoli bango na baye bayebi eloko te, bayanoli bango été: Kimia.

64. Mpe baye bazali kolekisa butu na bango nakotelema mpe kofukamela Nkolo na bango.

65. Mpe baye bazali koloba: Nkolo tiya biso mosika na etumbu ya lifelo, mpo ya soló etumbu na yango ekozala ya libela.

66. Ya soló, yango ezali esika mabe тропа kovanda.

67. Мре baye bazali kokaba to kobimisa тре bazali kolekisa ndelo te mpe batiki kokaba te, kasi bazali na kati kati.

68. Mpe baye bazali kobondela Allah mpe kosangisa ye na banzambe misusu te, mpe bazali koboma molimo oyo Allah apekisaki te, longola sé ezala na nzela ya bosôló, mpe bazali kosala ekobo te. Kasi oyo akosala yango akozua etumbu.

69. Bakobakiselaka ye etumbu o mokolo mwa suka, mpe akotikalaka libela okati na yango mpe azingami na kozanga lokumu.

70. Longola sé oyo akotubela mpe andimi mpe alandisi kosala misala milamu, Allah akobongolaka mabe na bango ekomi bolamu. Mpe Allah azali molimbisi atonda mawa.

71. Mpe oyo akotubela mpe asali mosala ya malamu, ya solo Allah akondimelaka ye bozongi.

72. Mpe baye batatolaka na lokuta te, mpe soki bakutani na makambo mazanga ntina, bapesi yango mokongo,

73. Мре baye soki bakundoli bango mikapo mia Nkolo wa bango, bakozangaka koyoka mpe kornona yango te,

74. Mpe baye balobaka ete: Nkolo, pesa biso bosepelisi miso bolamu kowuta epai ya basi na biso mpe mabota na biso, mpe otia biso bakambi ya baye bazali kobanga,

75. Bango wana nde lifuta na bango ekozala esika ya likolo (o paladizo) mpo été bakangaki mitema, mpe bakokutana na losako mpe kimia o kati na yango,

76. Libela kati na yango, boye bolamu kani bakozuaka o esika ena bakozalaka!

77. Loba: Nkolo wa ngai akomitungisa тропа bino te wana bozangi losambo na bino, mpo bozwaka(ntoma) lokuta, na yango etumbu ekotika bino te, mpe ekozalaka seko na seko.

1. Twâ, sín, mîm.(1) ——— 1 Bótala na suratu Al-Baqarah mokapo ya liboso.

2. Oyo nde mikapo mia buku ya polele.

3. Ozali komitungisa mpo été baboyi kondima.

4. Soki tolingaki mbele tokitisaki bilembo epai na bango kowuta о likolo, bakingo na bango elingaki kogumbama. (na soni).

5. Мре tango nyoso lilendisi ya sika likoyela bango kowuta epai ya Ar-Rahmân(2), sé bakopesa yango mokongo. ——— 2 Ar-Rahmán: Bótala Ar-Ra’d mokapo: 30.

6. Baboyaki kondima, (na makambo nyoso oyo ewutaki epai ya Nkolo wa bango) kala te bakoyelaka bango basango тропа maye bazalaki kotiola na yango.

7. Boye bazali kornona mabele te boni tokolisaki kati na yango (milona mibale mibale) na lolenge ya malamu?

8. Ya soló, wana ezali elembo. Kasi ebele kati na bango bazali kondima te.

9. Mpe ya soló, Nkolo wa yo azali wa bokasi atonda ngolu.

10. Mpe tango Nkolo wayo abengaki Mûssa, kende epai ya bato ya mabe.

11. Bato ya falo. Bazali kobanga (Allah) te?

12. Alobi: Nkolo, ya sólo nazali kobanga ete bandimela ngai te.

13. Ntolo na ngai ezali ya kokangama, mpe lolemu na ngai elobaka malamu te, tinda yango epai ya Hâruna.

14. Mpe nazali na mabe oyo nasala bango, na yango nazali kobanga été noki bakoboma ngai.

15. (Allah ayebisaki ye): Eloko ezali te, bökende bino mibale na bilembo bia biso, tokozala elongo na bino tozali koyoka.

16. Bökende epai ya falo bino mibale, boyebisa ye ete, Nkolo ya mokili nde atindi biso ya sólo,

17. Mpo opesa biso bana ya isalayele.

18. Falo alobi: Tobokoloki yo te kowuta bolenge?, mpe tovandaki nayo bamibu ebele te?

19. Мре osalaki maye osalaki, mpe ozalaki kati ya bapengwi.

20. Mûssa alobi: Nasalaki yango mpo été nazangaki koyeba.

21. Yango nakimaki bino тропа bobangi. Sima Nkolo wa ngai apesi ngai bwanya, mpe aponi ngai okati ya batindami.

22. Wana nde bolamu nayo ozali kokundolela ngai yango, mpe yo osili kozua bana ya isalayele bawumbu nayo?

23. (Falo ) alobi; nani Nkolo wa molongo?

24. (Mûssa) alobi: Nkolo wa likolo na mabele, na maye manso mazali otei na yango mibale, soki bozali na ntembe te.

