Arnavutça Meal — Rowad Tercüme Merkezi — Fatiha 1:1 – Enam 6:165

Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit.

Lavdërimi i takon Allahut, Zotit të botëve,

të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit,

Sunduesit të Ditës së Gjykimit.

Vetëm Ty të adhurojmë dhe vetëm prej Teje ndihmë kërkojmë.

Udhëzona në rrugën e drejtë!

Në rrugën e atyre që i begatove e jo në të atyre që kundër vetes tërhoqën hidhërimin, as në rrugën e të humburve!

Elif, lam, mim![1] ——— [1] Këto janë disa shkronja të gjuhës arabe që gjenden në fillim të disa sureve. Urtësia kryesore e tyre është të tregojnë mrekullinë dhe sfidën e Kuranit: ndonëse ai është i përbërë nga këto shkronja, me të cilat arabët flasin, ata nuk qenë në gjendje të sillnin qoftë edhe një sure të ngjashme me të, edhe pse ishin njerëzit më elokuentë. Kjo dëshmon se Kurani është Fjalë e Zotit dhe jo krijim njerëzor.

Ky është Libri në të cilin nuk ka dyshim; është udhërrëfyes për të devotshmit,

të cilët e besojnë gajbin[2], e falin namazin dhe japin nga ajo që u kemi dhënë, ——— [2] Gajb është çdo gjë që është e fshehur për njeriun dhe nuk arrihet me shqisa ose mendje, por njihet vetëm nëpërmjet shpalljes.

e të cilët besojnë në atë që të është shpallur ty (o Muhamed) e në atë që është shpallur para teje dhe janë të bindur për botën tjetër.

Ata janë të udhëzuar nga Zoti i tyre dhe pikërisht ata janë të shpëtuarit.

Sa për ata që mohojnë, është krejt njësoj: i paralajmërove apo nuk i paralajmërove, ata nuk besojnë.

Allahu ua ka vulosur zemrat dhe veshët, kurse në sytë e tyre ka perde. Ata i pret një dënim i madh.

Ndër njerëz ka të atillë që thonë: "Ne kemi besuar Allahun dhe Ditën e Fundit", porse në të vërtetë ata nuk janë besimtarë.

Ata përpiqen të mashtrojnë Allahun dhe besimtarët, por në të vërtetë ata mashtrojnë vetëm vetveten, ndonëse nuk e hetojnë.

Në zemrat e tyre ka sëmundje[3] e Allahu ua shton edhe më tej sëmundjen. Ata i pret një dënim i dhembshëm për shkak se gënjejnë. ——— [3] mëdyshje.

Kur atyre u thuhet: "Mos bëni çrregullime në tokë!", thonë: "Ne jemi vetëm përmirësues!"

Vini re! Pikërisht ata janë çrregulluesit, megjithëse nuk e ndiejnë.

E, kur atyre u thuhet: "Besoni edhe ju siç besuan njerëzit e tjerë", ata thonë: "Vallë, të besojmë sikurse mendjelehtët?" Vini re! Mu ata janë mendjelehtët, por nuk e dinë.

Kur takohen me besimtarët, thonë: "Ne besojmë", por, kur mbesin vetëm me djajtë (krerët) e tyre, thonë: "Ne përnjëmend jemi me ju, ne thjesht po talleshim".

Allahu është Ai që tallet me ta dhe i lë të bredhin verbërisht në humbjen e tyre.

Ata këmbyen udhëzimin me humbjen, rrjedhimisht tregtia e tyre nuk u solli kurrfarë dobie e as që ishin të udhëzuar në rrugën e drejtë.

Shembulli i tyre është sikurse shembulli i atyre që ndezin një zjarr dhe, kur ai ndriçon vendin rreth tyre, Allahu ua shuan dritën e i lë në errësirë të plotë, ku nuk mund të shohin.

Ata janë të shurdhër, memecë dhe të verbër, prandaj nuk kthehen.

Ose u ngjan atyre që, gjatë një shtrëngate nga qielli përplot errësirë, bubullimë e vetëtimë, i mbyllin veshët me gishtat e tyre për të mos dëgjuar ushtimën nga frika e vdekjes. Allahu i ka nën mbikëqyrje jobesimtarët.

Vetëtima pothuajse ua merr shikimin. Sa herë që u bën dritë, ata ecin e, kur errësohet, ndalen. Po të donte Allahu, do t'ua merrte dëgjimin dhe shikimin. Vërtet Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

O njerëz! Adhurojeni Zotin tuaj, i Cili ju krijoi ju dhe ata që ishin para jush, që të mund të ruheni!

Ai jua bëri Tokën shesh e qiellin çati dhe nga qielli zbriti ujë, përmes të cilit nxori fruta si ushqim për ju. Prandaj, mos i sajoni Allahut ortakë, ndërkohë që ju e dini (se Ai nuk ka ortakë).

E, në qoftë se dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit Tonë (Muhamedit), atëherë sillni një sure të ngjashme me të dhe thirrni (në ndihmë) ndihmësit tuaj në vend të Allahut, nëse e thoni të vërtetën.

Mirëpo, në qoftë se nuk mund ta bëni këtë, – gjë që kurrsesi nuk do të mund ta bëni, – atëherë ruajuni Zjarrit, lëndë djegëse e të cilit janë njerëzit e gurët dhe i cili është përgatitur për jobesimtarët.

Ndërkaq, ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, përgëzoji me kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenjtë. Sa herë që u shërbehet aty ndonjë frutë për të ngrënë, ata thonë: "Këto i kemi ngrënë edhe më parë." Atyre do t'u jepen fruta të ngjashme (në pamje), për ta do të ketë bashkëshorte të dëlira dhe aty do të qëndrojnë përgjithmonë.

Sigurisht që Allahu nuk ngurron të sjellë çfarëdo shembulli, qoftë dhe një mushkonjë ose diçka më të madhe a më të vogël se ajo. Ata që besojnë e dinë se kjo është e vërteta nga Zoti i tyre, kurse jobesimtarët thonë: "Çfarë deshi të thotë Allahu me këtë shembull?" Përmes tij, Allahu çon në humbje shumë njerëz dhe udhëzon shumë të tjerë. Në fakt, Ai i çon në humbje vetëm të pabindurit,

të cilët e thyejnë besën e Allahut pasi e patën dhënë dhe i shkëpusin lidhjet të cilat Allahu ka urdhëruar të ruhen, si dhe bëjnë çrregullime në Tokë. Ata janë të humburit.

Si mund ta mohoni Allahun, ndërkohë që ju nuk ishit në jetë e Ai jua dha jetën, pastaj do t'ju bëjë të vdisni, më pas do t'ju ringjallë dhe, në fund, do të ktheheni tek Ai?!

Ai krijoi për ju çdo gjë që gjendet në Tokë, mandej iu drejtua qiellit duke krijuar e përsosur shtatë qiej. Ai është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Kujto kur Zoti yt u tha melekëve: "Unë po krijoj një mëkëmbës në Tokë." Ata thanë: "A do të krijosh në të të atillë që bëjnë trazira dhe derdhin gjak, ndonëse ne të lavdërojmë, të madhërojmë e të lartësojmë?!" Ai tha: "Unë di atë që ju nuk dini."

Ai ia mësoi Ademit emrat e gjithçkaje, pastaj ua paraqiti melekëve, duke thënë: "M'i tregoni emrat e tyre, nëse ajo që thoni është e vërtetë!"

Ata thanë: "I Patëmeta je Ti! Ne nuk dimë asgjë përveç asaj që na ke mësuar Ti. Në të vërtetë, Ti je i Gjithëdijshmi, i Urti."

Ai tha: "O Adem, tregojua atyre emrat e gjërave." E, kur ua tregoi emrat e tyre, Allahu tha: "A nuk ju kam thënë se Unë e di gajbin (të fshehtën) e qiejve dhe të Tokës dhe e di atë që e shfaqni e atë që e fshihni?"

Gjithashtu, kujto kur Ne u thamë melekëve: "Bjerini në sexhde[4] Ademit!" Të gjithë ranë në sexhde, përveç Iblisit, i cili kundërshtoi, u tregua mendjemadh dhe u bë jobesimtar. ——— [4] Në shenjë respekti.

Ne thamë: "O Adem, ti e gruaja jote jetoni në Xhenet dhe hani në të lirshëm çfarë të dëshironi, por mos iu afroni kësaj peme, sepse përndryshe do të bëheni të padrejtë!"

Shejtani i shtyu të gabojnë dhe i nxori[5] nga vendi ku ishin, kështu që Ne u thamë: "Zbritni! Ju do të jeni armiq të njëri-tjetrit. Në Tokë do të jetë vendbanimi dhe furnizimi juaj deri në një kohë të caktuar." ——— [5] Iblisi u bë shkak që Allahu t'i nxjerrë ata nga Xheneti.

Ademi mori nga Zoti i tij disa fjalë (si të kërkonte falje), kështu që Ai ia pranoi pendimin, sepse vërtet Ai është Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti.

Ne u thamë: "Zbritni së andejmi, që të gjithë! Kur t'ju vijë udhëzimi nga Unë, ata që do ta ndjekin udhëzimin Tim, as do të kenë frikë, as do të pikëllohen.

Ndërkaq, ata që i mohojnë dhe i përgënjeshtrojnë ajetet Tona, do të jenë banorë të Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë."

O bijtë e Israilit[6], kujtoni dhuntitë e Mia me të cilat ju kam begatuar dhe përmbushni premtimin që ma keni dhënë, që edhe Unë të përmbush premtimin që jua kam dhënë, si dhe vetëm nga Unë frikësohuni! ——— [6] Israili është Jakubi (paqja qoftë mbi të!), kurse bij të Israilit quhen pasardhësit e tij.

Besoni në atë (Kuran) që e kam zbritur si vërtetues të asaj që është me ju dhe mos u bëni të parët që e mohoni atë. Po ashtu, mos i shitni ajetet e Mia për ndonjë çmim të ulët dhe kini frikë vetëm nga Unë.

Mos e përzieni të vërtetën me të pavërtetën dhe mos e fshihni të vërtetën me vetëdije.

Faleni namazin, jepeni zekatin dhe përkuluni në ruku bashkë me ata që përkulen.

Vallë, si i urdhëroni njerëzit të bëjnë mirë, kurse veten e harroni, ndërkohë që ju e lexoni Librin (Teuratin)?! A nuk mendoni?!

Kërkoni ndihmë me durim e me namaz! Kjo[7] është njëmend e vështirë, përveçse për të përulurit, ——— [7] Namazi.

të cilët janë të bindur se do ta takojnë Zotin e tyre dhe se do të kthehen tek Ai.

O bijtë e Israilit, kujtoni dhuntitë e Mia me të cilat ju pata begatuar dhe ju pata ngritur mbi të gjithë njerëzit (e asaj kohe)!

Dhe frikësojuni Ditës kur askush nuk do të mund t'i bëjë dobi askujt, kur nuk do të pranohet as ndërmjetësim, as shpagesë e as që do të ndihmohen.

Kujtoni kur ju shpëtuam nga populli i Faraonit, të cilët ju shkaktonin shumë vuajtje: jua thernin djemtë dhe jua linin të gjalla vajzat. Kjo ishte një sprovë e madhe nga Zoti juaj.

Kujtoni si e çamë detin për ju dhe ju shpëtuam, kurse njerëzit e Faraonit i fundosëm para syve tuaj.

Kujtoni kur Ne i caktuam Musait dyzet net (për takimin me të), ndërkohë ju e adhuruat viçin në mungesë të tij e u bëtë të padrejtë.

Pastaj ju falëm, që të bëheni mirënjohës.

Kujtoni kur ia dhamë Musait Librin (Teuratin) dhe Dalluesin[8], që të përudheni. ——— [8] Përmes të cilit dallohet e vërteta nga e pavërteta.

Kujtoni kur Musai i tha popullit të vet: "O populli im, ju i bëtë padrejtësi vetvetes duke adhuruar viçin, kështu që kthehuni të penduar te Krijuesi juaj dhe vritni njëri-tjetrin. Kjo është më mirë për ju para Krijuesit tuaj. Ai jua pranoi pendimin, sepse Ai është Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti."

Dhe kujtoni kur thatë: "O Musa, ne nuk do të të besojmë derisa ta shohim Allahun haptazi!", e në atë çast ju goditi rrufeja, ndërkohë që ju po shihnit.

Mandej, ju kthyem në jetë pas vdekjes suaj, që të falënderoni.

Ju bëmë hije përmes reve dhe ju zbritëm menën[9] dhe thëllëza, duke thënë: "Hani nga të mirat që jua kemi dhënë!" Ata nuk na bënë keq Neve, por i bënë keq vetvetes (duke qenë mosmirënjohës). ——— [9] Mena: një pije e ëmbël si mjalti.

Kujtoni kur thamë: "Hyni në këtë qytet dhe hani në të lirshëm çkado që dëshironi. Hyni në portë të përkulur, duke thënë "Falna!", që t'jua falim gabimet. Ne ua shtojmë shpërblimet vepërmirëve."

Zullumqarët e ndryshuan atë fjalë me një tjetër që nuk u ishte kërkuar, prandaj Ne zbritëm mbi ta një dënim nga qielli për shkak të mosbindjes së tyre.

Dhe kujtoni kur Musai kërkoi ujë për popullin e tij e Ne i thamë: "Bjeri shkëmbit me shkopin tënd!" Atëherë, nga ai shpërthyen dymbëdhjetë burime dhe secili fis e dinte burimin e vet. Ne u thamë: "Hani e pini nga begatitë e Allahut dhe mos bëni mbrapshti në tokë!"

Kujtoni kur thatë: "O Musa, ne nuk po mund të durojmë vetëm një lloj ushqimi, prandaj lute Zotin tënd që të na japë nga gjërat që mbijnë në tokë: perime, tranguj, drithëra, thjerrëza dhe qepë." Ai tha: "Vallë, a doni ta ndërroni atë që është më e mirë me atë që është më e dobët?! E po, zbritni në cilindo qytet, aty do të gjeni atë që po kërkoni." Kështu, mbi ta ra poshtërimi e mjerimi dhe tërhoqën mbi vete zemërimin e Allahut, për shkak se i mohonin ajetet e Allahut dhe i vrisnin pejgamberët pa kurrfarë të drejte; kjo ndodhi ngaqë kundërshtonin dhe i tejkalonin kufijtë.

Sigurisht, ata që besojnë (nga umeti i Muhamedit), hebrenjtë, të krishterët dhe sabianët – të gjithë ata që besuan Allahun e Ditën e Gjykimit dhe bënë vepra të mira – e kanë shpërblimin te Zoti i tyre dhe për ta nuk do të ketë frikë e as që do të pikëllohen.[10] ——— [10] Këtu bëhet fjalë për ata që i besojnë të dërguarit të fundit, Muhamedit (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!), si dhe për ata hebrenj, të krishterë dhe sabianë të cilët u kishin besuar në mënyrë të denjë pejgamberëve të tyre, para ardhjes së Muhamedit. Ndërkaq, pas ardhjes së pejgamberit të fundit, të gjithë duhet ta ndjekin atë.

Kujtoni kur e morëm besën tuaj dhe e ngritëm mbi ju malin Tur, duke thënë: "Mbajeni fort atë që jua dhamë (Teuratin) dhe kujtoni atë që përmban ai, në mënyrë që të bëheni të devotshëm."

Por, pas kësaj ju kthyet shpinën dhe, po të mos ishte mirësia dhe mëshira e Allahut ndaj jush, ju do të ishit të humbur.

Ju e dini mirë ngjarjen e atyre që tejkaluan kufijtë lidhur me ditën e shtunë, të cilëve u thamë: "Bëhuni majmunë të përbuzur!"

Këtë ndëshkim e bëmë paralajmërim për bashkëkohësit e tyre dhe për ata që do të vijnë më pas si dhe këshillë për të devotshmit.

Kujtoni kur Musai i tha popullit të vet: "Allahu po ju urdhëron të therni një lopë", ndërsa ata thanë: "A po tallesh me ne?!" Ai tha: "Allahu më ruajttë, që të mos bëhem prej të paditurve!"

Ata thanë: "Lute Zotin tënd të na e shpjegojë si duhet të jetë ajo!" Ai tha: "Allahu thotë se ajo duhet të jetë një lopë as e moçme, as e re, por e mesme; pra, bëjeni atë që ju është urdhëruar!"

Ata thanë: "Lute Zotin tënd të na e shpjegojë çfarë ngjyre duhet të ketë ajo!" Ai tha: "Allahu thotë se ajo duhet të jetë një lopë me ngjyrë të verdhë të ndezur, që u pëlqen atyre që e shohin."

Ata thanë: "Lute Zotin tënd të na e shpjegojë qartë si duhet të jetë ajo, sepse të gjitha lopët na duken njësoj e ne, në dashtë Allahu, do ta gjejmë atë."

Ai tha: "Allahu thotë se ajo duhet të jetë një lopë e pastërvitur për të lëvruar tokën a për të ujitur arat, e patëmetë dhe pa ndonjë njollë." Ata thanë: "Eh, tash na e solle të vërtetën." Kështu, e therën atë, por pothuajse e lanë pa therur.

Kujtoni kur vratë një njeri dhe u grindët në lidhje me të, porse Allahu e nxori në shesh atë që e fshihnit.

Ne ju thamë: "Goditeni atë me një pjesë të saj (lopës)." Kështu Allahu i rikthen të vdekurit në jetë dhe jua tregon shenjat e Tij, në mënyrë që të kuptoni.

Por, pas kësaj, zemrat tuaja u ngurtësuan e u bënë si gur, madje edhe më të ngurta. Në të vërtetë, ka gurë nga të cilët burojnë lumenj, ka të atillë që çahen dhe prej tyre rrjedh uji, si dhe ka edhe të atillë që shemben nga frika e Allahut. Allahu nuk është i pavëmendshëm ndaj asaj që veproni.

Vërtet shpresoni që ata (hebrenjtë) do t'ju besojnë juve (muslimanëve), ndërkohë që disa prej tyre e dëgjonin Fjalën e Allahut dhe e shtrembëronin me vetëdije pasi e kuptonin?!

Kur takohen me besimtarët, thonë: "Ne besojmë", por, kur mbesin vetëm me njëri-tjetrin, thonë: "A dëshironi t'u tregoni atyre për atë që jua ka shpallur Allahu (në Teurat), që të kenë dëshmi kundër jush para Zotit tuaj? A nuk po mendoni?"

Por, a nuk e dinë ata se Allahu e di mirë çfarë fshehin dhe çfarë shfaqin haptazi?

Në mesin e tyre ka edhe të paditur, që nuk e njohin Librin (Teuratin), përveç leximit të tij, prandaj mbështeten vetëm në hamendje.

Mjerë ata që e shkruajnë Librin me duart e tyre (duke e shtrembëruar atë) e pastaj thonë: "Kjo është prej Allahut", për të nxjerrë me këtë ndonjë fitim të parëndësishëm. Mjerë ata për atë që kanë shkruar duart e tyre dhe mjerë ata për atë që kanë fituar!

Ata thonë: "Ne nuk do të na prekë Zjarri, përveçse disa ditë të numëruara." Thuaju: "A keni marrë ndonjë premtim nga Allahu, ndërkohë Allahu nuk e thyen premtimin, apo po thoni për Allahun diçka që nuk dini?"

Përkundrazi, ata që mëkatojnë (duke adhuruar dikë tjetër pos Allahut) dhe pushtohen nga fajet e veta, do të jenë banorë të Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Ndërkaq, ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, do të jenë banorë të Xhenetit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Kujtoni kur morëm besën tuaj, o bijtë e Israilit, se do ta adhuroni vetëm Allahun, do të silleni mirë me prindërit, të afërmit, jetimët dhe të varfrit, se do t'u thoni njerëzve fjalë të mira, do ta falni namazin dhe do ta jepni zekatin. Por, pastaj ju kthyet shpinën, përveç një pakice prej jush, duke u shmangur.

Po ashtu, kujtoni kur morëm besën nga ju që të mos derdhni gjakun e njëri-tjetrit dhe që të mos dëboni njëri-tjetrin nga vendbanimi juaj. Ju e pranuat këtë dhe po e dëshmoni.

Megjithatë, jeni ju ata që vrisni njëri-tjetrin dhe dëboni një grup prej jush nga vendbanimi i tyre, duke bashkëpunuar kundër tyre padrejtësisht e armiqësisht. Ndërkaq, kur ju vijnë të robëruar, ju i lironi ata (duke paguar shpërblesë), ndonëse dëbimi i tyre është i ndaluar për ju. Pra, a i besoni një pjese të Librit (Teuratit), ndërsa e mohoni pjesën tjetër?! E çfarë mund të presin tjetër ata që veprojnë kështu, përveç poshtërimit në jetën e kësaj bote, kurse në Ditën e Kiametit do të dërgohen në dënimin më të rëndë! Allahu nuk është i pavëmendshëm ndaj asaj që veproni.

Këta janë ata që e kanë blerë jetën e kësaj bote me botën tjetër, prandaj atyre nuk do t'u lehtësohet dënimi e as që do të ndihmohen.

Ne ia dhamë Musait Librin (Teuratin) dhe pas tij çuam radhazi të dërguar. Ndërkaq, Isait, të birit të Merjemes, ia dhamë provat e qarta dhe e mbështetëm me Shpirtin e Dëlirë (Xhibrilin). Sa herë që ju vinte ndonjë i dërguar me diçka që nuk ju pëlqente, ju tregoheshit mendjemëdhenj, prandaj disa i quanit gënjeshtarë e disa i vrisnit.

Ata thonë: "Zemrat tona janë të vulosura." Jo, por Allahu i ka mallkuar ata për shkak të mohimit të tyre, prandaj shumë pak besojnë.

E, kur u erdhi atyre një Libër nga Allahu (Kurani), i cili vërtetonte atë që gjendej tek ata (Teuratin dhe Inxhilin), – ndërkohë më parë ata luteshin (të vinte i Dërguari) që të fitonin kundër jobesimtarëve[11], – ata e mohuan atë, edhe pse u erdhi ajo që e njihnin. Prandaj, mallkimi i Allahut qoftë mbi jobesimtarët! ——— [11] Hebrenjtë u thoshin idhujtarëve se kur të vijë i Dërguari i fundit – për të cilin mendonin se do të jetë nga mesi i tyre – ata do të fitojnë kundër tyre dhe do t’i mposhtin.

Sa e keqe është ajo për të cilën ata shitën vetveten, kur mohuan atë që shpalli Allahu, nga zilia që Allahu zbret mirësinë (shpalljen) e Tij mbi këdo që dëshiron nga robërit e Vet. Kështu, ata tërhoqën mbi vete zemërim pas zemërimi. Për jobesimtarët do të ketë dënim poshtërues.

Kur u thuhet atyre (hebrenjve): "Besoni në atë që ka shpallur Allahu", ata thonë: "Ne besojmë në atë që na është shpallur neve", ndërkohë që mohojnë atë që erdhi më pas (Kuranin), ndonëse ajo është e vërteta që pohon atë që gjendet tek ata. Thuaju atyre (o Muhamed): "Atëherë, përse i vrisnit më parë të dërguarit e Allahut, nëse njëmend jeni besimtarë?!"

Juve ju erdhi Musai me prova të qarta, por pastaj ju adhuruat viçin në mungesë të tij, duke qenë zullumqarë.

Kujtoni kur e morëm besën tuaj dhe e ngritëm mbi ju malin Tur, duke thënë: "Mbajeni fort atë që jua dhamë (Teuratin) dhe dëgjoni." Ata thanë: "Ne dëgjuam, por kundërshtojmë", ndërkohë që në zemrat e tyre ishte rrënjosur përnderimi e adhurimi i viçit, për shkak të mosbesimit. Thuaju: "Sa keq që ju urdhëruaka besimi juaj, nëse jeni besimtarë!"

Thuaju (hebrenjve): "Nëse vendbanimi i botës tjetër (Xheneti) tek Allahu është vetëm për ju e jo për njerëzit e tjerë, atëherë dëshirojeni vdekjen, nëse po e thoni të vërtetën!"

Por, ata kurrë nuk do ta dëshirojnë vdekjen, për shkak të të këqijave që i kanë bërë me duart e veta. Allahu i njeh mirë zullumqarët.

Sigurisht që do t'i gjesh ata (hebrenjtë) njerëzit më lakmitarë për të jetuar, madje edhe më shumë se idhujtarët. Secili prej tyre dëshiron të jetojë një mijë vjet, por, edhe po të jetonte aq, kjo nuk do t'ia shmangte atij dënimin. Allahu sheh mirë gjithçka që bëjnë ata.

Thuaj: "Kushdo që e armiqëson Xhibrilin, le ta dijë se ai e ka zbritur atë (Kuranin) në zemrën tënde me lejen e Allahut, si vërtetues të shpalljeve të mëhershme dhe si udhërrëfyes e përgëzues për besimtarët."

Kushdo që armiqëson Allahun, melekët e Tij, të dërguarit e Tij, Xhibrilin dhe Mikailin, le ta dijë se Allahu është armik i jobesimtarëve.

Sigurisht që Ne të zbritëm ty ajete të qarta, të cilat i mohojnë vetëm të pabindurit.

Sa herë që ata jepnin ndonjë premtim, një pjesë e tyre e shkelnin atë. Në të vërtetë, shumica e tyre nuk besojnë.

Mirëpo, kur u erdhi një i Dërguar nga Allahu (Muhamedi), i cili vërtetonte atë që kishin ata (Teuratin), një grup prej atyre që u ishte dhënë Libri e hodhën pas shpine Librin e Allahut, sikur nuk dinin asgjë.

Ata ndoqën shpifjet e shejtanëve lidhur me mbretërinë e Sulejmanit. Në të vërtetë, Sulejmani nuk kishte rënë në mosbesim, por shejtanët kishin rënë në mosbesim, duke ua mësuar njerëzve magjinë dhe atë që u zbriti dy melekëve në Babiloni – Harutit dhe Marutit. Ata nuk ia mësonin atë (magjinë) askujt pa i thënë: "Në të vërtetë, ne jemi sprovë, kështu që mos u bëj jobesimtar (duke mësuar magjinë)!" Ata mësonin nga ata të dy si të ndajnë burrin nga gruaja, por ata nuk mund t'i bëjnë dëm përmes saj askujt pa lejen e Allahut. Kështu, ata mësuan atë që u sjell vetëm dëm dhe nuk u bën dobi, ndonëse e dinin mirë se, kushdo që e zgjedh atë (magjinë), nuk do të ketë kurrfarë hiseje në botën tjetër. Ah, sa e shëmtuar që është ajo për të cilën shitën veten e tyre! Veç sikur ta dinin!

Në qoftë se ata do të besonin e do të frikësoheshin (nga Allahu), do të kishin shpërblim më të mirë tek Allahu, sikur ta dinin.

O besimtarë! Mos thoni: "Raina"[12], por thoni: "Undhurna" - "Na shiko!" dhe dëgjoni! E jobesimtarët i pret një dënim i dhembshëm. ——— [12] Fjala "raina" ka kuptim të ngjashëm me fjalën "undhurna", mirëpo, meqë kjo fjalë ka disa kuptime, hebrenjtë e përdornin atë duke pasur për qëllim një kuptim përbuzës, kur i drejtoheshin pejgamberit Muhamed, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!

As jobesimtarët nga ithtarët e Librit e as idhujtarët, kurrsesi nuk dëshirojnë që juve t'ju zbresë ndonjë e mirë nga Zoti juaj. Mirëpo, Allahu ia dhuron mëshirën e Vet kujt të dojë. Allahu është Zotëruesi i mirësisë së madhe.

Sa herë që shfuqizojmë ndonjë ajet ose bëjmë që të harrohet, sjellim ndonjë tjetër më të mirë ose të ngjashëm me të. A nuk e di ti se Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë?!

A nuk e di se Allahut i takon sundimi i qiejve e i Tokës dhe se përveç Allahut ju nuk keni as mbrojtës e as ndihmës?!

A mos doni ta pyesni të Dërguarin tuaj (Muhamedin) ashtu siç u pyet Musai më parë?! Kushdo që këmben besimin me mosbesim, ai me të vërtetë ka humbur rrugën e drejtë.

Shumë ithtarë të Librit, nga zilia që kanë në vete, dëshirojnë t'ju kthejnë në jobesimtarë pasi të keni besuar, edhe pasi e vërteta t'u bëhet e qartë, por ju falni dhe lërini ata, derisa Allahu të sjellë vendimin e Tij. S'ka dyshim se Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Faleni namazin dhe jepeni zekatin, sepse çfarëdo të mire që të bëni për shpirtin tuaj, do ta gjeni tek Allahu. Pa dyshim, Allahu sheh mirë gjithçka që bëni.

Ata thonë: "Askush nuk do të hyjë në Xhenet përveç hebrenjve ose të krishterëve." Këto janë vetëm dëshirat e tyre boshe. Thuaju: "Atëherë sillni provat tuaja, nëse është e vërtetë ajo që thoni!"

Përkundrazi! Ai që i dorëzohet plotësisht Allahut, duke qenë vepërmirë, e ka shpërblimin te Zoti i vet. Për ta nuk do të ketë frikë e as që do të pikëllohen.

Hebrenjtë thonë: "Të krishterët nuk kanë asgjë ku mund të mbështeten", kurse të krishterët thonë: "Hebrenjtë nuk kanë asgjë ku mund të mbështeten", ndonëse (të dyja palët) e lexojnë Librin. Po ashtu, të njëjtat fjalë i thonë edhe të paditurit (idhujtarët). Allahu do të gjykojë ndërmjet tyre në Ditën e Kiametit për gjërat që nuk pajtoheshin.

Kush është më zullumqar se ai që ndalon të përmendet emri i Allahut në xhamitë e Tij dhe përpiqet t'i rrënojë ato?! Atyre nuk u takon të hyjnë në to, veçse të frikësuar. Për ta në këtë botë ka poshtërim, kurse në botën tjetër dënim të madh.

Të Allahut janë lindja e perëndimi, andaj, ngado që të ktheheni, andej është Fytyra e Allahut. Me të vërtetë, Allahu është i Gjerë[13] e i Gjithëdijshëm. ——— [13] I Gjerë në mëshirë e bujari.

Ata thonë: "Allahu ka fëmijë". I Patëmeta është Ai! Përkundrazi! E Tij është gjithçka që gjendet në qiej e në Tokë dhe gjithçka i nënshtrohet Atij.

Ai është Shpikësi i qiejve e i Tokës. Kur vendos të bëjë diçka, vetëm i thotë: "Bëhu!" dhe bëhet.

Ata që nuk kanë dije thonë: "Përse të mos na flasë Allahu neve ose së paku të na vijë ndonjë shenjë (mrekulli)?!" Njësoj thoshin edhe ata që ishin para tyre. Zemrat e tyre i ngjajnë njëra-tjetrës. Ndërkohë, Ne i kemi sqaruar shenjat Tona për ata që binden.

Pa dyshim, Ne të kemi dërguar ty (o Muhamed) me të Vërtetën si përgëzues dhe paralajmërues; ti nuk do të pyetesh për banorët e Zjarrit flakërues.

As hebrenjtë e as të krishterët nuk do të jenë të kënaqur me ty, derisa të ndjekësh fenë e tyre. Thuaju: "Pa dyshim, udhëzimi i Allahut është udhëzimi i vërtetë." Ndërkaq, nëse do të ndiqje dëshirat e tyre, edhe pas dijes që të ka ardhur, atëherë nuk do të kishe para Allahut as mbrojtës e as ndihmës.

Ata që ua kemi dhënë Librin dhe e lexojnë ashtu siç është shpallur, ata besojnë njëmend në të. Ndërkaq, ata që e mohojnë atë, janë vërtet të humbur.

O bijtë e Israilit, kujtoni dhuntitë e Mia me të cilat ju pata begatuar dhe ju pata ngritur mbi të gjithë njerëzit (e asaj kohe)!

Frikësojuni Ditës kur askush nuk do të mund t'i bëjë dobi askujt, kur nuk do të pranohet shpagesë, as do t'u bëjë dobi ndërmjetësimi e as që do të ndihmohen.

Kujtoni kur Zoti e sprovoi Ibrahimin me disa urdhra e ai i zbatoi ata. Allahu i tha: "Unë po të bëj prijës të njerëzve." Ai tha: "Bëj (prijës) edhe nga pasardhësit e mi!" Allahu tha: "Premtimi Im nuk i përfshin zullumqarët."

Po ashtu, kujtoni kur Ne e bëmë Qabenë vatër kthimi dhe sigurie për njerëzit dhe (ju thamë): "Bëjeni mekamin e Ibrahimit[14] si vend faljeje." Gjithashtu, i urdhëruam Ibrahimin dhe Ismailin: "Pastrojeni Shtëpinë Time për ata që bëjnë tavaf (sillen rreth saj), që qëndrojnë në të dhe që falen duke rënë në ruku e sexhde!" ——— [14] Mekami i Ibrahimit: Vend pranë Qabesë ku qëndroi pejgamberi Ibrahim (alejhis-selam!) gjatë ndërtimit të saj dhe ku kanë mbetur gjurmët e këmbëve të tij.

Kujtoni gjithashtu kur Ibrahimi u lut: "Zoti im, bëje këtë vend të sigurt dhe furnizoji banorët e tij me fruta, ata që besojnë në Allahun dhe në Ditën e Fundit!" Allahu tha: "Ndërkaq, atë që nuk beson, do ta lë të kënaqet përkohësisht e pastaj do ta hedh në dënimin e Zjarrit. Eh, sa vendbanim i keq që është ai!"

Kujtoni kur Ibrahimi e Ismaili po ngrinin themelet e Qabesë, duke u lutur: "Zoti ynë, pranoje prej nesh, sepse Ti je Gjithëdëgjuesi, i Gjithëdituri!

