Kyrgyz Mokhtasar — Nisa' 4:1 – Enam 6:165

Оо, адамдар, Жаратуучуңардан корккула. Ал силерди бир жандан, тагыраагы Адам атадан жаратты. Адам атадан анын жубайы, силердин энеңер Хаваны жаратты. Анан ал экөөнөн жер бети толо эркек, аялдарды таратты. Аллахтан корккула, Анын аты менен бири-бириңден бир нерсе сурайсыңар, башкача айтканда, Аллахтын аты менен сураймын, мага мындай жардам берчи деп айтасыңар. Ортоңордо байланышы бар туугандыкты үзүүдө да Аллахтан корккула. Аллах Таала чынында силерди көзөмөлдөп турат, силердин кылганыңар Анын көзөмөлүнөн сыртта калбайт. Баарын эсептеп, ошого жараша сый же жаза берет.

Оо, осуят кылынгандар, жетимдердин (жетим - балакат жашына жете элек атасынан ажыраган бал же кыз) малын алар балакатка жетип, оз алдынча жол таап калганда отлук кайтарып бергиле. Арамды адалга аралаштырбагыла; б.а. жетимдердин жакшы мал-мүлкүн алып, кийин аны кайра бергенден анын ордуна өзүңөрдүн жаман мал-мүлкүңөрдөн бербегиле. Ошондой эле жетимдердин мал-мүлкүн өзүңөрдүкүнө кошуп алып жебегиле. Бул Аллахка өтө чоң күнөө

Эгер кепилдигиңердеги жетим кыздарга үйлөнүүдө аларга адилет боло албайм деп, же аларга берчү махыр акысын толук бере албай калам деп, же аларга мамиле кылууда кемчилик кетирем деп корксоңор, анда алардан башка аялдарга кааласаңар экөөнө, үчөөнө же төртөөнө үйлөнгүлө. А эгер булардын ортосунда адилеттүү боло албайм деп корксоңор, анда бирөө менен чектелгиле же кол алдыңардагы күң аялдарды алгыла (пайдалангыла). Анткени, күңдөрдө эркин аялдарда сакталчу укуктардын көбү жок. Ушул жогоруда айтылган жетимдерге адилеттүү болуу, бир аял менен чектелүү, күң аялдарды пайдалануу зыян тартып калбооңорго себеп болчу амалдар

Аялдарыңарга берилүүсү милдеттүү болгон махыр акысын бергиле.Махырынан бир нерсени силерге өзү ыраазы болуп, жек көрбөстөн берсе, аны жей бергиле, анда эч жамандык жок

Оо, кепилдикке алгандар, жетимдердин мал-мүлкүн али иштетүүгө күч-кудурети жете элегинде аларга бербегиле. Бул малды Аллах Таала алардын жашоо-турмушун тикелей турган, адамдардын ортосундагы мамилени бекемдей турган себеп кылып койгон. Ал акылы жете электер, малын сактоону билбейт. Ошон үчүн аларды өзүнүн малдарынан жедирип-ичирип, кийинткиле. Аларга жакшы сөз айткыла. Балакатка жетип, ак-караны ажыратып калганыңарда мал-мүлкүңөрдү өзүңөргө берем деп кубанткыла.

Оо, кепилдикке алгандар, жетимдерди алар балакатка жеткенде мал-мүлкүнөн бир аз берип, сынап, текшерип көргүлө. Эгер аны туура пайдаланып, иштете алса, буга силердин көзүңөр жетсе, анда алардын мал-мүлкүн толук өткөрүп бергиле. Муктаждыкта жегиле деп Аллах уруксат берген өлчөмдөн ашырып алардын мал-мүлкүн жебегиле. Булар балакатка жеткенде бергичем же турайын деп алардын мал-мүлкүн жегенге шашылбагыла. Эгер силерде өзүңөргө жетерлик мал-мүлкүңөр болсо, жетимдердин малына түк тийбегиле. А эгер жакыр болсоңор, өзүңөрдо мал жок болсо, анда муктаждыкка жараша жетимдердин малынан жеп турсаңар болот. Качан алар балакатка жетип, мал-мүлк пайдаланууну билип калганда алардын мал-мүлкүн бергиле жана бергениңерге бирөөлөрдү күбө кылгыла. Күбө укуктун сакталуусуна, кийин талаш-тартыш болбоосуна себеп болот. Буга күбө болууда жана пенделерин амалына жараша эсеп кылууда Аллах жетиштүү

Ата-энеси, же бир тууганы же атасы менен бир тууган ага-иниси сыяктуу жакын туугандарынан калган мураста, ал мурас азбы, көппү анда эркек кишинин үлүшү бар. Ошондой эле анда аял кишинин да үлүшү болот; А жахилият, караңгы доордо мындай эмес эле, анда мурас аял киши менен жаш балага тийчү эмес. Мурасты ар бирине тиешелүү өлчөмдө үлүш кылып так бөлүп берүүнү Аллах Таала парз кылды.

Эгер мурас бөлүштүрүлгөндө ал жерде мурас албай турган жакындар, жетимдер же жакыр адамдар болуп калса, жакшылк үчүн мурасты бөлүштүрбөй туруп аларга да бир аздан бергиле, алар ошого муктаж, аларга жылуу-жумшак сөз айтып көңүл көтөргүлө

Өтүп кетсем, али жаш, кембагал балдарымдын абалы кандай болот деп корккон адамдар, кол алдындагы башка жетим балдарга залым кылууда Аллахтан корксун Өтүп кеткенден кийин мунун балдарына да башкалар жакшылык кылуусу үчүн, өзү азыр жетимдерге жакшылык кылсын. Өлүмү жакын адамга, ал өткөн соң осуят, мурасына залым кылбай так бөлүштүрөрүн айтып, жакшы сөзү менен узатсын.

Жетимдердин мал-мүлкүн алып, кийин аны өзү каалагандай иштетип залым кылгандар аларды ичинен күйгүзө турган отту жегендей болот, Кыямат күнү алар тозокто күйөт.

Аллах Таала силерге келишим кылып, балдарыңардын мурасы тууралуу буларга буйруду; Мурас уул балага эки кыз балага берилчү өлчөмдө берилет. Эгер маркумда уулу жок жалаң кыз болсо, анда эки кызына мурастын үчтөн экиси тиет. А эгер мурас алуучу жалгыз эле кыз болсо, ага мурастын жарымы берилет. Эгер маркумдун уул же кызы болсо, бул учурда анын ата-энесине алтыдан бири тиешелүү болот. А эгер маркумдун перзенти болбосо, анда анын энесине үчтөн бири берилип, калганы атасына берилет. Эгер маркумдун эки же андан көп ага-ини, эже-карындаштары болсо, анда энесине милдеттүү түрдө алтынан бири берилет да, калганы атасына калат, бир туугандарына эч нерсе берилбейт. Мурасты мындай тартипте бөлүштүрүү, маркум мурасты осуят кылгандан кийин жана маркумдун карыздары болсо, аны төлөгөндөн кийин ишке ашырылат. Анан да мурасты маркумдун малынын үчтөн биринен ашырып жибербөө керек, тагыраагы, андан калган мал-мүлктөн үчтөн бири гана мураска бөлүнөт. Мурасты ушинтип бөлүштүрүүнү парз кылганынын себеби, адамдар ата-энесинин же балдарынын кимиси ага бул дүйнөдө да, акыретте да пайдалуу экенин билбейт. Билбегени себептүү бирөөсүн жакшы көрүп, бүт малын ага мураска калтырышы мүмкүн. Дагы бирин жаман көрүп,ага такыр мурас калтырбай коюшу да мүмкүн. А чынында, ал ойлогондой болбой (жакшы көргөнү зыянкеч, жаман көргөнү пайдалуу болуп) калуусу толук мүмкүн. Мунун баарын Ага эч нерсе жашыруун калбаган Аллах билет. Ошон үчүн мурасты жогорудагыдай бөлүштүрүүнү буйруду. Муну пенделери сөзсүз аткара турган милдет кылды. Аллах Таала чынында Билүүчү, пенделерине эмне жагары Ага жашыруун эмес. Ал шарият кылууда, жана өкүм чыгарууда Даанышман.

Оо, күйөөлөр, эгер аялыңардын силерден же башкадан перзенти болбосо, андан калган мурастын тең жарымы силерге тишелүү. А эгер, алардын эркекпи, кызбы, иши кылып перзенти болсо, анда калган мүлктөн силерге төрттөн бири гана тиет. Бул үлүш качан ал аял мурасты осуят кылып жана анын карыздары төлөнгөндөн кийин бөлүнөт. Эй, күйөөлөр, эгер силердин балаңар болбосо, силерден калган мүлктөн аялдарыңарга төрттөн бири тиешелүү болот. А эгер балаңар болсо, анда аялдарыңарга сегизден бири тиет. Бул үлүш качан силер мурасты осуят кылып жана силердин карызыңар төлөнгөндөн кийин бөлүнөт. Эгер каза болгон эркектин же аялдын ата-энеси да, бала-чакасы да жок болсо, бирок эне тараптан бир эркек же ургаачы бир тууганы болсо, калган мүлктөн ага алтыдан бири милдеттүү түрдө берилет. Эгер ал туугандар бирден көп болсо, алардын баары калган мүлктүн үчтөн бирине шериктеш болуп бөлүп алышат. Бөлүшүүдө эркек, ургаачысы бирдей. Бул үлүшүн да алар маркумдун осятынан жана карызы төлөнгөндөн кийин бөлүп алышат. Себеби, осят кылган мурасы мал-мүлкүнүн үчтөн биринен көп болуп калып, мураскорлордун бирине залым болуп калуусу мүмкүн. Мына ушул аятта айтылган мурас бөлүштүрүү өкүмү Аллахтын силерге милдет кылган келишим-буйругу. Аллах Таала пенделерине бул дүйнөдө да,акыретте да эмне пайдалуу экенин Билүүчү, күнөөкөрлөрдү жазалоого шашылбаган Жумшак пейил.

Жетимдер тууралуу, мурас тууралуу айтылган өкүмдөр, пенделери билүүсү үчүн түзүлгөн Аллахтын шарияты. Буйруктарын аткаруу, күнөөлөрдөн тыйылуу аркылуу Аллахка жана Анын элчисине баш ийгендерди Аллах Таала ак сарайынын алдынан шылдыр суулары агып турган бейишке киргизет. Алар анда түбөлүк турушат, анда эч нерсе жок болуп кетпейт. Бул Аллахтын сыйлыгы ийгиликтин ийгилиги.

Ал эми өкүмдөрүн бурмалап, аны иш жүзүндө аткарбай, ага күмөн санап, шаряит чектеген чектен чыгып Аллахка жана Анын элчисине күнөөкөр болгондорду тозокко киргизет. Анда алар түбөлүк калат жана түгөнбөс азапка малынат

Аялдарыңардан зинага барып күнөөгө батканы болсо, ага адыл төрт мусулман эркек киши күбөго тарткыла, эгер алар аялдын ушул күнөөгө барганына күбө болушса, аялдын жазасы катары аны үйгө камап койгула. Ал өлгөнгө чейин же Аллах Таала ага камактан башка бир жазаны сунуштаганга чейин үйдө камалып турсун. Кийин Аллах Таала аларга башка жазаны шарият кылды, тагыраагы, эгер зына кылган аял турмушка чыга элек болсо ага жүз балак урулат, ал эми турмушка чыккан жубан болсо таш бараңга алынат.

Зына кылган эркек менен аялды тилиңер жана колуңар менен жазалап кордогула. А эгер күнөөлөрүн моюндап, андан баш тартып, жакшы амалдарды жасаса, ыза берүүнү токтоткула. Анткени, тообо кылуучу күнөөсү жок адамдай болуп калат. Аллах Таала пенделеринен ким тообо кылса, ага ырайым кылып тообосун кабылдайт. Жазанын мындай түрү исламдын алгачкы күндөрүндө болчу, кийин бул өкүм күчүн жоготуп, турмуш кура электерге жүз балак, турмуш кургандарга таш бараң өкүмү чыкты

Күнөөнүн акыбетин жана зыянын билбестен бут коюп алган адам, мейли ал күнөөнү билбестен жасасын, мейли атайын жасасын, кийин дароо Жаратуучусуна кайтып, өлүму келе электе тообо кылса, мындай адамдардын тообосун Аллах кабыл кылат, күнөөсүн кечирет. Аллах Таала Өзү жараткан макулуктарынын абалын Билүүчү, аларга тагдыр кылууда жана шарият кылууда Даанышман

Күнөө артынан күнөө жасап, кекиртегине ажалы келгенче тообо кылбай, анан ошол кезде: күнөөмө тообо кылдым деп жан үрөгөндөрдүн тобосун Аллах кабыл кылбайт. Ошол учурда алардын бири: мына азыр кылган күнөөлөрүмө тообо кылдым - деп айтат. Ошондой эле каапыр боюнча жүрүп өтүп кеткендердин тобосун да кабыл кылбайт. Ушинтип күнөө үстүнө күнөө кылгандарга жана каапыр тейде өтүп кеткендерге жан кейитүүчү азап даярдап койгонбуз.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, пайгамбарды ээрчиген ыймандуулар, атаңардан жана жакындарыңардан калган жесир аялдарды малды мураска алгандай мурастап алганыңар, аларды никеге алганыңар, каалаганыңарга никелегениңер жана аларды башка бирөөгө турмушка чыгуудан тыйып койгонуңар туура эмес жорук. Силер өзүңөргө жакпаган аялыңарды, эгер ал махыр акысынын бир бөлүгүн же башка нерсени силерге төлөп, ажырашууну талап кылса, аны жазалайын деп кетирбей койбогула. Эгерде ал аял зына сыяктуу жаман ишке бут койсо, анда махыр акысын кайтарып алуу үчүн аны кетирбей турсаңар болот. Аялыңарга зыян азар бербей, напаканы жакшы берип жылуу-жумшак болгула. Кайсы бир кемчилиги үчүн жаман көрсөңөр, ага сабыр кылгыла; ошол силерге жакпаган нерсе аркылуу бул дүйнөдө да, акыретте да жакшылык табышыңар толук мүмкүн

Оо, күйөөлөр, эгер аялыңарга талак берүүнү кааласаңар жана ордун башка бирөөнү алмакчы болсоңор; бул силерге күнөө эмес. Бирок, анын махырына көп мал-мүлк берген болсоңор, аны кайра алып калбагыла, аны алып калуу анык доомат жана ачык күнөө

Мына ошол махыр себептүү аялдарга ээ болгонсуңар, Аллахтын сөзү менен аялдар силерге адал болгон жана аларды камкордугуңарга алууга ант бергенсиңер, анан кантип берген махырды кайра алып каласыңар, бул жаман көрүлгөн, туура эмес иш

Атаңар үйлөнүп, кийин алардан калган аялдарга үйлөнбөгүлө, бул арам. А эгер бул иш жахилиятта, караңгылыкта болгон болсо, ал кечиримдүү. Атанын аялдарына баланын үйлөнүп алуусу жаман ыпылас иш. Мындай кылгандарга Аллах катуу ачууланат

Аллах Таала силерге энеңерге никеленүүнү арам кылды, ошондой эле бул канча өйдөлөсө да арам; б.а. таене, анын энеси чоң эне ж.б. Кыздарыңарга никеленүү да арам, канча ылдыйласа да; б.а. кыз, анын кызы, анын кызынын кызы ж.б. Ошондой эле балаңардын жана кызыңардын кыздарына никеленүү арам. Өзүңөрдүн бир тууган эже-карындаштарыңарга жана ата-энеңердин бир тууган эже-карындаш же эже-сиңдилерине никеленүү арам. Бир тууганыңардын кыздарына жана алардын кыздарына, ошондо эле силерге сүтүн эмизген эмчек энеңерге, ошол аялды эмген эмчектеш эже-карындаштарыңарга никеленүү арам. Аялыңардын энеси, кайненеңер, ал аялыңарга жакындык кылсаңар да, кылбасаңар да баары бир никеленүү арам. Аялыңар башка күйөөсүнөн ээрчитип келген кызга никеленүүңөр арам, эгер ал кыздын энесине жакындык кылсаңар, а эгер энесине жакындык кылбасаңар, анда аны талак кылган соң, анын кызына никеленсеңер боло берет. Дагы өзүңөрдүн балаңардын аялына никеленүү арам, бул өкүмгө эмчектеш жагынан болгон балаңардын аялы да тиешелүү. Дагы эки бир тууган эже-сиңдини, мейли алар эмчектеш жагынан болсун чогуу бир ниекеге алуу да арам, бирок бул исламга чейин болсо, аны Аллах кечирет. Аллах тообо кылган пенделерин кечирүүчү, аларга ырайымдуу. Ошондой эле хадистерде аял менен анын атасынын эжесин же таежесин чогуу бир никеге алуу арам экендиги айтылган.

Ошондой эле күйөөсү бар аялдарга никеленүүңөр арам, бирок кол алдыңарга туткун болуп келген күң аялдарга алар бир айыз көрүп тазалангандан кийин кошула берсеңер болот. Мына ушуларды Аллах силерге милдет кылды. Эми жогоруда айтылгандан башка аялдар силерге адал, зынаны максат кылбай, таза-адал жол менен алардын Аллах силерге милдет кылган махырларын берип, никелене бергиле. Никеден кийин келишимиңерди өзгөртүп, силер аларга айтылгандан көп берсеңер, же алар айтылгандын кээсин. же баарын алуудан баш тартса мында эч кимге күнөө жок. Аллах Таала чынында пенделерин билип турат, Ага эч нерсе жашыруун эмес, башкарууда жана шарият кылууда Даанышман.

Оо, эркектер, эгер мал-келиңер жок, эркин аялдарга үйлөнө албасаңар, бирөөлөрдүн кол астындагы күң аялдарга, эгер алар ыймандуу болсо үйлөнсөңөр болот. Аллах Таала ыйманыңардын акыйкатын жана ички абалыңарды жакшы билет. Силер алар менен динде да, инсанияттыкта да бирдейсиңер. Аларга үйлөнүүдөн баш тартпагыла. Алардын кожоюнунун уруксаты менен үйлөнгүлө. Алардын махыр акысын толук жана кечиктирбей бергиле. Мунун баары эгер алар зына кылуучу болбосо жана зына кылуу үчүн жашыруун ойнош күтпөсө. А эгер аларга үйлөнгөндөн кийин алар зынага барса, анда алардын жазасы эркин аялдардын жазасынын жарымындай, элүү балак урулат, эркин аялдардан айырмаланып алар таш бараң кылынбайт. Жогоруда айтылган ушул таза-топук күң аялдарга үйлөнүүгө берилген уруксат, эркин аялдарга үйлөнүүгө кудурети жетпей, бирок зинага бут коюу коркунучу бар эркектер үчүн. Ушундай учурда күң аялдарга үйлөнүүгө сабыр кылуу жакшы. Аллах Таала пенделеринен тообо кылгандарын Кечирүүчү, аларга Ырайымдуу. Аллах Тааланын ырайымдуулугунун бир белгиси мына ушул, силер эркин аялдарга үйлөнө албай, зынага бут коюу коркунучу болгон учурда күң аялдарга үйлөнүүгө уруксат бергени

Аллах Таала силерге бул өкүмдөрдү шарият кылуу менен шарият жана динин баяндоону каалайт. Бул дүйнө жана акыретте силерге пайдалуу нерсени баяндоону каалайт. Силерди мурдагы пайгамбарлардын жолуна, алардын жакшы жүрүм-турумуна, арам-адалды ажыратууга баштоону каалайт. Силерди күнөөдөн ибадатка, кайтарууну каалайт. Аллах Таала пенделерине эмне пайдалуу экенин билет жана ошону шарият кылат. Аларды башкарууда жана шарият кылууда Даанышман.

Аллах силердин тообоңорду кабыл кылууну, күнөөңөрдү кечирүүнү каалайт. Ал эми кумар-каалоосунан чыга албаган адамдар, силердин түз жолдон алыс адашууңарды каалайт.

Аллах Таала шариятын силерге жеңил кылууну каалайт, колуңардан келбеген нерсеге буйрубайт. Анткени ал инсан биологиялык жактан да, физикалык жактан да алсыз экенин билет

Оо, Аллахка ишенген, пайгамбарды ээрчиген момундар, бири-бириңдин мал-мүлкүңдү жаман жолдор менен алып жебегиле, мисалы: тартып алуу, урдоо,пара алуу ж.б. Бири-бириңе ыраазы болуп келишип алды-берди кылган соодаңар адал. Мунун акчасын жегиле жана пайдалангыла. Бири-бириңерди өлтүрбөгүлө, өзүңөрдү өзүңөр да өлтүрбөгүлө, өлүмгө алып барбагыла. Аллах Таала чынында силерге ырайымдуу. Анын ырайымынын бири белгиси, каныңарды малыңарды жана абийириңерди бири-бириңе арам кылганы

Мына ушул бирөөнүн малын жеш, адам өлтүрүү сыяктуу тыюу салынган күнөөлүү иштерди билбестен же унутуп эмес, билип туруп атайын кылгандарды кыямат күнү Аллах Таала тозокко киргизет, анын оту таптуу азабы катуу. Мындай кылуу Аллах Таалага жеңил; Ал буга Кудуреттүү, эч нерсеге күчү жетпей калбайт.

Оо, ыймандуулар, Аллахка шерик кошуу, ата-эненин каргышына калуу, адмм өлтүрүү, сүткордук кылуу сыяктуу чөн күнөөлөрдөн сактансаңар, кичине күнөөлөрүңөрдү кечирем. Анан кереметтүү жай бейишке киргизем

Оо, ыйман келтиргендер, бири-бириңердеги Аллах ыроологон артыкчылыктарга көралбастык кылбагыла; Аллах Таала эркектерге гана тиешелүү кылган нерсеге аялдардын үмүт кылуусу болбойт. Ар биринде өзүнө жараша үлүшү бар. Аллах Тааладан Ал бере турган нерсени көбөйтүүсүн сурангыла; Аллах Таала чынында бардык нерсени Билүүчү жана ар бирине өзүнө ылайыгын берет.

Баарыңарга ата-энесинен же жакын туугандарынан калган мурасты ала турган тууганчылыкты жаратып койдук. Силерге жардам берүүгө жана артыңарда турууга ишенимдүү келишим түзгөн дос-жардамчыларыңарга мурастан насибин бергиле. Аллах Таала чынында баардык нерсеге Күбө болуучу, силердин ыйманыңарга жана келишимиңерге да күбө. Бул, досторго мурас берүү исламдын баштапкы учурунда бар болчу, кийин бул өкүм жокко чыккан.

Эркектер аялдарын башкаруучу жана көзөмөлдөөчү, анткени эркектерди Аллах Таала ушуга ылайык кылып, аялдардын напакасын (үй-жай, тамак-аш, кийим-кече) алардын моюнуна жүктөгөн. Жаратуучусуна, күйөөсүнө баш ийген, күйөөсү жокто Аллахтын көмөгү менен өз абийирин жана күйөөсүнүн мал-дүйнөсүн сактаган аялдар - жакшы аялдар. Тили же иш-аракети менен күйөөсүнө баш ийбей, тоң моюндук кылган аялдарга, жылуу-жумшак эскертип, Аллахтан коркуу керектигин насаат кылгыла. Буга көнбөсө, анда төшөк аркылуу, тагыраагы, бирге жатпай, жакындык кылбай эскерткиле. Буга да болбосо, анда аза бербей, акырын ургула. Эгер майнап чыгып, силерге баш ие баштаса, мындан ашыкка барып (уруп-урушуп) аларга залым кылбагыла. Аллах Таала чынында улуулуктун Ээси, заты да, сыпаты да Жогору, Андан корккула

Оо, жубайлардын ишенимдүү кишилери (өкүлдөрү), эгер жубайлардын ортосунда келишпестик, душмандык пайда болот деп корксоңор, аларды ажыратууга же элдештирүүгө өкүм чыгаруу үчүн күйөөнүн да, аялдын да туугандарынан бир адил кишини жибергиле. Өкүм чыгаруучулар аларды элдештирүүнү кааласа жана аларга ушундай жолду көрсөтүшсө, жараштыруу жакшы, пайдалуу иш. Ошондо Аллах жубайлардын ынтымагын бекемдеп, ортодогу келишпестикти жок кылат. Аллах Таалага чынында пенделеринин эч бир иши жашыруун эмес, алардын жүрөгүндө жашырылган майда-баратты бүт Билүүчү

Аллахка баш ийип ибадат кылгыла, Аны менен бирге башкага ибадат кылбагыла. Ата-энеңерди урматтап, бапестеп жакшылык кылгыла. Жакын туугандарыңарга, жетимдерге, кедейлерге жакшылык кылгыла. Туугандыгы бар кошунаңарга да, туугандыгы жогуна да жакшылык кылгыла. Жаныңардагы шеригиңерге, сапарын улай албай калган карып, мусаапырга жакшылык кылгыла. Кол алдыңардагы кызматчы, кулдарга жакшылык кылгыла. Өзүнө-өзү чиренип өзүн-өзү мактагандарды жана өзгөлөрдү тоотпой текеберлик кылгандарды Аллах Таала жакшы көрбөйт.

Аллах ырыскы кылып берген нерседен башкаларга берүү милдетинен качып сараңдык кылгандарды жана башкаларды да ушуга үнөдгөндөрдү Аллах Таала жакшы көрбөйт. Алар Өзүнүн артыкчылыгы менен берген илим, ырыскы жана башка нерселерди жашырышат. Элге чындыкты айтпай, жашырып, жалганды айтышат. Мындай кысылет сыпаттар каапырларга таандык. Каапырларга аларды кор кыла турган азапты даярдап койгонбуз

Ошондой эле, Аллахка да, Кыямат күнүнө да ишенбеген, элге көрүнүү жана алардын мактоосуна татыктуу болуу үчүн мал-мүлкүнөн садага бергендерге да азапты даярдап койгонбуз; аларга ошол кор кылуучу азапты даядаганбыз. Алар шайтанга ээрчиген үчүн гана адашышты. Кимге шайтан дайыма чогуу жүрүүчү жолдош болсо, демек ал эң жаман жолдош

Эгер алар Аллахка жана Кыямат күнгө чындап ыйман келтирип, мал-дүйнөсүн Аллах жакшы көрүп, ыраазы болгон жолго садага кылса, аларга эмне зыянын тийгизмек?! Тескерисинче, жакшылыктын баары ушунда болмок. Аллах Таала аларды Билүүчү, алардын абалы Ага жашыруун эмес, кийин баарын кылган ишине жараша жазалайт же сыйлайт.

Аллах Таала чынында Адил, пенделерине залым кылбайт. Алардын жакшы иштеринен кичине кумурскачалык да кемитпейт, күнөөлөрүнө да эч нерсе кошпойт. Эгер пендеде чаңдын кыпынындай жакшылыгы болсо, артыкчылыгы менен аны бир канча эсе көбөйтөт, анан Өзүнөн өтө чоң сооп-сый берет

Оо, элчи, Кыямат күнү ар бир үммөткө алардын эмне кылганына күбө кылып пайгамбарларын алып келгенде, сени да үммөтүңө күбө кылып алып келсек абал кандай болот?!

Ошол азабы катуу күндө (Кыяматта) Аллахка каапыр болуп, Анын элчисине күнөөкөр болгондор топуракка айланып жер менен жексен болуп кетсек экен деп тилешет. Кылган иш-аракеттеринен эч нерсесин Аллахтан жашырып кала албайт; анткени, Аллах Таала алардын тилине мөөр басып, эмне кылганына күбө өтүүгө дене-мүчөлөрүнө уруксат берет

Оо, Аллахка ишенип, пайгамбарды ээрчиген момундар, мас болуп калсаңар, качан соолугуп, эмнени сүйлөп жатканыңарды билмейинче намазга жакындабагыла (окубагыла). Бул өкүм аракты толук бойдон арамга чыгарган өкүмдөн мурда келген. (Кийин бул өкүм күчүн жоготкон). Ошондой эле жунуб болсоңор да, жуунуп тазаланмайынча намаз окубагыла жана мечитке кирбегиле. Бирок көпкө кармалбай кирип чыгып кеткендерге уруксат. Эгер суу менен жуунса күчөп кете турган оору менен оорусаңар, же сапарда болсоңор, же дааратсыз болуп калсаңар, же аялыңар менен кошулсаңар, анан жуунуга же даарат алууга суу таппасаңар, анда ниет кылып таза топуракка колуңарды уруп аны менен бети-колуңарды сүрткүлө. Аллах Таала чынында силердин кемчилигиңерди Өчүрүүчү жана сиерди Кечирүүчү

Оо, элчи, Аллах Таала Тоороттон илим берген яхудилер, туура жолду адашууга алмаштырганын билбейсиңби. Эй, момундар, алар өздөрүнүн ийри жолуна түшүрүү үчүн силерди да элчи-пайгамбар алып келген түз, туура жолдон адаштырууга кызыкдар.

Оо, ыймандуулар, Аллах Таала душманыңарды силерге караганда жакшы билет, силерге алар тууралуу кабар берип, алардын душмандыгын баяндайт. Силерди алардын жамандыгынан сактоого Аллах Өзү жетиштүү Башчы. Алардын зыянынан, куулук-шумдугунан коргоп, силерге жардам берүүгө Аллах Өзү жетиштүү Жардамчы

Яхудилердин арасында Аллах Таала түшүргөн сөздөрдү өзгөрткөн жамандары бар. Сөздү Аллах Таала түшүргөн маани-маңызынан бурмалап, туура эмес, башка мааниде колдонушат. Аллахтын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) аларга бир ишти буйруган кезде, алар: сенин сөзүңдү уктук, бирок сенин буйругуңа баш ийбедик дешет. Анан шылдыңдап: биздин айтканыбызды укпасаң да угасың; деп, анан "рааина" (бизге күтө тур) деген сөздү бурмалап, пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) сөз тийгизип, диндин баркын түшүрүүнү максат кылып (ушул сөзгө уңгулаш болгон) "наадан" деген сөздү колдонушту. Эгер алар сенин айтканыңды уктук, бирок сенин буйругуңа баш ийбедик дегендин ордуна, сенин айтканыңды уктук, сенин буйругуңа баш ийдик дешкенде, ошондой эле, бизди укпасаң да угасың дебей, бизди ук дешкенде жана "рааина" дебей "унзурнаа" сенин айтканыңды биз түшүнүшүбүз үчүн бизди күтө тур дешкенде алардын өздөрүнө жакшы жана туура болмок; анткени мында пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) ылайыктуу жакшы адеп бар эле. Бирок алар минтишкен жок, Аллах Таала аларды каапырлыгы себептүү ырайымынан кууп каргыштады. Алар пайдалуу ыйманга келишпейт.