25. Falo alobi na baye bazali pembeni naye ete: Boye bozali koyoka te?

26. (Mûssa) alobi; Nkolo wa bino mpe Nkolo ya bato ya kala.

27. (Falo) alobi: Ya soló motindami oyo batindi ye epai na bino azali ligboma.

28. (Mûssa) alobi: Nkolo wa moniele na eloli, na manso maye mazali otei na yango mibale. Soki bozali koyeba.

29. (Falo) alobi: Soki olandi nzambe mosusu otiki ngai, nakokotisa yo na boloko.

30. (Mûssa) alobi: Ata soki nayeli yo bikamwa ya polele?

31. (Falo) alobi: Yaka na yango soki ozali o kati ya balobi bosôló.

32. (Mûssa) abwaki lingenda lia ye, mpe tala ebongwani nyoka ya polele ebandi kotambola.

33. Mpe abimisi loboko naye na libenga, mpe tala ekomi pembe makasi pona baye bazali kotala.

34. (Falo) alobi na bankumu naye bazalaki pembeni naye: Ya soló, oyo nde nganga monene ya boyebi.

35. Alingi kobimisa bino o mabele na bino na bonganga naye, boye bokosala nini?

36. Balobi: Zelisa ye na ndeko wa ye, mpe tinda bato na mboka mpo basangisa (bakende kosangisa banganga, sima baya komekana),

37. Mpe bamemela yo banganga ya minene oyo bayebi.

38. Banganga basangani o mokolo mwa elaka.

39. Mpe bayebisi na bato ete: Boye bokosangana te?

40. Mpo tolanda banganga soki bango balongi?

41. Mpe tango banganga bakomi epai ya falo balobi naye été: Boye tozali na lifuta soki tolongi?

42. (Falo) alobi: Iyo, ya soló, nakotiya bino pembeni na ngai.

43. Mûssa ayebisi bango: Bobwaka oyo bolingi kobwaka.

44. Mpe babwaki basinga na bamangenda na bango, (mpe balobi): Na nguya ya falo ya sólo, tokolonga!

45. Mpe Mûssa abwaki lingenda lia ye, mpe tala emeli nyoso oyo basalaki.

46. Mpe banganga nyoso bakweyaki na kofukama.

47. Balobi: Tondimi na Nkolo wa molongo,

48. Nkolo ya Mûssa na Hânına.

49. (Falo) alobi: Bondimi naye yambo ete napesa bino ndingisa! Ya sólo, ye nde mokonzi ya bino oyo alakisaki bino bonganga, bokoyeba kala te. Nakokata bino maboko na makolo na lolenge ya bokeseni, mpe nakobaka bino banso na nzete!

50. Banganga balobi: Mabe ezali te, pamba te, mpo tokozongaka ya soló epai ya Nkolo wa biso!

51. Ya soló, posa na biso ezali ete Nkolo wa biso alimbisa biso, mpo tozali bato ya yambo тропа kondima (ye Allah).

52. Mpe toyebisaki na Mûssa ete: Akende na butu elongo na bawumbu na ngai, mpo ya soló bakolanda bino.

53. Мре falo atindi été basangisa bato ya mboka.

54. Ete: Ya sólo, bato oyo bazali токе.

55. Мре ya sólo, balongi biso.

56. Kasi biso banso tozali na bokebi.

57. Mpe tobimisaki bango na bilanga mpe mingala.

58. Bamaziba ya bomengo mpe bisika ya lokumu.

59. Lolenge moko topesaki bokitani na bana ya isalayele.

60. Mpe balandaki bango na ntongo makasi.

61. Mpe tango mapinga mibale bamonani; bato ya Mûssa balobaki été: Ya sólo, biso tosili kozuama (bato ya Mûssa bakanisaki été bakokanga bango ya soló).

62. (Mûssa) alobi te. Ya soló Nkolo wa ngai azali elongo na ngai, akokamba ngai.

63. Mpe topesaki emoniseli epai ya Mûssa ete; beta lingenda lia yo na ebale mpe ekabwani na mibale lokola ngomba ya monene.

64. Mpe totikaki ete baye wana bapusana. (Falo na bato naye)

65. Mpe tolongisaki Mûssa na bato naye banso oyo bazalaki elongo naye,

66. Sima, tozindisaki basusu (banguna).

67. Ya sólo, wana ezali elembo. Ebele kati na bango bazali kondima te.

68. Mpe ya sólo, Nkolo wayo azali na bokasi atonda ngolu.

69. Mpe tángela bango sango ya Ibrâhîm.

70. Tango alobaki na tata naye mpe bato naye: Nini bozali kobondela?

71. Balobaki: Tozali kobondela bikeko, mpe tokokangama sé na yango.

72. Alobi: Boye bayokaka bino tango bosengaka bango?

73. То boye basalisaka bino to mpe banyokoloko bino?