Zoti ynë! Na bëj ne të dy të përulur ndaj Teje dhe bëj edhe nga pasardhësit tanë një shoqëri të përulur ndaj Teje! Tregona ritet (e haxhit) dhe pranoje pendimin tonë, se, me të vërtetë, Ti je Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti!

Zoti ynë! Dërgo nga gjiri i tyre një të dërguar që t'ua lexojë ajetet e Tua, t'ua mësojë Librin e Urtësinë dhe t'i pastrojë (nga gjynahet), sepse njëmend Ti je i Gjithëfuqishmi, i Urti."

Fesë së Ibrahimit ia kthen shpinën vetëm ai që që tregohet mendjelehtë! Ne e zgjodhëm atë (Ibrahimin) në këtë botë, kurse në botën tjetër do të jetë ndër të mirët.

Kur Zoti i tij i tha: "Përulu!" - ai iu përgjigj: "I jam përulur Zotit të botëve."

Këtë porosi ua la bijve të vet Ibrahimi, e edhe Jakubi: "O bijtë e mi! Me të vërtetë, Allahu ka zgjedhur për ju këtë fe (Islamin), kështu që vdisni vetëm duke qenë muslimanë[15] (të përulur ndaj Allahut)!" ——— [15] Kuptimi i fjalës "Islam" është përulje (ndaj Allahut). Islami është feja e përcaktuar nga Allahu për të gjithë pejgamberët, nga Ademi deri te Muhamedi (paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi ta!). Ndërkaq, musliman (arabisht: muslim) do të thotë i përulur ndaj Allahut.

Mos vallë ishit të pranishëm kur Jakubit iu afrua vdekja dhe i pyeti të bijtë: "Çfarë do të adhuroni pas meje?" Ata iu përgjigjën: "Do ta adhurojmë Zotin tënd, që është dhe Zoti i etërve të tu: Ibrahimit, Ismailit dhe Ishakut, një Zot të Vetëm. Ne Atij i përulemi."

Ajo shoqëri tashmë ka kaluar; ata do të marrin atë që kanë merituar e ju do të merrni atë që meritoni dhe nuk do të pyeteni për veprat e tyre.

Ata (hebrenjtë e të krishterët) thonë: "Bëhuni hebrenj ose të krishterë që të përudheni!" Thuaj: "Përkundrazi! (Ne ndjekim) Fenë e pastër të Ibrahimit, i cili nuk ishte idhujtar."

Thoni: "Ne besojmë në Allahun, në atë që na është shpallur neve (Kuranin), në atë që u është shpallur Ibrahimit, Ismailit, Ishakut, Jakubit dhe esbatëve (pejgamberëve nga bijtë e Jakubit), në atë që u është dhënë Musait e Isait dhe në atë që u është dhënë pejgamberëve nga Zoti i tyre. Ne nuk bëjmë asnjë dallim midis tyre dhe vetëm Allahut i përulemi."

Nëse ata besojnë njësoj sikurse ju, atëherë janë në rrugë të drejtë, e, nëse shmangen, atëherë do të jenë në kundërshtim. Ty (o Muhamed) do të të mjaftojë Allahu kundrejt tyre. Ai është Gjithëdëgjuesi, i Gjithëdijshmi.

Pra, përmbajuni Fesë së Allahut. S'ka më të mirë se Feja e Allahut. Vetëm Atë e adhurojmë.

Thuaju: "A mos doni të grindeni me ne për Allahun, ndërkohë që Ai është Zoti ynë dhe Zoti juaj?! Madje, ne jemi përgjegjës për veprat tona e ju për veprat tuaja dhe ne Atij i jemi përkushtuar."

Apo, mos thoni se Ibrahimi, Ismaili, Ishaku, Jakubi dhe esbatët (pejgamberët nga radhët e bijve të Jakubit) ishin jehudë ose të krishterë?! Thuaju: "Ju e dini më mirë apo Allahu?!" E kush është më i padrejtë se ai që fsheh ndonjë dëshmi të sjellë nga Allahu?! Allahu nuk është i shkujdesur ndaj asaj që veproni.

Ajo shoqëri tashmë ka kaluar; ata do të marrin atë që kanë merituar e ju do të merrni atë që meritoni dhe nuk do të pyeteni për veprat e tyre.

Njerëzit mendjelehtë do të thonë: "Çfarë i largoi ata prej kiblës nga e cila drejtoheshin?!" Thuaju: "Të Allahut janë lindja e perëndimi. Ai udhëzon kë të dojë në rrugën e drejtë."

Kështu, Ne ju bëmë bashkësi mesatare (të drejtë), që të jeni dëshmitarë mbi njerëzit dhe që i Dërguari të jetë dëshmitar mbi ju. Ndërkaq, kiblën nga e cila drejtoheshe e kemi bërë vetëm për të dalluar atë që e ndjek të Dërguarin nga ai që shmanget (duke dalë nga feja). Kjo (sprovë) ishte njëmend e rëndë, përveçse për ata që i udhëzoi Allahu. Allahu nuk jua humb asnjëherë besimin (e as namazin që e keni falur në drejtimin e mëparshëm). Në të vërtetë, Allahu është Përdëllimtar e i Mëshirshëm ndaj njerëzve.

Ne kemi parë kthimin e fytyrës sate drejt qiellit, kështu që Ne do të të drejtojmë nga një kibël që të pëlqen, prandaj ktheje fytyrën tënde drejt Xhamisë së Shenjtë (Qabesë), madje kudo që gjendeni ktheni fytyrat tuaja në atë drejtim (gjatë namazit). Ata që u është dhënë Libri e dinë mirë se kjo është e vërteta nga Zoti i tyre. Ndërkohë, Allahu nuk është i shkujdesur ndaj asaj që veprojnë.

Edhe sikur t'u sillje atyre që u është dhënë Libri çdo dëshmi, ata prapëseprapë nuk do ta ndiqnin kiblën tënde (o Muhamed). Por, as ti nuk do të ndjekësh kiblën e tyre. Madje, as ata nuk do të ndjekin kiblën e njëri-tjetrit. E, po qe se do të ndiqje dëshirat e tyre, pasi të erdhi dija, vërtet do të bëheshe i padrejtë.

Ata që ua kemi dhënë Librin e njohin atë siç i njohin bijtë e tyre. Mirëpo, një pjesë e tyre e fshehin të vërtetën, duke e ditur mirëfilli.

Kjo është e vërteta nga Zoti yt, kështu që kurrsesi mos u bëj nga ata që dyshojnë.

Gjithsecili ka një drejtim nga i cili kthehet. Prandaj, garoni në punë të mira, sepse, kudo që të jeni, Allahu do t'ju tubojë. Vërtet Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Ngado që të dalësh, ktheje fytyrën tënde drejt Xhamisë së Shenjtë (kur dëshiron të falesh), sepse pa dyshim që kjo është e vërteta nga Zoti yt. Allahu nuk është i shkujdesur ndaj asaj që veproni.

Ngado që të shkosh, ktheje fytyrën tënde drejt Xhamisë së Shenjtë, madje kudo që gjendeni ktheni fytyrat tuaja në atë drejtim, në mënyrë që njerëzit të mos kenë dëshmi kundër jush, përveç të padrejtëve nga radhët e tyre, ama ju mos kini frikë prej tyre, por frikësohuni prej Meje, si dhe (këtë e bëra) që të plotësoj dhuntinë Time ndaj jush dhe që të përudheni në rrugën e drejtë.

Po ashtu, dërguam te ju një të dërguar nga mesi juaj, i cili jua lexon ajetet (shpalljet) Tona, ju pastron (nga gjynahet), jua mëson Librin e Urtësinë dhe jua mëson ato që nuk i dinit.

Prandaj, më kujtoni Mua, që Unë t'ju kujtoj ju, si dhe më falënderoni e mos më mohoni!

O besimtarë! Kërkoni ndihmë përmes durimit e namazit, sepse, pa dyshim, Allahu është me durimtarët!

Dhe, për ata që vriten në rrugën e Allahut mos thoni se janë të vdekur! Jo! Ata janë të gjallë, por ju nuk e ndieni.

Sigurisht, Ne do t'ju sprovojmë me frikë, uri dhe me ndonjë humbje të pasurisë, të jetëve dhe të frutave e të të lashtave. Prandaj, përgëzoji të durueshmit,

të cilët, kur i godet ndonjë fatkeqësi, thonë: "Të Allahut jemi dhe tek Ai do të kthehemi."

Për ta do të jenë bekimet dhe mëshira nga Zoti i tyre dhe ata janë të udhëzuarit.

Kodrinat Safa dhe Merva janë shenja të Allahut. Prandaj, ai që mësyn Qabenë për haxh ose umre, nuk bën gjynah nëse ecën mes tyre. Kushdo që bën mirë vullnetarisht, le ta dijë se Allahu është Falënderues e i Gjithëdijshëm.

Me të vërtetë, ata që fshehin atë që shpallëm nga dëshmitë dhe udhëzimet e qarta, pasi ua sqaruam njerëzve në Libër, do të mallkohen nga Allahu dhe do të mallkohen nga ata që mallkojnë.

Përveç atyre që pendohen, përmirësohen dhe e bëjnë të qartë (atë që kishin fshehur). Të këtillëve ua pranoj pendimin, ngaqë Unë jam Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti.

Me të vërtetë, mbi ata që mohuan dhe vdiqën duke qenë jobesimtarë bie mallkimi i Allahut, i melekëve dhe i mbarë njerëzimit.

Në të do të jenë përgjithmonë, nuk do t'u lehtësohet dënimi e as që do t'u jepet afat.

Zoti juaj është Një dhe i Vetëm. S'ka të adhuruar të vërtetë përveç Tij, Ai është i Gjithëmëshirshmi, Mëshirëploti.

Në krijimin e qiejve e të Tokës, në ndërrimin e natës e ditës, në anijet që lundrojnë në det me gjëra që u sjellin dobi njerëzve, në ujin që Allahu e zbret nga qielli, me të cilin gjallëron tokën pasi të jetë tharë dhe përhap në të gjithfarë gjallesash, si dhe në lëvizjen e erërave dhe reve të nënshtruara mes qiellit e Tokës, vërtet ka shenja për njerëzit që mendojnë.

Megjithatë, ka njerëz që pos Allahut zgjedhin (për adhurim) zota të tjerë, duke i dashur siç duhet Allahu. Mirëpo, besimtarët e duan shumë më tepër Allahun (sesa ata që i duan idhujt e tyre). Sikur ta shihnin keqbërësit gjendjen e tyre kur do ta shohin dënimin, do ta kuptonin se tërë fuqia i takon Allahut dhe se Allahu është i rreptë në ndëshkim.

Atëbotë, ata që ndiqeshin (prijësit), do të braktisin ndjekësit e tyre kur të shohin dënimin dhe do të shkëputet çdo lidhje mes tyre.

Ata që u shkuan pas, do të thonë: "Ah, sikur të mund të ktheheshim edhe njëherë e t'i braktisnim ata, ashtu siç na braktisën ne!" Kështu, Allahu do t'ua tregojë veprat e tyre si dëshpërim për ta dhe ata s'kanë për të dalë kurrë nga Zjarri.

O njerëz! Hani nga gjërat e lejuara e të mira që gjenden në tokë dhe mos ndiqni hapat e shejtanit, sepse ai është armik juaji i hapur.

Në të vërtetë, ai ju nxit vetëm në të këqija e shëmtira dhe që të thoni për Allahun gjëra që nuk i dini.

Kur atyre u thuhet: "Ndiqni atë që ka shpallur Allahu!", ata thonë: "Jo! Ne do të ndjekim rrugën në të cilën i gjetëm të parët tanë." Vallë, edhe nëse të parët e tyre nuk kuptonin gjë dhe nuk ishin në rrugë të drejtë?!

Jobesimtarët u shëmbëllejnë bagëtive, të cilat, kur i thërret ndokush, dëgjojnë vetëm thirrje e zë. Ata janë të shurdhër, memecë e të verbër, andaj nuk kuptojnë.

O ju besimtarë! Hani nga të mirat që jua dhamë dhe jini mirënjohës ndaj Allahut nëse njëmend e adhuroni vetëm Atë!

Në të vërtetë, Ai jua ka ndaluar vetëm ngordhësirën, gjakun, mishin e derrit dhe atë që është therur jo në emër të Allahut. Por, nëse ndokush detyrohet të hajë diçka prej tyre, pa dashur të mëkatojë dhe pa i kaluar kufijtë, për të nuk ka gjynah. Vërtet, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Sigurisht, ata që fshehin atë që ka shpallur Allahu në Libër, duke e këmbyer me diçka të pavlerë, në barqet e tyre do të gëlltisin vetëm zjarr. Atyre nuk do t'u flasë Allahu në Ditën e Kiametit, as do t'i pastrojë (nga gjynahet) dhe për ta do të ketë dënim të dhembshëm.

Ata këmbyen udhëzimin me humbje dhe mëshirën me dënim. Sa të durueshëm që janë ndaj Zjarrit!

Kjo, se Allahu e ka zbritur Librin me të vërtetën, porse ata që nuk pajtohen rreth Librit janë vërtet në kundërshtim të thellë (me të vërtetën).

Mirësia nuk është në kthimin e fytyrave tuaja në drejtim të lindjes e të perëndimit, por mirësia (e vërtetë) është në atë që beson Allahun, Ditën e Fundit, melekët, Librat dhe pejgamberët; që jep pasurinë e tij, - edhe përkundër dashurisë që ka për të, - për të afërmit, jetimët, të varfrit, për udhëtarin e mbetur rrugës, për lypsarët dhe për lirimin e robërve; si dhe që e fal namazin dhe e jep zekatin; dhe (mirësia qëndron edhe) në ata që përmbushin premtimet e dhëna dhe në ata që bëjnë durim në skamje, sëmundje dhe kur ashpërsohet lufta. Këta janë të vërtetët dhe pikërisht këta janë të devotshmit.

O besimtarë! Është caktuar për ju kisasi[16] për vrasje: i liri për të lirin, skllavi për skllavin dhe femra për femrën. Nëse i afërmi i të vrarit e fal vrasësin (duke pranuar dëmshpërblimin), atëherë dëmshpërblimi duhet të kërkohet njerëzishëm dhe të zbatohet (nga vrasësi) në mënyrë të mirë. Kjo është lehtësim dhe mëshirë nga Zoti juaj. E, kushdo që pas kësaj i kalon kufijtë, do të ketë dënim të dhembshëm. ——— [16] Kisas quhet ligji i barazisë në ndëshkim.

Në kisas ka siguri për jetën tuaj, o mendarë, që të bëheni të devotshëm.

Ju është caktuar që, kur ndonjërit prej jush i afrohet vdekja dhe lë pas pasuri, të lërë porosi (testament) për prindërit dhe të afërmit në mënyrë të drejtë. Kjo është detyrë për të devotshmit.

Kushdo që e ndryshon (testamentin) pasi ta ketë dëgjuar, le ta dijë se gjynahu bie mbi ata që e ndryshojnë. Pa dyshim, Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Mirëpo, ai që druan se trashëgimlënësi, gabimisht a qëllimisht, i është shmangur drejtësisë dhe bën marrëveshje mes tyre (trashëgimtarëve), nuk ka asnjë gjynah. Me të vërtetë, Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë.

O besimtarë! Agjërimi është bërë detyrë për ju siç ishte detyrë edhe për ata që ishin para jush, që të ruheni.

Një numër i caktuar ditësh. Por, nëse ndokush nga ju është i sëmurë a në udhëtim, atëherë le t'i shlyejë ato (duke agjëruar) në ditë të tjera. Ata që kanë mundësi të agjërojnë, duhet të shpaguajnë (për mosagjërim) duke ushqyer një të varfër. Kush bën mirë vullnetarisht, e ka për të mirën e vet, por të agjëroni është më mirë për ju, veç sikur ta dinit.

Muaji Ramazan është ai në të cilin zbriti Kurani, që është udhërrëfyes për njerëzit dhe sqarues i udhëzimit e dallues (i së vërtetës nga e kota). Ai që e arrin këtë muaj, le ta agjërojë, kurse ai që është i sëmurë a në udhëtim, le ta shlyejë me po aq ditë të tjera. Allahu dëshiron t'jua lehtësojë e jo t'jua vështirësojë. Po ashtu, (dëshiron) ta plotësoni numrin (e ditëve të agjërimit), ta madhëroni Allahun që ju ka udhëzuar dhe ta falënderoni.

E, kur robërit e Mi të pyesin për Mua, (thuaju se) Unë jam afër, i përgjigjem duasë së lutësit kur më lutet. Andaj, le të më binden Mua dhe le të më besojnë, që të udhëzohen (në rrugën e drejtë).

Tashmë ju është lejuar që, gjatë netëve të agjërimit, të keni marrëdhënie intime me bashkëshortet tuaja. Ato janë prehje për ju dhe ju jeni prehje për to. Allahu e ka ditur se ju po e mashtronit vetveten, andaj jua pranoi pendimin dhe jua fali gabimin. Tash e tutje bëni marrëdhënie me to dhe kërkoni atë që jua ka caktuar Allahu. Hani e pini derisa të dallohet fija e bardhë (bardhësia) e agimit nga fija e zezë (errësira e natës), pastaj plotësojeni agjërimin deri në mbrëmje. Por, mos iu afroni atyre (për marrëdhënie intime) gjatë kohës së itikafit (kur mbylleni për adhurim) në xhami. Këta janë kufijtë e Allahut, ndaj mos iu afroni. Kështu pra Allahu ua sqaron njerëzve ajetet (shpalljet dhe normat) e Tij, në mënyrë që të ruhen.

Mos e hani pasurinë e njëri-tjetrit padrejtësisht e as mos u paraqitni me të te gjykatësit për të përvetësuar një pjesë të pasurisë së njerëzve në mënyrë të ndaluar, përderisa e dini (se po bëni gjynah).

Të pyesin (o Muhamed) për fazat e hënës, thuaju: "Ato janë për njerëzit shenja për përcaktimin e kohës dhe haxhit." Nuk është mirësi të hyni në shtëpi nga mbrapa, por mirësi është të keni frikë Allahun. Andaj, hyni në shtëpi nga dyert e veta dhe kijeni frikë Allahun, që të shpëtoni.

Luftoni në rrugën e Allahut kundër atyre që ju luftojnë, por mos i kaloni kufijtë, sepse me të vërtetë Allahu nuk i do ata që i kalojnë kufijtë.

Vritini ata kudo që t'i ndeshni dhe dëbojini nga vendi që ju dëbuan. Fitneja[17] është më e rëndë se vrasja. Mirëpo, mos i luftoni ata pranë Xhamisë së Shenjtë derisa ata t'ju luftojnë aty. E, po qe se ju luftojnë, atëherë vritini. I këtillë është ndëshkimi i jobesimtarëve. ——— [17] Me fjalën "fitne" këtu është për qëllim tundimi për të zmbrapsur besimtarët nga feja islame, mohimi i fesë dhe shirku – adhurimi i dikujt a diçkaje tjetër pos Allahut.

Mirëpo, në qoftë se ata heqin dorë, atëherë Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Luftojini ata derisa të mos ketë më fitne (mosbesim) dhe feja t'i kushtohet vetëm Allahut. E, nëse ata heqin dorë, atëherë s'ka armiqësi, përveçse ndaj mizorëve.

Muaji i shenjtë do të shpaguhet me muaj të shenjtë dhe për shkeljen e gjërave të pacenueshme ka kisas (ndëshkim në të njëjtën mënyrë). Nëse ndokush ju sulmon, duke tejkaluar kufirin, atëherë sulmojini edhe ju në po atë masë. Kijeni frikë Allahun dhe dijeni se Allahu është me të devotshmit.

Shpenzoni në rrugën e Allahut e mos e hidhni veten me duart tuaja në shkatërrim. Bëni mirë, sepse Allahu i do bamirësit.

Kryejeni plotësisht haxhin dhe umrën për hir të Allahut. E, në qoftë se ju del ndonjë pengesë, atëherë therni çka t'ju vijë më lehtë prej kurbaneve dhe mos i rruani kokat derisa të arrijë kurbani në vendin e vet. Por, nëse ndokush nga ju është i sëmurë ose ka ndonjë lëndim në kokë (që e detyron ta rruajë kokën), le ta shpaguajë atë me agjërim, lëmoshë ose kurban. E, kur të ndiheni të sigurt, kushdo që bën umrën deri në haxhillëk (në muajt e haxhillëkut), le të therë një kurban që i vjen më lehtë. Ndërkaq, ai që s'ka mundësi, le të agjërojë tri ditë gjatë haxhillëkut dhe shtatë kur të ktheheni. Këto janë dhjetë (ditë) të plota. Kjo vlen për ata, familjarët e të cilëve nuk jetojnë pranë Xhamisë së Shenjtë. Mirëpo, frikësojuni Allahut dhe dijeni se Allahu është i rreptë në ndëshkim.

Haxhi është në muaj të caktuar.[18] Ai që vendos ta kryejë haxhin, le të largohet nga marrëdhëniet (me gruan), mëkatimi dhe grindjet gjatë tij. Çfarëdo të mire që veproni, Allahu e di. Pajisuni me gjërat e nevojshme për rrugë, por dijeni se pajisja më e mirë është devotshmëria. Prandaj, kini frikë nga Unë, o mendarë! ——— [18] Muajt e haxhit janë: shevali, dhul-kade dhe dhjetë ditët e para të muajit dhul-hixhe.

Nuk keni gjynah nëse kërkoni ndonjë të mirë nga Zoti juaj (duke bërë tregti gjatë haxhit). Kur të ktheheni nga Arafati, përmendeni Allahun te Meshari Harami (në Muzdelife). Përmendeni Atë (në shenjë mirënjohjeje) që ju ka udhëzuar, sepse më parë ishit të humbur.

Pastaj nisuni nga nisen të gjithë njerëzit dhe kërkoni falje nga Allahu, sepse Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Kur t'i mbaroni ritet tuaja (të haxhit), përmendeni Allahun, ashtu siç i kujtoni baballarët tuaj, ose edhe më shumë. Ka njerëz që thonë: "Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë!", por për ta në botën tjetër nuk ka kurrfarë hiseje.

Mirëpo, ka edhe të atillë që thonë: "Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë, na jep të mira në botën tjetër dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit."

Ata kanë shpërblim për veprat që kanë bërë. Allahu është i shpejtë në llogari.

Përmendeni Allahun gjatë ditëve të caktuara (të teshrikut)[19]. Kush ngutet të dalë (nga Mina) pas dy ditësh, nuk ka gjynah, por as ai që rri (një ditë) më shumë nuk ka gjynah. Kjo vlen për atë që ka frikë nga Allahu. Prandaj, frikësojuni Allahut dhe dijeni se tek Ai do të tuboheni. ——— [19] Këtu bëhet fjalë për tri ditët e teshrikut, gjatë qëndrimit në Mina, gjegjësisht për ditën e njëmbëdhjetë, të dymbëdhjetën dhe të trembëdhjetën nga muaji dhul hixhe.

Ndër njerëz ka edhe të atillë, fjalët e të cilit të mahnitin në këtë botë, madje ai betohet në Allahun për atë që mban në zemër, ndonëse ai, në të vërtetë, është kundërshtari më i përbetuar.

E, posa të largohet, përpiqet të bëjë çrregullime në tokë dhe të shkatërrojë të mbjellat e bagëtitë. Ndërkohë, Allahu nuk e do shkatërrimin.

E, kur i thuhet: "Kije frikë Allahun!", e kaplon kryelartësia dhe ngul këmbë në mëkat. Atij i mjafton Xhehenemi. Eh, sa vendbanim i keq që është ai!

Ka edhe njerëz të atillë që flijojnë vetveten për të fituar kënaqësinë e Allahut. Allahu është i Dhembshur për robërit e Vet.

O besimtarë! Hyni në Islam tërësisht e mos ndiqni gjurmët e shejtanit, ngaqë ai është armik juaji i hapur.

E, nëse shmangeni edhe pasi ju kanë ardhur dëshmitë e qarta, atëherë dijeni se Allahu është i Gjithëfuqishëm, i Urtë.

A mos presin tjetër ata veçse t'u vijë Allahu në hijen e reve (në Ditën e Gjykimit) bashkë me melekët?! Atëherë çështja merr fund! Tek Allahu kthehen të gjitha çështjet.

Pyeti bijtë e Israilit se sa e sa dëshmi të qarta ua dhamë Ne atyre. Ai që mohon të mirat e Allahut, pasi t'i kenë ardhur, le ta dijë se Allahu është i rreptë në ndëshkim.

Jobesimtarëve u është hijeshuar jeta e kësaj bote, prandaj tallen me besimtarët. Mirëpo, ata që i frikësohen Allahut, do të jenë sipër tyre në Ditën e Kiametit. Allahu begaton pa masë atë që do.

Njerëzit qenë një bashkësi e vetme (në besimin e vërtetë). Më pas, Allahu dërgoi pejgamberët si përgëzues dhe paralajmërues, e bashkë me ta zbriti edhe Librin (Shkrimet e Shenjta) me të vërtetën, për të gjykuar mes njerëzve lidhur me çështjet për të cilat nuk pajtoheshin. Në kundërshti ranë vetëm ata të cilëve iu dha ai (Teurati), pasi u erdhën dëshmitë e qarta, duke i kaluar kështu kufijtë mes tyre. Atëherë, Allahu, me vullnetin e Tij, i udhëzoi drejt së vërtetës ata që besuan lidhur me çështjet për të cilat kundërshtoheshin. Allahu udhëzon kë të dojë në rrugën e drejtë.

A mos menduat se do të hyni në Xhenet pa ju prekur sprovat e atyre që ishin para jush?! Ata u goditën nga mjerimi e sëmundjet dhe u tronditën aq shumë, saqë i Dërguari bashkë me ata që besuan thanë: "Kur do të arrijë ndihma e Allahut?" Ja, ndihma e Allahut është afër.

Të pyesin se çka duhet të japin (nga pasuria). Thuaju: "Çfarëdo të mire që jepni, le të jetë për prindërit, të afërmit, jetimët, skamnorët dhe për udhëtarin e mbetur rrugës." Çfarëdo të mire që bëni, s'ka dyshim se Allahu e di.

Lufta është bërë detyrim për ju, ndonëse nuk e pëlqeni. Mirëpo, ju mund të urreni një gjë, ndërkohë që ajo është e mirë për ju. Po ashtu, ju mund të doni një gjë, ndërkohë që ajo është e dëmshme për ju. Allahu e di, kurse ju nuk e dini.

Të pyesin për luftën në muajin e shenjtë. Thuaju: "Lufta në të është gjë e rëndë, por pengimi nga rruga e Allahut, mohimi i Tij, pengimi (i njerëzve) nga Xhamia e Shenjtë dhe dëbimi i banorëve të saj nga ajo është gjynah edhe më i rëndë tek Allahu. Fitneja (shirku - adhurimi i dikujt a diçkaje tjetër pos Allahut) është më e rëndë se vrasja." Ata do t'ju luftojnë vazhdimisht derisa t'ju zmbrapsin nga feja juaj, po patën mundësi. Atyre që zmbrapsen nga feja dhe vdesin duke qenë jobesimtarë, do t'u asgjësohen veprat (e mira) në këtë botë dhe në tjetrën. Të tillët janë banorë të Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Me të vërtetë ata që besuan dhe ata që mërguan e luftuan në rrugën e Allahut, pikërisht ata shpresojnë në mëshirën e Allahut. Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Të pyesin për verën dhe kumarin. Thuaju: "Në to ka dëme (e gjynahe) të mëdha dhe ca dobi për njerëzit, por dëmi i tyre është më i madh se dobia." Gjithashtu, të pyesin se çfarë duhet të japin (si lëmoshë). Thuaju: "Tepricën." Ja, kështu jua sqaron Allahu ajetet e Tij në mënyrë që të mendoni

për këtë botë dhe për botën tjetër. Të pyesin edhe për jetimët. Thuaju: "T'ua përmirësoni kushtet atyre është më mirë. E, në qoftë se bashkoheni me ta (duke përzier pasurinë tuaj me të tyren), ata janë vëllezërit tuaj. Allahu di të dallojë qëllimkeqin nga qëllimmiri. Po të donte Allahu, do t'jua vështirësonte (çështjen). Vërtet Allahu është i Gjithëfuqishëm, i Urtë."

Mos u martoni me idhujtare derisa të bëhen besimtare. Sigurisht, një skllave besimtare është më e mirë se një idhujtare, edhe po qe se ajo ju mahnit; as mos i martoni muslimanet me idhujtarë derisa të bëhen besimtarë. S'ka dyshim se një skllav besimtar është më i mirë se një idhujtar, edhe po qe se ai ju mahnit. Ata ju thërrasin për në Zjarr, kurse Allahu, me mirësinë e Tij, ju thërret për në Xhenet e për falje gjynahesh dhe ua shpjegon njerëzve ajetet e Veta, që të marrin mësim.

Të pyesin për të përmuajshmet. Thuaju: "Ajo është gjendje e dëmshme, ndaj shmanguni nga gratë gjatë të përmuajshmeve dhe mos iu afroni atyre (për marrëdhënie intime) derisa të pastrohen. Kur të pastrohen, afrojuni atyre siç jua ka lejuar Allahu. Me të vërtetë, Allahu i do ata që pendohen dhe i do ata që pastrohen."

Gratë tuaja janë vend mbjelljeje për ju, kështu që qasjuni këtij vendi ngado që dëshironi. Mirëpo, përgatitni vepra të mira për veten tuaj. Kijeni frikë Allahun dhe dijeni se do ta takoni Atë, si dhe jepu sihariq besimtarëve.

Betimin në Allahun mos e bëni pengesë për kryerjen e veprave të mira, për të qenë të devotshëm dhe për pajtimin e njerëzve. Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Allahu nuk ju merr në llogari për betimet tuaja të paqëllimshme, por për ato që i bëni me zemër (qëllimisht). Allahu është Falës i Madh e i Butë.

Për ata që betohen se nuk do t'u afrohen grave të veta (për marrëdhënie intime), afati i pritjes është katër muaj. Në qoftë se kthehen (duke hequr dorë nga betimi), atëherë Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Mirëpo, nëse vendosin të ndahen, atëherë vërtet Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Gratë e ndara duhet të presin tri cikle mujore dhe atyre nuk u lejohet të fshehin atë që ka krijuar Allahu në mitrat e tyre, nëse e besojnë Allahun dhe Ditën e Fundit. Burrat e tyre kanë të drejtë t'i kthejnë ato gjatë kësaj kohe, në qoftë se duan pajtim. Ato kanë po aq të drejta sa dhe detyra, sipas arsyes së shëndoshë, ndonëse burrat kanë një shkallë sipër tyre. Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Urtë.

Ndarja (pas së cilës burri mund ta rikthejë gruan) mund të bëhet dy herë. Pastaj, ose ta mbajë gruan në mënyrë të hijshme, ose ta lëshojë me mirësi. Burrave nuk u lejohet të marrin asgjë nga ajo që u kanë dhënë grave të veta (për martesë), përveç nëse ata të dy kanë frikë se nuk do të mund t'u përmbahen kufijve të Allahut. Pra, po qe se frikoheni se ata të dy nuk do të mund t'i përfillin kufijtë e Allahut, atëherë nuk është gjynah për asnjërin nëse gruaja i jep diçka burrit (për t'u ndarë nga ai). Këta janë kufijtë e Allahut, andaj mos i shkelni. Ata që i shkelin kufijtë e Allahut, mu ata janë zullumqarët.

Nëse ai e lëshon gruan (për të tretën herë), atëherë ajo nuk i lejohet më atij derisa të jetë martuar me ndonjë burrë tjetër dhe ai ta ketë ndarë; atëherë ata nuk kanë gjynah nëse martohen sërish[20], po qe se mendojnë se do t'u përmbahen kufijve të Allahut. Këta janë urdhrat e Allahut, të cilët ua shpjegon njerëzve që dinë. ——— [20] Atyre u lejohet të martohen sërish me kusht që edhe burri tjetër të ketë pasur marrëdhënie intime me atë grua dhe që të mos jetë bërë martesa me qëllim kthimi te burri i mëparshëm.

Kur t'i ndani gratë dhe atyre t'u afrohet fundi i kohës së pritjes, ose mbajini si duhet, ose lëshojini në mënyrë të hijshme, e mos i mbani me qëllim lëndimi, sepse ai që vepron ashtu, i bën padrejtësi vetvetes. Mos luani me ajetet e Allahut dhe kujtojini dhuntitë që jua ka dhënë Allahu dhe atë që jua zbriti nga Libri (Kurani) dhe Urtësia (Suneti), me të cilin ju këshillon. Kijeni frikë Allahun dhe dijeni se Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Kur burrat t'i kenë ndarë gratë dhe kur këto ta kenë plotësuar kohën e pritjes, mos i pengoni ato që të martohen sërish me burrat e tyre, në qoftë se të dyja palët pajtohen në mënyrë të arsyeshme. Kjo këshillë vlen për çdonjërin nga ju që e beson Allahun dhe Ditën e Fundit. Kjo është më e dobishme dhe më e pastër për ju. Allahu di, kurse ju nuk dini.

Nënat le t'u japin gji fëmijëve të tyre plot dy vjet, për ata që duan ta plotësojnë kohën e gjidhënies. Babai e ka për detyrë të sigurojë për to ushqimin dhe veshmbathjen, në mënyrë të arsyeshme. Askush nuk ngarkohet përtej mundësive që ka. Le të mos dëmtohet nëna nëpërmjet fëmijës së saj e as babai përmes fëmijës së tij. Për trashëgimtarin vlejnë të njëjtat detyrime (në rast se nuk është gjallë babai i fëmijës). Nëse prindërit, pas marrëveshjes dhe këshillimit të ndërsjellë, vendosin ta ndajnë fëmijën nga gjiri (para se t'i mbushë dy vjet), nuk bëjnë gjynah. Mirëpo, nëse doni t'i gjeni ndonjë mëndeshë, nuk keni gjynah, nëse ia jepni pagën në mënyrë të duhur. Kijeni frikë Allahun dhe dijeni se Allahu sheh mirë gjithçka që bëni.