Оо, китеп берилген яхудилер жана христиандар, силердеги Тоорот жана Инжилде айтылгандарды тастыктаган, Биз Мухаммад пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) түшүргөн Куранга ишенгиле. Болбосо, жүзүңөрдү артыңарга каратып коёбуз же, ишемби күнү балук уулоого тыюу салынганда ага баш ийбеген "ишемби күн ээлерин" каргап, ырайымынан алыстатып, маймылга айландыргандай, силерди да каргайбыз. Аллахтын иши жана тагдыры сөзсүз болот.

Өзү жараткан нерселердин бирин Ага шерик кылып алууну Аллах Таала чынында кечирбейт. Ширк жана каапырлыктан башка күнөөлөрүн каалаган адамынан Өзүнүн артыкчылыгы менен кечирип жиберет. Же Өзүнүнү адилдиги менен каалаган пендесин күнөөсүнө жараша жазалап, азаптайт. Аллахка башка нерсени шерик кылган адам өтө чоң күнөөнү жаратыптыр, ошол боюнча өтүп кетсе, анысы кечирилбейт

Оо, элчи, тиги өзүн жана ишин мактап, аруулангандардын абалын билбейсиңби? Чыны, Жалгыз Аллах гана каалаган пендесин мактап, аруулайт; Анткени Ал жүрөктө жашырылгандарды билет, иш-аракеттериңердин сообу эч кемитилбейт, эгер ал курма данегинин чел кабыгындай болсо да

Оо, элчи, аларды карачы, өздөрүн мактоо менен Аллахка кандай жалган нерселерди жаратып жатышат! Мына ушунун өзү алардын адашуусуна анык, жетиштүү күнөө

Оо, элчи,Аллах Таала Тоороттон илим берген яхудилердин абалын билбейсиңби жана ага таң калбайсыңбы? Алар Аллахтан башка нерсени сыйынууга ылайыктуу деп, ага ишенип, анан бутпарастардын кылык-жолун мактап: "Мухаммаддын сахабаларынын жолуна караганда булар туура жолдо" дешет.

мына ушундай бузук ишенимдегилерди Аллах Таала ырайымынан алыстаткан. Аллах кимди ырайымынан четтетсе, ага жардам бер турган эч бир жардамчы табылбайт

Аларда мүлктөн үлүшү жок, эгер болсо деле андан эч кимге эч нерсени, курма данегинин үстүндөгү чеиттей кичине нерсени да бермек эмес

Мүмкүн алар Аллах Таала Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) жана анын сахабаларына берген пайгамбарлык, ыйман жана мекен сыяктууларга көралбастык кылышабы? Эмне үчүн көралбастык кылышат, мурда деле Ибрахим пайгамбардын урук-тукумуна китеп, түшүргөнбүз, китептен башка нерселерди да аян-кабар бергенбиз жана элдин үстүнө чоң бийликке ээ кылганбыз

Китеп берилгендердин арасында Аллах Таала Ибрахим пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) жана анын урпагынан чыккан башка пайгамбарларга түшргөн нерсеге (динге) ыйман келтирип ишенгендери бар. Ошондой эле аларга ишенбей баш тарткандары да жок эмес. Мына ушундай эле абал Мухаммад пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) пайгамбарлыгында да болду. Алардын арасындагы каапырларды жазалоочу азап, бул, тозок оту.

Биздин аяттарыбызга каапыр болгондорду жакында, Кыямат күнү, аларды ороп ала турган тозокко таштайбыз. Түбөлүк азапталуусу үчүн терилери күйүп бүткөндө, кайра жаңы тери менен каптайбыз. Аллах Таала чынында Ага эч ким үстөмдүк кыла албай турган Ызаттуу, эзелтен чара көрүүдө жана аны ишке ашырууда Даанышман.

Аллах Таалага ишенип, Анын элчисин ээрчип таат-ибаадат кылгандарды жакында, Кыямат күнү, ак сарайларынын алдынан дарыялары агып турган бейишке киргизебиз. Алар анда түбөлүк калышат. Анда аларга такыр кемчилиги жок аруу-таза колуктулар бар. Аларды ысык да, суук да болбогон, салкын көлөкөлүү жайга киргизебиз.

Чынында, Аллах Таала силерди алган аманатыңарды ээсине кыянат кылбай тапшырууга буйруду. Ошондой эле адамдарга өкүм чыгаруучу болсоңор, жек көрүп же чындыктан четтебестен, адил өкүм чыгарууга буйруду. Аллах Таала силерге сонун эскертүүчү жана кандай абалда болбогула силерди туура жолго багыттайт. Аллах Таала силердин сөзүңөрдү Угуучу, иш-аракетиңерди Көрүүчү.

Оо, Аллахка ишенип, Анын пайгамбарына ээрчиген ыймандуулар, Аллахка жана Анын элчисине баш ийгиле, алардын буйруктарын аткаргыла, тыюуларынан тыйылгыла. Ошондой эле өзүңөрдүн башчыңарга, эгер ал силерди күнөөгө буйрубаса, баш ийгиле. Эгер силер Аллахка жана Кыямат күнүнө ишенген ыймандуу болсоңор жана кайсы бир нерседе ортоңордо талаш чыкса, анда дароо Аллахтын китебине (Куранга) жана пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) сүннөтүнө кайткыла. Ушинтип Аллахтын китебине жана сүннөткө кайтуу, талашты күчөтүүдөн же акылга салып чечим чыгаруудан алда канча жакшы. Мунун акыбети да силерге жакшы болот.

Оо, элчи, сага жана сенден мурдагы пайгамбарларга түшкөн нерсеге ишендик деп жалган айтышкан яхудилердин эки жүздүүлөрүн көрдүңбү? Алар иштеринде Аллахтын шарияты эмес, адамдар каалаган нерсе менен өкүм кылууну каалашат. А чыны, алар мындайдан баш тартууга буйрулган эле. Шайтан аларды эч туура эолго түшө албай тургандай кылып чындыктан алыстатууну каалайт.

Бул эки жүздүүлөргө, келгиле, Аллах Таала китебинде түшүргөн өкүмдөргө жана Аллахтын элчисине кайталы, силердин талашыңарга туура өкүм чыгарып берсин деп айтылса, алардын сенден толук баш тартып, башка өкүм чыгаруучуга кеткенин көрөсүң

Жасаган күнөөлөрүнүн себебинен экү жүздүүлөрдүн башына балээ келсе, абалдары кандай болот? Эй, элчи, кийин алар сага келип, сенден башкадан өкүм суроо менен жакшылыкты жана талашуучуларды бириктирүүнү каалаганбыз деп, үзүр-себебин айтып ант ичишет (беришет) Алар ушунтип жалган айтышат, чыны, жакшылык Аллах Таала пенделерине шарият кылган өкүмдөрдө

Аллах Таала алардын жүрөгүндөгү эки жүздүүлүгүн жана жаман ниеттерин билет. эй, элчи, аларды ташта, алардан жүз бур, аларга Аллахтын өкүмүн кызыктырып, эскертип, жан-дүйнөсүн сиңе тургандай жеткиликтүү кылып айт

Ар бир жөнөтүлгөн пайгамбарды Аллахтын каалоосу жана тагдыры менен Аллахка баш ие турган кылып жөнөттүк. Эгер тиги эки жүздүүлөр күнөөлөрү менен жанына зыян келтиргенден кийин сага келип, кылгандарына өкүнүп, тообо кылышканда жана аларга кечирим тилөөнү суранышканда, анда алар Аллах Таала аларга ырайым кылып, тооболорун кабыл кылганын көрүшмөк.

Иштин жайы тиги эки жүздүүлөр ойлогондой эмес. Аллах Таала бул жерде Өзүнүн улуулугуна ант берип, алар бардык талаштуу иштеринде пайгамбардын көзү тирүүсүндө аны өкүм чыгаруучу кылмайынча, көзү өтүп кеткенден кийин анын шариятын өкүм чыгаруучу кылмайынча жана пайгамбардын өкүмүнө ыраазы болмоюнча, жүрөктөрүндө ага карата эч бир жек көрүү, шек-күмөн калтырбай, ичи-сырты менен толук ишенип өздөрүн тапшырмайынча, аларды чыныгы ыймандуу болушпайт.

аяттарга түшүндүрмө) Биз аларга бири-бирин өлтүрүүнү же жашаган жеринен чыгып кетүүнү буйрусак; бйругубузду алардын азы гана аткарды, аларга машакат жараткан ишти жүктөбөгөнү үчүн Аллахка мактоо айтышсын. Эгер тигилер каршы чыгуунун ордуна Аллахка баш ийип Анын айтканын аткарышканда жакшы болмок, ыймандары да бекемделмек. Аларга чоң сооп-сый тартууламакпыз, Аллахка жана бейишке алып бара турган туура жолго салып коймокпуз

аяттарга түшүндүрмө) Биз аларга бири-бирин өлтүрүүнү же жашаган жеринен чыгып кетүүнү буйрусак; бйругубузду алардын азы гана аткарды, аларга машакат жараткан ишти жүктөбөгөнү үчүн Аллахка мактоо айтышсын. Эгер тигилер каршы чыгуунун ордуна Аллахка баш ийип Анын айтканын аткарышканда жакшы болмок, ыймандары да бекемделмек. Аларга чоң сооп-сый тартууламакпыз, Аллахка жана бейишке алып бара турган туура жолго салып коймокпуз

аяттарга түшүндүрмө) Биз аларга бири-бирин өлтүрүүнү же жашаган жеринен чыгып кетүүнү буйрусак; буйругубузду алардын азы гана аткарды, аларга машакат жараткан ишти жүктөбөгөнү үчүн Аллахка мактоо айтышсын. Эгер тигилер каршы чыгуунун ордуна Аллахка баш ийип Анын айтканын аткарышканда жакшы болмок, ыймандары да бекемделмек. Аларга чоң сооп-сый тартууламакпыз, Аллахка жана бейишке алып бара турган туура жолго салып коймокпуз.

Ким Аллахка жанан Анын элчисине баш ийсе, ал, Аллах Таала бейишке кирүү жакшылыгын ыроологон пайгамбарлар, пайгамбарлар алып келген нерсеге чын жүрөктөн ишенип, аны иш жүзүндө аткарган ыймандуулар, Аллах жолунда каза болгон шейиттер, ичи-тышы таза, ибадат-иштери так салих кишилер менен бирге болот. Булар бейиштеги эң жакшы жолдоштор.

Жогоруда айтылган сооп-сый Аллах Тааланын пенделерине берген артыкчылыгынан, алардын абалдарын билүүгө Аллах жетиштүү, эми алардын ар бирин ишине жараша сыйлайт

Оо, Аллахка ишенген жана пайгамбарды ээрчиген ыймандуулар, согушка жардам берчү иш-аракетиңерди кылып сак тургула. Аларга каршы топ-топ болуп, бириңердин артыңардан бириңер чыккыла, же чогуу чыккыла. Мунун баары өзүңөрдү оңдоого жана душманыңардан өч алууга ылайык.

Оо, мусулмандар, силердин араңарда коркоктугунан улам душманга бетме-бет чыгуудан айбыгып, башкаларды да артка кайтаргандар бар. Булар эки жүздүү, ыйманы алсыз адамдар. Эгер силерден бирөөлөр шейит болсо, же жеңилүүгө учурасаңар, тигилердин бирөөсү тирүү калганына сүйүнүп: Аллах мени булар сыяктуу согушка катыштырбай, алардын башына түшкөн ишти менин башыма түшүрбөй, мени сыйлады деп мактанат

Оо, мусулмандар, эгер Аллахтын артыкчылыгы менен силер жеңишке жетип олжого ээ болсоңор, баягы жихадга чыкпай койгондор, тим эле силер менен мурда эч байланыш, мамилеси болбогондой: аттиң, алар менен бирге жихадда болсок, алар алган олжого биз да марымакпыз дешет.

Бул дүйнөнүн кызыгын кечип, акыреттин кызыгына берилүү менен дүйнөнүн ордуна акыретти сатып алган чыныгы ыймандуулар Аллахтын сөзү бийик болуусу үчүн Аллах жолунда согушсун. Аллахтын сөзү бийик болуусу үчүн согушуп, шейит болгондор, же душманын жеңгендер, аларга жакында улуу сооп-сый беребиз. Бул сооп-сый - Аллахтын ыраазылыгы жана бейиш.

Оо, момундар, Аллахтын сөзү бийик болуусу үчүн жана Аллахка кайрылып: О, Жаратуучубуз, бизди тургундары Аллахка ширк кылуу жана пенделерге душмандык кылуу менен залым кылып жаткан Меккеден чыгар, бизге Өзүңдөн бизди сактап, жардам берип калакалап ала турган дос-жардамчы жибер деп дуба кылган алсыз аял-эркек, жаш балдардын азаттыгы үчүн казатка чыгуудан силерди эмне тыйып жатат?

Чыныгы ыарймандуулар Аллахтын сөзү бийик болуусу үчүн согушат, каапырлар болсо, өздөрүнүн "кудайларынын" жолунда согушат. Шайтандын жардамчыларына каршы согушкула, эгер согушсаңар аларга үстөмдүк кыласыңар; анткени шайтандын айла-амалы алсыз, ал Аллахка тобокел кылгандарга зыянын тийгизе албайт

Оо, элчи, аларга жихад парз болсо деп сурап жүргөн кээ бир сахаба-жолдошторуңду билесиңби? Аларга: согушка кол сунбай тура тургула, намаз окуп, зекет берип жүрө бергиле деп айтылган болчу, (бул учурда жихад парз боло элек эле). Кийин алар Мадинага көчүп барып, Ислам күч алганда жихад парз кылынды. Бул алардын кээсине оор сезилди. Адамдардан Аллахтан корккондон да катуу коркуп: Оо, Жаратуучубуз, бизге эмне үчүн жихадды парз кылдың? Биз дүйнө ырахатын татып алганча бир аз кечиктирип турсаң жакшы болмок дешти. Эй, элчи, аларга: дүйнө ырахаты канчалык көп болбосун баары бир жок боло турган аз нерсе, ал эми акырет түгөнгүс жакшылыктарга ээ болуу үчүн Аллахка такыбалык кылган адамдарга жакшы жай, анда силердин жакшы иштериңерден курма данегинин чел кабыгындай да кемитилбейт.

Эгер ажалыңар жетсе, кайсы жерде болсоңор да, согуш талаасынан алыстагы бекем курулган ак сарайыңардын ичинде болсо да өлүм келет. Тиги каапырлар бала-чакасы, ырыскысы мол болуп калса: бул Аллахтын бергени дешет. А эгер бала-чакасында же ырыскысында тарчылык болуп, кыйынчылыкка кабылса, муну дароо пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) шылтап ырымдап: бул жамандык сенин айыңдан болду дешет. Эй, элчи, алардын сөзүн кайтарып: бардык жакшылык жана жамандык Аллахтын өлчөм, тагдыры менен болот деп айт. Мына ушундай сөздөр айтылса да ага түшүнбөгөн бул адамдарга эмне болгон?!

Оо, Адам баласы, сени кубандыра турган бала-чака, ырыскы ж.б. көп болуусу бул Аллахтан, муну сага Аллах артыкча кылды. Ал эми сени кайгырта турган бала-чака, ырыскы ж.б. нерседеги жамандыктар сенин өзүңдөн, сенин күнөөгө кириптер болгондугуңдан. Эй, пайгамбар, биз сени бардык адам баласына Аллахтын элчиси кылып, Жаратуучуңдун динин жеткирүү үчүн жибергенбиз. Сага берген далилдер менен динди жеткиргениңеАллах Өзү жетиштүү күбө.

Пайгамбардын буйругун аткарып, тыйганынан тыйылып ага баш ийсе; демек ал Аллахка баш ийген болот. Ал эми, эй, элчи, ким сага баш ийбесе, сен ага кайгырба, Биз сени анын ар бир ишин көзөмөлдөөчү кароол кылып жиберген эмеспиз, Биз анын ишин эсептеп, эсеп-кысап кылабыз.

Эки жүздүүлөр сага тили менен: сага баш ийебиз жана айтканыңды кылабыз дешет. Сенден чыккандан кийин алардын бир жамааты сага айтканынан жашыруун кайтып кетет. Аллах алардын өзгөргөнүн жакшы билет жана ушул куулуктары себептүү аларды жакында жазалайт. Сен аларга караба; алар сага эч зыянын тийгизе албайт. Ишиңде Аллахка гана тапшырып Ага таян, сага таяныч болууга Аллах Таала жетиштүү (Өкүл).

Алар эмне үчүн Куранда бир да карама-каршылык же талаш жок экенине ой жүгүртүшпөйт?! Ошондо сен алып келген нерсенин чындыгына ишенишмек. Эгер Куран Аллахтан башканын сөзү болсо, анын өкүмдөрүндө бир канча талаштарды, маанисинде карама-каршылыктарды табышмак.

Ал эки жүздүүлөргө мусулмандардын амандыгы, кубанычы же тескерисинче, коркунучу, кайгысы тууралуу кабар угулса, аны дароо жайып, таратып жиберишет. Эгер антпестен, кабарды Аллахтын элчисине (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) же илимдүү, акылдуу, кеңеш берүүчү адамдарына айтып барышса, алар бул кабарды жаюу же жашырып коюу тууралуу жакшы билмек. Оо, ыймандуулар, эгер силерге Аллах пазилети менен Исламга киргизип, ырайым кылып Куран түшүрүп, эки жүздүүлөрдү сынаган сыяктуу сыноодон куткарбаганда, силердин да көбүңөр шайтандын азгырыгын ээрчип кетмексиңер.

Оо, элчи, Аллахтын сөзү бийик болуусу үчүн согуш, башкалардан суралбайсың жана бул зарыл эмес. Сен өзүңдү гана согушка буйру. Ыймандууларды ага шыктандыр жана кызыктыр. Силердин согушууңар себептүү, Аллах Таала каапырлардын күч-кубатын алып коюусу мүмкүн, Аллах Таала өтө кубаттуу жана Анын азыбы да катуу

Ким башкаларга жакшылык алып келүүгө аракет кылса, ага ошол жакшылыгынан сооп берилет. Ким башкаларга жамандык алып келүүгө тырышса, ага ошол жамандыгынан кунөө берилет. Аллах Таала пенденин ар бир кылган ишине күбө, кийин ошол ишине жараша жазалайт же сыйлайт. Силердин кимиңер жакшылыкка себепкер болсо, ага ошондон үлүш берилет. Ал эми ким жамандыкка себепкер болсо, ага ошондон берилет

Эгер силерге бирөө салам айтса, анын саламынан ашыкчараак кылып, же саламынын өзүндөй жооп кайтарып алик алгыла. Анын саламынан ашыкча жооп берүү жакшы. Аллах Таала чынында силердин кылган ишиңерди сактоочу, кийин ар бириңди ошол ишиңерге жараша сыйлайт же жазалайт

Аллах - Ал андан башка сыйынууга ылайыктуу эч нерсе жок (Жалгыз) Зат. Эч бир күмөнү жок кыямат күнү Ал силердин мурдыгыларыңарды да кийинкилериңерди да чогултат, иштериңерге жараша сыйлайт же жазалайт. Аллахтан туура, чын сүйлөгөн эч ким жок

Оо, ыймандуулар, эки жүздүүлөр менен мамиле кылуу боюнча кайчы пикирде болуп экиге бөлүнүп кеткениңер эмне: бириңер алар каапыр болгону үчүн алар менен согушуу керек десе, экинчиңер: алар ыймандуу, алар менен согушууга болбойт дейсиңер?! Алар үчүн силердин бөлүнүүңөр туура эмес. Аларды кылган иштери үчүн Аллах Таала каапырлыкка жана адашуу жолуна салды го, Аллах туура жолду ыраа көрбөгөн адамдарды силер туура жолго салууну каалайсыңарбы?! Аллах кимди адаштырса, ага эч туура жол таба албайсың

Эки жүздүүлөр силерге түшкөн динге өздөрү сыяктуу силер да каапыр болуп, алар менен каапырлыкта бирдей болууңарды самайт. Алар ыйманына далил кылып, ширкке толгон жерден ислам жайылып жаткан шаарга Аллах жолунда көчүп чыгышса гана аларды дос туткула. А эгер мындан баш тартып, каапырлыктарын уланта берсе, кайсы жерде жолуксаңар ошол жерде өлтүргүлө. Аларды ишиңерде башкаруучу дос да, душманыңарга каршы кол кабыш кылуучу жардамчы да кылбагыла.

Бирок, силер менен тынчтык келишимин түзгөндөргө кошулуп алган адамдарды, силер менен да, коому менен да согушууга жүрөгү ээ бербей, силерге келген адамдарды өлтүрбөгүлө. Эгер Аллах кааласа, аларды силерге каршы коюп, алар силер менен согушмак. Аллахтын кечиримин кабыл кылгыла, аларга согушуу, туткундоо менен каршы чыкпагыла, силерге тынчтыкты сунуштаса, алар менен согушпагыла. Аллах Таала аларды өлтүрүүңөргө же туткундооңорго жол (уруксат) бербейт.

Оо, ыймандуулар, өздөрүнүн жанынын тынчтыгын көздөп, силерге ыймандуу көрүнгөн, коомуна барганда алардан аман калуу үчүн аларга каапырлыгын көрсөткөн эки жүздүүлөрдүн бир тобун көрөсүңөр. Аларды каапырлыкка, ширкке чакырса, алар ага баш оту менен берилишет. Эгер алар силерге согушун токтотпосо, тынч жашоону сунуштабаса, силерден колун тарпаса, анда аларды көргөн жерде өлтүргүлө. Мына ушундай сыпаттагы эки жүздүүлөрдү, алардын бузуку жана куулугу үчүн өлтүрүүгө силерге ачык далил уруксат бердик.

ыймандуу адам ыймандуу адамды өлтүрүүгө болбойт, бирок адашып кокустан өлтүрүп алуусу мүмкүн. Ким ушинтип кокустан ыймандуу адамды өлтүрүп алса, мунусун жуу үчүн бир кулду азаттыкка чыгаруусу керек. Өлтүргөн адамдан мурас ала турган жакын туугандары өлгөн адамдан мурас ала турган жакындарына кун төлөп берүүсү кажет. А эгер туугандары кечип жиберсе, анда кун төлөөдөн кутулат. Эгерде өлтүрүлгөн адам ыймандуу, бирок мусулмандарга каршы согушуп жаткан коомдон болсо, анда өлтүрүүчү бир кулду азат кылса жетиштүү, кун төлөнбөйт. А эгер өлтүрүлгөн адам ыймандуу болбосо, бирок мусулмандар менен анын коомунун ортосунда тынчтык келишим түзүлгөн коомдон болсо (мусулмандарга салык төлөп, алардын арасында жашаган каапырлар сыяктуу), анда өлтүргөн адамдан мурас ала турган жакын туугандары кун төлөйт жана өлтүрүүчү күнөөсүн жуу үчүн кул азат кылат. Эгер азат кылууга кыл таппаса же кулдун баасын төлөй албаса, анда Аллах Таала анын тообосун кабыл кылуусу үчүн, катары менен арасын үзбөстөн алтымыш күн орозо кармасын. Аллах Таала пенделеринин иштерин жана ниеттерин Билүүчү, шарият кылууда жана башкарууда Данышман.

Ал эми ыймандуу адамды акысыз атайлап өлтүргөн адамдын жазасы, эгер ал кылганын адал деп эсептесе, же тообо кылбаса, анда тозокко кирип, түбөлүк калат. Аллах Таала ага ачууланат, ырайым кылбайт, ушундай чоң күнөөгө баткандыгы үчүн ага катуу азап даярдап койгон.

Эй, Аллахка ишенип, пайгамбарды ээрчиген ыймандуулар, Аллах жолунда казатка аттансаңар, ким менен согушарыңарды жакшылап билип алгыла. Мусулман экени көрүнүп турган адамга сен мусулман эмессиң, сен жаның же малың үчүн коркуп эле мусулман көрүнүп жатасың дебегиле. Анан анын болор-болбос дүйнөсүнө кызыгып өлтүрөсүңөр. Аллахтын алдында олжо көп, ал олжо мына бу силер алган нерседен жакшы жана түбөлүктүү. Силерде бир кезде тиги сыяктуу коомуңардан ыйманыңарды жашырып коркуп жүргөнсүңөр, кийин Аллах Таала силерди ислам менен кубаттандырды, каныңарды сактады, эми ишиңерди так билгиле. Силердин кылганыңар канчалык кичине болбосун Аллахка жашыруун калбайт, кийин ошол ишиңерге жараша сый же жаза аласыңар (Жихадга бара жаткан сахабалар, алдынан чыккан киши мусулманча салам айтса, "бул коркуп эле салам айтты, өзү каапыр экен" деп өлтүрүп, мал-келин айлап кетишет. Аллах Таала аларды туура эмес кылганы үчүн жемелеп, бир кезде өздөрү да ушинтип коркуп-үркүп жүргөнүн эскертти).

Оорулуу, көзү көрбөгөн ж.б. себептери жок эле казатка чыкпай үйдө калып калган ыймандуулар менен мал-мүлкүн сарптап казатка аттанган ыймандуулар бирдей болбойт. Аллах Таала мал-жаны менен казатка аттангандардын даражасын тигилерге караганда жогору кылды. Малы-жаны менен казатка аттангандардын да, же бир себеп менен үйдө калгандардын да өзүнө жараша сооп-сыйы бар. Аллах Таала мал-жаны менен казатка аттангандарды өзгөчө чоң сооп-сый менен артыкча кылды

Бул сооп-сый - күнөөлөрүнүн кечирилүүсү, Аллахтын ырайымы жана биринен-бири өйдө болгон орун-даражалар, Аллах Таала пенделерин Кечирүүчү жана аларга Ырайымдуу

Каапыр жеринен ислам жерине көчүүдөн баш тартып өз жандарына залым кылган адамдардын жанын алар учурда, периштелер аларды жемелеп: Абалыңар эмне болду? Бутпарастардан эмнеңер менен айырмаландыңар? деп сурашат. Алар: биз алсыз элек, аларды кайтарууга биздин күч-кудуретибиз жеткен жок деп шылтоо айтышат. Периштелер аларды жемелеп: Аллахтын жери кенен эмеспи, бул жерден чыгып кетип диниңерди да, өзүңөрдү да каар-казаптан аман алып калсаңар болбойт беле?! дешет. Мына ушинтип кочүп чыкпай калгандардын барар жери тозок, бул алар кайтып бара турган эң жаман жай

Бул коркунучтуу убада (тозокко түшүү) алсыз себеби бар эркек, аял жана балдарга тиешелүү эмес. Булар каар, залымдарды токтотууга чамасы чарк келбеген, мындай кыйынчылыктан чыгып кетүүгө жол таба албаган жарды-жармачтар. Буларды Аллах Таала ырайымы жана жумшактыгы менен кечирип коёр. Аллах Таала пенделерине Жумшак, алардын тообо кылгандарын Кечирүүчү

Бул коркунучтуу убада (тозокко түшүү) алсыз себеби бар эркек, аял жана балдарга тиешелүү эмес. Булар каар, залымдарды токтотууга чамасы чарк келбеген, мындай кыйынчылыктан чыгып кетүүгө жол таба албаган жарды-жармачтар. Буларды Аллах Таала ырайымы жана жумшактыгы менен кечирип коёр. Аллах Таала пенделерине Жумшак, алардын тообо кылгандарын Кечирүүчү

Каапыр жеринен ислам жерине Аллахтын ыраазылыгын көздөп көчүп чыккан адам, көчүп барган жеринен таштап кеткен жерине караганда жылуу орунду табат, ал жерде ызаттуу болуп, кенен ырыскыга жетет. Аллах жана анын элчиси үчүн үйүнөн көчүп чыккан адам, көксөгөн жерине жетпей ара жолдо каза болуп калса, жетпей калганы ага эч зыянын тийгизбейт, анын сооп-сыйы Аллахтын алдында сакталуу. Аллах Таала тообо кылган пенделерин Кечирүүчү, аларга Ырайымдуу.

Сапарда каапырлар тараптан жамандык келээринен коркксоңор, төрт рекеттүү намазды эки рекетке кыскартып окууңарда күнөө жок. Анткени алардын силерге болгон душмандыгы ачык-айкын. Сапарда аманчылык учурунда да намазды кыскартып окуунун дурустугу сахих хадистерде келген.

Оо, элчи, душмандар менен согуш учурунда аскерлериң менен бирге намаз окуй турган болсоң, аскерди эки жамаатка бөл. Биринчи жамаат сени менен намазга турсун, намазга курал-жарактары менен тура берсин. Экинчи жамаат болсо силерге кароол болуп турсун. Биринчи жамаат имам менен бир ирекет окуган соң, намаздын калганын өздөрү акырына чыгарат. Акырына чыгаргандар силердин артыңарга өтүп душманга бет турат, бул учурда коргоп турган экинчи жамаат келип имам менен бир ирекет окуйт, имам салам берген соң намаздарын толуктап бүтүрөт. Бул учурларда душмандан этият болушсун жана курал-жарагын алып алышсын. Анткени каапырлар, силер намазга турганда курал-жарак, буюм-теримиңерден капарсыз калсаңар, капарсыздыгыңардан пайдаланып дароо кол салууну көздөп турушат. Эгер жамгырдын айынан же ооруу себептүү зыян тартып жатсаңар, анда курал-жарагыңарды жерге коюп турсаңар деле күнөө эмес, болгону, колуңардан келишинче душмандан этиет кылгыла. Аллах Таала чынында каапырларга аларды кордоочу азапты даярдап койгон

Оо, ыймандуулар, намазды бүткөнүңөрдө аруулоо, (тасбих), мактоо (тамхид), келиме (тахлил) айтуу менен турган, отурган, жаткан абалыңарда Аллахты эстеп зикир кылгыла. Коркунуч жок болгондо, тынчтык кезде намазды парз, важыб, сүннөттөрүн толук так аткарып буйрулгандай окугула. Намаз чынында ыймандууларга өз убактысында окула турган парз, милдет. Намазды себепсиз убактысынан кечиктирүүгө болбойт. Бул өкүм жергиликтүү тургундарга тиешелүү, ал эми сапарда болсоңор кошуп жана кыскартып окусаңар болот.

