Arnavutça Meal — Rowad Tercüme Merkezi — A'raf 7:1 – Nahl 16:128

Elif, lam, mim, sad.[1] ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

Ky është një Libër që të është shpallur ty, andaj le të mos ketë shtrëngim në gjoksin tënd për shkak të tij, (meqë të është shpallur) që të paralajmërosh me të dhe si këshillë për besimtarët.

Ndiqni atë që ju është shpallur nga Zoti juaj e mos ndiqni mbrojtës (të tjerë) përveç Tij! Sa pak që merrni mësim!

Sa shumë qytete Ne i kemi shkatërruar! Atyre u erdhi dënimi Ynë natën ose teksa ishin duke pushuar në mesditë.

Thirrja e tyre e vetme, kur i goditi dënimi Ynë, ishte: "Ne ishim vërtet keqbërës!"

Ne, patjetër, do t'i marrim në pyetje ata të cilëve u janë dërguar të dërguarit dhe sigurisht do t'i pyesim edhe vetë të dërguarit.

Pastaj Ne do t'ua paraqesim atyre çdo gjë (që kanë bërë) me dije (të plotë), sepse Ne nuk kemi qenë të papranishëm.

Peshimi në atë ditë do të jetë i drejtë. Ata, peshorja e të cilëve do të jetë e rëndë, mu ata janë të shpëtuarit.

Ndërkaq, ata, peshorja e të cilëve do të jetë e lehtë, mu ata janë që e kanë humbur vetveten, sepse i mohonin padrejtësisht ajetet Tona.

Ne ju vendosëm në Tokë dhe ju siguruam mjete jetese në të. Sa pak që jeni mirënjohës!

Ne ju krijuam e pastaj ju dhamë formën tuaj, mandej u thamë melekëve: "Bjerini në sexhde Ademit!" Të gjithë ranë në sexhde, përveç Iblisit. Ai nuk qe nga ata që bënë sexhde.

Allahu tha: "Ç'të pengoi të bëje sexhde kur të urdhërova?" Ai tha: "Unë jam më i mirë se ai; mua më krijove prej zjarrit, kurse atë e krijove prej baltës."

Allahu tha: "Atëherë, zbrit që andej (nga Xheneti)! Ty nuk të takon të tregohesh mendjemadh në të. Dil, se ti je nga të poshtëruarit."

Ai tha: "Më jep afat deri në ditën kur do të ringjallen (njerëzit)".

Allahu i tha: "Ti je nga ata që u është dhënë afat."

Ai tha: "Meqë më çove në humbje, unë do t'u zë pritë në rrugën Tënde të drejtë

dhe do t'u qasem nga para e nga mbrapa, nga e djathta e nga e majta dhe shumicën e tyre nuk do t'i gjesh mirënjohës."

Allahu tha: "Largohu nga këtu i përbuzur e i dëbuar! Sigurisht që Unë do ta mbush Xhehenemin me ty dhe me të gjithë ata që të pasojnë."

(Kurse Ademit i tha): "O Adem, ti dhe gruaja jote jetoni në Xhenet dhe hani çfarë të dëshironi, por mos iu afroni kësaj peme, sepse përndryshe do të bëheni të padrejtë!"

Shejtani u pëshpëriti atyre për të zbuluar pjesët e tyre të turpshme që i kishin të mbuluara dhe u tha: "Zoti juaj jua ka ndaluar këtë pemë vetëm që të mos bëheni melekë ose të pavdekshëm."

Madje ai iu betua atyre (duke thënë): "Njëmend, unë jam këshillues për ju!"

Kështu, ai i mashtroi ata. Kur e shijuan pemën, pjesët e tyre të turpshme u bënë të dukshme për ta, kështu që zunë të mbulohen me gjethet e kopshtit, e Zoti i tyre i thirri: "A nuk jua ndalova atë pemë dhe a nuk ju thashë se shejtani është armik i hapur juaji?"

Ata thanë: "Zoti ynë, ne i kemi bërë padrejtësi vetes; nëse Ti nuk na fal dhe nuk na mëshiron, ne me siguri do të jemi nga të humburit."

Allahu tha: "Zbritni! Ju do të jeni armiq të njëri-tjetrit. Në Tokë do të jetë vendbanimi dhe mjetet për jetesë deri në një kohë të caktuar.

Aty do të jetoni, aty do të vdisni dhe prej saj do të ringjalleni."

O bijtë e Ademit, Ne ju dërguam rroba që mbulojnë pjesët tuaja të turpshme dhe si zbukurim, ndonëse petku i devotshmërisë është më i miri. Këto janë prej shenjave të Allahut, që ata të marrin mësim.

O bijtë e Ademit! Kurrsesi të mos ju mashtrojë shejtani, ashtu si i nxori prindërit tuaj nga Xheneti, duke i zhveshur nga rrobat e tyre për t'ua shfaqur pjesët e turpshme. Në të vërtetë ai dhe ushtria e tij ju shohin prej nga ju nuk i shihni. Ne i kemi bërë shejtanët miq të atyre që nuk besojnë.

Kur bëjnë ndonjë turpëri, thonë: "Ne i kemi gjetur baballarët tanë duke e bërë atë, por edhe Allahu na ka urdhëruar kështu." Thuaju: "Allahu nuk urdhëron kurrë të bëhen vepra të turpshme. Si thoni për Allahun diçka që nuk dini?"

Thuaj: "Zoti im ka urdhëruar drejtësi; drejtoni fytyrat tuaja (vetëm nga Ai) në çdo xhami; luteni Atë duke ia kushtuar adhurimin çiltërisht Atij. Ashtu siç ju krijoi në fillim, ashtu do të ringjalleni."

Disa Ai i ka përudhur e disa e kanë merituar humbjen. Ata, në vend të Allahut, kanë marrë shejtanët për mbrojtës të tyre dhe kujtojnë se janë të udhëzuar.

O bijtë e Ademit, zbukurohuni kudo që faleni dhe hani e pini, por mos e teproni, sepse Ai nuk i do tepruesit.

Thuaj: "Kush i ka ndaluar stolitë dhe ushqimet e mira që i ka krijuar Allahu për robërit e Vet?" Thuaj: "Ato janë për besimtarët në jetën e kësaj bote dhe do të jenë vetëm për ta në Ditën e Kiametit. Kështu ua sqarojmë ajetet njerëzve që dinë."

Thuaj: "Zoti im ka ndaluar turpërinë, qoftë e hapur, qoftë e fshehtë, gjynahet dhe dhunimin e padrejtë, si dhe t'i shoqëroni Allahut diçka (në adhurim), për të cilën nuk ju ka dhënë kurrfarë dëshmie, si dhe të thoni për Allahun atë që nuk e dini."

Çdo popull ka afatin e vet. Kur të vijë afati i tyre, ata nuk mund ta shtyjnë atë për asnjë çast e as ta përshpejtojnë.

O bijtë e Ademit, kur t'ju vijnë të dërguar nga mesi juaj që t'jua lexojnë ajetet e Mia, ata që i frikësohen Allahut dhe i përmirësojnë punët e veta, as do të kenë frikë, as do të pikëllohen.

Ndërkaq, ata që përgënjeshtrojnë ajetet Tona dhe tregohen mendjemëdhenj ndaj tyre, ata janë banorët e Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun ose i përgënjeshtron ajetet e Tij? Ata do të marrin pjesën që u është caktuar, e, kur t'u vijnë të dërguarit Tanë (nga melekët) për t'ua marrë shpirtin, do t'u thonë: "Ku janë ata që i adhuronit pos Allahut?" Ata do të thonë: "Na humbën." Kështu ata do të dëshmojnë kundër vetes se ishin jobesimtarë.

Allahu do të thotë: "Hyni në Zjarr me popujt e xhinëve dhe njerëzve që kanë qenë para jush." Sa herë që një popull hyn në të, do të mallkojë vëllezërit e vet (në besim). E, kur të tubohen të gjithë brenda, të fundmit do të thonë për të parët e tyre: "O Zoti ynë, këta na çuan në humbje, andaj jepu atyre një dënim të dyfishtë me Zjarr." Ai do të thotë: "Për secilin nga ju ka dënim të dyfishtë, por ju nuk e dini."

Të parët do t'u thonë të fundmëve: "Ju nuk ishit asgjë më të mirë se ne, prandaj shijoni dënimin për atë që keni punuar."

Njëmend, atyre që përgënjeshtrojnë ajetet Tona dhe tregohen mendjemëdhenj ndaj tyre, nuk do t'u hapen dyert e qiellit dhe nuk do të hyjnë në Xhenet derisa të kalojë deveja nëpër vrimën e gjilpërës. Kështu i ndëshkojmë keqbërësit.

Për ta do të ketë shtretër (nga zjarri i) Xhehenemit dhe mbi ta do të ketë mbulesa zjarri. Kështu i ndëshkojmë zullumqarët.

Kurse ata që besojnë e bëjnë punë të mira, - ndërkohë Ne nuk ngarkojmë askënd përtej mundësisë së tij, - ata janë banorët e Xhenetit, ku do të jenë përgjithmonë.

Ne do të shkulim mërinë nga zemrat e tyre. Poshtë tyre do të rrjedhin lumenj e ata do të thonë: "Lavdërimi i takon Allahut që na udhëzoi për këtë, sepse ne nuk do të gjenim udhëzimin po të mos na përudhte Allahu. Vërtet, të dërguarit e Zotit tonë na e sollën të vërtetën." Ata do të dëgjojnë thirrjen: "Ja, ky është Xheneti që ju e trashëguat për shkak të asaj që punuat."

Banorët e Xhenetit do t'u thërrasin banorëve të Zjarrit: "Ne e gjetëm të vërtetë atë që na e premtoi Zoti ynë. Po ju, a e gjetët të vërtetë atë që jua premtoi Zoti juaj?" Ata do të thonë: "Po." Atëherë, një thirrës do të thërrasë midis tyre: "Mallkimi i Allahut qoftë mbi zullumqarët,

të cilët penguan (njerëzit) nga rruga e Allahut, duke dashur ta shtrembëronin atë dhe që nuk besuan në botën tjetër!"

Midis tyre do të ketë një mur, ndërsa në lartësitë e tij do të ketë njerëz që do të njohin secilin grup nga tiparet e tyre. Ata do t'u thërrasin banorëve të Xhenetit: "Paqja qoftë mbi ju!" Ata nuk do të kenë hyrë ende në të, por do të shpresojnë.

E, kur t'u kthehen sytë nga banorët e Zjarrit, do të thonë: "Zoti ynë, mos na bashko me njerëzit zullumqarë!"

Njerëzit e Lartësive do t'u thërrasin disa burrave, të cilët i njohin nga tiparet e tyre, duke thënë: "As grumbullimi juaj e as mendjemadhësia juaj nuk ju bënë dobi."

A nuk janë këta ata për të cilët betoheshit se Allahu nuk do t'i mëshirojë? Hyni pra në Xhenet, për ju s'do të ketë frikë e as do të brengoseni."

Banorët e Zjarrit do t'u thërrasin banorëve të Xhenetit: "Na lëshoni pak ujë ose diçka nga ajo që jua ka dhënë Allahu." Ata do të thonë: "Allahu i ka ndaluar këto për jobesimtarët,

të cilët e morën fenë për tallje e lojë dhe u mashtruan nga jeta e kësaj bote." Prandaj, sot Ne do t'i harrojmë ata, ashtu siç e harruan ata takimin e kësaj Dite dhe për shkak se kundërshtuan ajetet Tona.

Ne u kemi sjellë atyre një Libër (Kuranin), të cilin ua kemi shpjeguar hollësisht me dituri, si udhërrëfyes dhe mëshirë për njerëzit që besojnë.

A mos vallë po presin përmbushjen e (paralajmërimit të) tij? Ditën kur do të përmbushet (paralajmërimi), ata që e shpërfillën më parë, do të thonë: "Vërtet, të dërguarit e Zotit tonë paskan sjellë të vërtetën. Por a ka ndonjë ndërmjetësues që mund të ndërmjetësojë për ne? Ose, a mund të kthehemi mbrapsht që të veprojmë ndryshe nga ajo që kemi vepruar?" Me të vërtetë, ata do ta shkatërrojnë vetveten dhe do t'u humbasin ata (zotat e rremë) që kanë sajuar.

Pa dyshim, Zoti juaj është Allahu, i Cili krijoi qiejt dhe Tokën për gjashtë ditë e pastaj u ngrit mbi Arsh (Fron). Ai e mbulon ditën me natë, e cila e ndjek atë me shpejtësi. Ai krijoi Diellin, Hënën dhe yjet të nënshtruara me urdhrin e Tij. Vetëm Atij i takon krijimi dhe sundimi. I Bekuar është Allahu, Zoti i botëve!

Lutjuni Zotit tuaj me përulje e në fshehtësi, se vërtet Ai nuk i do ata që e teprojnë.

Dhe mos bëni çrregullime në Tokë, pasi është vendosur rregulli, dhe lutjuni Atij me frikë e shpresë, se vërtet mëshira e Allahut është afër punëmirëve.

Është Ai që i dërgon erërat si sihariq të mëshirës së Tij. Kur ato të sjellin re të rënda, Ne i çojmë ato në një tokë të pajetë, e pastaj lëshojmë shi me anë të të cilit nxjerrim fruta të gjithëllojshme. Kështu i ringjallim Ne të vdekurit, që të merrni mësim.

Toka e mirë e prodhon bimësinë me lejen e Zotit të saj, ndërsa ajo që është e keqe, vështirë që jep diçka. Kështu ua sqarojmë shenjat njerëzve që falënderojnë.

Ne e dërguam Nuhun te populli i tij e ai u tha: "O populli im! Adhuroni Allahun; nuk keni zot që meriton të adhurohet përveç Tij! Me të vërtetë, unë kam frikë për ju nga dënimi i një Dite të madhe."

Krerët e popullit të tij thanë: "Ne të shohim ty në një humbje të qartë."

Ai tha: "O populli im, unë nuk jam i humbur, por i dërguar nga Zoti i botëve.

Unë jua përcjell shpalljet e Zotit tim, ju këshilloj dhe di nga Allahu atë që ju nuk e dini.

A po çuditeni që ju erdhi këshillë nga Zoti juaj përmes një njeriu nga mesi juaj, që t'jua tërheqë vërejtjen, t'i frikësoheni Allahut dhe që të mëshiroheni?"

Ata e quajtën atë (Nuhun) gënjeshtar, e Ne e shpëtuam atë dhe ata që ishin me të në anije e i fundosëm ata që përgënjeshtruan ajetet Tona. Ata ishin vërtet popull i verbër.

Te adët dërguam vëllanë e tyre, Hudin. Ai u tha: "O populli im, adhuroni Allahun; nuk keni zot që meriton të adhurohet përveç Tij. A nuk po i frikësoheni Atij?"

Krerët e popullit të tij, të cilët nuk besonin, thanë: "Ne po shohim te ti mendjelehtësi dhe mendojmë se je gënjeshtar."

Ai tha: "O populli im, unë nuk jam mendjelehtë, por i dërguar nga Zoti i botëve.

Unë jua përcjell shpalljet e Zotit tim dhe jam këshillues besnik për ju.

A po çuditeni që ju erdhi këshillë nga Zoti juaj përmes një njeriu nga mesi juaj, që t'jua tërheqë vërejtjen? Kujtoni kur Ai ju bëri zëvendës pas popullit të Nuhut dhe ju dha trup e fuqi të madhe. Kujtoni dhuntitë e Allahut, që të shpëtoni."

Ata thanë: "A mos na ke ardhur që ta adhurojmë vetëm Allahun e t'i lëmë ata që adhuronin baballarët tanë? Atëherë, na e sill atë me të cilën po na kërcënon, nëse je i çiltër."

Ai tha: "Tashmë, mbi ju ka rënë dënimi dhe zemërimi i Zotit tuaj. A po grindeni me mua për emra (idhujsh) të cilët ua keni vënë vetë ju dhe etërit tuaj, gjë për të cilën nuk ju ka sjellë Allahu kurrfarë dëshmie? Pritni pra, se edhe unë jam duke pritur me ju."

Ne e shpëtuam atë dhe ata që ishin me të me mëshirën Tonë e i shfarosëm ata që i përgënjeshtruan ajetet Tona. Ata nuk ishin besimtarë.

Kurse te themudët dërguam vëllanë e tyre, Salihun. Ai u tha: "O populli im, adhuroni Allahun; nuk keni zot që meriton të adhurohet përveç Tij. Juve ju erdhi tashmë një dëshmi e qartë nga Zoti juaj: kjo është deveja e Allahut, si shenjë për ju. Pra, lëreni atë të kullosë në tokën e Allahut dhe mos i bëni ndonjë të keqe, se ju kap një dënim i dhembshëm.

Kujtoni kur Ai ju bëri zëvendës pas adëve dhe ju dha vendbanime në tokë; në rrafshinat e saj ju ndërtoni pallate e në male gdhendni shtëpi. Pra, kujtoni dhuntitë e Allahut e mos bëni çrregullime në Tokë."

Krerët mendjemëdhenj nga populli i tij u thanë atyre të shtypurve nga radhët e besimtarëve: "A njëmend e dini se Salihu është i dërguar nga Zoti i tij?" Ata thanë: "Ne me të vërtetë besojmë në atë me të cilën është dërguar."

Ata që ishin mendjemëdhenj thanë: "Ne nuk besojmë në atë që besoni ju."

Pastaj, ata e therën devenë, e kundërshtuan urdhrin e Zotit të tyre dhe thanë: "O Salih! Na e sill atë me të cilën na kërcënon, nëse vërtet je i dërguar!"

Pastaj i kapi një tërmet i rëndë dhe u gdhinë përmbys të pajetë në vendin e tyre.

Ai u largua prej tyre duke thënë: "O populli im, unë jua kumtova mesazhin e Zotit tim dhe ju këshillova, por ju nuk i donit këshilluesit."

Kujto Lutin, kur i tha popullit të vet: "Si mund të bëni fëlliqësi që nuk e ka bërë askush në botë para jush?

Ju u qaseni meshkujve me epsh në vend të femrave; ju vërtet jeni një popull që keni kaluar çdo kufi."

Përgjigjja e vetme që i dha populli i tij ishte: "Dëboni ata nga vendi juaj, sepse ata janë njerëz që e mbajnë veten të pastër!"

Kështu, Ne e shpëtuam atë dhe familjen e tij, përveç gruas së tij, e cila ishte nga ata që mbetën pas.

Dhe lëshuam mbi ta rrebesh (gurësh). Shih pra si ishte përfundimi i keqbërësve.

E në Medjen Ne dërguam vëllanë e tyre, Shuajbin. Ai u tha: "O populli im, adhuroni Allahun; nuk keni zot që meriton të adhurohet përveç Tij. Juve ju erdhi tashmë një dëshmi e qartë nga Zoti juaj. Prandaj matni e peshoni në mënyrë të drejtë, mos i mashtroni njerëzit në pasurinë e tyre dhe mos bëni çrregullime në Tokë pasi të jetë rregulluar. Kjo është më mirë për ju, nëse jeni besimtarë.

Mos zini pritë në çdo rrugë, duke kërcënuar e penguar nga rruga e Allahut ata që besojnë në Të dhe duke kërkuar ta shtrembëroni atë. Kujtoni kur ishit pak e Ai ju shumoi. Shihni pra si ishte fundi i shkatërrimtarëve!

Nëse një grup prej jush beson në atë me të cilën jam dërguar e grupi tjetër nuk beson, atëherë duroni derisa Allahu të gjykojë mes nesh! Ai është Gjykatësi më i mirë."

Krerët mendjemëdhenj nga populli i tij thanë: "Njëmend ne do të të dëbojmë ty nga qyteti ynë, o Shuajb, me gjithë ata që besuan me ty, ose do të ktheheni në besimin tonë." Ai tha: "Edhe nëse e urrejmë atë?!

Në qoftë se do të ktheheshim në besimin tuaj pasi na ka shpëtuar Allahu prej tij, atëherë do të sajonim gënjeshtra kundër Allahut. Ne nuk do të kthehemi në të, përveç nëse kështu dëshiron Allahu, Zoti ynë. Zoti ynë ka përfshirë çdo gjë me dijen e Tij. Ne i mbështetemi Allahut. Zoti ynë, gjyko mes nesh dhe popullit tonë me të vërtetën, se Ti je Gjykatësi më i mirë."

Krerët jobesimtarë nga populli i tij thanë: "Nëse e ndiqni Shuajbin, atëherë, me siguri do të jeni të humbur."

Prandaj, ata i kapi një tërmet i rëndë dhe u gdhinë përmbys të pajetë në vendin e tyre.

Ata që e quajtën gënjeshtar Shuajbin u bënë sikurse të mos kishin jetuar kurrë në atë vend. Ata që e quajtën gënjeshtar Shuajbin, mu ata ishin të humburit.

Ai u largua prej tyre duke thënë: "O populli im, unë jua kumtova shpalljet e Zotit tim dhe ju këshillova, e përse të pikëllohem për popullin jobesimtar?!"

Sa herë që kemi çuar të dërguar në ndonjë vendbanim, i kemi dënuar me skamje e sëmundje, që të përulen.

Pastaj ua shndërruam fatkeqësinë në begati derisa u shtuan (fëmijët dhe pasuria e tyre) e thanë: "Edhe paraardhësit tanë janë goditur nga skamja e sëmundjet." Prandaj, Ne i dënuam ata befas, teksa ishin të shkujdesur.