Gratë të cilave u vdes burri, duhet të presin katër muaj e dhjetë ditë. Kur të kalojë koha e pritjes, ju nuk keni përgjegjësi për atë që ato bëjnë në mënyrë të ligjshme me vetveten. Allahu di hollësisht çfarë veproni.

Nuk është gjynah për ju nëse grave të tilla ua shfaqni tërthorazi dëshirën për martesë ose e mbani atë në vetvete. Allahu e di se ju do t'i kujtoni ato, mirëpo mos u premtoni atyre fshehurazi (martesë), porse mund t'u thoni vetëm fjalë të arsyeshme. As mos lidhni martesë pa mbaruar koha e pritjes. Dijeni se Allahu di ç'keni në zemra, andaj frikësojuni Atij dhe dijeni se me të vërtetë Allahu është Falës i Madh dhe i Butë.

Nuk është gjynah për ju nëse i lëshoni gratë para se të keni marrëdhënie me to ose para se t'ua caktoni mehrin[21]. Mirëpo, jepuni atyre diçka nga pasuria: i pasuri sipas mundësisë së tij dhe i varfri sipas mundësisë së vet; një dhuratë të arsyeshme. Kjo është detyrë për bamirësit. ——— [21] Mehër quhet pasuria që burri duhet t'ia japë gruas për martesë.

E, nëse i lëshoni para se të keni marrëdhënie me to, por pasi t'ua keni caktuar mehrin, atëherë atyre u takon gjysma e mehrit të caktuar, përveç nëse ato heqin dorë ose heq dorë ai që në dorë ka lidhjen e martesës, porse të falni është më afër devotshmërisë. Mirëpo, mos e harroni bujarinë mes jush. Pa dyshim, Allahu sheh mirë gjithçka që bëni.

Kushtojuni kujdes namazeve, veçanërisht namazit të mesëm dhe faluni duke qenë të përulur ndaj Allahut.

Në qoftë se keni frikë (nga armiku), faluni duke ecur ose duke qenë hipur (mbi kalë a mbi deve). Kur të siguroheni, atëherë përmendeni Allahun (duke e falur namazin të plotë), ashtu si ju ka mësuar Ai atë që nuk e keni ditur.

Ata që janë në prag të vdekjes dhe lënë gra pas vetes, duhet të lënë porosi për gratë e tyre që të kenë mjetet e jetesës për një vit të plotë pa u dëbuar nga shtëpia. Mirëpo, nëse ato dalin vetë, atëherë ju nuk keni përgjegjësi për atë që bëjnë ato me vetveten në mënyrë të ligjshme. Allahu është i Gjithëfuqishëm, i Urtë.

Edhe grave të ndara u takon një pjesë e arsyeshme e pasurisë. Kjo është detyrë për të devotshmit.

Kështu jua sqaron Allahu ajetet e Tij, në mënyrë që të kuptoni.

A nuk ke dëgjuar për ata mijëra njerëz që ikën nga vendbanimet e tyre nga frika e vdekjes?! Allahu u tha atyre: "Vdisni!" e pastaj i ringjalli. Me të vërtetë, Allahu është shumë Bamirës ndaj njerëzve, por shumica e tyre nuk e falënderojnë.

Luftoni në rrugën e Allahut dhe dijeni se Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Kush është ai që do t'i japë Allahut ndonjë hua të mirë[22], që Ai t'ia shtojë atë shumëfish? Allahu ia pakon dhe ia shton rizkun kujt të dojë dhe tek Ai do të ktheheni. ——— [22] duke shpenzuar pasurinë në rrugën e Allahut

A nuk ke dëgjuar për parinë e bijve të Israilit, pas Musait, të cilët i thanë një pejgamberi të tyre: "Na cakto një mbret, që të luftojmë në rrugën e Allahut." Ai tha: "Po sikur të mos luftoni pasi t'ju caktohet lufta?" Ata thanë: "E si të mos luftojmë në rrugën e Allahut ne që jemi dëbuar nga vendbanimet tona dhe jemi ndarë nga djemtë tanë?" Mirëpo, kur u urdhëruan të luftojnë, ata u zmbrapsën, me përjashtim të një pakice. Allahu i njeh mirë të padrejtët.

Pejgamberi i tyre u tha: "Allahu jua ka dërguar Talutin për mbret." Ata thanë: "Si mund të jetë ai mbret yni, kur neve na takon më shumë sundimi?! Madje, ai as që ka ndonjë pasuri të madhe." Ai tha: "Allahu e zgjodhi atë kundrejt jush dhe e pajisi me dituri të gjerë e me fuqi trupore. Allahu ia jep pushtetin kujt të dojë. Allahu është shumë Bujar e i Gjithëdijshëm.

Pejgamberi u tha atyre: "Shenjë e sundimit të tij është që t'ju vijë arka që e bartin melekët, ku ka prehje nga Zoti juaj dhe disa gjëra të lëna nga familja e Musait dhe familja e Harunit. Sigurisht se kjo është një shenjë e qartë për ju, po qe se jeni besimtarë.

Kur doli Taluti me ushtrinë e tij (nga qyteti), u tha atyre: "Allahu do t'ju provojë me një lumë. Ai që pi prej tij, nuk është me mua[23], kurse ai që nuk pi fare ose pi vetëm një grusht, është me mua. Të gjithë pinë, përveç një pakice. Kur ai me besimtarët e kaluan atë, disa thanë: "Ne sot nuk kemi fuqi kundër Xhalutit dhe ushtrisë së tij." Mirëpo, ata që ishin të bindur se do të takoheshin me Allahun, thanë: "Sa e sa grupe të vogla (besimtarësh) kanë mposhtur grupe të mëdha (jobesimtarësh) me lejen e Allahut! Allahu është me durimtarët." ——— [23] Nuk është në rrugën time e as do të vijë të luftojë me mua.

Kur u ballafaquan me Xhalutin dhe ushtrinë e tij, thanë: "Zoti ynë, na jep durim, na i forco këmbët dhe na ndihmo kundër popullit jobesimtar!"

Atëherë, me ndihmën e Allahut i mposhtën ata (jobesimtarët). Kështu, Davudi e vrau Xhalutin dhe Allahu ia dha atij pushtetin e urtësinë (pejgamberllëkun) dhe e mësoi nga ajo që deshi Ai. Sikur Allahu të mos i zmbrapste disa njerëz me anë të të tjerëve, do të prishej Toka, por Allahu është shumë Bujar ndaj krijesave.

Këto janë ajetet e Allahut, të cilat po t'i lexojmë me vërtetësi. S'ka dyshim se ti je i dërguar.

Këta janë të dërguarit, disa prej të cilëve i kemi dalluar kundrejt disa të tjerëve. Prej tyre ka që Allahu u ka folur (drejtpërdrejt), e disa i ka ngritur në shkallë të larta. Isait, të birit të Merjemes, ia dhamë mrekullitë e qarta dhe e përforcuam me Shpirtin e Dëlirë (Xhibrilin). Sikur të donte Allahu, ata që erdhën pas tyre nuk do të vriteshin ndërmjet vete pas ardhjes së provave të qarta, por u përçanë; disa prej tyre besuan, kurse të tjerët mohuan. Sikur të donte Allahu, ata nuk do të vrisnin njëri-tjetrin, por Allahu bën si të dojë Vetë.

O besimtarë! Jepni nga të mirat që jua dhamë para se të vijë një Ditë në të cilën nuk do të ketë shitblerje, as miqësi e as ndërmjetësi. Jobesimtarët janë zullumqarët e vërtetë.

Allahu është Ai përveç të Cilit nuk ka zot që meriton të adhurohet, i Përjetshmi, Mbajtësi i gjithçkaje. Atë nuk e kap dremitja e as gjumi. Atij i takon gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. E kush mund të ndërmjetësojë tek Ai pa lejen e Tij?! Ai e di ç'ka ndodhur në të kaluarën dhe ç'do të ndodhë në të ardhmen, ndërsa ata nuk mund të mësojnë asgjë nga dituria e Tij, përveç aq sa dëshiron Ai. Kursia[24] e Tij përfshin qiejt e Tokën dhe Atij nuk i vjen rëndë ruajtja e tyre. Ai është i Larti, i Madhërishmi. ——— [24] Termi "Kursi" fjalëpërfjalshëm përkthehet "Stol". Kursia, megjithëse është shumë më e madhe se qiejt dhe Toka, nuk duhet ngatërruar me Arshin e Allahut, i cili është shumë më i madh se ajo.

S'ka detyrim në fe[25], meqë tashmë është dalluar e drejta nga e shtrembra. Ai që mohon tagutin (çdo gjë që adhurohet pos Allahut) dhe e beson Allahun, është kapur për lidhjen më të fortë, e cila nuk këputet. Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm. ——— [25] Askush nuk duhet të detyrohet me forcë të hyjë në fenë islame.

Allahu është Mbrojtësi i besimtarëve: i nxjerr ata nga errësirat në dritë. Ndërkaq, mbrojtësit e jobesimtarëve janë tagutët (kushdo që adhurohet pos Allahut): i nxjerrin ata nga drita në errësira. Këta janë banorët e Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

A ke dëgjuar për atë që u fjalëtua me Ibrahimin për Zotin e tij, thjesht ngaqë Allahu i kishte dhënë atij pushtet?! Kur Ibrahimi tha: "Zoti im është Ai që jep jetë dhe vdekje", ai tha: "Edhe unë jap jetë dhe vdekje." Ibrahimi i tha: "Allahu e sjell Diellin nga lindja, e sille ti nga perëndimi!" Atëherë, jobesimtari mbeti pa fjalë. Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë zullumqarët.

Ose, (ke dëgjuar) për atë i cili, kur kaloi pranë një qyteti të shkretuar e të bërë rrafsh me tokë, tha: "Vallë, si mund ta kthejë Allahu këtë qytet në jetë pasi ka vdekur?!" Atëherë Allahu e bëri të vdesë atë për njëqind vjet, pastaj e ringjalli dhe e pyeti: "Sa kohë ke qëndruar (i vdekur)?" Ai tha: "Kam qëndruar një ditë ose një pjesë dite." Ai tha: "Jo, por ke qëndruar plot njëqind vjet. Shikoje ushqimin e pijen tënde: ende nuk janë prishur! Gjithashtu, shiko gomarin tënd! Kështu Ne po të bëjmë ty dëshmi të qartë për njerëzit (se Allahu ka fuqi t'i ringjallë ata). Vështroji eshtrat (e gomarit) sesi i bashkojmë dhe më pas i veshim me mish!" Kur iu bë e qartë, tha: "Tashmë e di se Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë."

Kujto edhe Ibrahimin kur tha: "Zoti im, më mundëso të shoh si i ngjall të vdekurit!" Tha: "A nuk beson?" Tha: "Besoj gjithsesi, por dëshiroj të më qetësohet zemra (edhe më shumë)." Ai tha: "E po, merri katër zogj pranë vetes dhe (pasi t'i therësh) shpërndaj në çdo kodër nga një pjesë prej tyre. Pastaj thirri, do të të vijnë me rrëmbim. Dije se Allahu është i Gjithëfuqishëm, i Urtë.

Ata që e japin pasurinë në rrugën e Allahut i shëmbëllejnë një kokrre nga e cila dalin shtatë kallinj, ku çdo kalli ka nga njëqind kokrra. Allahu ia shumëfishon (shpërblimin) atij që dëshiron. Allahu është shumë Bujar dhe i Gjithëdijshëm.

Ata që e japin pasurinë e tyre në rrugën e Allahut dhe, atë që e japin nuk e përcjellin me përmendje a lëndim, e kanë shpërblimin te Zoti i tyre. Për ta nuk do të ketë frikë e as që do të pikëllohen.

Një fjalë e mirë dhe një falje gabimi është më me vlerë se lëmosha që përcillet me lëndim. Allahu është i Panevojë, i Butë[26]. ——— [26] Nuk nxiton në dënime.

O besimtarë! Mos i prishni lëmoshat tuaja me përmendje e fyerje, sikurse ai që e jep pasurinë e tij vetëm për sy të njerëzve, ndërkohë nuk e beson Allahun dhe Ditën e Fundit. Ai i shëmbëllen një guri të lëmuar që sipër ka dhé, mbi të cilin bie një shi i rrëmbyer dhe e lë të zhveshur. Atyre nuk u bëjnë dobi veprat që kanë bërë. Allahu nuk e udhëzon popullin jobesimtar.

Ata që shpenzojnë pasurinë e vet, duke kërkuar kënaqësinë e Allahut dhe me bindje të plotë, i shëmbëllejnë një kopshti në një rrafshnaltë pjellore, ku bie një shi i dendur, ndaj jep fruta dyfish. E, në mos rëntë shi i dendur, i mjafton një shi i lehtë. Allahu sheh mirë gjithçka që bëni.

A do të dëshironte ndonjëri prej jush të kishte një kopsht përplot hurma e rrush, të përshkuar nga lumenjtë dhe me fruta të gjithëllojshme, ndërkohë që atë ta kishte zënë pleqëria, të kishte fëmijë të dobët dhe të goditej kopshti nga një stuhi zjarri e të shkrumbohej?![27] Ja, kështu jua sqaron Allahu ajetet, në mënyrë që të mendoni. ——— [27] Ky është shembulli i atij që e jep pasurinë e vet vetëm sa për t'u dukur para njerëzve. Ai nuk do të gjejë asnjë shpërblim kur të dalë para Allahut, atëherë kur do të ketë më së shumti nevojë.

O besimtarë! Jepni nga të mirat që i fitoni dhe nga prodhimet që nxjerrim për ju nga toka e mos synoni të dhuroni më të keqen nga ato, të cilën as ju vetë nuk do ta pranonit, pos symbyllur. Dijeni se Allahu është i Panevojë dhe i Lavdëruar.

Shejtani ju frikëson me skamje dhe ju nxit në vepra të shëmtuara, kurse Allahu ju premton faljen dhe mirësinë e Vet. Allahu është shumë Bujar e i Gjithëdijshëm.

Ai i jep urtësinë kujt të dojë, ndërkohë atij që i jepet urtësia, i është dhënë mirësi e madhe. Këtë e kuptojnë vetëm mendarët.

Çfarëdo të mire që dhuroni dhe çfarëdo zotimi që bëni, Allahu e di mirë, ndërkaq për të padrejtët nuk ka ndihmës.

Në qoftë se jepni lëmoshë haptazi, kjo është gjë e mirë, e, nëse e fshihni atë dhe ua jepni të varfërve, kjo është më mirë për ju dhe ju shlyen disa gjynahe. Allahu di hollësisht çfarë veproni.

Ti (o Muhamed) nuk e ke për detyrë t'i udhëzosh ata në rrugën e drejtë, por është Allahu Ai që udhëzon kë të dojë. Çfarëdo të mire që jepni, është në dobinë tuaj, përderisa e bëni vetëm për hir të Allahut. Çfarëdo të mire që dhuroni, do t'ju kthehet e plotë dhe nuk do t'ju bëhet e padrejtë.

(Lëmosha) le të jetë për të varfrit, të cilët u penguan (nga lufta) në rrugën e Allahut e nuk mund të udhëtojnë nëpër tokë (për të fituar). Ai që nuk i njeh, kujton se janë të kamur, sepse nuk lypin, por ata mund t'i njohësh nga pamja e tyre; ata nuk i mërzisin njerëzit duke lypur. Sigurisht, Allahu është i Gjithëdijshëm për çfarëdo të mire që shpenzoni.

Ata që e japin pasurinë e tyre natën e ditën, fshehurazi e haptazi, e kanë shpërblimin te Zoti i tyre. Për ta nuk do të ketë frikë e as që do të pikëllohen.

Ata që e hanë kamatën, nuk ringjallen ndryshe pos si ai që është çmendur nga prekja e shejtanit. Kjo, se ata thonë se tregtia është njëlloj si kamata! Mirëpo, Allahu e ka lejuar tregtinë, porse e ka ndaluar kamatën. Atij që i vjen këshilla nga Zoti i vet dhe heq dorë (nga kamata), i takon ajo që ka kaluar, ndërsa çështja e tij është tek Allahu. Ndërkaq, ata që i kthehen (marrjes së kamatës), do të jenë banorë të Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Allahu zhduk kamatën (dhe përfitimet prej saj), kurse e rrit lëmoshën (duke shtuar bereqetin dhe shpërblimet e saj). Allahu nuk e do asnjë mohues gjynahqar.

Sigurisht, ata që besojnë, bëjnë vepra të mira, e falin namazin dhe e japin zekatin, e kanë shpërblimin te Zoti i tyre. Për ta nuk do të ketë frikë e as që do të pikëllohen.

O ju që keni besuar! Frikësojuni Allahut dhe hiqni dorë nga pjesa e mbetur e kamatës, nëse njëmend jeni besimtarë.

Nëse nuk e bëni këtë, atëherë merrni njoftimin për luftë nga Allahu dhe i Dërguari i Tij. E, nëse pendoheni, atëherë juve ju takon vlera e pasurisë suaj, në mënyrë që të mos bëni padrejtësi dhe të mos ju bëhet e padrejtë.

E, nëse ndokush është ngushtë, atëherë priteni derisa t'i lehtësohet gjendja. Mirëpo, në qoftë se ia falni (borxhin), është më mirë për ju, sikur ta dinit.

Frikësojuni Ditës kur do të ktheheni tek Allahu, kur çdokush do të marrë të plotë atë që ka fituar dhe askujt nuk do t'i bëhet padrejtësi.

O besimtarë! Kur të merrni hua nga njëri-tjetri për një afat të caktuar, shkruajeni. Le të shënojë një shkrues i drejtë dhe të mos kundërshtojë të shkruajë ashtu siç e ka mësuar Allahu. Ai le të shënojë, ndërsa borxhliu le të diktojë dhe le ta ketë frikë Allahun, Zotin e vet, pa lënë mangët asgjë nga borxhi. Në qoftë se borxhliu është mendjelehtë a i dobët ose nuk mund të diktojë, atëherë le të diktojë drejt kujdestari i tij. Gjithashtu, merrni dy dëshmitarë burra nga mesi juaj. Mirëpo, nëse nuk gjenden dy burra, atëherë një burrë e dy gra nga ata që i shihni të përshtatshëm për të dëshmuar, në mënyrë që, nëse njëra harron, ia kujton tjetra. Të mos kundërshtojnë dëshmitarët kurdo që të thirren. Mos përtoni ta shkruani borxhin, qoftë i madh, qoftë i vogël, duke shënuar edhe afatin e tij. Kjo është më e drejtë tek Allahu, më e përshtatshme sa i përket dëshmisë dhe më afër mosdyshimit, përveç nëse është shitblerje e çastit, e në atë rast nuk keni gjynah nëse nuk e shënoni. Mirëpo, merrni dëshmitarë kur bëni shitblerje dhe të mos dëmtohet asnjë shkrues e dëshmitar. Nëse e bëni një gjë të tillë (dëmtoni ndonjërin nga ata), atëherë kjo është gjynah nga ana juaj, ndaj kijeni frikë Allahun. Allahu ju mëson; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Nëse jeni në udhëtim dhe nuk gjeni shkrues, atëherë merrni peng. E, në qoftë se njëri prej jush ka besim te tjetri, atëherë borxhliu le ta kthejë atë që i është besuar dhe le t'i frikësohet Allahut, Zotit të vet. Mos e fshihni dëshminë, sepse ai që e fsheh atë ka zemër mëkatare. Allahu di mirë gjithçka që bëni.

E Allahut është gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. Pavarësisht a e shfaqni apo e fshihni atë që mbani në shpirt, Allahu do t'ju marrë në llogari për të. Pastaj, ia fal kujt të dojë dhe dënon kë të dojë. Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

I Dërguari beson në atë që i është shpallur nga Zoti i tij, e edhe besimtarët. Të gjithë ata besojnë në Allahun, melekët, Librat dhe të dërguarit e Tij (duke thënë:) "Ne nuk bëjmë dallim mes asnjë të dërguari të Tij." Ata thonë: "Dëgjojmë dhe bindemi. Faljen Tënde kërkojmë, o Zoti ynë, dhe te Ti është kthimi!"

Allahu nuk rëndon askënd përtej mundësive që ka. Në dobi të tij është e mira që bën, kurse në dëm të tij është e keqja që vepron. (Thoni:) "Zoti ynë, mos na ndëshko nëse harrojmë ose gabojmë! Zoti ynë, mos na ngarko me barrë të rëndë, siç i ngarkove ata që ishin para nesh! Zoti ynë, mos na ngarko sa nuk kemi fuqi! Na i shlyej gjynahet, na fal dhe na mëshiro! Ti je Mbrojtësi ynë, prandaj na ndihmo kundër njerëzve jobesimtarë."

Elif, lam, mim.[1] ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

Allahu është Ai përveç të Cilit nuk ka zot që meriton të adhurohet, i Përjetshmi, Mbajtësi i gjithçkaje.

Ai ta zbriti ty (Muhamed) Librin me të vërtetën, që është vërtetues i shpalljeve të mëparshme. Ai zbriti Teuratin e Inxhilin

më parë si udhëzim për njerëzit dhe zbriti edhe dalluesin (e së vërtetës nga e kota). Sigurisht se ata që i mohojnë ajetet e Allahut i pret një dënim i rëndë. Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Zoti për hakmarrje.

Pa dyshim, Allahut nuk i fshihet asgjë në Tokë e as në Qiell.

Ai ju formon në mitra, ashtu si dëshiron. Nuk ka zot që meriton të adhurohet përveç Tij, të Gjithëfuqishmit, të Urtit.

Është Ai që ta zbriti Librin (Kuranin). Në të ka ajete plotësisht të qarta, të cilat janë bazë e Librit, por ka edhe të tjera jo fort të qarta. Ata, zemrat e të cilëve anojnë nga e shtrembra, ndjekin ato që nuk janë krejtësisht të qarta, duke dashur të ngjallin huti dhe t'i shpjegojnë ato sipas dëshirës, ndonëse kuptimin e tyre të vërtetë e di vetëm Allahu. Ndërkaq, të thelluarit në dije thonë: "Ne e besojmë atë (Kuranin): i tëri është nga Zoti ynë." Këtë e kuptojnë vetëm mendarët.

"O Zoti ynë! Mos lejo që zemrat tona të shmangen (nga e vërteta) pasi na ke udhëzuar dhe na e dhuro mëshirën Tënde! Ti je vërtet Dhuruesi i Madh!

O Zoti ynë! Ti do t'i tubosh njerëzit në një ditë në të cilën nuk ka dyshim. Me të vërtetë, Allahu nuk e thyen premtimin."

Në të vërtetë, atyre që nuk besojnë, nuk do t'u vlejnë asgjë as pasuria e as fëmijët e tyre para Allahut. Ata do të jenë lëndë djegëse e Zjarrit,

sikurse puna e njerëzve të Faraonit dhe e atyre që ishin para tyre, të cilët i mohuan ajetet (shpalljet dhe shenjat) Tona. Allahu i shkatërroi për gjynahet që bënë. Allahu është i rreptë në ndëshkim.

Thuaju atyre që nuk besojnë: "Ju do të mposhteni dhe do të tuboheni në Xhehenem. Eh, sa shtrat i keq që është ai!"

Ju kishit shenjë në dy ushtri që u ndeshën (në Bedër): njëra ushtri luftonte në rrugën e Allahut, kurse tjetra ishin jobesimtarë, të cilët i shihnin dy herë më shumë (në numër). Mirëpo, Allahu përkrah me ndihmën e Tij kë të dëshirojë. Sigurisht, këtu ka mësim për largpamësit.

Njerëzve u është hijeshuar dashuria për gjërat e këndshme: për gratë, fëmijët, arin e argjendin e grumbulluar, kuajt e bukur, bagëtinë dhe bujqësinë. Këto janë kënaqësitë e kësaj jete, porse tek Allahu është kthimi i shkëlqyeshëm.

Thuaju: "A doni t'ju tregoj për gjëra më të mira se këto? Për të devotshmit, te Zoti i tyre, do të ketë kopshte, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Aty do të kenë bashkëshorte të dëlira dhe kënaqësinë e Allahut." Allahu është Gjithëvëzhgues i robërve të Vet.

Ata thonë: "Zoti ynë! Me të vërtetë ne besojmë, andaj na i fal gjynahet dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!"

(Këta janë) të durueshmit, të vërtetët, të përkushtuarit në adhurim, dorëdhënësit dhe ata të cilët kërkojnë falje para agimit.

Allahu dëshmon se askush nuk meriton të adhurohet përveç Tij, e edhe melekët dhe dijetarët (dëshmojnë) dhe se Ai është Mbajtësi i drejtësisë. S'ka të adhuruar me të drejtë përveç Tij. Ai është i Gjithëfuqishmi, i Urti.

Feja e vërtetë tek Allahu është vetëm Islami. Ata të cilëve u është dhënë Libri (hebrenjtë dhe të krishterët) ranë në kundërshti vetëm pasi u erdhi dituria, nga zilia që kishin mes vete. Kushdo që i mohon ajetet e Allahut, le ta dijë se Allahu është i shpejtë në llogari.

Nëse ata të kundërshtojnë, thuaju: "Unë i jam nënshtruar Allahut me tërë qenien time, e edhe ata që më ndjekin mua." Gjithashtu, atyre që u është dhënë Libri dhe analfabetëve thuaju: "Po ju, a nënshtroheni?" Po qe se nënshtrohen (duke pranuar Islamin), atëherë kanë gjetur rrugën e drejtë, por, në qoftë se kthejnë shpinën, detyrë jotja është vetëm t'u kumtosh. Allahu është Gjithëvëzhgues i robërve të Vet.

Ata që i mohojnë ajetet e Allahut, që i vrasin pejgamberët padrejtësisht dhe i vrasin ata që urdhërojnë për drejtësi, njoftoji për një dënim të dhembshëm.

Të këtillëve u janë asgjësuar veprat, në këtë botë e në tjetrën, dhe për ta nuk ka ndihmës.

A nuk i sheh ata (hebrenj) që u është dhënë një pjesë (nga dija) e Librit: ftohen te Libri i Allahut për të gjykuar ndërmjet tyre, por një grup prej tyre shmangen duke kthyer shpinën?!

Kjo, sepse ata thoshin: "Ne nuk do të na prekë zjarri i Xhehenemit, përveçse disa ditë." Shpifjet që bënë i mashtruan ata për fenë e tyre.

E si do të jetë puna kur t'i tubojmë ata në një ditë në të cilën nuk ka dyshim dhe kur çdo njeriu do t'i jepet shpërblimi për atë që ka punuar, pa iu bërë padrejtësi?!

Thuaj: "O Allah, o Sunduesi i gjthçkaje! Ti i jep pushtet kujt do dhe ia heq atë kujt do; Ti lartëson kë do dhe poshtëron kë do. Në dorën Tënde është çdo e mirë! Vërtet Ti je i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Ti fut natën në ditë dhe ditën në natë. Ti nxjerr të gjallën prej së vdekurës dhe nxjerr të vdekurën prej së gjallës, si dhe begaton pa masë atë që do."

Besimtarët të mos i marrin për miq jobesimtarët në vend të besimtarëve, sepse kush vepron kështu, nuk ka çfarë të shpresojë tek Allahu, përveç atyre që e bëjnë këtë për t'u ruajtur prej sherrit të tyre. Allahu ju paralajmëron që të ruheni nga Ai, sepse tek Allahu është kthimi.

Thuaj: "E fshehët atë që keni në zemra apo e shfaqët haptazi, Allahu e di atë. Ai di çfarë ka në qiej dhe çfarë ka në Tokë. Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë."

Atë ditë, çdo njeri do të gjejë para vetes të mirat që ka punuar e të këqijat që ka bërë dhe do të dëshirojë që ndërmjet tij e atyre (veprave të këqija) të ketë largësi të madhe. Pra, Allahu ju paralajmëron që të ruheni prej Tij, sepse Allahu është i Dhembshur për robërit e Vet.

Thuaj (o Muhamed): "Në qoftë se ju e doni Allahun, atëherë më ndiqni mua, që Allahu t'ju dojë dhe t'jua falë gjynahet. Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë."

Thuaju: "Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit!" E, nëse ata kthejnë shpinën, atëherë (le ta dinë se) Allahu nuk i do jobesimtarët.

Njëmend, Allahu zgjodhi Ademin, Nuhun, familjen e Ibrahimit dhe familjen e Imranit mbi gjithë njerëzit (e kohës së tyre).

Ata ishin pasardhës të njëri-tjetrit. Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Kujto kur gruaja e Imranit tha: "Zoti im! Unë jam zotuar të ta kushtoj vetëm Ty atë që është në barkun tim, kështu që pranoje prej meje! Ti je me të vërtetë Gjithëdëgjuesi, i Gjithëdijshmi."

Kur e lindi atë, tha: "Zoti im! Unë linda femër!", - ndërkohë Allahu e di më së miri çfarë lindi ajo, e mashkulli nuk është sikurse femra, - "Unë ia vura emrin Merjem. Atë dhe pasardhësit e saj po i lë nën mbrojtjen Tënde kundrejt shejtanit të mallkuar!"

Zoti i saj e pranoi atë me ëndje, e rriti mirë dhe ia la nën përkujdesje Zekerijait. Sa herë që Zekerijai hynte në faltoren e saj, gjente pranë saj ushqim, andaj e pyeti: "Oj Merjem, nga po të vjen ky ushqim?!" Ajo iu përgjigj: "Ai vjen nga Allahu, sepse, me të vërtetë, Allahu begaton pa masë atë që do."

Atëherë, Zekerijai iu lut Zotit të vet, duke thënë: "Zoti im! Më dhuro nga ana Jote një pasardhës të mirë, se, me të vërtetë, Ti je Dëgjuesi i lutjes!"

Melekët e thirrën atë teksa qëndronte në këmbë duke u falur në faltore: "Allahu po të jep myzhde për Jahjain, i cili do të jetë vërtetues i fjalës së Allahut (Isait, alejhi selam), fisnik, i përmbajtur (nga epshet e gjynahet) dhe pejgamber, nga të mirët."

Ai tha: "O Zot! Po si mund të kem unë djalë, kur mua më ka kapur pleqëria, ndërkohë gruaja ime është shterpë?!" Ai tha: "Kështu! Allahu bën çfarë të dojë."

Ai tha: "O Zot! Më jep një shenjë!" Zoti tha: "Shenjë për ty është se tri ditë nuk mund t'u flasësh njerëzve, përveçse me gjeste, por përmende Zotin tënd shumë dhe madhëroje Atë në mbrëmje e në mëngjes."

Kujto kur melekët thanë: "Oj Merjem! Allahu të ka përzgjedhur, të ka pastruar dhe të ka dalluar mbi të gjitha gratë e botës.

Oj Merjem! Përkushtohu në adhurimin ndaj Zotit tënd, bëj sexhde dhe përkulu në ruku bashkë me ata që përkulen!"

Këto janë lajme të panjohura që po t'i shpallim ty (o Muhamed). Ti nuk ishe në mesin e tyre kur ata hidhnin short se cili do të kujdeset për Merjemen e as kur grindeshin.

Kujto kur melekët thanë: "Oj Merjem! Allahu po të jep myzhde për një Fjalë[2] prej Tij, emri i të cilit do të jetë Mesih – Isa, i biri i Merjemes. Ai do të jetë i nderuar në këtë botë e në tjetrën dhe prej të afërmve (të Allahut). ——— [2] Isai quhet Fjala e Allahut, meqë Allahu e krijoi atë përmes fjalës "Bëhu!".

Ai do t'u flasë njerëzve që në djep, e edhe në burrëri, si dhe do të jetë nga të mirët."

Ajo tha: "Zoti im! Si mund të kem unë fëmijë, kur mua nuk më ka prekur asnjeri?!" Ai tha: "Kështu (do të jetë), Allahu krijon çfarë të dojë. Kur vendos diçka, vetëm thotë: "Bëhu!", sakaq ajo bëhet."

Ai do t'ia mësojë atij Librin, Urtësinë, Teuratin e Inxhilin

dhe do ta çojë si të dërguar te bijtë e Israilit (të cilëve do t'u thotë): "Ju kam sjellë dëshmi nga Zoti juaj: bëj për ju diç prej baltës në formë zogu, pastaj fryj në të dhe ai bëhet zog (i vërtetë), me lejen e Allahut; shëroj të verbrit, të lebrosurit e i ngjall të vdekurit, me lejen e Allahut; ju tregoj çfarë hani e çfarë ruani në shtëpitë tuaja. Sigurisht, në këto ka dëshmi për ju, nëse jeni besimtarë.

(Kam ardhur te ju) për të vërtetuar Teuratin që është para meje dhe për t'ju lejuar disa gjëra që i kishit të ndaluara. Ju kam sjellë dëshmi nga Zoti juaj, kështu që kini frikë Allahun dhe bindmuni mua!

Pa dyshim, Allahu është Zoti im dhe Zoti juaj, andaj adhurojeni Atë! Kjo është rruga e drejtë!

Kur Isai pa (këmbëngulësinë në) mosbesimin e tyre, tha: "Cilët janë ndihmëtarët e mi në rrugën e Allahut?" Nxënësit e tij thanë: "Ne jemi ndihmëtarët e (fesë së) Allahut. Ne besojmë Allahun, andaj dëshmo se ne jemi muslimanë (të nënshtruar ndaj Allahut)!"

Zoti ynë! Ne besojmë atë që na ke shpallur dhe ndjekim të Dërguarin (Isain), pra, na bashko me ata që dëshmojnë!"