74. Balobi: Tokutaki bankoko na biso ya kala bazali sé ndenge wana.

75. Alobi: Bososoli mpenza тропа oyo bozali kobondela,

76. Bino na bankoko na bino ya kala.

77. Bango banso bazali banguna na ngai, longola sé Nkolo wa molongo.

78. Oyo akelaki ngai mpe azali kokamba ngai,

79. Mpe ye nde aleisaka ngai, mpe amelisaka ngai,

80. Mpe tango nabeleke, ye nde abikisaka ngai,

81. Mpe ye nde akoboma ngai, sima akosekwisa ngai,

82. Mpe nazali kolikia ete alimbisa ngai masumu omokolo mwa suka.

83. Nkolo! Pesa ngai bwanya (mpe boyebi), mpe tia ngai elongo na bato ya malamu.

84. Tika ete lolemu na ngai eloba bosoló epai ya basusu.

85. Mpe tiya ngai nazala okati ya bakitani ya lola ya kitoko.

86. Mpe limbisa tata wa ngai mpo azalaki 0 kati ya babungi.

26. Suratu Ach-Chu’arâ Eteni 19 Л 535 \

87. Mpe koyokisa ngai nsoni te o mokolo ya lisekwa.

88. Mokolo moye misolo na bana bakosalisaka te.

89. Longola sé oyo akoya epai ya Allah na motema ya malamu. (Motema molamu ya kopetoama),

90. Bakopusanisaka lola pembeni ya babangi (Allah),

91. Mpe bakomonisaka bato mabe moto.

92. Mpe bakolobelaka bango: Wapi maye bozalaki kobondela,

93. Na botiki Allah, boye bazali kosunga bino? To mpe bango moko bazali komisunga?

94. Mpe bakobwakama na moto bipai na bipai na bilongi na bango, na baye bapengwisaki bango.

95. Na basoda banso ya Satana (ibilisa).

96. Bakolobaka: Mpe bazali kosuana okati na yango.

97. Na Allah! Ya soló, tozalaki na libunga ya polele.

98. Tozalaki kokokisa bino lokola Nkolo ya mokili.

99. Kasi ezali sé batomboki nde babungisaki biso.

101. Ata moninga ya soló soló azali te.

102. Soki tozuaka nzela ya bozongi (ata na mokili), tolingaki kozala okati ya bandimi. (baye bazali kosala bolamu.)

103. Ya sólo, wana ezali elembo. Mpe ebele kati na bango bazali kondima te.

104. Mpe ya sólo, Nkolo wayo azali na bokasi atonda ngolu.

105. Bato ya Nûh bazangaki kondimela batindami, bazuaki bango bato ya lokuta.

106. Tango ndeko wa bango Nûh ayebisaki bango: Boye bokobanga (Allah) te?

107. Ya sólo, nazali motindami malamu тропа bino.

108. Bobanga Allah mpe botosa ngai.

109. Mpe nakosenga bino yango lifuta te, kasi lifuta lia ngai lizali sé epai na Nkolo wa molongo.

110. Bobanga Allah mpe botosa ngai. İli. Balobaki: Tondimelayo! Kasi

ezali sé bato bazanga ntina, nde balandaka yo?