Sikur banorët e atyre qyteteve të besonin e t'i frikësoheshin Allahut, Ne do t'u dërgonim bekime nga Qielli e nga Toka, por ata përgënjeshtruan, andaj i ndëshkuam për atë që bënë.

A janë të sigurt banorët e këtyre qyteteve se nuk do t'u vijë dënimi Ynë natën derisa janë duke fjetur?!

Apo a janë të sigurt banorët e këtyre qyteteve se nuk do t'u vijë dënimi Ynë paradite, kur janë duke u argëtuar?!

A ndihen të sigurt nga kurthi i Allahut?! Askush s'mund të ndihet i sigurt nga kurthi i Allahut, përveç njerëzve të humbur.

A nuk është e qartë për ata që trashëgojnë Tokën pas banorëve të saj të mëparshëm se, sikur të donim Ne, do t'i ndëshkonim për gjynahet e tyre dhe do t'ua vulosnim zemrat që të mos dëgjojnë?

Ne po të tregojmë ty disa nga ndodhitë e këtyre qyteteve. Atyre u erdhën të dërguarit e tyre me dëshmi të qarta, por ata nuk do të besonin atë që kishin përgënjeshtruar më parë. Kështu i vulos Allahu zemrat e jobesimtarëve.

Shumicën e tyre nuk i gjetëm që përfillnin besëlidhjen. Shumicën e tyre i gjetëm të pabindur.

Pastaj, pas tyre dërguam Musain me provat Tona te Faraoni dhe paria e tij, por ata i mohuan ato. Shih pra si ishte fundi i shkatërrimtarëve!

Musai tha: "O Faraon, unë jam i dërguar nga Zoti i botëve.

Mua nuk më takon të them për Allahun asgjë përveç së vërtetës. Unë kam ardhur me dëshmi të qartë nga Zoti juaj, andaj lëri bijtë e Israilit të vijnë me mua."

Faraoni tha: "Nëse ke sjellë ndonjë provë, tregoje, po qe se e thua të vërtetën."

Ai (Musai) hodhi shkopin e vet, sakaq ai u bë gjarpër i vërtetë.

Pastaj nxori dorën dhe ja, ajo dukej e bardhë për shikuesit.

Paria e popullit të Faraonit thanë: "Ky është vërtet një magjistar i ditur!

Ai dëshiron t'ju nxjerrë nga toka juaj. Pra, çfarë na këshilloni?"

Ata thanë: "Lëre mënjanë atë e vëllanë e tij dhe dërgo lajmëtarë nëpër qytete,

që të të sjellin çdo magjistar të ditur."

Magjistarët erdhën te Faraoni e i thanë: "A do të kemi shpërblim në qoftë se dalim fitues?"

Ai tha: "Po, madje do të jeni nga më të afërmit e mi."

Ata thanë: "O Musa, a do të hedhësh ti i pari apo të hedhim ne?"

Ai tha: "Hidhni ju!" E, kur ata hodhën (shkopinjtë e tyre), magjepsën sytë e njerëzve, i frikësuan ata dhe bënë një magji të madhe.

Atëherë, Ne i thamë Musait: "Hidhe shkopin tënd", kur ja, ai po gëlltiste ato që trilluan ata.

Kështu pra, doli në shesh e vërteta dhe u asgjësua ajo që bënë ata.

Ata u mundën atje dhe u kthyen të poshtëruar.

Ndërkaq, magjistarët ranë në sexhde

dhe thanë: "Ne besojmë në Zotin e botëve,

Zotin e Musait dhe të Harunit."

Faraoni tha: "Si guxoni ta besoni atë pa lejen time?! Në të vërtetë, ky është një përbetim që keni bërë në qytet për të dëbuar banorët e tij, por, ja që do ta shihni!

Do t'jua pres duart dhe këmbët këmbyerazi, pastaj do t'ju kryqëzoj të gjithë."

Ata thanë: "Ne, me siguri, te Zoti ynë do të kthehemi.

Ti po hakmerresh ndaj nesh vetëm pse besuam provat e Zotit tonë, kur na erdhën. Zoti ynë, na jep durim dhe na bëj të vdesim si muslimanë, të nënshtruar ndaj Teje."

Paria e popullit të Faraonit thanë: "Mos vallë do ta lësh Musain dhe popullin e tij që të bëjnë turbullira në Tokë e të të braktisin ty dhe zotat e tu?" Ai tha: "Ne do t'ua vrasim djemtë e do t'ua lëmë gjallë gratë, meqë kemi pushtet të plotë mbi ta."

Musai i tha popullit të vet: "Kërkoni ndihmë nga Allahu dhe bëni durim. Në të vërtetë, Toka është e Allahut e Ai ia jep si trashëgim atë kujt të dojë nga robërit e Tij, por fundi i mirë është për të devotshmit."

Ata thanë: "Ne torturoheshim para se të vije te ne, por edhe pasi erdhe ti." Ai tha: "Ndoshta Zoti juaj do të shkatërrojë armikun tuaj dhe do t'ju bëjë sundues në Tokë për të parë se si do të veproni."

Ne goditëm popullin e Faraonit me thatësi e me të lashta të dobëta, që ata të marrin mësim.

Kur u vinte ndonjë e mirë, thoshin: " Këtë e kemi merituar", por kur i godiste ndonjë e keqe, mendonin se atë ua ndillte Musai dhe ata që ishin me të. Vini re! Oguri i tyre është prej Allahut, por shumica e tyre nuk e dinë.

Ata thanë: "Çfarëdo prove që të na sjellësh për të na magjepsur, ne nuk do të të besojmë."

Prandaj, Ne u dërguam atyre vërshima, karkaleca, morra, bretkosa dhe gjak, si shenja të qarta e të njëpasnjëshme, por ata u treguan mendjemëdhenj dhe ishin popull keqbërës.

Kur i godiste dënimi, ata thoshin: "O Musa, lute Zotin tënd për ne, për shkak të besës që të ka dhënë! Nëse na e heq fatkeqësinë, ne, me siguri, do të të besojmë dhe do t'i lëmë bijtë e Israilit të vijnë me ty."

Por, kur ua larguam dënimin deri në afatin e tyre të caktuar, ata e thyen premtimin.

Prandaj, Ne u hakmorëm e i fundosëm në det, sepse ata i përgënjeshtronin provat Tona dhe ishin të shkujdesur ndaj tyre.

Ndërkaq, popullit të shtypur ia lamë në trashëgim viset e lindjes e të perëndimit të tokës që kishim bekuar. Kështu u plotësua premtimi i bukur i Zotit tënd për bijtë e Israilit për shkak se duruan, si dhe shkatërruam veprat dhe ndërtesat që ngritën Faraoni e populli i tij.

Ne i kaluam bijtë e Israilit përtej detit, ku takuan një popull që adhuronin idhujt e tyre. Ata thanë: "O Musa, na bëj edhe neve një zot, ashtu siç kanë ata zota!" Ai tha: "Vërtet, ju jeni popull i paditur.

Pa dyshim se atë që ndjekin këta e pret shkatërrimi dhe ajo që bëjnë është e kotë."

Ai tha: "E si të kërkoj për ju zot tjetër pos Allahut, kur Ai ju ka ngritur mbi të gjithë njerëzit (e kohës suaj)?!"

Kujtoni kur ju shpëtuam nga populli i Faraonit, të cilët ju shkaktonin shumë vuajtje: jua vritnin djemtë dhe jua linin të gjalla vajzat. Kjo ishte një sprovë e madhe nga Zoti juaj.

Ne i caktuam Musait tridhjetë net, mandej i shtuam edhe dhjetë, kështu që u përmbush takimi me Zotin e tij pas dyzet netësh. Musai i tha vëllait të tij, Harunit: "Më zëvendëso te populli im, mbaj rregullin dhe mos ndiq rrugën e ngatërrestarëve!"

E, kur Musai erdhi në kohën e caktuar dhe Zoti i tij i foli atij, ai tha: "O Zoti im, shfaqu, që të të shoh!" Allahu tha: "S'do të mund të më shohësh, por shikoje malin: nëse mbetet në vendin e vet, atëherë do të më shohësh!" Kur Zoti i tij iu shfaq malit, e bëri rrafsh me tokë, ndërsa Musait i ra të fikët. Kur erdhi në vete, tha: "I Patëmeta je Ti! Po kthehem te Ti i penduar. Unë jam i pari i besimtarëve."

Allahu tha: "O Musa, unë të zgjodha ty mbi njerëzit e tjerë me shpalljet e Mia dhe të folurit Tim (të drejtpërdrejtë). Prandaj, merre atë që të kam dhënë dhe ji mirënjohës!"

Ne i shënuam atij në Pllaka (të Teuratit) këshilla e shpjegime për çdo gjë: "Mbaji fort ato dhe urdhëroje popullin tënd të ndjekin më të mirën e tyre. Unë do t'jua tregoj fundin e të pabindurve.

Unë do t'i largoj prej shenjave të Mia ata që sillen me mendjemadhësi në Tokë pa asnjë të drejtë. Edhe sikur të shohin çdo shenjë, nuk do ta besojnë; kur e shohin rrugën e udhëzimit, nuk e ndjekin atë, por, kur e shohin rrugën e gabuar, e marrin atë rrugë. Kjo, për shkak se ata i përgënjeshtruan ajetet Tona dhe ishin të shkujdesur ndaj tyre.

Atyre që përgënjeshtrojnë ajetet Tona dhe takimin e botës tjetër, do t'u asgjësohen veprat. A do të ndëshkohen ndryshe, përveçse sipas asaj që kanë punuar?

Populli i Musait, në mungesë të tij, nisën të adhurojnë një trup viçi që bënë nga stolitë e tyre, i cili lëshonte një pëllitje. A nuk e shihnin se ai as u fliste e as i përudhte në rrugë të drejtë? Megjithatë, ata e morën atë për adhurim dhe u bënë zullumqarë.

Kur u penduan dhe e kuptuan se kishin humbur, thanë: "Nëse Zoti ynë nuk na mëshiron dhe nuk na fal, ne, pa dyshim, do të jemi të humbur."

Kur Musai u kthye te populli i tij, i zemëruar e i pikëlluar, tha: "Sa keq paskeni vepruar në mungesën time! A donit ta përshpejtonit premtimin e Zotit tuaj?" Ai hodhi Pllakat dhe e kapi për flokësh të vëllanë duke e tërhequr drejt vetes. Haruni tha: "O biri i nënës sime, këta njerëz më morën për të dobët dhe desh më vranë. Mos i gëzo armiqtë duke më nënçmuar dhe mos më llogarit prej keqbërësve."

Musai tha: "Zoti im, më fal mua e vëllanë tim dhe na fut në mëshirën Tënde, se Ti je më i Mëshirshmi i mëshiruesve!"

Ata që adhuruan viçin do t'i përfshijë zemërimi nga Zoti i tyre dhe poshtërimi në këtë jetë. Kështu i ndëshkojmë Ne shpifësit.

E, sa për ata që bëjnë vepra të këqija e pastaj pendohen dhe besojnë, le ta dinë se pas kësaj Zoti yt është me të vërtetë Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Kur Musait i kaloi zemërimi, i mori Pllakat, në të cilat kishte udhëzim dhe mëshirë për ata që i frikësohen Zotit të tyre.

Musai zgjodhi shtatëdhjetë burra nga populli i tij për caktimin Tonë. Kur i goditi tërmeti, ai tha: "Zoti im, po të doje, do t'i kishe shkatërruar më herët ata, e edhe mua. A do të na shkatërrosh për atë që bënë mendjelehtët nga mesi ynë? Kjo nuk është tjetër, veçse një sprovë prej Teje, me të cilën Ti humb atë që do dhe udhëzon atë që do. Ti je Mbrojtësi ynë, prandaj na fal dhe na mëshiro, sepse Ti je Falësi më i mirë!

Na cakto të mira në këtë jetë dhe në botën tjetër. Ne njëmend jemi kthyer te Ti të penduar." Allahu tha: "Sa i përket dënimit Tim, Unë godas me të kë të dua, por mëshira Ime përfshin çdo gjë. Unë do ta caktoj atë për ata që më frikësohen, që japin zekatin dhe që u besojnë ajeteve Tona,

të cilët ndjekin të Dërguarin, Pejgamberin që nuk di shkrim e lexim, përshkrimin e të cilit e gjejnë të shkruar në shkrimet e tyre, në Teurat dhe Inxhil. Ai i urdhëron për të mirë dhe ua ndalon të keqen, ua lejon atyre atë që është e pastër dhe ua ndalon atë që është e papastër, ai i çliroi nga barrët e rënda dhe nga vështirësitë që kishin pasur. Pra, ata që e besojnë atë, e nderojnë, e përkrahin dhe ndjekin dritën që ka zbritur me të, ata janë të shpëtuarit."

Thuaj (o Muhamed): "O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i takon sundimi i qiejve dhe i Tokës. Askush nuk ka të drejtë të adhurohet përveç Tij. Ai jep jetë dhe vdekje." Pra, besoni Allahun e të Dërguarin e Tij, Pejgamberin që nuk di shkrim e lexim, i cili beson Allahun e fjalët e Tij dhe ndiqeni atë, që të jeni në rrugën e drejtë.

Në mesin e popullit të Musait ka njerëz që udhëzojnë të tjerët me të vërtetën dhe gjykojnë sipas saj.

Ne i ndamë ata në dymbëdhjetë fise: secili si bashkësi më vete, dhe i shpallëm Musait, kur populli i tij kërkoi ujë: "Bjeri shkëmbit me shkopin tënd!" Atëherë, nga ai shpërthyen dymbëdhjetë burime dhe secili fis e dinte burimin e vet. Ne u bëmë hije përmes reve dhe u zbritëm menën[2] dhe thëllëza, duke thënë: "Hani nga të mirat që jua kemi dhënë!" Ata nuk na bënë keq Neve, por i bënë keq vetvetes (duke qenë mosmirënjohës). ——— [2] Mena: një pije e ëmbël si mjalti.

Kur u tha atyre: "Jetoni në këtë qytet dhe hani në të çfarëdo që dëshironi, kërkoni falje dhe hyni në portë të përkulur, që t'jua falim gabimet. Ne ua shtojmë shpërblimet vepërmirëve."

Mirëpo keqbërësit nga mesi i tyre e ndryshuan atë fjalë me një tjetër që nuk u ishte kërkuar, prandaj Ne dërguam mbi ta një dënim nga qielli për shkak të padrejtësive që bënë.

Pyeti ata për qytetin që ishte buzë detit, banorët e të cilit e shkelnin të shtunën. Peshqit venin tek ata duke u shfaqur në sipërfaqen e ujit në ditët e shtuna, e, kur nuk ishte e shtunë, ata nuk venin. Kështu i sprovuam për shkak të mosbindjes së tyre.

Kur një grup prej tyre thanë: "Përse i këshilloni njerëzit që Allahu do t'i shkatërrojë ose do t'i dënojë ashpër?" Ata thanë: "Për t'u shfajësuar para Zotit tuaj dhe që t'i frikësohen Allahut."

Kur ata e shpërfillën këshillën që iu dha, Ne i shpëtuam ata që ndaluan të keqen dhe i dënuam keqbërësit me një dënim të rëndë për mosbindjen e tyre.

Kur ata ngulën këmbë me mendjemadhësi që të bënin atë që u ishte ndaluar, Ne u thamë: "Bëhuni majmunë të përbuzur!"

Dhe (kujto) kur Zoti yt shpalli se do të dërgojë kundër tyre ata që do t'i shkaktojnë mundime të tmerrshme deri në Ditën e Kijametit. Me të vërtetë, Zoti yt është i shpejtë në ndëshkim dhe është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Ne i shpërndamë ata në Tokë grupe-grupe. Disa prej tyre ishin të mirë e disa jo. Ne i sprovuam ata me mirësi e me fatkeqësi, në mënyrë që të ktheheshin.

Më pas ata u pasuan nga breza të tjerë që trashëguan Shkrimin, të cilët merrnin përfitime të ulëta dhe thoshin: "Do të na falen gjynahet." Kur u vinte ndonjë përfitim i ngjashëm, e merrnin atë. A nuk iu mor atyre një besëlidhje nga Libri që të mos thonë për Allahun asgjë përveç së vërtetës, madje ata kishin mësuar atë që përmbante ai? Por, bota tjetër është më e mirë për ata që i frikësohen Allahut. Si nuk e kuptoni?!

Sa u përket atyre që i përmbahen Librit dhe e falin namazin, (le ta dinë se) Ne nuk do t'ua humbim shpërblimin punëmirëve.

Kujtoni kur e ngritëm malin mbi ta, sikur të ishte një re e errët, saqë menduan se do t'u binte përmbi dhe u thamë: "Mbajeni fort atë që jua dhamë (Teuratin) dhe kujtoni atë që përmban ai, në mënyrë që të bëheni të devotshëm."

Dhe (kujto) kur Zoti yt nxori nga kurrizi i bijve të Ademit pasardhësit e tyre dhe i bëri të dëshmojnë kundër vetes së tyre, duke u thënë: "A nuk jam unë Zoti juaj?" Ata thanë: "Po, pa dyshim, Ne dëshmojmë." (Këtë e bëri) që të mos thoni në Ditën e Kijametit: "Ne nuk e kemi ditur këtë."

Ose të thoni: "Allahut i bënë shok para nesh të parët tanë, e ne ishim pasardhësit që erdhën pas tyre. A do të na shkatërrosh ne për atë që bënë punëhumburit?"

Kështu Ne i sqarojmë ajetet, që ata të kthehen.

Tregoju atyre për ngjarjen e atij që ia mësuam ajetet Tona, por ai i braktisi ato, kështu që e kapi shejtani dhe u bë nga të humburit.

Sikur të dëshironim, do ta ngrinim atë nëpërmjet tyre, por ai u mbërthye pas kësaj bote dhe ndoqi dëshirat e veta. Ai i shëmbëllen qenit: nëse e përzë, ai nxjerr gjuhën, e, nëse e lë, ai sërish nxjerr gjuhën. I tillë është shembulli i njerëzve që përgënjeshtruan ajetet Tona. Rrëfejua tregimet, që të mendojnë.

Sa i keq që është shembulli i njerëzve që përgënjeshtruan ajetet Tona dhe i bënë zullum vetvetes.

Atë që e udhëzon Allahu, ai është vërtet i udhëzuar, ndërsa ata që Ai i humb, mu ata janë të humburit.

Sigurisht që Ne kemi krijuar për Xhehenem shumë xhinë dhe njerëz. Ata kanë zemra me të cilat nuk kuptojnë, sy me të cilët nuk shohin dhe veshë me të cilët nuk dëgjojnë. Ata janë si bagëtia, madje edhe më të humbur. Ata janë të shkujdesurit.

Allahu ka emrat më të bukur, andaj thirreni me ta dhe lërini ata që shtrembërojnë emrat e Tij. Ata do të ndëshkohen për atë që kanë bërë.

Dhe prej atyre që Ne krijuam ka njerëz që udhëzojnë të tjerët me të vërtetën dhe gjykojnë sipas saj.

Kurse ata që përgënjeshtrojnë ajetet Tona, Ne do t'i çojmë dalëngadalë drejt shkatërrimit, pa e kuptuar ata.

Unë do t'u jap afat atyre. Me të vërtetë, kurthi Im është i fortë.

A nuk e kanë vrarë mendjen ata, që ta kuptojnë se shoku i tyre (Pejgamberi) nuk është i çmendur?! Ai është vetëm një paralajmërues i qartë.

A nuk vëzhgojnë ata sundimin e qiejve e të Tokës e gjithçka që krijoi Allahu dhe të mendojnë se fundi i tyre mund të jetë afër?! Në cilën shpallje pas kësaj do të besojnë?!

Atë që Allahu e humb, nuk ka kush ta udhëzojë. Ai i lë ata të bredhin verbërisht në humbjen e tyre.

Të pyesin ty (o Muhamed) për çastin e Kiametit se kur do të ndodhë. Thuaju: "Dija për të është vetëm te Zoti im. Vetëm Ai do ta bëjë atë të shfaqet në kohën e tij. Ai do të jetë i rëndë për qiejt dhe Tokën, do t'ju vijë krejt papritur." Të pyesin sikur ti e di mirë. Thuaju: "Dija për të është vetëm tek Allahu, por shumica e njerëzve nuk e dinë."

Thuaj: "Unë nuk mund t'i bëj vetes as dobi, as dëm, përveç aq sa do Allahu. Vërtet, sikur ta dija të padukshmen, do t'i shtoja të mirat dhe nuk do të më prekte asnjë e keqe. Unë jam vetëm një paralajmërues dhe përgëzues për njerëzit që besojnë.

Është Ai që ju krijoi prej një njeriu të vetëm, nga i cili krijoi bashkëshorten e tij, që të gjejë prehje tek ajo. Kur ai bashkohet me të, ajo bëhet me një barrë të lehtë, duke e mbajtur (për një kohë) me lehtësi. Pastaj, kur të rëndohet, ata të dy e lusin Allahun, Zotin e tyre: "Nëse na jep fëmijë të shëndoshë, me siguri do të jemi mirënjohës."

Por, kur Ai u jep atyre fëmijë të shëndoshë, ata i veshin Allahut ortakë në atë që u dhuron. I Lartësuar është Allahu mbi çdo gjë që i veshin ata.

Mos vallë, ia veshin Atij si ortakë ata që nuk mund të krijojnë asgjë, madje vetë janë të krijuar?!

Ata nuk mund t'u ndihmojnë atyre e as vetvetes.

Nëse i thirrni në rrugën e drejtë, ata nuk do t'ju ndjekin. Është krejt njësoj nëse i thërrisni apo heshtni.