Ata (jobesimtarët) thurën një kurth (ndaj Isait), por edhe Allahu thuri një kurth ndaj tyre, porse Allahu më së miri thur kurthe (ndaj armiqve).

Kujto kur Allahu tha: "O Isa! Unë do të të marr ty, do të të ngre pranë Meje, do të të pastroj nga ata që nuk besojnë dhe do t'i lartësoj ata që të ndjekin ty mbi ata që mohojnë, deri në Ditën e Kiametit. Pastaj tek Unë do të ktheheni dhe Unë do të gjykoj ndërmjet jush lidhur me atë për të cilën ratë në kundërshti.

Ndërkaq, ata që nuk besojnë, do t'i ndëshkoj me dënim të rëndë, në këtë botë e në tjetrën, dhe për ta nuk do të ketë ndihmëtarë.

E, atyre që besojnë dhe bëjnë punë të mira, do t'ua jap shpërblimet të plota. Allahu nuk i do të padrejtët.

Këto që po t'i lexojmë ty (o Muhamed) janë nga dëshmitë e qarta dhe nga Këshilla që është plot urtësi (Kurani).

Në të vërtetë, Isai, tek Allahu, i shëmbëllen Ademit: Ai e krijoi atë prej dheut, pastaj i tha: "Bëhu!", sakaq ai u bë.

E vërteta është nga Zoti yt, kështu që mos u bëj nga ata që dyshojnë.

Atyre që të kundërshtojnë lidhur me të (Isain), pasi të ka ardhur dija, thuaju: "Ejani t'i thërrasim bijtë tanë e bijtë tuaj, gratë tona e gratë tuaja, vetë ne e vetë ju dhe pastaj të lutemi që mallkimi i Allahut të bjerë mbi gënjeshtarët."

Pa dyshim, këto janë rrëfime të vërteta. S'ka zot që meriton të adhurohet përveç Allahut. Vërtet, Allahu është i Gjithëfuqishmi, i Urti.

Nëse ata kthejnë shpinën, atëherë Allahu i njeh mirë shkatërrimtarët.

Thuaj: "O ithtarë të Librit! Ejani në një fjalë të drejtë për ne e ju: se do ta adhurojmë vetëm Allahun, se nuk do t'i shoqërojmë Atij asgjë në adhurim dhe se nuk do të marrim njëri-tjetrin për zota në vend të Allahut!" E, nëse ata kthejnë shpinën, atëherë thuaju: "Dëshmoni se ne jemi muslimanë (të nënshtruar ndaj Allahut)!"

O ithtarë të Librit! Përse fjalëtoheni rreth Ibrahimit, kur Teurati dhe Inxhili kanë zbritur vetëm pas tij?! A nuk e kuptoni?!

Ja, ju u fjalëtuat me ne për diçka për të cilën keni njëfarë njohurie, por përse fjalëtoheni për diçka për të cilën nuk keni kurrfarë diturie?! Allahu e di, ndërsa ju nuk e dini.

Ibrahimi nuk ka qenë as hebre, as i krishterë, por ka qenë besimtar i drejtë, musliman (i nënshtruar ndaj Allahut) dhe nuk ka qenë idhujtar.

Në të vërtetë, njerëzit më të afërt me Ibrahimin janë ata që e pasuan atë dhe ky pejgamber[3] bashkë me ata që besuan (në të). Allahu është Mbrojtësi i besimtarëve. ——— [3] Muhamedi, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të.

Një pjesë nga ithtarët e Librit dëshirojnë t'ju çojnë në humbje, por, në të vërtetë, ata humbasin vetëm vetveten, pa e ndier.

O ithtarë të Librit! Përse i mohoni ajetet e Allahut, kur ju vetë jeni dëshmitarë (se ato janë të vërteta)?

O ithtarë të Librit! Përse e përzieni të vërtetën me të pavërtetën dhe e fshihni të vërtetën, ndërkohë e dini?

Një grup nga ithtarët e Librit thanë: "Besoni në atë që u zbriti besimtarëve në fillim të ditës dhe mohojeni atë në fund të saj, se ndoshta edhe ata do të tërhiqen (nga feja e tyre)!

Dhe besojuni vetëm atyre që ndjekin fenë tuaj!" Thuaj (o Muhamed): "Udhëzimi i vërtetë është udhëzimi i Allahut!" Dhe mos besoni se do t'i jepet ndokujt ajo që ju është dhënë juve, se, në të kundërtën, ata do të kenë dëshmi kundër jush para Zotit tuaj." Thuaj: "Mirësia është në Dorën e Allahut. Ai ia jep atë kujt të dojë. Allahu është shumë Bujar dhe i Gjithëdijshëm."

Allahu ia dhuron mëshirën e Vet kujt të dëshirojë. Allahu është Zotëruesi i mirësisë së madhe.

Nga ithtarët e Librit ka të atillë që, edhe nëse u beson një sasi të madhe ari, ta kthejnë, por ka edhe të atillë që, nëse u beson qoftë dhe një dinar, nuk ta kthejnë, përveç nëse u rri te koka. Kjo, se ata thonë: "Ne nuk kemi ndonjë detyrim ndaj analfabetëve (arabëve)." Ata thonë gënjeshtra për Allahun, duke e ditur (se janë duke gënjyer).

Jo, nuk është ashtu! Kushdo që përmbush premtimin e vet dhe i frikësohet Allahut, le të dijë se Allahu, me të vërtetë, i do ata që janë të devotshëm.

Ndërkaq, ata që këmbejnë besën që i kanë dhënë Allahut dhe zotimet e tyre me diçka të pavlerë, nuk do të kenë kurrfarë hiseje në botën tjetër. Atyre nuk do t'u flasë Allahu, nuk do t'i shikojë në Ditën e Kiametit e nuk do t'i pastrojë dhe për ta do të ketë dënim të dhembshëm.

Me të vërtetë, një grup nga ata (ithtarët e Librit) e shtrembërojnë Librin me gjuhët e tyre, që ju të kujtoni se ajo (çfarë lexojnë) është prej Librit, ndonëse ajo nuk është fare prej Librit. Dhe thonë: "Ajo është nga Allahu." Por, ajo nuk është nga Allahu. Ata thonë gënjeshtra për Allahun, duke e ditur.

Nuk është e mundur që një njeri, pasi Allahu t'ia japë Librin, urtësinë dhe pejgamberinë, t'u thotë njerëzve: "Bëhuni robër të mi, e jo të Allahut", por (ai thotë): "Bëhuni dijetarë të mirëfilltë, sepse ju ua keni mësuar të tjerëve Librin dhe e keni mësuar edhe vetë atë."

As (është e mundur) t'ju urdhërojë të merrni për zota melekët dhe pejgamberët. Vallë, si mund t'ju urdhërojë për mosbesim pasi të jeni nënshtruar (ndaj Allahut)?!

Kujto kur Allahu mori besën nga pejgamberët: "Çfarëdo që Unë t'ju jap prej Librit dhe urtësisë, kur t'ju vijë një i Dërguar[4], i cili do të vërtetojë atë që ju është dhënë juve, sigurisht se ju duhet ta besoni dhe ta ndihmoni atë." Dhe tha: "A e pranoni dhe a e merrni përsipër besën Time të fortë lidhur me këtë?" Ata thanë: "E pranojmë." Ai tha: "Atëherë, dëshmoni, sepse edhe Unë bashkë me ju jam dëshmitar." ——— [4] Muhamedi, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!

Kushdo që kthen shpinën pas kësaj, pikërisht ata janë të pabindurit.

A mos kërkojnë ata fe tjetër përveç fesë së Allahut, ndërkohë që Atij i nënshtrohet çdo krijesë që gjendet në qiej e në Tokë, me dashje a pa dashje, dhe tek Ai do të kthehen?!

Thuaj: "Ne besojmë Allahun, atë që na është shpallur neve (Kuranin), atë që u është shpallur Ibrahimit, Ismailit, Ishakut, Jakubit dhe esbatëve (pejgamberëve nga bijtë e Jakubit), atë që u është dhënë Musait e Isait dhe pejgamberëve (të tjerë) nga Zoti i tyre. Ne nuk bëjmë asnjë dallim midis tyre[5] dhe vetëm Allahut i përulemi." ——— [5] Pra, i besojmë të gjithë pejgamberët, pa përjashtim.

E kush kërkon fe tjetër përveç Islamit, atij nuk do t'i pranohet dhe ai në botën tjetër do të jetë nga të humburit.

E si t'i udhëzojë Allahu në rrugë të drejtë njerëzit që mohuan pasi besuan dhe dëshmuan se i Dërguari është i vërtetë dhe pasi u erdhën dëshmitë e qarta?! Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë zullumqarët.

Ndëshkimi i tyre është se mbi ta bie mallkimi i Allahut, i melekëve dhe i mbarë njerëzimit.

Në të do të jenë përgjithmonë, nuk do t'u lehtësohet dënimi e as do t'u jepet afat,

përveç atyre që pendohen pas kësaj dhe përmirësohen, se Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë.

S'ka dyshim se atyre që mohojnë pasi të kenë besuar dhe më pas e shtojnë mosbesimin, nuk do t'u pranohet pendimi (kur t'u vijë vdekja) dhe pikërisht ata janë të humburit.

Me të vërtetë, atyre që mohuan dhe vdiqën duke qenë jobesimtarë, nuk do t'u pranohet asnjë shkëmbesë, edhe sikur të ishte sa Toka e mbuluar me ar. Ata i pret një dënim i dhembshëm dhe për ta nuk ka ndihmëtarë.

Nuk do ta arrini mirësinë e vërtetë derisa të jepni (lëmoshë) nga ajo (pasuri) që e doni. Sigurisht se çfarëdo që jepni, Allahu e di mirë atë.

Të gjitha ushqimet ishin të lejuara për bijtë e Israilit, përveç atyre që Israili (Jakubi) ia ndaloi vetvetes, para se të shpallej Teurati. Thuaj: "Silleni Teuratin dhe lexojeni atë, nëse e thoni të vërtetën!"

E kushdo që pas kësaj trillon gënjeshtra për Allahun, pikërisht ata janë të padrejtët.

Thuaj: "Të vërtetën e thotë Allahu, andaj ndiqeni fenë e Ibrahimit, i cili ishte besimtar i drejtë e nuk ishte idhujtar!"

Sigurisht se faltorja e parë e ndërtuar për njerëzit është ajo në Bekë (Mekë), që është e bekuar dhe udhërrëfyese për njerëzit.

Në të ka shenja të qarta: Vendqëndrimi i Ibrahimit; dhe se ai që hyn në të është i sigurt. Është detyrë për njerëzit që për Allahun ta kryejnë haxhin, ata që kanë mundësi. E kush e mohon, le ta dijë se Allahu nuk ka nevojë për askënd.

Thuaj: "O ithtarë të Librit! Përse i mohoni ajetet e Allahut, ndërkohë që Allahu është Dëshmitar për çdo gjë që bëni?!"

Thuaj: O ithtarë të Librit! Përse i pengoni nga feja e Allahut ata që besojnë, duke dëshiruar shmangien (nga e vërteta), ndonëse jeni dëshmitarë (se ajo është feja e drejtë)?! Allahu nuk është i shkujdesur ndaj asaj që veproni."

O besimtarë! Në qoftë se u bindeni disave që u është dhënë Libri, do t'ju kthejnë në jobesimtarë pas besimit tuaj.

Si mund të mos besoni kur juve ju lexohen ajetet e Allahut dhe në mesin tuaj gjendet i Dërguari i Tij?! E kush lidhet me Allahun është udhëzuar në rrugë të drejtë.

O besimtarë! Kini frikë Allahun ashtu si duhet të kihet frikë Ai dhe kurrsesi mos vdisni ndryshe, përveçse duke qenë muslimanë!

Mbahuni fort pas litarit të Allahut që të gjithë e mos u përçani! Kujtojeni dhuntinë e Allahut mbi ju kur ju ishit armiq e Ai i pajtoi zemrat tuaja dhe falë mirësisë së Tij u bëtë vëllezër. Ju ishit buzë humnerës së Zjarrit e Ai ju shpëtoi prej saj. Kështu jua sqaron Allahu ajetet e Veta, që të udhëzoheni në rrugën e drejtë.

Le të jetë një grup prej jush që thërret në mirësi, urdhëron të mirën dhe ndalon të keqen, sepse pikërisht këta janë të shpëtuarit.

Mos u bëni si ata që u përçanë e ranë në kundërshti pasi u erdhën dëshmitë e qarta, sepse për ta do të ketë dënim të madh,

Ditën (e Kiametit) kur disa fytyra do të zbardhen e disa fytyra do të nxihen. Atyre që do t'u nxihen fytyrat, do t'u thuhet: "A mohuat pas besimit?! Atëherë shijojeni dënimin për shkak se nuk besonit!"

Ndërkaq, ata të cilëve do t'u zbardhen fytyrat do të jenë në mëshirën e Allahut (në Xhenet), ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Këto janë ajetet e Allahut, të cilat po t'i lexojmë me vërtetësi. Allahu nuk i dëshiron padrejtësi askujt.

E Allahut është gjithçka që gjendet në qiej e gjithçka që gjendet në Tokë dhe tek Allahu kthehen të gjitha çështjet.

Ju jeni bashkësia më e mirë e nxjerrë për njerëzimin: urdhëroni për mirë, ndaloni të keqen dhe e besoni Allahun. Sikur të besonin ithtarët e Librit, do të ishte më mirë për ta. Ndër ta ka besimtarë (që kanë pranuar Islamin), por shumica prej tyre janë jobesimtarë.

Ata nuk do t'ju bëjnë dëm, përveç lëndimit (me fjalë). Dhe, në qoftë se ju luftojnë, do të sprapsen e nuk do të ndihmohen.

Mbi ta është poshtërimi kudo që gjenden, përveç kur kanë ndonjë besë nga Allahu ose nga njerëzit. Ata tërhoqën zemërimin e Allahut dhe mbi ta ra mjerimi. Kjo, se ata i mohonin ajetet e Allahut dhe i vrisnin pejgamberët pa kurrfarë të drejte. Kjo, se kundërshtonin dhe i tejkalonin kufijtë.

Nuk janë të gjithë njësoj! Nga ithtarët e Librit janë disa që qëndrojnë duke lexuar ajetet e Allahut gjatë natës dhe duke bërë sexhde.

Ata besojnë Allahun dhe Ditën e Fundit, urdhërojnë të mirën, ndalojnë të keqen dhe nxitojnë në punë të mira. Këta janë ndër të mirët.

Çfarëdo të mire që bëjnë ata, nuk do t'u mohohet. Allahu i di mirë të devotshmit.

Në të vërtetë, atyre që nuk besojnë nuk do t'u vlejnë asgjë as pasuria e as fëmijët e tyre para Allahut. Ata do të jenë banorët e Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Ajo që japin ata (si lëmoshë) në këtë jetë i ngjan një ere të akullt që godet të lashtat e një populli që i ka bërë padrejtësi vetvetes dhe ua shkatërron ato. Allahu nuk u bëri padrejtësi atyre, por ata i bënë padrejtësi vetvetes.

O besimtarë! Mos merrni për miq të besueshëm askënd jashtë gjirit tuaj, sepse ata nuk kursejnë asgjë për t'ju bërë dëm! Ata jua dëshirojnë vuajtjen. Tashmë është shfaqur urrejtja në gjuhët e tyre, por ajo që fshehin në zemra është edhe më e madhe. Ne jua kemi sqaruar dëshmitë, nëse jeni që kuptoni.

Ja, ju i doni ata, por ata nuk ju duan ju dhe ju besoni në të gjithë Librat (e shenjtë). Kur ju takojnë, thonë: "Ne besojmë!", e, kur mbesin vetëm, i kafshojnë majat e gishtërinjve nga mllefi ndaj jush. Thuaj: "Vdisni me mllefin tuaj!" Sigurisht se Allahu e di mirë çfarë ka në gjokse.

Nëse ju vjen ndonjë e mirë, ata shqetësohen, e, nëse ju godet ndonjë e keqe, ata gëzohen. Mirëpo, në qoftë se ju duroni dhe e keni frikë Allahun, dredhitë e tyre nuk mund t'ju dëmtojnë aspak. Sigurisht se Allahu e di mirë çfarë bëjnë ata.

Kujto (o Muhamed) kur dole nga shtëpia jote herët në mëngjes për t'ua caktuar besimtarëve vendet e luftës! Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Dhe kur dy grupe nga ju deshën të zmbrapsen, por Allahu ishte Ndihmësi i tyre. Prandaj, vetëm Allahut le t'i mbështeten besimtarët.

Allahu ju ndihmoi në Bedër, kur ishit të dobët, andaj kijeni frikë Allahun, që të jeni mirënjohës.

Ti u thoshe besimtarëve: "A nuk ju mjafton që Zoti juaj t'ju ndihmojë me tre mijë melekë të dërguar?"

Gjithsesi! Nëse ju duroni dhe e keni frikë Allahun e ata (armiqtë) sulen drejt jush, atëherë Allahu do t'ju ndihmojë me pesë mijë melekë të dalluar me shenjë.

Allahu e bëri këtë vetëm si përgëzim për ju dhe që zemrat tuaja të qetësohen, – ndërkohë fitorja vjen vetëm nga Allahu, i Gjithëfuqishmi, i Urti, –

dhe që të shkatërrojë një grup jobesimtarësh ose t'i poshtërojë e të kthehen të dëshpëruar.

Çështja nuk është aspak në dorën tënde (o Muhamed): nëse do Ai, ua pranon pendimin (duke i udhëzuar) ose i dënon (ata që mbesin në mosbesim), se ata janë vërtet keqbërës.

E Allahut është gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. Ai e fal atë që do dhe e ndëshkon atë që do. Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë.

O ju që besoni! Mos e hani kamatën në mënyrë të shumëfishuar dhe kijeni frikë Allahun, që të shpëtoni!

Dhe ruajuni Zjarrit, i cili është përgatitur për jobesimtarët!

Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit, që të mëshiroheni!

Nxitoni drejt faljes nga Zoti juaj dhe (drejt) Xhenetit, gjerësia e të cilit është sa qiejt e Toka, i cili është përgatitur për të devotshmit,

të cilët japin lëmoshë, qoftë kur janë në mirëqenie, qoftë kur janë në vështirësi, e përmbajnë mllefin dhe ua falin njerëzve, - e Allahu i do bamirësit, -

dhe të cilët, kur bëjnë ndonjë vepër të turpshme ose i bëjnë padrejtësi vetvetes, e kujtojnë Allahun, i kërkojnë falje për gjynahet e tyre, - e kush i fal gjynahet përveç Allahut?, - dhe nuk këmbëngulin me vetëdije në mëkatet që kanë bërë.

Ata do të kenë si shpërblim faljen nga Zoti i tyre dhe kopshtet e Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Sa i mirë që është shpërblimi i punëmbarëve!

Para jush kanë kaluar shembuj të ngjashëm, prandaj udhëtoni nëpër botë dhe shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve.

Ky (Kuran) është shpjegim i qartë për njerëzit dhe udhëzim e këshillë për të devotshmit.

Mos u dobësoni e mos u pikëlloni, sepse ju jeni më të lartët, nëse jeni besimtarë!

Nëse pësoni ndonjë plagë, edhe jobesimtarët kanë pësuar plagë të ngjashme. Ne i ndërrojmë këto ditë (fitoreje e humbjeje) mes njerëzve, që Allahu t'i shquajë besimtarët dhe të zgjedhë dëshmorë nga mesi juaj. Allahu nuk i do të padrejtët.

Dhe që Allahu t'i pastrojë besimtarët e t'i shkatërrojë jobesimtarët.

A mos mendoni ju se do të hyni në Xhenet pa i spikatur Allahu (përmes sprovave) luftëtarët (e vërtetë) nga mesi juaj dhe pa i nxjerrë në pah të durueshmit?!

Ju ishit ata që e dëshironit vdekjen (si dëshmorë) para se të ballafaqoheshit me të. Ja pra, tashmë e patë atë me sytë tuaj!

Muhamedi është vetëm i dërguar, sikurse të dërguarit që qenë para tij. Po qe se ai vdes ose vritet, a mos do të ktheheni në mosbesim?! Ai që kthehet në mosbesim, nuk i bën dëm Allahut aspak, ndërkohë Allahu do t'i shpërblejë falënderuesit.

Askush nuk vdes përveçse me vendimin e Allahut dhe në kohë të caktuar. Kush synon mirësitë e kësaj bote, Ne do t'i japim atij prej saj, e, kush synon shpërblimin e botës tjetër, Ne do t'ia japim atë. Ne do t'i shpërblejmë mirënjohësit.

Sa e sa pejgamberë ka pasur, bashkë me të cilët kanë luftuar besimtarë të shumtë, të cilët nuk janë ligështuar nga ajo që i ka goditur në rrugën e Allahut, as janë dobësuar e as janë nënshtruar. Allahu i do durimtarët.

Fjalët e tyre të vetme ishin: "Zoti ynë, na i fal gjynahet dhe teprimin në punën tonë, na i forco këmbët dhe na ndihmo kundër popullit jobesimtar!"

Prandaj, Allahu ua dha shpërblimin e kësaj bote dhe shpërblimin e shkëlqyeshëm të botës tjetër. Allahu i do punëmirët.

O ju që besoni! Nëse u bindeni jobesimtarëve, ata do t'ju kthejnë në mosbesim e pastaj do të jeni të humbur.

Vetëm Allahu është Mbrojtësi juaj dhe Ai është Ndihmësi më i mirë.

Ne do të fusim tmerr në zemrat e jobesimtarëve, sepse ata adhurojnë të tjerë krahas Allahut, gjë për të cilën Ai nuk u ka dërguar asnjë dëshmi. Vendstrehimi i tyre është Zjarri. Ah, sa i keq që është vendbanimi i keqbërësve!

Në të vërtetë, Allahu përmbushi premtimin e Vet ndaj jush kur ju i asgjësonit ata me lejen e Tij, por ju u ligështuat, u grindët mes vete dhe kundërshtuat (urdhrin e të Dërguarit), pasi jua shfaqi (Allahu) atë që e dëshironit. Disa nga ju e dëshirojnë këtë botë e disa e dëshirojnë botën tjetër. Më pas Ai ju zmbrapsi nga ata, për t'ju sprovuar. Por, Ai ju ka falur, sepse Allahu është shumë Bujar ndaj besimtarëve.

Kujtoni kur ngjiteshit (në mal, duke ikur) pa ia hedhur sytë askujt, ndërsa i Dërguari po ju thërriste nga mbrapa. Atëherë Allahu ju çoi dëshpërim pas dëshpërimi, që të mos brengoseshit më për atë që ju shpëtoi nga dora e as për atë që ju goditi. Allahu di hollësisht gjithçka që bëni.

Pas këtij dëshpërimi, Ai zbriti mbi ju si qetësi një dremitje, e cila kaploi disa nga ju (besimtarët), ndërsa disa të tjerë (dyfytyrëshit) ishin të shqetësuar për vetveten. Ata ushqenin për Allahun mendime të gabuara, mendime pagane. Ata thoshin: "A nuk kemi ne asgjë në dorë lidhur me këtë çështje?" Thuaju (o Muhamed): "Çështja është krejtësisht në Dorën e Allahut." Ata fshehin në vetvete atë që nuk ta shfaqin ty. Ata thonë: "Po të ishte çështja sadopak në dorën tonë, nuk do të vriteshim këtu." Thuaju: "Edhe po të ishit në shtëpitë tuaja, ata, të cilëve u është shkruar vrasja, do të vinin në vendin e vrasjes." Allahu e bëri këtë për të vënë në provë atë që keni në gjokse dhe për të shfaqur atë që keni në zemra. Allahu e di mirë çfarë ka në gjokse.

Sigurisht se ata nga ju që u zmbrapsën ditën kur u ndeshën dy ushtritë i shtyri shejtani të gabojnë, si shkak i disa gjynaheve që kishin bërë, por Allahu ua fali atyre. Me të vërtetë, Allahu është Falës i Madh dhe i Butë.

O besimtarë! Mos u bëni si jobesimtarët (dyfytyrëshit) që u thoshin vëllezërve të tyre kur niseshin në udhëtim ose për në luftë: "Sikur të qëndronin me ne, nuk do të vdisnin dhe nuk do të vriteshin", ashtu që Allahu ta bëjë këtë dëshpërim për zemrat e tyre. Allahu është Ai që jep jetë dhe vdekje. Allahu sheh mirë çdo gjë që bëni.

Mirëpo, nëse vriteni ose vdisni në rrugën e Allahut, atëherë falja e Allahut dhe mëshira e Tij është më e mirë sesa ajo që tubojnë ata.

Sido që të vdisni ose të vriteni, medoemos tek Allahu do të mblidheni.

Me mëshirën e Allahut ti ishe i butë ndaj tyre. Po të ishe i vrazhdë e zemërashpër, ata do të largoheshin nga ti. Andaj, ndjeji ata, kërko falje për ta dhe këshillohu me ta për çështje. Mirëpo, kur të vendosësh, atëherë mbështetju Allahut, sepse vërtet Allahu i do ata që i mbështeten Atij.

Në qoftë se ju ndihmon Allahu, s'mund t'ju mposhtë askush, e, nëse Ai ju braktis, kush do t'ju ndihmojë pas Tij?! Vetëm Allahut le t'i mbështeten besimtarët.

Nuk është e mundur që ndonjë pejgamber të tradhtojë (duke marrë fshehurazi nga plaçka e luftës). E kushdo nga ju që merr diçka tradhtisht, Ditën e Kiametit do të vijë me atë që ka marrë. Pastaj çdo njeri do të marrë të plotë atë që ka fituar dhe askujt nuk do t'i bëhet padrejtësi.

A është njësoj ai që ndjek kënaqësinë e Allahut me atë që tërheq hidhërimin e Tij, vendbanimi i të cilit është Xhehenemi?! Eh, sa përfundim i keq që është ai!

Ata janë në shkallë të ndryshme tek Allahu. Allahu sheh mirë gjithçka që bëjnë ata.

Allahu lëshoi mirësi mbi besimtarët kur dërgoi tek ata një të Dërguar nga mesi i tyre, i cili ua lexon ajetet e Tij, i pastron ata e ua mëson Librin (Kuranin) dhe Urtësinë (Sunetin e të Dërguarit), ndonëse më herët ishin në një humbje të qartë.

Kur ju goditi një fatkeqësi (humbja në Luftën e Uhudit), ndërkohë që ju kishit goditur armikun më parë dyfish (në Luftën e Bedrit), thatë: "Nga na erdhi kjo?!" Thuaj: "Ajo është nga vetë ju." Sigurisht se Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Ajo që pësuat ditën kur u ndeshën dy ushtritë, ishte me vullnetin e Allahut, për t'i nxjerrë në shesh besimtarët e vërtetë

dhe për t'i zbuluar dyfytyrëshit, të cilëve u thuhej: "Ejani, luftoni në rrugën e Allahut ose, të paktën, mbrojeni vetveten. Ata thoshin: "Po ta dinim se do të kishte luftë, do t'ju pasonim." Atë ditë ata ishin më afër mosbesimit sesa besimit, duke thënë me gojën e tyre atë që nuk e kishin në zemrat e tyre, porse Allahu e di mirë çfarë fshehin ata.

Këta janë ata që u thanë vëllezërve të tyre, ndërkohë vetë nuk shkuan për të luftuar: "Sikur të na dëgjonin ne, nuk do të vriteshin." Thuaj: "Atëherë, shmangeni vdekjen nga vetvetja, nëse e thoni të vërtetën!"

Kurrsesi mos i pandeh për të vdekur ata që janë vrarë në rrugën e Allahut! Jo! Ata janë të gjallë, duke u furnizuar te Zoti i tyre.

Janë të gëzuar me atë që ua ka dhënë Allahu nga begatitë e Tij dhe shpresojnë edhe për ata që nuk u janë bashkuar ende e që kanë mbetur pas tyre se për ta nuk do të ketë frikë e as do të pikëllohen.

Ata gëzohen me mirësinë e begatinë e Allahut dhe se Allahu nuk ua humb shpërblimin besimtarëve;

atyre që iu përgjigjën Allahut dhe të Dërguarit pasi pësuan plagë. Për ata që bënë vepra të mira dhe qenë të devotshëm ka shpërblim të madh.

Kur njerëzit u thanë atyre: "Njerëzit janë mbledhur kundër jush, prandaj kini frikë!", kjo vetëm sa ua shtoi edhe më shumë imanin dhe thanë: "Neve na mjafton Allahu dhe Ai është Mbrojtësi më i mirë!"

Kështu, ata u kthyen me mirësi e begati nga Allahu, nuk i gjeti asgjë e keqe dhe fituan kënaqësinë e Allahut. Allahu është Zotërues dhe Dhurues i mirësive të pafundme.

Në të vërtetë, shejtani është ai që ju frikëson përmes miqve të vet, por ju mos kini frikë nga ata, por kini frikë nga Unë, nëse jeni besimtarë!

Të të mos brengosin ata që nxitojnë në mosbesim, sepse, në të vërtetë ata nuk mund ta dëmtojnë Allahun aspak. Allahu dëshiron që të mos u japë atyre kurrfarë hiseje në botën tjetër. Ata i pret një dënim i madh.

Pa dyshim se ata që këmbyen besimin me mosbesim, nuk do të mund ta dëmtojnë Allahun aspak dhe se për ta do të ketë dënim të dhembshëm.

Kurrsesi të mos mendojnë jobesimtarët se afati që ua japim atyre është për të mirën e tyre. Përkundrazi, ne ua zgjasim jetën vetëm që t'i shtojnë gjynahet. Ata do të kenë një dënim poshtërues.

Allahu nuk do t'i lërë besimtarët në gjendjen në të cilën ndodhen, por do ta dallojë të keqin nga i miri. Allahu nuk do t'jua zbulojë juve të fshehtën, por Allahu zgjedh nga të dërguarit e Tij këdo që dëshiron. Andaj, besoni Allahun dhe të dërguarit e Tij. E, nëse besoni dhe kini frikë (Allahun), për ju do të ketë shpërblim të madh.

Assesi të mos mendojnë ata që bëhen koprracë me të mirat që ua ka dhënë Allahu se ajo është më mirë për ta. Përkundrazi, ajo është më keq për ta, sepse ajo me të cilën bëhen koprracë do t'u mbështillet rreth qafës në Ditën e Kiametit. Allahut i takon trashëgimia e qiejve dhe e Tokës. Allahu e di mirë çfarë veproni.

Sigurisht, Allahu ka dëgjuar fjalët e atyre (hebrenjve) që thanë: "Allahu është i varfër, ndërsa ne jemi të pasur." Ne do të shkruajmë atë që thanë, e edhe vrasjen e pejgamberëve padrejtësisht nga ana e tyre dhe do t'u themi atyre: "Shijoni dënimin e Zjarrit flakërues!"

Këtë (dënim) e keni për shkak të asaj që bëtë me duart tuaja, se Allahu nuk është i padrejtë ndaj robërve të Vet.

Ata thanë: "Në të vërtetë Allahu na ka porositur që të mos i besojmë asnjë të dërguari pa na sjellë ndonjë kurban që do ta përpijë zjarri (nga qielli)." Thuaju (o Muhamed): "Juve ju erdhën të dërguar para meje me dëshmi të qarta, e edhe me atë që e përmendët, e përse atëherë i vratë ata, nëse e thoni të vërtetën?!"

Në qoftë se të quajnë gënjeshtar, ata i kanë quajtur gënjeshtarë edhe të dërguarit para teje, të cilët u sollën dëshmi të qarta, këshilla të urta dhe libër të ndritur.

Çdo qenie e gjallë do ta shijojë vdekjen, ndërsa shpërblimet tuaja të plota do t'i merrni në Ditën e Kiametit. Ai që shmanget nga Zjarri dhe futet në Xhenet, me të vërtetë ka fituar. Ndërkaq, jeta e kësaj bote është vetëm një përjetim mashtrues.

Ju medoemos do të sprovoheni në pasuritë dhe në veten tuaj, si dhe do të dëgjoni shumë fyerje nga ata që u është dhënë libri para jush e nga idhujtarët. Mirëpo, nëse duroni dhe kini frikë (Allahun), kjo është vërtet prej çështjeve vendimtare.

Kujtoni kur Allahu mori besën nga ata që u është dhënë Libri se patjetër do t'ua shpjegojnë atë (Librin) njerëzve dhe se nuk do të fshehin asgjë nga ai, por ata e hodhën atë pas shpine dhe e këmbyen me një çmim të pavlerë. Eh, sa këmbim i shëmtuar që është ai!

Kurrsesi mos mendo se ata që gëzohen me punët e tyre (të këqija) dhe dëshirojnë të lëvdohen për punë që nuk i kanë bërë, kurrsesi mos mendo se ata do t'i shpëtojnë ndëshkimit! Ata kanë një dënim të dhembshëm.

Allahut i takon sundimi i qiejve e i Tokës dhe Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Në krijimin e qiejve e Tokës dhe në ndërrimin e natës e ditës vërtet ka shenja për mendarët,

të cilët e përmendin Allahun duke qenë në këmbë, ulur e të shtrirë dhe mendojnë rreth krijimit të qiejve dhe Tokës (duke thënë): "Zoti ynë! Këto nuk i ke krijuar kot, Ti je i Patëmeta! Andaj, na ruaj nga dënimi i Zjarrit!

Zoti ynë! Atë që e fut në Zjarr, vërtet e ke poshtëruar dhe për keqbërësit nuk do të ketë asnjë ndihmës.

Zoti ynë, ne dëgjuam një thirrës duke ftuar në besim: "Besoni në Zotin tuaj!", sakaq ne besuam. Zoti ynë, na i fal gjynahet, na i shlyej veprat tona të këqija dhe na bëj të vdesim duke qenë prej të mirëve!