Оо, ыймандуулар, каапыр душманыңардын артынан сая түшүүгө алсыздык же жалкоолук кылбагыла. Өлүм, жаракат алуу ж.б. силерди чарчаткан болсо, бул нерселер аларды деле чарчатты, алар деле силер сыяктуу кыйналды. Алардын сабыр-чыдамы, силердин сабыр-чыдамыңардан ашып кетпесин. Силер Аллахтан сооп-сый, жардам, колдоо үмүт кылып жатасыңар, алар болсо буларды үмүт кылбайт. Аллах Таала пенделеринин абалын Билүүчү, көзөмөлдөөдө жана шарият кылууда Даанышман

Оо, элчи, Биз сага Куранды бардык чындыкты камтыган абалда түшүрдүк; сен адамдардын ортосунда өз оюң жана пикириң менен өкүм чыгарбай, кандай абал болсо да Аллах үйрөткөн жана пикириңе салган нерсе менен өкүм кылууң үчүн. Эми сен андан чындыкты талап кылган адамды кайтарып, жанына жана аманатка кыянат кылган адамга тарапкер болбо.

Аллах Тааладан кечирим жана ырайым кылуусун сура, Аллах Таала чынында тообо кылган пендесине Кечиримдүү жана ага Ырайымдуу

Кыянат кылган жана кыянаттыгын жаап-жашырган адам тарабында болуп талашпа, Аллах Таала мындай жалганчы кыянатчыларды жакшы көрбөйт.

Адамдардан коркуп же уялып батып кеткен күнөөлөрүн жашыруусу мүмкүн, бирок Аллахтан жашыра албайт. Аллах аларды илими менен ороп алар менен бирге. Таза адамга жалаа жабуу, күнөөнү жашыруу сыяктуу Аллахты ыраазы кылбай турган нерселерди кылууну ойлоп жатышкандары да Аллахка жашыруун эмес. Аллах Таала алардын ачык жана жашыруун кылган иштерин ороп алуучу, Ага эч нерсе билинбей калбайт, кийин ошол кылган иштерине жараша жазалайт

Оо, мобуреки күнөөгө баткандардын ишине арачы болгондор, бул дүйнөдө аларды таза деп, аларды жазадан сактап талашкандар, а кыямат күнүчү, алардын кылганы ачыкка чыкканда, Аллах Таала менен ким талаша алат?! Ошол күнү ким аларга колдоочу өкүл боло алат?! Шек жок, мындай кылуу эч кимдин колунан келбейт.

Жаман иш кылып, же күнөөгө бут коюп өзүнө залым кылган адам, күнөөсүн моюндап, ага өкүнүп, эми аны такыр кылбайм деп Аллахтан кечирим сурап тообо кылса, Аллах Тааланы дайыма анын күнөөсүн Кечирүүчү жана ага Ырайымдуу табат.

Адам чоң күнөө кылабы, кичине күнөө кылабы анын жаман акыбети өзүнө, ал үчүн башка жооп бербейт. Аллах Таала пенделердин ишин Билүүчү, көзөмөлдөөдө жана шарият кылууда Даанышман

Ким билбестен ката кетирсе, же атайлап эле күнөө кылса, кийин мындай күнөөдөн таза адамга ошону кылдың деп жалаа кылса, бул кылыгы менен өтө жалганчылыкты жана ачык күнөөнү моюнуна илип алды

Оо, элчи, эгер сенин тазалыгыңа Аллахтын артыкчылыгы болбогондо, тиги жандарына кыянат кылгандардын бир жамааты сени адаштырууну жана туура эмес өкүм чыгартууну көксөп калган эле. Акыйкатта алар өздөрүн гана адаштырды; анткени адаштырууга жасаган аракетинин жаман акыбети өздөрүнө кайтты. Аллах таала сени коргогону себептүү алар сага зыян бере алышпайт. Аллах таала сага Куран, сүннөттү түшүрдү, сен буга чейин билбеген туура жолду, нурду билдирди. Аллахтын артыкчылыгы сага берген пайгамбарлык жана күнөөсүздүк менен улуу болду.

Адамдар күбүр-шыбыр кылган көп сөздөрдо жакшылык жок, алардан пайда да чыкпайт. Бирок, садага берүүгө буйруган, шариятка туура келген жана акылга сыйган жакшы иштерге чакырган, талашып-тартышкандарды жараштырууга үндөгөн сөздөр жакшы жана пайдалуу. ким ушундай сөздөрдү Аллахтын ыраазылыгын талап кылып айтса, жакында ага чоң сооп-сый тартуулайбыз.

Чындык ачык-айкын болгондон кийин деле пайгамбарга кежирлик кылып, ага каршы иш кылса жана ыймандуулардын жолунан башка жолго түшсө, өзүнө тандаган жолуна жөн коёбуз. Атайын баш тартканы үчүн аны туура жолго багыттабайбыз. Аны табы күчтүү тозок отуна киргизебиз, кирген адам үчүн ал эң жаман жай.

Аллах Таала чынында Ага шерик кошкондорду кечирбейт, тескерисинче, шерик кошуучуларды тозокто түбөлүк калтырат. Ширктен башка күнөөлөрдү ырайымы жана артыкчылыгы менен каалаган адамдан кечирет. Ким Аллахка башка бир нерсени шерик кылып алса, чындыктан тайып андан өтө алыс кетиптир; анткени ал Жаратуучуну жаратылгандарга теңеди

Бул бутпарастар (шерик кылуучулар) ибадат кылышпайт, Аллах менен бирге "Лат", "Узза" деген сыяктуу аял тегиндеги айкелдерге да дуба кылышат. Булардан пайда да, зыян да жок. Булар Аллахтын жолунан чыккан, эч пайдасы жок шайтанга ибадат кылышат; анткени ошол шайтан аларды айкелдерге ибадат кылууга буйруйт

Ошон үчүн Аллах Таала аны ырайымынан кууганда, ал шайтан Жаратуучусуна ант берип: мага пенделериңден белгилүү бир бөлүгүн бер, мен аларды туура жолдон бурайын деген

Аларды Сенин туура жолуңдан тосом, аларга адашуусун кооз көрсөтө турган жалган убадаларды берем, Аллах адал кылган малдарын арамга чыгартуу үчүн алардын кулагын кесүүгө буйруймун (айкелдерине арнап кээ бир төөлөрүнүн кулагын кесип, эн тамга салып, ошол төөнү ыйык санап, аны минбей, иштетпей, сойбой бош коё берип коюшкан) Аллахтын жаратканын жана табиятын өзгөртүүгө буйруймун (дейт шайтан). Ким шайтанды дос-башчы кылып, ага баш ийсе куулган шайтанды дос кылганы үчүн анык зыянга туш болуптур

Аларга шайтан жалган убада берет, жалган кыялга берилтет, чынында эч бир акыйкаты жок жалган нерсени убада кылат.

Шайтандын жолуна түшкөңдөрдүн барып токтоочу жайы тозок оту, андан аларды куткарып чыгаруучуну таба алышпайт

Аллахка ишенип, Ага жакындатуучу жакшы иш-аракеттерди кылганыймандуу адамдарды ак сарайларынын алдынан дарыялар агып турган бейишке киргизебиз. Алар анда түбөлүк калышат. Бул Аллахтын убадасы, Аллахтын убадасы чындык, Ал убадасына тескери иш кылбайт, эч ким Аллах Тааладай чын сүйлөй албайт

Оо, мусулмандар, ийгилик жана жеңиш силер, же китеп берилгендер кыялдангандай эле болуп калбайт. Бул, иш аракетке жараша болот. Силердин кимиңер жаман иш кылса, кыматта ошого жооп берет, ага пайдасын тийгизе турган Аллахтан башка дос, аны зыяндан коргоп кала турган Аллахтан башка жардамчы табылбайт.

Аллах Таалага чындап ишенген эркек болобу, аял болобу жакшы иштерди кылса, мына ушул ыйман менен жакшы иштерди бирге кылган адамдар бейишке кирет жана алардын кылган иштеринен курманын данегинин чел кабыгындай да кемитилбейт

Ниетин Жалгыз Аллахка буруп, ичи-сырты менен Аллахка баш ийип өзүн тапшырган, шариятты толук карманган, ширк жана каапырлыктан тескери бурулуп, бир Кудайга сыйынуу ишенимине жана ыйманга кайткан, Мухаммад пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) дининин негизи болгон Ибрахим пайгамбардын динине ээрчиген адамдын дининен өткөн динди карманган жан барбы? Аллах Таала пайгамбары Ибрахимди бардык адамдардын арасынан чындап жакшы көрүү менен Өзүнө дос кылып тандап алган.

Асман-жердеги мүлк, падышалыктын баары Жалгыз Аллахка таандык, Аллах Таала Өзү жараткандын баарын илими, кудурети жана көзөмөлү менен ороп алган.

Оо, элчи, сенден аялдар тууралуу аларга жана алардан эмне аткарылуу милдет экенин сурашат. Сен айт: Аллах силер сураган нерсени баян кылган, Курандагы силердин кол алдыңардагы жетим кыздардын абалы, аларга берилүүсү парз болгон махыр жана мурасты бербей койгонуңар, аларды никелөөгө кызыкпаганыңар, алардын малына кызыгып аларды никелендирбей койгонуңар (тууралуу айтылган аяттарда баян кылган). Силерге ал алсыз-байкуштар кичине кезинде аларга мурас берүү милдет экени, алардын малын иштетип залым кылбооңор зарыл экени баян кылынды. Жетимдерге алардын дүйнө-акыреттеги абалын жакшырта тургандай адилдик менен мамиле кылуу милдет экени баян кылынды. Жетимдерге болобу, башкага болобу кандай жакшылык кылсаңар, аны Аллах Билүүчү, кийин ошого жараша сыйланасыңар

Эгер аял күйөөсү ага көңүлкош болуусунан корксо же аны таштап кетет деп чочуласа, анда экөө аялдын напакасы, жашай турган жери сыяктуу укуктарын чектөө үчүн келишим кылышса күнөө эмес. Келишим кылуу талакка караганда экөөнө жакшы. Чынында напси ач көз жана сараң, өзүнө тиешелүү укуктардын чектелүүсүн каалабайт, жубайлар кечиримдүү болуу, жакшылык кылуу менен напсилерин тарбиялап бул табигый оорууну дарылоосу кажет. Бардык абалдарда жакшылык кылуучу болсоңор, буйругун аткарып, тыйганынан тыйылып Аллахка такыба болсоңор, Аллах Таала чынында силердин эмне кылганыңардан Кабардар, Ага эч нерсе билинбей калбайт, кийин ошого жараша силерди сыйлайт.

Оо, күйөөлөр, канчалык аракет кылсаңар да жүрөктүн берилүүсүндө аялдарыңарга баары бир адиеттик кыла албайсыңар; Себеби кээде иштер силердин каалооңордон сырткары болот. Жакшы көрбөгөн аялыңарды ашыкча жек көрүп, аны кам көрбөгөн күйөөсү бар, же күйөөсү жок күйөөгө муктаж болгон аял сыяктуу ара жолго таштабагыла. Аялыңардын акысын берүүнү каалабаган напсиңерди көндүрүү менен ортоңорду оңдосоңор жана Аллахка такыба болсоңор, Аллах Таала чынында силерге Кечиримдүү жана Ырайымдуу.

Эри-катын талак же хульу себептүү бири-биринен ажырашса, Аллах Өз пазилети менен аларды бири-бирине муктаж кылбайт. Аллах таала Пазилеттүү, Ырайымдуу башкаруу жана тагдыр кылуусунда Даанышман.

Асман-жердеги жана алардын ортосундагы мүлк, падышалыктын баары Жалгыз Аллахка таандык. Китеп ээлерине да, силерге да Аллахтын буйруктарын аткарып, тыюуларынан тыйылууну келишим кылганбыз. Бул келишимди бузсаңар, өзүңөргө гана зыяны тиет. Аллах Таала силердин баш ийүүңөргө муктаж эмес, асман-жердеги мүлк, падышалыктын баары Ага таандык. Ал бардык жаратылгандарга муктаж эмес, бардык сыпаттары жана иштери макталган Зат

Асман-жердеги мүлк, падышалыктын баары Жалгыз Аллахка таандык, баш ийүүгө ылайык. Жаратылгандардын бардык абалдарын көзөмөлдөөгө жетиштүү Өкүл

Эй, адамдар, эгер кааласа силерди жок кылып кырып, Аллахка баш ийип, күнөөдөн тыйыла турган силерден башкаларды жаратып коёт, мындай кылууга Аллах Таала Кудуреттүү

Эй, адамдар, силерден ким иш-аракети үчүн бул дүйнөнүн гана жакшылыгын кааласа, билсин, Аллахта дүйнө-акыреттин сообу бар, бул экөөнүн тең сооп-сыйын сурасын, Аллах Таала силердин сөзүңөрду Угуучу, иш-аракетиңерди Көрүүчү, кийин ошого жараша силерди сыйлайт же жазалайт

Оо, Аллахка ишенип, пайгамбарга ээрчиген ыймандуулар, бардык абалңарда адилеттүү болгула. Бардык адамдарга күбөлүк берүүдө адил болгула. Эгер өзүңөрдүн зыяныңарга же ата-энеңердин, же жакын туугандарыңардын зыянына болсо да күбөлүк берүүдө адил болгула. Алардын кедейлиги же байлыгы аларга күбөлүк берүүгө же бербей коюуга тоскоол болбосун. Кедейге да, байга да силерге караганда Аллах абзелирээк жана алардын жакшылыгын билүүчүрөөк. Чындык ачыкка чыгып калбоосу үчүн күбөлүк берүүдө каалооңорго берилип кетпегиле. Эгер күбөлүктү өзүнө ылайык болбогон жакка буруп өзгөртсөңөр же күбөлүк берүүдөн баш тартсаңар; Аллах Таала чынында силердин эмне кылганыңардан Кабардар.

Оо, ыймандуулар, Аллахка жана Анын элчисине, Анын элчисине түшүрүлгөн Куранга, андан мурдагы пайгамбарларына түшүргөн китепке болгон ишенимиңерде бекем болгула. Ким Аллахка, периштелерине, китептерине, элчилерине, кыямат күнүнө ишенбей каапырлык кылса; анда ал туура жолдон өтө алыс кетиптир

Ыйман келтиргенден кийин кайра динден чыгып, кийин кайра ыйман келтирип,кийин дагы динден чыгып, каапырлыгын бир канча жолу кайталаган жана каапыр тейинче жүрүп өтүп кеткендер; Аллах алардын күнөөсүн кечирбейт, Аллах Таалага алып барчу түз жолду аларга ыраа көрбөйт

Оо, элчи, сыртынан ыймандуу, ичинде каапыр болгон эки жүздүүлөргө кыямат күнү Аллах Тааланын кордоочу азабы болорун айтып сүйүнчүлө

Алар ыймандууларды эмес, каапырларды жардамчы, колдоочу кылып алганы үчүн аларга ушундай азап болот, (алардын ошолорго ишенип алуусу таң калыштуу). алар көтөрүлүү үчүн ошолордон күч, колдоо сурашабы?! Чынында күч да, колдоо да, баары Аллахта.

Оо, момундар, Аллах Таала силерге Куранда, эгер бир отурушта отурсаңар жана анда Аллахтын аяттарына каапыр болгон жана аны шылдыңдагандарды уксаңар; Аллахтын аяттарына каапыр болбогон жана шылдыңдабаган башка сөзгө өтмөйүнчө аларды таштап ал жерден туруп кетүү зарыл деген өкүмдү түшүрдү. Эгер алардан Аллахтын аяттарына каапыр болгон жана аны шылдыңдаган сөздөрүн уккандан кийин деле алар менен отура берсеңер, Аллахтын ишине каршы чыгууда алар менен бирдей болуп каласыңар; анткени алар каапырлыгы менен Аллахка күнөөкөр болгондой эле силер да алар менен чогуу олтуруп Аллахка күнөөкөр болдуңар. Кыямат күнү Аллах Таала сыртын мусулман көрсөтүп, каапырлыгын ичине жашырган эки жүздүүлөрдүн баарын каапырлар менен бирге тозокко киргизет

Алар силерге жакшылык болобу, жамандык болобу күтүп турушат. Эгер силерге Аллах жардам берип, олжого ээ болсоңор, олжодон алып калуу үчүн: "биз силер менен бирге, силер күбө болгон нерсеге күбө болбодукпу?!" дешет. А эгер жеңиш каапырлар тарапка оосо, аларга: "биз силерге жардам, колдоо көрсөтүп, ыймандуулардан силерди коргободук беле?! дешет. Кыяматта баарыңардын үстүнөн Аллах өкүм чыгарат, ыймандуулар бейишке кирүү менен сыйланат, эки жүздүүлөр тозоктун эң төмөнкү катмарына түшүү менен жазаланат. Аллах Таала кыямат күнү каапырлар ыймандуулардын үстүнөн далил алып келүүсүнө жол бербейт, тескерисинче ыймандууларга жакшы акыбетин берет. Эгер ыймандарында чынчыл болуп, шарияттын чегинен чыгышпаса.

Сыртынан исламды көрсөтүп, каапырлыгын ичине катып эки жүздүүлөр Аллахты алдайбыз деп ойлойт, Аллах аларды алдайт; алардын каапырлыгын билип канын кечип койду жана акыретте алардын акыбети катуу болорун убада кылды. Эки жүздүүлөр намазга турса, аны жактырбай, жалкоолонуп турушат, Аллахты ыймандууларды көргөндө гана бир аз эстешет

Ал эки жүздүүлөр эки анжы болуп айран калышты, ичинде да, сыртында да ыймандуулар менен бирге эмес, каапырлар менен да бирге эмес. Алардын сырты мусулмандар менен ичи каапырлар менен бирге,эй, элчи, Аллах кимди ушинтип адаштырып койсо, аны адашуудан туура жолго эч баштай албайсың

Оо, Аллахка ишенип, пайгамбарды ээрчиген ыймандуулар, ыймандууларды эмес, Аллахка каапыр болгондорду дос кыласыңарбы, ушул кылыгыңарды Аллах Таала азапка ылайык кыла турган анык далил кылуусун каалайсыңарбы?!

Эки жүздүүлөрдү Аллах Таала кыямат күнү тозоктун эң түпкү катмарында кылат, аларды азаптан куткара турган эч бир жардамчы таппайсың

А бирок, эки жүздүүлүгүн таштап, тообо кылып Аллахка кайткандар, ичиндеги кирин тазарткандар, Аллахтын келишимин бекем кармагандар, иштерин элге көрсөтүү үчүн эмес, калыс Аллах үчүн кылгандар, мына ушул сыпаттар менен сыпатталгандар бул дүйнөдө да, акыретте да ыймандуулар менен бирге, жакында Аллах Таала ыймандууларга көп сооп-сыйын берет

Эгер Аллахка ишенип, Ага шүгүр кылсаңар, Аллах Таалага силерди азаптоонун кажети жок. Аллах Таала жакшылык кылуучу, ыйрайымдуу, Ал силерди күнөөңөр себептүү гана азаптайт. Эгер ишиңерди оңдосоңор, жакшылктарына шүгүр кылсаңар, ичиңерде да, тышыңарда да Ага ишенсеңер, силерди эч азаптабайт. Жакшылыгын моюндаган адамдарга Аллах Таала Шүгүр кылуучу, ал үчүн аларга сообун көп кылат, пенделеринин ыйманын жакшы билет, кийин ар бирин ошого жараша сыйлайт же жазалайт

Аллах Таала жаман сөздөрдүн ашкере айтылуусун жактырбайт, ага ачуусу келет жана мындай сөздөрдү айткандардын акыбети жаман болорун убада кылган. Бирок кимдир бирөөдөн зыян көрүп, жапа чеккен адам ага карата жаман сөз айтса уруксат. Мисалы, залымдыгын айтып арызданса, же ага жаман дуба кылса, же анын айтканындай жооп кайтарса болот. А эгер зыян көргөн киши сабыр кылып унчукпай калса, бул андан да жакшы. Аллах Таала силердин ар бир сөзүңөрдү Угуучу, ниетиңерди Билүүчү, жаман сөз айтуудан жана аны максат кылуудан этиет болгула.

Сөз менен болобу, иш менен болобу, айтор кандай жакшылык болбосун, аны ашкере кылсыңар да, жашыруун кылсыңар да, же силерге жасалган жамандыкты кечирип койсоңор; (Аллах силерди кечирет) анткени Аллах Таала чынында Кечиримдүү жана Кудуреттүү. Кечиримдүүлүк силердин кулкуңардан болсун, ошондо Аллах Таала да силерди кечирээр

Аллахка да, Анын элчисине да каапыр болгондор жана Аллахка ыйман келтирип, пайгамбарларын жалганга чыгаруу менен Аллах жана Анын элчилеринин ортосун бөлүүнү каалагандар: элчилердин кээ бирине ыйман келтиребиз, кээ бирине ыйман келтирбейбиз дешет. Алар каапырлык менен ыймандын ортосунда бир жолду кармап, мына ушул жол менен ийгиликке жетебиз деп кыялданат.

мына ушундай жолду тандап алгандар чыныгы каапырлар; анткени элчилердин кээ бирине каапыр болуу, бул Аллахка жана бардык элчилерге каапыр болуу деген сөз. Каапырларды кор кыла турган азапты Кыямат күнгө даярдап койгонбуз. Бул жаман акыбет алар Аллахка жана Анын элчилерине ыйман келтирүүдө текеберленгени үчүн.

Аллахка ишенип, Аны Жалгыз деп тааныган, Ага эч нерсени шерик кылбаган жана Анын бардык элчилерин чындык деп ишенген, каапырлар сыяктуу ал элчилерди бири-биринен ажыратпастан баарына бирдей ишенген адамдар; мына ушундай адамдарга Аллах Таала жакында алардын ыйманы жана жакшы иштери үчүн чоң сооп-сый тартуулайт. Аллах Таала тообо кылган пенделерине Кечиримдүү жана аларга Ырайымдуу

Оо, элчи, яхудилер сенден сенин чын пайгамбар экениңдин белгиси катары, Муса пайгамбарга түшүрүлгөн сыяктуу, Куранды да толук бойдон дароо түшүрүп берүүңдү сурашат. Алардын бул кылыгын сен оор санаба, алардын мурдагылары Мусадан мындан да оор нерсени ьалып кылган. Алар Аллахты биздин көзүбүзгө көрсөт дешкен. Анан ушул кылгандарынын айынан алар чагылган уруп азапталды. Кийин аларды Аллах кайра тирилтти. Алар Аллах Тааланын жалгыздыгына, жаратууда да, ибадат кылууда да Аллах Жалгыз экенине ачык далил, белгилер келгенден кийин деле Аллахка ибадат кылбай, музоого сыйынып кетишти. Кийин алардын бул кылыгын да кечирдик. Мусага болсо коомуна көрсөтүүсү үчүн ачык-айкын белги-далилдерди бердик

Аларды эмне күтүп турганын билсин деп коркутуп, анан ант-убадасын алуу үчүн тоону алардын үстүнө көтөрдүк. Тоону алардын үстүнө көтөргөндөн кийин: эми ыйык үйгө (байт ал-мукаддаска) башыңарды ийип, сажда кылып киргиле дедик. Алар арты менен сойлоп киришти. Анан аларга: ишемби күнү балык уулоого чыгпагыла дедик. Бирок алардын кээ бирлери бул күнү уулоого чыгышты. Ушинтип алар менен бекем ант-убада алыштык, бирок бул убаданы алар бузушту

Берген убадаларын аткарбаганы, Аллахтын аяттарына каапыр болгону, пайгамбарларды тартынбай өлтүргөндүктөрү жана Мухаммад пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) биздин жүрөгүбүз кулптануу дегени себептүү аларды ырайымыбыздан четтетик. Бирок иштин жайы алар айткандай эмес, Аллах Таала алардын каапырлыктары себептүү жүрөктөрүнө мөөр басып койгон, аларга эми эч жакшылык жетпейт, алар ыйманга келбейт келсе да пайдасын тийгизбей турган аз гана ыйманга келет.

ошондой эле каапырлыгы жана Мариямга (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) зына кылдың деп жалган жалаа жапканы үчүн аларды ырайымдан четтеттик

Биз Аллахтын элчиси Мариямдын уулу Масихти өлтүрдүк деген жалган мактаныч сөздөрү себептүү аларды каргадык. Алар айтышкандай, аны (Исаны) өлтүргөн да эмес, аскан да эмес. Алар Аллах Таала Исага окшотуп койгон адамды асып өлтүрүшкөн. Анан ошол өлтүргөндөрү Иса деп ойлошкон. Аны өлтүрдүк деген яхудилер да, аларга ишенген христиандар да, экөө тең бул иште шек-күмөндө, алар аны ачык билбейт, күмөндөрүн гана айтышат. Чынында, алардын күмөнүндө эч бир чындык жок, алар исаны өлтүргөн эмес жана аны аскан да эмес

Аллах Таала Исаны алардын жамандыгынан сактап, аны дене жана руху менен бирге Өзүнө көтөрүп алган. Аллах Таала падышалыгында Ызаттуу, Ага эч ким үстөмдүк кыла албайт. Көзөмөл кылууда, ишке ашырууда жана шарият кылууда Даанышман.

Иса пайгамбар акыр заманда кайра түшүп, өлгөнгө чейин ага китеп берилгендердин баары ыйман келтирип, ишенишет. Кыямат күнү Иса пайгамбар алардын шариятка дал келбеген, ага каршы болгон иштерине күбө өтөт.

Яхудилердин залымдыгы себептүү аларга мурда адал болгон кээ бир таза азыктарды арам кылып, тыюу салдык. Аларга бардык (ай) туяктууларды, уй, койдун жонундагы майы, чарбысы жана чучугунан башка майларын, арам кылдык. Бул, алар өздөрүн да, өзгөлөрдү да Аллахтын жолунан тоскондугу үчүн болду, алардын тосуусу тубаса адатка айланды.

Пайдалануудан Аллах Таала тыйгандан кийин деле сүткордукту пайдана бергени жана шарияттык укугу жок эле башкалардын малын алып жегени себептүү (адал нерселерди аларга арам кылдык). Алардын каапырларына жан кейиткен азапты даярдап койдук

Бирок яхудилердин арасында илимде бекем болгондору, Аллах Таала сага түшүргөн Куранга, сенден мурдагы пайгамбарларга түшүргөн Тоорот, Инжил сыяктуу китептерге ишенгендери, намаз окгандары, малынын зекетин бергендери, Аллахты Жалгыз деп таанып, Ага эч шерик кошпогондору, кыямат күнүнө ишенгендери да бар; мына ушундай сыпаттар менен сыпатталгандарга жакында чоң сооп-сый беребиз

Оо, элчи, биз сага сенден мурдагы пайгамбарларга аян-кабар берген сыяктуу аян-кабар бердик. Сен биринчи элчи эмессиң. Биз Нухка да аян-кабар бергенбиз жана андан кийин келген пайгамбарларга да аян-кабар түшүргөнбүз. Ибрахимге аян-кабар бердик, анын балдары Исмаил менен Исхакка бердик, Исхактын уулу Якубга бердик жана алардын урпактарына бердик (алар Якуб пайгамбардын он эки уулунан тараган Исраил урпактарынан чыккан пайгамбарлар). Исага, Аюбга, Юнуска, Харунга жана Сулайманга аян-кабар бердик. Ошондой эле Даудга Забур китебин түшүрдүк

Биз сага Куранда аңгемелеп айтып берген элчилер бар, сага айтпаган элчилер да бар. Аларды айтпай коюунун өзүнчө даанышман сыры бар. Ал эми Муса пайгамбар менен Аллах Таала ортомчусуз Өзүнө гана ылайык чыныгы сүйлөшүү менен сүйлөштү, Мусаны урматтаганы үчүн

Пайгамбар, элчилерден кийин адамдар Аллах Таалага түрдүү шылтоо айтып, далил кылбоосу үчүн, Аллахка ишенгендерге чоң сооп-сый болорун сүйүнчүлөөчү, ал эми Ага каапыр болгондорго катуу азап болорун айтып коркутуучу кылып бул элчилерди жибердик. Аллах Таала падышалыгында Ызаттуу, ишке ашырууда Даанышман.

Оо, элчи, сага яхудилер каапыр болгону менен, Аллах Таала сага түшүрүлгөн Курандын туура, чындык экенин бекемдеп, тасыктап жатат. Аллах Таала Куранды эмнени жакшы көрүп, эмнеге ыраазы болорун, эмнени жек көрүп, эмнеге нааразы болорун пенделерине билдирүүнү каалап, Өз илими менен түшүрдү. (Эй, Мухаммад) Аллахтын күбөлүгү менен бирге периштелер да сага түшкөн Куранга күбөлүк берип жатат. Аллах Таала жетиштүү Күбө, Анын күбөлүгү башкалардын күбөлүгүсүз эле жетиштүү

Сенин пайгамбарлыгыңа ишенбегендер жана адамдарды исламдан тыйгандар чындыктан аябай алыс кетишти

Аллахка жана Анын элчилерине ишенбегендерди,каапыр тейинде калып өз жандарына залым кылгандарды, ала каапырлыгын улантканы себептүү Аллах Таала кечирбейт жана азаптан кутула турган туура жолго багыттабайт

Бирок аларды тозокко алыпбарчу жолго багыттайт, анда түбөлүк калышат. Мындай кылуу Аллах Таалага жеңил, Ал эч нерсени аткара албай калбайт

Оо, адамдар, Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) чынында силерге Аллах Тааладан акыйкат динди, туура жолду алып келди. Ал алып келген динге ишенгиле, бул дүйнөдө да, акыретте да өзүңөргө жакшы. Эгер Аллахка ишенбей каапырлык кылсаңар, Аллах силердин ишенимиңерге муктаж эмес, каапырлыгыңар Ага эч зыянын тийгизбейт. Асмандардагы, жердеги жана булардын ортосундагы бардык мүлк падышалык Аллахка таандык. Аллах Таала туура жолго ким ылайыктуу экенин билет жана ага ал жолго түшүүнү жеңил кылат, ал эми ким ылайык болбосо, аны ал жолдон тыйып коёт, Аллах сөзүндө, ишинде, шариятында жана тагдыр кылууда Өтө Даанышман

Оо, элчи, Инжилдин ээси болгон христиандарга айт: Диниңерде аша чаппагыла, Аллах Таалага Иса пайгамбар тууралуу чындыкты гана айткыла, чынында Мариямдын уулу Иса Масих чыныгы дин менен Аллах Таала чыгарган элчи, аны Жебирейилди Мариямга жиберип Өзүнүн бир ооз сөзү менен жараткан, ал сөзү "бол" деген сөз, ошону менен "болуп" калды. Ал Аллахтын буйругу менен Жебирейил үйлөгөн Аллахтын деми. Аллахка жана Анын элчилерине бири-биринен ажыратпастан ишенгиле. Аллахты үчөө дебегиле, бул жалган, бузуку сөзүңөрдү токтоткула, токтотконуңар дүйнө жана акыретте өзүңөргө жакшы. Аллах Таала чынында Жалгыз шериги, баласы болуудан аруу-таза, Ал муктаж эмес, Асмандагы, жердеги жана булардын ортосундагы мүлк, падышалыктын баары Аныкы, асман-жердегинин баарын көзөмөлдөп, башкарууга Жетиштүү

Мариямдын уулу Иса Аллахка кул болуудан арданган жана тыйылган жок, Аллах Өзүнө жакын кылган периштелер да Ага кул болууга арданган жок. Анан кантип силер Исаны кудай санайсыңар?! Ким Аллахка ибадат кылуудан арданып, текеберленсе, кыямат күнү Аллах Таала алардын баарын жыйнайт жана ар бирин өзүнө жараша жазалайт

Ал эми Аллахка ишенип, Анын элчилерин тастыктап, шариятка ылайык иштерди Аллахка ыклас кылып аткаргандарга, алардын иштеринин сооп-сыйын эч кемитпестен берет. Андан сырткары аларга Аллах Өзүнүн артыкчлык, жакшылыктарынан кошумча кылат. А Аллахка баш ийүүдөн, ибадат кылуудан арданып текеберленгендерди кордоочу азап менен кыйнайт, ошондо алар аларга пайда берчү Аллахтан башка досту, аларды зыяндан сактоочу Аллахтан башка жардамчыны таба албайт.