Ata që ju u luteni pos Allahut janë robër sikurse ju, pra, lutjunu atyre dhe le t'ju përgjigjen, nëse e thoni të vërtetën!

A kanë ata këmbë për të ecur, duar për të kapur, sy për të parë ose veshë për të dëgjuar? Thuaj: "Thirrni idhujt tuaj, pastaj ngrini kurthe kundër meje, pa më lënë kohë.

Mbrojtësi im është Allahu, i Cili ka zbritur Librin dhe Ai i mbron të devotshmit.

Ndërkaq, ata të cilëve ju u luteni pos Tij, nuk mund t'ju ndihmojnë juve e as vetvetes."

Nëse i thërret në rrugë të drejtë, ata nuk dëgjojnë. Ti i vëren duke të shikuar, por ata nuk shohin.

Tregohu zemërgjerë, urdhëro për punë të mira dhe largohu nga të paditurit.

Nëse të kap ndonjë cytje nga shejtani, kërkoji mbrojtje Allahut, sepse Ai është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Ata që i frikësohen Allahut, kur i kap ndonjë tundim nga shejtani, ftillohen dhe menjëherë vijnë në vete.

Ndërsa vëllezërit e tyre (shejtanët) i çojnë në humbje pandërprerë.

Kur nuk u sjell ndonjë ajet, ata thonë: "Sikur të sajoje ndonjë!" Thuaj: "Unë ndjek vetëm atë që më shpallet nga Zoti im. Ky (Kuran) është provë e qartë nga Zoti juaj dhe udhërrëfyes e mëshirë për njerëzit që besojnë."

Kur të këndohet Kurani, dëgjojeni me vëmendje dhe heshtni, në mënyrë që të mëshiroheni.

Dhe kujtoje Zotin tënd më vete, me përulje e frikë, pa e ngritur zërin, në mëngjes e në mbrëmje, e mos u bëj nga të shkujdesurit.

Vërtet, ata (melekët) që janë afër Zotit tënd nuk e përbuzin adhurimin e Tij. Ata e madhërojnë Atë dhe Atij i bëjnë sexhde.

Të pyesin ty (o Muhamed) për plaçkën e luftës. Thuaju: "Plaçka e luftës i takon Allahut dhe të Dërguarit. Pra, kini frikë Allahun, rregulloni marrëdhëniet midis jush dhe bindjuni Allahut e të Dërguarit të Tij, nëse jeni besimtarë të vërtetë."

Besimtarët e vërtetë janë ata, zemrat e të cilëve drithërohen kur përmendet Allahu dhe kur u lexohen ajetet e Tij u shtohet imani dhe vetëm te Zoti i tyre mbështeten,

të cilët falin namazin dhe japin nga ajo që Ne u kemi dhënë.

Pikërisht këta janë besimtarët e vërtetë. Ata do të kenë shkallë të larta te Zoti i tyre dhe falje e furnizim bujar.

Zoti yt të nxori nga shtëpia jote me të vërtetën, edhe pse këtë e urrenin një grup besimtarësh.

Ata fjalëtoheshin me ty për të vërtetën pasi u bë e qartë, sikur të ishin duke u çuar drejt vdekjes duke e parë.

Kujtoni kur Allahu ju premtoi që njëri nga dy grupet do të jetë juaji, ndërkohë që ju dëshironit që ai pa fuqi luftarake të ishte juaji, por Allahu dëshironte ta jetësonte të vërtetën me Fjalët e Tij dhe t'i shfaroste jobesimtarët,

për të bërë të Vërtetën ngadhënjyese dhe për të shuar të pavërtetën, edhe pse këtë e urrejnë keqbërësit.

Kur kërkuat ndihmë nga Zoti juaj (në Bedër) e Ai ju përgjigj: "Unë do t'ju mbështes me një mijë melekë që vijnë njëri pas tjetrit."

Allahu e bëri këtë vetëm si përgëzim dhe për t'i qetësuar zemrat tuaja. Fitorja vjen vetëm nga Allahu. Vërtet, Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Urtë.

Kujtoni kur Ai bëri që të bini në dremitje si siguri prej Tij dhe dërgoi shi nga qielli për t'ju pastruar, për t'jua hequr ndyrësinë e shejtanit, për t'jua forcuar zemrat dhe për t'jua bërë të qëndrueshme këmbët.

Kur Zoti yt i frymëzoi melekët: "Unë jam me ju, andaj forconi ata që besojnë. Unë do të shtie tmerrin në zemrat e jobesimtarëve, prandaj goditini në qafa dhe goditini në të gjithë gishtërinjtë."

Kjo, se ata iu kundërvunë Allahut dhe të Dërguarit të Tij. E kushdo që i kundërvihet Allahut dhe të Dërguarit të Tij, le ta dijë se Allahu është i rreptë në ndëshkim.

Kjo është për ju, prandaj shijojeni atë, e për jobesimtarët do të ketë dënim me Zjarr.

O besimtarë, kur të ndesheni me jobesimtarët në betejë, mos ua ktheni shpinën.

Kushdo që ua kthen shpinën atyre atë ditë, – përveçse si taktikë e luftës a për t’iu bashkuar një grupi tjetër, – ai do të marrë zemërimin e Allahut dhe vendbanimi i tij do të jetë Xhehenemi. Eh, sa përfundim i keq që është ai!

Nuk ishit ju që i vratë ata, por ishte Allahu Ai që i vrau, as ishe ti (o Muhamed) ai që i gjuajti, por ishte Allahu Ai që gjuante, me qëllim që t'i sprovonte besimtarët me një dhuratë të mirë. Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Kjo (ishte sprova juaj) dhe dijeni se Allahu dobëson kurthet e jobesimtarëve!

Nëse ju (jobesimtarë) po kërkoni vendimin, vendimi (i fitores kundër jush) erdhi tashmë. E, nëse ndaloni, është më mirë për ju. Por, nëse ju ktheheni (për të luftuar besimtarët), kthehemi edhe Ne (për t'i ndihmuar ata kundër jush). Turma juaj nuk do t'ju bëjë dobi aspak, edhe po qenë shumë, sepse Allahu është me besimtarët!

O besimtarë! Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit të Tij e mos ia ktheni shpinën, ndërkohë që ju dëgjoni (Kuranin).

Dhe mos u bëni si ata që thonë: "Dëgjuam", ndërsa në të vërtetë nuk dëgjojnë.

Krijesat më të këqija tek Allahu janë ata që janë të shurdhër dhe memecë (ndaj së vërtetës), të cilët nuk kuptojnë.

Po të dinte Allahu ndonjë të mirë tek ata, do t'i bënte të dëgjonin. Por, edhe sikur t'i bënte të dëgjojnë, ata do të shmangeshin duke kthyer shpinën.

O besimtarë! Përgjigjiuni Allahut e të Dërguarit kur ju thërret në atë që ju jep jetë, dhe dijeni se Allahu ndërhyn ndërmjet njeriut e zemrës së tij dhe vetëm tek Ai do të tuboheni të gjithë.

Ruajuni dënimit, i cili nuk i godet vetëm keqbërësit nga mesi juaj dhe dijeni se Allahu është i rreptë në ndëshkim!

Dhe kujtoni kur ishit të paktë në numër dhe të pafuqishëm në tokë e frikoheshit se njerëzit do t'ju gllabëronin. Pastaj Ai ju strehoi e ju forcoi me ndihmën e Tij dhe ju begatoi me të mira, që të falënderoni.

O ju që besoni! Mos e tradhtoni Allahun e të Dërguarin dhe mos i tradhtoni amanetet tuaja me vetëdije.

Dijeni se pasuria dhe fëmijët tuaj janë vetëm sprovë dhe se tek Allahu është shpërblimi i madh.

O besimtarë! Nëse i frikësoheni Allahut, Ai do t'ju japë aftësinë për të dalluar të vërtetën nga e kota, do t'jua shlyejë gjynahet dhe do t'ju falë. Allahu është Zotëruesi i mirësisë së madhe.

Kujto kur jobesimtarët thurnin kurthe kundër teje: për të të zënë rob, për të të vrarë ose për të të dëbuar. Ata ngrenë kurthe, por edhe Allahu ngre kurthe (kundër tyre), e Allahu më së miri di të ngrejë kurthe.

Kur u lexohen ajetet Tona, ata thonë: "I kemi dëgjuar tashmë. Po të donim, edhe ne do të mund të thoshim diçka të tillë. Por këto nuk janë gjë tjetër, veçse trillime të të parëve."

Dhe (kujto) kur ata thanë: "O Allah, nëse kjo është e vërteta nga ana Jote, atëherë na lësho rrebesh gurësh nga qielli ose na sill një dënim të dhembshëm."

Por, Allahu nuk do t'i dënojë ata përderisa ti (o Muhamed) je në mesin e tyre dhe Allahu nuk do t'i dënojë ata përderisa kërkojnë falje.

E përse të mos i dënojë Allahu, kur ata pengojnë (njerëzit) nga Xhamia e Shenjtë, edhe pse nuk janë kujdestarët e saj?! Kujdestarët e saj të vërtetë janë vetëm ata që i frikësohen Allahut, por shumica e tyre nuk e dinë.

Lutja e tyre në Shtëpinë e Shenjtë nuk ishte gjë tjetër veçse fishkëllimë dhe rrahje duarsh. Prandaj, shijojeni dënimin për shkak se nuk besonit!

Jobesimtarët e shpenzojnë pasurinë e tyre për të penguar (njerëzit) nga rruga e Allahut. Ata do ta shpenzojnë atë, por në fund do të jetë dëshpërim për ta, e pastaj do të mposhten. Ata që nuk besojnë në Xhehenem, do të tubohen,

në mënyrë që Allahu t'i ndajë të këqijtë nga të mirët e t'i mbledhë të këqijtë një mbi një e pastaj t'i hedhë të gjithë në Xhehenem. Këta janë të humburit.

Thuaju atyre që nuk besojnë se, nëse heqin dorë (nga mosbesimi), do t'u falet e kaluara, por, nëse vazhdojnë, atëherë le ta kujtojnë dënimin e të mëparshmëve.

Luftojini ata derisa të mos ketë më fitne (mosbesim) dhe tërë feja t'i kushtohet vetëm Allahut. E, nëse heqin dorë, atëherë Allahu sheh çdo gjë që bëjnë ata.

Por, nëse ata kthejnë shpinën, atëherë dijeni se Allahu është Mbrojtësi juaj. Sa Mbrojtës dhe Ndihmës i shkëlqyer që është Ai!

Dijeni se çfarëdo që fitoni nga plaçka e luftës, një e pesta i takon Allahut, të Dërguarit e farefisit të tij, jetimëve, skamnorëve dhe udhëtarit të mbetur rrugës, nëse njëmend e besoni Allahun dhe atë që ia shpallëm robit Tonë në ditën e dallimit (të së vërtetës nga e kota), ditën kur u ndeshën dy ushtritë (në Bedër). Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Kur ju ishit në anën e afërt të Luginës (së Bedrit) e ata në anën e largët, kurse karvani ishte poshtë jush, edhe sikur të kishit caktuar një takim, nuk do të mund të takoheshit në kohën e caktuar, por (kjo ndodhi) me qëllim që Allahu të përmbushë një ngjarje që ishte e caktuar dhe në mënyrë që kush vdiq të vdiste pas provave të qarta dhe të jetonte ai që mbeti gjallë pas provave të qarta. Vërtet, Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

(Kujto) kur Allahu t'i tregoi ata në ëndërr pak në numër. Sikur t'jua tregonte ata shumë, ju do të humbisnit guximin e do të kundërshtoheshit lidhur me atë çështje, por Allahu ju ruajti. Pa dyshim, Allahu e di mirë çfarë ka në gjokse.

Kur u ndeshët, Ai bëri që ata të dukeshin pak në sytë tuaj dhe ju të dukeshit pak në sytë e tyre, në mënyrë që Allahu të përmbushte atë që tashmë ishte caktuar. E, tek Allahu kthehen të gjitha çështjet.

O ju që besoni, kur të ndesheni me ndonjë grup (në betejë), qëndroni të patundur dhe përmendeni Allahun shumë, që të fitoni.

Bindjuni Allahut dhe të Dërguarit të Tij e mos u grindni me njëri-tjetrin, se do të humbni guximin e do t'ju lërë fuqia. Dhe jini të qëndrueshëm, se, pa dyshim, Allahu është me durimtarët.

E mos u bëni si ata që dolën nga shtëpitë e tyre duke u krekosur e për t'u dukur para njerëzve, duke dashur t'i pengojnë njerëzit nga rruga e Allahut, sepse Allahu e di mirë çfarë bëjnë ata.

Shejtani ua hijeshoi punët e tyre (të këqija) dhe u tha: "Sot nuk do të mund t'ju mposhtë askush dhe unë jam mbrojtës juaji." Por, kur u ndeshën dy ushtritë, ai iku duke thënë: "Unë s'kam të bëj asgjë me ju. Unë shoh atë që ju nuk e shihni. Njëmend, unë i frikësohem Allahut, se Allahu është i rreptë në ndëshkim."

Dyfytyrëshit dhe ata që kishin sëmundje në zemrat e tyre, thanë: "Këta i ka mashtruar feja e tyre." Por, kushdo që i mbështetet Allahut, le ta dijë se, me të vërtetë, Allahu është i Plotfuqishëm, i Urtë.

Eh, sikur t'i shihje melekët kur ua marrin shpirtrat jobesimtarëve, duke i goditur në fytyrë e në kurriz (e duke u thënë): "Shijoni dënimin e Zjarrit flakërues!

Këtë (dënim) e keni për shkak të asaj që bëtë me duart tuaja, se Allahu nuk është i padrejtë ndaj robërve të Vet."

Ashtu siç u ndodhi njerëzve të Faraonit dhe atyre që ishin para tyre, të cilët i mohuan ajetet (shpalljet dhe shenjat) e Allahut, ndërkohë që Allahu i shkatërroi për gjynahet që bënë. Me të vërtetë, Allahu është i Fuqishëm dhe i rreptë në ndëshkim.

Kjo, për shkak se Allahu nuk ndryshon kurrë bekimet që ia ka dhuruar një populli derisa ata të ndryshojnë atë që kanë në vetvete. Me të vërtetë, Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Kështu u ndodhi njerëzve të Faraonit dhe atyre që ishin para tyre, të cilët përgënjeshtruan ajetet e Zotit të tyre, prandaj i shkatërruam për shkak të gjynaheve të tyre, ndërkaq njerëzit e Faraonit i fundosëm. Ata ishin të gjithë keqbërës.

Krijesat më të këqija tek Allahu janë ata që mohojnë e nuk besojnë,

ata me të cilët ke lidhur marrëveshje, por që e thyejnë marrëveshjen çdoherë dhe nuk i frikësohen Allahut.

Nëse i has në luftë, shpartalloji përmes tyre edhe ata që u qëndrojnë pas, që të marrin mësim.

Nëse i frikësohesh tradhtisë së ndonjë populli, atëherë prishe marrëveshjen haptazi që ta kuptojnë edhe ata, sepse Allahu nuk i do tradhtarët.

Kurrsesi le të mos kujtojnë jobesimtarët se kanë arritur të ikin (nga dënimi), se, në të vërtetë, ata nuk mund të shpëtojnë.

Përgatituni kundër tyre sa të keni mundësi me forcë e kuaj, që t'i tmerroni kështu armiqtë e Allahut dhe armiqtë tuaj, si dhe disa të tjerë përveç tyre, të cilët ju nuk i njihni, por Allahu i di ata. Çfarëdo që jepni në rrugën e Allahut, do t'ju shpërblehet plotësisht dhe nuk do t'ju bëhet padrejtësi.

Nëse ata anojnë drejt paqes, atëherë ano edhe ti drejt saj dhe mbështetju Allahut, se, pa dyshim, Ai është Gjithëdëgjuesi, i Gjithëdijshmi.

Por, nëse ata duan të të mashtrojnë, atëherë ty të mjafton Allahu. Ai është që të mbështeti me ndihmën e Tij dhe me besimtarët

dhe ua bashkoi zemrat. Sikur të shpenzoje gjithçka që gjendet në tokë, s'do të mund t'i bashkoje zemrat e tyre, por Allahu i bashkoi ato. Me të vërtetë, Ai është i Plotfuqishëm dhe i Urtë.

O Pejgamber! Allahu të mjafton ty dhe besimtarëve që të ndjekin.

O Pejgamber! Nxiti besimtarët për luftë! Nëse ndër ju gjenden njëzet durimtarë, ata do të mposhtin dyqind (jobesimtarë); e, nëse ndër ju gjenden njëqind, ata do të mposhtin një mijë jobesimtarë, sepse ata janë njerëz që nuk kuptojnë.

Tash Allahu jua lehtësoi, meqë e dinte se keni ligështi. Pra, nëse gjenden nga ju njëqind durimtarë, ata do të mposhtin dyqind (jobesimtarë); e, nëse ndër ju gjenden një mijë, ata do të mposhtin dy mijë (jobesimtarë), me lejen e Allahut. Allahu është me durimtarët.

Nuk i takon një pejgamberi të ketë robër derisa të fuqizohet në tokë. Ju dëshironi mirësitë e kësaj bote, por Allahu dëshiron (për ju) botën tjetër. Allahu është i Plotfuqishëm, i Urtë.

Sikur të mos ishte një vendim paraprak nga Allahu (që lejonte prenë e luftës), do t'ju godiste një dënim i madh për atë që morët.

Gëzojeni pra prenë e luftës që fituat si diçka të lejuar e të mirë dhe kijeni frikë Allahun, se Allahu është vërtet Falës i madh e Mëshirëplotë.

O Pejgamber! Thuaju robërve që janë në duart tuaja: "Nëse Allahu di ndonjë të mirë në zemrat tuaja, do t'ju japë diçka më të mirë sesa ajo që ju është marrë dhe do t'ju falë, se Allahu është Falës i madh e Mëshirëplotë."

Por, nëse ata duan të të tradhtojnë, ata e kanë tradhtuar Allahun më parë dhe Allahu ta mundësoi të ngadhënjesh kundër tyre. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.

Me të vërtetë, ata që besuan, mërguan dhe luftuan me pasurinë dhe jetën e tyre në rrugën e Allahut, si dhe ata që u dhanë strehim e ndihmë, janë miq të njëri-tjetrit. E, sa u përket atyre që besuan, por nuk mërguan, ju nuk jeni përgjegjës për mbrojtjen e tyre derisa të mërgojnë. Por, nëse ata kërkojnë ndihmën tuaj në çështjen e fesë, atëherë e keni për detyrë t'u ndihmoni, përveç kundër atyre me të cilët keni marrëveshje. Allahu sheh mirë gjithçka që bëni.

Ndërkaq, ata që nuk besuan janë miq të njëri-tjetrit. Nëse ju (besimtarët) nuk veproni njëjtë (duke u bërë miq të njëri-tjetrit), do të ketë tundime e çrregullime të mëdha në Tokë.

Ata që besuan, mërguan dhe luftuan në rrugën e Allahut dhe ata që u dhanë strehim e ndihmë, janë besimtarë të vërtetë; për ta do të ketë falje e furnizim bujar.

Edhe ata që besuan më vonë dhe mërguan e luftuan bashkë me ju, janë prej jush. Por ata (besimtarë) që kanë lidhje gjaku janë më të afërt me njëri-tjetrin (në çështjen e trashëgimisë) sipas Librit të Allahut. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Lirim i shpallur nga Allahu dhe i Dërguari i Tij prej çdolloj detyrimi ndaj idhujtarëve me të cilët kishit lidhur marrëveshje.

"Prandaj, lëvizni lirisht në tokë për katër muaj, por dijeni se nuk mund t'i shpëtoni Allahut dhe se Allahu do t'i poshtërojë jobesimtarët."

Pra, shpallje nga Allahu dhe i Dërguari i Tij drejtuar njerëzve në Ditën e Haxhit të Madh, se Allahu dhe i Dërguari i Tij janë të lirë nga detyrimi ndaj idhujtarëve. Nëse pendoheni, është më mirë për ju, por, nëse ktheni shpinën, atëherë dijeni se nuk mund t'i shpëtoni Allahut. Pra, njoftoji jobesimtarët për një dënim të dhembshëm.

Me përjashtim të atyre idhujtarëve, me të cilët keni marrëveshje dhe që nuk e kanë shkelur atë e as kanë përkrahur dikë kundër jush, – pra, zbatojeni marrëveshjen me ta deri në fund të afatit. Vërtet, Allahu i do ata që i frikësohen Atij.

Pastaj, kur të kalojnë (katër) muajt e shenjtë, vritni idhujtarët kudo që t'i gjeni, kapini, rrethojini dhe rrini në pritë për ta në çdo rrugë. Por, nëse pendohen, e falin namazin dhe japin zekatin, atëherë lirojini, se Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Nëse ndonjëri prej idhujtarëve kërkon prej teje mbrojtje, jepja atij, që të dëgjojë Fjalën e Allahut, pastaj përcille deri në vendin e tij të sigurt; kjo për shkak se ata janë popull që nuk dinë.

Si mund të kenë idhujtarët marrëveshje me Allahun dhe me të Dërguarin e Tij, përveç atyre me të cilët keni lidhur marrëveshje në Xhaminë e Shenjtë? Nëse ata e përmbushin zotimin e tyre ndaj jush, atëherë ju përmbusheni zotimin tuaj ndaj tyre, sepse Allahu i do ata që i frikësohen Atij.