Zoti ynë, na e jep atë që na e ke premtuar nëpërmjet të dërguarve të Tu dhe mos na turpëro në Ditën e Kiametit. Me të vërtetë, Ti nuk e thyen premtimin."

Zoti iu përgjigj lutjes së tyre (duke thënë): "Unë nuk ia humb mundin askujt nga ju, qoftë mashkull, qoftë femër. Ju jeni njësoj. Atyre që u shpërngulën, u dëbuan nga vendet e tyre, u munduan, luftuan dhe u vranë në rrugën Time, do t'ua shlyej të këqijat dhe do t'i fus në kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, si shpërblim nga Allahu. Tek Allahu është shpërblimi i mrekullueshëm."

Kurrsesi mos u mashtro nga bredhja e jobesimtarëve nëpër botë,

sepse ajo është vetëm një kënaqësi e shkurtër, pastaj strehimi i tyre është Xhehenemi. Eh, sa shtrat i keq që është ai!

Ndërkaq, për ata që kanë frikë Allahun ka kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë, si shpërblim nga Allahu. Ajo që është tek Allahu për të devotshmit është shumë më e mirë.

Në të vërtetë, prej ithtarëve të Librit ka të atillë që besojnë Allahun, atë që ju është shpallur juve dhe atë që u është shpallur vetë atyre, duke qenë të përulur ndaj Allahut dhe që nuk i këmbejnë ajetet e Allahut me ndonjë çmim të pavlerë. Këta e kanë shpërblimin te Zoti i tyre. Vërtet Allahu është i shpejtë në llogari.

O besimtarë! Duroni, jini të durueshëm e të patundur, ruani kufijtë (nga armiku) dhe kijeni frikë Allahun, që të shpëtoni!

O njerëz! Kijeni frikë Zotin tuaj, i Cili ju krijoi prej një njeriu të vetëm dhe prej tij krijoi bashkëshorten e tij dhe nga ata të dy nxori shumë burra e gra. Kijeni frikë Allahun me emrin e të Cilit përbetoheni dhe ruajini lidhjet farefisnore. Me të vërtetë, Allahu është Mbikëqyrësi juaj.

Jepuani jetimëve pasurinë e tyre dhe mos e ndërroni hallallin me haram[1], as mos e hani pasurinë e tyre duke e përzier me pasurinë tuaj, sepse pa dyshim se ky është gjynah i madh. ——— [1] duke marrë pasurinë e mirë të jetimëve e duke ua lënë atyre pasurinë tuaj të ligë.

Nëse keni frikë se nuk do të jeni të drejtë ndaj jetimeve, atëherë martohuni me ato gra që ju pëlqejnë: me dy, me tri a me katër. Mirëpo, në qoftë se frikësoheni se nuk do të mbani drejtësi, atëherë martohuni vetëm me një ose mjaftohuni me ato (robëresha) që i keni në pronësinë tuaj. Kështu do t'i ruheni më lehtë padrejtësisë.

Jepuani grave mehrin[2] e tyre detyrimisht! Mirëpo, në qoftë se ato me vetëdashje ju japin ndonjë pjesë të tij, atëherë merreni atë lirshëm e me kënaqësi! ——— [2] Mehër quhet pasuria që burri ia jep gruas me rastin e martesës, si e drejtë e saj e caktuar nga Islami.

Mos ua jepni mendjelehtëve pasurinë që Allahu jua ka lënë në përgjegjësi, por ushqejini ata prej saj, vishini dhe u thoni fjalë të mira!

Vërini në provë jetimët derisa të arrijnë moshën e martesës[3]. Nëse vëreni se janë pjekur, atëherë dorëzojuani pasurinë e tyre dhe mos e shpenzoni atë duke e shpërdorur e duke nxituar për ta harxhuar para se të rriten. Ai që është i pasur, le të përmbahet, kurse ai që është i varfër, le të shpenzojë prej saj në mënyrë të arsyeshme. Kur t'ua dorëzoni atyre pasurinë, bëjeni këtë para dëshmitarëve. Mjafton që Allahu është Dëshmitar dhe Ai që merr në llogari. ——— [3] moshën e pubertetit.

Meshkujve u takon një pjesë nga ajo që lënë prindërit dhe të afërmit, por edhe femrave u takon një pjesë nga ajo që lënë prindërit dhe të afërmit, qoftë pak, qoftë shumë, si pjesë e detyrueshme.

Nëse gjatë ndarjes së trashëgimisë janë të pranishëm të afërmit, jetimët dhe të varfrit[4], atëherë dhurojuni edhe atyre diçka nga ajo dhe thuajuni fjalë të mira! ——— [4] Këtu bëhet fjalë për ata të afërm, jetimë dhe të varfër që nuk kanë hise në trashëgimi.

Dhe le të druhen ata që, po të linin pas pasardhës të dobët, do të kishin frikë për ta; pra, le të frikësohen nga Allahu dhe le të flasin fjalë të drejta!

Ata që hanë pasurinë e jetimëve padrejtësisht, në të vërtetë në barqet e tyre gëlltisin vetëm zjarr dhe ata do të digjen në Zjarrin flakërues.

Allahu ju urdhëron në lidhje me trashëgiminë e fëmijëve tuaj: mashkullit i takon aq sa u takon dy femrave. Mirëpo, nëse (trashëgimtarë) janë dy a më shumë vajza, atëherë atyre u takojnë dy të tretat e asaj që lë pas (i vdekuri). E, nëse është vetëm një (vajzë), atëherë asaj i takon gjysma. Sa u përket prindërve, çdonjërit prej tyre i takon një e gjashta nga ajo që lë pas (i vdekuri), në qoftë se ka fëmijë. Mirëpo, nëse ai nuk ka fëmijë dhe e trashëgojnë prindërit, atëherë nënës së tij i bie një e treta (kurse babait pjesa tjetër). Ndërkaq, nëse ka vëllezër (ose motra), atëherë nënës së tij i bie një e gjashta (e pjesa e mbetur babait). Tërë kjo pas përmbushjes së porosisë (testamentit) që ka lënë dhe shlyerjes së borxhit[5]. Ju nuk e dini se a janë më të dobishëm për ju prindërit tuaj apo fëmijët tuaj. Ky është caktim i detyrueshëm nga Allahu. Pa dyshim, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë. ——— [5] Nëse i vdekuri ka lënë ndonjë testament ose ka lënë borxhe.

Juve ju takon gjysma e trashëgimisë që lënë bashkëshortet tuaja, në qoftë se nuk kanë fëmijë. Mirëpo, nëse ato kanë fëmijë, juve ju takon një e katërta e asaj që lënë ato, pas përmbushjes së porosisë (testamentit) që kanë lënë dhe larjes së borxhit. Ndërkaq, atyre u takon një e katërta e asaj që lini pas, nëse ju nuk keni fëmijë. E, nëse keni fëmijë, atyre u takon një e teta e asaj që lini ju, pasi të përmbushet porosia që keni lënë dhe të shlyhet borxhi. E, nëse burri ose gruaja e vdekur nuk ka as baba e as fëmijë, por ka një vëlla ose një motër (nga nëna), atëherë çdonjërit prej tyre i takon një e gjashta. Nëse janë më shumë se kaq, atëherë atyre u takon bashkërisht një e treta[6], pasi të përmbushet porosia e lënë dhe të shlyhet borxhi, duke mos dëmtuar askënd (nëpërmjet testamentit). Kjo është porosia e Allahut. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Butë. ——— [6] Në këtë rast femrave dhe meshkujve u ndahet hisja në mënyrë të barabartë.

Këta janë kufijtë e Allahut. Atë që i bindet Allahut dhe të Dërguarit të Tij, Allahu do ta fusë në kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojë përgjithmonë. Kjo është fitorja e madhe.

Ndërkaq, atë që e kundërshton Allahun dhe të Dërguarin e Tij dhe i shkel ligjet e Tij, do ta fusë në Zjarr, ku do të qëndrojë përgjithmonë dhe ku do të ketë një dënim poshtërues.

Sa u përket atyre grave tuaja që bëjnë kurvëri, sillni katër dëshmitarë nga ju që të dëshmojnë kundër tyre[7]. Nëse ata dëshmojnë, atëherë ngujoni ato në shtëpi derisa t'i zërë vdekja ose të sjellë Allahu për to ndonjë zgjidhje tjetër. ——— [7] Me kusht që dëshmitarët ta kenë parë në mënyrë të qartë aktin duke ndodhur.

Ata dy prej jush që e bëjnë atë (vepër kurvërie), ndëshkojini. Mirëpo, nëse ata pendohen dhe përmirësohen, atëherë lërini. Me të vërtetë, Allahu është Pranues i pendimit, Mëshirëplotë.

Në të vërtetë, Allahu ua pranon pendimin atyre që bëjnë të këqija nga padija e pastaj pendohen me kohë. Pra, këtyre Allahu ua pranon pendimin. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.

Mirëpo, nuk ka pendim për ata që bëjnë të këqija derisa t'u vijë vdekja e atëherë[8] thonë: "Unë po pendohem tani" e as për ata që vdesin duke qenë jobesimtarë. Për këta, Ne kemi përgatitur një dënim të dhembshëm. ——— [8] Në çastet e vdekjes.

O besimtarë! Nuk ju lejohet t'i trashëgoni gratë (e të afërmve tuaj) me forcë. As mos i shtrëngoni[9] ato (gra tuaja që nuk i doni), me qëllim që t'u merrni një pjesë të pasurisë (mehrit) që ua keni dhënë, përveç nëse bëjnë ndonjë paturpësi të qartë. Çoni jetë të mirë me to! E, nëse nuk ju pëlqejnë (durojini, sepse), është e mundur që të urreni diçka e Allahu të sjellë përmes saj mirësi të shumta. ——— [9] Duke i mbajtur me forcë e duke u sjellë vrazhdë ndaj tyre.

Nëse doni të lëshoni një grua për të marrë ndonjë tjetër, ndërkohë që i keni dhënë asaj një shumë të madhe pasurie (si mehër), mos merrni asgjë prej saj. A mos vallë, doni ta merrni atë padrejtësisht dhe duke bërë gjynah të qartë?!

E si mund t'ua merrni atë, kur ju tashmë i jeni dhënë njëri-tjetrit dhe kur ato kanë marrë nga ju një zotim të fortë?!

Mos u martoni me ato gra me të cilat kanë qenë të martuar baballarët tuaj, përveç asaj që tashmë ka kaluar, sepse vërtet kjo vepër është e poshtër, e urryer dhe rrugë e shëmtuar!

Ju janë ndaluar (për martesë) nënat tuaja, bijat tuaja, motrat tuaja, hallat tuaja, tezet tuaja, bijat e vëllait, bijat e motrës, nënat tuaja nga qumështi, motrat tuaja nga qumështi, nënat e grave tuaja, thjeshtrat, të cilat i keni nën kujdesin tuaj, (të lindura) nga gratë me të cilat keni pasur marrëdhënie intime, e, në qoftë se nuk keni pasur marrëdhënie intime me to, atëherë s'ka gjynah për ju (të martoheni me vajzat e tyre). Po ashtu (ju janë ndaluar) gratë e bijve tuaj të lindur nga ju dhe të merrni dy motra njëkohësisht, përveç rasteve që tashmë kanë kaluar. Me të vërtetë, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

(Të ndaluara për ju janë) edhe gratë që gjenden nën kurorë, përveç atyre (robëreshave) që i keni në pronësinë tuaj. Ky është urdhri i Allahut për ju. Ndërkohë, ju janë lejuar të tjerat që t'i merrni duke ua dhënë një pjesë të pasurisë suaj me qëllim martese e jo kurvërie. Atyre me të cilat keni marrëdhënie intime, japuani mehrin e vet në mënyrë të detyrueshme, por nuk keni gjynah nëse bëni marrëveshje (për shtimin a pakësimin e mehrit) pas përcaktimit të tij. Sigurisht, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.

Ai që nuk ka mundësi materiale që të martohet me gra të lira besimtare, le të martohet me ndonjë nga vajzat besimtare që janë në pronësinë tuaj (robëreshat). Allahu e di më së miri besimin tuaj. Ju jeni nga njëri-tjetri. Martohuni me to me lejen e kujdestarëve të tyre dhe jepuani mehrin ashtu siç kërkohet. Ato le të jenë të ndershme e jo të përdala e që kanë dashnorë. Nëse, pasi të martohen, bëjnë kurvëri, atëherë ndëshkimi për to është sa gjysma e ndëshkimit të përcaktuar për gra të lira. Kjo është për ata që kanë frikë nga rënia në kurvëri. Mirëpo, të bëni durim është më mirë për ju. Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Allahu dëshiron t'jua sqarojë e t'ju udhëzojë në rrugën e atyre që ishin para jush e t'jua pranojë pendimin. Allahu është i Gjithëdijshëm, i Urtë.

Allahu dëshiron t'jua pranojë pendimin, ndërsa ata që ndjekin epshet dëshirojnë që ju të shmangeni fort (nga rruga e drejtë).

Allahu dëshiron t'jua lehtësojë, sepse njeriu është krijuar i dobët.

O besimtarë! Mos e hani pasurinë e njëri-tjetrit padrejtësisht, por vetëm duke bërë tregti me pëlqim të dy palëve, as mos e vritni veten (e as njëri-tjetrin), sepse Allahu është i Mëshirshëm ndaj jush.

Këdo që e bën këtë armiqësisht e padrejtësisht, Ne do ta fusim në Zjarr. Kjo për Allahun është e lehtë.

Në qoftë se ju u shmangeni gjynaheve të mëdha që ju janë ndaluar, Ne do t'jua shlyejmë gjynahet tuaja të vogla dhe do t'ju fusim në një vend të nderuar.

Mos lakmoni në ato gjëra me të cilat Allahu ka dalluar disa nga ju mbi të tjerët, sepse burrave u takon pjesa që kanë fituar, po edhe grave u takon ajo që kanë fituar. Luteni Allahun për mirësitë e Tij! Me të vërtetë, Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Për gjithsecilin kemi bërë trashëgimtarë të asaj që lënë prindërit dhe të afërmit, kurse atyre me të cilët keni lidhur besë (vëllazërimi), jepuani pjesën e vet. Me të vërtetë, Allahu është Dëshmitar për çdo gjë.

Burrat janë kujdestarë të grave, për shkak të veçorive me të cilat i ka shquar Allahu në raport me to dhe ngaqë ata shpenzojnë nga pasuria e vet. Prandaj, gratë e mira janë të dëgjueshme dhe të ruajtura në mungesë (të burrave të tyre), sepse i ruan Allahu. E, sa u përket grave, mosbindjes së të cilave i druheni, këshillojini, braktisini në shtretër dhe rrihni ato (lehtë)! E, në qoftë se ju binden, atëherë mos kërkoni rrugë kundër tyre, sepse s'ka dyshim se Allahu është më i Larti, më i Madhi.

Nëse i druheni armiqësisë ndërmjet tyre, atëherë caktoni një ndërmjetës nga familja e burrit dhe një ndërmjetës nga familja e gruas. Nëse ata të dy duan të pajtohen, Allahu do t'ua bëjë të mundur pajtimin. Në të vërtetë, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe Njohës (i qëllimeve që fshehin në zemër).

Adhuroni vetëm Allahun e mos adhuroni askënd përveç Tij, silluni mirë me prindërit, me të afërmit, me jetimët, me të varfrit, me fqinjin e afërm, me fqinjin e largët, me shokun që keni pranë, me udhëtarin e mbetur rrugës dhe me robërit që janë nën pushtetin tuaj, sepse vërtet Allahu nuk i do ata që janë mendjemëdhenj e mburravecë,

të cilët tregohen koprracë dhe kërkojnë edhe nga njerëzit që të jenë dorështrënguar dhe e fshehin atë që ua ka dhënë Allahu nga mirësitë e Tij. Ne kemi përgatitur për jobesimtarët një dënim poshtërues.

(Ai nuk i do) as ata që japin pasurinë e tyre sa për sy e faqe, ndërkohë që nuk e besojnë Allahun e as Ditën e Fundit. Ai që merr shejtanin për shok të ngushtë, sa shok të lig që ka marrë!

E çka do t'i gjente ata sikur të besonin Allahun e Ditën e Fundit dhe të jepnin nga begatitë që ua ka dhënë Allahu?! Allahu di çdo gjë për ta.

Në të vërtetë, Allahu nuk bën padrejtësi as sa grimca, por, nëse është punë e mirë, e shumëfishon atë dhe dhuron nga ana e Tij shpërblim madhështor.

Si do të jetë gjendja kur të sjellim prej çdo populli nga një dëshmitar dhe të të sjellim ty (Muhamed) dëshmitar mbi këta (njerëz)?!

Atë ditë, ata që nuk besuan dhe kundërshtuan të Dërguarin, do të dëshironin të bëheshin rrafsh me tokën, por ata nuk mund të fshehin nga Allahu asgjë.

O besimtarë! Mos iu afroni namazit (e as xhamisë) duke qenë të dehur, derisa të dini çfarë po thoni, as duke qenë xhunubë (të papastër), përveçse si kalimtarë, derisa të laheni. Ndërkaq, nëse jeni të sëmurë ose jeni në udhëtim, ose keni kryer nevojën a keni bërë marrëdhënie me gra e nuk gjeni ujë (për t'u pastruar), atëherë fërkoni fytyrat dhe duart tuaja me dhé të pastër. Me të vërtetë, Allahu është Shlyes i gjynaheve dhe Falës i Madh.

A nuk i sheh ata të cilëve u është dhënë një pjesë (nga dija) e Librit se si e zgjedhin humbjen dhe dëshirojnë që edhe ju të humbisni rrugën (e drejtë)?!

Allahu i di më së miri armiqtë tuaj. Mjafton që Allahu është Mbikëqyrësi juaj dhe mjafton që Allahu është Ndihmëtari juaj.

Në mesin e hebrenjve ka nga ata që i nxjerrin fjalët nga kuptimi i tyre dhe thonë: "Dëgjojmë, por kundërshtojmë", ose "Dëgjo, mos dëgjofsh!", ose "Ra'ina"[10], duke shtrembëruar kuptimin me gjuhët e tyre dhe duke fyer fenë. Por, sikur të thoshin: "Dëgjojmë e bindemi" dhe "Dëgjo!" e "Na shiko!", do të ishte më mirë për ta dhe më e drejtë, por Allahu i mallkoi ata për mosbesimin e tyre, prandaj nuk besojnë, përveçse pak. ——— [10] Fjala arabe "raina" do të thotë: "Na dëgjo me vëmendje!", mirëpo, meqë kjo fjalë ka disa kuptime, hebrenjtë e përdornin duke pasur për qëllim një kuptim fyes kur i drejtoheshin pejgamberit Muhamed, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të!

O ju që ju është dhënë Libri! Besoni në atë që e kemi zbritur si vërtetues të asaj që e keni ju para se t'jua shuajmë tiparet e fytyrës e t'i kthejmë së prapthi (fytyrat tuaja) ose t'ju mallkojmë ashtu siç i mallkuam shkelësit e (ligjit të) së shtunës. Urdhri i Allahut do të jetësohet medoemos.

Pa dyshim, Allahu nuk fal që të adhurohet dikush a diçka tjetër përveç Tij, ndërsa gjynahet më të vogla ia fal kujt të dojë. Kush adhuron dikë a diçka tjetër përveç Allahut, vërtet ka bërë një gjynah të madh.

A nuk i ke parë ata që e mbajnë veten për të dëlirë?! Në të vërtetë, Allahu dëlir kë të dëshirojë dhe askujt nuk do t'i bëhet padrejtësi asnjë fije.

Pa shiko sesi sajojnë gënjeshtra për Allahun! Mjafton kjo si gjynah i qartë.

A nuk i ke parë ata të cilëve u është dhënë një pjesë (nga dija) e Librit sesi besojnë në besëtytni e hyjni të rreme dhe thonë për jobesimtarët: "Këta janë në rrugë më të drejtë se ata që besojnë (muslimanët)"?!

Këta janë ata që i ka mallkuar Allahu, e atij që e mallkon Allahu s'do të mund t'i gjesh ndihmës.

Mos vallë ata kanë hise në pushtet?! Po të ishte ashtu, ata nuk do t'u jepnin njerëzve as sa kokrriza e bërthamës.

A mos i kanë zili njerëzit për begatitë që ua ka dhuruar Allahu?! Ne u dhamë pasardhësve të Ibrahimit Librin e Urtësinë dhe u dhamë pushtet të madh.

Disa prej tyre besuan në të e disa ia kthyen shpinën. Por (për ta) mjafton Xhehenemi si ndëshkim përcëllues.

Me të vërtetë, ata që i mohojnë ajetet tona, Ne do t'i fusim në Zjarr. Sapo t'u digjen lëkurat, Ne do t'ua ndërrojmë ato me lëkura të tjera, që ta shijojnë dënimin. Vërtet Allahu është i Gjithëfuqishëm, i Urtë.

Ndërkaq, ata që besuan dhe bënë vepra të mira, do t'i shpiem në kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Aty do të kenë bashkëshorte të dëlira dhe do t'i shpiem në hije të gjera.

Allahu ju urdhëron që t'ua ktheni amanetet atyre që u takojnë dhe, kur të gjykoni mes njerëzve, të gjykoni me drejtësi. Sa e shkëlqyeshme është ajo me të cilën ju këshillon Allahu! Në të vërtetë, Allahu dëgjon dhe sheh çdo gjë.

O besimtarë! Bindjuni Allahut, bindjuni të Dërguarit dhe prijësve nga mesi juaj! Nëse nuk pajtoheni për ndonjë çështje, atëherë drejtojuni (Librit të) Allahut dhe (Sunetit të) të Dërguarit, nëse vërtet besoni Allahun dhe Ditën e Fundit. Kjo është më mirë për ju dhe përfundimi më i bukur.

A nuk i sheh ata (dyfytyrëshit) që pretendojnë se kanë besuar atë që të është shpallur ty dhe atë që është shpallur para teje sesi dëshirojnë që mes tyre të gjykojë taguti[11], ndonëse janë urdhëruar që ta mohojnë atë?! Shejtani dëshiron t'i shpjerë ata në një humbje të sigurt. ——— [11] Çdo gjë që adhurohet përveç Allahut; çdo ligj tjetër përveç ligjit të Allahut.

Kur u thuhet atyre: "Ejani tek ajo që e ka zbritur Allahu dhe tek i Dërguari", i sheh dyfytyrëshit sesi shmangen nga ti krejtësisht.

Por, si do të jetë gjendja e tyre kur t'i godasë ndonjë fatkeqësi për shkak të asaj që kanë bërë me duart e veta e pastaj të vijnë te ti duke u betuar në Allahun e duke thënë: "Ne kemi dashur vetëm të bëjmë mirësi e pajtim"?!

Këta janë ata për të cilët Allahu e di çfarë kanë në zemrat e tyre. Prandaj, largohu nga ata, këshilloji dhe thuaju fjalë që lënë mbresa tek ata!

Çdo të dërguar e kemi çuar vetëm që, me lejen e Allahut, t'i binden njerëzit. Në qoftë se ata, kur i bëjnë padrejtësi vetvetes (duke mëkatuar), do të vinin tek i Dërguari për t'i kërkuar falje Allahut dhe të kërkonte i Dërguari falje për ta, do të shihnin se Allahu është Pranues i pendimit e Mëshirëplotë.

Jo, për Zotin tënd, ata nuk do të jenë besimtarë derisa të të marrin ty për gjykatës për kundërshtitë midis tyre e pastaj të mos ndihen të rënduar nga gjykimi yt e të nënshtrohen tërësisht!

Nëse Ne do t'i urdhëronim ata: "Vritni njëri-tjetrin!" ose "Dilni nga vendbanimi juaj!", ata nuk do ta bënin atë, përveç një pakice prej tyre. E, sikur të vepronin ashtu siç këshilloheshin, do të ishte më mirë për ta dhe do të ishin më të fortë në besim.

E atëherë, me të vërtetë, Ne do t'u jepnim nga ana Jonë shpërblim madhështor

dhe, pa dyshim, do t'i udhëzonim në rrugë të drejtë.

Ata që i binden Allahut dhe të Dërguarit do të jenë me ata që i ka begatuar Allahu: me pejgamberët, me besnikët, me dëshmorët dhe me të mirët. Sa shokë të mirë që janë ata!

Kjo është mirësi nga Allahu, e mjafton që Allahu është i Gjithëdijshëm.

O besimtarë! Rrini në gatishmëri! Dilni (në luftë) në grupe ose dilni të gjithë së bashku!

Në të vërtetë, dikush nga ju bishtnon (për të mos shkuar në luftë). Nëse ju godet ndonjë fatkeqësi, thotë: "Allahu më ka bekuar që nuk isha i pranishëm me ta!"

E, në qoftë se ju vjen ndonjë begati nga Allahu, thotë, – thua se kurrë nuk ka pasur dashamirësi midis jush dhe atij –: "Ah, sikur të isha me ta e të arrija fitore të madhe!"

Le të luftojnë në rrugën e Allahut ata që japin jetën e kësaj bote për jetën tjetër! Atij që lufton në rrugën e Allahut dhe vritet ose ngadhënjen, do t'i japim shpërblim të madh.

E ç'keni ju që nuk luftoni në rrugën e Allahut dhe për të shpëtuar të pafuqishmit nga burrat, gratë e fëmijët, të cilët luten: "Zoti ynë! Na nxirr nga ky qytet, banorët e të cilit janë zullumqarë, na cakto nga ana Jote një mbrojtës dhe na jep nga ana Jote një ndihmës!"

Besimtarët luftojnë në rrugën e Allahut, kurse jobesimtarët luftojnë në rrugën e tagutit[12]. Pra, luftoni ithtarët e shejtanit, sepse vërtet kurthi i shejtanit është i dobët! ——— [12] Tagut: çdo gjë që adhurohet pos Allahut.

A nuk i ke parë ata të cilëve u thuhej: "Tërhiqni duart (nga lufta), faleni namazin dhe jepeni zekatin!" e, kur lufta u bë detyrim për ta, një grup prej tyre u frikësuan nga njerëzit siç frikësohen nga Allahu, ose edhe më tepër?! Madje, thanë: "Zoti ynë! Përse na e bëre detyrim luftën? Sikur të na e vonoje edhe pak!" Thuaju: "Kënaqësitë e kësaj jete janë të vogla, kurse jeta tjetër është shumë më e mirë për ata që ruhen. Juve nuk do t'ju bëhet padrejtësi asnjë fije.

Kudo që të jeni, vdekja do t'ju zërë, edhe nëse jeni në kulla të fortifikuara. Nëse i arrin ndonjë e mirë, ata thonë: "Kjo është nga Allahu", por, nëse i godet ndonjë e keqe, thonë: "Kjo është nga ti (o Muhamed)." Thuaju: "Të gjitha janë nga Allahu." Ç'është me këta njerëz që nuk kuptojnë pothuajse asnjë fjalë!

Çdo e mirë që të vjen është prej Allahut, kurse çdo e keqe që të godet është prej vetes sate. Ne të dërguam ty (o Muhamed) të dërguar për njerëzimin, e mjafton Allahu si Dëshmitar.

Kushdo që i bindet të Dërguarit, i është bindur Allahut, e sa për ata që kthejnë shpinën, Ne nuk të kemi dërguar si rojtar të tyre.

Ata thonë: "Të bindemi", por, kur largohen nga ti, një grup prej tyre gjatë natës thurin diçka tjetër nga ajo që thonë. Ndërkohë, Allahu shkruan atë që thurin gjatë natës. Prandaj, ti largohu nga ata dhe mbështetju Allahut! Të mjafton Allahu si Mbrojtës.

A nuk e përsiatin ata Kuranin! Sikur ai të mos ishte nga Allahu, sigurisht se do të gjenin në të shumë kundërthënie.

Kur u vjen atyre ndonjë lajm që ka të bëjë me sigurinë ose me frikën, e përhapin atë. Por, sikur t'ia përcillnin atë të Dërguarit dhe prijësve të tyre, ata që i shqyrtojnë çështjet, do të dinin (si të vepronin) lidhur me të. Po të mos ishte mirësia dhe mëshira e Allahut ndaj jush, ju do të pasonit shejtanin, përveç një pakice.

Prandaj, lufto në rrugën e Allahut! Ti je përgjegjës vetëm për veten tënde. Madje, nxiti edhe besimtarët (për luftë)! Mbase, Allahu do të pengojë (kështu) fuqinë e jobesimtarëve. Allahu është më i fuqishmi dhe më i ashpri në ndëshkim.

Kush ndërmjetëson për ndonjë punë të mirë, do të marrë një pjesë prej shpërblimit të saj, e, kush ndërmjetëson për ndonjë punë të ligë, do të marrë një pjesë të ndëshkimit të saj. Allahu është Mbikëqyrës i gjithçkaje.

Kur t'ju përshëndesë ndokush me një përshëndetje, përshëndeteni me një më të bukur ose (të paktën) kthejeni atë (në të njëjtën mënyrë)! Në të vërtetë Allahu llogarit çdo gjë.

Allahu është Ai përveç të Cilit nuk ka zot që meriton të adhurohet. Ai, gjithsesi, do t'ju tubojë në Ditën e Kiametit, për të cilën nuk ka dyshim. E kush mund të jetë në fjalë më i vërtetë se Allahu?!

Ç'është me ju që jeni ndarë në dy grupe lidhur me dyfytyrëshit?! Allahu i ktheu ata (në humbje) për shkak të asaj që kanë bërë. A mos vallë dëshironi t'i përudhni (në rrugë të drejtë) ata që Allahu i la në humbje?! Atij që Allahu e lë në humbje, nuk do të mund t'i gjesh rrugë (udhëzimi).

Ata dëshirojnë që ju të mos besoni, siç nuk besojnë vetë, e të bëheni njësoj si ata. Andaj, mos i merrni ata për miq derisa të mërgojnë në rrugën e Allahut. Mirëpo, nëse ata e kthejnë shpinën, atëherë zërini e vritini kudo që t'i gjeni dhe mos merrni nga ata as miq e as ndihmës,

përveç atyre që strehohen te një popull me të cilin keni marrëveshje, ose atyre që vijnë te ju e u vjen rëndë të luftojnë kundër jush a të luftojnë kundër popullit të vet. Sikur të donte Allahu, do t'u jepte pushtet mbi ju dhe do të luftonin kundër jush. Në qoftë se ata tërhiqen dhe nuk luftojnë kundër jush e ju ofrojnë paqe, atëherë Allahu nuk ju ka lënë juve asnjë rrugë (për të luftuar) kundër tyre.

Ju do të gjeni edhe të tjerë të cilët dëshirojnë të jenë të sigurt nga ju dhe të jenë të sigurt nga populli i tyre. Sa herë që thirren në mosbesim, bien plotësisht në të. Në qoftë se nuk shmangen nga ju, nuk ju ofrojnë paqe dhe nuk i tërheqin duart (nga lufta kundër jush), atëherë zërini e vritini kudo që t'i gjeni. Kundër këtyre Ne ju kemi dhënë dëshmi të qartë.

Nuk bën që besimtari të vrasë besimtarin, përveçse gabimisht. E, kush vret një besimtar pa dashje, duhet të lirojë një rob besimtar dhe të shpaguajë gjakun duke ia dorëzuar shpagimin familjes së tij, përveç nëse ia falin. Në qoftë se i vrari është nga një popull që e keni armik dhe është besimtar, atëherë duhet të lirohet një rob besimtar. Ndërkaq, nëse (i vrari) është nga një popull me të cilin keni marrëveshje, atëherë duhet shpaguar gjaku duke iu dorëzuar shpagimi familjes së tij dhe duhet liruar një rob besimtar. Ndërkaq, ai që nuk ka mundësi, duhet të agjërojë dy muaj rresht, që t'i pranohet pendimi nga Allahu. Allahu është i Gjithëdijshëm, i Urtë.

E kush vret një besimtar qëllimisht, ndëshkimi i tij është Xhehenemi, ku do të qëndrojë përgjithmonë. Allahu është zemëruar me të, e ka mallkuar dhe ka përgatitur për të një dënim të madh.

O besimtarë! Kur të dilni (për të luftuar) në rrugën e Allahut, shqyrtoni çdo gjë me kujdes e mos i thoni atij që ju përshëndet me selam: "Nuk je besimtar", duke kërkuar kështu pasurinë e kësaj bote, sepse tek Allahu ka begati të shumta. Ashtu ishit edhe ju më parë, por Allahu ju dha mirësi, andaj shqyrtoni çdo gjë me kujdes! Allahu e di mirë çfarë veproni.

Nuk janë të barabartë besimtarët që rrinë (në shtëpitë e tyre), - përveç të paaftëve, - me ata që luftojnë në rrugën e Allahut me pasurinë dhe jetën e tyre. Allahu i ka ngritur një shkallë më lart ata që luftojnë me pasurinë dhe jetën e tyre kundrejt atyre që nuk dalin në luftë. Allahu u ka premtuar të gjithëve mirësi (Xhenetin), por i ka veçuar luftëtarët, nga ata që nuk luftojnë, me shpërblim të madh,

me shkallë të larta nga Ai dhe me falje e mëshirë. Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Kur melekët t'ua marrin shpirtrat atyre që i kanë bërë padrejtësi vetvetes, do t'u thonë: "Në ç'gjendje ishit?" Ata do të thonë: "Ishim të pafuqishëm në tokë." Melekët do t'u thonë: "A nuk ishte toka e Allahut mjaftueshëm e gjerë, që të mërgonit në të?! Pra, vendstrehimi i tyre do të jetë Xhehenemi. Eh, sa vendbanim i keq që është ai!

Me përjashtim të të pafuqishmëve nga burrat, gratë dhe fëmijët që nuk kanë mundësi (për të mërguar) dhe nuk e dinë rrugën.

Këta mbase do t'i falë Allahu, se Allahu është Shlyes i gjynaheve dhe Falës i Madh.