112. Alobi: Nayebi te maye bazali kosala.

113. Lifuta na bango etali sé Nkolo wa ngai, soki bozali koyeba.

114. Nazali oyo abenganaka bandimi te.

115. Kasi nazali sé mokebisi ya polele.

116. Balobi: Nûh! Soki otiki te, okozala o kati ya baye tokoboma na mabanga.

117. Alobi: Oh Nkolo wa ngai! Bato na ngai bazali kondimela ngai te,

118. Lakisa bosôló kati kati na ngai na bango, mpe bikisa ngai na baye bazali elongo na ngai kati ya bandimi.

119. Mpe tolongisaki ye na baye bazalaki elongo naye o kati ya masuwa oyo ezalaki ya kotonda.

120. Mpe sima tozindisaki baye batikalaki (bapengwi oyo bazangaki bondimi).

121. Ya soló, wana ezali elembo. Mpe ebele kati na bango bazalaki kondima te.

122. Mpe ya solo, Nkolo wayo azali na bokasi atonda ngolu.

123. Ba aad mpe baboyaki kondimela batindami.

124. Tango ndeko wa bango Hûd ayebisaki bango: Boye bozali kobanga te?

125. Ya soló, nazali motindami malamu epai na bino.

126. Bobanga Allah mpe botosa ngai.

127. Mpe nakosenga bino yango lifuta te, kasi lifuta lia ngai litali sé Nkolo wa molongo.

128. Boye bozali kotonga bikeko na ngomba nyoso тропа kokumisa?

129. Mpe bozali kotonga bandako ya minene lokola bokotikala libela awa na mokili?

130. Mpe soki bopesi etumbu, bozalaka na mawa te, mpe bobimi bato ya makasi.

131. Bobanga Allah mpe botosa ngai.

132. Bobanga oyo azali kopesa bino bolamu, na nyoso oyo boyebi,

133. Oyo apesi bino banyama na bana,

134. Mpe bilanga na miluka.

135. Ya sôló, nazali kobangela bino etumbu 0 mokolo mwa suka.

136. Balobi: Olendisa biso to olendisa te, ezali sé lolenge moko.

137. Ezali sé ezaleli ya bato ya kala.

138. Mpe tokozuaka etumbu te.

139. Baboyaki kondimela ye, mpe tobomaki bango, ya soló wana ezali elembo. Mpe ebele kati na bango bazalaki kondima te.

140. Mpe ya soló, Nkolo wayo azali na bokasi atonda ngolu.

141. Ba Thamûd, baboyaki mpe kondimela batindami.

142. Tango ndeko wa bango Swâlih ayebisaki bango: Boye bozali kobanga (Allah) te?

143. Nazali motindami malamu epai na bino.

144. Bobanga Allah mpe botosa ngai.

145. Mpe nakosenga bino yango lifuta te, kasi lifuta lia ngai litali sé Nkolo wa molongo.

146. Boye bokotikalaka na kimiya тропа maye bozali kosala,

147. O kati ya bilanga mpe mingala?

148. Milona mpe banzete ya nagh’l mpe ya mbuma kitoko,

149. Boye bozali kotonga bandako o likolo lia ba ngomba?

150. Bobanga Allah mpe botosa ngai.

151. Kasi botosa makambo ya balekisi ndelo te,

152. Baye bazali sé kobebisa o kati ya mabele mpe balingi kobongisa te.

153. Balobi: Ya soló, ozali sé o kati ya balokami.

154. Ozali sé moto lokola biso, yaka na elembo soki ozali kati ya balobi bosôló.

155. Alobi: Nâqah(1) oyo azali na mokolo naye ya komela mayi, bino mpe bozali na mokolo ya komela (kozua) mayi. ——— 1 Náqah: Bótala suratu Al-A’ráf mokapo: 74.

156. Mpe bosala ye mabe te, noki te, etumbu monene ekozua bino mokolo moko boye.

157. Kasi babomaki ye, mpe na sima bakomaki kolela.

158. Mpe topesaki bango etumbu, wana ezali elembo kasi ebele na bango bazalaki kondima te.

159. Mpe Nkolo wayo azali ya sólo na bokasi atonda ngolu.

160. Bato ya Loth baboyaki mpe kondimela batindami,

161. Tango ndeko wa bango Loth ayebisaki bango: Boye bozali kobanga (Allah) te?

162. Nazali motindami malamu тропа bino.

163. Bobanga Allah mpe botosa ngai.

164. Mpe nakosenga bino yango lifuta te, kasi lifuta lia ngai litali sé Nkolo wa molongo.

165. Boye bozali kosalela posa ya nzoto bino mibali na mibali o kati na mokili?

166. Mpe botiki basi oyo Nkolo wa bino akela тропа bino? Kasi bozali bato ya masumu (balekisi ndelo mpe babuki mibeko)

167. Balobi: Eh Loth! Soki otiki te, tokobimisa yo (na mboka)

168. Alobi: Ya soló, ngai naboyi maye bozali kosala.

169. Nkolo, longisa ngai elongo na libota lia ngai тропа maye bazali kosala.

170. Tolongisaki ye elongo na libota lia ye bango banso,

171. Longola sé mobange ya mwasi atikalaki elongo na baye bazuaki etumbu.

172. Sima, tobomaki basusu baye batikalaki.

173. Mpe tobetiselaki bango mbula (ya mabanga), mpe mbula nini ya mabe ya motindo wana тропа baye tokebisaki?

174. Ya soló, wana ezali elembo, mpe ebele kati na bango bazalaki kondima te.

175. Mpe Nkolo wayo azali na bokasi atonda ngolu.

176. Bato ya aîkat, baboyaki kondimela batindami,

177. Tango ndeko wa bango Shuaîb ayebisaki bango: Boye bozali kobanga (Allah) te?

178. Nazali motindami malamu epai na bino.

179. Bobanga Allah mpe botosa ngai.

180. Mpe nakosenga bino yango lifuta te, kasi lifuta lia ngai litali sé Nkolo wa molongo.

181. Mpe bokokisa bimekelo ya bitando na ndenge esengeli, kasi bozangisa yango te.

182. Mpe botondisa emekelo na bosembo.

183. Mpe bobuba bato te na bimekelo na bango, mpe bosala mabe kati na mokili te, (mpe bosomba bosembo ya bato na misolo te).

184. Mpe bobanga oyo akeli bino na baye baleka liboso na bino.

185. Balobi: Ya soló, ozali kati ya balokami.

186. Mpe ozali sé moto lokola biso, mpe tozali kokanisa ete ozali kati ya babuki lokuta.

187. Kweisela biso ndambu ya mapata soki ozali koloba bosölo.

188. Alobi: Nkolo wa ngai ayebi maye manso bozali kosala.

189. Kasi baboyaki kondimela ye, mpe topesaki bango etumbu o mokolo moye mapata eyindaki, ya solo, yango ezalaki nde mokolo ya etumbu monene.