Si (mund të ketë marrëveshje me ta), kur ata, nëse arrijnë t'ju mposhtin, nuk respektojnë as lidhjet farefisnore e as marrëveshjet? Ata ju kënaqin me gjuhët e tyre, ndërkohë që zemrat e tyre e urrejnë atë dhe shumica e tyre janë të pabindur.

Ata i kanë shitur ajetet e Allahut për një çmim të vogël dhe i kanë penguar (njerëzit) nga rruga e Tij. Sa e shëmtuar është ajo që bënë!

Ata nuk respektojnë lidhjet farefisnore, as marrëveshjet në lidhje me besimtarët. Pikërisht këta janë tejkaluesit e kufijve.

Por, nëse pendohen, falin namazin dhe japin zekatin, atëherë ata janë vëllezërit tuaj në fe. Ne ua sqarojmë ajetet njerëzve që dinë.

Por, nëse ata thyejnë betimet pas lidhjes së marrëveshjes dhe jua shajnë fenë, atëherë luftoni prijësit e mosbesimit, – meqë ata nuk kanë besë, – që të heqin dorë.

A nuk do të luftoni kundër njerëzve që thyen betimet e tyre, u përpoqën ta dëbojnë të Dërguarin dhe janë ata që filluan luftën të parët kundër jush? Mos vallë keni frikë prej tyre? Allahu meriton shumë më shumë që t'i frikësoheni, nëse jeni besimtarë të vërtetë!

Luftoni ata, që Allahu t'i ndëshkojë me duart tuaja, t'i poshtërojë, t'ju japë fitore mbi ta dhe t'i qetësojë zemrat e njerëzve besimtarë

dhe të largojë zemërimin nga zemrat e tyre. Allahu ia pranon pendimin kujt të dojë. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.

A mendoni se do të liheni pa u provuar para se të zbulojë Allahu ata nga ju që luftuan (sinqerisht) dhe nuk morën aleatë përveç Allahut, të Dërguarit të Tij dhe besimtarëve? Allahu është i Gjithëdijshëm për atë që punoni.

Nuk u takon idhujtarëve të përkujdesen për xhamitë e Allahut, duke qenë se ata vetë dëshmojnë se janë jobesimtarë. Veprat e tyre do të asgjësohen dhe ata do të qëndrojnë në Zjarr përgjithmonë.

Mirëmbajtja e xhamive të Allahut u takon vetëm atyre që besojnë Allahun e Ditën e Fundit, që e falin namazin, e japin zekatin dhe nuk i frikësohen askujt përveç Allahut. Vërtet, këta janë të udhëzuar në rrugë të drejtë.

A kujtoni se ai që u jep ujë haxhilerëve dhe mirëmban Xhaminë e Shenjtë është njësoj si ai që beson Allahun e Ditën e Fundit dhe lufton në rrugën e Allahut?! Këta nuk janë të barabartë para Allahut. Allahu nuk e udhëzon në rrugë të drejtë popullin zullumqar.

Ata që besuan, mërguan dhe luftuan në rrugën e Allahut me pasurinë dhe jetën e tyre janë në shkallë më të lartë tek Allahu. Këta janë ngadhënjimtarët e vërtetë.

Zoti i tyre i përgëzon ata me mëshirën e me kënaqësinë e Tij dhe me kopshte të Xhenetit, ku do të kenë lumturi të përhershme.

Aty do të jenë pafundësisht. Vërtet, tek Allahu është shpërblimi i madh.

O ju që besuat, mos i merrni për miq baballarët dhe vëllezërit tuaj nëse ata zgjedhin mosbesimin në vend të besimit. Kushdo nga ju që i merr ata për miq, është zullumqar.

Thuaj: "Nëse baballarët tuaj, fëmijët tuaj, vëllezërit tuaj, bashkëshortet tuaja, farefisi juaj, pasuria që keni fituar, tregtia që keni frikë se do ta humbni dhe shtëpitë që i keni për zemër, (nëse këto) janë më të dashura për ju se Allahu, i Dërguari i Tij dhe lufta në rrugën e Tij, atëherë pritni derisa Allahu të zbatojë vendimin e Tij! Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë njerëzit e pabindur."

Allahu ju ka dhënë fitore në shumë beteja, e edhe në Ditën e Hunejnit kur ju mahniti numri juaj i madh, por nuk ju bëri dobi aspak, madje Toka, me gjithë gjerësinë e saj, ju duk e ngushtë, pastaj ia mbathët duke kthyer shpinën.

Pastaj Allahu zbriti qetësinë e Tij mbi të Dërguarin e Tij e mbi besimtarët dhe dërgoi ushtri të cilat ju nuk i shihnit dhe i ndëshkoi ata që nuk besuan. Ky ishte ndëshkimi i jobesimtarëve.

Pastaj Allahu ia pranon pendimin kujt të dojë, se Allahu është Falës i madh e Mëshirëplotë.

O besimtarë! Idhujtarët, në të vërtetë, janë të papastër, prandaj mos i lini t'i afrohen Xhamisë së Shenjtë pas këtij viti. Nëse i frikësoheni varfërisë, nëse do Allahu, Ai do t'ju pasurojë me dhuntitë e Veta. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm, i Urtë.

Luftoni ata që nuk besojnë Allahun dhe Ditën e Fundit, që nuk e konsiderojnë të ndaluar atë që Allahu dhe i Dërguari i Tij e kanë ndaluar dhe nuk e pranojnë fenë e vërtetë, nga radhët e ithtarëve të Librit, derisa të japin xhizjen (taksën) me duart e veta, duke qenë të përulur.

Hebrenjtë thonë: "Uzejri është biri i Allahut", kurse të krishterët thonë: "Mesihu (Isai) është biri i Allahut." Këto janë thjesht fjalë që ata i thonë, duke imituar fjalët e jobesimtarëve para tyre. Allahu i shkatërroftë! Si mund të mashtrohen?!

Ata i kanë marrë rabinët dhe murgjit e tyre për zot përveç Allahut, si dhe Mesihun, birin e Merjemes, ndonëse janë urdhëruar të adhurojnë një Zot, të Vetmin; askush nuk ka të drejtë të adhurohet përveç Tij. I lartësuar është Ai mbi gjithçka që i shoqërojnë.

Ata duan ta shuajnë dritën e Allahut me gojën e tyre, por Allahu s'pranon ndryshe, veçse ta përsosë dritën e Tij, edhe nëse e urrejnë jobesimtarët.

Është Ai që e dërgoi të Dërguarin e Tij me udhëzimin dhe fenë e vërtetë, që ta bëjë mbizotëruese mbi të gjitha fetë, edhe pse këtë e urrejnë idhujtarët.

O ju që besoni! Në të vërtetë, shumë rabinë dhe murgj gllabërojnë pasurinë e njerëzve në mënyrë të paligjshme dhe i pengojnë njerëzit nga rruga e Allahut. Ata që grumbullojnë arin e argjendin dhe nuk e shpenzojnë në rrugë të Allahut, njoftoji për një dënim të dhembshëm.

Ditën kur thesaret e tyre do të nxehen në Zjarrin e Xhehenemit dhe me të do t'u njollosen ballët, anët dhe shpinat e tyre (e do t'u thuhet): "Kjo është ajo që grumbulluat për veten tuaj. Shijoni pra (dënimin për) atë që grumbulluat."

Numri i muajve tek Allahu është dymbëdhjetë, sipas Librit të Allahut, që nga dita që krijoi qiejt dhe Tokën; nga të cilët katër janë të shenjtë. Kjo është rruga e drejtë, andaj mos i bëni zullum vetvetes në këta muaj dhe luftoni të gjithë kundër idhujtarëve, ashtu si luftojnë ata të gjithë kundër jush. Dijeni se Allahu është me ata që i frikësohen Atij.

Shtyrja e (një muaji) është vetëm shtim i mosbesimit, i cili i çon ata në humbje të mëtejshme. Ata e shpallin atë muaj të lejuar në një vit dhe të shenjtë vitin tjetër, në mënyrë që të përputhen me numrin e muajve që Allahu i ka shpallur të shenjtë, duke e lejuar atë që Allahu e ka ndaluar. Atyre u janë hijeshuar veprat e tyre të këqija, e, Allahu nuk e udhëzon në rrugë të drejtë popullin jobesimtar.

O ju që besoni! Ç'është me ju që, kur ju kërkohet të dilni në luftë në rrugën e Allahut, ju kapeni fort për toke? A jeni të kënaqur me jetën e kësaj bote në vend të botës tjetër? Kënaqësia e jetës së kësaj bote në krahasim me atë të botës tjetër është tepër e vogël.

Nëse nuk dilni në luftë, Ai do t'ju dënojë me një dënim të dhembshëm dhe do t'ju zëvendësojë me një popull tjetër. Ju nuk mund t'i bëni asnjë dëm Atij, sepse Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Nëse ju nuk e përkrahni atë (Pejgamberin), atëherë Allahu e ka përkrahur atë kur jobesimtarët e detyruan të largohej; kur ishte i dyti nga të dy në shpellë – i tha shokut të tij (Ebu Bekrit): "Mos u pikëllo, se Allahu është me ne!" Pas kësaj, Allahu zbriti qetësinë e Tij mbi të, e mbështeti me ushtarë që nuk i shihnit, dhe bëri që fjala e jobesimtarëve të jetë më e ulëta, kurse Fjala e Allahut të jetë më e larta. Allahu është i Plotfuqishëm, i Urtë.

Dilni në luftë, në lehtësi e në vështirësi dhe luftoni në rrugën e Allahut me pasurinë dhe jetën tuaj. Kjo është më mirë për ju, sikur ta dinit.

Nëse do të kishte qenë një fitore e lehtë dhe një udhëtim i shkurtër, ata (dyfytyrëshit) do të të kishin ndjekur, por rruga u dukej shumë e largët. Ata do të betohen në Allahun: "Sikur të kishim mundësi, do të dilnim (në luftë) bashkë me ju." Ata shkatërrojnë kështu vetveten. Allahu e di se ata janë gënjeshtarë.

Allahu të faltë (o Muhamed)! Po pse ua lejove (të mos dalin në luftë) para se të të bëhej e qartë se cilët thoshin të vërtetën dhe cilët ishin gënjeshtarë?

Ata që besojnë Allahun dhe Ditën e Fundit nuk të kërkojnë që të lirohen nga lufta me pasurinë dhe jetën e tyre në rrugën e Allahut. Allahu i di mirë ata që i frikësohen Atij.

Vetëm ata që nuk besojnë në Allahun dhe në Ditën e Fundit kërkojnë leje për t'u liruar. Ata kanë dyshime në zemrat e tyre, kështu që vazhdojnë të luhaten në dyshimet e tyre.

Nëse ata do të kishin synuar vërtet të dilnin në luftë, do të kishin bërë përgatitjet e nevojshme për të. Por, Allahu nuk e pëlqeu daljen e tyre, prandaj ua bëri të rëndë dhe u tha: "Rrini me ata (të paaftë) që nuk luftojnë!"

Sikur ata të kishin dalë me ju, vetëm do t'jua shtonin të keqen dhe do të nxitonin të mbillnin ngatërresa mes jush, duke dashur t'ju përçajnë, e në radhët tuaja ka të atillë që ua vënë veshin. Allahu i njeh mirë zullumqarët.

Ata edhe më parë përpiqeshin të bënin përçarje e t'i ngatërronin punët, derisa erdhi e vërteta (fitorja) dhe u ngrit feja e Allahut, ndonëse e urrenin.

Ka disa prej tyre që thonë: "Më lër të mungoj (në luftë) e mos më vër në sprovë." Vini re, ata tashmë kanë rënë në sprovë. Me siguri, Xhehenemi do t'i përfshijë jobesimtarët.

Nëse të ndodh diçka e mirë, ata hidhërohen, e, nëse të godet ndonjë fatkeqësi, ata thonë: "Ne i kemi marrë masat paraprake" dhe largohen të gëzuar.

Thuaj: "Nuk do të na ndodhë asgjë përveç asaj që na ka caktuar Allahu; Ai është Mbrojtësi ynë dhe vetëm Allahut le t'i mbështeten besimtarët."

Thuaj: "Çfarë pritni të na ndodhë, përveçse njërës prej dy të mirave (fitores ose shehidllëkut)? Ndërkaq, ne presim që Allahu t'ju godasë me dënim nga Ai Vetë ose me duart tona. Pritni pra, se edhe ne po presim me ju."

Thuaj: "Shpenzoni me dëshirë ose pa dëshirë, kurrsesi nuk do t'ju pranohet, sepse ju, në të vërtetë, jeni popull i pabindur.

Arsyeja që e pengon pranimin e shpenzimeve të tyre është se ata nuk besojnë Allahun dhe të Dërguarin e Tij, nuk vijnë në namaz përveçse me përtesë dhe nuk shpenzojnë ndryshe, veçse pa dëshirë.

Prandaj, të të mos bëjnë përshtypje pasuria dhe fëmijët e tyre, sepse Allahu synon vetëm që t'i ndëshkojë nëpërmjet tyre në jetën e kësaj bote dhe t'u dalë shpirti duke qenë jobesimtarë.

Ata betohen në Allahun se janë me ty, por në të vërtetë ata nuk janë me ty, por janë frikacakë.

Nëse do të mund të gjenin ndonjë strehim, shpellë ose vend për t'u fshehur, do të shkonin me nxitim.

Disa nga ata të qortojnë lidhur me lëmoshën: nëse u jepet diçka prej saj, ata kënaqen, por, nëse nuk u jepet, ankohen menjëherë.

Sikur të kënaqeshin me atë që u dha Allahu dhe i Dërguari i Tij e të thoshin: "Na mjafton Allahu. Allahu do të na japë nga Mirësitë e Veta, e edhe i Dërguari i Tij. Vetëm tek Allahu i kemi shpresat!"

Lëmosha (zekati) është vetëm për të varfrit, për nevojtarët; për punonjësit e ngarkuar me këtë përgjegjësi, për ata që duhen përfituar zemrat e tyre (në Islam), për lirimin e robërve, për ata që kanë borxhe, për (luftë në) rrugën e Allahut dhe për udhëtarin e mbetur rrugës. Ky është caktim i detyrueshëm nga Allahu. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.

Në mesin e tyre (dyfytyrëshve) ka disa që fyejnë Pejgamberin dhe thonë: "Ai dëgjon çdo gjë që i thuhet." Thuaju: "Ai dëgjon atë që është e mirë për ju. Ai beson në Allahun, u beson besimtarëve dhe është mëshirë për ata që besojnë nga mesi juaj. Ndërkaq, për ata që e lëndojnë të Dërguarin e Allahut do të ketë një dënim të dhembshëm."

Ata betohen në Allahun për t'ju kënaqur, por më e drejtë është të kërkojnë kënaqësinë e Allahut dhe të Dërguarit të Tij, nëse janë besimtarë.

A nuk e dinë ata se kushdo që kundërshton Allahun dhe të Dërguarin e Tij do të qëndrojë përgjithmonë në Zjarrin e Xhehenemit? Ky është poshtërimi i madh.

Dyfytyrëshit kanë frikë se do të shpallet ndonjë sure, e cila do t'i lajmërojë (besimtarët) për atë që fshehin në zemrat e tyre. Thuaju: "Vazhdoni të talleni, se Allahu me siguri do të zbulojë atë që i druheni."

Nëse i pyet ata, me siguri do të thonë: "Ne vetëm po bënim shaka e po argëtoheshim." Thuaju: "Vallë, me Allahun, me ajetet dhe me të Dërguarin e Tij po talleshit?!

Mos u shfajësoni! Ju e zbuluat mosbesimin (që e fshihnit), pas shfaqjes së besimit. Nëse disa prej jush i falim, të tjerët do t'i ndëshkojmë, sepse janë të këqij."

Dyfytyrëshit dhe dyfytyrëshet janë të gjithë njësoj; urdhërojnë për vepra të këqija e ndalojnë të mirat dhe janë dorështrënguar. Ata e harruan Allahun, andaj Ai i harroi ata. Pikërisht dyfytyrëshit janë të pabindurit.

Allahu u ka premtuar dyfytyrëshve e dyfytyrësheve dhe jobesimtarëve zjarrin e Xhehenemit, ku do të jenë përgjithmonë; ai do t'u mjaftojë atyre. Allahu i ka mallkuar ata dhe për ta do të ketë dënim të përhershëm.

Ju (o dyfytyrësh) jeni si ata para jush, që ishin më të fuqishëm se ju dhe kishin pasuri e fëmijë më shumë se ju. Ata u gëzuan me hisen e tyre (në këtë botë), e edhe ju u gëzuat me hisen tuaj, mu ashtu si u gëzuan ata që ishin para jush me hisen e tyre; dhe u lëshuat (në mosbesim) sikurse ata. Këtyre u janë asgjësuar veprat, në këtë botë dhe në tjetrën, e pikërisht këta janë të humburit.

A nuk kanë dëgjuar ata për popujt e mëparshëm: për popullin e Nuhut, të adëve e të themudëve, si dhe për popullin e Ibrahimit, për popullin e Medjenit dhe për qytetet e rrënuara (të popullit të Lutit)?! Atyre u erdhën të dërguarit e tyre me prova të qarta. Pra, Allahu nuk u bëri padrejtësi atyre, por ata i bënë padrejtësi vetvetes.

Besimtarët dhe besimtaret janë miq të njëri-tjetrit; urdhërojnë për vepra të mira dhe ndalojnë të këqijat, e falin namazin, japin zekatin dhe i binden Allahut dhe të Dërguarit të Tij. Këta do t'i mëshirojë Allahu, sepse Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Urtë.

Allahu u ka premtuar besimtarëve e besimtareve kopshte, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të qëndrojnë përgjithmonë, si dhe vendbanime të mrekullueshme në Xhenetet e Adnit (Përjetësisë) e kënaqësinë e Allahut, që është më e madhja. Kjo është fitorja madhështore.

O Pejgamber! Luftoji jobesimtarët e dyfytyrëshit dhe ji i ashpër ndaj tyre! Vendstrehimi i tyre do të jetë Xhehenemi. Eh, sa vendbanim i keq që është ai!

Ata betohen në Allahun se nuk e thanë atë (fjalë të keqe), por, në të vërtetë ata thanë fjalën e mosbesimit dhe nxorën në pah mosbesimin e tyre pas hyrjes në Islam dhe synuan të bëjnë diçka që nuk arritën ta bëjnë. Ata u zemëruan vetëm pse Allahu dhe i Dërguari i Tij i pasuruan ata me dhuntitë e Tij. Nëse pendohen, do të jetë më mirë për ta, por, nëse kundërshtojnë, Allahu do t'i ndëshkojë me një dënim të dhembshëm në këtë botë e në botën tjetër dhe ata nuk do të kenë kurrfarë mbrojtësi a ndihmëtari në Tokë.

Disa nga ata ia kanë dhënë besën Allahut (duke thënë): "Nëse Ai na jep nga mirësitë e Tij, ne patjetër se do të japim lëmoshë dhe do të jemi prej të mirëve."

Por, kur Ai u dha atyre nga mirësitë e Tij, ata u bënë dorështrënguar dhe u larguan duke kthyer shpinën.

Prandaj, Ai rrënjosi dyfytyrësinë në zemrat e tyre deri në Ditën kur do ta takojnë Atë, për shkak të thyerjes së premtimit që ia kishin dhënë Allahut dhe për shkak se gënjenin.

A nuk e dinë ata se Allahu i di fshehtësitë e pëshpëritjet e tyre dhe se Allahu është Njohësi i të gjitha fshehtësive?!

Ata që përqeshin besimtarët që japin lëmoshë vullnetarisht, të cilët nuk kanë asgjë për të dhënë përveç mundit të tyre e tallen me ta, le ta dinë se Allahu do të tallet me ta dhe për ta do të ketë dënim të dhembshëm.

Kërkove falje për ta ose nuk kërkove falje për ta; edhe sikur të kërkoje falje për ta shtatëdhjetë herë, Allahu nuk do t'i falte kurrë. Kjo, për shkak se ata e kanë mohuar Allahun dhe të Dërguarin e Tij. E, Allahu nuk e udhëzon në rrugë të drejtë popullin e pabindur.

Ata që mbetën pas, u gëzuan që nuk dolën me të Dërguarin e Allahut (në luftë) dhe nuk u pëlqente të luftonin me pasurinë dhe jetën e tyre në rrugën e Allahut, e thanë: "Mos dilni në vapë!" Thuaju: "Zjarri i Xhehenemit është edhe më i nxehtë." Sikur ta kuptonin!

Pra, le të qeshin pak e le të qajnë shumë, si ndëshkim për atë që kanë bërë.

Nëse Allahu të kthen te ndonjë grup prej tyre dhe ata të kërkojnë leje që të dalin me ty (në luftë), thuaju: "Kurrë nuk do të dilni me mua në luftë, as do të luftoni me mua kundër ndonjë armiku. Ju ishit të kënaqur që mbetët mbrapa herën e parë, kështu që rrini me ata që nuk dalin në luftë."

Kurrë mos ia fal namazin e xhenazes asnjërit prej tyre kur të vdesë, as mos qëndro pranë varrit të tij (për t'u lutur për të). Ata (dyfytyrëshit) mohuan Allahun e të Dërguarin e Tij dhe vdiqën duke qenë të pabindur.

Prandaj, të të mos bëjnë përshtypje pasuria dhe fëmijët e tyre, sepse Allahu synon vetëm që t'i ndëshkojë nëpërmjet tyre në jetën e kësaj bote dhe t'u dalë shpirti duke qenë jobesimtarë.

Sa herë që shpallet ndonjë sure ku thuhet: "Besoni Allahun dhe luftoni së bashku me të Dërguarin e Tij", pasanikët nga ata të kërkojnë leje, duke thënë: "Na lër të qëndrojmë me ata që nuk dalin në luftë!"