Kush mërgon në rrugën e Allahut, ai gjen shumë vende strehimi dhe begati në tokë. E, kush del nga shtëpia e tij për të mërguar tek Allahu dhe tek i Dërguari i Tij, pastaj e zë vdekja, shpërblimi i tij është tek Allahu. Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Kur të udhëtoni në tokë, nuk keni gjynah të shkurtoni namazin, nëse druheni se ju bëjnë ndonjë dëm jobesimtarët. Me të vërtetë, jobesimtarët janë armiq tuaj të hapur.

Kur të jesh në mesin e tyre dhe t'u prish në namaz, le të falet një grup nga ata me ty dhe le t'i mbajnë armët. Kur ta kryejnë sexhden, ata le të dalin pas jush (për të vazhduar namazin pa imam) dhe le të vijë grupi tjetër që nuk është falur, le të falen me ty, por le të kenë kujdes dhe le t'i mbajnë armët. Jobesimtarët do të dëshironin të shkujdeseshit nga armët dhe pajisjet tuaja, që t'ju sulmojnë përnjëherë. Nuk keni gjynah t'i lëshoni armët nëse ju mundon shiu ose jeni të sëmurë, por rrini në gatishmëri! Vërtet, Allahu ka përgatitur për jobesimtarët dënim poshtërues.

Kur ta mbaroni namazin, përmendeni Allahun duke qenë në këmbë, ulur ose të shtrirë! Por, kur jeni të sigurt, faleni namazin të plotë, se me të vërtetë namazi është detyrë për besimtarët në kohë të caktuar.

Mos u tregoni të dobët në përndjekjen e armiqve! Nëse ju ndieni dhimbje, edhe ata ndiejnë dhimbje sikurse ju, por ju shpresoni të merrni nga Allahu atë që ata nuk e shpresojnë. Allahu është i Gjithëdijshëm, i Urtë.

Me të vërtetë, Ne ta shpallëm ty Librin me të vërtetën, që të gjykosh ndërmjet njerëzve ashtu siç të ka mësuar Allahu. Prandaj, mos u bëj mbrojtës i tradhtarëve!

Kërko falje nga Allahu, se, pa dyshim, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Mos u dil në mbrojtje atyre që mashtrojnë vetveten, se vërtet Allahu nuk i do ata që janë tradhtarë e gjynahqarë të mëdhenj.

Ata fshihen nga njerëzit, por nuk fshihen dot nga Allahu. Ai është me ta edhe gjatë natës kur ata thurin trillime me të cilat Ai nuk është i kënaqur. Allahu e di mirë çfarë bëjnë ata.

Ja, ju u fjalëtuat për ta në këtë botë, por kush do t'i mbrojë ata nga Allahu në Ditën e Kiametit ose kush do të jetë përfaqësues i tyre?!

Kushdo që bën ndonjë vepër të keqe ose i bën padrejtësi vetvetes, pastaj i kërkon falje Allahut, do ta gjejë Allahun Falës të Madh e Mëshirëplotë.

Kush bën gjynah, në të vërtetë e ka bërë kundër vetvetes. Allahu është i Gjithëdijshëm, i Urtë.

E kush bën gabim ose gjynah e pastaj ia hedh atë një të pafajshmi, vërtet ka bërë shpifje dhe gjynah të qartë.

Sikur të mos ishte mirësia dhe mëshira e Allahut ndaj teje, një grup nga ata do të përpiqeshin të të largonin nga rruga e drejtë. Por, në të vërtetë, ata largojnë nga rruga e drejtë vetëm vetveten, kurse ty nuk të bëjnë dëm aspak. Allahu ta zbriti ty Librin e Urtësinë dhe të mësoi atë që nuk e dije. Dhuntia e Allahut ndaj teje është shumë e madhe.

S'ka dobi në shumë pëshpëritje të tyre, përveç kur dikush porosit për lëmoshë, për ndonjë punë të mirë ose për pajtim mes njerëzve. E, atij që e bën këtë duke kërkuar kënaqësinë e Allahut, do t'i japim shpërblim të madh.

Ndërkaq, atë që i kundërvihet të Dërguarit, pasi t'i bëhet e qartë e vërteta dhe ndjek rrugë tjetër nga ajo e besimtarëve, do ta lëmë në rrugën që ka marrë dhe do ta fusim në Xhehenem. Eh, sa vendbanim i keq që është ai!

Me të vërtetë, Allahu nuk fal që të adhurohet dikush a diçka tjetër krahas Tij, ndërsa gjynahet më të vogla ia fal kujt të dojë. Ai që adhuron dikë a diçka tjetër përveç Allahut, pa dyshim që ka rënë në një humbje të largët (nga e vërteta).

Ata lusin në vend të Allahut vetëm idhuj femërorë. Në të vërtetë, ata lusin vetëm shejtanin e pabindur.

Atë e mallkoi Allahu, kurse ai tha: "Unë do të marr gjithsesi një pjesë të caktuar të robërve të Tu

dhe me siguri do t'i shpie në humbje, do t'i josh me shpresa të kota, do t'i urdhëroj që t'ua presin veshët bagëtive dhe do t'i urdhëroj që të ndryshojnë krijesën e Allahut." E kush merr shejtanin për mbrojtës në vend të Allahut, me të vërtetë ka pësuar humbje të qartë.

Ai u premton atyre dhe i josh me shpresa (të kota), por premtimet që i bën shejtani janë vetëm mashtrime.

Vendbanimi i tyre është Xhehenemi dhe nuk do të mund të gjejnë shpëtim prej tij.

Ata që besojnë dhe bëjnë punë të mira, Ne do t'i fusim në kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Ky është premtim i vërtetë i Allahut. E kush mund të jetë më i vërtetë në fjalë sesa Allahu?!

Nuk është (shpëtimi) sipas dëshirave tuaja e as sipas dëshirave të ithtarëve të Librit, por kushdo që bën keq, do të ndëshkohet për të dhe, përveç Allahut, nuk do të gjejë mbrojtës e as ndihmës.

E kushdo që bën vepra të mira, qoftë mashkull, qoftë femër, duke qenë besimtar, do të hyjë në Xhenet dhe nuk do t'i bëhet padrejtësi asnjë grimë.

Kush ka fe më të mirë se ai që i është dorëzuar çiltërisht Allahut, duke qenë vepërmirë, dhe ndjek fenë e pastër të Ibrahimit?! Allahu e mori Ibrahimin për mik të dashur.

E Allahut është gjithçka që gjendet në qiej e gjithçka që gjendet në Tokë dhe Allahu përfshin çdo gjë (me dijen dhe fuqinë e Tij).

Të pyesin ty në lidhje me gratë, thuaju: "Allahu ju jep përgjigje lidhur me to dhe lidhur me atë që ju lexohet në Libër për gratë jetime (që janë nën përkujdesjen tuaj), të cilave nuk ua jepni atë që është caktuar për to, edhe pse dëshironi të martoheni me to, si dhe (ju sqaron) lidhur me fëmijët e dobët dhe se duhet të kujdeseni për jetimët me drejtësi. S'ka dyshim se për çfarëdo të mire që bëni, Allahu është i Gjithëditur.

Nëse një grua ka frikë nga përbuzja ose shmangia e burrit të saj, nuk ka gjynah për ata të dy të bëjnë ndonjë marrëveshje mes tyre, e marrëveshja është më e mirë (sesa ndarja). Shpirtrat janë të prirë nga lakmia, por, nëse silleni mirë dhe ruheni, pa dyshim, Allahu e di mirë çfarë veproni.

Nuk do të mund të jeni të drejtë ndaj grave tuaja (në dashuri), edhe nëse përpiqeni, por mos anoni tërësisht vetëm nga njëra e ta lini tjetrën si të varur. Në qoftë se përmirësoni dhe ruheni, atëherë sigurisht që Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Nëse ata ndahen, Allahu e begaton çdonjërin nga ata me dhuntinë e Tij. Allahu është Bujar e i Urtë.

E Allahut është gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. Ne i kemi porositur ata që u është dhënë Libri para jush dhe ju: "Ta keni frikë Allahun!" Nëse mohoni, ta dini se Allahut i përket gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. Allahu është i Panevojë, i Lavdëruar.

Allahut i takon gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. Mjafton Allahu si Mbikëqyrës.

Nëse do, Ai ju shkatërron ju, o njerëz, dhe sjell të tjerë. Allahu është i Plotfuqishëm për të bërë këtë.

Kushdo që e synon shpërblimin e kësaj bote, le ta dijë se tek Allahu është shpërblimi i kësaj bote dhe i botës tjetër. Allahu dëgjon dhe sheh çdo gjë.

O besimtarë! Bëhuni zbatues të patundur të drejtësisë, dëshmitarë për hir të Allahut, qoftë dhe kundër vetes ose kundër prindërve e të afërmve tuaj, pavarësisht nëse (ai për të cilin dëshmoni) është i pasur a i varfër, Allahu është më i afërm për ta! Andaj, mos ndiqni ndjenjat e të ndryshoni të vërtetën. Në qoftë se shtrembëroni (të vërtetën) ose shmangeni (nga dëshmimi), dijeni se Allahu e di mirë çfarë veproni.

O besimtarë! Besojeni Allahun, të Dërguarin e Tij, Librin që ia shpalli të Dërguarit të Tij dhe Librat që i dërgoi më parë. Kushdo që mohon Allahun, melekët, Librat, të dërguarit e Tij dhe Ditën e Fundit, me të vërtetë ka rënë në një humbje të largët.

Ata që besuan e më pas mohuan, pas kësaj sërish besuan e pastaj mohuan dhe mandej e shtuan mosbesimin, pa dyshim, Allahu nuk do t'i falë e as do t'i udhëzojë në rrugë të drejtë.

Njoftoji dyfytyrëshit se për ta do të ketë dënim të dhembshëm,

të cilët marrin jobesimtarët për mbrojtës në vend të besimtarëve. A mos kërkojnë tek ata fuqi e krenari?! Pa dyshim, tërë fuqia e krenaria i takon Allahut.

Ai jua ka shpallur në Libër: kur të dëgjoni se mohohen fjalët e Allahut dhe bëhet tallje me to (nga jobesimtarët e dyfytyrëshit), mos rrini me ta, derisa të hyjnë në një bisedë tjetër, se, përndryshe, do të ishit si ata. Allahu do t'i tubojë të gjithë dyfytyrëshit dhe jobesimtarët në Xhehenem,

të cilët presin se ç'do të ndodhë me ju. Nëse ju vjen fitorja nga Allahu, thonë: "A nuk ishim me ju?" E, nëse jobesimtarët korrin ndonjë fitore, këta u thonë: "A nuk ju ndihmuam dhe ju mbrojtëm nga besimtarët?" Allahu do të gjykojë ndërmjet jush në Ditën e Kiametit. Allahu nuk do t'u lërë rrugë jobesimtarëve kundër besimtarëve.

Në të vërtetë dyfytyrëshit përpiqen ta mashtrojnë Allahun, por është Ai që i mashtron ata. Kur ngrihen për namaz, ngrihen me përtaci sa për t'u dukur para njerëzve dhe Allahun e përmendin fare pak.

Ata janë të luhatshëm ndërmjet kësaj dhe asaj (besimit e mosbesimit): as janë me këta, as me ata. Atij që Allahu e çon në humbje, nuk do të mund t'i gjesh rrugë.

O besimtarë! Mos i merrni për miq jobesimtarët në vend të besimtarëve! A mos doni t'i jepni Allahut dëshmi të qartë kundër vetvetes?!

Pa dyshim, dyfytyrëshit do të jenë në shtresën më të ulët të Zjarrit dhe atyre s'do të mund t'u gjesh ndihmës,

përveç atyre që pendohen, përmirësohen, lidhen fort me Allahun dhe ia kushtojnë çiltërisht besimin e tyre Allahut. Pra, këta janë me besimtarët, e Allahu do t'u japë besimtarëve shpërblim madhështor.

E përse t'ju ndëshkojë Allahu nëse ju e falënderoni dhe e besoni?! Allahu është Mirënjohës dhe i Gjithëdijshëm.

Allahu nuk do që të thuhen hapur fjalë të këqija, përveç nga ata që u është bërë padrejtësi. Allahu është Gjithëdëgjues dhe i Gjithëdijshëm.

Nëse ju bëni ndonjë punë të mirë haptazi ose fshehurazi, ose falni (dikë) për ndonjë punë të keqe, atëherë Allahu është Shlyes i gjynaheve dhe i Plotfuqishëm.

Pa dyshim, ata që e mohojnë Allahun dhe të dërguarit e Tij, që dëshirojnë të ndajnë Allahun nga të dërguarit e Tij dhe që thonë: "Ne i besojmë disa e disa nuk i besojmë", duke dashur të zgjedhin kështu një rrugë të ndërmjetme,

pikërisht ata janë jobesimtarët e vërtetë. Ne kemi përgatitur për jobesimtarët dënim poshtërues.

Ndërkaq, atyre që besojnë Allahun e të dërguarit e Tij dhe nuk bëjnë dallim ndërmjet asnjërit prej tyre, Ai do t'ua japë shpërblimin e tyre, sepse Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë.

Ithtarët e Librit[13] kërkojnë prej teje t'u zbresësh një libër nga qielli. Në të vërtetë, ata i kërkuan Musait diçka edhe më të madhe, kur thanë: "Na e trego Allahun haptazi!" Atëherë i goditi rrufeja për shkak të padrejtësisë së tyre. Madje, ata e adhuruan viçin pasi u erdhën dëshmitë e qarta, por ne ua falëm atë dhe i dhamë Musait dëshmi të qartë (kundër tyre). ——— [13] Hebrenjtë.

Ne e ngritëm mbi ta malin Tur, për shkak të besëlidhjes me ta dhe u thamë atyre: "Hyni në portë të përkulur!" dhe u thamë po ashtu: "Mos e shkelni të shtunën!", si dhe morëm nga ata një besë të fortë.

(Ne i mallkuam ata) për shkak të thyerjes së besëlidhjes, mohimit të ajeteve të Allahut, vrasjes së pejgamberëve padrejtësisht dhe për shkak të thënies së tyre: "Zemrat tona janë të mbyllura." Jo, por Allahu ua ka vulosur ato për shkak të mosbesimit, andaj nuk besojnë, përveçse pak.

Po ashtu, (i mallkuam) për shkak të mosbesimit dhe shpifjes së tyre të madhe kundër Merjemes

dhe thënies së tyre: "Ne e kemi vrarë Mesihun - Isain, birin e Merjemes, të dërguarin e Allahut. Por, në të vërtetë nuk e kanë vrarë, as e kanë kryqëzuar, por u është dukur ashtu. Ata që ranë në mospajtim rreth tij, janë në mëdyshje lidhur me të. Ata nuk kanë dije për të, përveç ndjekjes së hamendjes dhe sigurt nuk e kanë vrarë,

por Allahu e ka ngritur pranë Vetes. Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Urtë.

Të gjithë ithtarët e Librit patjetër do të besojnë në të para se ai (Isai) të vdesë, ndërsa në Ditën e Kiametit ai do të jetë dëshmitar kundër tyre.

Për shkak të padrejtësisë që bënë hebrenjtë, Ne u ndaluam disa ushqime të mira që ishin të lejuara për ta dhe për shkak se ata pengonin (njerëzit) shumë nga rruga e Allahut,

po ashtu për shkak të marrjes së kamatës, ndonëse e kishin të ndaluar, si dhe ngrënies së pasurisë së njerëzve padrejtësisht. Ne kemi përgatitur për jobesimtarët nga mesi i tyre dënim të dhembshëm.

Ndërkaq, të thelluarit në dije nga mesi i tyre dhe besimtarët besojnë atë që të është shpallur ty dhe atë që është shpallur para teje, e falin namazin, e japin zekatin dhe e besojnë Allahun e Ditën e Fundit. Këtyre do t'u japim shpërblim madhështor.

Ne ta dhamë ty shpalljen ashtu siç i dhamë shpallje Nuhut dhe pejgamberëve pas tij dhe ashtu siç i dhamë shpallje Ibrahimit, Ismailit, Ishakut, Jakubit, esbatëve (pejgamberëve nga bijtë e Jakubit), Isait, Ejubit, Junusit, Harunit, Sulejmanit dhe Davudit, të cilit ia dhamë Zeburin.

Gjithashtu (dërguam) të dërguar për të cilët të kemi treguar më parë, por edhe të dërguar për të cilët nuk të kemi treguar. Ndërkohë, Allahu i ka folur Musait drejtpërdrejt.

(Dërguam) të dërguar që ishin përgëzues e paralajmërues, në mënyrë që njerëzit të mos kenë shfajësim para Allahut pas (dërgimit të) të dërguarve. Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Urtë.

Mirëpo, Allahu dëshmon për atë që ta shpalli ty, - Ai e shpalli atë me dijen e Tij, - po ashtu edhe melekët dëshmojnë, ndërkohë mjafton Allahu si dëshmitar.

Pa dyshim, ata që nuk besojnë, por pengojnë (të tjerët) nga rruga e Allahut, kanë humbur shumë larg së vërtetës.

Në të vërtetë, ata që nuk besojnë dhe bëjnë padrejtësi, Allahu nuk do t'i falë e as do t'i përudhë në asnjë rrugë,

përveç rrugës së Xhehenemit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë, gjë që për Allahun është e lehtë.

O njerëz! Tashmë ju erdhi i Dërguari me të vërtetën nga Zoti juaj, prandaj besoni, sepse është më mirë për ju! E, po qe se mohoni, ta dini se Allahut i përket gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.

O ithtarë të Librit, mos e teproni në fenë tuaj dhe mos thoni për Allahun asgjë përveç së vërtetës, se, pa dyshim, Mesihu - Isai, biri i Merjemes, është vetëm i dërguar i Allahut dhe Fjala e Tij, të cilën ia dërgoi Merjemes, si dhe shpirt (i krijuar) prej Tij. Pra, besojini Allahut dhe të dërguarve të Tij e mos thoni "tre (zota)". Hiqni dorë, sepse është më mirë për ju! Me të vërtetë, Allahu është vetëm një Zot! Ai është tepër i lartësuar për të pasur fëmijë. E Tij është gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë dhe mjafton Allahu si Mbikëqyrës.

Mesihu kurrë nuk do ta përbuzte që të ishte rob i Allahut e as melekët më të afërm. Ata që e përbuzin adhurimin ndaj Allahut dhe tregohen mendjemëdhenj, Ai do t'i tubojë të gjithë para Tij.

Atyre që besojnë dhe bëjnë punë të mira, Ai do t'ua japë shpërblimet të plota dhe do t'ua shtojë ato prej mirësisë së Tij. Ndërkaq, ata që tregohen përbuzës e mendjemëdhenj, do t'i ndëshkojë me dënim të dhembshëm dhe, përveç Allahut, ata nuk do të mund të gjejnë për vete mbrojtës e as ndihmës.

O njerëz! Juve ju erdhi tashmë një provë bindëse (Muhamedi) nga Zoti juaj dhe ju zbritëm një dritë të qartë (Kuranin).

Ata që besojnë Allahun dhe kapen pas tij (Kuranit), Ai do t'i fusë në mëshirën e mirësinë e Tij dhe do t'i udhëzojë drejt Vetes përmes rrugës së drejtë.

Ata kërkojnë gjykimin tënd. Thuaju: "Allahu ju jep përgjigje për kelalen (trashëgimlënësin që nuk lë pas vete fëmijë e as baba). Nëse vdes një njeri dhe nuk lë pas vete fëmijë (e as baba), por ka një motër, atëherë asaj i takon gjysma e trashëgimisë së tij. Ndërkohë, vëllait i takon trashëgimia e motrës (së ndjerë), në qoftë se ajo nuk ka fëmijë (e as baba). Në qoftë se ka dy (a më shumë) motra (që e trashëgojnë të vdekurin që nuk ka lënë gjallë fëmijë e as baba), atëherë atyre u takojnë dy të tretat e asaj që lë pas. Mirëpo, në qoftë se ka vëllezër dhe motra, atëherë mashkullit i takon aq sa u takon dy femrave. Allahu jua sqaron çështjet që të mos humbisni. Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë."

O besimtarë! Përmbushni detyrimet! Ju janë lejuar bagëtitë (për ngrënie), përveç atyre që ju kumtohen (si të ndaluara), me përjashtim të gjahut kur jeni në ihram (gjatë haxhillëkut dhe umres). Allahu cakton çfarë të dëshirojë.

O besimtarë! Mos i përdhosni shenjat e Allahut, as muajin e shenjtë, as kurbanet e Qabesë, as kurbanet e shenjuara me gjerdanë e as ata që mësyjnë Shtëpinë e Shenjtë (Qabenë) duke kërkuar begatinë dhe kënaqësinë e Zotit të vet. Kur të liroheni nga ihrami, atëherë (mund të) gjahtoni. Kurrsesi të mos ju shtyjë urrejtja ndaj disa njerëzve që ju kanë penguar nga Xhamia e Shenjtë që të bëni padrejtësi. Ndihmoni njëri-tjetrin në mirësi e devotshmëri dhe mos ndihmoni në gjynahe e armiqësi! Frikësojuni Allahut, sepse Allahu është i rreptë në ndëshkim.

Janë ndaluar për ju: ngordhësira, gjaku, mishi i derrit, kafsha që theret jo në emër të Allahut, kafsha e furur, kafsha e mbytur nga goditja, kafsha e rrëzuar nga një vend i lartë, ajo që është goditur nga briri, ajo që është kafshuar nga egërsirat, përveç asaj që e therni ju (para se të ngordhë) dhe ajo që theret për hir të idhujve, po ashtu (është ndaluar për ju) të kërkoni fatin me short. Të gjitha këto janë mosbindje. Sot, jobesimtarët i humbën shpresat (për t'ju zmbrapsur) nga feja juaj. Andaj, mos kini frikë prej tyre, por kini frikë prej Meje! Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj. Mirëpo, nëse ndokush shtrëngohet nga uria (të hajë diçka të ndaluar), pa dashur të mëkatojë, atëherë Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Të pyesin se ç'është e lejuar për ta (që të hanë), thuaju: "Ju lejohen gjërat e mira dhe gjahu që kapin kafshët që i keni stërvitur për gjueti ashtu siç ju ka mësuar Allahu." Pra, hani atë që kapin për ju dhe përmendeni emrin e Allahut[1]! Kijeni frikë Allahun, sepse Allahu është i shpejtë në llogari. ——— [1] Kur t'i lëshoni kafshët për gjueti.

Sot ju janë lejuar gjërat e mira, e edhe ushqimet[2] e ithtarëve të Librit janë të lejuara për ju, por edhe ushqimet tuaja janë të lejuara për ta. Po ashtu (janë të lejuara për ju) gratë e dëlira besimtare dhe gratë e dëlira nga ata që u është dhënë Libri para jush, në qoftë se ua jepni mehrin e vet, me qëllim martese e jo kurvërie e as duke i marrë ato për dashnore. Kushdo që mohon besimin, veprat e tij janë asgjësuar dhe në botën tjetër do të jetë i humbur. ——— [2] Mishi i kafshëve të therura.

O besimtarë! Kur (doni) të ngriheni për namaz, lani fytyrat dhe duart tuaja deri në bërryla dhe fërkoni kokën (me duar të lagura), si dhe lani këmbët deri në nyej. Nëse jeni xhunubë, atëherë lahuni (tërësisht)! Ndërkaq, nëse jeni të sëmurë ose jeni në udhëtim, ose keni kryer nevojën, ose keni bërë marrëdhënie me gratë tuaja e nuk gjeni ujë (për t'u pastruar), atëherë fërkoni fytyrat dhe duart tuaja me dhé të pastër. Allahu nuk dëshiron t'jua rëndojë, por dëshiron t'ju pastrojë dhe të plotësojë dhuntinë e Tij ndaj jush, që të jeni mirënjohës.

Kujtoni dhuntinë e Allahut ndaj jush dhe besën që mori nga ju kur thatë: "Dëgjojmë dhe bindemi!" Frikësojuni Allahut, se, pa dyshim, Allahu e di mirë çfarë ka në zemra.

O besimtarë! Bëhuni të patundur në kryerjen e urdhrave të Allahut dhe dëshmitarë të drejtë! Kurrsesi të mos ju shtyjë urrejtja ndaj disa njerëzve që t'i shmangeni drejtësisë! Jini të drejtë, sepse kjo është më afër devotshmërisë dhe frikësojuni Allahut! Pa dyshim, Allahu di hollësisht gjithçka që bëni.

Allahu u ka premtuar atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira falje dhe shpërblim të madh.

Ndërkaq, ata që i mohojnë dhe i përgënjeshtrojnë ajetet Tona, do të jenë banorë të Zjarrit flakërues.

O besimtarë! Kujtojeni dhuntinë e Allahut ndaj jush kur disa njerëz synuan të zgjasin duart e tyre kundër jush (për t'ju sulmuar), ndërsa Allahu sprapsi duart e tyre. Kijeni frikë Allahun dhe vetëm Allahut le t'i mbështeten besimtarët!

Allahu mori besën e bijve të Israilit dhe caktoi dymbëdhjetë prijës prej tyre e u tha: "Unë jam me ju. Në qoftë se e falni namazin, e jepni zekatin, i besoni të dërguarit e Mi, i përkrahni ata dhe i jepni Allahut hua të mirë[3], gjithsesi do t'jua shlyej gjynahet tuaja dhe do t'ju fus në kopshte të Xhenetit nëpër të cilat rrjedhin lumenj. Por, kushdo nga ju që mohon pas kësaj, ai, me të vërtetë, ka humbur rrugën e drejtë. ——— [3] Duke shpenzuar pasurinë në rrugën e Allahut.

Ngaqë ata e thyen besëlidhjen e tyre, Ne i mallkuam dhe ua bëmë zemrat të ashpra. Ata i nxjerrin fjalët nga kuptimi i tyre dhe kanë harruar një pjesë nga ajo me të cilën urdhëroheshin. Ti do të vëresh pareshtur tradhtinë e tyre, përveç një pakice nga ata. Megjithatë, falua (fajet) dhe lëri, se Allahu i do vepërmirët.

Po ashtu, edhe nga ata që thonë: "Ne jemi të krishterë" kemi marrë besën e tyre, por ata harruan një pjesë nga ajo me të cilën u urdhëruan, andaj Ne ngjallëm armiqësi e urrejtje ndërmjet tyre deri në Ditën e Kiametit. Allahu do t'i njoftojë ata lidhur me atë që bënin.

O ithtarë të Librit! Juve ju erdhi i Dërguari Ynë, i cili ju sqaron shumë gjëra që i keni fshehur prej Librave dhe shumë të tjera i kalon (pa i përmendur). Juve ju erdhi nga Allahu një dritë dhe Libër i qartë,

përmes të cilit Allahu i përudh ata që ndjekin kënaqësinë e Tij në rrugët e shpëtimit, i nxjerr nga errësirat në dritë me lejen e Tij dhe i udhëzon në rrugë të drejtë.

Pa dyshim, janë jobesimtarë ata që thonë: "Allahu është Mesihu, biri i Merjemes!" Thuaju: "Atëherë, kush do të mund ta pengonte Allahun, nëse Ai do të dëshironte të shkatërronte Mesihun - birin e Merjemes, nënën e tij dhe të gjithë ata që janë në Tokë?! Vetëm Allahut i takon sundimi i qiejve e i Tokës dhe i gjithçkaje që gjendet mes tyre. Ai krijon çfarë të dëshirojë. Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Hebrenjtë dhe të krishterët thonë: "Ne jemi bijtë e Allahut dhe të dashurit e Tij." Thuaju: "Atëherë, përse ju ndëshkon për gjynahet tuaja?! Përkundrazi, ju jeni njerëz nga ata që ka krijuar. Ai fal kë të dojë dhe ndëshkon kë të dojë. Vetëm Allahut i takon sundimi i qiejve e i Tokës dhe i gjithçkaje që gjendet mes tyre dhe tek Ai është kthimi."

O ithtarë të Librit! Juve ju erdhi i Dërguari Ynë pas një periudhe ndërprerjeje (të vargut) të të dërguarve, i cili jua sqaron gjërat, që ju të mos thoni: "Nuk na ka ardhur asnjë përgëzues e as paralajmërues". Ja, ju erdhi përgëzuesi e paralajmëruesi. Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Kujto kur Musai i tha popullit të vet: "O populli im! Kujtoni dhuntinë e Allahut ndaj jush kur prej jush bëri pejgamberë, ju bëri mbretër dhe ju dha çfarë nuk i kishte dhënë asnjë populli (të asaj kohe).

O populli im! Hyni në Tokën e Shenjtë, të cilën Allahu e caktoi për ju dhe mos u zmbrapsni, sepse atëherë do të ktheheni të humbur!"

Ata thanë: "O Musa! Në atë vend është një popull i fuqishëm, prandaj ne nuk do të hyjmë në të derisa ata të dalin nga aty, e, nëse ata dalin, atëherë do të hyjmë ne.

Dy burra nga ata që kishin frikë (Allahun) dhe të cilët i kishte begatuar Allahu thanë: "U hyni atyre nga porta (e qytetit)! Sapo të hyni në të, ju do të jeni ngadhënjimtarë! Vetëm Allahut mbështetjuni, nëse jeni besimtarë!"

Ata thanë: "O Musa! Ne kurrsesi nuk do të hyjmë në të për sa kohë që ata janë aty, prandaj shko ti dhe Zoti yt e luftoni, sepse ne po rrimë këtu."

Ai (Musai) tha: Zoti im! Unë nuk kam fuqi mbi askënd përveç vetes dhe vëllait tim, prandaj na ndaj ne nga ky popull i pabindur!"

Allahu tha: "Ajo (tokë) u është ndaluar atyre për dyzet vjet. Ata do të bredhin të humbur nëpër botë, por ty të të mos vijë keq për popullin e pabindur."

Ua lexo atyre me vërtetësi lajmin e dy bijve të Ademit, kur ata flijuan nga një kurban, por njërit iu pranua, kurse tjetrit nuk iu pranua, kështu që ai tha: "Gjithsesi do të të vras!" Tjetri tha: "Me të vërtetë, Allahu pranon vetëm nga të devotshmit.

Nëse ti ngre dorë për të më vrarë, unë nuk do të ngre dorë për të të vrarë, sepse unë i frikësohem Allahut, Zotit të botëve.

Unë parapëlqej që ti të bartësh barrën e gjynahut kundrejt meje dhe të gjynaheve të tua (të mëparshme) e të bëhesh prej banorëve të Zjarrit. Ky është ndëshkimi i zullumqarëve."

Uni i tij ia hijeshoi vrasjen e vëllait të vet, kështu që e vrau atë dhe u bë nga të humburit.

Allahu dërgoi një korb që të gërmonte tokën, për t'i treguar si ta mbulonte xhenazen e të vëllait. Ai tha: "Ah, i mjeri unë! A nuk qenkam në gjendje të bëhem as si ky korb e të mbuloj trupin e vëllait tim!" Pra, u bë nga të penduarit.

Për këtë shkak Ne u shpallëm bijve të Israilit se, kushdo që vret ndokënd që nuk ka vrarë njeri e nuk ka bërë çrregullime në Tokë është sikurse të ketë vrarë tërë njerëzimin dhe kush shpëton një jetë është sikurse të ketë shpëtuar tërë njerëzimin. Në të vërtetë, atyre u erdhën të dërguarit Tanë me dëshmi të qarta, por edhe pas kësaj shumë nga ata tejkaluan kufijtë në Tokë.

Në të vërtetë, ndëshkimi i atyre që luftojnë kundër Allahut e të Dërguarit të Tij dhe që bëjnë shkatërrime në Tokë është që të vriten, ose të mbërthehen në kryq, ose t'u priten duart dhe këmbët tërthoras, ose të dëbohen nga vendi. Kjo është poshtërim për ta në këtë botë, ndërsa në botën tjetër do të kenë dënim të madh,

me përjashtim të atyre që pendohen para se t'i zini. Pra, dijeni se Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

O besimtarë! Kini frikë Allahun, kërkoni atë që ju afron tek Ai dhe luftoni në rrugën e Tij, që të shpëtoni!

Me të vërtetë, sikur jobesimtarët të kishin gjithë pasurinë që gjendet në Tokë, madje edhe një herë aq, e ta jepnin për të shpëtuar nga dënimi i Ditës së Kiametit, nuk do të pranohej prej tyre dhe për ta do të ketë dënim të dhembshëm.

Ata do të dëshirojnë të dalin nga Zjarri, por kurrë s'kanë për të dalë prej tij. Për ta do të ketë dënim të përhershëm.

Vjedhësit e vjedhëses ua pritni duart, si ndëshkim për atë që kanë bërë dhe si dënim frikësues nga Allahu. Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Urtë.

Pa dyshim, atij që pendohet pas padrejtësisë që ka bërë dhe përmirësohet, Allahu ia pranon pendimin, se, me të vërtetë, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

A nuk e di ti se vetëm Allahut i takon sundimi i qiejve e i Tokës?! Ai ndëshkon atë që do dhe e fal atë që do. Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

O i Dërguar! Mos të të brengosin ata që me rrëmbim bien në mosbesim, të cilët thonë me gojë: "Besojmë", ndërsa zemrat e tyre nuk besojnë, e as ata që janë hebrenj, të cilët i dëgjojnë me zell gënjeshtrat dhe i dëgjojnë me zell disa të tjerë që nuk kanë ardhur te ti. Ata shtrembërojnë kuptimet e fjalëve dhe thonë: "Po qe se ju jepet (vendimi) kështu, pranojeni, e në qoftë se nuk ju jepet kështu, atëherë kini kujdes!" Për atë që Allahu dëshiron ta lërë në humbje, ti nuk mund të bësh asgjë kundrejt Allahut. Këta janë ata që Allahu nuk deshi t'ua pastronte zemrat. Për ta, në këtë botë, do të ketë poshtërim, kurse në botën tjetër do të ketë dënim të madh.