Оо, адамдар, чынында Жаратуучуңардан силердин шылтооңорду жоюп, күмөнүңөрдү кетире турган чоң далил келди. Ал - Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) жана силерге ачык-айкын жарык нурду түшүрдүк, бул - Куран.

Аллахка ишенип, пайгамбарына түшкөн Куранды бекем кармангандарды бейишке киргизүү менен аларга ырайымын төгөт, сооп-сыйларын арттырат, даражаларын көтөрөт. олку-солкусу жок туура жолго түшүүгө аларга жеңилдик берет, бул жол Адн бейишине алап бара турган жол.

Оо, элчи,сенден "калала"кишиден калган мурас жөнүндө өкүм сурашат. Калала дегени - баласы жок, атасы да жок кайтыш болгон киши. Аларга мындай кишинин мурасы тууралуу Аллах Таала минтип баян кылды деп айт: каза болгон кишинин баласы да, атасы да жок болсо, бирок анын бир тууган эжеси же карындашы болсо, же атасынын бир тууган эжеси же карындашы болсо, анда маркумдан калган мүлктүн тең жарымы милдеттүү түрдө ошол аялга тиет. А эгер аял киши каза болсо эркек бир тууганы, же атасынын эркек бир тууганы болуп, андан башка милдеттүү түрдө мурас ала турган эч ким болбосо, анда ал калган мүлктү толук алат. Эгер милдеттүү түрдө мурас бөлүнө турган адамы болсо, анда башкалар андан кийин гана алат. Эгер бир тууган эже-карындаштары, же атасы менен бир тууган эже-карындаштары экөө же андан көп болсо, аларга үчтөн бири милдеттүү тиет. А эгер маркумдун аял-эркек бир туугандары, же атасынын аял-эркек бир туугандары болсо, анда тууганчылыктагы эреже боюнча алышат (бир эркекке эки аялдын үлүшү) аялдын үлүшүнөн эркектин үлүшү эки эсе көп болот. Силер мурас ишинде адашпооңор үчүн Аллах Таала ушинтип калаланын жана башкалардын мурас өкүмүн баяндап берди. Аллах Таала бардык нерсени билүүчү, Ага эч нерсе билинбей калбайт.

Оо, ыймандуулар, Жаратуучуңар менен силердин жана адамдар менен силердин ортоңордогу убада-келишимиңердин баарын толук аткаргыла. Аллах Таала силерге ырайым кылып мал-жандыктарды (төө, уй, кой ж.б.) адал кылды, бирок төмөндө силерге арам экени айтылгандар адал эмес. Ошондой эле, ажы же умра үчүн ихрамга киргенден кийин кургактыктагы жаныбарларга аңчылык кылууга тыюу салды (арам кылды). Аллах Таала Өзүнүн даанышмандагына ылайык адал жана арам кылууда каалагандай өкүм кылат, аны жек көрүүгө жана ага каршы чыгууга болбойт

Оо, ыймандуулар, силер урматтоого буйрулган Аллахтын арам иштерин адал кылып албагыла. Ихрамдын бул тыюуларынан этиет болгула: тигилген кийим кийүү сыяктуу, харамдын тыюларынан этиет болгула: аңчылык кылуу сыяктуу. Харам айларында (согушка тыюу салынган Зул-Каада, Зул-Хиджа, Мухаррам, Ражаб айларында) согушту адал кылып албагыла. Аллах үчүн белекке чегерилген мал-жандыктарды болжогон жерине жеткирбей тартып алуу, өлтүрүү ж.б. жолдор менен адал кылып албагыла. Белек экени билинүүсү үчүн жүндөн же башка нерседен моюнуна мончок тагылган малдарды (өлтүрүп ж.б.) адал кылып албагыла. Аллахтын ыраазылыгын, соода кирешесин максат кылып чыккан кишилерди (өлтүрүүнү, согушууну) адал кылып албагыла. Ажы же умранын ихрамынан адал болуп, харамдан чыкканыңардан кийин кааласаңар аңчылык кыла бергиле. Силерди Харам мечитине киргизбей койгон бир коомду жаман көрүүңөр аларга зулумдук жана адилетсиздик кылууга алып барбасын! Эй, ыймандуулар, буйрулган ишиңерди аткарууда, тыйылган ишиңерден тыйылууда бири-бириңе жардам бергиле. Аткаруучусу күнөөкөр боло турган иштерде жана калайыктын каны, малы жана абийрине душмандык кылууда бири-бириңерге жардам бербегиле. Бекем баш ийүү жана күнөөдөн алыс болуу менен Аллахтан корккула, Аллах Таала ага күнөө кылгандарды катуу азаптайт, Анын азабынан корккула.

Аллах Таала силерге өлүп калган өлүмтүктү, мууздаганда оргуп чыккан канды, чочконун этин, мууздаган учурда Аллахтын атынан башка нерсенин аты аталып мууздалган малды арам кылды. Ошондой эле муунуп өлгөн, сокку жеп өлгөн, бийик жерден кулап өлгөн, башкасы менен сүзүшүп өлгөн, арстан, жолборс, карышкыр сыяктуу жырткычтар тытып өлтүргөн малдар арам кылынды. Бирок булардын жаны чыкканча жетишип Аллахтын атын атап мууздасаңар, адал болот. Дагы бут-айкелдерге арналып мууздалган малдар арам кылынды. Ошондой эле силерге кайып болгон иштерде төлгө салуу арам кылынды, бул төлгө "аткар", "аткарба" деген жазуулары бар таштар же жебелер менен салынат да, ошондо бул эки иштин кайсынысы чыкса ошону кылат. Мына ушул жогоруда айтылган арам иштерди кылуу Аллахка баш ийбестик болуп саналат. Бүгүн каапырлар исламдын күч-кубатын көрүп, силерди динден чыгаруудан үмүтүн үздү. Алардан коркпогула, Менден гана корккула. Ислам деп аталган диниңерди бүгүн силерге толук кылдым. Ачык жана купуя болгон жакшылыгымды силерге толук берип бүттүм. Исламдын силерге дин болуусун ыктыяр кылып кааладым, андан башка динди кабыл кылбайм. Катуу ачкалыктан улам, каалоосу жок бул арам кылынгандардан бир аз жеп өзөк жалгаса, ага күнөө эмес, Аллах Таала чынында Кечиримдүү, Мээримдүү

Оо, элчи, сахабаларың сенден аларга Аллах Таала кандай тамакты адал кылганын сурашат. Оо, элчи, аларга айт: Аллах Таала силерге бардык таза желе турган тамактарды адал кылды. Ит, леопард же ителги сыяктуу жыркыч, бирок Аллахтын берген илими менен колдо аңчылыкка үйрөтүлүп, агытсаң ууга атырылып, тыйсаң тыйылып кала турган жаныбарлар алган уу (кийик, коён ж.б.) адал. Мына ушулар алган ууну эгер аны өлтүрүп коюшса да жей бергиле, болгону аларды ууга саларда Аллахтын атын атап бошоткула. Буйруктарын аткаруу, күнөөдөн тыйылуу менен Аллахка такыба болгула, Аллах Таала иш-аракеттерди өтө бат эсеп кылат.

Бүгүн силерге таза тамактардын баарын жеш адал болду, китеп берилген яхуди жана христиандар сойгон малдын эти да силерге адал болду, а силердин сойгонуңар аларга адал. Ошондой эле таза, эркин момун аялдарга никеленүү, силерден мурдагы китеп берилген яхуди жана христиан аялдардын таза (сойку эмес), эркиндерине, эгер алардын махырларын берсеңер жана ойноштук менен зына кылбай, таза болуп, ак никелеп алсаңар, анда аларга никеленүү адал кылынды. Кимде-ким Аллах Таала пенделерине шарият кылган өкүмдөргө баш ийбей каапырлык кылса, ибадаттын кабыл болуусунун негизги шарты болгон ыйманы болбогону үчүн анын ибадаттары жокко чыгат жана кыямат күнү түбөлүк кала турган тозокко киргени үчүн өкүнүүчүлөрдөн болот.

Оо, ыймандуулар, намаз окумакчы болуп турсаңар жана кичи дааратыңар жок болсо, анда бетиңерди жууп, колуңарды чыканагы менен бирге жууп, башыңарды суу колуңар менен сыйпап масх тартып жана бутуңарды балтырдан ажыратып турган томугу менен бирге жууп даарат алгыла. А эгер чоң дааратыңар жок болсо, анда жуунгула. Эгер оорулуу болуп, оорунун күчөөсүнөн же айыкпай калуусунан корксоңор, же дениңер таза бирок сапарда жүрсөңөр, анан даарат ушатып же башка себеп менен кичи дааратыңар бузулса, же аялдарыңарга кошулуп чоң дааратыңар бузулса, кийин дааратка же жуунуга суу таба албасаңар, анда жер кыртышын максат кылып аны колуңар менен чаап, бетиңерди анан колуңарды сүртүп чыккыла. Аллах Таала өкүмдөрүндө силерге зыяны тие турган учурда да сууну колдонууну буйруп кыйынчылык туудурууну каалабайт. Оору же суу жок болгондо суунун ордуна топуракты колдонууну силерге шарият кылып, жакшылыгын толуктады, мындай жакшылыкка каапырлык кылбай, шүгүр кылаарсыңар

Аллах Таала силерди исламга багыттаган жакшылыгын эстегиле. Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) менен "Сенин айтканыңды уктук жана сенин буйругуңа баш ийдик" деп, жыргалда да, кууралда да аны угуп баш ийүүгө берген ант-убадаңарды эстегиле. Аллах Тааланын буйруктарын, анын ичинде ант-келишимди аткарып, тыйгандарынан тыйылып, Ага такыба болгула. Аллах Таала чынында жүрөктөгү сырларды Билүүчү, андан эч нерсе Ага жашыруун калбайт

Оо, Аллахка жана Анын элчисине ишенген ыймандуулар, Аллахтын ыраазылыгына жетүү үчүн Анын акыларын бергиле, күбө өткөндө жабыр кылбастан, адилеттик менен өткүлө, кайсы бир коомду жек көрүүңөр аларга адилетсиз күбө өтүүгө түртүп койбосун. Адилеттик доско да душманга да бирдей болуусу керек, аларга адиеттүуболгула. Адилеттүүлүк Аллахтан коркондуктун белгиси, адилетсиздик Аллахка кыр көрсөтүүнүн (коркпогондун) белгиси. Буйруктарын аткарып, тыйганынан тыйылып Аллахка такыба болгула, Аллах силер кылган ишиңерден Кабардар, кийин ошол кылганыңарга жараша сыйлайт же жазалайт.

Аллахка жана Анын элчисине иненип, жакшы иштерди кылгандарга Аллах Таала алардын күнөөсүн кечирерин жана бейишке киргизип сыйларын убада кылды, Аллах Таала берген убадасынан эч тайбайт

Аллахка каапыр болуп, Анын аяттарын жалганга чыгаргандар, алар тозокко түшүүчүлөр, каапырлыгы жана жалганга чыгарганы себептүү, дос досунан ажырабаган сыяктуу тозоктон ажырабай, түбөлүк калышат.

Оо, ыймандуулар, Аллах Таала силерге берген тынчтык, амандык сыяктуу жакшылыктарын эстегиле.Ошондой эле, душманыңар силерге кол салууну ниет кылганда алардын жүрөгүнө коркунуч киргизип, тыйып койгон жакшылыгын да эстегиле. Аллах аларды алагды кылып, силерди сактап калды. Буйруктарын аткарып, тыйганынан тыйылып Аллахка такыба болгула. Ыймандуулар дүйнө жана акырет иштерин оңдоо үчүн бир гана Жалгыз Аллахка тобокел кылгыла.

Аллах Таала Исраил урпактарынан бекем ант-убада алган, бул кандай убада экени төмөндө айтылат. Аларга он эки башчыны дайындадык, ар бир башчы кол адындагыларды көзөмөлдөөчу болду. Анан Аллах Таала аларга айтты: силер намазды толук аткарсаңар, малыңардын зекетин берсеңер, элчилеримди бири-биринен ажыратпай баарына ишенсеңер, аларды урматтап, жардам берсеңер, жакшылык кылып садага берсеңер, мен силерди колдоп, жардам берип силер менен бирге болом. Ошондой эле, жогоруда айтылгандарды бүт аткарсаңар, жасаган күнөөңөрдү кечирем, кыямат күнү ак сарайларынын алдынан дарыялары агып турган бейишке киризем. Ал эми ушундай бекем-ант келишимден кийин дагы каапырлык кылгандар, атайын, билип туруп түз жолдон тайыптыр

Ант-убаданы бузган себептүү аларды ырайымыбыздан алыстаттык, жүрөктөрүн катырып, жакшылык жетпей турган, эскертүү пайда бербей турган кылып койдук. Алар китептеги сөздү бурмалап маанисин өздөрүнүн каалоосуна ылайыктап өзгөртүштү жана анда эскеритилгендерди иш жүзүндө аткарууну унутушту. Эй, элчи, алардын ушул тапта да Аллахка жана ыймандуу пенделерге кыянат кылып жатканын көрөсүң. Бирок алардын азы гана моюнуна алган ант-абадасынын өтөөсүнө чыкты, сен алардын күнөөсүн кечирип кой, мына ушул жакшылык болуп эсептелет, Аллах Таала жакшылык кылуучуларды жактырат

Яхудилерден бекем ант-убада алган сыяктуу, өздөрүн Иса пайгамбарды ээрчигендербиз деп эсептегендерден (христиан) да ант убада алганбыз. Алар да мурдагы яхудилер сыяктуу китепбинде айтылган өкүмдөрдүн кээсин аткарбай коюшту. Алардын ортосуна тээ кыяматка чейин уланчу талаш-тартыш, жек көрүү салып койдук. Ошентип бири-бири менен согушуп, жоолашып, бири-бирин каапыр эсептеп калышты. Жакында Аллах Таала аларга жасаган иштери тууралуу кабар берет жана ошого жараша жазалайт.

Эй, Тоороттун ээси яхудилер жана Инжилдин ээси христиандар, силерге түшкөн китебиңерде айтылып, бирок силер жашырып койгон көп нерсени ачык баяндап, кээ бир силерге айтуунун зарылдыгы болбогон нерселерди сыр кылып элчибиз Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) пайгамбар болуп келди. Аллах Тааладан Куран китеби келди, ал жарык чачуучу нур жана адамдар дүйнө, акырет иштеринде муктаж болчу нерсенин баарын баяндаган китеп.

Бул китеп менен Аллах Таала, Ага ишенип, жакшы иштерди кылып ыраазылыгын самаган адамдарды азабынан куткаруучу жолго багыттайт. Бул бейишке алып барчу жол, Өзүнүн уруксаты менен каапырлык жана күнөөкөрдүктүн туңгуюгунан ыймандын жана баш ийүүнүн жарык нуруна чыгарат, исламдын жолу болгон түз, бекем жолго салат

Христиандардын арасындагы "Мариямдын уулу Иса Кудай "дегендер каапыр болду. Эй, элчи, аларга айт: Мариямдын уулу Исаны жок кылуудан, анын энесин жок кылуудан, жер бетиндегинин баарын жок кылуудан Аллахты ким тыя алат, эгер Ал ушуну кааласа?! Эч ким Аны мындан тыя албаганы, демек Ал Андан башка ибадат кылууга ылайыктуу эч бир кудай болбогон Жалгыз Аллах экенине далил. Ал эми Мариямдын уулу Иса, анын энеси, жана ал экөөнөн башканын баары Аллах жараткан нерселер. Асман-жердеги жана алардын ортосундагы мүлк, падышалыктын баары Аллахка таандык. Ал эмне кааласа жаратат, мына ошол жараткандарынын бири Мариямдын уулу Иса; ал Аллахтын пендеси жана элчиси, Аллах бардык нерсеге күчү жетүүчү Кудуреттүү.

Бардык яхудилер жана христиандар өздөрүн Аллахтын баласыбыз, Аллахтын жакшы көргөн сүйүктүүлөрүбүз дешет. Эй, элчи, алардын айтканын жокко чыгарып аларга айт: Анда эмнеге силерди Аллах Таала кылган күнөөңөр үчүн азаптайт?! Эгер чындап эле өзүңөр айткандай, Аллахтын сүйүктүүлөрү болсоңор, эмнеге силерди бул дүйнөдө өлтүрүү, бузуу менен, а акыретте тозокко салуу менен азаптайт; себеби Аллах Таала жакшы көргөндөрүн азаптабайт. А силер болсо, башка адамдар сыяктуу эле адамсыңар, булардан ким жакшы болсо, бейиш менен сыйлайт, ким жаман болсо, тозок менен жазалайт. Артыкчылыгы менен кимди кааласа кечирет, адилдиги менен кимди кааласа азаптайт. Асман жердеги жана алардын ортосундагы мүлк падышалык Аллахка таандык, кайра кайтуу Жалгыз Аллахка.

Эй, яхуд жана христиандар, көпкө чейин элчилер келбей, аларга муктаждык күчөгөн кезде пайгамбарыбыз Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) келди. Силер: бизге Аллахтын сооп-сыйын сүйүнчүлөгөн, азап-тозогунан коркуткан элчи келген эмес деп шылтоо кылбооңор үчүн. Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) чынында силерге Аллахтын сооп-сыйын сүйүнчүлөө, азап-тозогун эскерткен элчи болуп келди. Аллах Таала бардык нерсеге Кудуреттүү, эч нерсеге күчү жетпей калбайт. Элчилерди жибергени жана аларды Мухаммад пайгамбарды жиберүү менен жыйынтыктаганы Анын Кудуреттүүлүгүнөн

Оо, элчи, эстегени, Муса пайгамбар Исираил урпактарынан болгон коомуна: эй, коомум, Аллах Тааланын силерге кылган жакшылыктарын тилиңер менен да, жүрөгүңөр менен да эстегиле, Ал силерди туура жолго баштаган пайгамбарларды жиберди, силер башкаларга кул болуп, көз каранды болуп турганыңарда өзүңөдөн падышаларды чыгарды. Ошондой эле, силерге заманыңарда ааламда эч кимге бербеген жакшылыктарды берди.

Муса пайгамбар айтты: эй, коомум, кирүүгө жана андагы каапырларды өлтүрүүгө Аллахка убада кылган таза жерге (Кудус жана анын айланасына) киргиле, алардын алдында коркоктук кылбагыла, андай кылсаңар, дүйнө-акыретиңер өкүнүч болот

Коому ага мындай деди: эй, Муса, бул ыйык жерде күч-кубаты артык эл бар экен, мына ушул бизди ал жерге кирүүдөн тыйып турат, алар анда турганда биз кире албайбыз; анткени алар менен согушууга биздин күчүбүз да, кубатыбыз да жетпейт. Алар андан чыгып кетсе, анан биз киребиз

Мусанын шериктеринен Аллахтан коркуп, Анын азабынан чочулаган, Аллах Өзүнө баш ийдирип койгон эки киши коомун Мусанын буйругун аткарууга кызыктырып мындай деди: Бул күнөөкөрлөргө шаардын эшигинен киргиле, эгер эшиктен атырылып кирип барсаңар, болду, Аллахтын уруксаты менен аларга үстөмдүк кыласыңар. Аллахка ишенүү менен бирге материалдык даярдык көргөндөргө жеңиш берүү Аллахтын жолу экенине ишенгиле. эгер чындап ыймандуу болсоңор, Жалгыз Аллахка таянгыла жана Ага тобокел кылгыла, ыйман Ага тобокел кылууну талап кылат

Мусанын коому ага каршы чыгуусун улантып: Шаарда күч-кубаттуу адамдар турганда биз ага кирбейбиз, эй, Муса, бар, Жаратуучуң экөөң алар менен согуша бергиле, биз ушул ордубузда силердин согушуңардан ыраак туралы дешти

Муса Жаратуучусуна айтты: Оо, Жараткан, мен бир тууганым Харун менен өзүмдөн башка эч кимге тилим өтпөй калыптыр, Сага жана Сенин элчиңе баш ийбеген бул коом менен биздин арабызды ажырат

Аллах Таала пайгамбары Мусага айтты: Аллах Таала Исраил урпактарына бул ыйык жерге кирүүгө кырк жылга тыюу салды. бул жылдары алар чөлдө акылы айран болуп жол таппай адашып жүрүшөт. Эй, Муса Аллахтын буйругуна баш ийбеген коомдун абалына сен кыжалат болбо, алардын башына түшкөн балээ күнөө-каталары себептүү болууда

Оо, элчи, тиги көралбас, залым яхудилерге Адам атанын эки баласы Кабыл менен Хабылдын эч жалган аралашпаган чын окуясын аңгемелеп бер. Алар Аллах Таалага курбандык кылышканда, Аллах Таала Хабылдын курбандыгын кабыл кылды, анткени ал такыба болчу. А Кабылдын курбандыгын кабыл кылбады, анткени ал такыба эмес эле. Кабыл Хабылдын курбандыгы кабыл болгонун көрө албай, аны четке кагып: Эй, Хабыл мен сени өлтүрөм деди. Хабыл: Аллах Таала ким Анын буйругун аткарып, тыюусунан тыйылып, такыба болсо, ошонун курбандыгын кабыл кылат деди.

Эгер өлтүрүүнү максат кылып мага кол салсаң да, мен сен кылган ишти кылбайм, бул менин коркоктугумдан эмес, мен бардык жаратылыштын Жаратуучусу Аллахтан корком

Аны коркутуп мындай деди: өзүңдүн мурдагы күнөөлөрүңө, залымдык, душмандык менен мени өлтүргөн күнөөң кошулуп кайтып, кыямат күнү тозокко кирүүчүлөрдөн болууңду каалайм. Бул жаза күнөөкөрлөрдүн жазасы, мен болсо, сени өлтүрүү себептүү аларга кошулуп калууну каалабайм.

Бузуку напсиси Кабылды агасы Хабылды залымдык менен өлтүрүүгө түрттү жана ал аны өлтүрдү, ошол себептүү өзүнүн дүйнө-акыреттеги үлүшүн кемитип алуучулардын катарында болуп калды

Аллах ага бир тууганынын денесин кантип жашырууну үйрөтүү үчүн жер тыткан бир карганы жиберди. Ошондо өлтүрүүчү (Кабыл) айтты: «Оо, шорум курусун!» Мен бир тууганымдын сөөгүн экинчи өлүк карганы көмгөн ушул каргачалык көмө албадымбы?” – деп, аны жерге көмдү да кайгыруучулардан болду.

Кабыл агасын өлтүргөн окуя аркылуу кимде-ким бирөөнү өч алуу үчүн эмес, же болбосо, согушуп же каапырлыгы себептүү да эмес, жөндөн-жөн эле өлтүрсө, адамдардын баарын өлтүргөндөй болорун, Исраил урпактарына билдирдик. Анткени, мындай адам өлтүрүүчүгө таза киши менен кылмышкер кишинин айырмасы жок. Ал эми кимде-ким Аллах Таала өлтүрүүгө тыюу салган адамды ошол тыюу салынгандыгы үчүн өзүн тыйып өлтүрбөсө, бардык адамдарга жан бергендей болот. Анткени, ал баарына тынчтык алып келет. Чынында биздин элчилерибиз Исраил урпактарына ачык-айкын далилдерди алып келди. Ошентсе да, алардын көбү күнөөгө берилип жана элчилерге каршы чыгып Аллахтын чегининен чыгып кетишти

Аллах жана Анын элчилерине каршы согушуп, адамдарды өлтүрүү, мал-мүлкүн тартып алуу, жол тосуп каракчылык кылуу менен жерде душмандыкты күчөтүп, бүлгүн салгандардын акыбет жазасы - аларды асып же башка жол менен өлтүрүү же оң кол сол бутун кесүү, кийин кылмышын дагы кайталаса, сол кол оң бутун кесүү же жашаган жеринен сүргүн кылуу; алардын бул дүйнөдөгү жазасы ушундай, а акыретте аларга катуу азап бар.

Оо, жол башчылар, эгер тиги кылмышкерлер силер аларды кармаганга чейин тообо кылышса, Аллах Таала аларды Кечирүүчү жана Ырайымдуу экенин билип алгыла. Аллах Таала ырайымы менен аларды жазадан куткарат.

Оо, ыймандуулар, буйругун аткарып, күнөөдөн тыйылып Аллахка такыба болгула. Анын буйругун аткаруу аркылуу Ага жакындоонун жолун издегиле жана тыюуларынан сактангыла. Аллахтын ыраазылыгын талап кылып, каапырларга каршы жихад кылгыла; ошондо издегениңерге жетип, тыюулардан сак болушуңар мүмкүн

Аллахка жана Анын элчисине каапыр болгондор, эгер алардын ар биринде жер бетиндеги мүлктөн эки эсе болсо жана ошол мүлктөрүн кыямат күндөгү азаптан кутулуу үчүн жумшаса, баары бир кабыл кылынбайт, аларга жан чыдагыс катуу азап болот.

Тозокко түшкөндөн кийин андан чыгууга аракет кылышат, бирок кайдан чыга алмак эле?! Андан эч чыга алышпайт, анда түбөлүк азапталышат.

Оо, өкүмдарлар, уурулук кылган эркек жана аялдын оң колун кескиле. Бул, элдин мал-мүлкүн акысыз уурдап күнөөгө батканы үчүн жана аларга да, башкаларга да эскертүү болуусу үчүн Аллах Тааланын берген жазасы. Аллах Таала Ызаттуу, Ага эч ким үстөмдүк кыла албайт, тагдыр кылууда, шарият кылууда Даанышман.

Ал эми ким тообо кылып, уурулугун токтототуп, ишин жакшыртса, Аллах Таала анын тообосун кабыл кылат; анткени, Аллах Таала пенделеринен ким тообо кылса, ага ырайым кылып, анын күнөөсүн кечирет. Бирок, иш өкүмдарга өткөндөн кийин тообо кылса да баары бир дүйнөдөгү жазасын алат.

Оо, элчи, асман-жердеги мүлк, падышалык Аллахка таандык экенин, Аллах аны каалагандай башкарарын билесиң. Ал каалаганын адилдиги менен азаптайт, каалаганын артыкчылыгы менен кечирет, чынында Аллах Таала бардык нерсеге кадыр, эч нерсеге күчү жетпей калбайт

Оо, элчи, сени ачуулантуу үчүн, сыртынан ыймандуу көрүнүп, ичине каапырлыгын жашырган эки жүздүүлөрдүн каапырлык иш-аракеттерине карай шашылгандарга кайгырба. Ошондой эле улууларынын жалганына муюп, кабыл кылган, сенден баш таркан жана Тоороттогу Аллахтын сөзүн каалоолоруна ылайыктап өзгөрткөн башчыларын ээрчиген яхудилерге да кайгырба. Алар артындагы ээрчигендерге: Эгер Мухаммаддын өкүмдөрү каалооңорго туура келсе, аны ээрчигиле, эгер туура келбесе, андан баш тарткыла деп айтышат. Аллах Таала адамдардан кимди адаштырууну кааласа, эй, элчи, аны адашуудан куткара турган жана туура жолго багыттай турган эч кимди таба албайсың. Жогорудагы сыпаттар менен сыпатталган яхудилер менен эки жүздүүлөрдү Аллах Таала алардын жүрөгүн каапырлыктан тазалоону каалабайт. Аларга бул дүйнөдө кордук жана уят, ал эми акыретте катуу азап болот, бул тозок азабы.

Ал яхудилер жалганды көп угат, сүткордук сыяктуу арам тамакты көп жешет. Эй, элчи, эгер алар сенден өкүм сураса, каалсаң өкүм чыгар, кааласаң баш тарт, бул эки ишти кылууда ыктыярлуусуң. Аларга өкүм чыгарбай койсоң, алар сага зыян тийгизе албайт. А эгер өкүм чыгарсаң, алар заалым, душман болгонуна карабай анда адилдик менен өкүм чыгар. Өкүм кылынгандар өкүм кылуучунун душманы болсо да, аларга адаил өкүм чыгаргандарды Аллах Таала жакшы көрөт.

Бул яхудилердин кылганы таң калыштуу, алар сага ишенишпейт, алар сенден өздөрүнүн каалоосуна ылайык өкүм чыгарып берүүңдү үмүт кылышат. Аларда өздөрү ишенимиш болгон Тоорот китеби бар, анда Аллахтын өкүмү бар. Кийин сен чыгарган өкүм алардын каалоосуна туура келбей калса, андан баш тартышат, китептериндеги өкүмдөргө каапырлык кылгандай кылышат. Сенин өкүмүңө каршы болуусу, алардын кылганы ыймандуулардын кылганы эмес, демек алар сага да, сен алып келген Куранга да ыйман келтиришпейт.

Биз Мусага (ага Аллахтын саламы болсун) Тооротту түшүрдүк. Анда жакшылакка багыттаган далилдер, жарык чачкан нур бар. Аны менен Исраил урпагынан чыккан, Аллахка баш ийген пайгамбарлар өкүм кылат. Аллахтын китебинде сакталып калган нерсе менен адамдарды тарбиялоочу факых, аалымдар өкүм кылат. Аларга китепти өзгөртүү, алмаштыруудан сактоо аманат кылынган. Алар анын чындык китеп экенине күбө, аларга адамдар ар иштери менен кайрылат. Эй, яхудилер, элден коркпогула, Менден корккула, Менин аяттарымды арзыбаган билик, мансап, мал-мүлккө алмаштырбагыла. Ким Аллах Таала аян-кабар менен түшүргөн өкүм менен өкүм чыгарбай жана мунусун адал десе, же башканы андан артык же тең деп эсептесе, анда ал анык каапыр.