190. Wana ezali elembo, mpe ebele kati na bango bazalaki kondima te.

191. Mpe ya soló, Nkolo wayo azali wa bokasi atonda ngolu.

192. Ya sólo, yango (kurani) eye, ekitisamaki kowuta epai ya Nkolo wa molongo,

193. Molimo mosantu (anzelu gabiliyele) akitaki na yango,

194. Na motema nayo mpo ozala okati ya bakebisi,

195. Na lokota ya arabo oyo ezali polele.

196. Mpe yango esilaka kokomama na makomi ya batindami ya kala.

197. Boye ezalaki elembo te тропа bango, mpo banganga nzambe ya bana ya isalayele bakoka koyeba yango?

198. Mpe soki tokitisaki yango epai ya moto oyo azali arabo te,

199. Mpe atangela bango yango mbele bandimaki na yango te.

200. Lolenge wana nde tokitisaki (koyimayima ezala) 0 mitema mia batomboki.

201. Bakondimaka na yango te kino bakomonaka etumbu ya makasi,

202. Ekoyela bango mbalakaka, bakoyebaka te.

203. Mpe bazali koloba ete: Boye tokozelisama? (mpo tokoka kondima)

204. Boye! Etumbu na biso nde bazali kowelisa?

205. Boye ozali kornona te, soki topesaki bango mua mibu po basakana,

206. Sima maye balakamaki ekomelaki bango.

207. Esengo eye bazalaki na yango esalisaki bango na eloko te.

208. Mpe tobomaka mboka te, sé totinda bakebisi liboso.

209. (Mpona) kokebisa, mpe tozali babubi te.

210. Mpe ezalaki basatana nde bakiti nayango te (kurani).

211. Mpe esengeli na bango te, mpe bazali na makoki ya kosala yango te.

212. (Kasi) ya soló, bango bamitiye mosika mpona koyoka.

213. Mpe kobondela nzambe mosusu te elongo na Allah, noki te okozuama 0 kati ya bato ya etumbu.

214. Mpe kebisa libota nayo ya pene.

215. Mpe kitisa mapeka nayo (zala malamu) mpona bandimi oyo bazali kolanda yo.

216. Mpe soki baboyi kotosa yo, loba na bango ete: Ya soló ngai na nazali mosika na maye bozali kosala.

217. Mpe mipesa epai ya oyo azali na bokasi atonda mawa.

218. Oyo amonaka yo tango otelemaka,

219. Mpe (amonaka) yo tango ogumbamaka.

220. Ya soló, ye azali moyoki mpe moyebi.

221. Boye nayebisa bino epai ya nani basatana bazali kokita?

222. Bazali kokita epai ya bato ya lokuta basumuki.

223. Batiyaka matoyi kasi ebele na bango bazali bakosi.

224. Kasi epai ya bato ya másese (masapo), elandaka bango sé baye babunga.

225. Boye omoni te ete bazali kolekaleka kati kati ya ba ngomba (mibale?)

226. Mpe ya sólo, bango balobaka maye basalaka te,

227. Longola sé baye bandimi mpe bazali kosala misala ya malamu, mpe bazali kokumisa Allah mingi, mpe bamisalisi na kopamela mabe ya babubi, kasi babubi bakoyebaka kala mingi te ba nani ekobebela bango.

1. Twâ sîn,(1) oyo ezali mikapo mia kurani, mpe buku wa polele. ——— 1 Bótala na suratu Al-Baqarah mokapo: 1.

2. (Ezali) na bokambami mpe kopesa sango elamu epai ya bandimi.

3. Baye bazali kotelemisa losambo mpe kobimisa zakat(2), mpe bazali na tembe te na mokolo mwa suka. ——— 2 Zakat: Bótala suratu Al-Baqarah mokapo: 1.

4. Ya soló, baye bazali kondima na mokolo ya suka te, totieli misala na bango ya mabe bonzenga, mpe batikali na yango na koyimayima mpe kozanga bososoli.

5. Bango wana nde bakozala na etumbu ya mabe, mpe o mokolo ya suka bakozala bazangi mpenza.

6. Mpe ya solo, ozali koyamba kurani oyo kowuta epai ya oyo azali na bwanya atonda mayele.

7. (Kanisa) tango Mûssa alobaki na libota lia ye: Ya solo, ngai namoni moto, nakoyela bino sango okati na yango to nakoyela bino koni ya moto mpo été bomiyotola.

8. Mpe tango akomaki ayoki mongongo ebengi été: Apambolami moto oyo atelemi o kati ya moto, ndenge moko mpe baye bazali zinga zinga na yango. Nkembo na Allah Nkolo ya mokili. (atonda bokasi mpe bwanya).

9. Eh Mûssa! Ezali ya soló, ngai Allah oyo nazali na nguya na ntonda bwanya.

10. Mpe bwaka lingenda nayo, mpe tango amoni yango ekomi kongoluma lokola nyoka, apesi mokongo abaluki, eh Mûssa! Kobanga te epai na ngai batindami babangaka te.

11. Longola sé oyo asali mbeba mpe sima abongisi yango. Ya solo, nazali molimbisi na tonda mawa.

12. Mpe kotisa loboko nayo na libenga nayo, ekobima pembe ekosala mpasi te, ezali moko ya bikamwiseli libua ökende na yango epai ya falo na bato naye, mpo bazali ya sólo bato ya mabe mpenza.

13. Mpe tango bilembo bia biso bikomelaki bango polele polele, balobi ete: Oyo ezali bonganga ya polele.

14. Bawanganaki yango na motema mabe mpe na lolendo nzoka nde namitema na bango bazalaki na tembe te, kasi tala ndenge nini bato mabe basukaki.