Ata i dëgjojnë gënjeshtrat me zell dhe gllabërojnë pasurinë e ndaluar. Nëse vijnë te ti, gjyko mes tyre ose shmangiu atyre. Nëse shmangesh nga ta, nuk do të mund të të bëjnë dëm aspak, por, nëse gjykon, atëherë gjyko ndërmjet tyre me drejtësi! Me të vërtetë, Allahu i do të drejtët.

E si mund të kërkojnë ata gjykim nga ti, ndërkohë që e kanë Teuratin, në të cilin gjendet gjykimi i Allahut?! Madje, pas gjithë kësaj, ata kthejnë shpinën! Në të vërtetë, ata nuk janë besimtarë.

Në të vërtetë, Ne e kemi zbritur Teuratin në të cilin ka udhëzim dhe dritë. Sipas tij, pejgamberët që ishin të përulur (ndaj Allahut) i gjykonin hebrenjtë, po kështu (vepronin) edhe dijetarët dhe rabinët, sepse atyre u qe besuar ruajtja e Librit të Allahut dhe ishin dëshmitarë të (vërtetësisë së) tij. Pra, mos kini frikë nga njerëzit, por kini fikë nga Unë dhe mos i këmbeni Fjalët e Mia me ndonjë çmim të ulët! Ata që nuk gjykojnë sipas asaj që ka shpallur Allahu janë jobesimtarë të vërtetë.

Ne u caktuam atyre në Teurat: jetë për jetë, sy për sy, hundë për hundë, vesh për vesh, dhëmb për dhëmb, por edhe për plagët vlen kisasi (ligji i barazisë në ndëshkim). Kushdo që fal atë (duke hequr dorë nga hakmarrja), atëherë kjo është shlyerje gjynahesh për të. Ata që nuk gjykojnë sipas asaj që ka shpallur Allahu janë zullumqarë të vërtetë.

Pastaj, Ne dërguam në gjurmët e tyre Isain, birin e Merjemes, për të vërtetuar atë që erdhi para tij në Teurat dhe i dhamë atij Inxhilin në të cilin ka udhëzim e dritë, si vërtetues të asaj që ishte shpallur para tij në Teurat dhe si udhërrëfim e këshillë për të devotshmit,

që ithtarët e Inxhilit të gjykojnë sipas asaj që Allahu e shpalli në të! Ata që nuk gjykojnë sipas asaj që ka shpallur Allahu janë vërtet të pabindur.

Ne ta kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si vërtetues të librave të mëparshëm dhe si dëshmues të tyre. Andaj gjyko ndërmjet tyre me atë që ta ka shpallur Allahu dhe mos ndiq dëshirat e tyre e të shmangesh kështu nga e vërteta që të erdhi. Për çdonjërin nga ju kemi bërë ligj dhe rrugë të qartë. Sikur të donte Allahu, do t'ju kishte bërë një bashkësi të vetme, por Ai deshi t'ju sprovojë në atë që jua ka dhënë. Andaj, bëni gara në punë të mira! Të gjithë ju do të ktheheni tek Allahu e Ai do t'ju njoftojë për çështjet rreth të cilave ratë në kundërshti.

Pra, gjyko ndërmjet tyre me atë që ta ka shpallur Allahu dhe mos i ndiq dëshirat e tyre! Ki kujdes që ata të të mos shmangin nga një pjesë e asaj që ta ka shpallur Allahu! Nëse ata kthejnë shpinën, atëherë dije se Allahu dëshiron t'i ndëshkojë ata për disa gjynahe të tyre. Me të vërtetë, shumë njerëz janë të pabindur.

Mos vallë, gjykimin e (kohës së) paditurisë[4] e kërkojnë?! E kush gjykon më mirë se Allahu për njerëzit që besojnë me bindje? ——— [4] Paganizmi paraislam.

O besimtarë! Mos i merrni për mbrojtës e miq hebrenjtë dhe të krishterët, sepse ata janë miq të njëri-tjetrit! Kushdo prej jush që i miqëson ata është me ta. Me të vërtetë, Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë keqbërësit.

Ti i sheh ata që kanë sëmundje në zemra sesi nxitojnë drejt (miqësimit të) tyre, duke thënë: "Druajmë mos po na godet ndonjë fatkeqësi!" Mbase Allahu do të sjellë fitore ose ndonjë vendim nga ana e Tij e ata të pendohen pastaj për atë që fshihnin në vetvete.

Atëherë, besimtarët do të thonë: "Vallë, këta janë ata që betoheshin fuqishëm se njëmend ishin me ju?!" Veprat e tyre do të asgjësohen dhe ata do të jenë humbës.

O besimtarë! Kushdo nga ju që del nga feja e tij, (le ta dijë se) Allahu do të sjellë (në vend të tyre) njerëz që i do dhe që e duan, të mëshirshëm me besimtarët e të ashpër me jobesimtarët, që luftojnë në rrugën e Allahut dhe që nuk i tremben qortimit të asnjë qortuesi. Kjo është mirësia e Allahut të cilën Ai ia jep atij që do. Allahu është Bujar i Madh dhe i Gjithëdijshëm.

Në të vërtetë, miqtë dhe mbrojtësit tuaj janë Allahu, i Dërguari i Tij dhe besimtarët, të cilët e falin namazin, e japin zekatin dhe janë të përulur (ndaj Allahut).

Kushdo që merr për mbrojtës e mik Allahun, të Dërguarin e Tij dhe besimtarët, (le ta dijë se) pala e Allahut janë ngadhënjimtarët.

O besimtarë! Mos i zini për miq ata që fenë tuaj e marrin për tallje e lojë, qofshin prej atyre që u është dhënë Libri para jush, qofshin prej idhujtarëve! Frikësojuni Allahut, nëse jeni besimtarë!

Kur thërrisni për namaz, ata e marrin për tallje e lojë, ngaqë janë njerëz që nuk kuptojnë.

Thuaj: "O ithtarë të Librit! A na keni mëri për tjetër vetëm pse ne e besojmë Allahun, atë që na është shpallur neve e atë që ishte shpallur më parë dhe (besojmë) se shumica prej jush janë të pabindur (ndaj Allahut)?"

Thuaj: "A t'ju tregoj kush do të ketë dënim më të rëndë tek Allahu? Ata që i ka mallkuar Allahu dhe në të cilët është hidhëruar e i ka shndërruar disa nga ata në majmunë e derra dhe në adhurues të tagutëve[5]. Këta janë në vendin më të keq dhe janë më të humburit nga rruga e drejtë. ——— [5] Tagut quhet çdo gjë që adhurohet pos Allahut.

Kur të vijnë te ju, thonë: "Besojmë", por në të vërtetë ata duke qenë jobesimtarë hyjnë dhe ashtu dalin. Allahu e di mirë çfarë fshehin ata.

Ti sheh shumë prej tyre sesi nxitojnë në gjynahe, armiqësi e në gllabërim të pasurisë së ndaluar. Sa të këqija që janë ato vepra!

Përse dijetarët dhe rabinët nuk i ndalojnë ata nga fjalët mëkatare dhe nga gllabërimi i pasurisë së ndaluar? Sa keq që veprojnë ata!

Hebrenjtë thonë: "Dora e Allahut është e shtrënguar!" U shtrëngofshin duart e tyre dhe mallkuar qofshin për atë që thonë! Përkundrazi, të dy duart e Tij janë të shtrira: dhuron si të dojë. Ajo që të është shpallur ty nga Zoti yt shumicës prej tyre do t'ua shtojë mosbindjen e mosbesimin. Ne kemi futur armiqësi e urrejtje ndërmjet tyre deri në Ditën e Kiametit. Sa herë që ata ndezin zjarrin e luftës, Allahu ua shuan atë. Ata përpiqen pareshtur të bëjnë shkatërrime në tokë, por Allahu nuk i do shkatërrimtarët.

Sikur ithtarët e Librit të besonin e të kishin frikë Allahun, sigurisht që Ne do t'ua shlyenim veprat e liga dhe do t'i fusnim në kopshtet e lumturisë.

Po qe se ata do t'i përmbaheshin Teuratit e Inxhilit dhe asaj që u është shpallur nga Zoti i tyre, do të gëzonin mirësi nga (qielli) sipër tyre dhe (nga toka) nën këmbët e tyre. Disa nga ata janë të drejtë, por ajo që bëjnë shumica e tyre është e shëmtuar.

O i Dërguar! Kumto atë që të është shpallur nga Zoti yt! Në qoftë se nuk e bën, atëherë nuk e ke kumtuar shpalljen e Tij. Allahu të mbron nga njerëzit. Me të vërtetë, Allahu nuk e udhëzon popullin jobesimtar.

Thuaj: "O ithtarë të Librit! Nuk mbështeteni në asgjë, derisa t'i përmbaheni Teuratit dhe Inxhilit, si dhe asaj që ju është shpallur nga Zoti juaj. Ajo që të është shpallur ty nga Zoti yt, shumicës prej tyre do t'ua shtojë mosbindjen e mosbesimin, por ti mos u brengos për njerëzit jobesimtarë!

Sigurisht, ata që kanë besuar (muslimanët), hebrenjtë, sabianët dhe të krishterët, të gjithë ata që besojnë Allahun e Ditën e Gjykimit dhe bëjnë vepra të mira, nuk do të kenë frikë e as do të pikëllohen.[6] ——— [6] Shih fusnotën tek ajeti i 62-të i sures el Bekare.

Në të vërtetë, Ne morëm besën e bijve të Israilit dhe u çuam atyre të dërguar. Sa herë që u shkonte ndonjë i dërguar me diçka që nuk u pëlqente, disa i quanin gënjeshtarë e disa i vrisnin.

Ata menduan se nuk do të kishte ndëshkim, kështu që u bënë të verbër dhe të shurdhër. Pastaj Allahu ua pranoi atyre pendimin; por sërish shumë prej tyre u bënë të verbër dhe të shurdhër. Allahu sheh mirë gjithçka që bëjnë ata.

Pa dyshim, janë jobesimtarë ata që thonë: "Allahu është Mesihu, biri i Merjemes!" Vetë Mesihu ka thënë: "O bijtë e Israilit! Adhurojeni Allahun, Zotin tim dhe Zotin tuaj, sepse vërtet atij që adhuron dikë a diçka tjetër përveç Allahut, Allahu do t'ia ndalojë Xhenetin dhe strehimi i tij do të jetë Zjarri. Për të padrejtët nuk do të ketë asnjë ndihmës.

Sigurisht, janë jobesimtarë ata që thonë: "Allahu është njëri prej trinisë!" Nuk ka zot përveç një Zoti të Vetëm (të Vërtetë)! Nëse ata nuk ndalen nga ajo që thonë, patjetër që jobesimtarët nga mesi i tyre do t'i kapë një dënim i dhembshëm.

Po përse nuk kthehen me pendim tek Allahu e t'i kërkojnë falje Atij?! Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Mesihu, biri i Merjemes, ishte vetëm i dërguar. Edhe para tij pati të dërguar dhe nëna e tij ishte besnike e vërtetë. Të dy hanin ushqim![7] Shih se si ua sqarojmë atyre provat dhe shih se si shmangen (nga e vërteta)! ——— [7] Prandaj, si mund të jetë Zot dikush që ka nevojë për ushqim?!

Thuaju: "A po adhuroni në vend të Allahut atë që nuk mund t'ju bëjë dëm e as dobi, ndërkohë që Allahu është Gjithëdëgjuesi e i Gjithëdituri?!"

Thuaj: "O ithtarë të Librit! Mos i tejkaloni kufijtë në fenë tuaj (duke dalë) përtej së vërtetës dhe mos ndiqni dëshirat e një populli që kishte rënë në humbje më parë dhe kishte çuar në humbje (edhe) shumë (të tjerë) e ishin larguar nga rruga e drejtë."

Ata bij të Israilit që e mohuan të vërtetën u mallkuan prej gjuhës së Davudit dhe Isait, birit të Merjemes. Kjo, se kundërshtonin dhe i tejkalonin kufijtë.

Ata nuk ndalonin njëri-tjetrin nga të këqijat që bënin. Ah, sa e ligë është ajo që bënin!

Ti sheh shumë nga ata sesi miqësohen me jobesimtarët. Sa e shëmtuar është ajo që i përgatitën vetes; që Allahu të zemërohet me ta dhe të jenë në dënim përherë.

Sikur ata të besonin Allahun, Pejgamberin (Muhamed) dhe atë që iu shpall atij, nuk do t'i merrnin ata për miq, por shumica prej tyre janë të pabindur.

Njëmend, ti do të vëresh se njerëzit me armiqësinë më të ashpër ndaj besimtarëve janë hebrenjtë e idhujtarët dhe do të vëresh se më të afërmit në dashuri ndaj besimtarëve janë ata që thonë: "Ne jemi të krishterë." Kjo, se prej tyre ka priftërinj e murgj dhe se ata nuk janë mendjemëdhenj (kundrejt së vërtetës).

Kur dëgjojnë atë që iu shpall të Dërguarit (Muhamed), i sheh sytë e tyre sesi rrjedhin lot pasi e kuptojnë të vërtetën. Ata thonë: "Zoti ynë! Ne besuam, andaj na llogarit ndër dëshmitarët!

E përse të mos e besojmë Allahun dhe të vërtetën që na erdhi, kur ne shpresojmë që Zoti ynë të na pranojë (në Xhenet) me njerëzit e mirë."

Kështu, Allahu do t'i shpërblejë për fjalët e tyre me kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Ja pra, ky është shpërblimi i punëmirëve.

Ndërkaq, ata që i mohojnë dhe i përgënjeshtrojnë ajetet Tona, do të jenë banorë të Zjarrit flakërues.

O besimtarë! Mos ia ndaloni vetes të mirat që Allahu jua ka lejuar dhe mos i kaloni kufijtë, sepse, pa dyshim, Allahu nuk i do ata që e teprojnë.

Hani nga gjërat e lejuara e të mira që jua ka dhënë Allahu dhe kini frikë Allahun, në të Cilin besoni!

Allahu nuk ju merr në llogari për betimet që i bëni pa dashje, por ju merr në llogari për betimet e qëllimshme. Shlyerja (e gjynahut) për to[8] është të ushqeni dhjetë të varfër nga ushqimi mesatar me të cilin ushqeni familjet tuaja, ose t'i vishni ata, ose të lironi një rob. Ai që nuk ka mundësi, le të agjërojë tri ditë. Kjo është shlyerja për thyerjen e betimeve tuaja, nëse betoheni. Mirëpo, ruani betimet tuaja! Kështu Allahu jua sqaron ajetet e Tij, që të jeni mirënjohës. ——— [8] për thyerjen e betimeve që i bëni qëllimisht.

O besimtarë! Me të vërtetë pijet dehëse, kumari, idhujt dhe shigjetat e fallit janë vetëm ndyrësi prej punëve të shejtanit. Prandaj, largohuni nga ato, që të shpëtoni!

Shejtani dëshiron vetëm që të mbjellë armiqësi e urrejtje mes jush përmes pijeve dehëse e kumarit dhe t'ju pengojë nga kujtimi i Allahut dhe nga namazi. Pra, a do të ndaleni tashmë?

Bindjuni Allahut e bindjuni të Dërguarit dhe kini kujdes! Nëse kundërshtoni, atëherë dijeni se i Dërguari Ynë ka për detyrë vetëm kumtimin e qartë (të Shpalljes)!

Nuk ka gjynah për ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira për atë që kanë ngrënë (para se të ndalohej), për sa kohë që ata ruhen (nga gjynahet), besojnë dhe bëjnë vepra të mira, sërish ruhen e besojnë dhe sërish ruhen e bëjnë vepra të mira. Allahu i do vepërmirët.

O besimtarë! Njëmend, Allahu do t’ju sprovojë me diçka nga gjahu që mund ta arrijnë duart dhe shtizat tuaja[9], në mënyrë që Allahu të njohë atë që i frikësohet Atij pa e parë. Kushdo që më pas bën shkelje, do të ketë dënim të dhembshëm. ——— [9] Gjatë kohës kur jeni në ihram dhe e keni të ndaluar gjuetinë.

O besimtarë! Mos e vritni gjahun duke qenë në ihram! Kushdo nga ju që e vret gjahun me paramendim, si dënim duhet të therë si kurban në Qabe një kafshë shtëpiake të ngjashme me kafshën që ka vrarë, për të cilën gjykojnë dy njerëz të drejtë nga mesi juaj; ose duhet të ushqejë si shpagim disa të varfër; ose të agjërojë në atë masë që ta ndiejë ndëshkimin e fajit të bërë. Allahu fal për atë që ka kaluar, porse atë që e përsërit, Allahu do ta ndëshkojë. Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Zoti për hakmarrje.

Ju është lejuar gjuetia e detit dhe ushqimi i tij si furnizim për ju dhe për udhëtarët, por ju është ndaluar gjahu i tokës për sa kohë që jeni në ihram. Frikësojuni Allahut, tek i Cili do të tuboheni!

Allahu e bëri Qabenë, Shtëpinë e Shenjtë, vatër sigurie për njerëzit, po ashtu edhe muajt e shenjtë, kurbanet e gjerdanet, në mënyrë që ta dini se Allahu e di çfarë ka në qiej e çfarë ka në Tokë dhe se Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Ta dini se Allahu është i rreptë në ndëshkim dhe se Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

I Dërguari ka për detyrë vetëm të kumtojë Shpalljen. Allahu e di atë që e shfaqni dhe atë që e fshihni.

Thuaj: "Nuk është njësoj e keqja me të mirën, edhe nëse të mahnit shumësia e së keqes. Prandaj, kini frikë Allahun, o mendarë, që të shpëtoni!"

O besimtarë! Mos pyetni për gjëra, që, sikur t'ju thuheshin haptazi, nuk do t'ju pëlqenin. E, nëse pyesni për to teksa shpallet Kurani, ato do t'ju bëhen të qarta, ndërkohë që Allahu jua ka falur ato. Allahu është Falës i Madh e i Butë.

Disa njerëz para jush bënë pyetje të tilla, por më pas u bënë jobesimtarë për shkak të tyre.

Allahu nuk ka përligjur as Behirën, as Saiben, as Vesilën e as Hamin, por jobesimtarët trillojnë gënjeshtra për Allahun.[10] Shumica e tyre nuk kuptojnë. ——— [10] Seid ibn Musejebi ka thënë: "Behira ishte deveja, mjeljen e së cilës arabët ua dedikonin idhujve të tyre, prandaj askujt nuk i lejohej ta milte. Saibe quhej deveja e dedikuar për idhuj në rast zotimi, prandaj nuk përdorej për bartje." Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) transmeton se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “E kam parë Amër ibn Amir Huzaiun duke tërhequr zvarrë zorrët e tij në Zjarr. Ai ka qenë i pari që devetë ua ka dedikuar idhujve.” Vesile quhej deveja që në dy lindjet e para lindte femra. Pra, nuk lindte deve meshkuj mes këtyre (dy lindjeve). Kështu, arabët e dedikonin për idhujt e tyre. Hami quhej deveja mashkull që mbarste një numër të madh devesh dhe, pasi përfundonte periudhën e tij të mbarsjes, e dedikonin për idhuj dhe nuk e përdornin për bartje. (Buhariu, 4623)

Kur atyre u thuhet: "Ejani tek ajo që ka shpallur Allahu dhe tek i Dërguari!", ata thonë: "Na mjafton ajo (rrugë) në të cilën i kemi gjetur etërit tanë." Vallë, edhe nëse etërit e tyre nuk dinin gjë dhe nuk ishin të përudhur?!

O besimtarë! Kujdesuni për vetveten! Ai që është i humbur nuk mund t'ju bëjë dëm, nëse ju jeni në rrugë të drejtë. Të gjithë ju do të ktheheni tek Allahu e Ai do t'ju njoftojë për atë që keni punuar.

O besimtarë! Kur ndonjërit prej jush i afrohet vdekja, gjatë lënies së porosisë (testamentit), le të dëshmojnë dy njerëz të drejtë nga mesi juaj, ose dy të tjerë që nuk janë prej jush, nëse jeni në udhëtim dhe ju zë gjëma e vdekjes. Në qoftë se dyshoni, mbajini pas namazit, le të betohen në Allahun: "Nuk e shesim atë për asnjë çmim, edhe nëse bëhet fjalë për ndonjë të afërm dhe nuk e fshehim dëshminë e Allahut, sepse atëherë do të ishim vërtet gjynahqarë."

Nëse zbulohet se ata kanë bërë gjynah, atëherë ata le të zëvendësohen me dy të tjerë prej atyre që janë të afërm (të të ndjerit), pastaj le të betohen në Allahun (duke thënë): "Me të vërtetë dëshmia jonë është më e drejtë se dëshmia e tyre dhe ne nuk bëjmë shkelje, përndryshe do të ishim njëmend zullumqarë."

Kjo është më afër që ata të japin një dëshmi të saktë ose të kenë frikë se betimi i tyre do të zhvlerësohet përmes një betimi tjetër. Frikësojuni Allahut dhe dëgjoni! Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë njerëzit e pabindur.

Kujtoni ditën kur Allahu do t'i tubojë të dërguarit e do t'u thotë: "Si ju janë përgjigjur?" Ata do të thonë: "Ne nuk kemi dijeni. Ti je i Vetmi që i di të gjitha fshehtësitë."

Kur Allahu do të thotë: "O Isa, biri i Merjemes, kujto dhuntinë Time ndaj teje dhe ndaj nënës sate, se si të përforcuam me Shpirtin e Dëlirë (Xhibrilin), kështu që u flisje njerëzve që në djep, e edhe në burrëri; se si të mësova Shkrimin e Urtësinë, Teuratin dhe Inxhilin; se si krijoje diç prej baltës në formë zogu, me lejen Time, pastaj fryje në të dhe ai bëhej zog (i vërtetë), me lejen Time; se si i shëroje të verbrit dhe të lebrosurit me lejen Time; se si i ngjallje të vdekurit, me lejen Time; se si i pengova bijtë e Israilit prej teje, kur ua solle dëshmitë e qarta e jobesimtarët nga mesi i tyre thanë: "Kjo s'është tjetër veçse magji e kulluar";

dhe se si i frymëzova nxënësit (dishepujt): "Besoni në Mua dhe në të dërguarin Tim!" Ata thanë: "Ne besojmë, andaj dëshmo se ne jemi muslimanë (të nënshtruar ndaj Teje)!"

Kujto kur nxënësit thanë: "O Isa, biri i Merjemes, a mund të na zbresë Zoti yt një sofër nga qielli?" Ai tha: "Kini frikë Allahun, nëse jeni besimtarë!"

Ata thanë: "Duam të hamë prej saj, me qëllim që të na qetësohen zemrat, ta dimë se na ke thënë të vërtetën dhe të bëhemi dëshmitarë të saj."

Isai, biri i Merjemes, tha: "O Allah, o Zoti ynë! Na zbrit një sofër nga qielli, që të jetë festë për ne, për të parin e të fundin tonë dhe të jetë një shenjë prej Teje e na jep të mira, sepse Ti je Furnizuesi më i mirë!"

Allahu tha: "Unë po jua zbres atë, por cilindo nga ju që mohon pas kësaj, vërtet do ta dënoj me një dënim me të cilin nuk do të dënoj askënd tjetër në botë."

Kujto kur Allahu do të thotë: "O Isa, biri i Merjemes! Vallë, ti u the njerëzve: "Më merrni mua dhe nënën time si dy hyjni krahas Allahut?!" Ai (Isai) do të thotë: "Ti je i patëmeta! Mua nuk më takon të them diçka për të cilën nuk kam aspak të drejtë. Po t'u kisha thënë ashtu, Ti, me siguri, do ta dije. Ti e di çfarë ka në shpirtin tim, kurse unë nuk e di çfarë ka në Qenien Tënde. Ti je i Vetmi që i di të gjitha fshehtësitë.

Unë nuk u kam thënë asgjë tjetër përveç asaj që më ke urdhëruar: "Ta adhuroni Allahun, Zotin tim dhe Zotin tuaj!" Unë isha dëshmitar mbi ta sa isha në mesin e tyre, por, kur më more mua, vetëm Ti ishe mbikëqyrës i tyre. Ti je dëshmitar për çdo gjë.

Në qoftë se i dënon, ata janë robërit e Tu, e në qoftë se i fal, me të vërtetë, Ti je i Gjithëfuqishmi dhe i Urti."

Allahu do të thotë: "Kjo është dita në të cilën të çiltërve do t'u sjellë dobi çiltërsia e tyre. Për ta ka kopshte të Xhenetit, nëpër të cilët rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. Allahu është i kënaqur me ta dhe ata janë të kënaqur me Të. Kjo është fitorja madhështore."

Allahut i takon sundimi i qiejve e i Tokës dhe i asaj që gjendet në to dhe Ai është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Lavdërimi i takon Allahut, i Cili i krijoi qiejt e Tokën dhe e bëri errësirën e dritën. Megjithatë, jobesimtarët barazojnë të tjerë me Zotin e tyre.

Është Ai që ju krijoi prej baltës e pastaj caktoi një afat (për ju në këtë botë) dhe një afat tjetër tek Ai (për ringjallje), por ju përsëri dyshoni[1]. ——— [1] Në fuqinë e Allahut për të ringjallur njerëzit.

Ai është Allahu (i Vetmi që adhurohet me të drejtë) në qiej e në Tokë. Ai i di ato që i fshihni e ato që i shfaqni dhe e di çfarë bëni.

Sa herë që u vjen atyre ndonjë shenjë e Zotit të tyre, ata ia kthejnë shpinën.

Kështu, ata e përgënjeshtruan të vërtetën kur u erdhi atyre, por së shpejti do t'u vijnë lajmet e asaj me të cilën talleshin.

A nuk shohin ata se sa e sa breza para tyre i kemi shkatërruar? Ne u patëm dhënë atyre më shumë pushtet në tokë sesa ju kemi dhënë juve dhe patëm lëshuar mbi ta shira me bollëk e u patëm bërë lumenj që rridhnin pranë tyre, por i shkatërruam ata për shkak të gjynaheve të tyre dhe krijuam pas tyre breza të tjerë.

Edhe sikur të të zbritnim ty një Libër të shkruar në letër e ta preknin me duart e veta, jobesimtarët me siguri do të thoshin: "Kjo s'është gjë tjetër veçse magji e kulluar."

Po ashtu thanë: "Sikur t'i kishte zbritur një melek!" Mirëpo, sikur të zbrisnim ndonjë melek, çështja do të merrte fund dhe nuk do t'u jepej afat (për t'u penduar).

Edhe sikur ta bënim (të dërguarin) melek, do ta bënim burrë dhe do t'ua shkaktonim të njëjtat mëdyshje që u janë shkaktuar.

Në të vërtetë, edhe të dërguar para teje u përqeshën, por ata që përqeshnin i përfshiu dënimi i asaj me të cilën talleshin.

Thuaju: "Udhëtoni nëpër botë dhe shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve."

Thuaj: "Kujt i takon gjithçka që është në qiej e në Tokë?" Thuaj: "Allahut!" Ai ia ka caktuar Vetes mëshirën. Ai, me siguri, do t'ju tubojë në Ditën e Kiametit, për të cilën nuk ka dyshim. Ata që kanë humbur vetveten nuk do të besojnë.

Atij i përket gjithçka që pushon natën e ditën dhe Ai është Gjithëdëgjuesi e i Gjithëdituri.

Thuaj: "Si të marr mbrojtës tjetër përveç Allahut, Krijuesit të qiejve e të Tokës, i Cili ushqen dhe nuk ushqehet?!" Thuaj: "Unë jam urdhëruar të jem i pari që nënshtrohet (ndaj Allahut) dhe të mos jem kurrsesi prej idhujtarëve."

Thuaj: "Unë i druhem dënimit të një Dite të Madhe, nëse nuk i bindem Zotit tim."

Atë që i shpëton atij (dënimi) në atë Ditë, vërtet e ka mëshiruar Allahu. Kjo është fitorja e vërtetë.

Nëse nga Allahu të godet ndonjë fatkeqësi, atëherë nuk do të mund të ta largojë atë askush përveç Tij, e, nëse të dhuron ndonjë mirësi, atëherë Ai është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Ai është Sunduesi i Gjithëfuqishëm sipër robërve të Tij dhe Ai është i Urti e i Gjithëdituri.

Thuaj: "Cila është dëshmia më e madhe?" Përgjigju: "Allahu është Dëshmitar mes meje dhe jush. Mua më është shpallur ky Kuran që përmes tij t'jua tërheq vërejtjen juve dhe kujtdo që i kumtohet. Mos vallë ju dëshmoni se krahas Allahut ka edhe zota të tjerë (të denjë për adhurim)?!" Thuaju: "Unë nuk dëshmoj." Thuaj: "Me të vërtetë, Ai është Zoti i Vetëm i Vërtetë dhe unë jam i pastër nga gjithçka që ju i shoqëroni Atij."

Ata që ua kemi dhënë Librin e njohin atë (Muhamedin) siç i njohin bijtë e tyre. Ata që kanë humbur vetveten nuk do të besojnë.

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun ose i përgënjeshtron ajetet e Tij? Me të vërtetë, zullumqarët nuk do të shpëtojnë.

Kujto Ditën kur do t'i tubojmë të gjithë dhe pastaj do t'u themi atyre që adhuronin të tjerë përveç Allahut: "Ku janë të adhuruarit tuaj për të cilët thoshit se ishin ortakë të Allahut?!"

Pastaj, nuk kishin shfajësim tjetër veçse të thoshin: "Betohemi në Allahun, në Zotin tonë, se ne nuk ishim idhujtarë."

Shiko se si e gënjyen vetveten dhe se si u zhdukën prej tyre ata (zotat e rremë) që i trillonin.

Në mesin e tyre ka të atillë që të dëgjojnë, porse Ne kemi vënë mbulesë në zemrat e tyre që ata të mos e kuptojnë atë (Kuranin) dhe ua kemi shurdhuar veshët. Prandaj, edhe sikur të shihnin çdo shenjë, nuk do t'i besonin. Kur vijnë te ti për të të kundërshtuar, jobesimtarët thonë: "Këto janë vetëm trillime të të parëve."

Ata pengojnë (njerëzit) prej tij (Kuranit) dhe largohen nga ai, por në të vërtetë ata e shkatërrojnë vetëm vetveten, pa e ndier fare.

Sikur t'i shihje ata kur të vihen para Zjarrit e të thonë: "Ah, sikur të ktheheshim (në dynja) e të mos i përgënjeshtronim ajetet e Zotit tonë dhe të bëheshim besimtarë!"

Jo, por atyre u doli në shesh ajo që fshihnin më parë. Edhe nëse do të ktheheshin, sërish do të bënin gjërat që u ishin ndaluar. Ata janë vërtet gënjeshtarë.

Ata thoshin: "Nuk ka tjetër përveç jetës së kësaj bote dhe ne nuk do të ringjallemi."

Sikur t'i shihje kur të dalin para Zotit të tyre! Ai do t'u thotë: "A nuk është kjo (ringjallje) e vërtetë?" Ata do të thonë: "Po, për Zotin tonë." Ai do t'u thotë: "Atëherë, shijoni dënimin për shkak se e mohonit!"

Me të vërtetë, kanë humbur ata që e përgënjeshtrojnë takimin me Allahun. Kur t'u vijë çasti i Kiametit papritmas, ata do të thonë: "Ah, mjerë ne për atë që kemi lënë pas dore!", ndërsa bartin gjynahet e veta mbi supet e tyre! Eh, sa e shëmtuar që është ajo barrë!

Jeta e kësaj bote nuk është gjë tjetër veçse lojë e dëfrim, kurse bota tjetër, pa dyshim, është shumë më e mirë për ata që i frikësohen Allahut. Pra, a nuk po mendoni?

Ne e dimë se të mundon ajo që thonë ata, mirëpo, në të vërtetë, ata nuk të përgënjeshtrojnë ty, por të padrejtët i mohojnë ajetet e Allahut.

Edhe para teje janë përgënjeshtruar shumë të dërguar, por ata kanë bërë durim kundrejt mohimit dhe janë lënduar derisa u erdhi fitorja jonë. Askush nuk mund t'i ndryshojë fjalët e Tij. Ty të kanë ardhur tashmë lajme për të dërguarit.

Nëse të vjen rëndë shmangia e tyre, atëherë përpiqu të gjesh ndonjë tunel në tokë ose ndonjë shkallë për në qiell që t'u sjellësh atyre ndonjë mrekulli! Sikur të donte Allahu, do t'i mblidhte të gjithë në rrugë të drejtë, kështu që mos u bëj nga të paditurit!

Në të vërtetë, të përgjigjen vetëm ata që dëgjojnë, ndërsa të vdekurit Allahu do t'i ngjallë e pastaj tek Ai do të kthehen.

Ata thanë: "Sikur t'i zbriste atij ndonjë mrekulli nga Zoti i tij." Thuaju: "Allahu ka mundësi të zbresë mrekulli, por shumica e tyre nuk e dinë."

Të gjitha gjallesat në tokë dhe të gjithë shpendët që fluturojnë me krahët e vet janë vetëm bashkësi sikurse ju. Ne nuk kemi lënë në Libër[2] asgjë mangët. Pastaj, te Zoti i tyre do të tubohen të gjithë. ——— [2] Në Leuhi Mahfudh.

Ata që përgënjeshtrojnë ajetet Tona janë të shurdhër e memecë, janë në errësira. Atë që do Allahu e shpie në humbje dhe atë që do e udhëzon në rrugë të drejtë.

Thuaj: "Më thoni. Nëse ju godet dënimi i Allahut ose ju vjen Ora e Kiametit, a do të lutnit (për ndihmë) dikë tjetër përveç Allahut, nëse e thoni të vërtetën?!"