Тооротто яхудилерге, кимде-ким бирөөнү атайлап өлтүрсө, өлтүрүлөт, кимде-ким бирөөнүн көзүн атайлап оюп алса, көзү оюлат, кимде-ким бирөөнүн мурдун атайлап сындырса, мурду сындырылат, кимде-ким бирөөнүн кулагын атайы жулуп алса, кулагы жулунат, кимде-ким бирөөнүн тишин сындырса, тиш сындырылат, кыскасы, кандай жаракат берсе, ошонун өзүндөй жаракаттандырылат деп жазганбыз. Кимде-ким өч албай кечирип жиберсе, ага залым кылган адамга болгон анын кечирими күнөөсү кечирилүүгө себеп болот. Өч алууда жана башка иштерде Аллах түшүргөн нерсе менен өкүм чыгарбагандар Алахтын чегинен чыгыптыр.

Исраил урпактарынын пайгамбарларынын артынан Тооротто айтылгандарга ишенген жана ошо менен өкүм жүргүзгөн Мариям уулу Исаны пайгамбар кылып жибердик. Ага чындыкка жол көрсөткөн, далилдердеги күмөндөрдү жокко чыгарган, өкүмдөрдөгү мүшкүлдөрдү чечкен, өзүнөн мурдагы Тоороттун кээ бир гана күчү жокко чыгарылган өкүмдөрүнөн башкасын бүтүндөй тастыктаган Инжилди бердик. Инжилди туура жолго багыттоочу жана аларга арам болуп тыюу салынган нерселерден тыйып токтотуучу кылдык.

Христиандар эми Аллах Таала Инжилде түшүргөн нерселерге ишенишсин жана андагы чындык өкүмдөр менен өкүм кылышсын (Мухаммад пайгамбар жиберилгенге чейинки өкүмдөр менен). Кимде-ким Аллах түшүргөн өкүмдөр менен өкүм кылбаса, алар - Аллахтын жолунан чыгуучулар, чындыктан баш тартуучулар, жалганга бут коюучулар.

Оо, элчи, сага Аллахтан экенине эч шек-күмөн болбогон чындык Куранды түшүрдүк. Ал мурдагы китептерди тастыктап, алардагы артыкчылыктарыд өзүнө камтыйт, мурдагылардан ага (Куранга) дал келгени чындык, каршы келгени жалган. Адамдарга Аллах ошол Куранда түшүргөн өкүмдөр менен өкүм кыл. Аллах Таала түшүргөн эч шек-күмөнү жок чындыкты чанып, алардын каалоосуна ээрчип кетпе. Чынында ар бир үммөткө иш жүзүндө аткарылчу өкүмдөрдү шарият кылдык жана алар адашпай турган ачык-айкын жолду көрсөттүк. Аллах шарияттын бир болуусун кааласа, аны бирөө эле кылмак. Бирок, аларды сынап, күнөөкөрдү күнөөсүздөн ажыратуу үчүн ар бир үммөткө өзүнчө шарият кылды. Эми жакшы иштерди жасап, жаман иштерди таштоого шашылгыла. Кыямат күнү баарың Аллахка кайтып барасыңар. Ошондо эмнеден өзгөчөлөнгөнүңөрдү билдирет жана кылган иш-аракетиңерге жараша сый же жаза берет

Оо, элчи, аларга сага Аллах түшүргөн нерсе менен өкүм кыл, алардын өздөрүнүн каалоосуна ылайыктап алган көз караштарына ээрчибе. Аллах сага түшүргөн нерсенин кээ биринде сени адаштырып коюусунан этиет бол, мындай кылуудан алар такыр кайра тартпайт. Эгер сага Аллах түшүргөн өкүмдү кабыл кылуудан алар баш тартса, анда билип кой, Аллах кээ бир күнөөлөрү үчүн аларды бул дүйнөдө эле азаптоону каалайт. Ошондой эле акыретте бардык күнөөлөрү үчүн азаптайт. Чынында, өтө көп адамдар Аллахка баш ийбей жүрүшөт.

Сенин өкүмдөрүңдөн баш тартып, илгерки өздөрүнүн каалоолоруна ылайык өкүм кылышкан бут-айкелдерге сыйынган караңгы доордун өкүмүн каалашабы?! Аллах Таала элчисине түшүргөн нерсеге акыл жүгүрткөн бекем ишенимдеги адамдар үчүн Аллахтан жакшы өкүм кылуучу жок. Ал эми жалган болсо да өздөрүнүн каалоосуна ылайык өкүмдү гана кабыл кылган, каалоосун ээрчиген, караңгы адамдарга мындай эмес.

Оо, Аллахка жана Анын элчисине ишенген ыймандуулар, яхуди жана христиандарды дос тутуп, башчы кылып албагыла. Яхудилер да, христиандар да өздөрүнүн жолундагыларга дос, эки тайпа тең өздөрүнүн катарындагыларды чогултат. Силерден кимдир-бирөө аларды дос тутса, ал да ошолордун катарында болот. Аллах Таала залым коомду каапырларды дос тутканы үчүн туура жолго баштабайт.

Оо, элчи, ыйманы алсыз эки жүздүүлөр, яхудилер менен христиандарды дос тутууга шашылып: эгер булар жеңишке жетип, бийликке ээ болуп калса, бизге жаман болот деп коркобуз дешет. Мүмкүн Аллах Таала жеңишти элчисине жана ыймандууларга берип коёр. Же болбосо, яхудилердин жана аларды дос туткандардын бийлигин жок кыла турган иш кылаар, ошондо аларды дос тутууга шашылган эки жүздүүлөр, ойлогон ойлору маанисиз болуп түккө жарабай калганы үчүн, жүрөктөрүнө бекиткен, эки жүздүү ойлоруна өкүнүп калышат.

Ыймандуулар эки жүздүүлөрдүн кылыгына таңданып: Ыймандуубуз деп катуу ант берип, эй, ыймандуулар, биз ыймандуулукта, жардам берүүдө, достукта силер менен биргебиз деген адамдар ушуларбы?! - дешет. Алардын кылган иш-аракеттери жокко чыгарылат. максаттарына жете албай жана акыретте катуу азапка дуушар болуп зыянга учурашты

Оо, ыймандуулар, силердин араңдан бирөөлөр дининен кайтып каапыр болсо, Аллах Таала алардын ордуна Өзүн жакшы көргөн Аллах да аларды динге бекем болгону үчүн жакшы көргөн, ыймандууларга мээримдүү, каапырларга катаал, Аллахтын сөзү жогору болуусу үчүн малы-жанын аябай казатка чыга турган, ушак-айың кылуучулардын ушагынан коркпогон, мунун баарын Аллахты ыраазы кылууну башкаларды ыраазы кылуудан өйдө койгону үчүн жасаган коомду алып келет. Бул Аллах Таала Өзу каалаган пенделерине бере турган артыкчылык. Аллахтын артыкчылыгы жана жакшылыгы кенен, артыкчылыгына ким ылайыктуу, ким ылайыксыз экенин билет жана ылайыктуусуна берет, ылайыксызын куру калтырат.

Яхудилер, христиандар ж.б. каапырлар силердин досуңар эмес, силердин досуңар жана жардамчыңар - Аллах, Аллахтын элчиси жана намаздарын толук аткарган, малынын зекетин берген, Аллахка чын ыкласы менен берилген ыймандуулар

Аллахты, Анын элчисин жана ыймандууларды жардамчы дос кылган адам Аллахтын жамаатынан. Аллахтын жамаатындагылар үстөмдүк кылуучу, анткени аларга Аллах Өзү жардам берет

Оо, ыймандуулар, диниңерди шылдыңдап, ойногон китеп берилген яхуди, христиандарды жана бутпарастарды өзүңөргө башчы кылып тандап албагыла. Эгер Аллахка жана Ал түшүргөн китепке чындап ишенсеңер, тигилерди дос тутуудан тыйган тыюсун аткарып Аллахка такыба болгула.

Ошондой эле намазга азан чакырсаңар да (бул чоң курбандык) алар шылдың кылышат. анткени алар Аллахка жана Ага кылынган ибадаттын маанисине жана Аллахтын адамдарга түзгөн шариятына акылы жетпейт.

Оо, элчи, ыймандууларды шылдыңдаган яхуди жана христиандарга айт: биз Аллахка ишенгенибиз үчүн, Аллах бизге түшүргөн, бизден мурдагыларга түшүргөн китептерге ишенгенибиз үчүн, силердин көбүңөр Аллахка ишенбей, Анын буйруктарын аткарбаганыңар үчүн динден чыгып кеткенсиңер деп ишенгенибиз үчүн эле жек көрө бересиңерби?!

Оо, элчи, тигилерден катуу азапталчу, жазага татыктуулар кимдер экенин кабарлайынбы? Булар тигилерден мурда жашап өткөн адамдар, аларды Аллах Таала ырайымынан алыстатып, каарын төккөн, аларды маймыл жанан чочкого айландырып койгон, кээсин таагутка сыйындырып койгон. Таагут - бул, адамдар өз ыктыяры менен сыйынып алышкан Аллахтан башка нерселер. Ушул аталгандар кыямат күнү эң жаман орунда болот, булар туура жолдон такыр адашып кетишкен.

Оо, ыймандуулар, эки жүздүүлөр силерге келгенде эки жүздүүлүгүн жашырып, сыртынан ыймандуу болуп көрүнүшөт. А, чынында, алар силерге келгенде да, кеткенде да каапырлыкты жамынып сыр алдырышпайт. Силерге ыймандуу көрүнгөнү менен алардын жашыруун каапырлыгын Аллах жакшы билет. Кийин ошого жараша жазасын берет.

Оо, элчи, яхуди жана эки жүздүүлөрдүн көбүн жалганчылык, бирөөлөргө залым кылуу, адамдардын мал-мүлкүн арам жол менен алуу сыяктуу күнөөлөргө баш оту менен киргенин көрөсүң. Булардын кылганы өтө жаман.

Имамдары жана аалымдары аларды жалган сүйлөөдөн, жалган күбөлүк берүүдөң, элдин малын арам жол менен алуудан тыйып эскертишпейби. Имамдары менен аалымдары элди күнөө иштен тыйбай койгон өтө жаман иш.

Яхудилердин башына оорчулук түшүп, кургакчылык болгондо: Аллахтын колу жабык, бизге Өзүндөгү жакшылык, белектерин бербей койду дешет. Жок, жакшылык кылуудан алардын өздөрүнүн колу жабылган. Мына ушул айткандары үчүн Аллахтын ырайымынан куулушту. Чындыгында, жакшылык кылууда Аллахтын колдору ачык, кандай кааласа, ошондой берет. Берет жана тыйып коёт, Ага тоскоолдук кылуучу да, мажбурлоочу да жок. Эй, элчи, сага түшүрүлгөн нерсе (Куран) алардын чектен чыгуусун жана тануусун күчөттү; анткени аларда көралбастык бар эле. Яхудилердин тайпаларына бири-бирине душмандык жана жек көрүү пайда кылдык. Алар согушка чогулуп, топтолгондо, же согуш отун тутантканда, Аллах алардын тобун чачыратат, күчүн кетирет. Алар Исламды бузуу үчүн куулук кылып, жер бетине бүлгүн салып жүрө беришет, Аллах Таала бузуку-бүлгүнчүлөрдү жакшы көрбөйт.

Эгер яхудилер жана христиандар Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) алып келген нерсеге ишенишсе, күнөөлөрдөн тыйылып Аллахка такыба болсо, анда алардын мурдагы күнөөлөрүн чоң болсо да кечиребиз, кыямат күнү жакшылыгы тугөнгүс - Наим - бейишине киргизебиз, анда түгөнбөс жакшылыкка чөмүлүшөт.

Эгер яхудилер Тооротто жазылгандарды ишке ашырганда, христиандар Инжилде жазылганды ишке ашырганда, ошондой эле экөө тең Куранда түшүрүлгөн нерселерди ишке ашырганда, аларга жамгыр жаадырып, өсүмдүктөрдү өстүрүп ырыскынын себептерин жеңилдетмекмин. Китеп берилгендердин арасында орточо чындыкты карманып жашагандары да бар. Көбүнүн ыйманы жок болгону үчүн кылган иштери өтө жаман.

Оо, элчи, Жаратуучуңдан сага түшүрүлгөн нерсени толук тарат, андан эч нерсени жашырып калба. Эгер андан жашырып калсаң, сен анда Жаратуучуңдун динин жеткирүүчү болбой каласың. (Пайгамбар, ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун, жеткирүүгө буйрулган нерсенин баарын жеткирди, ким мындан башкача күмөн кылса, ал Аллахка чон жалганчы болот) Бүгүндөн кийин адамдардан сени Аллах Өзү сактайт, алар сага жамандык кыла алышпайт, сенин милдетиң жеткирүү гана. Туура жолго түшүүнү каалабаган каапырларды Аллах Таала бул жолго багыттабайт

Эй, элчи, айткын: "Эй, яхудилер жана христиандар, силер Тоорот жана Инжилдеги буйруктарды аткармайынча, силер ага ишенгенде гана ыйманыңар ачык боло турган Куранда айтылган буйруктарды аткармайынча, андагыларды ишке ашырмайынча, бул диндердин бирин да кармаган болуп эсептелбейсиңер. Жаратуучуң сага түшүргөн Куран, китеп берилгендердин көбүнүн каапырлыгынын үстүнө каапырлыгын, чектен чыгуусунун үстүнө чектен чыгуусун күчөтөт. Себеби алар көралбастык кылышат. Сен ал каапырларга капа болбо. сени ээрчиген ыймандуулар жетиштүү

Ыймандуулар, яхудилер, сааибиндер (кээ бир пайгамбарларга ишенген тайпа) жана христиандар, булардан кимиси болсо да Аллахка жана кыямат күнүнө ишенип, жакшы иштерди кылса, акыретте аларга коркунуч болбойт жана бул дүйнөдө кылгандарына да өкүбөйт.

Исраил урпактарынан угууга жана баш ийүүгө ант-убада алып жана аларга Аллахтын шариятын жеткирүү үчүн элчилерди жибердик эле, бирок алар ал ант-убадасын бузушту. Алар пайгамбарлары алып келген нерседен жүз буруп, кээ бирин жалганга чыгарып, кээ бирин өлтүрүп, напси-каалоолорун ээрчип кетишти.

Алар ант-убадаларды бузгандыгы, пайгамбарларды жалганга чыгарганы жана өлтүргөнү өздөрүнө зыянын тийгизбейт деп ойлошот. Бирок алар ойлогондой болбойт. Алар чындыкты көрбөдү жана ал жолго түшпөдү, сөздү кабыл кыла тургандай угуудан керең болушту. Кийин Аллах Таала аларга боор тартып, тооболорун кабыл кылды. Алар болсо, дагы чындыкты көрбөй, укпай коюшту. Алардын көбү ушундай кылышты. Аллах алардын кылгандарын Көрүүчү, Ага эч нерсе жашыруун калбайт, кийин аларды ошол иш-аракеттерине жараша жазалайт

Аллах бул Марямдын уулу Иса-Масих деген христиандар чынында каапыр, Аллахтан башкага кудайлык сыпатты ыйгарышканы үчүн. А, Маиямдын уулу Иса аларга: Эй, Исраил урпактары, Аллахтын жалгыз Өзүнө ибадат кылгыла, Ал менин жана силердин Жаратуучуңар, Ага ибадат кылууда баарыбыз бирдейбиз. Ким Аллахка башка нерсени шерик кылса, Аллах Таала ага бейишке кирүүгө тыюу салат, анын бара турган жери тозок оту. Аллахтын алдында ага жардамчы да колдоочу да жок жана аны күтүп турган азаптан сактап калуучу болбойт.

Аллах үч илтиктин (ата, бала жана ыйык рух) бири деген христиандар да каапыр. Аллах Таала алардын айтканынан өтө Бийик, Аллах бир канча эмес, Аллах Жалгыз, эч шериги жок. Эгер алар бул жийиркеничтүү сөздөрүнөн кайтпаса, жан кейиткен катуу азапка кириптер кылабыз.

Алар бул айткандарынан кайтып, Аллахка тообо кылып, ширк кылышканы үчүн кечирим тилебейби?! Аллах Таала ыймандууларга ырайым кылып, кайсы күнөө болсо да тообо кылгандарды кечирет, мейли ал күнөө каапырлык болсо дагы.

Марямдын уулу Иса башка элчилер сыяктуу эле элчи, алар сыяктуу эле ага да өлүм келет. Анын энеси Марям өтө чынчыл жана тастыктоочу аял болгон. Экөө тең эл катары муктаж болуп тамак жейт, тамакка муктаж болуп турса, анан кантип бул экөө кудай болмок эле?! Эй, элчи, ой жүгүртүү менен карачы: биз аларга Аллахтын жалгыздыгын далилдөөчү жана кудайлык сыпатты Аллахтан башкага ыйгаруулары катуу адашуу экенине түрдүү ачык-айкын далилдерди көрсөттүк. Ошого карабастан, алар бул далил-белгилерди четке кагышты. Анан, Аллахтын Жалгыздыгына ачык-айкын далилдер турганына карабай, алардын чындыктан ушунчалык тайып кетишкенин карабайсыңбы.

Оо, элчи, Аллахтан башкага ибадат кылып жатышканын далил кылып аларга айт: Силерге пайда алып келе албаган жана зыянын да тийгизе албаган нерсеге ибадат кыласыңарбы?! Ал алсыз. Аллах болсо алсыздыктан таза. Аллах Ал Жалгыз Өзү силердин сөзүңөрдү Угуучу, сөзүңөрдөн эч нерсе угулбай калбайт. Иш-аракетиңерди Билүүчү, ишиңерден эч нерсе жашыруун калбайт, кийин ошол сөзүңөр жана иш-аракетиңерге жараша жазалайт.

Оо, элчи, христиандарга айт: өзүңөрдөн мурдагы адашкан, көп адамдарды да адаштырган, түз жолдон тайып кеткендерди ээрчип, силер да түз жүрүүгө буйрулган жолуңарда чектен чыкпагыла, пайгамбарлар сыяктуу сыйлагыла деп буйрулгандарды сыйлоодо Марямдын уулу Исага кудайдык сыпатты ыйгарып жибергендей аша чаппагыла.

Аллах Таала, Исраил урпактарын ырайымынан кууп, каргыштаганын Дауд пайгамбарга түшүргөн китеби Забурда, Иса пайгамбарга түшүргөн китеби Инжилде да кабар берген. Минтип ырайымынан кууп, каргыштоосуна, алардын күнөөгө баткандыгы жана Аллах арам кылган иштерде чектен чыккандары себеп болду.

Бири-бирин күнөөдөн кайтарышкан эмес, күнөөкөрлөрү күнөө жана тыюу салынган жаман иштерди ачык-айкын кылышкан. Анткени, аларды тыйган эч ким болгон эмес. Күнөө иштен кайтарууну таштап коюшканы кандай жаман иш.

Оо, элчи, байкап көр: яхуди каапырлардын көбү каапырларды жакшы көрөт, аларга жакындашат, бир кудайга сыйынуучуларга душман болушат. Каапырларды дос-башчы кылып алышканы акыретине топтогон эң жаман иштери. Анткени мунусу Аллахтын ачуусуна жана аларды анда түбөлүк калып, эч качан кайра чыкпай турган тозок отуна киргизүүсүнө себеп болот

Эгер ал яхудилер Аллахка, жана Анын пайгамбарына чындап ишенгенде, ыймандууларды таштап, бутпарастарды жакшы көрүп, аларга жагынып дос-башчы кылып албайт эле. Анткени алар каапырларды дос кылуудан тыйылган болчу. Бирок яхудилердин көбү Аллахка баш ийүүдөн, Аны жана ыймандууларды дос тутуудан баш тартты.

Оо, элчи, сага жана сен алып келген динге ишенген ыймандууларга өтө катуу душман болгондор яхудилер, бут-айкелдерге сыйынгандар ж.б. Аллахка шерик кошкон бутпарастар экененин көрөсүң. Анткени, аларда жек көрүү, ичи тардык, текеберлик сыпаттары бар. Ал эми сага жана сен алып келген динге ишенген ыймандууларга жакын адамдар өздөрүн христиан деп атагандар экенин көрөсүң. Булардын ыймандууларга жакын болуусунун себеби, алардын арасында аалым, ибадаткөй адамдары бар, булар текебер эмес, кичи пейил адамдар. Текебер адамдардын жүрөгүнө жакшылык кирбейт.

Булардын, мисалы Нажаши жана анын жан-жөкөрлөрү сыяктуулардын жүрөгү жумшак. Булар Куранды укканда, анын чындык экенин билип, катуу берилгендиктен ыйлап жиберишет, себеби алар Иса пайгамбар алып келген динди жакшы билишчү. Анан: Оо, Жараткан, Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) пайгамбарыңа түшүргөн диниңе ыйман келтирдик. Оо, Жараткан, бизди да кыямат күнү адамдарга далил болуучу үммөттүн катарына, тагыраагы, Мухаммаддын (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) үммөттүнүн катарына жаз.

Алар: Аллахка ишенүүгө, Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) алып келген чындыкка ишенүүгө бизге эмне тоскоол болду?! Биз пайгамбарлар жана Аллахтын азабынан коркуп аларды ээрчиген ыймандуулар менен бирге бейишке кирүүнү үмүт кылабыз го дешет.

Чындыкты моюндаганы жана ыйманы бекем болгону үчүн Аллах Таала аларга ак сарайларынын, бак-дарактарынын алдынан дарыялар агып турган бейишти даярдап койду. Анда түбөлүк калышат. Бул, жакшы иштерди кылуучуларга алар эч чектөө же шарт койбостон чындыкка дароо ишенип, аны ээрчигени үчүн берилген сый.

Аллахка жана Анын элчисине каапыр болгондор, элчисине түшүргөн аяттарды жалганга чыгаргандар, булар күйгүзүүчү тозокто түбөлүк калып, андан эч качан чыгышпайт

Оо, ыймандуулар, тамак-аштан, суусундуктардан жана никеленүүдөн адал болгон ырахаттуу нерселерди өзүңөргө-өзүңө арам кылып албагыла. Өтө ибадатчыл, дүйнөнү кечип коюучу болуп буларды арамга чыгарбагыла. Аллах Таала силерге арам кылган нерселердин чегинен ашып кетпегиле. Аллах Таала чектен чыккандарды жакшы көрбөйт, тескерисинче, аларга ачууланат.

Аллах Таала силерге ырыскы кылып берген табиятынан адал, таза болгон нерселерди жей бергиле. Тартып алуу сыяктуу арам жолдор менен арам болгон же өтө зыяндуулугу үчүн арам болгон нерселерди жебегиле. Буйругун аткарып, тыюусунан тыйылып Аллахка такыба болгула. Силер ага ыйман келтиргенсиңер, ыйманыңар Ага такыба болууну талап кылат

Оо, ыймандуулар, чын жүрөктөн эмес, ооз учунан чыккан антыңар үчүн Аллах Таала силерди сурак кылбайт. Максат кылып, чын жүрөктөн берген антыңарды бузсаңар, анда сурак кылат. Максат кылып, тилиңер менен берген антыңарды бузган күнөөңөр төмөнкү үч иш менен жуулат: өзүңөр жашаган жерде орточо деп эсептелген тамак менен он жакыр адамды тамактандыруу, ар бир жакырга жарым сааь (төрт кошууч, 3, 300гр), же элдин үрпүндө кийим деп эсептелгендей кийим кийгизүү, же бир мусулман кулду азаттыкка чыгаруу. Эгер мына ушул ич иштин бирөөнө да каражат таппаса, анда үч күн орозо кармаса жетиштүү. Эй, ыймандуулар, ушул айтылгандар Аллахтын аты менен ант берип, анан аны кайра бузган күнөөңөрдү жууйт. Аллахтын аты менен жалган ант ичүүдөн, көп ант иче берүүдөн, жана антты орундоо жакшы эмес болгондо аны орундабай коюудан этиет болгула. Жакшылык кылгыла жана жогоруда Аллах баяндагандай жолдор менен антыңардын күнөөсүн жуугула. Аллах Таала анын арамга да, адалга да тишелүү өкүмдөрүн силерге баяндады. Билбеген нерсеңерди үйрөткөнү үчүн Аллахка шүгүр кылаарсыңар.

Оо, ыймандуулар, адамды акылынан тайдыра турган мас кылуучу ичимдиктер, эки тараптан ортого коюлуп ойнолчу кумар оюндары, бутпарастар аны ыйыктап курмандык чалган же сыйынуу үчүн орнотуп алган таш-айкелдер, кайыпты чечмелөө үчүн төлгө салына турган жебелер, ушулардын баары шайтан кооз көрсөткөн күнөөлөр. булардан алыс болгула, бул дүйнөдө бейпил жашоого, акыретте бейиш жакшылыктарына жетесиңер.

Шайтан жүрөктөргө жек көрүү, душмандык киргизүү үчүн аракты, кумар оюндарын кооз көрсөтөт. Ошондой эле Аллахты зикир кылуудан, намаз окуудан алагды кылууну каалайт. Эй, ыймандуулар, бул жаман иштерди таштайсыңарбы? Буларды таштоо силерге ылайык экенинде шек жок, эми кайткыла!

Шариятта эмнени буйруса аткарып, эмнеден тыйса тыйылып, Аллахка жана Анын элчисине баш ийгиле. Каршы чыгуудан этиет болгула, эгер жүз буруп, тескери бассаңар, анда билип алгыла, биздин элчибиздин милдети Аллах жеткир деген нерсени жеткирүү гана. Туура жолго бассаңарда өзүңөргө, тескери кетсеңер да өзүңөргө.

Аллах Таалага ишенген, Аллахка жакындоо үчүн жакшы иш-аракеттерди кылган киши, мурда арак арам болгонго чейин аны ичкен болсо, ага күнөө эмес., эгер ал Аллахтын ачуусунан коркуп, Ага ишенип, башка арам иштерден тыйылса жана жакшы иштерди жасап жүрсө. Кийин (арак арам болгон соң) Аллахка жакындоону дагы күчөтүп Аллахты көрүп тургандай ибадат кылышса, Аллах Таала Аны көрүп тургандай ибадат кылгандарды жакшы көрөт; себеби мындай ибадат кылганда алар Аллахтын дайыма жакын экенин сезишет, мындай абалага ыймандуу адам жакшы иш-аракетин жана такыбалыгын такай жакшыртуу аркылуу жетишет.

Оо, ыймандуулар, Аллах Таала силер (ажы-же умра үчүн) харамда турган кезиңерде кургактыктагы жан-жаныбарларды, алардын кичинесин колуңар менен, чоңдорун куралыңар менен кармап ала тургандай жакын алып келип сынайт. (Харамда кургактыктагы жан-жаныбарларга уучулук кылууга тыюу салынган, Аллах адамдарды сыноо үчүн эч ким жок жерде аларга жан-жаныбарларды көрсөтөт).Бул сыноону Аллах Таала пенделеринен кимиси Аллахтын билимине терең ишенип, кайыптан коркорун жана кылган ишинин баарын билип туруучу Жаратуучусунан коркуп уучулуктан өзүн карманарын билүү үчүн, ошондой эле ким (такыбалык кылбай) чектен чыгарын билип, ошого жараша эсеп-кысап кылуу үчүн жүргүздү. Ким ажы же умрада харамда туруп, уучулук кылып чектен чыкса, Аллах Таала тыйган ишке бут койгону үчүн кыямат күнү ага жан кейиткен азап бар.

Оо, ыймандуулар, ажы же умрада ихрамда турганыңарда кургактыктагы жан-жаныбарларды өлтүрбөгүлө. Ким аларды атайлап өлтүрсө, анын жазасы өлтүргөнүнө ылайык төө, уй же кой-эчки төлөйт. Буга мусулмандардан эки адилеттүү киши өкүм чыгарат. Экөө өкүм кылган нерсе, Меккеге жеткирилип, харамда мууздула турган белек жандыктар сыяктуу кылынат. Же болбосо, ошол малдын баасындай акча төлөнүп, кедейлер тамактандырылат, ар бир кедейге жарым сааь өлчөмдө тамак берилет. Же болбосо, ар бир жарым сааь тамак үчүн бир күндөн орозо кармайт. Мунун баары аңды өлтүргөн адам кылган кылыгынын акыбет азабын татып көрүүсү үчүн. Тыюу салынганга чейин харамдын жан-жаныбарын өлтүргөн жана харамда туруп кургактыктагы жан-жаныбарларга аңчылык кылган адамдарды Аллах Таала кечирди. Ал эми тыюу салынгандан кийин дагы бул ишке кол созгон адамды Аллах Таала азаптап өч алат, Аллах Күчтүү, бекем. Анын күчтүүлүгүнүн бир белгиси - кааласа, күнөө кылган адамдан өч алат, Аны эч ким токтото албайт.

Мусаапыр болобу, жергиликтүү тургун болобу, кыскасы силер аны азык кылып пайдаланууңар үчүн деңиз жаныбарларына уучулук кылуу, деңиз жээкке түртүп чыгарган жаныбарлар, ал мейли тирүү, мейли өлүк болсун силерге адал болду. Ажы же умрада ихрамда турганыңарда кургактыктагы жаныбарларга аңчылык кылуу арам. Буйруктарын аткарып, тыйганынан тыйылып Аллахка такыба болгула. Ал кыямат күнү баарыңар Анын алдына чогула турган Жалгыз Аллах, силерди иш-аракеттериңерге жараша сыйлайт же азаптайт

Аллах Таала Каабаны - Байт ал-Харамды - адамдар турчу жер кылды. Анда алар диний иштерин намазды, ажыны, умраны, аткарышат. Ошондой эле харамдагы аманчылык, мөмө-жемиштерди чогултуу сыяктуу дүйнөлүк жакшылыктар бар. Арам айларында (Зул-Каада, Зул-Хиджа, Мухаррам, Ражаб) башкалар менен согушуудан силерди аман кылып койду. Ошондой эле харамга айдалып барчу белек-курмандыктарды, аларды билүү үчүн моюндарына тагып койгон мончок белгилерди ээси аларга зыян тийгизүүдөн аман болсун үчүн кылды. Мунун баарын Аллах Таала силер Ал асман-жердегинин баарын билерин аңдооңор үчүн кылды. Чынында Аллах Таала бардык нерсени Билүүчү. Жогорудагыдай шарияттары келечекте силерди зыяндан сактап, жакшылыкка дуушар кылуу үчүн. Бул пенделерине эмне пайдалуу экенин алдын-ала билгенине далил.