Ata u pajtuan të mbesin me ata (të paaftët) që nuk shkojnë në luftë. Zemrat e tyre janë vulosur, prandaj nuk kuptojnë.

Ndërkaq, i Dërguari dhe ata që besojnë me të, luftojnë me pasurinë dhe jetën e tyre. Për ta do të jenë të gjitha të mirat dhe mu ata janë të shpëtuarit.

Allahu ka përgatitur për ta kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të jenë përgjithmonë. Kjo është fitorja e madhe.

Disa beduinë erdhën me arsyetime, duke të kërkuar leje (për mosdalje në luftë), ndërsa ata që gënjyen Allahun dhe të Dërguarin e Tij mbetën mbrapa (pa kërkuar leje). Ata që mohuan nga radhët e tyre, do t'i godasë një dënim i dhembshëm.

Nuk ka gjynah (për mosdalje në luftë) për të dobëtit, të sëmurët dhe ata që nuk kanë asgjë për të shpenzuar, nëse janë të sinqertë me Allahun dhe të Dërguarin e Tij. Nuk ka vend për qortim ndaj punëmirëve. Allahu është Falës i madh, Mëshirëplotë.

Nuk ka gjynah as për ata që erdhën te ti duke të kërkuar ndonjë kafshë shalimi që t'i marrësh me vete, e ti u the: "Nuk mund t'ju gjej asnjë kafshë." Ata u larguan, ndërkohë që sytë u rridhnin lot nga pikëllimi që nuk gjenin asgjë për të shpenzuar.

Por, ka vend të qortohen ata që të kërkojnë leje duke qenë të pasur. Ata u pajtuan të mbesin me ata (të paaftët) që nuk shkuan në luftë. Allahu ua ka vulosur zemrat, prandaj nuk dinë.

Ata do të arsyetohen para jush kur të ktheheni tek ata. Thuaju: "Mos u arsyetoni! Nuk do t'ju besojmë kurrë, se Allahu tashmë na ka lajmëruar për punën tuaj. Allahu do ta shohë punën tuaj, e edhe i Dërguari i Tij. Pastaj do të ktheheni tek Ai që e di të fshehtën e të dukshmen, e mandej Ai do t'ju njoftojë për atë që keni punuar."

Kur të ktheheni tek ata, ata do t'ju betohen në Allahun, që t'i lini të qetë. Pra, lërini të qetë, sepse ata janë të ndyrë. Vendstrehimi i tyre është Xhehennemi, si dënim për atë që vepruan.

Ata do t'ju betohen që të jeni të kënaqur me ta. Në qoftë se ju bëheni të kënaqur me ta, ta dini se Allahu nuk është i kënaqur me njerëzit e pabindur.

Beduinët janë më të këqij në mosbesim e dyfytyrësi dhe ka më shumë të ngjarë që ata të mos i njohin kufijtë që Allahu ia ka shpallur të Dërguarit të Tij. Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.

Në mesin e beduinëve ka të atillë që e llogarisin si ndëshkim atë që shpenzojnë dhe presin fatkeqësinë tuaj. Fatkeqësia qoftë kundër tyre! Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

Por, nga beduinët ka edhe të atillë që besojnë Allahun e Ditën e Fundit dhe e konsiderojnë atë që shpenzojnë si mjet për t'iu afruar Allahut dhe për të fituar lutjet e të Dërguarit. Kjo, pa dyshim, është një mjet afrimi (tek Allahu) për ta. Allahu do t'i fusë nën mëshirën e Tij. Vërtet, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Sa u përket të hershmëve e të parëve nga muhaxhirët e ensarët dhe ata që i pasuan ata në mënyrën më të mirë, Allahu është i kënaqur me ta dhe ata janë të kënaqur me Të. Ai u ka përgatitur atyre kopshte nëpër të cilat rrjedhin lumenj. Ata do të banojnë aty përgjithmonë e pambarim. Kjo është fitorja e madhe.

Nga radhët e beduinëve që janë rreth jush ka munafikë (hipokritë), por edhe nga banorët e Medinës, të cilët kanë rënë në hipokrizi. Ju nuk i njihni ata, por Ne i njohim. Ne do t'i dënojmë ata dy herë e pastaj do t'i nënshtrohen një dënimi të madh.

Por, ka edhe të tjerë që pranojnë fajet e veta, të cilët kanë përzier punët e mira me punë të këqija. Mbase Allahu do t'ua pranojë pendimin. Me të vërtetë Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Merr nga pasuria e tyre lëmoshë me të cilën do t'i pastrosh e do t'ua shtosh (shpërblimin) dhe lutu për ta, se vërtet lutja jote është qetësim për ta. Allahu është Gjithëdëgjues, i Gjithëdijshëm.

A nuk e dinë ata se Allahu është Ai që pranon pendimin nga robërit e Vet, e edhe lëmoshat, dhe se Allahu është Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti?!

Thuaju: "Punoni, sepse Allahu do ta shohë punën tuaj, e edhe i Dërguari i Tij dhe besimtarët. Pastaj do të ktheheni tek Ai që e di të fshehtën e të dukshmen, e mandej Ai do t'ju njoftojë për atë që keni punuar."

Dhe ka të tjerë që janë në pritje të vendimit të Allahut. Ai mund t'i ndëshkojë ata ose t'ua pranojë pendimin. Allahu është i Gjithëdijshëm, i Urtë.

Ka (gjithashtu) nga ata që ndërtuan xhami me qëllim të dëmtimit (të besimtarëve), për të shtuar mosbesimin, për të futur përçarje mes besimtarëve dhe për të pritur aty ata që luftuan më parë kundër Allahut dhe të Dërguarit të Tij. Ata, sigurisht do të betohen: "Ne deshëm vetëm të bënim mirë." Por. Allahu dëshmon se ata janë vërtet gënjeshtarë.

Kurrë mos u fal në të! Xhamia që është themeluar mbi frikën ndaj Zotit që nga dita e parë është më e denjë të falesh në të. Në të ka burra që duan të pastrohen, e Allahu i do ata që pastrohen.

A është më i mirë ai që e ndërton godinën e tij me frikën ndaj Allahut dhe kënaqësinë e Tij, apo ai që ndërton godinën e tij buzë greminës, e bie pastaj në zjarrin e Xhehenemit? Allahu nuk e udhëzon në rrugë të drejtë popullin zullumqar.

Godina që e ngrenë nuk do të pushojë së mbjelli dyshime në zemrat e tyre, derisa t'u copëtohen zemrat. Allahu është i Gjithëdijshëm, i Urtë.

Njëmend, Allahu ka blerë nga besimtarët jetën dhe pasurinë e tyre për t'ua dhënë Xhenetin. Ata luftojnë në rrugën e Allahut, vrasin dhe vriten. Ky është premtim vërtetë (i përmendur) në Teurat, Inxhil dhe Kuran. E kush e mban premtimin më fort se Allahu! Pra, gëzojuni shitblerjes që keni bërë, sepse kjo është fitorja e madhe!

(Këta janë) ata që pendohen, të përkushtuarit në adhurim, ata që e lavdërojnë Atë, agjërojnë, bien në ruku, bien në sexhde, urdhërojnë për të mirën e ndalojnë të keqen dhe i ruajnë kufijtë e Allahut. Pra, përgëzoji besimtarët!

Nuk i takon Pejgamberit dhe atyre që besojnë të kërkojnë falje për idhujtarët, edhe nëse janë të afërm, pasi ta kuptojnë se ata do të jenë banorë të Zjarrit flakërues.

Ndërkaq, lutja e Ibrahimit për faljen e babait të tij ishte vetëm për shkak të një premtimi që ia kishte dhënë. Por, kur e kuptoi se ai ishte armik i Allahut, hoqi dorë prej tij. Ibrahimi ishte vërtet i dhembshur e i butë.

Allahu kurrë nuk i çon njerëzit në humbje pasi t'i ketë udhëzuar, derisa t'u sqarojë atyre se nga çfarë duhet të ruhen. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.

Me të vërtetë, Allahut i takon sundimi i qiejve e i Tokës. Ai jep jetë dhe vdekje. Përveç Allahut ju nuk keni as mbrojtës e as ndihmës.

Allahu e pranoi pendimin e Pejgamberit dhe të muhaxhirëve e ensarëve, të cilët e ndoqën atë në çastin e vështirë, pasi zemrat e një grupi prej tyre gati sa rrëshqitën, pastaj ua pranoi pendimin, se, me të vërtetë, Ai është Përdëllimtar e i Mëshirshëm ndaj tyre.

Ai ua pranoi pendimin edhe atyre të treve që mbetën pas[1], derisa atyre iu ngushtua toka përkundër gjerësisë së saj e iu ngushtuan shpirtrat e tyre dhe e kuptuan se nuk ka strehim prej Allahut përveçse tek Ai. Pastaj Allahu ua mundësoi të pendohen dhe ua pranoi pendimin. Me të vërtetë, Allahu është Pranuesi i pendimit, Mëshirëploti. ——— [1] Nuk dolën me të Dërguarin e Allahut në luftën e Tebukut. Ata ishin: Kab ibn Maliku, Murara ibn Rabiu dhe Hilal ibn Umeje.

O ju që besoni, kini frikë Allahun dhe jini me të sinqertët!

Nuk u takon banorëve të Medinës dhe beduinëve përreth tyre që të mbeten prapa të Dërguarit të Allahut dhe të parapëlqejnë jetën e tyre para jetës së tij. Kjo, se ata nuk i godet kurrfarë etjeje, mundi a urie në rrugën e Allahut, madje as bëjnë ndonjë hap që i zemëron jobesimtarët a i shkaktojnë ndonjë dëm armikut, pa iu shënuar si vepër e mirë. S'ka dyshim se Allahu nuk ua humb shpërblimin punëmirëve.

Ata nuk japin ndonjë lëmoshë, qoftë e madhe, qoftë e vogël, e as kalojnë ndonjë luginë, pa iu shënuar (si vepër e mirë), në mënyrë që Allahu t'i shpërblejë sipas veprave më të mira që kanë bërë.

Nuk u takon besimtarëve të dalin në luftë të gjithë përnjëherësh. Por, prej çdo bashkësie të tyre, le të qëndrojë një grup për të mësuar fenë dhe për t'ua tërhequr vërejtjen popullit të tyre kur të kthehen tek ata, në mënyrë që të ruhen (nga gjynahet).

O ju që besuat, luftoni jobesimtarët që janë afër jush e le të ndiejnë ashpërsinë tuaj! Dhe dijeni se Allahu është me të devotshmit!

Kur shpallet ndonjë sure, disa nga ata thonë: "Cilit prej jush ia shtoi besimin kjo sure?" Sa u përket atyre që besojnë, ajo ua shton besimin dhe ata gëzohen.

Ndërkaq, atyre që kanë sëmundje në zemrat e tyre, ua shton mosbesimin dhe ata vdesin si jobesimtarë.

A nuk e shohin ata se çdo vit sprovohen një herë ose dy, e sërish nuk pendohen e as marrin mësim?!

Madje, sa herë që shpallet ndonjë sure, ata shikojnë njëri-tjetrin (duke thënë): "A po ju sheh dikush?", pastaj largohen. Allahu ua shmang zemrat, sepse ata janë njerëz që nuk kuptojnë.

Juve ju ka ardhur tashmë një i dërguar nga mesi juaj. Atij i vjen rëndë për vuajtjet që përjetoni, jua dëshiron të mirën me gjithë zemër dhe është i dhembshur e i mëshirshëm me besimtarët.

Nëse ata kthejnë shpinën, atëherë thuaju: "Mua më mjafton Allahu, përveç të Cilit s'ka zot që meriton të adhurohet. Atij i mbështetem. Ai është Zoti i Arshit madhështor.

Elif, lam, ra.[1] Këto janë ajetet e Librit urtiplotë. ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

Vallë, a është çudi për njerëzit që Ne i shpallëm një njeriu nga mesi i tyre, duke i thënë: "Paralajmëroji njerëzit dhe përgëzoji ata që besojnë se do të kenë pozita të larta te Zoti i tyre!" Jobesimtarët thonë: "Në të vërtetë, ky është magjistar i qartë."

S'ka dyshim se Zoti juaj është Allahu, i Cili krijoi qiejt dhe Tokën për gjashtë ditë e pastaj u ngrit mbi Arsh. Ai drejton çështjet. Nuk ka asnjë ndërmjetësues, përveçse me lejen e Tij. Ky është Allahu, Zoti juaj, prandaj adhurojeni Atë! Vallë, si nuk merrni mësim?!

Tek Ai do të ktheheni të gjithë. Ky është premtimi i vërtetë i Allahut. Ai e fillon krijimin e më pas e përsërit atë, për t'i shpërblyer me drejtësi ata që besuan dhe bënë vepra të mira. Ndërkaq, për jobesimtarët do të ketë pije nga uji i vluar dhe dënim të dhembshëm, për shkak se nuk besonin.

Ai është që Diellin e bëri ndriçues e Hënën të ndritshme dhe ia caktoi fazat, që të dini numrin e viteve dhe llogaritjen e kohës. Allahu i krijoi këto vetëm me qëllim të caktuar. Ai ua sqaron shenjat njerëzve që kuptojnë.

Me të vërtetë, në ndërrimin e natës e ditës dhe në atë që ka krijuar Allahu në qiej e në Tokë ka shenja për njerëzit që i frikësohen Allahut.

Pa dyshim, ata që nuk presin të takohen me Ne, që janë të kënaqur me jetën e kësaj bote e i japin përparësi asaj dhe të cilët janë të shkujdesur ndaj shenjave Tona,

do të kenë si vendstrehim Zjarrin, për shkak të asaj që vepruan.

Ndërkaq, ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, Zoti i tyre i udhëzon për shkak të besimit të tyre. Poshtë tyre do të rrjedhin lumenj në kopshtet e lumturisë.

Lutja e tyre aty do të jetë "I Patëmeta je, o Allah!", përshëndetja e tyre do të jetë "Selam (Paqe)" dhe lutja e tyre e fundit: "Lavdërimi i takon Allahut, Zotit të botëve!"

Sikur Allahu t'ua përshpejtonte njerëzve të keqen, ashtu siç ua përshpejton të mirën, do të shkatërroheshin. Por, ata që nuk presin të takohen me Ne, i lëmë të bredhin verbërisht në humbjen e tyre.

Kur njeriun e godet e keqja, ai na lutet shtrirë, ulur ose në këmbë, e, kur ia largojmë fatkeqësinë, ai kapërcen sikur të mos na kishte lutur për ndonjë të keqe që i kishte ndodhur. Kështu iu hijeshua tepruesve (që shkelin kufijtë e Allahut) ajo që bënin.

Ne i shkatërruam brezat para jush kur bënë padrejtësi. Atyre u erdhën të dërguarit e tyre me prova të qarta, por nuk deshën të besojnë. Kështu i ndëshkojmë njerëzit keqbërës.

Pastaj ju bëmë pasardhës (të tyre) në Tokë për të parë se si do të veproni.

Kur u lexohen ajetet Tona të qarta, ata që nuk presin të takohen me Ne, thonë: "Sill një Kuran tjetër pos këtij ose ndryshoje atë!" Thuaj: "Mua nuk më takon ta ndryshoj atë nga vetja. Unë ndjek vetëm atë që më shpallet. Unë i frikësohem, - nëse kundërshtoj Zotin tim, - dënimit të një Dite të madhe.

Thuaj: "Sikur të donte Allahu, unë nuk do t'jua lexoja e as Ai nuk do t'jua kumtonte atë (përmes meje). Unë kam jetuar mes jush një kohë të gjatë para kësaj (Shpalljes). Si nuk e kuptoni, vallë?!

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun ose i përgënjeshtron ajetet e Tij? Me të vërtetë, keqbërësit nuk do të shpëtojnë.

Ata adhurojnë në vend të Allahut ata që nuk u bëjnë dëm e as dobi, dhe thonë: "Këta janë ndërmjetësuesit tanë tek Allahu." Thuaju: "Mos doni t'i tregoni Allahut për diçka që Ai nuk e di në qiej e në Tokë?" I patëmeta e i Lartësuar është Ai mbi çdo gjë që i shoqërojnë Atij.

Njerëzit qenë një bashkësi e vetme (në besimin e vërtetë), e më pas u përçanë. Sikur të mos ishte një fjalë e mëparshme nga Zoti yt, Allahu do të gjykonte ndërmjet tyre për gjërat që kundërshtoheshin.

Ata thonë: "Sikur t'i zbriste atij ndonjë mrekulli nga Zoti i tij!" Thuaju: "Gajbi (e fshehta) i takon vetëm Allahut. Pritni pra, se edhe unë po pres bashkë me ju."

Kur ua mundësojmë njerëzve të shijojnë mëshirën pas fatkeqësisë që i kishte goditur, ata thurin kurthe kundër ajeteve Tona (duke i përbuzur e përgënjeshtruar). Thuaju: "Allahu është më i shpejti në ngritjen e kurtheve." E, pa dyshim që të dërguarit Tanë shkruajnë çdo kurth që thurni.

Ai jua bën të mundur të udhëtoni nëpër tokë e det. Ndërkohë, kur (njerëzit) gjenden në anije, që lundron me ta me një ere të lehtë së cilës i gëzohen dhe pastaj u vjen një stuhi e furishme dhe dallgët i godasin nga çdo anë e mendojnë se do të mbyten, i luten Allahut, duke ia kushtuar adhurimin çiltërisht Atij: "Nëse na shpëton nga kjo, me të vërtetë do të jemi mirënjohës."

Por, sapo Ai i shpëton, ata bëjnë shkelje në tokë pa kurrfarë të drejte. O njerëz, shkelja juaj është vetëm kundër vetes suaj, një kënaqësi e jetës së kësaj bote. Më pas, te Ne do të ktheheni e Ne do t'ju njoftojmë për atë që keni punuar.

Në të vërtetë, jeta e kësaj bote i shëmbëllen shiut që e lëshojmë nga qielli, me të cilin përzihen bimët e tokës, me të cilat ushqehen njerëzit dhe kafshët, e, kur toka të lulëzojë e të zbukurohet dhe banorët e saj të mendojnë se tashmë mund t'i vjelin bimët e saj, vjen urdhri Ynë natën ose ditën dhe e bëjmë si të ishte e korrur, sikur të mos kishte qenë e lulëzuar dje. Kështu i shtjellojmë provat për njerëzit që mendojnë.

Allahu fton për në Shtëpinë e Paqes (Xhenet) dhe udhëzon atë që do në rrugën e drejtë.

Atyre që bënë vepra të mira u takon e mira (Xheneti) dhe një shpërblim shtesë[2]. Fytyrat e tyre nuk do të mbulohen nga errësira e as poshtërimi. Këta janë banorët e Xhenetit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë. ——— [2] Shpërblimi shtesë është të parët Allahun në fytyrë, siç shpjegohet në hadithe të vërteta.

Ndërkaq, ata që bëjnë vepra të këqija do të marrin dënimin përkatës për punët e këqija dhe do t'i mbulojë poshtërimi. Ata s'do të kenë asnjë mbrojtës nga Allahu. Fytyrat e tyre do të bëhen sikur të ishin mbuluar me copa të natës së errët. Këta janë banorët e Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

E, në ditën kur do t'i tubojmë të gjithë, do t'u themi atyre që i bënë shok Allahut: "Qëndroni në vendet tuaja, ju dhe idhujt tuaj!" Më pas do t'i ndajmë ata, ndërsa idhujt e tyre do të thonë: "Ju nuk na keni adhuruar ne.

Mjafton Allahu si dëshmitar mes nesh dhe jush. Në të vërtetë, ne as që kemi ditur për adhurimin tuaj (ndaj nesh)."

Atëherë, çdo shpirt do të marrë vesh atë që ka punuar më parë. Ata do të kthehen tek Allahu, te Mbrojtësi i tyre i vërtetë, dhe do t'u humbasin ata (zotat e rremë) që kishin sajuar.

Thuaj: "Kush ju furnizon nga qielli e Toka? Kush e ka në dorë dëgjimin dhe shikimin (tuaj)? Kush e nxjerr të gjallën prej së vdekurës dhe të vdekurën prej së gjallës? Kush i drejton çështjet?" Do të thonë: "Allahu." Thuaju: "E si nuk i frikësoheni, atëherë?!"

Pra, ky është Allahu, Zoti juaj i vërtetë! E, çfarë ka përtej së vërtetës, përveç humbjes? E, përse shmangeni, atëherë?!

Kështu jetësohet fjala e Zotit tënd ndaj atyre që tregohen të pabindur, për shkak se nuk besojnë.

Thuaj: "A ka ndonjë prej idhujve tuaj që e fillon krijimin e më pas e përsërit atë?" Thuaj: "Allahu është Ai që e fillon krijimin e mandej e përsërit atë. Pra, përse largoheni?!"

Thuaj: "A ka ndonjë prej idhujve tuaj që udhëzon në të vërtetën?" Thuaj: "Vetëm Allahu udhëzon në të vërtetën. Atëherë, a është ai që udhëzon në të vërtetën më meritor që të ndiqet apo ai që s'mund të gjejë udhëzimin as për vete, përveç nëse e udhëzon ndokush?! Ç'keni pra që gjykoni kështu?!"

Shumica e tyre ndjekin vetëm hamendjen. Por, hamendja është e kotë përballë së vërtetës. S'ka dyshim se Allahu e di mirë atë që bëjnë ata.