Përkundrazi! Atë do ta lutnit, ndërsa Ai do t'jua largonte atë (sprovë) për të cilën e lutnit, nëse do të donte, dhe ju do t'i harronit ata që ia shoqëronit Atij (në adhurim).

Ne u kemi çuar të dërguar edhe popujve para teje dhe i kemi dënuar me skamje e sëmundje, për t'u bërë të përulur.

Veç sikur të përuleshin kur u erdhi ndëshkimi Ynë! Mirëpo, zemrat e tyre u ngurtësuan dhe shejtani ua hijeshoi atë që bënin.

Kur harruan atë me të cilën këshilloheshin, Ne ua hapëm dyert e çdo gjëje, derisa kur ata u gëzuan për atë që iu dha, ne i dënuam befas e ata u bënë të dëshpëruar.

Kështu u shfaros populli keqbërës. Lavdërimi i takon Allahut, Zotit të botëve!

Thuaj: "Më thoni, nëse Allahu jua merr dëgjimin e shikimin dhe jua vulos zemrat, cili zot përveç Allahut do t'jua kthente ato?!" Shih se si ua shpjegojmë provat e ata sërish shmangen!

Thuaj: "Më thoni: Nëse dënimi i Allahut ju vjen papritmas ose haptazi, a do të shkatërrohet dikush tjetër përveç njerëzve të padrejtë?!"

Ne i dërgojmë të dërguarit vetëm si përgëzues dhe paralajmërues. Prandaj, ata që besojnë dhe bëjnë mirë, as do të kenë frikë, as do të pikëllohen.

Ndërkaq, ata që i përgënjeshtrojnë ajetet Tona, do t'i kapë dënimi për shkak të mosbindjes.

Thuaj: "Nuk po ju them se unë zotëroj thesaret e Allahut, as se e di të fshehtën e as po ju them se jam melek. Unë ndjek vetëm atë që më shpallet." Thuaju: "A janë njësoj i verbri dhe ai që sheh?! A nuk po mendoni?"

Paralajmëroji me këtë (Kuran) ata që i frikësohen tubimit para Zotit të tyre, përveç të Cilit nuk kanë mbrojtës e as ndërmjetës, në mënyrë që të kenë frikë (nga Allahu)!

Mos i përzër ata që i luten Zotit të tyre mëngjes e mbrëmje duke kërkuar kënaqësinë e Tij. Ti nuk do të japësh llogari për ta, as ata nuk do të japin llogari për ty. Nëse i dëbon ata, atëherë do të jesh i padrejtë.

Kështu ne i sprovuam disa nga ata me disa të tjerë, që të thonë: "Vallë, këta i begatoi Allahu nga mesi ynë?!" A nuk është Allahu Ai që i njeh më së miri mirënjohësit?

Kur të vijnë te ti ata që i besojnë ajetet Tona, thuaju: "Paqja qoftë mbi ju! Zoti juaj ia ka caktuar Vetes mëshirën: kushdo nga ju që bën ndonjë të keqe nga padija e pastaj pendohet dhe përmirësohet, do ta gjejë Allahun Falës të Madh e Mëshirëplotë.

Kështu i shpjegojmë Ne hollësisht ajetet, që të bëhet e qartë rruga e keqbërësve.

Thuaj: "Mua më është ndaluar t'i adhuroj ata që i adhuroni në vend të Allahut." Thuaj: "Unë nuk ndjek dëshirat tuaja, se atëherë do të isha i humbur e nuk do të isha nga të udhëzuarit."

Thuaj: "Unë jam në një udhëzim të qartë nga Zoti im, ndërsa ju e përgënjeshtroni atë. Nuk është në dorën time ajo që e kërkoni me ngut. Vendimi i takon vetëm Allahut. Ai e thotë të vërtetën dhe Ai është Gjykuesi më i mirë."

Thuaj: "Sikur të ishte në dorën time ajo që e kërkoni me ngut, do të merrte fund puna midis meje dhe jush. Allahu i di më së miri keqbërësit."

Ai i ka çelësat e së fshehtës, të cilën nuk e di askush përveç Tij. Ai e di çfarë ka në tokë dhe çfarë ka në det. Asnjë gjethe nuk bie pa e ditur Ai, as ndonjë kokërr në brendësinë e tokës, madje nuk ka asgjë të njomë e as të thatë që nuk është në një Libër[3] të qartë. ——— [3] Në Leuhi Mahfudh.

Është Ai që jua merr shpirtrat natën (duke qenë në gjumë) dhe e di se çfarë keni bërë ditën. Pastaj ju zgjon për të përmbushur afatin e caktuar. Më pas, tek Ai do të ktheheni e mandej Ai do t'ju njoftojë për atë që keni punuar.

Ai është Sunduesi i Gjithëfuqishëm sipër robërve të Tij. Ai ju dërgon rojtarë (melekë). Kur ndonjërit prej jush i vjen vdekja, atij ia marrin shpirtin të dërguarit tanë, duke mos bërë kurrfarë lëshimi.

Pastaj ata do të kthehen tek Allahu, Mbrojtësi i tyre i vërtetë. Vini re! Vetëm Atij i takon gjykimi dhe Ai është llogaritësi më i shpejtë.

Thuaj: "Kush ju shpëton nga errësirat e tokës dhe detit, kur i luteni Atij të përulur e në fshehtësi: "Nëse na shpëton nga kjo, ne do të jemi me të vërtetë mirënjohës?"

Thuaj: "Allahu ju shpëton nga ato dhe nga çdo brengë tjetër, por megjithëkëtë ju adhuroni të tjerë përveç Tij."

Thuaj: "Ai ka mundësi t'ju godasë me ndëshkim prej së larti ose poshtë këmbëve tuaja, ose t'ju ndajë në grupe dhe t'ju bëjë të vuani nga njëri-tjetri. Shih si ua shpjegojmë ajetet, që ata të mund të kuptojnë.

Atë (Kuranin) e përgënjeshtroi populli yt, megjithëqë ai është i vërtetë. Thuaj: "Unë nuk jam mbikëqyrësi juaj."

Çdo lajm ka kohën e vet dhe së shpejti do ta kuptoni.

Kur t'i shohësh ata duke shpërfillur ajetet Tona, largohu prej tyre derisa ta ndërrojnë bisedën! E, nëse djalli të bën të harrosh, sapo të përmendesh, mos rri më me të padrejtët!

Ata që i frikësohen Allahut nuk kanë përgjegjësi për ta, por vetëm t'ua kujtojnë, në mënyrë që të kenë frikë (nga Allahu).

Lëri ata që fenë e tyre e marrin si lojë e argëtim dhe që mashtrohen nga jeta e kësaj bote! Këshillo me Kuran, që të mos humbasin veten për shkak të veprave të veta (të këqija). Ata, përveç Allahut, nuk do të kenë mbrojtës e as ndërmjetës. Edhe nëse ofrojnë çdo lloj shpagimi (për të shpëtuar nga dënimi), nuk do t'u pranohet. Ata do t'i vuajnë pasojat e asaj që kanë punuar. Për ta do të ketë pije të vluar dhe dënim të dhembshëm për shkak se nuk besonin.

Thuaj: "A të lusim në vend të Allahut ata që nuk na bëjnë dobi e as dëm e të sprapsemi (duke u kthyer në mosbesim) pasi na ka udhëzuar Allahu, sikurse ai që është tunduar nga shejtanët e ka mbetur i hutuar në tokë, megjithëqë ai ka shokë që e thërrasin në rrugë të drejtë (duke thënë): "Eja me ne!?!" Thuaj: "Pa dyshim, udhëzimi i Allahut është udhëzimi i vërtetë dhe ne jemi urdhëruar t'i nënshtrohemi Zotit të botëve,

të falim namazin dhe të kemi frikë nga Ai." Është Ai para të Cilit do të tuboheni.

Është Ai që krijoi qiejt dhe Tokën me urtësi. Ditën kur Ai thotë: Bëhu!" Sakaq bëhet. Fjala e Tij është e vërteta dhe i Tiji është sundimi Ditën kur do t'i fryhet Surit[4]. Ai e di të fshehtën e të dukshmen dhe Ai është i Urti dhe i Gjithëdituri. ——— [4] Sur quhet një bri të cilit do t'i fryjë meleku Israfil dy herë; fryrja e parë lajmëron ardhjen e Kiametit, kurse fryrja e dytë lajmëron fillimin e ringjalljes.

Kujto kur Ibrahimi i tha babait të vet, Azerit: "Vallë, idhujt po i merr për hyjni?! Unë po e shoh se ti dhe populli yt jeni në një humbje të qartë."

Kështu Ne i treguam Ibrahimit mbretërinë e qiejve dhe Tokës, në mënyrë që të bëhet prej atyre që besojnë bindshëm.

Kur ra nata, ai pa një yll dhe tha: "Ky është Zoti im." Mirëpo, kur perëndoi ylli, tha: "Nuk më pëlqejnë ata që perëndojnë."

Dhe, kur pa Hënën të shfaqej, tha: "Ky është Zoti im." Mirëpo, kur u fsheh, tha: "Nëse Zoti im nuk më udhëzon, unë do të jem nga të humburit."

Kur pa Diellin duke lindur, tha: "Ky është zoti im! Ky qenka më i madh!" Mirëpo, kur perëndoi, tha: "O populli im, unë jam i pastër nga gjithçka që i shoqëroni Allahut (në adhurim).

Vërtet, unë e kam kthyer fytyrën time nga Ai që krijoi qiejt dhe Tokën, duke qenë besimdrejtë dhe nuk jam idhujtar."

Populli i tij u grindën me të. Ai tha: "A po grindeni me mua për Allahun, ndërkohë që Ai më ka udhëzuar? Unë nuk kam frikë nga ajo që ju i shoqëroni Atij, përveç nëse Zoti im do diçka. Zoti im përfshin çdo gjë me dijen e Tij. A nuk po mendoni?!

E si të frikësohem nga ata që ju i adhuroni në vend të Allahut, ndërkohë që ju nuk keni frikë të adhuroni të tjerë përveç Allahut, gjë për të cilën nuk ju ka zbritur asnjë dëshmi. Pra, cili grup meriton të jetë më i sigurt, nëse e dini?!"

Atyre që besojnë dhe nuk e përlyejnë besimin e tyre me padrejtësi (shirk), pikërisht atyre u takon siguria dhe ata janë të udhëzuar.

Kjo është prova jonë të cilën ia dhamë Ibrahimit kundër popullit të vet. Ne ngremë në shkallë të larta atë që duam. Me të vërtetë, Zoti yt është i Urtë dhe i Gjithëdijshëm.

Ne ia dhamë atij Ishakun e Jakubin dhe secilin nga ata e udhëzuam. Nuhun e patëm udhëzuar më parë, ndërsa prej pasardhësve të tij udhëzuam Davudin, Sulejmanin, Ejubin, Jusufin, Musain dhe Harunin. Kështu i shpërblejmë vepërmirët.

Edhe Zekerijanë, Jahjain, Isain dhe Iljasin. Të gjithë ishin prej të mirëve.

Edhe Ismailin, Eljesain, Junusin dhe Lutin. Të gjithë këta i dalluam mbi tërë njerëzimin.

Edhe disa nga etërit, pasardhësit dhe vëllezërit e tyre i përzgjodhëm dhe i udhëzuam në rrugë të drejtë.

Ky është udhëzimi i Allahut, me të cilin përudh këdo që dëshiron nga robërit e Vet. Mirëpo, nëse adhurojnë të tjerë në vend të Allahut, do t'u asgjësohen veprat që i bëjnë.

Këta janë ata të cilëve ua kemi dhënë Librin, Urtësinë dhe pejgamberinë. Nëse ata i mohojnë këto, atëherë ne do t'ia besojmë ato një populli që nuk do t'i mohojë.

Këta janë ata të cilët i ka udhëzuar Allahu, andaj udhëzimin e këtyre ndiqe! Thuaj: "Unë nuk kërkoj shpërblim për këtë. Kjo është vetëm këshillë për njerëzimin."

Ata nuk e madhëruan Allahun ashtu siç e meriton, kur thanë: "Allahu nuk i ka zbritur asgjë njeriut." Thuaj: "Atëherë, kush e zbriti Librin që e solli Musai si dritë dhe udhërrëfyes për njerëzit?! Ju e keni shpërndarë atë në fletë, disa prej të cilave i shfaqni, kurse shumicën i fshihni, ndonëse tani keni mësuar diçka që as ju, as etërit tuaj nuk e keni ditur më parë?!" Thuaj: "Allahu (e zbriti atë)! Pastaj lëri ata që të dëfrehen me gënjeshtrat e tyre."

Ky është një Libër i bekuar që e kemi zbritur për të vërtetuar atë që ishte më parë dhe për të paralajmëruar qytetin mëmë (Mekën) dhe ata që janë përreth saj. Ata që besojnë në botën tjetër, besojnë edhe në këtë (Kuran) dhe janë të kujdesshëm ndaj namazit të tyre.

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun ose që thotë: "Mua më vjen shpallje", ndonëse asgjë nuk i është shpallur atij, ose që thotë: "Unë do të shpall (diçka) si ajo që ka shpallur Allahu?" Ah, sikur t'i shihje keqbërësit kur janë në agoni të vdekjes, ndërsa melekët i zgjasin duart (duke thënë): "Dorëzoni shpirtrat tuaj! Sot do të ndëshkoheni me dënim poshtërues për shkak se thoshit për Allahun të pavërteta dhe tregoheshit mendjemëdhenj kundrejt ajeteve të Tij."

Tashmë ju keni ardhur te Ne të vetmuar, ashtu si ju krijuam herën e parë dhe keni lënë pas vete gjithçka që ju patëm dhënë. Nuk po shohim të jenë me ju ndërmjetësit tuaj për të cilët thoshit se ishin ortakë të Allahut. Pa dyshim, çdo lidhje mes jush është shkëputur tashmë dhe ka humbur ajo që shpresonit.

Me të vërtetë, Allahu është Ai që bën farën dhe bërthamën të mbijë. Ai e nxjerr të gjallën prej së vdekurës dhe nxjerr të vdekurën prej së gjallës. Pra, ky është Allahu. Atëherë, përse shmangeni?!

Ai bën të shkëlqejë drita e agimit. Ai e bëri natën për pushim, kurse Diellin dhe Hënën për të llogaritur kohën. Ky është përcaktimi i të Gjithëfuqishmit, të Gjithëdijshmit.

Është Ai që bëri yjet për ju, që të orientoheni nëpërmjet tyre në errësirën e tokës dhe detit. Ne ua kemi sqaruar hollësisht shenjat Tona njerëzve që dinë.

Është Ai që ju krijoi prej një njeriu të vetëm, duke ju bërë vendqëndrim e vendstrehim. Ne ua kemi shpjeguar qartë shenjat Tona njerëzve që kuptojnë.

Është Ai që lëshon shiun nga qielli dhe përmes tij nxjerr bimësi të të gjitha llojeve. Prej tyre Ne nxjerrim jeshile, nga të cilat prodhojmë kokrra të dendura në kallinj dhe nga sythi i hurmës vile të varura. Ne nxjerrim edhe kopshte me vreshta rrushi, ullinj e shegë, të ngjashme e jo të ngjashme. Vështroni frytet e tyre kur formohen e piqen! Njëmend, në të gjitha këto ka shenja për njerëzit që besojnë.

Megjithatë, ata i shohin xhinët si ortakë të Allahut, ndonëse Ai i ka krijuar ata. Po ashtu, ata i veshin Allahut djem e vajza, pa pasur dijeni. I patëmeta dhe i Lartësuar është Allahu mbi çdo gjë që i veshin ata.

Ai është Krijuesi i qiejve dhe i Tokës. Si mund të ketë fëmijë kur Ai nuk ka bashkëshorte?! Ai ka krijuar çdo gjë dhe Ai është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Pra, Ky është Allahu, Zoti juaj! S'ka zot që adhurohet me të drejtë përveç Tij. Ai është Krijuesi i çdo gjëje, prandaj vetëm Atë adhurojeni! Ai është Mbikëqyrës i çdo gjëje.

Atë nuk e arrijnë shikimet, ndërsa Ai përfshin të gjitha shikimet. Ai është i Buti dhe i Gjithëdituri.

(Thuaju, o Muhamed): "Juve ju kanë ardhur tashmë prova të qarta nga Zoti juaj. Kush i sheh ato, e ka për vete, e kush bëhet i verbër, i bën dëm vetes. Unë nuk jam rojtar juaji."

Kështu i shtjellojmë Ne ajetet në mënyra të ndryshme, që ata të thonë: "Ti i ke mësuar këto!" dhe që t'ua sqarojmë ato njerëzve që dinë.

Ndiqe atë që të është shpallur nga Zoti yt! Nuk ka zot që meriton të adhurohet përveç Tij. Shmangu prej idhujtarëve!

Sikur të donte Allahu, ata nuk do t'i shoqëronin Atij asgjë (në adhurim). Ne nuk të kemi bërë ty rojtar të tyre e as që je përgjegjës për ta.

Mos i shani ata që i adhurojnë në vend të Allahut, në mënyrë që ata të mos e shajnë Allahun armiqësisht e pa dije! Kështu Ne ua kemi hijeshuar çdo populli veprat e veta, pastaj ata do të kthehen te Zoti i tyre dhe Ai do t'i njoftojë ata lidhur me atë që bënin.

Ata betoheshin fuqishëm në Allahun se, nëse u vjen ndonjë mrekulli, ata me siguri do ta besojnë. Thuaju: "Mrekullitë janë vetëm tek Allahu." E çfarë ju bën ta dini se, kur t'u vijnë ato, ata do të besojnë?

Ne do t'ua largojmë zemrat dhe sytë e tyre (nga e vërteta), ashtu siç nuk e besuan atë herën e parë dhe do t'i lëmë të bredhin verbërisht në humbjen e tyre.

Edhe sikur t'ua zbritnim melekët e t'u flisnin atyre të vdekurit dhe t'i mblidhnim të gjitha gjërat para (syve të) tyre, ata nuk do të besonin, përveç nëse do të donte Allahu. Por, shumica e tyre nuk dinë.

Kështu, çdo pejgamberi Ne i kemi caktuar armiq shejtanët e njerëzve dhe të xhinëve, të cilët i pëshpëritin njëri-tjetrit fjalë të zbukuruara për t'i mashtruar. Sikur të kishte dashur Zoti yt (që të mos e bënin), ata nuk do ta bënin atë; prandaj lëri ata dhe trillimet e tyre.

(Vepruam kështu) në mënyrë që zemrat e atyre që nuk besojnë në botën tjetër të anojnë nga ajo dhe të jenë të kënaqura me të dhe të bëjnë atë që bëjnë.

(Thuaj:) "Vallë, a të kërkoj ndonjë gjykatës tjetër përveç Allahut, kur Ai është i Cili jua ka zbritur Librin e shpjeguar hollësisht?" Ata të cilëve u dhamë Librat[5], e dinë se ai është shpallur nga Zoti yt me të vërtetën, prandaj mos u bëj prej atyre që dyshojnë. ——— [5] Hebrenjtë dhe të krishterët.

Fjala e Zotit tënd është e përsosur në vërtetësi e drejtësi. Askush nuk mund t'i ndryshojë fjalët e Tij. Ai është Gjithëdëgjuesi dhe i Gjithëdijshmi.

Nëse u bindesh shumicës së atyre që janë në Tokë, do të të shmangin nga rruga e Allahut. Ata ndjekin vetëm hamendjet dhe vetëm gënjejnë.

S'ka dyshim se Zoti yt e di më së miri se kush është larguar nga rruga e Tij dhe i di më së miri të udhëzuarit.

Hani atë (mish) që theret me emrin e Allahut, nëse vërtet besoni në ajetet e Tij.

E përse të mos hani nga ajo që theret me emrin e Allahut, kur Ai jua ka shpjeguar hollësisht atë që është e ndaluar për ju, përveç kur jeni të detyruar? Në të vërtetë, shumë njerëz i çojnë të tjerët në humbje me dëshirat e tyre, pa kurrfarë dijeje. Zoti yt i njeh më së miri ata që i kalojnë kufijtë.

Shmanguni nga gjynahet e hapura dhe të fshehta, se, vërtet, ata që bëjnë gjynahe, do të shpërblehen për atë që vepruan.

Mos hani nga ajo që nuk është therur me emrin e Allahut, sepse kjo është mosbindje e rëndë. Njëmend shejtanët cytin miqtë e tyre (nga njerëzit) që të grinden me ju. E, nëse do t'u bindeshit atyre, me të vërtetë do të bëheshit idhujtarë.

A është njësoj ai që ishte i vdekur e Ne e ngjallëm e i dhamë dritë me të cilën ecën mes njerëzve me atë që është në errësirë e nuk mund të dalë prej saj?! Kështu u janë hijeshuar jobesimtarëve punët që bëjnë.

Kështu Ne kemi bërë në çdo qytet udhëheqës keqbërës që të ngrenë kurthe atje, porse, në të vërtetë, ata ngrenë kurthe vetëm kundër vetvetes, ndonëse nuk e ndiejnë.

E kur atyre u vjen ndonjë shenjë, thonë: "Ne nuk do të besojmë derisa të na jepet ajo që u është dhënë të dërguarve të Allahut." Allahu e di më së miri kujt t'ia japë shpalljen e Tij. Ata që bënin keq do t'i godasë një poshtërim nga Allahu dhe një dënim i ashpër për shkak të kurtheve që ngrinin.

Atë që Allahu dëshiron ta udhëzojë, ia hap gjoksin për (të pranuar) Islamin, ndërsa atë që dëshiron ta humbasë, ia ngushton e ia rëndon gjoksin, sikur të ngjitej në qiell. Pra, kështu i dënon Allahu ata që nuk besojnë.

Kjo është rruga e drejtë e Zotit tënd. Ne i kemi shpjeguar hollësisht ajetet për njerëzit që marrin mësim.

Për ta është Shtëpia e Paqes te Zoti i tyre dhe Ai është Mbrojtësi i tyre, (si shpërblim) për veprat që bënin.

Ditën kur Allahu do t'i tubojë të gjithë, do të thotë: "Oj shoqëri e xhinëve! Ju keni mashtruar shumë njerëz." Ndërkaq, miqtë e tyre nga mesi i njerëzve do të thonë: "Zoti ynë! Ne përfituam nga njëri-tjetri dhe e arritëm afatin që na e ke caktuar." Allahu do të thotë: "Zjarri është vendbanimi juaj, ku do të qëndroni përgjithmonë, përveç aq sa dëshiron Allahu. Me të vërtetë, Zoti yt është i Urtë dhe i Gjithëdijshëm.

Kështu Ne u japim pushtet disa zullumqarëve ndaj të tjerëve për shkak të veprave që bëjnë.

O shoqëria e xhinëve dhe njerëzve, a nuk ju erdhën të dërguar nga mesi juaj për t'jua treguar ajetet e Mia dhe për t'ju paralajmëruar për takimin e kësaj dite? Ata do të thonë: "Ne dëshmojmë kundër vetvetes." Ata i mashtroi jeta e kësaj bote, kështu që ata do të dëshmojnë kundër vetes se ishin jobesimtarë.

Kjo është kështu, sepse Zoti yt nuk shkatërron asnjë vend për shkak të padrejtësive të bëra, pa i paralajmëruar banorët e tij.

Secili do të ketë shkallën sipas veprave që ka bërë, sepse Zoti yt nuk është i shkujdesur ndaj asaj që bëjnë ata.

Zoti yt është i Panevoji, Zotëruesi i mëshirës. Nëse do, Ai mund t'ju zhdukë dhe të sjellë pas jush kë të dojë, ashtu siç ju krijoi nga pasardhësit e popujve të tjerë.

Vërtet, ajo që ju është premtuar do të vijë patjetër e ju nuk do të mund t'i shpëtoni asaj.

Thuaj: "O populli im! Vazhdoni ju të bëni atë që jeni duke bërë, e unë po e bëj timen. Së shpejti do ta merrni vesh se kujt do t'i takojë fundi i mirë. Me të vërtetë, keqbërësit nuk do të gjejnë shpëtim."

Ata kanë caktuar për Allahun një pjesë nga drithi dhe kafshët shtëpiake që Ai i krijoi, duke thënë: "Kjo është për Allahun", - siç pandehin ata, - "ndërsa kjo është për idhujt tanë." Mirëpo pjesa e caktuar për idhujt e tyre nuk arrin tek Allahu, kurse ajo që është caktuar për Allahun arrin tek idhujt e tyre. Sa i shëmtuar që është gjykimi i tyre!

Po kështu, shumë idhujtarëve bashkëpunëtorët e tyre ua hijeshuan vrasjen e fëmijëve të tyre për t'i shkatërruar dhe për t'ua ngatërruar fenë. Po të kishte dashur Allahu, ata nuk do ta kishin bërë këtë. Prandaj, lërini ata dhe trillimet e tyre.

Ata thonë: "Këto bagëti dhe të korra janë të ndaluara, nuk mund t'i hajë askush, përveç atyre që dëshirojmë ne", - siç pohojnë ata. Disa bagëtive u ndalohet kurrizi[6] dhe disa bagëti i therin pa e përmendur emrin e Allahut, duke sajuar gënjeshtra për Të. Ai do t'i ndëshkojë ata për trillimet e tyre. ——— [6] Nuk përdoren për bartje.

Ata thonë gjithashtu: "Ajo që gjendet në barqet e këtyre bagëtive është vetëm për meshkujt tanë, ndërkohë që është e ndaluar për femrat tona. Mirëpo, nëse lind e ngordhur, të gjithë do të kenë pjesë në të. Ai do t'i ndëshkojë ata për sajimet e tyre. Ai është vërtet i Urtë dhe i Gjithëdijshëm.

Me të vërtetë të humbur janë ata që vranë fëmijët e tyre nga mendjelehtësia e padija dhe e bënë të ndaluar atë që ua ka dhënë Allahu, duke trilluar gënjeshtra për Allahun. Njëmend, ata kanë humbur rrugën dhe nuk janë të udhëzuar.

Është Ai që ka krijuar kopshte të ulëta e të larta, hurma dhe bimë me shije të llojllojshme, ullinj dhe shegë, të ngjashme e të ndryshme! Hani nga frutat e tyre kur të japin fruta dhe jepeni detyrimin për to ditën e vjeljes së tyre. Por, mos shpërdoroni, sepse vërtet Allahu nuk i do shpërdoruesit!

Ai krijoi disa bagëti për ngarkim e disa jo për ngarkim. Hani nga ajo që ju ka dhënë Allahu dhe mos ndiqni gjurmët e shejtanit, sepse ai është armik i hapur juaji.

Ai krijoi tetë lloje bagëtish (në çifte): një çift nga delet dhe një çift nga dhitë. Thuaju: "A i ka ndaluar Allahu dy meshkujt apo dy femrat, apo atë që mbajnë në barqe dy femrat? Pra, më tregoni në bazë të diturisë, nëse e thoni të vërtetën!"

Po ashtu një çift nga devetë dhe një çift nga lopët. Thuaju: "A i ka ndaluar Allahu dy meshkujt a dy femrat, apo atë që mbajnë në barqe dy femrat? Apo, mos vallë, ishit të pranishëm kur Allahu ju porositi për këtë?" E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun për t'i çuar njerëzit në humbje nga padija?! Me të vërtetë, Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë keqbërësit.

Thuaj: "Unë nuk gjej në atë që më është shpallur asgjë të ndaluar për të ngrënë, përveç ngordhësirës, gjakut të rrjedhshëm, mishit të derrit, – të cilat janë të papastra, – dhe kurbanit që theret në emër të dikujt tjetër përveç Allahut. Mirëpo, nëse ndokush detyrohet të hajë diçka prej tyre, pa dashur të mëkatojë dhe pa i kaluar kufijtë, atëherë Zoti yt është Falës i Madh e Mëshirues.

Ne ua ndaluam hebrenjve të gjitha kafshët njëthundrake, ndërsa nga lopët dhe delet ua ndaluam dhjamin e tyre, përveç dhjamit të shpinës ose të zorrëve ose atij të përzier me eshtra. Kështu i dënuam ata për shkeljen e tyre, e Ne gjithnjë themi të vërtetën.

E, nëse ata të quajnë gënjeshtar (o Muhamed), atëherë thuaju: "Zoti juaj është zotërues i mëshirës së gjerë, por ndëshkimi i Tij ndaj keqbërësve nuk mund të zmbrapset."

Ata që i bëjnë shok Allahut, do të thonë: "Sikur të kishte dashur Allahu, as ne e as baballarët tanë nuk do t'i bënim shok Atij dhe nuk do të ndalonim asgjë. Kështu e përgënjeshtruan të vërtetën edhe ata që ishin para tyre derisa e shijuan dënimin Tonë. Thuaju: "A keni ndonjë dëshmi që mund të na paraqitni? Ju ndiqni vetëm hamendjen dhe jeni vetëm gënjeshtarë."

Thuaj: "Vetëm Allahu ka dëshminë e prerë. Po të donte Ai, do t'ju udhëzonte të gjithë në rrugën e drejtë."

Thuaju: "Sillni dëshmitarët tuaj që dëshmojnë se Allahu i ka ndaluar këto." Nëse ata dëshmojnë, ti mos dëshmo me ta dhe mos ndiq dëshirat e atyre që përgënjeshtrojnë ajetet Tona, që nuk besojnë botën tjetër dhe që barazojnë të tjerë me Zotin e tyre.

Thuaj (o Muhamed): "Ejani t'ju lexoj çfarë ju ka ndaluar Zoti juaj: mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim) dhe nderoni prindërit tuaj! Mos i vritni fëmijët tuaj nga frika e varfërisë, sepse Ne ju furnizojmë ju dhe ata. Mos iu afroni punëve të turpshme, qoftë haptazi, qoftë fshehurazi. Mos vritni askënd që e ka ndaluar Allahu të vritet, përveçse me të drejtë. Kjo është ajo me të cilën ju porosit Ai, që të kuptoni.

Dhe mos iu afroni pasurisë së jetimit, përveçse në mënyrën më të mirë, derisa ai të arrijë pjekurinë. Kryeni matjen dhe peshimin me drejtësi. Ne nuk ngarkojmë askënd përtej mundësisë së tij. Kur flisni, thoni të vërtetën, edhe nëse bëhet fjalë për ndonjë të afërm. Dhe përmbushni besëlidhjen e Allahut. Kjo është ajo me të cilën ju porosit Ai, në mënyrë që të kujtoheni.

Kjo është rruga Ime e drejtë; pra, ndiqeni atë dhe mos ndiqni rrugë të tjera e t'ju shmangin nga rruga e Tij. Kjo është ajo me të cilën ju porosit Ai, që të ruheni."

Musait i dhamë Librin, si plotësim të dhuntisë ndaj atij që vepron mirë, si shpjegim për çdo gjë dhe si udhërrëfyes e mëshirë, në mënyrë që ata të besonin takimin me Zotin e tyre.

Ky është një libër i bekuar që Ne e kemi shpallur, andaj ndiqeni atë dhe druani kundërshtimit, që të mëshiroheni.

(E shpallëm Kuranin) që të mos thoni: "Shkrimet e shenjta u janë shpallur vetëm dy bashkësive para nesh (hebrenjve dhe të krishterëve), ndërsa ne nuk dinim çfarë mësonin ata."

Ose që të mos thoni: "Sikur të na ishin shpallur neve Shkrimet, ne do të ishim më të udhëzuar se ata." Tashmë ju ka ardhur nga Zoti juaj dëshmi e qartë dhe udhëzim e mëshirë. Kush është më mizor se ai që i përgënjeshtron ajetet e Allahut dhe ua kthen shpinën atyre?! Ne do t'i ndëshkojmë me dënim të rëndë ata që shmangen nga ajetet Tona, për shkak se kthenin shpinën.

Vallë, a mos janë duke pritur ata që t'u venë melekët ose t'u vete Zoti yt ose të venë disa shenja të Zotit tënd? Ditën kur të vijnë disa shenja të Zotit tënd, askujt nuk do t'i bëjë dobi besimi i tij, nëse nuk ka besuar më parë ose nuk ka bërë ndonjë të mirë me besimin e tij. Thuaj: "Pritni, se edhe ne po presim!"

Në të vërtetë, ti s'ke të bësh asgjë me ata që bënë përçarje në fenë e tyre dhe u shndërruan në sekte. Tek Allahu është çështja e tyre, pastaj Ai do t'i njoftojë ata për atë që bënin.

Kush bën një vepër të mirë, do të shpërblehet dhjetëfish, por kush bën një vepër të keqe, do të ndëshkohet vetëm sipas saj dhe atyre nuk do t'u bëhet padrejtësi.

Thuaj (o Muhamed): "Vërtet, Zoti im më përudhi në rrugën e drejtë, në fenë e vërtetë, në besimin e pastër të Ibrahimit, i cili nuk ishte idhujtar."

Thuaj: "Vërtet, namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime, të gjitha janë për Allahun, Zotin e botëve.

Ai nuk ka ortak. Kështu jam urdhëruar dhe unë jam i pari që i nënshtrohem Atij."

Thuaj: "A të kërkoj tjetër zot përveç Allahut, kur Ai është Zot i gjithçkaje?" Çdokush do të llogaritet vetëm për punën e vet dhe askush nuk do të bartë barrën e tjetrit. Pastaj kthimi juaj është te Zoti juaj dhe Ai do t'ju tregojë për atë me të cilën kundërshtoheshit.

Është Ai që ju bëri pasardhës (të njëri-tjetrit) në tokë dhe ngriti në shkallë disa nga ju mbi të tjerët, për t'ju provuar në atë që ju ka dhënë. Me të vërtetë, Zoti yt është i shpejtë në ndëshkim dhe është Falës i Madh e Mëshirëplotë.