15. Mpe tosilaki kopesa Dâwud na Suleyman boyebi, mpe bango mibale balobaki: Matondo na Allah oyo apesi biso ebele o kati ya bawumbu naye bandimi.

16. Mpe Suleyman akitanaki Dâwud, mpe alobaki: Eh bino bato! Totangisama monoko ya bandeke, mpe topesama biloko binso. Ya soló, oyo ezali bolamu ya polele.

17. Mpe basangiseli Suleyman mapinga ya basoda naye ya badjini (bilima) na bato, mpe bandeke, batandanaki milongo milongo.

18. Kino bakomaki na bisika ya basombe bazali, sombe moko alobaki ete: Oh bino basombe! Bokota na bandako na bino noki te Suleyman na mapinga naye bakonyata bino mpe bakoyeba te.

19. Mpe (Suleyman) akatani na koseka tango ayokaki liloba ya sombe wana mpe asepeli na makambo na bango oyo basali mpe alobi: Oh Nkolo! Tika natondo yo botondi тропа bolamu nayo likolo na ngai na baboti na ngai mpe tika ete nasala mosala oyo ekosepelisa yo, mpe na ngolu nayo, kotisa ngai na mawa nayo okati ya lisanga ya bawumbu nayo ya malamu.

20. Mpe atalaki milongo ya bandeke alobi: Nazali kornona hud-hud(1) te azali wapi? To azali elongo na baye bazalaki te? ——— 1 Hud-hud: Lisumba.

21. Nakopesa ye etumbu ya makasi mpenza to nakokata ye kingo, to ayela ngai eloko oyo ekoki kolongisa ye.

22. Kaši awumelaki tango molayi te na kozonga, mpe alobaki na mokonzi ete: Nazui boyebi oyo ozali na yango te, mpe nayeli yo sango ya sôló, kowuta na mboka sabat(2). ——— 2 Sabat: Ezali mboka moko na yemen.

23. Nakuti mwasi moko azali kokonza bango, mpe makambo mazali kokambama naye, mpe azali na kiti ya bokonzi ya kitoko monene koleka.

24. Nakuti ye na bato naye bazali kogumbamela moyi, na botiki Allah, mpe satana abongiseli bango misala, mpe abungisi bango nzela ya semba, mpe bakokambama te.

25. Boye bakofukamela Allah te oyo abimisaka maye mabombami kati ya mapata na mabele, mpe ayebi maye bozali kobomba mpe maye bozali komonisa?

26. Allah nzambe mosusu ya kobondela na bosôló azali te kaka sé ye Nkolo ya ngwende ya bonene (ya bokonzi).

27. (Suleyman) Alobi: Tokotala soki olobi bosôló to ozali kokosa.

28. Kende kotikela bango mokanda mwa ngai moye, sima tika bango mpe otelema pembeni mpe tala lolenge nini bakoyanola.

29. Mokonzi ya mwasi alobi: Eh bankumu! Babwakeli ngai mokanda ya lokumu.

30. Ya soló, ewuti epai ya Suleyman. Mpe ya sólo yango ebandi na nkombo ya Allah wa boboto atonda ngolu.

31. Ete bosalela ngai lolendo te, mpe boya epai na ngai nakomisokia (kozala bamizilima).

32. Alobi: Eh bankumu! Bopesa ngai toli тропа likambo liye, nakosala eloko te kino bokozala awa. (тропа toii)

33. Balobi: Tozali na bokasi mpe nguya ya kosakana te, liloba ya suka ezali epai nayo, tinda biso na oyo omoni.

34. Alobi: Ya soló, bakonzi soki bakoti na mboka babebisaka yango, na koboma mpe kosala mabe ebele, mpe bakomisaka bankumu na yango bato mpamba. Mpe lolenge wana nde basalaka.

35. Mpe na yango ya sólo, ngai nazali kotindela bango likabo sikoyo, mpe na kotala eyano nini ekoyela ngai.

36. Mpe tango (bantoma to basali naye) bakomaki epai ya Suleyman na (libonza) alobi: Boye bolingi kosomba ngai na misolo? Kasi oyo Allah asilaki kopesa ngai ezali ebele mpe eleki likabo na bino oyo bozali kosepela na yango.

37. Zonga epai na bango, kasi tokoyela bango na basoda ya makasi baye bakotelema liboso na bango te mpe tokobimisa bango. Na yango mpe bakozanga lokumu mpe bakokitisama.

38. Alobaki ete: (Suleyman) oh bankumu na ngai! Nani akoyela ngai ngwende naye awa yambo ete baya epai nanga!’ na botosi bonso?

39. If’rît(1) alobaki ete: Ngai nakoyela yo yango yambo ete otelema na esika nayo. Mpe ya soló ngai nazali тропа yango makasi mpe bosembo. ——— 1 If’rît: Ezali kombo ya elima moko ya makasi nakati ya bilima oyo bazalaki na nsé ya mitindo ya Suleyman.