Эй, адамдар, Аллах Таала күнөө кылган адамды катуу азаптоочу, ал эми тообо кылган адамга ырайымдуу, кечиримдүү

Элчинин милдети Аллах Таала жеткирүүсүн буйруган нерсени жеткирүү гана, адамдарды туура жолго анда мүмкүнчүлүк жок. Туура жолго салуу Жалгыз Аллахтын колунда. Аллах Таала туура жолдо же адашуудагы силердин ачык жана жашыруун ишериңерди билет, кийин ошого жараша сыйлайт же жазалайт

Оо, элчи, айткын: бардык нерседеги ыпластык бардык нерседеги тазалык менен бирдей болбойт. Ыпластыктын көптүгү сени кызыктырса да, анын көптүгү анын жакшы экенине далил эмес. Эй, акылдуулар, ыпластыкты таштап, жакшы иштерди кылуу менен Аллахка такыба болгула, ошондо бейиш жеңишине жетээрсиңер.

Оо, ыймандуулар, элчиңерден силерге керексиз, дин иштериңерде зарыл болбогон суроолорду сурай бербегиле, эгер сурооңорго жооп берилсе, андан өзүңөргө кыйынчылык жаратып аласыңар. Суроого тыюу салынган мындай суроолорду пайгамбарга Куран аян-кабар болуп түшүп жатканда сурасаңар, силерге анын жообун маалым кылат, бул Аллах Таалага жеңил. Бирок, Куранда айтылбаган нерселерди Аллах кечирет, аны кайра сурай бербегиле, эгер сурай берсеңер анын өкүмүн аткаруу моюнуңарга жүктөлөт. Аллах тобо кылган пенделеринин күнөөсүн Кечирүүчү, аларды азаптоого пейили Жумшак.

Мындай суроолорду силерден мурдагы коомдор да сурашкан, кийин алардын моюнуна жүктөлгөндө аткарбай коюшту, анан ушунун себебинен каапыр болушту

Аллах Таала мал-жандыктарды адал кылган, бутпарастар бут-айкелдерине арнап өздөрүнө арам кылып алган нерселерди Аллах Арам кылган эмес. Мисалы, бахийра, ал белгилүү бир санда туугандан кийин кулагын кесип белги салып койгон төө, сааиба бут-айкелдерге арнап карыганда коё берип жиберген төө, васийла эки жолу удаа ургачы тууган төө, хамий үйүргө коюлуп бир канча жолу (он жолу) туудурган атан төө, буларды минбей, сойбой коюп жиберишкен. Анан буларды Аллах арам кылган деп жалган доомат кылышат, каапырлардын көбү ушинтип чындык менен жалганды, адал менен арамды ажырата албайт.

Кээ бир малдардарды арам кылган деп Аллахка жалганды оодарган бутпарастарга: Аллах түшүргөн Куранга жана пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) сүннөтүнө кайткыла, ошондо арам менен адалды ажыратасыңар деп айтылса, алар: бизге ата-бабаларыбыздан мурас калган ишеним, айтым жана иштер жетиштүү дешет. Булар кантип жетиштүү болсун, алардын бабалары эч нерсени билбесе жана туура жолго баштабаса?! Аларды алардан өткөн илимсиздер жана алардан өткөн адашуучулар гана ээрчийт, алар караңгы, адашуучулар

Оо, ыймандуулар, өз напсиңерге өзүңөр жооп бересиңер, аны оңдой турган ишке бекем болгула. Эгер силер туура жолго түшсөңөр, адамдардын адашкандары зыянын тийгизе албайт, силерге жооп да бербейт. Туура жолго түшкөнүңөрдүн бир белгиси жакшылыкка чакырып, жамандыктан тыйганыңар. Кыямат күнү жалгыз Аллахка кайтасыңар, ошондо бул дүйнөдө эмне кылганыңардын кабарын билдирет жана ошого жараша сыйлайт же жазалайт

Оо, ыймандуулар, эгер сапарда жүргөнүңөдө кимдир бирөөңөргө өлүмдүн белгилеринен көрүнүп, өлүмү жакындап калса, эки адилеттүү мусулманды, мусулмандар жок болуп, муктаждык туулса, каапырлардан эки кишини калтырчу мурасыңарга күбө кылгыла. Эгер каапырларды күбө кыла турган болсоңор, аларды кайсы бир намаз окулуп бүткөндөн кийин кармагыла. Анан алар: бул күбөлүктү бир максатта сатып жибербейбиз, жакын туугандарыбызга тартпайбыз жана жашырып койбойбуз деп Аллахтын аты менен ант беришсин. Кийин анттарын бузуп, айтылгандарды кылса Аллахка да пендеге да күнөөкөр болот

Ант беришкенден кийин күбөлүктү же антты бузуп кыянат кылары белгилүү болуп калса; маркумдун туугандарынан күбөлүккө акылуураак болгон эки киши күбө болуп, алар да: Биздин күбөлүгүбүз алардын жалганчы жана кыянатчы күбөлүктөрүнө караганда чындыкка жана аманатка бек, биз акыйкаттан тайбай ант бердик, эгер акыйкаттан тайсак Аллахтын чегинен чыккан залымдардан болуп калабыз деп ант беришет.

Намаздан кийин күбө болгон күбөлөрдүн күбөлүгү шектүү болуп калуусунан же аны кабыл кылбай коюуларынан, жогоруда айтылган эки адамдын күбөлүгү шариятка ылайык күбөлүккө жакыныраак болот. Алар күбөлүктү бузбайт, алмаштырбайт жана кыянат кылбайт. Ошондой эле мурас кылуучу кишинин туугандарынын кабыл кылуусуна да жакыныраак болот. Булар тиги экөө күбө болуп дуушар болгондон башка ант беришет. Күбө болууда жана ант берүүдө кыянаттыкты жана жалганды таштап Аллахка такыба болгула, буйрулган нерсени кабыл кыла тургандй берилип уккула. Ага баш ийбегендердин ишин Аллах Таала ийгиликтүү кылбайт.

Оо, адамдар, эсиңерде болсун, кыямат күнү Аллах Таала бардык элчилерди жыйып, аларга: Мен силерди элчи кылып жиберген үммөттөрүңөр силердин чакырыгыңарга кандай жооп кайтарды? деп сураганда, Аллахка жооп кайтара албай: Биз муну билбейбиз, муну Сен жакшы билесиң, оо, Жаратуучубуз, кайып илимин билген бир гана Сенсиң дешти.

Эстегин, Аллах Таала Иса пайгамбарга кайрылып: Эй, Марямдын уулу Иса, мен сени атасыз жараткан жакшылыгымды эстегин, энеңди заманындагы аялдардын арасынан тандап чыгарган жакшылыгымды эстегин, сени Жебирейил периштенин жардамы менен кубаттандырганымда бешиктеги убагыңда адамдарды даават кылганыңды, чоң киши болгонуңда аларга менин динимди жеткиргениңди, сага жазууну, Мусага түшүрүлгөн Тооротту, өзүңө түшүрүлгөн Инжилди үйрөткөнүмдү жана шарияттын жашыруун жактарын, пайдаларын, сырларын үйрөткөн жакшылыгымды эстегин. Сен ылайдан куштун келбетин жасап, анан үйлөгөнүңдө ал тирүү кушка айланган, көзү сокур туулган адамдын көрүү касиетин кайтаргансың, ала оорусун айыктырганыңда анын териси таптаза болгон, тирилтүүсүн Аллахка дуба кылып өлүктөрдү тирилткенсиң, ушунун баары Менин уруксатым менен болгон. Сен аларга ачык-айкын мужиза-кереметтерди көрсөткөнүңдө сени өлтүрмөкчү болгон Исраил урпактарынан сактаган жакшылыгымды эстегин. Алардын баары каапыр болуп сага ишенбей, Исанын көрсөткөндөрү анык сыйкыр дешкен болчу.

Мага жана Сага ишенүүсүн шакирттериңдин жүрөгүнө киргизип, жардамчы болуусун жеңил кылган жакшылыгымды эстегин, алар буга баш ийип, макул болушту жана: Оо, Жаратуучубуз, биз Сага гана таянган мусулман экенибизге Өзүң күбө бол! - дешти.

Шакирттер: сен Ага дуба кылсаң Жаратуучуң асмандан дасторкон түшүрө алабы? - деп сурашканын эстегин. Ошондо Иса пайгамбар аларды такыба болууга жана мындай суроо бербөөгө буйруп: (анткени мында аларга бузукулук болуусу мүмкүн) Эгер чындап ыймандуу болсоңор, ырыскы талап кылганда Жаратуучуңарга тобокел кылгыла - деди.

Шакирттер Исага: ушундай дасторкондон даам татып, Аллахтын кудуретине жана сен Анын элчиси экениңе көңүлүбүз тоюусун каалайбыз. Сен Аллахтан алып келген нерсе тууралуу бизге чындыкты айтканыңа чын жүрөктөн ишенебиз, адамдардын дасторконго келбей калгандарына мына биз күбө болобуз - дешти

Иса пайгамбар алардын талабын кабыл кылып Аллах Талаага мнтип дуба кылды: "Раббибиз, бизге тамак-ашы менен дасторкон түшүр, ал түшкөн күндү майрамдайбыз, биз өзүбүз жана бизден кийин келүүчүлөр Сага шүгүр кылып ошол күндү улуктайбыз. Бул Сенин Жалгыздыгыңа, диниңдин чындыгына белги жана далил болсун. Бизге ырыскы бер, оо, Жаратуучубуз, Өзүң эң жакшы ырыскы берүүчүсүң.

Аллах Таала Иса пайгамбардын дубасын кабыл кылды жана мындай деди: силер түшүрүүнү суранган дасторконду түшүрөм, бирок аны түшүргөндөн кийин ким каапыр болсо, өзүнөн көрсүн, аны эч кимди азаптабаган катуу азап менен азаптайм; анткени ал айдан ачык далилге күбө болду, анын каапырлыгы кежирликтен улам болуп жатат. Аллах аларга берген убадасынын өтөөсүнө чыгып, дасторконду түшүрдү.

Эстегин, кыямат күнү Аллах Таала Иса пайгамбарга кайрылып: Эй, Марямдын уулу Иса, сен адамдарга Аллахты ары коюп мага жана менин апама ибадат кылгыла дедиң беле? - деп сураганда, Иса Жаратуусун аруулап: мага алар үчүн чындыктан башканы айтуу ылайык эмес, эгер менин колумдан келип минтип айтканымда, Сен аны билет элең, анткени Сага эч нерсе жашыруун эмес, өзүмө бек жашырганды да билесиң. Ал эми мен Сендеги нерсени билбейм, чынында Сен бардык ачык, купуя жана кайып иштерди билесиң.

Иса Жаратуучусуна мындай деди: Мен адамдарга Сен мага буйруган сөздү: ибадат кылууга ылайык бир гана Сен экениңди айттым. Мен алардын арасында жашап турган учурда алардын айткандарына күбө болуп турганмын, кийин Сен мени тирүү асманга көтөрүп, алардын арасындагы мөөнөтүм бүткөн соң алардын ишин Сен Өзүң көзөмөлдөп калдың, оо, Жаратуучум. Сен бардык нерсеге күбө болуучусуң, Сага эч нерсе жашыруун калбайт, менин аларга эмне дегеним жана мен кеткенден кийин алардын эмне дегени Сага жашыруун эмес.

Оо, Жараткан, эгер азаптайм десең, алар өзүңдүн пенделериң, каалаганыңды кыласың. Эгер алардын ыйман келтиргендерин кечирим менен сыйлайм десең, Сени мындан эч ким тыя албайт, Сага эч ким үстөмдүк кыла албай турган Кубаттуусуң, башкарууда Даанышмансың

Аллах Таала Иса пайгамбарга мындай деди: Кыямат күнү чынчылдарга ниетинин жана иштеринин чындыгы пайдасын тийгизе турган күн. Аларга ак сарайларынын жана бак-дарактарынын астынан дарыялар агып турган бейиш бар, анда түбөлүк калышат, аларга өлүм болбойт. Аллах аларга ыраазы болду, эми такыр ачууланбайт. Алар да, төбүөктүү жакшылыкка жеткиргендиги үчүн Аллахка ыраазы болду. Мына ушул сый жана ыраазылык өтө чоң жеңиш, мындан өткөн жеңиш болбойт.

Асман-жердин мүлк-падышалыгы Жалгыз Аллахка тиешелүү, Аллах ал экөөнү жараткан жана аларды башкарып турат. Ошондой эле асман-жердеги бардык жаратылыштын мүлк-падышалыгы да Аллахка таандык, Ал бардык нерсеге Кудуреттүү, эч нерсеге күч-кубаты жетпей калбайт.

Жакшы көрүү менен айтылган, өтө көркөм, толук сыпатталган мактоолор Аллахка гана тиешелүү. Ал мурда эч окшошу болбогон асман жана жерди жаратты, бири-биринин артынан ээрчип жүргөн түн менен күндүздү жаратты. Түндү караңгы, күндүздү жарык кылды. Ушуга карабастан, каапырлар Ага башка нерсени теңеп, шерик кошуп алышты.

Эй, адамдар, Ал кемчиликсиз Зат атаңар Адамды (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) жаратканда силерди топурактан жаратты. Кийин дүйнө жашоосунда жашап турууңар үчүн силерге мөөнөт берди. анан кыямат күнү силерди кайра тирилтип чыгаруу үчүн Өзүнөн башка эч ким билбеген ажал мөөнөтүн берди. Ушундан кийин да Аллахтын кайра тирилтүүчү кудуретине ишенбей шектенесиңер.

Ал кемчиликсиз Зат асман-жердегинин баары Ага ибадат кылуусуна татыктуу, Ага эч нерсе жашыруун боюнча калбайт, Ал силер ниетиңерди, сөзүңөрдү, ишиңерди жашырсаңар да, ачык кылсаңара да билип турат. Кийин ошого жараша сыйлайт же азаптайт

Бутпарастарга Жаратуучуңардан далил, белги келсе, ага көңүл бурбастан таштап коюшту. Чынында аларга Аллахтын жалгыздыгын далидеген айдан ачык бир канча далил, белгилер келди, Аллахтын элчисинин чындык экенине бир канча далиллдер келди. Ошого карабастан кош көңүлдүк менен жүз буруп, тескери кетишти.

Алар ачык-айкын далил, белгилерден баш тартуу менен андан да ачык болгон нерседен баш тартып алышты. Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы, салматтыгы жана мактоо дубасы болсун) алып келген Куранды жалган дешти. Жакында кыямат күнү азапты көргөндө аларга келген чындыкты шылдыңдаган кандай болорун билишет.

Заалым үммөттөрдү кыйратып жок кылчу Аллахтын жолун бул каапырлар билбейби? Чынында Аллах Таала бул каапырларга бербеген жерди берген, булрада жок күчтү берген канчалаган элдерди жок кылды. Аларга асмандан утуру жамгыр жаадырып турчу, турган жерлерин аралай дарыяларды агызып койгон эле. Кийин алар Аллахка күнөөкөр болушту, күнөөгө баткандыгы үчүн аларды кыйратып жок кылды, анан алардын ордуна башка элдерди жаратты

Оо, элчи, эгер сага барактарга жазылган китепти түшүрсөк, алар аны өз көзү менен көрүп, анан колдору менен кармап көргөнүн тастыктаса да, баары бир аны тан албай, ишенбей коймок жана: сен алып келген нерсе анык сыйкыр экен, биз буга эч ишенбейбиз деп айтышмак.

Тиги каапырлар: Эгер Аллах Таала Мухаммадга бир периштени түшүрүп, ал анын чындык экенине күбө өтүп бизге сүйлөгөндө, ошондо ага ишенмекпиз дешет. Эгер алар сыпаттагандай периштени түшүргөнүбүздө да ишенишпесе, аларды кыйратып жок кылмакпыз, анда аларга тообо кылууга мөөнөт да берилмек эмес.

Аларга периштени элчи кылып жибере турган болгонубузда деле, алар ага жолугуп, аны угуусу үчүн периштени эркек кишинин кейпинде жибермекпиз; себеби, периштени Аллах Таала жараткан чыныгы өз кейпинде жиберсек ага туруштук бере алышмак эмес. А аны киши кейпинде жиберсек, бул аларга дагы күмөн жаратмак.

Булар сага периште түшүрүүнү талап кылып шылдыңдашса, мурдагы коомдор да элчилерин шылдыңдашкан. Кийин, алар азапка кабылды, бул азапка алар ишенбей, четке кагып шылдыңдаган эле.

Оо, элчи, бул жалганчы, шылдыңдоочуларга минтип айт: жер бетин кыдыргыла, Аллахтын элчилерин жалганга чыгаргандарын абалы эмне болгонуна ой жүгүрткүлө, чынында, алар күчтүү, бекем болгонуна карабастан кийин Аллахтын азабына кабылышты

Оо, элчи, аларга дагы минтип айт: Асмандын, жердин жана бул экөөнүн ортосундагылардын мүлк-падышалыгы кимге таандык? Айт: булардын баарынын мүлк-падышалыгы Аллахка тиешелүү. Ал пенделерине артыкчылык берип, Өз напсисине ырайымдуулукту жазып койгон, аларды азаптоого шашылбайт, качан гана тообо кылышпаса, кыямат күнү баарын жыят. бул күндүн болоруна шек жок. Аллахка каапыр болуп, өз жанына зыян кылгандар ыйман келтиришпейт жана зыяндан өз жандарын куткара алышпайт

Түнү-күнү жан кечиргендин баарынын мүлк-падышалыгы Аллахка таандык, Ал алардын сөздөрүн Угуучу, кылган иштерин Билүүчү, кийин ошого жараша жазалайт же сыйлайт

Оо, элчи, Аллах менен бирге бут-айкелдерге ж.б. нерселерге ибадат кылган бутпарастарга минтип айт: Аллахтан башканы жардамчы кылып, андан жардам суроом акылга сыйчу ишпи?! Ал мурда эч окшошу болбогон асман менен жерди жаратты, жаратууда эч кимди алдына салбады. Ал пенделирнен кимди кааласа ошого ырыскы берет, пенделеринен эч китм ага ырыскы бере албайт. Ал пенделерине муктаж эмес, пенделер Ага муктаж. Эй, элчи, аларга дагы минтип айт: Мени Жаратуучум бул үммөттүн ичинен эң биринчи Аллахка моюн сунуп, Ага таянуучулардан болуумду буйруду жана Ага шерик кылуучулардын катарында болуудан тыйды.

Оо, элчи, айткын: мен ширк жана башка Аллах тыюу салган күнөөлөргө бут коюп, Аллахка күнөөкөр болуудан, же ыйман жана башка Аллах буйруган нерселерди аткарбай кыямат күнү катуу азапка дуушар болуудан корком.

Кыямат күнү Аллах кимди бул азаптан алыстатса, Аллахтын ырайымы менен жеңишке жетиптир, мын ушул Аллахтын азабынан кутулуу жеңиши - эч бир жеңиш тең келбей турган ачык-айкын, чыныгы жеңиш.

Оо, Адам баласы, эгер сага Аллахтан бир балээ келсе, сени андан Аллахтан башка эч ким арылта албайт, эегр сага Аллахтан жакшылык келсе, мындан Аны тосуучу жок, анын артыкчылыгын кайтаруучу да болбойт. Ал бардык нерсеге Кудуреттүү, Аны эч нерсе алсыз кыла албайт

Ал пенделерин кордоп үстөмдүк кылуучу, аны эч нерсе алсыз кыла албай турган бардык тараптан бийик, Ага эч ким үстөмдүк кыла албайт, баары ага көз каранды. Өзүнүн кемчиликсиз сыпаттарына ылайык пенделеринин үстүндө, жаратуучулугунда, башкаруусунда жана шариятында Даанышман жана Кабардар, Ага эч нерсе жашыруун калбайт.

Оо, элчи, сени жалгансы деген бутпарастарга: Менин чынчылдыгыма кайсы нерсе күчтүү жана ишенимдүү күбө болот? - деп айт. Анан айт: Аллах менин чынчылдыгыма күчтүү, ишенимдүү күбө, Ал менин менен силердин ортоңордо Күбө болуучу, менинсилерге эмнени алып келгенимди жана силердин эмнени кайтарарыңарды билет. Аллах Таала мага силерди жана Куран жеткен инсан, жиндердин баарын эскертүү үчүн Куранды аян кылган. Силер, эй, бутпарастар, Аллах менен бирге дагы башка ибадат кылууга боло турган нерселер бар деп ишенесиңер. Эй, элчи, аларга дагы минтип айт: Силер ишенген нерсеңер жалган болгону үчүн ага мен күбө боло албайм, чынында Аллах ибадатка ылайыктуу Жалгыз, Анын шериги жок, мен Ага шерик кошкондордун баарынан жүз буруп четтеймин.

Биз Тооротту берген яхудилер жана Инжилди берген христиандар, Мухаммад пайгамбарды (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) өздөрүнүн балдарын башкалардын балдарынан айрып тааныгандай даана таанып билишет. Бул, тозокко кирүү менен жандарына зыян кылгандар эч ыйман келтиришпейт.

Аллахка шерик кошуп, анан кошкон нерсесине сыйынган жана Аллах Таала элчисине түшүргөн аяттарды жалган деп эсептеген адамдан өткөн залым адам болбойт. Аллахка шерик кошуп жана Анын аяттарын жалганга чыгарып залым болгондор эгер тообо кылышпаса, анда эч жеңишке жетишпейт.

Кыямат күнү алардын баарын чогултканда эч кимисине кыянат кылбайбыз. Аллахка башка нерсени шерик кылып ибадат кылгандарды жемелеп: Аллахтын шериктери деп жалган айтып жүргөн шериктериңер кайда? деп айтабыз.

Ушундай сыноодон кийин алардын шылтоосу өздөрү сыйынган нерседен баш тартуу гана болот да: Аллахка ант болсун, о, Жаратуучубуз, ал дүйнөдө биз бутпарас болгон эмеспиз, Сага ишенген, Сени жалгыз деп тааныгандардан болгонбу - деп жалган айтышат.

Оо, Мухаммад, булардын Аллахка эч нерсени шерик кылган эмеспиз деп танышканын, жана бул дүйнөдө Аллахка шерик кылган шериктеринин алардан качып, жок болуп кеткенин карачы?!

Оо, элчи, сен Куран окуганда бутпарастардын арасында аны уккандары да бар, бирок алар уккандарынан пайдалана алышпайт; анткени кежирлиги жана баш ийбегендиги үчүн алардын Куранды түшүнө албай турган кылып жүрөктөрүнө тосмо койгонбуз жана пайдалуу нерсени угуудан кулактарын керең кылганбыз. Алар ачык далилдерди, айкын белгилерди көп көрсө да баары бир ишенбейт. Сага келип, чындык тууралуу жалганды айтып талашат да: Сенин айтып жаткандарың мурдагылардын китебинен алынган болмуштар - дешет.

Алар адамдарды элчиге ыйман келтирүүдөн тыйып, андан алыстатат, пайда алдыра койбойт, өздөрү да андан пайдаланбайт. Бул кылыктары менен өздөрүн жок кылышат, жана кылган иштери кыйроо экенин билишпейт.

Оо, элчи, кыямат күнү аларды тозокко тикелей алып келгендеги абалын көргөнүңдө... Алар анда өкүнүч менен: Аттиң ай, дүйнө жашоосуна кайра барып калсак кана, анда Аллахтын аяттарын жалган дебейт элек, Аллах ишенген ыймандуулардан болот элек - дешет. Алардын оор абалын таң калуу менен көрөсүң.

Биз кайра дүйнө жашоосуна жиберилсек ыйман келтирет элек дегендери да жалган. Алардын ден-мүчөлөрү күбөлүк бергенде, (Аллахка ант, биз мурда бутпарас болгон эмеспиз) деген ичиндеги жалгандары ачыкка чыгып калды. Эгер алар бул дүйнө жашоосуна кайра келүүгө кудурети жеткенде деле, кайра эле тыюу салынган каапырлыгы менен бутпарастыгына барышмак, чынында алардын кайра кайтсак ыйман келтиребиз деген убадасы жалган.

Бул бутпарастар: биз азыр жашап жаткан жашоодон башка жашоо жок, биз эсеп берүү үчүн кайра тирилбейбиз дешти

Оо, элчи, кайра тирилүү болбойт дегендер Аллахтын алдында турганын көргөнүңдө, алардын абалы өтө оорлугуна таң кала карайт элең. Аллах Таала алардан: Силер жалган деген эч шеги жана жалганы жок кайра тирилүү ушул эмеспи?! - деп сурайт. Алар: Бизди жараткан Жаратуучубузга ант берип айтабыз, кайра тирилүү эч шеги жок чындык экен - дешет. Ошондо Аллах Таала аларга: Ушул күнгө ишенбегениңер үчүн азаптын даамын таткыла, дүйнө жашоосунда жүргөнүңөрдө бул күндү болбойт деп жалганга чыгаргансыңар - дейт.

Кыямат күнү кайра тирилүүнү жалган, Аллахтын алдына чогулууну мүмкүн эмес дегендер чынында зыян тартышты. Алар кабарсыз турганда кокусунан кыямат болуп, анан катуу өкүнүп: шорубуз курусун, Аллахка каапырлык кылып жана кыямат күнүнө даярданбай жаңылыш үмут кылыппыз - дешет, алар күнөөлөрүн жонуна көтөрүп жүрүшөт, алардын көтөргөн күнөөлөрү кандай жаман

Аллахты ыраазы кылчу ишти кылбагандарга сөйөнүп алган бул дүйнө жашоосу өтүп кетчү оюндай эле. Ал эми ыйман келтирип, баш ийип жакшы иштерди жасаган жана ширк, күнөө кылуу сыяктуу тыюу салынган иштерден тыйылып Аллахка такыба болгондорго акырет жашоосу жакшы. Эй, бутпарастар, ушуга акыл жүгүртсөңөр, ыйманга келип, жакшы иштерди жасайт элеңер.

Оо, элчи, алар сени сыртынан жалганга чыгарганына кайгырганыңды Биз билебиз. Сен билгин алар сенин аманатка бек, чынчыл экениңди билет жана өз ара сени жалганга чыгарышпайт. Бирок алар залым адамдар, сенин ишиңе ичинен ишенип турса да, сыртынан четке кага берет.

Бул жалганга чыгаруу сага гана тиешелүү деп ойлобо. Сенден мурдагы элчилер да жалганга чыгарылган, коомдору аларды азаптаган. Алар үгүттөөдө, Аллах жолунда казат кылууда сабырдуулук кылышкан жана аларга Аллахтын жардамы келген. Аллах китебинде жазган жардамды жана элчилерине берген убаданы эч ким өзгөртө албайт. Эй, элчи, чынында сага мурдагы элчилердин кабары, б.а. аларга коому кандай каршы чыкканы жана Аллах Таала аларга жардам берип душмандарын кандай кыйратканы тууралуу кабар берилди

Оо, элчи, сен алып келген чындыктан тескери бурулуп, жалганга чыгаргандары сага катуу тийсе, эгер жер астын кирүүчү жол же асманга көтөрүлчү тепкич таап, Биз сага бергенден башка далил, белги көрсөтө алсаң, анда ошондой кыл. Эгер Аллах кааласа алардын баарын чогултуп сен алып келген туура жолго салып коймок. Бирок Өзүнүн жеткиликтүү даанышмандыгы менен мындай кылууну каалбады. Сен буга акылы жетпеген илими тайкылардан болбо. Алардын ыйманга келбегенине кайгырганыңды токтот.

Сен алып келген диниңди сөздү угуп, түшүнгөндөр гана кабыл кылышат, а каапырлар өлүк сыяктуу алардын эч кадыры жок, жүрөктөрү өлүп калган. Өлүктөрдү кыямат күну Аллах кайра тилитет, анан кылган иштерине жооп берүү үчүн Жалгыз Аллахтын алдына кайтышат

Бутпарастар: Мухаммадга ал алып келген дини чындык экенине далил боло турган адаттан тыш белги берилбейби? - дешет. Эй, элчи, аларга: Аллах Таала силер каалагандай белгини тушүрүүгө кудуреттүү - деп айт. Бирок ошол белгини түшүрүүну талап кылган бутпарастардын көбү белгини түшүрүү, алардын талабы менен эмес, Аллахтын даанышмандык сыры менен болорун билишпейт. Эгер мындай белгини түшүргөндөн кийин да ыйманга келишпесе, анда кыйроого учурап калышмак.

Оо, Адам балдары, жер бетинде кыбырыган жандуунун баары, асманда канат каккан канаттуулар жаратылуусунда жана ырыскылануусунда силер сыяктуу эле үммөт. Сакталган китепте (Лавх ал-Махфузда) эч нерсени калтырбай жазганбыз. Баарынын илими Аллахка маалым. Кийин, кыямат күнү өкүмду угуу үчүн баарыңар Аллахка кайтасыңар жана ар ким өзүнө ылайык сыйланат же жазаланат.

Аяттарыбызды жалган дегендер кулагы укпаган кереңдер, сүйлөй албаган дудуктар сыяктуу. Буга кошумча алар караңгылыкта, көрө алышпайт, мындайлар туура жолду тапмак беле?! Аллах адамдардан кимди адаштырууну кааласа, адаштырат, кимди туура жолго баштоону кааласа, эч кыйшыгы жок түз жолго багыттайт

Оо, элчи, тиги бутпарастарга минтип айт: Айткылачы, эгер силерге Аллахтын азабы, же болуусу убада берилген кыямат болуп калса, ошол убакта башыңарга түшкөн балээ, кыйынчылыктан куткаруусун суранып Аллахтан башкага кайрыласыңарбы?! Эгер силер сыйынган нерселер пайдасын жана зыянын тийгизе алат деп ишенгениңер чын болсо ушинтмексиңер.

Бул учурда өзүңөрдү жараткан Аллахтан башкага дуба кылбастыгыңар чындык. Ал силерди балээден сактап, зыянды токтотот, Ал буга башчы жана ушундай кылууга Кудуреттүү. Ал эми Аллахка шерик кылып ибадат кылган "кудайларыңарды" алардан пайда да, зыян да болбоосун билип, таштап коёсуңар.

Оо, элчи, сенден мурдагы үммөттөргө да элчилерди жибергенбиз, аларды да коомдору жалганчы деп, алар алып келген динден тескери бурулушкан. Биз аларды Жаратуучуларына багынып, Анын алдында кемсинүүсү үчүн жакырчылык, дене-боюна зыяны тийчү оору-сыркоо менен азаптадык.

Алардын башына балээ түшүргөнүбүздө, андан кутулуу үчүн Аллахтын алдында кемсинип, Ага багынып калышса, Биз аларга ырайым кылмакпыз. Бирок алар минтпеди, алардын жүрөгү катып калгандыктан этибар кылбады жана сабак албады. Берилип алган күнөө жана каапырлыктарын шайтан аларга кооз көрсөтүп, каапырлыктарын уланта беришти.