Ky Kuran nuk mund të bëhet nga askush tjetër përveç Allahut, por ai është vërtetues i shpalljeve para tij dhe shpjegues i Librit, për të cilin nuk ka dyshim se është nga Zoti i botëve.

Mos vallë, thonë: "Ai (Muhamedi) e trilloi atë (Kuranin)!"? Thuaju: "Atëherë, sillni një sure të ngjashme me të dhe thirrni në ndihmë kë të mundni, përveç Allahut, nëse jeni të sinqertë në atë që thoni!"

Jo, por ata e përgënjeshtruan atë që nuk e njohën mirë, para se t'u vinte paralajmërimi i tij. Kështu përgënjeshtruan edhe ata që ishin para tyre, por shiko se si ishte fundi i zullumqarëve!

Disa nga ata (do të) besojnë në të e disa nuk (do të) besojnë. Zoti yt i di më së miri shkatërrimtarët.

Në qoftë se të quajnë gënjeshtar, thuaju: "Unë jam përgjegjës për punët e mia e ju jeni përgjegjës për punët tuaja. Ju nuk do të jepni llogari për atë që bëj unë e as unë nuk do të jap llogari për atë që bëni ju."

Mes tyre ka disa që të dëgjojnë, por a mund t'i bësh të shurdhrit të dëgjojnë, nëse ata nuk kuptojnë?

Në mesin e tyre ka edhe disa që të shikojnë, por a mund t'i udhëzosh të verbrit, nëse ata nuk shohin?

S'ka dyshim se Allahu nuk u bën njerëzve padrejtësi aspak, por njerëzit i bëjnë padrejtësi vetvetes.

E, Ditën kur Ai do t'i tubojë ata, do t'u duket sikur të kenë qëndruar vetëm një çast të ditës, ku do të njohin njëri-tjetrin. Vërtet të humbur janë ata që e përgënjeshtruan takimin me Allahun dhe nuk qenë të udhëzuar në rrugë të drejtë.

Pavarësisht nëse të tregojmë diçka nga ajo me të cilën i kemi kërcënuar apo ta marrim shpirtin (para se t'i dënojmë), ata gjithsesi do të kthehen te Ne, pastaj Allahu është dëshmitar për çdo gjë që bëjnë ata.

Çdo popull pati të dërguar. E, kur të vijë i Dërguari i tyre, gjykohet ndërmjet tyre me drejtësi dhe nuk u bëhet e padrejtë.

Ata thonë: "Kur do të jetësohet ky premtim, nëse jeni duke thënë të vërtetën?"

Thuaju: "Unë nuk mund t'i bëj vetes as dëm e as dobi, përveç aq sa dëshiron Allahu. Çdo popull ka afatin e vet. Kur të vijë afati i tyre, ata nuk mund ta shtyjnë atë për asnjë çast e as ta përshpejtojnë."

Thuaj: "Më thoni, nëse dënimi i Tij ju vjen natën ose ditën, cilën pjesë të tij do të dëshironin ta përshpejtonin zullumqarët?"

Apo, vetëm kur të ndodhë do ta besoni? A e besoni tash, ndërkohë që më parë kërkonit përshpejtimin e tij?!

Pastaj, atyre që bënë padrejtësi, do t'u thuhet: "Shijoni dënimin e përjetshëm! A mos po ndëshkoheni për diçka tjetër përveç asaj që keni punuar?"

Ata do të të pyesin: "A njëmend është i vërtetë (ky dënim)?" Thuaju: "Po, për Zotin tim, s'ka dyshim që është i vërtetë dhe ju s'do të mund t'i shpëtoni."

Çdo shpirt keqbërës, sikur të kishte gjithë pasurinë që gjendet në Tokë, do ta jepte si shkëmbesë (për t'u liruar nga dënimi). Ata do të fshehin pendimin kur të shohin dënimin dhe do të gjykohen me drejtësi e nuk do t'u bëhet e padrejtë.

S'ka dyshim se Allahut i takon gjithçka që gjendet në qiej dhe në Tokë. Sigurisht që premtimi i Allahut është i vërtetë, por shumica e njerëzve nuk e dinë.

Ai jep jetë e vdekje dhe tek Ai do të ktheheni.

O njerëz! Tashmë ju ka ardhur këshillë nga Zoti juaj, shërim për zemrat dhe udhëzim e mëshirë për besimtarët.

Thuaju: "Me mirësinë e Allahut dhe mëshirën e Tij, pra, me këto le të gëzohen, se kjo është më e mirë se ajo që grumbullojnë."

Thuaj: "Më tregoni për rrizkun që jua ka zbritur Allahu, një pjesë të të cilit e bëtë të ndaluar e një pjesë të lejuar!" Thuaju: "A ju ka dhënë leje Allahu për këtë apo po trilloni gënjeshtra për Allahun?"

E, çfarë do të mendojnë ata që trillojnë gënjeshtra për Allahun në Ditën e Kiametit? Me të vërtetë, Allahu është shumë Bamirës ndaj njerëzve, por shumica e tyre nuk falënderojnë.

Sa herë që merresh me ndonjë çështje ose lexon për të nga Kurani dhe sa herë që bëni ndonjë punë, Ne jemi Mbikëqyrës mbi ju kur ju e kryeni atë. Zotit tënd s'mund t'i fshihet asnjë grimcë në Tokë e as në qiell, madje nuk ka asgjë, qoftë më e vogël (se grimca), qoftë më e madhe, që nuk është shënuar në një Libër të qartë.

Pa dyshim, miqtë e Allahut as do të kenë frikë, as do të pikëllohen,

ata (janë) të cilët besojnë dhe i frikësohen Allahut.

Për ta ka myzhde në këtë jetë dhe në botën tjetër. Nuk ka ndryshim në fjalët e Allahut. Kjo është fitorja e madhe.

Të të mos brengosin fjalët e tyre. Në të vërtetë, tërë fuqia e krenaria i përket Allahut. Ai është Gjithëdëgjuesi, i Gjithëdijshmi.

S'ka dyshim se Allahut i takon gjithçka që gjendet në qiej dhe gjithçka që gjendet në Tokë. Ndërkaq, ata që adhurojnë të tjerë në vend të Allahut, në të vërtetë, nuk ndjekin gjë tjetër përveç hamendjes dhe vetëm gënjejnë.

Ai jua bëri natën për të pushuar në të, ndërsa ditën jua bëri dritë. Vërtet, në këtë ka shenja për njerëzit që ua vënë veshin.

Ata thonë: "Allahu ka fëmijë." I Patëmeta është Ai! Ai është i Panevojë. E Tija është gjithçka që gjendet në qiej e në Tokë. Ju nuk keni asnjë dëshmi për këtë. Përse thoni për Allahun diçka që nuk dini?!

Thuaj: "S'ka dyshim se ata që sajojnë gënjeshtra për Allahun, nuk do të shpëtojnë."

Ajo është vetëm një kënaqësi e shkurtër në këtë botë, pastaj do të kthehen te Ne dhe do t'i bëjmë të shijojnë dënimin e rëndë, për shkak se nuk besonin.

Ua trego atyre ngjarjen e Nuhut, kur i tha popullit të vet: "O populli im, nëse qëndrimi im mes jush dhe rikujtimi im i ajeteve të Allahut ju duket i rëndë, atëherë ta dini se unë i jam mbështetur Allahut. Prandaj, merrni vendim (kundër meje) bashkë me idhujt tuaj dhe mos e fshihni vendimin, pastaj veproni kundër meje e mos më lini kohë.

Por, nëse ktheni shpinën, atëherë dijeni se nuk po ju kërkoj asnjë shpërblim, sepse shpërblimi im është vetëm tek Allahu. Unë jam urdhëruar të jem prej muslimanëve (të nënshtruarve ndaj Allahut).

Por, ata e quajtën atë (Nuhun) gënjeshtar, e Ne e shpëtuam atë dhe ata që ishin me të në anije e i bëmë pasardhës, ndërsa i fundosëm ata që përgënjeshtruan ajetet Tona. Shih pra si ishte fundi i atyre që qenë paralajmëruar!

Pastaj, pas tij çuam të dërguar te popujt e tyre, të cilët u erdhën me dëshmi të qarta, por ata nuk deshën të besonin atë që kishin përgënjeshtruar më parë. Kështu i vulosim zemrat e atyre që i kalojnë kufijtë.

Mandej, pas tyre dërguam Musain dhe Harunin te Faraoni dhe paria e tij me provat Tona, por ata u treguan mendjemëdhenj dhe ishin popull keqbërës.

Kur u erdhi atyre e vërteta nga Ne, thanë: "Vërtet, kjo është magji e kulluar."

Musai tha: "Vallë, për të vërtetën thoni kështu, pasi ju ka ardhur?! Si mund të jetë kjo magji, ndërkohë që magjistarët nuk mund të shpëtojnë?!"

Ata thanë: "A ke ardhur te ne që të na largosh nga ajo që i gjetëm baballarët tanë dhe që ju të dy të keni epërsi në tokë? Ne nuk do t'ju besojmë."

Faraoni tha: "Më sillni çdo magjistar të ditur!"

Kur erdhën magjistarët, Musai u tha atyre: "Hidhni atë që keni për të hedhur!"

Kur ata hodhën, Musai tha: "Ajo që sollët ju është magji", por Allahu do ta shkatërrojë atë. S'ka dyshim se Allahu nuk e pranon si të mirë punën e shkatërrimtarëve.

Allahu e përforcon të vërtetën me fjalët e Tij, edhe pse këtë e urrejnë keqbërësit.

Por, Musait i besoi vetëm një pakicë nga populli i tij, për shkak të frikës nga Faraoni dhe paria e tij, se do t'i sprovonte. Vërtet, Faraoni ishte mendjemadh në Tokë dhe me të vërtetë i kalonte kufijtë.

Musai tha: "O populli im, nëse vërtet e besoni Allahun, atëherë mbështetjuni vetëm Atij, nëse jeni muslimanë (të nënshtruar ndaj Tij)!"

Ata thanë: "Ne i mbështetemi vetëm Allahut. Zoti ynë, mos na bëj sprovë për popullin zullumqar

dhe na shpëto me mëshirën Tënde nga populli jobesimtar!"

Ne i shpallëm Musait dhe vëllait të tij: "Ndërtoni shtëpi për popullin tuaj në Egjipt, bëjini shtëpitë tuaja faltore dhe faleni namazin. Dhe përgëzoji besimtarët!"

Musai tha: “Zoti ynë, Ti i dhe Faraonit dhe parisë së tij stoli e pasuri në këtë jetë, Zoti ynë, ndërkohë që ata largojnë (të tjerët) nga rruga Jote! Zoti ynë, zhduke pasurinë e tyre dhe vulosua zemrat, që të mos besojnë derisa të shohin dënimin e dhembshëm!"

Ai tha: "Lutja e juve të dyve u pranua. Prandaj, qëndroni të patundur (në rrugën e drejtë) e mos ndiqni rrugën e atyre që nuk dinë."

Ne i kaluam bijtë e Israilit përtej detit, ndërsa Faraoni dhe ushtria e tij i ndoqën nga pas mizorisht e armiqësisht. Por, kur nisi të fundosej, tha: "Po besoj se nuk ka zot të vërtetë përveç Atij që i besuan bijtë e Israilit dhe unë jam në mesin e muslimanëve (të nënshtruarve ndaj Allahut)."

Vallë, tash (po beson), ndërkohë që më parë ishe i pabindur e shkatërrimtar?!

Sot po ta shpëtojmë trupin tënd, që të bëhesh mësim për ata që vijnë pas teje. Vërtet, shumë njerëz janë plotësisht të shkujdesur ndaj shenjave Tona.

Ne i vendosëm bijtë e Israilit në një vend fisnik dhe i begatuam me të mira, por ata nuk u përçanë derisa u erdhi dija. S'ka dyshim se Zoti yt do të gjykojë ndërmjet tyre në Ditën e Kiametit për gjërat që kundërshtoheshin.

Nëse je në mëdyshje lidhur me atë që ta kemi shpallur, atëherë pyeti ata që lexojnë Shkrimet para teje. S'ka dyshim se ty të ka ardhur e vërteta nga Zoti yt, andaj kurrsesi mos u bëj prej atyre që dyshojnë.

Dhe kurrsesi mos u bëj prej atyre që përgënjeshtrojnë ajetet e Allahut e të bëhesh prej të humburve.

Vërtet, ata që merituan vendimin e Zotit tënd, nuk do të besojnë,

edhe sikur t'u vinin të gjitha provat, derisa të shihnin dënimin e dhembshëm.

Përse nuk pati ndonjë qytet që do të besonte (para se t'u vinte dënimi), e t'u bënte dobi besimi i tyre, me përjashtim të popullit të Junusit, të cilëve, kur besuan, ua larguam dënimin poshtërues në këtë botë dhe i lamë të kënaqeshin për një kohë?!

Po të donte Zoti yt, do të besonin ata që janë në Tokë, që të gjithë. Vallë, a do t'i detyrosh njerëzit që të bëhen besimtarë?!

Askush nuk mund të besojë, përveçse me lejen e Allahut. Ai e lëshon dënimin mbi ata që nuk mendojnë.

Thuaj: "Vështroni çfarë ka në qiej dhe në Tokë! Por, shenjat dhe paralajmërimet nuk u bëjnë dobi njerëzve që nuk besojnë."

Mos presin ata gjë tjetër pos diçkaje të ngjashme me ditët e dënimit të atyre që kishin jetuar më parë? Thuaj: "Pritni pra, se edhe unë jam duke pritur me ju."

Atëherë, Ne i shpëtojmë të dërguarit Tanë dhe ata që besuan. Kështu pra, është detyrë Jona që t'i shpëtojmë besimtarët.

Thuaj: "O njerëz, nëse dyshoni në fenë time, atëherë dijeni se unë nuk adhuroj ata që i adhuroni ju në vend të Allahut, por e adhuroj Allahun, i Cili jua merr shpirtrat. Unë jam urdhëruar të jem prej besimtarëve."

Dhe (më është thënë): "Ktheje fytyrën nga feja (e vërtetë) duke qenë besimdrejtë dhe assesi mos u bëj nga idhujtarët!

Dhe mos iu lut askujt tjetër përveç Allahut. Ata nuk mund të të bëjnë as dobi e as dëm! Po qe se do ta bëje këtë, do të ishe i padrejtë."

Nëse nga Allahu të godet ndonjë fatkeqësi, atëherë nuk do të mund të ta largojë atë askush përveç Tij, e, nëse Ai dëshiron të të dhurojë ndonjë mirësi, s'ka kush që mund ta pengojë bujarinë e Tij. Ai ia jep atë kujt të dojë nga robërit e Tij. Ai është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Thuaj: "O njerëz! Tashmë ju erdhi e vërteta nga Zoti juaj. Kushdo që udhëzohet në rrugë të drejtë, është udhëzuar vetëm për të mirën e vetvetes dhe kushdo që humbet, humbet në dëm të vetvetes, e unë nuk jam mbikëqyrës juaji."

Ndiq atë që të është shpallur dhe duro derisa të gjykojë Allahu! Ai është Gjykatësi më i mirë.

Elif, lam, ra.[1] Ky është një Libër, ajetet e të cilit janë përmbledhur në mënyrë të përkryer, pastaj janë shtjelluar nga një i Urtë e i Gjithëditur, ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

që të mos adhuroni askënd përveç Allahut. Me të vërtetë, unë jam për ju paralajmërues dhe përgëzues nga ana e Tij.

Dhe (ju këshilloj) që të kërkoni falje nga Zoti juaj e të ktheheni tek Ai me pendim, që t'ju begatojë me të mira për një kohë të caktuar dhe që t'i dhurojë mirësi çdo punëmiri. E, nëse kthejnë shpinën (atëherë thuaju:) "Me të vërtetë, unë kam frikë për ju nga dënimi i një Dite të madhe."

Tek Allahu është kthimi juaj dhe Ai është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Në të vërtetë, ata mbulojnë gjokset e tyre për t'u fshehur prej Tij. Por, kur ata mbulohen me rrobat e tyre, Ai e di atë që fshehin dhe atë që shfaqin haptazi. Pa dyshim, Ai e di mirë çfarë ka në zemra.

S'ka asnjë gjallesë në Tokë që të mos e ketë marrë Allahu përsipër rrizkun e saj. Ai e di vendqëndrimin dhe vendprehjen e saj. Të gjitha këto janë të shënuara në një Libër të qartë.

Është Ai që krijoi qiejt dhe Tokën për gjashtë ditë, ndërkohë që Arshi i Tij ndodhej mbi ujë, për t'ju provuar se cili nga ju është më punëmirë. Nëse u thua: "Ju, njëmend do të ringjalleni pas vdekjes", jobesimtarët do të thonë: "Kjo është vetëm magji e kulluar."

Nëse ua shtyjmë dënimin deri në një kohë të caktuar, me siguri, do të thonë: "Çfarë po e pengon (zbritjen e tij)?" Por, kur t'u vijë (dënimi), asgjë s'do të mund t'ua shmangë atë dhe do t'i kaplojë ajo me të cilën talleshin.

Nëse ia mundësojmë njeriut të shijojë një pjesë të mëshirës Sonë e pastaj ia heqim atë, ai bëhet krejtësisht i dëshpëruar dhe mosmirënjohës.

E, nëse, e bëjmë të shijojë ndonjë dhunti pas vuajtjes që e kishte goditur, do të thotë: "M'u larguan të këqijat", dhe bëhet i gëzuar e mburravec.

Por ata që durojnë dhe bëjnë vepra të mira nuk janë të atillë; për ta ka falje dhe shpërblim të madh.

Mbase, ti dëshiron të lësh kumtimin e një pjese që të shpallet dhe të ngushtohet gjoksi, për shkak se ata thonë: "Përse nuk i zbret atij ndonjë thesar ose të vijë me të ndonjë melek?" Ndërkohë që ti, në të vërtetë, je vetëm paralajmërues, e Allahu është Mbikëqyrës mbi çdo gjë.

Apo, mos thonë: "Ai (Muhamedi) e trilloi atë (Kuranin)!"? Thuaju: "Atëherë, sillni dhjetë sure të ngjashme të sajuara dhe thirrni në ndihmë kë të mundni, përveç Allahut, nëse jeni të sinqertë në atë që thoni!"

Por, në qoftë se nuk ju përgjigjen, atëherë dijeni se ky (Kuran) ka zbritur me dijen e Allahut dhe se nuk ka zot që meriton të adhurohet përveç Tij. Pra, a nuk po bëheni muslimanë (të nënshtruar ndaj Allahut)?

Atyre që synojnë jetën e kësaj bote dhe bukuritë e saj, ua shpërblejmë plotësisht veprat e tyre në të dhe shpërblimi nuk u pakohet aspak.

Por, për këta në botën tjetër do të ketë vetëm Zjarr. Atyre do t'u asgjësohet ajo që bënë në këtë botë dhe krejt e kotë është ajo që punuan.

A mund të jenë (këta jobesimtarë) të barabartë me atë që mbështetet në dëshmi të qartë prej Zotit të vet, të cilin e pason një dëshmitar nga Ai, por edhe para tij (ishte dëshmitar) Libri i Musait, që është udhërrëfyes e mëshirë?! Këta e besojnë atë (Kuranin). E, kushdo nga grupet që e mohon atë, le ta dijë se Zjarri do të jetë vendi i tij i premtuar. Prandaj, kurrsesi mos dysho në të, se, pa dyshim, ai është e vërteta nga Zoti yt, por shumica e njerëzve nuk besojnë.

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra për Allahun? Ata do të dalin para Zotit të tyre dhe dëshmitarët do të thonë: "Këta janë ata që kanë gënjyer për Zotin e tyre." Vini re! Mallkimi i Allahut qoftë mbi zullumqarët,

të cilët pengojnë (njerëzit) nga rruga e Allahut, duke dashur ta shtrembërojnë atë dhe që nuk besojnë në botën tjetër!"

Ata nuk do të mund të shpëtojnë në Tokë (nga dënimi) dhe nuk do të kenë mbrojtës në vend të Allahut. Atyre do t'u shumëfishohet dënimi, sepse ata nuk mundën të dëgjonin e as të shihnin (të vërtetën).

Këta janë ata që shkatërruan vetveten dhe u humbën ata (zotat e rremë) që sajuan.

S'ka dyshim se këta do të jenë më të humburit në botën tjetër.

Me të vërtetë, ata që besojnë, bëjnë vepra të mira dhe i përulen Zotit të tyre, do të jenë banorë të Xhenetit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Këto dy grupe (mohuesit e besimtarët) i ngjajnë atij që është i verbër e i shurdhër dhe atij që sheh e dëgjon. Pra, a mund të jenë njësoj?! A nuk po mendoni?!

Në të vërtetë, Ne e dërguam Nuhun te populli i tij (e ai u tha): "Vërtet, unë jam paralajmërues i qartë për ju,

që të adhuroni vetëm Allahun. Unë kam frikë për ju nga dënimi i një Dite të dhembshme."

Por, krerët e popullit të tij, që nuk besuan, thanë: "Ne po e shohim se ti je vetëm një njeri sikurse ne dhe se ty të ndjekin vetëm ata që janë më të ulëtit ndër ne, siç duket, dhe s'po shohim te ju ndonjë epërsi ndaj nesh, por, përkundrazi, ne mendojmë se ju jeni gënjeshtarë.

Ai (Nuhu) tha: "O populli im! Më thoni, nëse unë po mbështetem në prova të qarta nga Zoti im dhe Ai më ka dhënë mëshirë (pejgamberinë) nga ana e Tij, e ju nuk e shihni, a t'ju detyrojmë (të besoni), edhe nëse e urreni?