40. (moto) moko azalaki na boyebi ya buku alobaki ete: Ngai nakoyela yo yango yambo ete obuka miso nayo. Mpe tango amonaki yango etelemi liboso naye, alobaki ete: (Suleyman) oyo ezali bolamu ya Nkolo na ngai, ameki ngai na yango soki nakotondo ye to nakozanga ye botondi, kasi oyo akotondo ayeba ete ezali тропа bolamu naye moko, mpe oyo akoboya kotondo, ya solo, Nkolo na ngai atonda bomengo azali malamu.

41. Alobi (lisusu): Bozongisela ye kiti naye, totala soki akokambama, to akozala o kati ya ba’oyo bakambami te.

42. Tango ayakaki balobaki naye ete (mokonzi mwasi wana): Boye oyo ngwende nayo te? Azongisaki ete ezali lokola yango! (Alobi Suleyman): Tozuaki boyebi liboso naye mpe tomisokie (tokomi bamizilima).

43. Kasi oyo azalaki kobondela na botiki Allah, nde epekisaki ye kasi azalaki soló o kati ya bapengwi.

44. Мре balobaki naye: Kota na ndako, mpe tango amonaki yango lokola mayi ya mozindo, amonaki makolo naye ebimi na elilingi, (Suleyman) alobi naye: Oyo ezali ndako esalami na milangi ya talo,: (Mwasi mokonzi!) alobaki ete: Nkolo, ya solo namibubaki ngai moko, na yango namisoki elongo na Suleyman epai ya Allah Nkolo ya mokili mobimba.

45. Mpe ya solo, totindaki epai ya Thamûd, ndeko wa bango Swâlih ete (ayebisa bango): Bobondela Allah, kasi bakabwanaki na biteni mibale na kosuana.

46. Alobi: Oh bato na ngai! Mpona nini bozali kowelisa kosala mabe mpe botiki kosala bolamu? Soki ata bosengaki bolimbisi epai ya Allah, tango mosusu bokoyambema na ngolu naye?

47. Balobi ete: Tozali kornona mpona baye bazali nayo mabe mpona biso, azongiseli bango ete: Likambo na bino litali sé Allah. Kasi bino bokwei nde okati ya komekama.

48. Mpe okati ya mboka ezalaki na lisanga ya bato libua bazalaki kotia mobulu likolo ya mabele, bazalaki kosala bolamu ata шоке te.

49. Balobaki ete: Tolapa na Allah ete tokosala ye na libota naye mabe na butu, na sima tokoloba na moto oyo atelemi тропа kosenga makila naye ete: Biso toyebi moto abomi libota naye te. Mpe ya soló, tozali bosembo.

50. Mpe basali likita ya mabe, mpe tosalelaki bango lokola, kasi bazalaki koyeba te.

51. Tala lifuta ya mwango na bango basalaki mpe tobomaki bango na baye banso bazalaki elongo na bango.

52. Mpe tala bandako na bango, bitikali polele тропа bobubi bwa bango. Wana ezali sólo elembo mpo bato bakoka koyeba.

53. Mpe tolongisaki baye bandimaki mpe bazalaki kobanga.

54. Mpe Loth tango ayebisaki na bato naye ete: Bozali kosala mabe (kokutana mibali na mibali na nzela ya sima) mpe bozali kornona?

55. Ya soló, bino bozali koyela mibali na sima, botiki basi baye bakokokisela bino mposa. Kasi bozali na boyebi te.

56. Eyano ya bato naye ezalaki ete: Bobimisa libota lia Loth na mboka na bino, ya soló, bango bazali bato balingaka sé komipetola.

57. Mpe tolongisaki ye na libota lia ye, longola sé mwasi naye, totiyaki ye kati ya baye tobomaki.

58. Mpe tobetiselaki bango mbula (ya mabanga), mpe mbula nini ya mabe ya lolenge wana тропа baye bakebisamaki!.

59. Loba: Matondo na Allah, mpe kimia ezala likolo ya bawumbu naye oyo baponami na (bolamu), boye Allah nde azali malamu to banzambe oyo bazali kosangisa naye nde baleki malamu?.

60. Ezali ye te nde akela likolo na mabele mpe azali kokitisela bino mbula kowuta na likolo, mpe tobimiseli bino bilanga na milona ya kitoko? Bozalaki na makoki moko te ya kokolisa banzete na yango, boye ezali na nzambe mosusu elongo na Allah? Kasi bazali nde bato ya kokokisa Allah na eloko.

61. Ezali ye te nde atandi mabele тропа kofanda? Mpe atiolisi mingala okati na yango? Mpe apiki bangomba likolo na yango? Mpe akaboli bibale mibale ete bikutana te? Boye ezali na nzambe mosusu elongo na Allah? Kasi ebele na bango bazali koyeba te.

62. Ezali ye te nde oyo azali koyanola moleli tango abeleli ye, mpe alongoli ye mpasi mpe azali kokitanisa bino na mabele? Boye ezali na nzambe mosusu elongo na Allah? Moke nde bozali kokanisa.

63. Ezali ye te nde azali kokamba bino na molili ya mokili mpe molili ya ebale? Mpe nani azali kotindaka mopepe lokola sango ya malamu na ngolu naye? Boye ezali na nzambe mosusu elongo na Allah? Allah azali likolo koleka maye bazali kosangisa na yango.