Жакырлык жана оорудан сабак албай, Аллахтын буйруктарын да аткарбай коюшканда, аларга ырыскы эшиктерин ачып, байлык берип, ден-соолуктарын чыңдап азгырып кызыктырдык. Качан алар көөдөнүн көтөрүп менменсинип, өздөрүнө берилген нерсеге чиренип калышканда, кокустан Биздин азабыбыз келди эле, үмүттөрү үзүлүп эмне кыларын билбей калышты.

Элчилерге жардам берүү, каапырларды кыйроого учуратуу аркылуу каапырлардын аягы кесилди. Душмандарын кыйратып, досторуна жардам берген Ааламдардын Жаратуучусу Аллахка шүгүр, мактоо жана ыраазылык болсун.

Оо, элчи, тиги бутпарастарга минтип айт: Эгер Аллах силердин угуу жана көрүү касиетиңерди алып, керең, сокур кылып койсо, жүрөгүңөргө мөөр басып, эч нерсени баамдабай калсаңар; силердин жоготкон нерсеңерди кайсы кудайыңар кайтарып бере алат, айткылачы? Эй, элчи, ойлоп көрчү, биз буларга кандай гана белгилерди баяндабадык, кандай гана далилдерди келтирбедик, алар болсо ошондон кийин да тескери бурулушту!

Оо элчи, аларга минтип айт: Аллахтын азабы силерге билинбей кокустан келсе да же ачык эле билинип келсе да, Аллахка каапырлык кылган жана пайгамбарларын жалганга чыгарган залымдар гана кыйроого учурайт

Биз элчилерибизди ыймандуу, баш ийген адамдарга аларды кубантуучу, эч түгөнбөгөн, үзгултүккө учурабаган түбөлүк жакшылыкты айтып кабарлоо үчүн жана каапыр, күнөөкөр адамдарга катуу азабыбызды айтып эскертүү үчүн жибердик. Элчилерге ишенип, жакшы иштерди кылгандарга акыретте эч коркунуч болбойт, ошондой эле алар бул дүйнө жашоосунда аткарган иштерине өкүнбөйт жана кайгырбайт.

Биздин аяттарыбызды жалган дегендер, Аллахка баш ийбегени себептүү азапка кабылышат

Оо, элчи, тиги бутпарастарга дагы минтип айт: Менде өзүм каалагандай алып иштете турган Аллахтын ырыскы казынасы бар деп айтпаймын. Мага Аллах аян-кабар аркылуу билдиргенден башка кайыптарды да билем деп айтпаймын. Мен периштелердин биримин деп да айтпаймын. Мен Аллахтын элчисимин, мага аян-кабар болгон нерсени гана ээрчийм, өзүмдо болбогон нерсени айтпайм. Эй, элчи, аларга дагы мындай де: Чындыктан көзү тосулуп калган каапыр менен чындыкты көрүп ага ишенген ыймандуу бирдей болобу? Эй, бутпарастар, айлан-чөйрөңөрдөгү белгилерге акылыңарды иштетпейсиңерби?

Оо, элчи, кыямат күнү Жаратуучусунун алдында тирилип туруудан корккондорду Куран менен коркутуп, эскерт. Аларга Аллахтан башка пайда алып келе турган дос, зыяндан сактап кала турган колдоочу жок. Алар буйрулган ишти аткарып, тыйылган иштен тыйылып Аллахка такыба болушаар. Мына ушулар Курадан пайда ала турган адамдар

Оо, элчи, эртели-кеч Аллахка чын ыкласы менен дайыма ибадат кылган кембагал мусулмандарды жаныңдан алыстатпа. Бутпарастардын чоңдорун өзүңө жакындатуу үчүн буларды жаныңдан алыстатпа. Сен ал жакырларды эч эсеп кылбайсың, аларды Аллах эсеп-кысап кылат, алар да сени эсеп кылбайт. Сен эгер аларды жаныңдан оолактатсаң, анда Аллахтын чегинен чыккан кишилерден болуп каласың.

Ушинтип аларды бири-бири менен сынадык. Аларды дүйнө үлүшүндө ар түрдүү кылдык. Бай каапырлар кедей мусулмандарды теңсинбей: Аллах биздин арабыздан мына ушул жакырларды туура жолго салдыбы? Эгер ыйман жакшылык болгондо анда алар бизден мурда ээ болмок эмес, биз алардан мурда ээ болмокпуз - дешкени үчүн, Биз аларды ушундай сынадык. Жакшылыгына шүгүр кылуучуларды Аллах жакшыраак билет эмеспи, ошон үчүн аларды ыйманга багыттады, каапырларды да жакшы билип, аларды кур калтырды, алар ыйманга келишпейт. Ооба, Аллах алардан Билүчүүрөөк.

Оо, элчи, эгер сага сен алып келген диндин чын экенине далил болгон Биздин аяттарыбызга ишенген ыймандуулар келсе, аларды урматтап саламына жооп кайтар, аларга Аллахтын ырайымы кенен экенин сүйүнчүлө. Аллах Таала Өзүнө кенен ыйрайымдуулукту ыйгарган. Алардын кимиси болсо да билбестен же унутуп күнөөгө барса, кийин андан кайтып тообо кылса, иш-аракеттерин жакшыртса, Аллах Таала чынында анын кылган күнөөсүн кечирет. Аллах Таала тообо кылган пенделерине Кечиримдүү жана аларга Ырайымдуу.

Жогоруда айтылгандарыд сага баяндаган сыяктуу, жалган ишенимдегилерге да далил, белгилерибизди баяндайбыз, күнөөкөрлөрдүн жолу жана түзүлүштөрү айкын болуусу үчүн жана алардан алыс болуп сактанууңар үчүн

Оо, элчи, аларга: Силер сыйынып жаткан Аллахтан башка нерселерге сыйынууга Аллах мага тыюу салган - деп айт. Дагы айт: Аллахтан башкага сыйынуу каалооңорду ээрчибейм, эгер мында мен силерди ээрчисем ак жолдон адашкан болом, ага багытталбай калам. Аллахтын далилисиз каалоолорун ээрчигендердин баарынын абалы ушундай болот.

Оо, элчи,тиги бутпарастарга минтип айт: Мен каалаоомду эмес, Жаратуучумдун ачык-айкын далилин ээрчийм. а, силер болсо бул далилди жалганга чыгардыңар.Силер талап кылып жаткан адаттан тыш далилдер жана силер шашылып жаткан азаптар менин колумда эмес. Булар Аллахтын колунда. Жалпы силер талап кылган нерселердин өкүмү Аллахка тиешелүү. Ал чындыкты айтат, чындык менен өкүм чыгарат. Ал чындык менен жалганды ажыратуучулардын жана баяндоочулардын эң жакшысы.

Оо, элчи, аларга айт: Эгер менин колумда же мүмкүнчүлүгүмдө силер шашып талап кылып жаткан азап болгон, аны эбак эле түшүрмөкмүн жана анда мени менен силердин ортобуздагы ишибиз да бүтмөк. Аллах Таала заалымдардын мөөнөтүн канча узартууну жана аларды качан азаптоону жакшы билет

Кайыптын казыналары жалгыз Аллахтын колунда, аны Андан башка эч ким билбейт. Ал кургактыктагы жана деңиздеги айбанаттарды, өсүмдүктөрдү жана заттарды билет. Дарактын кайсы бир жерге учуп түшкөн жалбырагы, жер түбүндө өнгөн дан, бышкан жана быша элек нерсенин баары анык китепте жазылып сакталган, ал китеп Лавхул Махфуз.

Силер уктаганда рухуңарды белгилүү мөөнөткө алып турган Ал Аллах. Күндүзү ойгоо кезиңерде иштерден эмнени кылганыңарды билген да Аллах. Уйкуда рухуңарды алгандан кийин ишиңерди кылууңар үчүн күндүзү кайра тирилтет. Ушинтип Аллах өлчөп койгон өмүрүңөр бүткөндөн кийин, кыямат күнү тирилип Аллахтын Өзүнө кайтасыңар. Ошондо силер бул дүйнө жашоосунда эмне кылып жүргөнүңөрдү кабарлайт жана ошого жараша сыйлайт же жазалайт

Аллах Таала пенделерине үстөм; бардык тараптан алардан Бийик, башка баардык нерсе Ага көз каранды. Өзүнүн кемчиликсиз улуктугуна жараша пенделериинин үстүндө. Эй адамдар, Аллах силерге кылган ишиңерди эсептеп сактоочу периштелерин жиберет, ажалыңар жеткенде жаныңарды алуу үчүн өлүм периштесин жана анын жардамчыларын жиберет. Ал периштелер буйрулган ишин кемчиликсиз аткарат

Кийин жаны алынгандын баары, кылган иштерине эсеп берүү үчүн, аларга күчтүү чечим жана адил өкүм чыгаруучу чыныгы падышасы Аллахтын алдына чогулат. Ал иш-аракеттерди өтө бат эсеп кылуучу.

Оо, элчи, бул бутпарастарга минтип айт: Кургактын жана деңиздин караңгылыгында кабылган апаат-балээлерден ким силерди саламат сактап калат? Ичиңерден да, сыртыңардан кемсинип, Анын жалгыз Өзүнө: О, Жараткан, эгер ушул балээден бизди сак-саламат алып калсаң, бул жакшылыгыңа шүгүр кылуучулардан болуп, Сенден башкага сыйынбайбыз - деп жалбарасыңар го.

Оо, элчи, аларга минтип айт: Силерди ал балээден куткара турган Аллах Өзү, бардык кайгы-кападан арылтат. силер болсо ошондон кийин да, жыргалчылык учурда Ага башка нерсени шерик кыласыңар. Ушул кылганыңардан да өткөн залымдык болобу?!

Оо, элчи, аларга дагы минтип айт: Аллах Таала силерге үстүңөрдөн келүүчү таш жаадыруу, чагылган түшүрүү, топон сууга чөктүрүү сыяктуу ошодой эле бут астыңардан келүүчү жер титирөө, жер жутуу сыяктуу азаптарды жиберүүгө күчү жетүүчү-Кудуреттүү. Же жүрөгүңөрдү бири-бириңе каршы кылып коёт да, ар кимиң өз каалооңду ээрчип, бири-бириңерди өлтүрөсүңөр. Эй элчи, алардын ишеними жалган, сен алып келген дин чындык экенин түшүнүүсү үчүн аларга түрдүү белги, далилдерди көрсөтүп жана баяндап жатканыбызды карап көрчү.

Коомуң бул Куранды жалган деди. Куран чындык, анын Аллахтан экенине эч күмөн жок. Эй, элчи, аларга: Мага силерди көзөмөлдөө жүктөлгөн эмес, болгону мен силерге жакын арада туш болуучу катуу азапты эскертүүчүмүн.

Ар бир кабардын туруктуу убактысы жана бүтө турган акыркы чеги бар. Ушунун бири силердин малыңардын жана акыбетиңердин кабары. Муну кыямат күнү кайра тирилгенде билесиңер.

Оо, элчи, эгер бутпарастардын Биздин аяттарыбыз тууралуу келекелүү, шылдың сөздөрүн уксаң, аяттарыбызды шылдыңдаган сөздөн башка сөзгө көчмөйүнчө алардан алыс бол. Эгер шайтан унттуруп алар менен отуруп калсаң жана кийин эстесең, алардын отурушун ташта, мындай бузукулар менен отурба.

Аллахтын буйруктарын аткарып, тыюусунан тыйылып такыба болгондор бутпарастар үчүн жооп бербейт, болгону алардын моюнунда туура эмес иштен кайтаруу гана бар, мүмкүн бутпарастар да, буйруктарды аткарып, күнөөдөн тыйылып такыба болуп калаар

Оо, элчи, диндерин оюн-тамашага айлантып, шылдың, келеке кылган бутпарастардан алыс бол, аларды дүйнө жашоосу жана андагы убактылуу кызыктар азгырып койгон. Эй, пайгамбар, адамдарга Куран менен насаат кыл, кылган күнөөлөрү себептүү өздөрүн кыйроого дуушар кылып албасын. Ага жардам бере турган Аллахтан башка жардамчы болбойт жана Кыямат күнү аны Аллахтын азабынан арачалай турган колдоочу да болбойт. Азаптан кутулуу үчүн жаза акысына эмнени бербесин, баары бир кабыл кылынбайт. Булар күнөөгө баткан себептүү өз жандарын кыйроого учураткандар, Кыямат күнү алардын каапырлыгы үчүн ысыктыгы акыркы чегине жеткен ичимдиктер берилип, жан кейиткен азап менен азапталат.

Оо, элчи, тиги бутпарастарга минтип айт: Аллахтан башка, пайда берүүгө да, зыян берүүгө да ээлик кыла албаган бут-айкелдерге сыйыналыбы. Аллах Таала туура жолго салып койгондон кийин динден кайтып, шайтандар адаштырып, туура жолун таппай акылы айран болгон кишиге окшойлубу. Анын түз жолдогу жолдоштору бар, алар аны чындыкка чакырат, ал болсо алардын чакырыгына жооп бере албайт. Эй, элчи, аларга дагы минтип айт: Чынында Аллахтын жолу мына ушул туура жол, Аллах бизди Анын Жалгыздыгын моюндап, Ага ибадат кылып моюн сунууга буйруган, Ал ааламдардын Жаратуучусу

Чынында бизди намазды толук кандуу окууга буйруду, Аллахтын буйруктарын аткарып, тыюусунан тыйылып, такыба болууга буйруду. Ал Жалгыз, кыямат күнү пенделер топтолуп, кылган иштерине эсеп-кысап берүү үчүн Ага барат.

Ал асман-жерди чындык менен жараткан кемчиликсиз Аллах Таала. Аллах бир нерсеге бол деген күнү ал болуп калат. Кыямат күнү тургула дегенде турушат. Анын сөзү сөзсүз боло турган чындык. Кыямат күнү Исрафил периште сурнайын экинчи жолу үйлөгөндө бардык падышалык Ага таандык болот. Ал кайыпты да, көрүнүп турганды Билүүчү, жаратууда жана башкарууда Даанышман, эч нерсе жашыруун болбогон Кабардар, иштердин ички сыры Ага сыртында көрүнүп тургандай эле маалым

Оо, элчи, Ибрахим (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) буттарга сыйынган атасына кайрылып: "Ата, Аллахты танып, ушул буттарга ибадат кыласыңбы? Сиз дагы, буттарга ибадат кылган сиздин коомуңуз дагы Аллахты танып, Андан башка нерселерге ибадат кылып, ачык-айкын адашышты жана чыныгы туура жолдон четтеп кетишти. Ал Кемчиликсиз Аллах чыныгы ибадатка татыктуу, Андан башкалары ибадат кылууга татыктуу эмес

Атасынын жана анын коомунун адашуусун көрсөткөн сыяктуу, Аллахтын жалгыздыгына, ибадат кылуу жалгыз Ага ылайык экенине жыйынтык чыгарып, Аллах эч бир шериги жок, бардык нерсеге Кудуреттүү экенине анык ишенүүчүлөрдөн болуусу үчүн ага асман-жердин түгөнгүс мүлкүн көрсөттүк.

Караңгы киргенде асмандан жылдызды көрүп: "Ушул менин Раббим" - деди. (Жер жарып) жылдыз көрүнбөй калганда: "Жок болуп кетүүчүлөрдү жакшы көрбөймүн" , - деди. Анткени, чыныгы Кудай дайыма бар болот, Ал жоголуп кетпейт.

Толуп чыккан айды көрүп: "Мына ушул менин Раббим" - деди. Ай батып кеткенде: "Жалгыздыгын таанууга жана Ага ибадат кылууга Аллах Өзү жол көрсөтпөсө, Анын чыныгы дининен алыстап, адашкан коомдон болуп калчудаймын" - деди.

Жаркырап тийген күндү көрүп: "Мына бул жылдыздан да, айдан да чоң болгон Күн менин Раббим" - деди. Күн батып кеткенде: "Эй, эл-журт, силер Аллахка шерик кылган нерселердин баарынан жүз бурдум" - деди.

Мен көп кудайлуулук ишениминен бир Кудайга ишенүүгө кайтып, мурда эч бир окшошу болбогон асман-жердин Жаратуучусуна динимди тапшырдым. Мен Аллахка башка нерсени шерик кылып ибадат кылуучулардан эмесмин.

Бутпарас коому Аллахтын жалгыздыгы тууралуу талашып-тартышып, аны бут-айкелдери менен коркута баштаганда, аларга минтип айтты: "Аллахтын жалгыздыгы, ибадатка татыктуулугу тууралуу талашасыңарбы? Раббим мени бул жолго Өзү багыттаган, мен силердин бут-айкелдериңерден коркпоймун. Анткени, эгер Аллах каалабаса, алар мага зыянын да, пайдасын да тийгизе албайт. Аллах каалаган нерсе гана болот. Аллах бардык нерсени билип турат, асман-жерде болгондордун баары ага жашыруун эмес. Эй, эл, силер Ага каапыр болуп, ширк кылып, жалгыз Аллахка ишенбей жүрөсүңөр, ушуну ойлонбойсуңарбы?!

Силер Аллахка эч далилсиз ширк кылып, Аллах жараткан нерселерди Ага шерик кылуудан коркпосоңор, мен силер ибадат кылып жаткан буттардан эмнеге коркмок элем.?! Бул эки топтун: бир Кудайга ишенүүчүлөр менен ширк кылуучулардын кайсынысы бейпилдикке, тынчтыкка татыктуу? Булардын кайсынысы татыктуураак экенин билсеңер, ошонусун ээрчииле, акыйкатта татыктуурагы - эч шексиз - бир Кудайга ишенүүчү, ыймандуулардын тобу.

Аллахка ыйман келтирип, шариятты бекем кармап, ыймандарына ширкти аралаштырбаган адамдарга гана тынчтык, амандык болот. Алар багытталган адамдар, аларды Раббилери туура жолго багыттаган.

(Бул эки топтун кайсынысы тынчтыкка акылуу...) деген Аллахтын сөзү Биз Ибрахимге берген далил. Ал ошол далил менен коомунун далилдерине үстөмдүк кылып, алардын далилдерин жокко чыгарды. Биз каалаган пендебиздин даражасын бул дүйнөдө да, акыретте да көтөрбүз. Эй, элчи, акыйкатта сенин Раббиң жаратуучулугунда жана башкаруусунда Даанышман, пенделерин Билүүчү.

Ибрахимге баласы Исхакты жана небереси Якубду бердик жана ал экөөң тең туура жолго салдык. Булардан мурда Нухту да туура жолго салганбыз.Ошондой эле анын урпактарынан Даудду, анын уулу Сулайманды, Айюбду, Юсуфту, Мусаны, анын агасы Харунду (аларга Аллахтын тынчтыгы болсун) туура жолго салганбыз. Биз пайгамбарларды алардын жакшылыктары үчүн ушундай сыйлаганбыз. Алардан башка жакшылык кылуучуларды да ушундай сыйлайбыз.

Ошондой эле Закарияны,Яхияны, Мариямдын уулу Исаны жана Илясты (аларга Аллахтын тынчтыгы болсун) туура жолго багыттаганбыз. Бул пайгамбарлардын баары Аллах элчи кылып тандаган саалих-ыймандуу адамдардан эле.

Ошондой эле Исмаилди, Ал-Ясаьны,Юнусту жана Лутту да (аларга Аллахтын тынчтыгы болсун) туура жолго багыттадык. Мухаммад пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун) баш болгон ушул пайгамбарлардын баарын ааламдардан артык кылдык.

Биз туура жолго түшүүсүн каалап, тандаган алардын кээ бир аталарын, кээ бир балдарын жана кээ бир туугандарын да бир Кудайга сыйынуу жана баш ийүү жолу болгон түз, туура жолго багыттадык.

Алардын туура жолго түшүүсү Аллахтын багыттоосу менен, Аллах каалаган пенделерин ушинтип багыттайт. Эгер алар Аллахка башка нерсени шерик кылышса, кылган жакшы иш-аракеттери текке кетет. Анткени, ширк жакшы иштерди жокко чыгарат.

Жогоруда айтылган пайгамбарларга Биз китептерди, даанышмандыкты жана пайгамбарлыкты бергенбиз. Эгер сенин коомуң Биз пайгамбарларга берген бул үч нерсеге каапырлык кылышса, ага каапыр болбой турган башка коомду даярдап, алмаштырып коёбуз. Алар аны бекем кармаган ыймандуулар болушат. Алар мухажирлер жана ансарлар, ошондой эле алардын жолун жолдогон кыяматка чейинки ыймандуулар.

Ошол пайгамбарлар жана алар менен бирге айтылган аталары, балдары жана бир туугандары акыйкатта туура жолго түшкөн адамдар. Эй, элчи, сен ушуларды ээрчи жана коомуңа: "Мен Куранды жеткиргеним үчүн силерден акы сурабаймын. Куран - инсан жана жиндер үчүн насаат-эскертме, ал аркылуу түз, туура жолду табасыңар" - деп айт.

Бутпарастар Аллахтын пайгамбары Мухаммадга (ага Аллахтын тынчтыгы, саламаттыгы жана мактоо дубасы болсун): "Аллах адамзатка эч кандай аян-кабар түшүргөн эмес" - дегенде, Аллахты Өз улуулугуна жараша баалашкан жок. Эй, элчи, аларга минтип айт: "Мусага анын коому үчүн нур, туура жол жана багыт кылып Тооротту ким түшүргөн?" Жөөттөр анын жазып алышып, көңүлүнө жаккан жерин ачык көрсөтүп, Мухаммаддын сыпаттары сыяктуу көңүлдөрүнө жакпаган жерин жашырып коюшкан. Эй, араптар, силер өзүңөр да, силерден мурдагылар да билбеген нерселерди Курандан үйрөндүңөр. Эй, элчи, аларга: "Аны Аллах түшүргөн" - деп айт. Кийин аларды чындык ачыкка чыкчу күн келгиче, караңгы, адашкан, шылдыңдаган абалдарында таштап кой.

Оо, пайгамбар,Куран Биз сага түшүргөн китеп, ал берекелүү, мурдагы асман китептерин тастыктаган китеп. Ал Мекке элин жана жердин чыгыш-батышындагы адамдардын баарын туура жолго киргизүү үчүн эскертүү. Акырет жашоосуна ыйман келтиргендер, Куранга да ыйман келтиришет. Анда айтылгандарды иш жүзүндө аткарышат. Намаздарын парз, важыб, мустахабдары менен шариятта белгиленген так убактысында окушат.

Өз оюнан ойлоп таап Аллахка жалган айткан адамдан өткөн залым болобу!? Ал: "Аллах Таала адам баласына эч кандай аян-кабар түшүргөн эмес" - деп айтат. Же Аллах ага эч нерсе түшүрбөсө деле, өзүнө аян-кабар түшүрдү деп айтат. Же болбосо: "Мен дагы Аллах Куранда түшүргөн дин сыяктуу динди түшүрөмүн" - дейт. Эй, элчи, ал залымдар өлүмдүн даамын татышканын, периштелер аларга колун созуп, азаптап, уруп жатышканын көргөнүндө... Периштелер аларга каардуу мамиле жасап: "Жаныңарды чыгаргыла, биз аны алып кетебиз. Пайгамбарлык, аян-кабар жана Аллах түшүргөн сыяктуу динди түшүрүү тууралуу Аллахка жалган айтканыңар себептүү ошондой эле Аллахтын аяттарына ыйман келтирүүдөн текеберленгениңер үчүн бүгүн катуу, кор кылуучу азап менен кыйналасыңар" - дешет. Эгер ошол учурду көргөңүңдө өтө коркунучтуу абалды көрөт элең.

Кайра тирилүү күнү аларга минтип айтылат: "Биз силерди алгач жаратканда жылаңач, жылаң аяк жараткандай, Биздин алдыбызга бүгүн байлыгыңар да, бийлигиңер да жок жалгыз келдиңер го! Биз берген байлык, бийлигиңерди тиги дүйнөгө таштадыңар. Ибадат кылганда Аллахка шерик болот, бизге ортомчулук кылат деп ойлогон "кудайларыңарды" да жаныңарда көрбөдүк. Силердин алар менен байланышыңар үзүлдү. Булар Аллахтын шериктери, бизге колдоо көрсөтөт деген оюңар жокко чыкты".

Чынында, үрөөндү өндүрүп, андан эгин чыгарган жалгыз Аллах. Данекти жарып, андан курма, жүзүм, ж.б. дарактарды өстүргөн да жалгыз Аллах. Ал өлүктөн тирүүнү чыгарат; мисалы, адам баласы да, айбанаттар да бир тамчы уруктук суудан чыккан. Ал тирүүдөн өлүктү чыгарат; мисалы, ошол уруктук суу адамдан чыгат, жумуртка тооктон чыгат. Ушунун баарын силерди жараткан Аллах жасайт. Эй, бутпарастар, Аллахтын жоктон бар кылганына күбө болуп туруп, чындыктан кантип качасыңар!?

Ал, Кемчиликсиз, Улуу Аллах түндүн караңгылыгын таңдын нуру менен жарытат. Ал, күндүзү иштеп чарчаган адамдар эс алып, иш-аракеттерин токтотуусу үчүн түндү эс алуучу убак кылды. Ал, күн менен айды ченелген тагдыр менен жүрө турган кылды. Мына ушул айтылган жоктон бар кылуунун баары эч кимдин күчү жетпеген Кубаттуу Аллахтын тагдыры, Ал жараткандарын жана аларга эмне пайдалуу экенин Билүүчү.

Оо, Адам, баласы, Ал, Кемчиликсиз, Улуу Аллах силер кургакта жана деңизде сапарда жүргөндө аларды карап жол табуу үчүн асмандагы жылдыздарды жаратты. Чынында, далил, белгилерге акыл жугүртүп, андан пайда ала турган адамдар үчүн, Кудуретибизди билдирген далил, белгилерди ачык-айкын баян кылдык.

Ал Кемчиликсиз, Улуу Аллах силерди бир жандан, атаңар Адамдан жараткан. Ал эми жаратылууңар атаңардын топурактан жаралуусунан башталган. Кийин андан силерди жаратты. Силерге энеңердин жатынын бышып жетилүүчу жай, атаңардын бел омурткасын сакталуучу жай кылып койду. Аллахтын сөзүнө түшүнгөн адамдар үчүн далилдерди ушиндай баян кылдык.

Ал, Кемчиликсиз, Улуу Аллах асмандан жамгыр жаадырат. Жамгыр суусу менен өсүмдүктөрдүн бардык түрүн өстүрдүк, өсүмдүктөрдөн жапжашыл эгиндерди жана дарактарды чыгардык. Андан дандары бири-бирине жабышкан машактарды чыгарабыз. Курманын бутактарынан отурган адам да, турган адам да жетчүдөй ийилген шиңгил мөмөлөрү чыгат. Ошондой эле жүзүм бакчаларын, жалбырактары окшош бирок, мөмөлөрү ар башка зайтун жана анар бактарын чыгарабыз. Эй, адамдар, мөмөлөр эми байлаганда жана алар бышып-жетилип калганда аларга карагыла! Эй, адамдар, мында, далил, белгилерден пайда алып, Аллахка ыйман келтирген адамдар үчүн Аллахтын кудуреттүүлүгүнө ачык-айкын далилдер бар.

Бутпарастар пайда-зыяны тиет деген ишеними менен ибадат кылган учурда жиндерди Аллахка шерик кылышты. Чынында, аларды да Аллах жараткан, Андан башка эч ким жараткан эмес. Ошон үчүн ибадат кылууга бир гана Аллах ылайыктуу. Жөөттөр Узайрды, христиандар Исаны Аллахтын баласы деп, бутпарастар периштелерди Аллахтын кыздары деген сыяктуу Аллахка уул-кызды таңуулашты. Аллах жалган ишенимдегилер сыпаттаган сыпаттардын баарынан Аруу жана Бийик.

Ал, Кемчиликсиз, Улуу Аллах муда болбогон сүрөттөгү асмандардын жана жердин Жаратуучусу. Анын аялы болбосо, кантип баласы болсун!? Ал чынында, бардык нерсени жараткан, Ал бардык нерсени Билүүчү, Ага эч нерсе жашырууну эмес.

Оо, адамдар, ушундай сыпаттар менен сыпатталаган Зат силердин Раббиңер, андан башка силерге Рабби жок. Андан ашка ибадат кылууга татыктуу эч ким жок, Ал бардык нерсени жаратуучу, Анын Өзүө гана сыйынгыла, Ал ибадат кылууга татыктуу. Ал бардык нерсени сактап туруучу.

Көздөр аны орой албайт, Ал Кемчиликсиз Зат көздөрдү ороп алат. Ал саалих пенделерине Жумшак, алардан Кабардар.

Оо, адамдар, силерге Раббиңерден ачык-айкын далилдер жана белгилер келди, ким ага акыл жүгүртүп, баш ийсе, пайдасы өзүнө. Ал эми ким сокур болуп, акыл жүгүртпөсө жана баш ийбесе, анын зыяны өзүнө. Мен силердин иш-аракетиңерди санаган күзөтчү эмесмин. Мен силерди күзөтүп турган Раббимдин элчисимин.

Аллахтын күч-кудуретине ар түрдүү далил, белгилерди көрсөткөнүбүз сыяктуу, аяттарыбызды да убада, эскертүү, насаат кылып ар түрдүү түшүрдүк. Бутпарастар: Бул аян-кабар эмес, сен муну мурдагы китеп ээлеринен үйрөнгөнсүң - дешет. Ошондой эле чындыкты Мухаммаддын үммөтүнө баян кылуубуз үчүн аяттарды түрдүү кылдык. Алар чындыкты калы кылышат жана аны ээрчишет.

Оо, элчи, Раббиң сага аян-кабыр кылган чындыкты гана ээрчи. Ал кемчиликсиз Аллах, Андан башка ибадтка татыктуу эч ким жок. Каапырлардын тоң моюндугуна жүрөгүңдү алагды кылба, алардын иши Аллахтын колунда.

Эгер Аллах алардын Ага эч нерсени шерик кылбоосун каалаганда, алар Ага эч нерсени шерик кылбайт эле. Эй элчи, сени алардын ишин көзөмөлдөй турган кароол кылган эмеспиз. Сен аларга мажбурланбайсың, чынында сен элчисиң, сенин милдетиң жеткирүү.

Оо, ыймандуулар, сөгүүгө ылайыктуу өтө жаман нерселер болгонуна карабастан, бутпарастар Аллахка шерик кылып сыйынып жаткан бут-айкелдерди сөкпөгүлө. Бутпарастар ага өчөшүп жана караңгылык кылып Аллахты сөкпөсүн. Аларга адашуулары кооз көрүнгөн сыяктуу бардык үммөттөргө өздөрүнүн иш-аракеттери жакшы болсо да, жаман болсо да аны кооз көрсөттүк. Биз аларга кооз көрсөткөн нерседен сактангыла. Кыямат күнү баары Раббисине кайтат. Ошондо алардын бул дүйнөдө эмне иш-аракет кылганын кабар берип, ошого жараша жазалайт.