O Populli im! Unë nuk po kërkoj nga ju për këtë kurrfarë pasurie, sepse shpërblimi im është vetëm tek Allahu. Unë nuk do t'i përzë ata që besojnë. Ata do ta takojnë Zotin e tyre. Por, po e shoh se jeni popull që nuk dini.

O populli im! Kush do të më ndihmojë mua para Allahut, po qe se i përzë ata. Si nuk kuptoni?!

Nuk po ju them se unë zotëroj thesaret e Allahut, as se e di të fshehtën e as po ju them se jam melek. As do t'u them atyre që i përbuzni në sytë tuaj, se Allahu nuk do t'u japë mirësi. Allahu e di mirë ç'ka në shpirtrat e tyre. Atëherë, do të isha njëmend zullumqar."

Ata thanë: "O Nuh, mjaft u grinde me ne, madje e teprove duke u grindur, prandaj na e sill atë (dënimin) me të cilin po na kërcënon, nëse e thua të vërtetën."

Ai tha: Atë jua sjell Allahu, nëse do, e ju nuk do të mund të shpëtoni.

As këshilla ime s'do t'ju bëjë dobi, edhe nëse do të doja t'ju këshilloja, po qe se Allahu dëshiron t'ju humbë. Ai është Zoti juaj dhe tek Ai do të ktheheni.

Apo, mos thonë vallë: "Ai e trilloi atë!"? Thuaju: "Nëse unë e kam trilluar, atëherë gjynahu im bie mbi mua dhe unë nuk do të jap llogari për gjynahet që bëni ju."

Nuhut iu shpall: "Nuk do të besojë nga populli yt askush përveç atyre që tashmë kanë besuar, prandaj mos u pikëllo për atë që bënin.

Dhe ndërtoje anijen nën Sytë Tanë (mbikëqyrjen Tonë) e sipas udhëzimit Tonë dhe mos m'u lut për ata që bënë zullum, se ata do të fundosen me siguri."

Ai ndërtonte anijen dhe sa herë që krerët e popullit të tij kalonin pranë tij, talleshin me të. Ai u thoshte: "Nëse ju talleni me ne, ta dini se edhe ne do të tallemi me ju ashtu si po talleni ju.

Së shpejti do ta kuptoni se kë do ta zërë dënimi poshtërues dhe mbi kë do të bjerë dënimi i pafund."

E, kur erdhi urdhri Ynë e uji nisi të dalë nga furra, i thamë: "Ngarko në anije nga të gjitha llojet (e gjallesave) nga një çift, e edhe familjen tënde, përveç atyre për të cilët është marrë vendimi (se nuk do të besojnë), si dhe besimtarët. Por, vetëm pakkush besoi me të.

Ai tha: "Hipni në të! Ajo lundron e ndalon me emrin e Allahut. Vërtet, Zoti im është Falës i Madh e Mëshirëplotë."

Ndërkohë që ajo po lundronte me ta nëpër dallgë sa malet, Nuhu thirri birin e tij, i cili ishte i veçuar: "O biri im, hip me ne e mos u bëj me jobesimtarët!"

Ai tha: "Do të strehohem në një mal, i cili do të më mbrojë nga uji." Nuhu i tha: "Sot s'ka shpëtim nga dënimi i Allahut, përveçse për ata që Ai i mëshiron." Atëherë dallgët hynë ndërmjet tyre dhe ai u fundos.

Më pas u tha: "Oj Tokë, thithe ujin dhe ti, o qiell, ndalo (shiun)!" Uji u tret e u përmbush urdhri (i Allahut), kurse anija u ndal në malin Xhudi dhe u tha: "Larguar (nga mëshira e Allahut) qoftë populli zullumqar!

Ndërkaq, Nuhu e thirri Zotin e vet, duke thënë: "O Zot! Biri im është nga familja ime, ndërkohë që premtimi Yt është i vërtetë dhe Ti je Gjykatësi më i drejtë!"

Allahu tha: "O Nuh! Ai nuk është nga familja jote! Kjo (që po bën) nuk është punë e mirë, prandaj mos më kërko diçka për të cilën nuk ke dituri! Unë po të këshilloj që të mos bëhesh prej të paditurve."

Ai tha: "Zoti im! Unë strehohem te Ti që të mos kërkoj nga Ti diçka për të cilën nuk kam dituri. Nëse Ti nuk më fal e nuk më mëshiron, do të jem i humbur."

Atij iu tha: "O Nuh! Zbrit me paqe nga ana Jonë e bekime për ty dhe për disa pasardhës të atyre që janë me ty. E disa pasardhësve të tjerë do t'ua mundësojmë të kënaqen (përkohësisht në këtë botë) e pastaj do t'i kaplojë nga Ne një dënim i dhembshëm.

Këto janë lajme të panjohura që po t'i shpallim ty, të cilat nuk i dije ti e as populli yt para kësaj. Prandaj, duro, se vërtet fundi i mirë u takon të devotshmëve.

Te adët dërguam vëllanë e tyre, Hudin. Ai u tha: "O populli im, adhuroni Allahun; nuk keni zot që meriton të adhurohet përveç Tij, por ju jeni vetëm trillues.

O populli im! Unë nuk po kërkoj nga ju kurrfarë shpërblimi, sepse shpërblimi im është vetëm tek Ai që më ka krijuar. A nuk po mendoni?!

O populli im! Kërkoni falje nga Zoti juaj dhe kthehuni tek Ai të penduar, që t'jua lëshojë shiun me bollëk dhe t'jua shtojë fuqinë përballë fuqisë suaj dhe mos ktheni shpinën duke qenë keqbërës!

Ata thanë: "O Hud! Ti nuk na solle asnjë provë të qartë, e ne nuk nuk do t'i lëmë idhujt tanë për fjalët e tua dhe ne nuk të besojmë.

Gjithçka që mund të themi është se të ka goditur ndonjë e keqe (çmenduri) nga idhujt tanë. Ai tha: "Unë e marr Allahun për dëshmitar, por edhe ju dëshmoni se unë jam i pastër nga ata që i adhuroni

në vend të Allahut. Prandaj, kurdisni kurthe kundër meje të gjithë së bashku dhe mos më lini kohë!

Unë i jam mbështetur Allahut, Zotit tim dhe Zotit tuaj. S'ka asnjë gjallesë që të mos jetë nën sundimin e Tij. Me të vërtetë, Zoti im është në rrugë të drejtë."

E, nëse ata kthejnë shpinën, thuaju: "Unë jua kumtova atë (Shpalljen) me të cilën jam dërguar te ju. Zoti im do të sjellë një popull tjetër e ju s'mund ta dëmtoni Atë aspak. Vërtet, Zoti im është Mbikëqyrës mbi çdo gjë."

Kur erdhi urdhri Ynë, me mëshirën Tonë, Ne e shpëtuam Hudin dhe ata që besuan me të. I shpëtuam nga një dënim i rëndë.

Ja pra, këta ishin adët, të cilët mohuan ajetet e Zotit të tyre, i kundërshtuan të dërguarit e Tij dhe shkuan pas urdhrit të çdo mendjemadhi kryeneç.

Ata i ndoqi mallkimi në këtë botë, por edhe në Ditën e Kiametit. Vini re! Adët e mohuan Zotin e tyre. Vini re! Larguar (nga mëshira e Allahut) qofshin adët, populli i Hudit!

Ndërkaq, te themudët dërguam vëllanë e tyre, Salihun. Ai u tha: "O populli im, adhuroni Allahun; nuk keni zot që meriton të adhurohet përveç Tij. Ai ju krijoi prej tokës dhe ju vendosi në të, andaj kërkoni falje prej Tij dhe kthehuni tek Ai me pendim, se Zoti im është vërtet afër dhe përgjigjet (lutjeve).

Ata thanë: "O Salih! Ne shpresonim në ty para kësaj. A po na ndalon të adhurojmë ata që adhuronin baballarët tanë, ndërkohë që ne njëmend jemi në mëdyshje lidhur me atë në të cilën na thërret."

Ai tha: "O populli im! Më thoni, nëse unë po mbështetem në prova të qarta nga Zoti im dhe Ai më ka dhënë mëshirë (pejgamberinë) nga ana e Tij, kush do të më ndihmojë kundrejt Allahut, në qoftë se e kundërshtoj Atë? Ju do të më shtonit vetëm humbjen.

O populli im! Kjo është deveja e Allahut, si shenjë për ju. Pra, lëreni atë të kullosë në tokën e Allahut dhe mos i bëni ndonjë të keqe, se ju kap një dënim i menjëhershëm.

Por, ata e therën atë e ai u tha: "Kënaquni në shtëpitë tuaja tri ditë! Ky është një premtim i vërtetë."

Kur erdhi urdhri Ynë, me mëshirën Tonë i shpëtuam nga poshtërimi i asaj dite Salihun dhe ata që besuan me të. Pa dyshim që Zoti yt është i Forti e i Gjithëfuqishmi.

Ndërkaq, ata që bënë zullum i zuri gjëmimi i tmerrshëm dhe u gdhinë përmbys të pajetë në shtëpitë e tyre,

sikurse të mos kishin jetuar aty ndonjëherë. Vini re! Themudët e mohuan Zotin e tyre. Vini re! Larguar (nga mëshira e Allahut) qofshin themudët!

Të dërguarit Tanë (melekët) i sollën Ibrahimit myzhden e i thanë: "Selam (paqe)!" Ai ua ktheu: "Selam!" dhe pa u vonuar u solli një viç të pjekur.

Por, kur pa se duart e tyre nuk po e preknin mishin, nuk i pëlqeu dhe ndjeu frikë nga ata. Ata i thanë: "Mos ki frikë, se ne jemi dërguar te populli i Lutit!"

Ndërkohë, gruaja e tij që ishte në këmbë qeshi, meqë i dhamë myzhde për Ishakun e pas Ishakut për Jakubin.

Ajo tha: "Po si mund të lind unë e mjera duke qenë plakë, ndërkohë që edhe burri im është i moshuar?! Kjo vërtet është gjë e çuditshme!"

Ata i thanë: "A po çuditesh me vendimin e Allahut?! Mëshira dhe bekimet e Allahut qofshin për ju, anëtarët e shtëpisë (së Ibrahimit). Ai (Allahu) është njëmend i Lavdëruar e i Lartmadhërishëm."

Pasi i kaloi frika Ibrahimit dhe i erdhi myzhdeja, nisi të bëjë fjalë me Ne[2] për popullin e Lutit. ——— [2] Me të dërguarit Tanë - melekët.

Ibrahimi ishte vërtet zemërbutë, i dhembshur e i përulur (ndaj Allahut).

"O Ibrahim, hiq dorë nga kjo, sepse urdhri i Zotit tënd tashmë ka ardhur dhe ata do t'i godasë një dënim i pashmangshëm."

E, kur të dërguarit Tanë erdhën te Luti, ai u shqetësua për ta, iu ngushtua gjoksi dhe tha: "Kjo është një ditë e vështirë."

Populli i tij erdhën me vrap tek ai, ndërkohë që edhe më parë kishin bërë ligësi. Ai tha: "O populli im, ja bijat e mia[3], ato janë më të pastra për ju (që të martoheni me to). Prandaj, kini frikë Allahun e mos më turpëroni lidhur me mysafirët e mi. A nuk ka ndër ju ndonjë njeri me mend?" ——— [3] Ose: bijat e popullit tim.

Ata i thanë: "Ti e di se ne nuk kemi nevojë për bijat e tua dhe ti e di se çfarë duam ne."

Ai tha: "Ah, sikur të kisha fuqi kundër jush ose të kisha një mbështetje të fortë."

Ata (melekët) i thanë: "O Lut! Ne jemi të dërguarit e Zotit tënd; ata s'do të mund të arrijnë te ti. Por, ti ik bashkë me familjen tënde në një pjesë të natës, mirëpo të mos shikojë mbrapa askush nga ju, përveç gruas sate, pasi atë do ta godasë ajo që do t'i godasë ata. Afati i (dënimit të) tyre është agimi. E, a nuk është agimi afër?!"

Kur erdhi urdhri ynë, Ne përmbysëm vendin e tyre, duke kthyer poshtë pjesën e sipërme të tij dhe lëshuam mbi ta rrebesh gurësh prej baltës së pjekur,

(gurë) të damkosur te Zoti yt, të cilët nuk janë larg nga keqbërësit.

E në Medjen Ne dërguam vëllanë e tyre, Shuajbin. Ai u tha: “O populli im, adhuroni Allahun; nuk keni zot që meriton të adhurohet përveç Tij dhe mos mashtroni në matje e në peshim. Po e shoh që gjendeni në begati, por unë kam frikë për ju nga dënimi i një Dite gjithëpërfshirëse.

O populli im! Matni e peshoni me drejtësi, mos ua pakoni njerëzve gjërat e tyre dhe mos bëni çrregullime në Tokë.

Ajo që ju mbetet nga Allahu është më e mirë për ju, në qoftë se jeni besimtarë. E, unë nuk jam mbikëqyrës juaji.

Ata thanë: "O Shuajb! Mos vallë, namazi yt po të urdhëron që ne të braktisim ata që adhuronin baballarët tanë ose që të mos bëjmë me pasurinë tonë çfarë të duam?! Ti, me të vërtetë, na qenke i butë e mendjendritur!"

Ai tha: "O populli im! Më thoni, a edhe nëse unë po mbështetem në prova të qarta nga Zoti im dhe Ai më ka dhënë nga ana e Tij begati të mirë (ta lë rrugën e drejtë)?! Unë nuk dua të bëj atë që po jua ndaloj. Unë dua vetëm të përmirësoj aq sa mundem. E, suksesi im varet vetëm nga Allahu. Atij i jam mbështetur dhe tek Ai kthehem.

O populli im! Të mos ju shtyjë armiqësia ndaj meje që t'ju godasë ajo që goditi popullin e Nuhut, popullin e Hudit ose popullin e Salihut. E, populli i Lutit nuk është larg jush.

Kërkoni falje nga Zoti juaj dhe kthehuni tek Ai me pendim, se, vërtet, Zoti im është Mëshirëplotë e i Dashur."

Ata thanë: "O Shuajb! Nuk nuk po kuptojmë shumë nga ato që thua dhe ne të shohim të dobët mes nesh. Po të mos ishte farefisi yt, do të të mbytnim me gurë, meqë ti nuk je i çmuar te ne."

Ai tha: "O populli im, a farefisi im qenka për ju më i rëndësishëm se Allahu, të Cilin e keni lënë pas shpine? Me të vërtetë, Zoti im e di mirë çfarë bëni.

O populli im! Vazhdoni ju të bëni atë që jeni duke bërë, e unë po e bëj timen. Së shpejti do ta merrni vesh se kë do ta zërë dënimi poshtërues e kush është gënjeshtar. Pritni, se edhe unë po pres bashkë me ju.

Kur erdhi urdhri Ynë, me mëshirën Tonë, i shpëtuam (nga dënimi) Shuajbin dhe ata që besuan me të, kurse ata që bënë zullum i zuri gjëmimi i tmerrshëm dhe u gdhinë përmbys të pajetë në shtëpitë e tyre,

sikurse të mos kishin jetuar aty ndonjëherë. Vini re! Larguar (nga mëshira e Allahut) qoftë Medjeni, ashtu siç qenë larguar themudët!

Ne e dërguam Musain me shenjat (mrekullitë) Tona dhe me dëshmi të qartë

te Faraoni dhe paria e tij, por ata ndoqën urdhrin e Faraonit, ndonëse urdhri i Faraonit nuk ishte i drejtë.

Ai do t'i prijë popullit të tij në Ditën e Kiametit e do t'i çojë në Zjarr. Ah, sa vend i keq është ai në të cilin do të çohen!

Ata i ndjek mallkimi në këtë botë dhe në Ditën e Kiametit. Ah, sa e shëmtuar është dhurata që u jepet!

Këto janë disa nga lajmet e qyteteve që po t'i tregojmë. Disa qëndrojnë ende e disave u kanë humbur gjurmët.

Ne nuk u bëmë padrejtësi atyre, por ata i bënë padrejtësi vetvetes. Hyjnitë që i adhuronin në vend të Allahut nuk u bënë aspak dobi kur u erdhi urdhri i Zotit tënd, por vetëm ua shtuan humbjen.

Kësisoj është dënimi i Allahut kur t'i ndëshkojë qytetet që janë të padrejta. Njëmend, dënimi i Tij është i dhembshëm e i ashpër.

Në të vërtetë, në këto (ngjarje) ka mësim për atë që i frikësohet dënimit të botës tjetër. Ajo është Dita në të cilën do të tubohen njerëzit dhe ajo është Ditë e dëshmuar.

Ne e vonojmë atë vetëm deri në afatin e caktuar.

Kur të vijë (ajo ditë), askush nuk mund të flasë, përveçse me lejen e Tij. Prej tyre do të ketë të mjerë dhe të lumtur.

Sa u përket të mjerëve, ata do të hyjnë në Zjarr, ku do të rënkojnë e do të gulçojnë.

Aty do të jenë përgjithmonë, sa të jenë qiejt e Toka, përveç sa do Zoti yt. Në të vërtetë, Zoti yt bën çfarë të dojë.

Ndërkaq, të lumturit do të jenë në Xhenet, ku do të jenë përgjithmonë, sa të jenë qiejt e Toka, përveç sa do Zoti yt; një dhuratë e pandërprerë.

Andaj, mos ji në mëdyshje lidhur me atë që adhurojnë këta, meqë ata nuk adhurojnë tjetër veç asaj që adhuronin baballarët e tyre më parë. Ne do t'ua japim hakun plotësisht, pa ua lënë mangët (dënimin).

Në të vërtetë, Ne ia dhamë Musait Librin, por u kundërshtuan rreth tij. Por, po të mos ishte një fjalë e mëparshme nga Zoti yt, do të gjykohej ndërmjet tyre, ndërkohë që ata janë në mëdyshje lidhur me të.

Gjithsesi, Zoti yt do t'ia japë secilit shpërblimin të plotë për punët e tyre. Pa dyshim, Ai di hollësisht gjithçka që bëjnë.

Prandaj, ti qëndro në rrugë të drejtë, ashtu si je urdhëruar, e edhe ata që janë penduar bashkë me ty dhe mos i kaloni kufijtë, se, me të vërtetë, Ai sheh mirë gjithçka që bëni.

Dhe mos anoni nga ata që bëjnë padrejtësi e t'ju kapë Zjarri, ndërkohë që ju nuk keni asnjë mbrojtës përveç Allahut dhe nuk do të ndihmoheni.

Fale namazin në dy skajet e ditës[4] dhe në një pjesë të natës, se, pa dyshim, punët e mira i shlyejnë punët e këqija. Kjo është këshillë për ata që marrin mësim. ——— [4] Në mëngjes dhe në mbrëmje.

Duro, se pa dyshim që Allahu nuk ua humb shpërblimin punëmirëve!

Përse nuk pati nga brezat para jush një pjesë që do të pengonin prishjen në Tokë, përveç një pakice nga ata të cilët i shpëtuam?! Ata që bënë padrejtësi shkuan pas kënaqësive (të kësaj jete) dhe ishin keqbërës.

Zoti yt nuk do t'i shkatërronte qytetet padrejtësisht, nëse banorët e tyre do të ishin përmirësues.

Sikur të donte Allahu, do t'i bënte njerëzit të një bashkësie (feje) të vetme, por ata vazhdojnë të jenë në kundërshti,

përveç atyre që i ka mëshiruar Zoti yt. Për këtë (qëllim) i ka krijuar. E do të përmbushet fjala e Zotit tënd: "Vërtet, Unë do ta mbush Xhehenemin me xhinë e njerëz së bashku!"

Gjithçka që të tregojmë nga lajmet e të dërguarve, e bëjmë për të ta forcuar zemrën. Në këtë (sure) të ka ardhur e vërteta dhe këshillë e rikujtim për besimtarët.

Thuaju atyre që nuk besojnë: "Vazhdoni ju të bëni atë që jeni duke bërë, se edhe ne po e bëjmë tonën

dhe pritni, se edhe ne po presim."

Allahu i di fshehtësitë e qiejve e të Tokës dhe të gjitha çështjet kthehen tek Ai, andaj adhuroje Atë dhe mbështetju Atij. Zoti yt nuk është i shkujdesur ndaj asaj që bëni.

Elif, lam, ra.[1] Këto janë ajetet e Librit të qartë. ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

Ne e zbritëm Kuranin në gjuhën arabe, në mënyrë që ta kuptoni.

Ne po ta rrëfejmë tregimin më të bukur, përmes shpalljes së këtij Kurani, ndonëse më parë nuk kishe dijeni për të.

Kur Jusufi i tha babait të vet: "O babai im, unë pashë në ëndërr njëmbëdhjetë yje dhe Diellin e Hënën, i pashë duke më bërë sexhde!"

Ai i tha: "O biri im, mos ua trego ëndrrën vëllezërve të tu, që të mos kurdisin kundër teje ndonjë kurth, se, vërtet, shejtani është armik i hapur i njeriut.

Kësisoj do të të përzgjedhë Zoti yt e do të ta mësojë shpjegimin e ëndrrave dhe do të plotësojë dhuntinë e Tij ndaj teje e ndaj familjes së Jakubit, mu ashtu siç e plotësoi atë më parë ndaj baballarëve të tu, Ibrahimit dhe Ishakut. Me të vërtetë, Zoti yt është i Gjithëdijshëm e i Urtë.

Në tregimin e Jusufit dhe të vëllezërve të tij ka mësime për ata që pyesin.