64. Ezali ye te oyo abandaka bokeli sima azongeli yango? Mpe nani azali koleisa bino kowuta na likolo mpe na mabele? Boye ezali na nzambe mosusu elongo na Allah? Loba: Bopesa bilembetele bia bino soki bozali na bosôló.

65. Loba: Moko te ayebi maye mabombami kati ya likolo na mabele, ezali sé Allah. Mpe bakoyebaka mokolo bakosekwisamaka te.

66. Kasi boyebi bwa bango na mokolo ya suka, mpe bazali na tembe тропа yango, to bazali kornona yango te.

67. Мре bapengwi balobi: Boye tango biso na batata na biso tokokomaka putulu, tokosekwisamaka lisusu (kowuta na malita)?

68. Tosilaki kopesama elaka biso na batata na biso тропа oyo liboso, kasi ezali sé masapo ya bankoko ya kala.

69. Loba: Botambola na mokili, bótala lolenge kani oyo esukelaka batomboki.

70. Kozala na mawa na bango te , mpe koyoka mpasi te тропа mwango na bango bazali kosala.

71. Mpe bazali koloba: Elaka yango ekozalaka tango nini, soki bozali koloba bosóló.

72. Loba: Tango mosusu oyo bozali koluka, ekokomelaka bino na makolo na bino.

73. Mpe ya soló, Nkolo nayo atonda bolamu likolo ya bato, kasi ebele ya bato bazali kotondo te.

74. Mpe Nkolo wayo ayebi sólo maye bazali kobomba o mitma mia bango, mpe maye bazali komonisa polele.

75. Mpe eloko moko te ebombami o kati ya likolo na mabele sé ekomama o kati ya buku ya polele.

76. Ya soló, kurani oyo ezali kolobela bana ya isalayele тропа ebele ya maye bazali kokabwana na yango.

77. Мре ya sólo, yango ezali bokambi mpe ngolu тропа bandimi.

78. Ya sólo, Nkolo wayo akokataka o kati kati na bango na mibeko mia ye. Mpe azali wa bokasi atonda boyebi.

79. Mpe mipesa epai ya Allah. Ya sólo, ozali na bosembo ya polele.

80. Ya sólo, yo ozali na bokoki ya koyokisa bawei te, mpe koyokisa baye bakufa matoyi te, tango bakimi bapesi mokongo.

81. Mpe ozali na bokoki ya kokamba bakufi miso te soki babungi, kasi okoki sé koyoka baye bandimi na mikapo mia biso mpe bazali batosi (bamizilima).

82. Mpe tango liloba likokwelaka bango, tokobimisela bango nyama o kati na mabele oyo akolobela bango. Ya sólo, bato bazalaki kondimela bilembo bia biso te.

83. Mpe mokolo moye tokosangisaka na umma(1) nionso bato ebele, baye baboyaki kondima na bilembo bia biso, banso bakotelema na milongo. ——— 1 Umma: Awa elakisi: Lisanga ya bato. Bótala suratu Al-Baqarah mokapo: 128

84. Kino tango bakokoma, (Allah) akolobaka: Boye boboyaki kondimela bilembo bia ngai, mpe botiki kokangama na yango mpe bozali koyeba, to bozalaki kosala nini?

85. Mpe liloba likokweyaka likolo lia bango тропа bobubi bwa bango, mpe bakokoka koloba eleko te.

86. Bazali kornona te, boye ya soló, totiyaki butu mpo bazua bopemi, mpe mokolo тропа kornona. Ya sólo, wana ezali bilembo тропа bandimi.

87. Mpe mokolo moye kelelo ekobetama (kofula mondule to kelelo ya suka тропа kosekwisa bato), baye banso bazali o likolo mpe na nsé, bakosutuka na kobanga (liwa,) longola sé ba oyo ye moko Allah akobatela. Mpe banso bakoya epai naye na komikitisa nyoso.

88. Mpe okomona bangomba okanisi ete yango ezali makasi, kasi yango ekomi kotambola lokola londende na likolo, wana ezali mosala ya Allah oyo abongisa lolenge ya biloko binso. Ya sólo, ye azali na sango ya maye bozali kosala.

89. Oyo akoyaka na bolamu moko, akozalaka na bolamu koleka wana. Mpe mokolo wana bakozala mosika na bobangi.

90. Mpe oyo akoya na mabe, bakobwakama na moto na bilongi na bango. Boye bokofutama te sé engebene na maye bozalaki kosala.

91. Ya soló, natindamaki mpo ete Nabondela Nkolo ya mboka oyo (makkah) esanto, mpe biloko binso bizali yaye, mpe lisusu natindamaki ete nazala okati ya baye bazali na komisokia.

92. Mpe natanga kurani, oyo akomikamba ezali тропа ye moko, mpe oyo akomibungisa, loba: Ya sólo, nazali sé moko kati ya bakebisi.

93. Mpe loba: Matondo ezali ya Allah, akolakisa bino bilembo bia ye, mpe bokoyeba yango. Mpe Nkolo wayo azangaka koyeba te maye bozali kosala.