Эгер Мухаммад аларга алар талап кылган Аллахтын аят-белгилеринен бир белгини алып келсе, ага ыйман келтиребиз деп, бутпарастар колунан келишинче жан үрөп Аллахка ант беришет. Эй элчи, аларга: "Аят-белгилерди түшүргүдөй алар менин колумда эмес, ал Аллахтын колунда качан кааласа, ошондо түшүрөт" - деп айт. Эй, ыймандуулар, эгер алардын талабына ылайык аят-белги келсе да алардын ыйман келтирбестигин билесиңерби? Алар кежирленип, моюнуна албаган боюнча кала беришет, анткени алар туура жолду каалашпайт.

Өздөрүнүн кежирлиги себептүү биринчи ирет Куранга ыйман келтирүүдөн алыстатып койгонубуз сыяктуу, алардын жүрөктөрүн жана көздөрүн чындыкка алып барчу туура жолдон алагды кылып, оодарып койдук. Эми аларды адашып, дүрбөлөңгө түшүп, тентиген боюнча Раббисине калтырып коёбуз.

Биз алар талап кылган нерсени алып келип, периштелерди түшүрсөк жана ага күбо болушса, өлүктөр сүйлөп, сен алып келген дин чындык экенин айтышса, алар талап кылган нерсенин баарын алардын алдына келтирсек дагы, баары бир алар сен алып келген нерсеге ыйман келтиришпейт. Аллах туура жолду каалагандары гана ыйман келтиришет. Бирок, алардын көбү мындан кабары жок, Аллахтан туура жол тилеп жалынышпайт.

Сени бутпарастардын душмандыгы менен сынаган сыяктуу сенден мурдагы пайгамбарларды да сынаганбыз. Алардын ар бирине адамдардан жана жиндерден болгон душмандарды кылганбыз, алар бири-бирин азгырып, элди алдоо үчүн жалганды кооз кылып көсөтүшкөн. Эгер Аллах кааласа мындай кылбайт эле, бирок, Аллах сыноо үчүн ушуну каалады. Эми жалган, каапырлыгы менен таштап кой, аларга ээрчибе.

Алардын бири-бирине болгон азгырыгына акыретке ыйман келтирбегендердин жүрөгү жибип, ага ыраазы болуп, кабыл кылып, күнөө-каталарды жасап жүрө берүүсү үчүн.

Оо, элчи, Аллах менен бирге башка нерселерге ибадат кылган бул бутпарастарга: "Мен менен силердин ортоңордо өкүм чыгаруу үчүн Аллахтан башканы тандап алуу акылга сыябы?" - деп айт. Куранды толук, баяндоочу кылып түшүргөн ал - Аллах Өзү. Тоорот берилген жөөттөр жана Инжил берилген христиандар, Куран чындыкты алып түшкөн китеп экенин жакшы билишет. Анткени, алар китептеринен буга далилдерди көрүшкөн. Биз сага аян-кабар кылып түшүргөн нерсеге шектенүүчүлөрдөн болбо.

Куран сөздөрдүн да, кабарлардын да чындыгын чегине жеткирген , Анын сөзүн өзгөртүүчү жок. Ал пенделеринин сөзүн угуучу, аларды билүүчү. Ага эч нерсе жашыруун калбайт. Анын сөздөрүн өзгөртүүгө аракет кылгандарды кийин жазалайт.

Оо, элчи, эгер сен жердеги адамдардын көпчүлүгүнө баш ийсең, сени Аллахтын дининен адаштырып коюшат. Акыйкатта, чындыкты азчылык тарапта кылганы бул Аллахтын сүннөт-жолу. Ададмардын көбү дайыны жок күмөнгө ээрчишет, ибадат кылып жаткан нерселери Аллахка жакындатат деп ойлошот жана бул тууралуу жалганды ойлоп чыгарышат.

Оо, элчи, сенин Раббиң адамдардын кимиси адашканын жана кимиси туура жолго түшкөнүн жакшы билет. Мындан Ага эч нерсе жашыруун калбайт.

Оо, адамдар, эгер Анын ачык далилдерине чындап ыйман келтирген болсоңор, Аллахтын аты аталып мууздалган адалды гана жегиле

Оо, ыймандуулар, Аллахтын аты аталган нерсени жегенден силерди эмне тыйып жатат. Чынында, Аллах силерге арам нерселерди баяндаган, алардан сактануу силерге важыб, бирок, өтө зарылдыкта жесеңер болот. Зарылдык тыюуну жокко чыгарат. Бутпарастардын көбү билбестен, туура эмес пикирден улам чындыктан алыстап кетшүүдө. Алар өлүмтүк сыяктуу Аллах арам кылган нерселерди адал дешет. Бахира (беш жолу ботологон төө), васила (удаа-удаа эки жолу ургачы ботологон төө) жана хами (он жолу ботолоткон эркек төө) сыяктуу Аллах адал деген нерселерди арам кылышат. Эй, элчи, Раббиң чектен чыккандарды жакшы билет жана аларды чектен чыккандыгы үчүн жазалайт.

Оо, адамдар, ачык жана жашырууну күнөөнүн баарын таштагыла. Ачык жана жашыруун күнөөгө берилгендерди, алардын кылганына жашара Аллах Таала жазалайт.

Оо, мусулмандар, Аллахтын аты аталбаган нерсени, мейли ага башканын аты аталсын же аталбасын, баары бир аны жебегиле. Анткени, аны жеш Аллахка баш ийүүдөн чыгарып, күнөөгө түртөт. шайтандар өздөрүнүн досторуна өлүмтүктү жеш-жебеш боюнча күмөн жаратат. Оо, мусулмандар, эгер силер ушундай күмөнгө ээрчип аны жесеңер, силер да ширк кылууда алар менен бирдей болуп каласыңар.

Каапыр болуп, караңгылыкта, күнөөгө батып өлүк сыяктуу болгон, анан Аллах аны туура жолго, ыйманга багыттап, Өзүнө баш ийдирип тирилткен адам, каапырлыктын, илимсиздиктин жана күнөөкөрдүктүн караңгылыгында жүргөн, андан чыга албай, жолдору жабылып, караңгылыкта калган адам менен бирдей болмок беле!? Бутпарастарга өздөрүнүн ширки, өлүмтүк жегени,жалганды талашып-тартышуусу жакшы көрсөтүлгөн сыяктуу, каапырларга да кылган күнөөлөрү жакшы көрсөтүлдү, кыямат күнү аларды ошого жараша азаптоо үчүн.

Меккеде бутпарастарды Аллахтын жолунан тосуучу чоңдору болгон сыяктуу, бардык айылдарда аларды куулук-шумдугу менен шайтандын жолуна чакырып, элчилерге жана аларды ээрчигендерге каршы тукурган башчы, чоңдорун кылып койдук. Иш жүзүндө алар куулук-шумдугу менен өздөрүн алдашат, бирок, алар илимсиздиги жана каалоосуна берилгендиги себептүү муну сезишпейт.

Каапырлардын чоңдоруна Аллах Таала пайгамбарына түшүргөн аят-белгилерден бир белги келсе, алар: "Аллах бизге да пайгамбарларга берген пайгамбарлык жана элчилик озуйпаны бермейинче ыйман келтирбейбиз" дешет. Аллах элчиликке жана анын милдеттирин аткарууга ким ылайык экенин жакшы билет жана пайгамбарлык озуйпаны ошого гана таандык кылат. Чектен чыккан адамдарга чындыкка текеберленгени үчүн кордук, куулук-шумдугу үчүн катуу азап болот.

Аллах кимди туура жолго салгысы келсе, анын көкүрөгүн ачып, исламды кабылдоого жибитип коёт. Ал эми кимди туура жолго салгысы келбесе, чындыкты кабыл алууга анын көкүрөгүн тарытып коёт. Б.а.асманга көтөрүлө албаган сыяктуу жүрөгүно чындыкты киргизе алышпайт. Адашкандарды ушундай кыйын, тар абалга калтырган сыяктуу, ыйман келтирбегендерди да катуу азаптайт.

Оо, элчи, Биз сага шарият кылып берген ушул дин Аллахтын эч ийриси жок түз жолу, Аллахты эстеп, түшүнө турган акыл-эстүү адамдарга аяттарды баян кылдык.

Алар үчүн бардык жамандыктан сак-саламат боло турган бейиш бар. Жакшы иштерди жасаганына сыйлык катары Аллах аларды колдойт жана кам көрөт

Оо, элчи, инсандар менен жиндерди чогулткан Кыямат күнүн эсте. Ошондо Аллах: "Эй, жиндер жамааты, инсандардын көбүн адаштырып, Аллахтын жолунан тостуңар" дейт. Аларды ээрчиген инсандар Раббисине жооп берип: "Оо, Раббибиз, биз бири-бирибизди пайдаландык, жиндер ага баш ийген инсанды пайдаланды, инсандар кумар каалоосунан пайдаланды, ошентип жүрүп бизге чектелген күн Кыямат келди" дешет. Аллах: "Силердин турак жайыңар тозок, анда түбөлүк каласыңар, бирок, Аллах каалагандар, кайра тирилгенден тартып тозокко киргенче түбөлүк тозокто болбойт" дейт. Аллах ушул мөөнөттү түбөлүк тозокто калуу деп эсептеген жок. Эй, элчи, акыйкатта сенин Раббиң тагдыр кылууда жана башкарууда Даанышман, пенделерин кимиси тозокко татыктуу экенин Билүүчү.

Жиндердин кээсин башчы кылып, инсандарды азгыруу үчүн аларга эрк берип койгонубуз чыяктуу, залымды залымга башчы кылып коёбуз, алар бири-бирин жамандыкка үндөп, кызыктырат. жана жакшылыктан качырып, алыстатат; бул алардын күнөөгө берилгендигинин жазасы.

Кыямат күнү аларга: "Эй, инсан жана жиндердин жамааты, силерге өзүнөрдүн жынсыңардагы - инсандардан болгон - элчилер келбедиби, алар Аллах түшүргөн нерсени силерге окуп берип , кыямат күнү жолугарыбызды айтып, эскертишпедиби?" - деп айтабыз. Алар: Ооба, Сенин элчилериң бул күн тууралуу бизге жеткиргенин , бул күнү жолугушуу болорун моюнубузга алабыз. Бирок, элчилериңди жалганга чыгарганбыз, Кыяматтагы жолугууну да жалганга чыгарганбыз - дешет. Аларды убактылуу кооздугу, жакшылыгы жана ырахаты менен дүйнө жашоосу алдап койду. Алар дүйнө жашоосунда Аллахка жана Анын элчисине каапыр болушканын моюнуна алышты, бирок, убактысы өтүп кеткендиктен алардын эми моюнуна алганы да, ыйман келтиргени да пайдасыз

Инсандарга жана жиндерге элчилерди жиберүүнүн сыры, элчи жөнөтпөй, дааватын жеткирбей туруп эч кимди азаптабагандыгында, эч бир үммөттү элчилерин жиберип эскертмейинче азаптаган эмес.

Алардын ар биринин ишине жараша даражасы болот. Жамандыгы көп адам менен жамандыгы азы бирдей болбойт. Ээрчүүчү менен ээрчиген бирдей болбойт. Ошондой эле, жакшы иштерди кылуучулардын сооптору да бирдей болбойт. Раббиң алардын эмне иш кылганынан кабарсыз эмес, Ал баарынан кабардар, Ага эч нерсе жашыруун эмес. Эми баарын кылган иштерине жараша жазалайт.

Оо, элчи, Раббиң пенделерине муктаж эмес, алардын ибадатына да муктаж эмес. Алардын каапырлыгы Ага зыянын тийгизбейт. Аларга муктаж болбогонуна карабай, аларга мээримдүү. Эй, күнөөкөр пенделер, эгер силердин жок болууңарды кааласа, Өзүнүн бир азабын жиберип коёт. Силерди жок кылгандан кийин өзүнө ыйман келтирип,баш ийген элди пайда кылат. Силерди да өзүңөрдөн мурдагы коомдун урук-насилинен ушинтип пайда кылган.

Эй, каапырлар, убада кылынган кайра тирилүү, чогулуу, эсеп берүү жана азап чегүү сөзсүз болот. Раббиңерден эч качып кутула албайсыңар, Ал силерди качырбайт жана азабы менен азаптайт.

Оо, элчи, аларга айт: Эй, коомум, каапырлык жана адашууда жүргөн жолуңарда бекем тура бергиле, мен силерге ачык-айкын далилдерди жеткирип озуйпамдан кутулдум. Силердин каапырлыгыңарга жана адашууңарга көңүл буруучу эмесмин. Мен эми өзүм турган чындык жолунда журө берем.Эми кимге жер бетинде жардам болорун, жер кимге мурас каларын, кимге акыретте жеңиш болорун билесиңер. Бутпарастар жерде да, акыретте да жеңишке жетишпейт, алардын акыбети өкүнүч болот.

Бутпарастар Аллах жараткан эгиндерден, мал-жандыктардан Аллахка бөлүштүрүп, буга чейин болбогон ишти башташты. Бөлгөн нерселеринин бир болүгүн Аллахка, бир бөлүгүн өздөрү ибадат кылган бут-айкелдерге деп ойлошту. Өздөрүнүн бут-айкелдерине деп бөлгөн бөлүктү, Аллахка деп бөлгөн бөлүккө б.а. Аллах шариятта буйруган кедей-кембагалдарга иштетилчү бөлүгүнө такыр аралаштырышпады. Ал эми Аллахка деген бөлүктү өздөрүнүн айкелдерине бөлгөн бөлүккө каалагандай арылаштырышты. Бул кандай жаман бөлүштүрүү жана өкүм!

Шайтан мына ушул жаман өкүмдү бутпарастарга кооз кылып көрсөткөн сыяктуу, бутпарастардын шайтандардан болгон шериктери аларга кедейликтен коркуп балдарын өлтүрүүнү кооз көрсөттү. Аллах тыюу салган адам өлтүрүү ишине кадам таштатуу үчүн жана кайсы шариат, кайсы шариат эмес экенин билбей, диндерин аралаштырып алуусу үчүн ушундай кылды. Эгер Аллах алардын андай кылбоосун каалаганда, андай кылышпайт эле. Бирок, Өзүнүн чексиз даанышмандыгы менен Аллах ушуну каалады. Эй, элчи, бутпарастарды Аллахка жапкан жалган жалаалары менен таштап кой, бул сага зыянын тийгизбейт, алардын ишин Аллахка тапшыр.

Бутпарастар бул мал-жандыктарды жана эгиндерди биз каалагандан башка адамдарга жегенге болбойт дешет. Бул жаныбарлардын үстү арам б.а.минүүгө, жүк артууга болбойт деп, бахираны, саибаны, хамини айтышат, буларды сойгондо Аллахтын аты аталбайт дешет. Аларды бут-айкелдердин атын атап мууздашат. Мунун баарын Аллахтан деп жалган айтышат. Ушинтип жалган жалаа жапкан себептүү кийин Аллах аларды жазалайт.

Ошондой эле: саиба жана бахира эгер тирүү тууса, анын ичиндегиси эркектерибизге адал, аялдарыбазга арам, а, эгер өлүк тууса, анда эркектерибизге да, аялдарыбызга да адал дешет. Эми аларды ылайыксыз сөздөрү үчүн Аллах жазалайт. Ал шариятында жана жараткандарынын абалын жөнгө салууда Даанышман, аларды жакшы Билүүчү.

Акылы жана илими жетишсиздиктен балдарын өлтүргөндөр жана Аллах ырыскы кылып берген мал-жандыктарды Аллахтан деп жалган айтып арамга чыгаргандар зыянга учурашты. Алар түз жолдон алыстап, туура жолго түшүүчү болбоду.

Кемчиликсиз Аллах жер бетине сөңгөгү жок жапыз өсө турган жана сөңгөктүү бийик көтөрүлүп өсө турган бактарды жараткан. Ошондой эле курманы ,көрүнүшү жана даамы ар түрдүү эгиндерди жаратты. Ал жалбырактары окшош, даамы окшобогон зайтун жана анарды жаратты. Эй, адамдар, бышкан учурда алардын мөмөсүн жегиле, терип-жыйганыңарда анын үшүрүн бергиле, жегенде жана напака кылып берген шарият чегинен чыкпагыла. Жеп, напака кылууда же башка жол менен иштетүүдө чектен чыккан ысырапкорлорду Аллах жашы көрбөйт, аларга ачууланат. Бул нерселерди жараткан Зат Өзү аларды силерге адал кылган, аларды арамга чыгаруу бутпарастардын иши эмес.

Ал Зат силерге чоң төөлөр сыяктуу жүк ташуучу жана алардын кичинелери же кой-эчкилер сыяктуу майда, жүк ташууга жарабаган жан-жаныбарларды берди. Оо, адамдар, Аллах силерге адал кылып койгон ушул нерселерден жегиле, бутпарастарга окшоп Аллах адал кылган нерсени арам, арам кылган нерсени адал көрсөткөн шайтандын жолуна ээрчибегиле. Оо, адамдар, акыйкатта, шайтан ушунусу менен силерди Аллахка күнөөкөр кылууну каалаган анык душманыңар.

Силерге мал-жандыктан сегиз жупту жаратты; койдун эркек ургаачысын жана эчкинин эркек ургаачысын. Эй, элчи, бутпарастарга: Аллах Таала булардын эркектерин эркектиги үчүн арам кылдыбы? - деп айт. Эгер: ооба - дешсе, Анда ургаачыларын эмне үчүн арамга чыгарасыңар? же аларды ургаачылыгы себептүү арам кылдыбы? - деп айт. Эгер: ооба, - дешсе, Алардын эркектерин эмнеге арамга чыгарасыңар? же алардын ичиндегилер аралаш болгону үчүн алардын ургаачыларын арам кылдыбы? - деп айт. Эгер ооба - дешсе, Алардын ичиндегилери аралаш болгондо эмне үчүн кээде эркектерин, кээде ургаачыларын арам деп ажыратасыңар - деп айт. Эй, бутпарастар, эгер ушул нерселерди Аллах арам кылды деген сөзүңөр чын болсо, туура илим менен түшүндүрүп бергилечи - дегин.

Сегиз мал-жандыктын калганы, булар: эркек-ургаачы эки төө жана эркек-ургаачы эки уй. Эй, элчи, бутпарастарга: Аллах булардын эркектерин арам кылдыбы, же ургаачыларын арам кылдыбы, же экөөнүн ичиндегилеринби? - деп айт. Эй, бутпарастар: же өз оюңарда, Аллах силер арамга чыгарып жаткандарыд арам деп осуят кылганда күбө болдуңар беле? Эч бир илими жок туруп, адамдарды туура жолдон адаштыруу үчүн, Аллах арам кылбаган нерселерди арам кылды деп Аллахка жалган жалаа жабуучудан өткөн чоң күнөө жана чоң залымдык болбойт. Аллахка жалган жалаа жапканы үчүн Аллах залымдарды туура жолго багыттабайт.

Оо, элчи, айткын: Мага Аллах аян-кабар кылган нерселерден Аллахтын аты аталбай өлүп калган өлүмтүк, мууздаганда аккан кан, чочконун эти, бут-айкелдерге арналып союлган малдар сыяктуу мууздаганда Аллахтын ысымы айтылбаган мал-жандыктар гана арам экенин көрдүм. Ким катуу ачкалыктан улам зарыл болуп, ушул арам нерселерден зарылдыктын чегинен ашырбай, арааны ачылып берилбей, аз гана жесе, ага күнөө эмес. Оо, элчи, акыйкатта, Раббиң андан жеген зарылмандарды кечирүүчү, аларга ырайымдуу.

Жөөттөргө ача туяк болбогон төө сыяктуу жаныбарларды арам кылганбыз. Ошондой эле аларга уй жана майда жандыктардын жонундагы, ичегилериндеги майларынан жана сөөгүнө аралашкан куйрук, жамбаш майларынан башка майларын арам кылганбыз. Биз залымдыгы үчүн бул нерселерди аларга арам кылып жазаладык. Биз бардык айткан сөздөрүбүздө чынчылбыз.

Оо, элчи, эгер сени жалганга чыгарышса жана Раббиңден алып келген нерсеге ишенишпесе, аларды кызыктырып: Раббиңердин ырайымы кенен, силерге узун мөөнөт берип, азаптабай күтүп турганы Анын ырайымынан деп айт. Ошондой эле аларды эскертип: Күнөөгө баткан коомго Аллахтын азабы келбей койбойт дегин.

Өздөрүнүн ширк кылуусу туура экенине Аллахтын тагдырын жана каалосун шылтоолоп, бутпарастар: эгер Аллах каалаганда биз да, биздин аталарыбыз да Ага шерик кылбайт элек. Эгер Аллах каалаганда, өзүбүзгө арам кылган нерсени арам кылбайт элек дешет. Булар сыяктуу жалган шылтоону мурдагы каапырла да айтышканю Алар: Эгер Аллах каалаганда биз азыр жалганга чыгарган нерселерди жалганга чыгарбайт элек дешет. Алар ошентип Биз үстүнө азап түшүргөнгө чейин жалганга чыгарып жүрүштү. Эй элчи бутпарастарга: Силердин ширк кылуубузга жана арамды адалга, адалды арамга чыгарганыбызга Аллах ыраазы болду дегениңерге далилиңер барбы? деп айт. Силерди ушул боюнча таштап койгону силерге ыраазы болгонунун далили эмес. Силер бул боюнча күмөндү ээрчип жатасыңар, а күмөндө эч кандай чындык болбойт. Силер жалганчысыңар.

Оо, элчи, бутпарастарга минтип айт: силерде ушул түккө турбаган далилиңерден башка далилиңер жок болсо, Аллахта силердин шылтооңорду жокко чыгара турган, силер ээрчиген күмөнүңдү жок кыла турган кескин далилдери бар. Эгер Аллах баарыңардын чындыкка ээрчүүңөрдү каалаганда, ошондой кылмак.

Оо, элчи, Аллах адал кылган нерсени арамга чыгарып, анан муну Аллах өзү арамга чыгарды деп жалган айткан бутпарастарга: "Силер арам деп жаткан нерселерди Аллах арамга чыгарганына күбө болгон күбөңөрдү алып келгилечи" деп айт. Эй, элчи, эгер алар илимсиздик кылып, Аллах арам кылды деп күбө өтүшсө, сен алардын күбөлүгүнө ишенбе. Анткени ал жалган күбөлүк, каалоолору менен өкүм кылгандардын каалоосуна ээрчип кетпе. Алар Аллах адал кылганды арам дешкенде биздин аяттарыбызды жалганга чыгарышты. Акыретке ишенбегендерди ээрчибе, алар Раббисине шерик кошуп, Ага башканы теңешет. Раббисине ушундай мамиле кылгандардын жолуна кантип ээрчилсин?!

Оо, элчи, адамдарга минтип айт: "келгиле, мен силерге Аллах арам кылган нерселерди окуп берейин. Аллах силерге жараткан нерселерин Ага шерик кылууну, ата-энеңерден ак болууну арам кылды, ата-энеге жакшы мамиле кылуу важыб болду. Дагы силерге,жахилияттагы адамдарга окшоп, жакырлык себебинен балдарыңарды өлтүрүүнү арам кылды, силерге да, балдарыңарга да ырыскыны Биз беребиз. Дагы силерге бузук иштердин ачыгына да, жашыруунуна да жакындоону арам кылды. Дагы силерге Аллах акысыз өлтүрүүгө тыюу салган б.а.үйлөнгөндөн кийин зина кылган, исламга киргенден кийин кайра динден кайткан адамдардан башка адамдарды өлтүрүүнү арам кылды. Мына ушул айтылгандарды Аллахтын буйрук жана тыюуларына акыл жүгүртүүңөр үчун силерге насаат кылды.

Дагы силерге жетимдин малын иштетүүнү арам кылды, жетим - атасы жок балакат жашына жете элек кыз-балдар. Бирок, жетимге жакшылык, пайда кылуу үчүн же ал балакатка жеткенге чейин мал-мүлкүн көбөйтүү үчүн иштетсе болот. Дагы силерге таразада жана өлчөп-ченөөдө кем кылууну арам кылды. Соода-сатык, алды-бердиде адилеттүү болуу силерге важыб. Адамга анын колунан келген ишти гана жүктөйбүз, тартып, өлчөп, ченөөдө ашык-кем кетирүүдөн сактана албаган учурларда күнөө жок. Дагы силерге кабар айтууда же күбөлүк берүүдө жакындарыңарга, досторуңарга жан тартып туура эмес сүйлөөнү арам кылды. Дагы силерге Аллахка берген антыңарды же Аллахтын аты менен берген антыңарды аткарбай коюуну арам кылды. Силерге мындай антыңардын өтөөсүнө чыгуу важыб. Жогоруда айтылгандар иштериңердин акыбетин эстеп жүрүү үчүн Аллахтын силерге бекемдеп берген буйруктары.

Дагы силерге адашууга алып барчу жолдорго түшүүну арам кылды. Аллахтын эч кыйшыгы жок түз жолуна ээрчү силерге важыб. Адаштыруучу жолдор силерди чындык жолунан алыстатып, ажыратат. Тыюуларынан тыйылып, буйруктарын аткарып Аллахка такыба болууңарды үмүт кылып Аллах силерге Өзүнүн туз жолун ээрчүүнү осуят кылды.

Жогорудагыларды кабар бергенден кийин, Мусага Тооротту түшүргөнүбүз тууралуу кабар беребиз. Жакшылктарыбызды толуктап, Мусанын жакшы иштерине сыйлык кылып, динде далил керек болгон бардык нерсени баяндап, чындык жана ырайымга далил кылып, кыяматта Раббисине жолугууга ыйман келирүүлөрүн жана ага жакшы иштери менен даярданууларын үмүт кылып Тооротту түшүрдүк.

Бул Куран, Биз берекелүү кылып түшүргөн китеп;анткени ал дүйнө жана акыретке пайдалуу нерселерди ичине камтыйт. Анда түшүрүлгөн нерселерге ээрчигиле, ага каршы болуудан сактангыла, ырайымды үмүт кылгыла.

Эй, арап бутпарастары, силер: Аллах бизден мурда жөөттөргө Тооротту, христиандарга Инжилди тушүрдү, бизге болсо китеп түшүргөн жок, биздин тилибизде эмес, алардын тилиндеги китептерин окууну билбейбиз деп айтпооңор үчүн...

Ошондой эле, "Эгер Аллах бизге да жөөтөр менен христиандарга түшүргөн сыяктуу китеп түшүргөндө, аларга караганда көбүрөөк туура жолдо боло элек" деп айтпооңор үчүн, өзүңөрдүн тилиңерде пайгамбарыңар Мухаммадга китеп түшүрдүк. Бул ачык далил, туура жолго багыт жана үммөткө ырайым. Маанисиз шылтоолорду айтпагыла, жалган нерселерди себеп кылбагыла. Аллахтын аяттарын жалганга чыгарып, андан баш тарткан адамдан өткөн залым болобу. Кийин Биздин аяттарыбыздан баш тарткандарды баш тартканы жан жүз бурганы үчүн тозокко киргизип катуу азаптайбыз.

Бул жалганга чыгаруучулар эми аларга өлүм периштеси жана анын жардамчылары келип, жандарын дүйнөдөн алып кетүүсүн күтүшөт. Же аларга өкүм чыгаруу үчүн ажыратуучу күндө Раббиңдин келүүсүн күтүшөт. Же Раббиңдин кыяматка далил болчу кээ бир белгилерин күтүшөт. Раббиңдин күндүн батыштан чыкканы чыяктуу кээ бир белгилери келгенде, каапырларга ыйманы пайда бербейт, буга чейин жакшы иш кылбаган момунга эми кылган жакшы иши да пайда бербейт. Эй, элчи, жалганчы бутпарастарга: "Ушул нерселердин бирин күткүлө, биз да күтөбүз" деп айт.

Диндеринин кээ бирин алып, кээ бирин таштап, бөлүп алган жөөттөр менен христиандар - бөлүнүп кеткен тайпалар. Эй Элчи, сен эч бир нерседе алардан эмессиң, Алар түшүп алган адашуудан сен кайтарылгансың. Сенин милдетиң аларды эскертүү гана, алардын иштери Аллахка таандык.Кыямат күнү Аллах аларга дүйнөдө эмне иш кылгандарын кабар берет жана ошого жараша жазалайт.

Ыймандуулардын кайсы бири кыямат күнү бир жакшы иш менен келсе, Аллах аны он жакшылыкка көбөйтөт. Ал эми ким бир күнөө иш менен келсе, ага жеңилдик кылып ошого жараша гана жазалайт, андан ашырып жибербейт. Кыяматта алар жакшылыгынын сообу азайтылып же күнөөсүнүн азабы көбөйтүлүп залым кылынбайт.

Оо, элчи, жалганчы бутпарастарга: "мени Раббим түз жолго баштады, ал жол дүйнө жана акырет иштерин ондой турган бекем диндин жолу, ал жол чындыкка ийилген жана эч качан бутпарас болбогон Ибрахимдин жолу" деп айт.

Оо, элчи, "Менин намазым жана курмандыгым Аллах үчүн, Аллахтын ысымына болгон, башканын ысымына болгон эмес. Тирүүлүгүм менен өлүмүм да, булардын баары бүт жаратылгандардын жалгыз Раббисине, Андан башкалардын мында эч насиби жок.

"Ал Кемчиликсиз Аллах Анын шериги жок, Андан башка ибадатка татыктуу эч нерсе жок. Мени Аллах мына ушул ширктен таза болгон ишенимге буйруган, мен бул үммөттүн ичинен буга эң биринчи моюн сунуучумун" деп айт.

Оо, элчи, бул бутпарастарга: "Кемчиликсиз Улуу Аллах бардык нерсенин Раббиси болсо, мен Андан башка Рабби издейинби? Ал силер сыйынып жаткан нерселердин да Раббиси. Таза адам башка бирөөнүн күнөөсүн көтөрбөйт, кийин кыямат күнү баарыңардын кайтууңар жалгыз Раббиңерге болот, ошондо бул дүйнөдө дин иштерине кандай каршы болгонуңардын кабарын берет.

Аллах тукумун улоо үчүн силерди жер бетинде мурдагыларга орун басар кылган. Кээ бириңерди кээ биринерден жаралуусунда , ырыскысында ж.б.даражасын жогору кылган; берген нерселери менен силерди сыноо үчүн. Эй, элчи, акыйкатта Раббиң тез эсептешүүчү, бардык келүүчү ишер өто жакын. Чынында Ал пенделеринин тобо кылгандарына Кечиримдүү жана Ырайымдуу.