Kur (vëllezërit e tij) thanë: "Jusufi dhe vëllai i tij[2] janë më të dashur se ne për babanë tonë, ndërkohë që ne jemi grup i fortë. S'ka dyshim se babai ynë është në lajthitje të qartë. ——— [2] Benjamini (vëllai i Jusufit nga nëna dhe babai).

Mbyteni Jusufin ose arratiseni në ndonjë vend të largët, në mënyrë që dashuria e babait tuaj të mbetet vetëm për ju e pastaj bëhuni njerëz të mirë."

Njëri nga ata tha: "Mos e mbytni Jusufin, por hidheni në fund të ndonjë pusi, që ta marrë ndonjë karvan udhëtarësh, nëse njëmend doni të bëni diçka."

Ata thanë: "O babai ynë! Përse nuk na e beson Jusufin?! Ne vërtet ia duam të mirën atij.

Lëre të vijë nesër me ne, që të argëtohemi e të luajmë, se ne, me siguri, do ta ruajmë atë."

Ai tha: "Unë pikëllohem nëse e merrni me vete dhe kam frikë mos e ha ujku, duke qenë ju të shkujdesur ndaj tij."

Ata thanë: "Në qoftë se do ta hante ujku, duke qenë ne grup i fortë, atëherë do të ishim përnjëmend të humbur."

Kur e morën me vete dhe vendosën njëzëri ta hidhnin në fund të një pusi, Ne i shpallëm atij: "Ti (një ditë) do t'ua kujtosh këtë veprim të tyre, pa e vënë re ata."

E, në mbrëmje erdhën te babai i tyre duke qarë.

Thanë: "O babai ynë, ne shkuam për të bërë gara dhe e lamë Jusufin me gjërat tona, kështu që e hëngri ujku. Ti nuk do të na besosh, edhe pse e themi të vërtetën."

Ata sollën këmishën e tij të përlyer me gjak të rremë, ndërsa ai tha: "Jo, por egoja juaj jua ka zbukuruar ndonjë veprim (të shëmtuar), por (më duhet të bëj) durim të hijshëm. E, Allahut i kërkoj ndihmë kundër asaj që po trilloni!"

Ndërkohë, disa udhëtarë erdhën dhe e dërguan ujarin e tyre. Kur e lëshoi kovën, tha: "Myzhde! Qenka një djalë!" Ata e fshehën atë si mall tregtie[3], por Allahu e dinte mirë çfarë po bënin. ——— [3] Që të mund ta shitnin si skllav.

Ata e shitën atë për një çmim të ulët, ca dërhemë, e nuk u treguan lakmitarë lidhur me të.

Ndërkaq, njeriu nga Egjipti që e bleu atë, i tha gruas së vet: "Nderoje qëndrimin e tij (me ne), se ndoshta do të na bëjë dobi ose do ta birësojmë. Kësisoj i dhamë Jusufit pushtet në Tokë për t'ia mësuar shpjegimin e ëndrrave. Allahu e jetëson urdhrin e Vet (ashtu si dëshiron Ai Vetë), por shumica e njerëzve nuk e dinë.

Kur arriti pjekurinë, Ne i dhamë urtësi e dituri. Kështu i shpërblejmë punëmirët.

Gruaja, në shtëpinë e së cilës ishte, u përpoq ta joshte atë, andaj i mbylli dyert dhe tha: "Eja tek unë!" Ai tha: "Allahu më ruajttë! Zotëria im më ka nderuar gjatë qëndrimit tim tek ai. Sigurisht që zullumqarët nuk do të kenë sukses."

Ajo e dëshiroi atë, por edhe atij i shkoi mendja t'i përgjigjej asaj. Sikur të mos e shihte provën e Zotit të vet (do t'i dorëzohej tundimit). Kështu (vepruam), në mënyrë që t'ia largonim të ligën e të shëmtuarën. Me të vërtetë, ai ishte prej robërve Tanë të zgjedhur.

Që të dy nxituan drejt derës, ndërkohë që ajo ia shqeu këmishën nga pas dhe te dera ndeshën zotërinë e saj. Ajo tha: "Çfarë ndëshkimi mund të ketë për atë që ia dëshiron të ligën gruas sate, përveç burgut ose ndonjë dënimi të dhembshëm?"

Ai tha: "Ajo u përpoq të më joshte." Pastaj, një dëshmitar nga familja e saj dëshmoi: "Në qoftë se këmisha e tij është shqyer nga përpara, atëherë ajo po e thotë të vërtetën e ai po gënjen.

Por, në qoftë se këmisha e tij është shqyer nga mbrapa, atëherë ajo po gënjen e ai po e thotë të vërtetën."

Por, kur e pa se këmisha e tij ishte shqyer nga mbrapa, tha: "S'ka dyshim se kjo është prej dredhive tuaja (të grave). Dredhitë tuaja janë njëmend të mëdha.

Ti, Jusuf, mos u merr me këtë punë, ndërsa ti (gruaja ime) kërko falje për gjynahun tënd, se, me të vërtetë, ti je fajtore."

Disa gra në qytet thoshin: "Gruaja e Azizit (ministrit) u përpoq ta joshte shërbëtorin e saj; dashuria ndaj tij ia ka pushtuar zemrën. Po e shohim se ajo është në humbje të qartë."

Kur dëgjoi për përgojimin e tyre, i thirri ato, ua përgatiti një gosti dhe secilës nga ato i dha nga një thikë e tha: "Dil para tyre!" Kur e panë (Jusufin), u mahnitën (nga bukuria e tij) dhe prenë duart e tyre e thanë: "Zoti na ruajttë! Ky nuk qenka njeri, por engjëll fisnik!"

Atëherë ajo tha: "Ja pra, ky është ai për të cilin më qortuat. Unë u përpoqa ta joshja, por ai kundërshtoi, por, nëse nuk e bën atë që po e urdhëroj, do të burgoset e do të jetë i poshtëruar."

Ai tha: "O Zoti im! Burgu është më i dashur për mua sesa ajo në të cilën më thërrasin ato. Nëse Ti nuk e largon prej meje dredhinë e tyre, unë do të anoj nga ato dhe do të bëhem prej të paditurve."

Atëherë, Zoti i tij iu përgjigj (lutjes) dhe e largoi prej tij dredhinë e tyre, se Ai, me të vërtetë, është Gjithëdëgjuesi, i Gjithëdijshmi.

Mandej, pasi i panë provat (e pafajësisë së Jusufit), atyre iu duk e udhës që ta burgosnin për një kohë.[4] ——— [4] Që të mos dilte në shesh skandali.

Bashkë me të hynë në burg edhe dy djelmosha. Njëri nga ata, tha: "E kam parë veten në ëndërr duke shtrydhur verë." Ndërkaq, tjetri tha: "Unë e kam parë veten në ëndërr duke mbajtur bukë në kokë, prej së cilës po hanin shpezët. Na trego shpjegimin e kësaj, se po e shohim që je njeri i mirë."

Ai (Jusufi) tha: "Nuk do t'ju vijë ndonjë ushqim me të cilin ushqeheni pa ju treguar interpretimin e kësaj, para se t'ju arrijë (ushqimi). Kjo është prej asaj që më ka mësuar Zoti im. Unë kam braktisur fenë e një populli që nuk e beson Allahun e që e mohojnë botën tjetër

dhe kam ndjekur fenë e baballarëve të mi, Ibrahimit, Ishakut dhe Jakubit. Neve nuk na takon t'i shoqërojmë Allahut diçka në adhurim. Kjo është prej mirësisë së Allahut ndaj nesh dhe ndaj njerëzve, por shumica e njerëzve nuk falënderojnë.

O shokët e mi të burgut! A janë më të mirë disa zota të ndryshëm apo Allahu, i Vetmi, Ngadhënjimtari i Pamposhtur?!

Ju nuk adhuroni përveç Allahut asgjë tjetër, përveç emra (idhujsh) të cilët ua keni vënë vetë ju dhe etërit tuaj, gjë për të cilën nuk ju ka sjellë Allahu kurrfarë dëshmie. Vendimi i takon vetëm Allahut. Ai ka urdhëruar që ta adhuroni vetëm Atë. Kjo është feja e drejtë, por shumica e njerëzve nuk e dinë.

O shokët e mi të burgut! Njëri nga ju do t'i shërbejë verë zotërisë së vet (mbretit), kurse tjetri do të kryqëzohet e shpezët do të hanë nga koka e tij. Çështja për të cilën pyetët ka marrë fund."

Ai (Jusufi) i tha atij për të cilin mendoi se do të shpëtonte nga ata të dy: "Më përmend para zotërisë tënd!" Por, shejtani e bëri atë të harronte, kështu që mbeti në burg për disa vjet.

Mbreti tha: "Kam parë në ëndërr shtatë lopë të majme, të cilat gëlltiteshin nga shtatë të dobëta, si dhe shtatë kallinj të gjelbër e shtatë të tjerë të tharë. Oj paria ime, ma shpjegoni ëndrrën time, nëse dini t'i interpretoni ëndrrat!"

Ata thanë: "Këto janë thjesht ëndrra të ngatërruara, e ne nuk dimë t'i interpretojmë ëndrrat (e tilla)."

Atëherë, atij që shpëtoi nga ata dy (djelmoshët), pasi iu kujtua pas një kohe, tha: "Unë do t'jua tregoj shpjegimin e saj, prandaj më dërgoni (te Jusufi)."

(Shërbëtori tha:) "O i drejti Jusuf! Na trego (kuptimin e një ëndrre) për shtatë lopë të majme, që gëlltiten nga shtatë të dobëta, si dhe për shtatë kallinj të gjelbër e shtatë të tjerë të tharë, në mënyrë që të kthehem te njerëzit e ta dinë edhe ata!"

Ai tha: "Do të mbillni shtatë vjet rresht, por atë që korrni lëreni në kallinj, përveç një pakice që duhet ta hani."

Pastaj, pas kësaj do të vijnë shtatë vite të vështira, të cilat do të gllabërojnë gjithçka që do të tuboni, përveç një sasie të vogël që do ta ruani (për farë).

E pas tyre do të vijë një vit, në të cilin do të bjerë shi me bollëk dhe në të cilin njerëzit do të shtrydhin (ullinj, rrush etj.)."

Mbreti tha: "Ma sillni atë!" Kur erdhi i dërguari, ai (Jusufi) i tha: "Kthehu te zotëria yt dhe pyete për punën e grave që prenë duart e veta, se, pa dyshim, Zoti im di mirë për dredhinë e tyre."

Ai (mbreti) u tha atyre: "Ç'është puna juaj që e joshët Jusufin?" Ato thanë: "Allahu na ruajttë! Nuk dimë asnjë të keqe prej tij." Atëherë, gruaja e Azizit tha: "Tashmë doli në shesh e vërteta: unë u përpoqa ta joshja atë! Ai e ka thënë të vërtetën."

E pranova fajin, që ai (Jusufi) ta kuptojë se unë nuk e tradhtoj kur ai s'është i pranishëm dhe (pasi e kuptova) se Allahu nuk u jep sukses dredhive të tradhtarëve.

Nuk po e shfajësoj veten, se vërtet shpirti urdhëron shpesh të keqen, përveç atë që e mëshiron Zoti im. Pa dyshim që Zoti im është Falës i Madh e Mëshirëplotë."

Mbreti tha: "Ma sillni atë, që ta mbaj pranë vetes!" Kur i foli, tha: "Nga sot, ti te ne do të kesh pozitë të lartë dhe do të gëzosh besimin tonë."

I tha: "Më bëj përgjegjës për thesaret e tokës, sepse unë jam ruajtës i ditur."

Kështu i dhamë Jusufit pushtet në Tokë, prandaj mund të banonte kudo që të dëshironte. Ne ia dhurojmë mëshirën Tonë kujt të duam dhe nuk ua humbim shpërblimin punëmbarëve.

Por, shpërblimi i botës tjetër është më i mirë për ata që besojnë dhe e kanë frikë Allahun.

Vëllezërit e Jusufit erdhën e hynë tek ai. Ai i njohu, ndërsa ata nuk e njohën.

Kur i pajisi me ushqim të nevojshëm, u tha: "Ma sillni vëllanë tuaj nga babai! A nuk e shihni se unë jua jap masën të plotë dhe jam mikpritësi më i mirë?!

Por, në qoftë se nuk ma sillni, atëherë tek unë s'do të ketë më ushqim për ju, madje as mos m'u afroni!"

Ata thanë: "Ne do të përpiqemi ta bindim babanë e tij, që ta lërë të vijë dhe do ta bëjmë këtë."

Ai (Jusufi) u tha shërbëtorëve të vet: "Vendosni mallin e tyre në thasët e tyre, që ta njohin atë kur të kthehen te familja e tyre e të vijnë sërish."

Kur u kthyen te babai i tyre, thanë: "O babai ynë! Nuk do të na japin më ushqim[5], prandaj, dërgoje me ne vëllanë tonë (Benjaminin), që të mund të marrim ushqim, se ne njëmend do ta ruajmë atë." ——— [5] Nëse nuk e marrim me vete edhe Benjaminin kur të shkojmë për të marrë drithë.

Ai u tha: "A t'ju besoj lidhur me të ashtu si ju besova për vëllanë e tij (Jusufin) më parë?" Allahu është Mbrojtësi më i mirë dhe Ai është më i Mëshirshmi i mëshiruesve."

Kur i hapën gjërat e tyre, panë se malli (që kishin lënë në këmbim) u ishte kthyer atyre. Ata thanë: "O babai ynë, çfarë duam më shumë? Ja mallrat tona, na qenkan kthyer. Ne do të sjellim ushqim për familjen tonë, do ta ruajmë vëllanë tonë dhe do të marrim një barrë deveje më shumë. Kjo është një masë lehtësisht e arritshme.

Ai (Jakubi) tha: "Nuk do ta dërgoj atë me ju pa ma dhënë besën e Allahut se do të ma sillni atë patjetër, përveç nëse ju bëhet e pamundur." Kur ia dhanë besën, ai tha: "Allahu është Dëshmitar për atë që themi."

Po ashtu tha: "O bijtë e mi, mos hyni (të gjithë) nga njëra portë, por hyni nga porta të ndryshme! Unë s'mund t'ju bëj dobi asgjë kundrejt (caktimit të) Allahut. Vendimi i takon vetëm Allahut; vetëm Atij i mbështetem dhe vetëm Atij le t'i mbështeten ata që mbështeten."

Ata hynë ashtu si i kishte porositur babai i tyre, ndonëse kjo gjë nuk mund t'u bënte dobi aspak kundrejt (caktimit të) Allahut, por ishte vetëm një nevojë në shpirtin e Jakubit, të cilën e shfaqi. Në të vërtetë, ai ishte njëmend i ditur, sepse Ne e kishim mësuar, por shumica e njerëzve nuk e dinë.

E, kur hynë te Jusufi, ai e mori të vëllanë (Benjaminin) pranë vetes dhe i tha (fshehurazi): "Unë jam vëllai yt, kështu që mos u pikëllo për atë që bënë ata!"

Kur i pajisi me ushqim të nevojshëm, futi kupën (e çmuar) te barra e vëllait të vet, pastaj thirri një thirrës: "O karvan, ju qenkeni hajdutë!"

Ata, duke u kthyer drejt tyre, thanë: "Çfarë po ju mungon?"

Thanë: "Po na mungon kupa e mbretit. Ai që e sjell atë do të ketë (si shpërblim) një barrë deveje dhe unë jam dorëzanë për këtë."

Ata thanë: "Për Allahun, ju e patë se ne nuk kemi ardhur për të bërë çrregullime në tokë dhe asnjëherë nuk kemi qenë hajdutë."

Ata thanë: "Cili është ndëshkimi për këtë, nëse po gënjeni?"

"Ndëshkimi për atë, në barrën e të cilit gjendet ajo (gjëja e e vjedhur) është që të mbahet rob. Kësisoj ne i dënojmë zullumqarët."

Ai filloi (kontrollimin) nga barrët e tyre para barrës së vëllait të vet (Benjaminit) e më pas e nxori atë nga barra e të vëllait. Kështu i mësuam këtë hile Jusufit, sepse ai nuk do të mund ta merrte vëllanë e vet sipas ligjit të mbretit, përveçse me vullnetin e Allahut. Ne i ngremë në shkallë të lartë ata që duam nga robërit Tanë dhe mbi çdo të ditur ka edhe më të ditur.

Ata thanë: "Po qe se ky vjedh, edhe një vëlla i tij ka vjedhur më parë." Jusufi e fshehu në vetvete (zemërimin) e nuk ua shfaqi atyre, porse tha (me vete): "Ju jeni në gjendje më të keqe, por Allahu e di më së miri çfarë po trilloni."

Ata thanë: "O njeri fisnik! Në të vërtetë babai i tij është plak i moshuar, andaj merr ndonjërin prej nesh në vend të tij, se po e shohim se je njeri i mirë."

Ai tha: "Allahu na ruajttë që të marrim dikë tjetër përveç atij tek i cili e gjetëm sendin tonë! Atëherë do të ishim njëmend të padrejtë."

Kur i humbën shpresat nga ai, u veçuan mënjanë. Më i madhi i tyre tha: "A nuk e dini se babai juaj ka marrë prej jush besën e Allahut dhe se si e keni shkelur besën më parë lidhur me Jusufin?! Unë s'do ta lëshoj këtë vend derisa të më japë leje babai im ose Allahu të japë për mua ndonjë gjykim, e Ai është Gjykuesi më i mirë.

Kthehuni te babai juaj dhe thoni: "Biri yt me të vërtetë ka vjedhur, ndërkohë që ne jemi dëshmitarë vetëm për atë që pamë, e ne nuk e dimë të fshehtën.

Pyete qytetin në të cilin ishim dhe karvanin me të cilin erdhëm. Ne njëmend po e themi të vërtetën."

Ai tha: "Jo, por egoja juaj jua ka zbukuruar ndonjë veprim (të shëmtuar), por (më duhet të bëj) durim të hijshëm. Shpresoj se Allahu do të m'i kthejë që të gjithë. Me të vërtetë Ai është i Gjithëdijshmi, i Urti."

Pastaj u largua nga ata dhe tha: "O trishtimi im për Jusufin!" Ndërkohë, sytë iu zbardhën nga pikëllimi, por e mbante në shpirt.

Ata thanë: "Për Allahun, ti nuk do të pushosh së kujtuari Jusufin derisa të sëmuresh rëndë ose të vdesësh!"

Ai tha: "Në të vërtetë, unë brengën e pikëllimin tim ia drejtoj Allahut dhe di nga Allahu atë që ju nuk e dini.

O bijtë e mi, shkoni e kërkoni Jusufin e vëllanë e tij dhe mos e humbni shpresën në mëshirën e Allahut, se, në të vërtetë, shpresën në mëshirën e Allahut e humbin vetëm jobesimtarët."

Kur hynë tek ai, thanë: "O njeri fisnik, ne dhe familjen tonë na ka kapur skamja dhe kemi sjellë disa gjëra të pakta, por na e plotëso sasinë dhe na jep lëmoshë, se pa dyshim që Allahu i shpërblen lëmoshëdhënësit."

Ai tha: "A e dini se çfarë i bëtë Jusufit dhe vëllait të tij kur ishit të paditur?"

Ata thanë: "Mos vallë, ti je Jusufi?!" Ai tha: "Unë jam Jusufi e ky është vëllai im. Allahu na dhuroi mirësi. Kushdo që i frikësohet Allahut dhe bën durim, le ta dijë se, me të vërtetë, Allahu nuk ua humb shpërblimin punëmirëve."

Ata thanë: "Betohemi në Allahun se vërtet Allahu të ka zgjedhur ty ndaj nesh dhe ne kemi qenë njëmend gabimtarë."

Ai tha: "Sot s'ka qortim për ju. Allahu ju faltë! Ai është më i Mëshirshmi i mëshiruesve.

Shkoni me këtë këmishën time dhe hidhjani babait tim në fytyrë, që t'i kthehet shikimi, dhe ma sillni gjithë familjen tuaj!"

Kur u nis karvani (nga Egjipti), babai i tyre tha: "Po e ndiej erën e Jusufit, edhe pse ju mund të mendoni se më kanë lënë mendtë."

Ata thanë: "Për Allahun, ti ende je në lajthitjen e dikurshme."

Por, kur erdhi myzhdexhiu, ia hodhi atë në fytyrë dhe iu kthye shikimi. Atëherë tha: "A nuk ju kam thënë se unë di nga Allahu atë që ju nuk e dini?"

Ata thanë: "O babai ynë, kërko falje për gjynahet tona, se ne kemi qenë njëmend gjynahqarë!"

Ai tha: "Do të kërkoj falje për ju nga Zoti im, se, me të vërtetë, Ai është Falësi i Madh, Mëshirëploti."

Kur hynë te Jusufi, ai i mori pranë vetes prindërit e vet dhe tha: "Hyni (të gjithë) në Egjipt, të sigurt, me lejen e Allahut!"

Ai i ngriti prindërit e vet në fron, e ata i ranë në sexhde (nderimi)[6], pastaj tha: "O babushi im! Ky është shpjegimi i ëndrrës sime të mëhershme, Allahu e bëri realitet dhe më dha mirësi kur më nxori nga burgu e ju solli ju nga shkretëtira pasi shejtani kishte futur përçarje mes meje e vëllezërve të mi. Me të vërtetë, Allahu është i Butë ndaj asaj që do. Pa dyshim, Ai është i Gjithëdijshmi, i Urti. ——— [6] Në atë kohë, sexhdeja në shenjë nderimi ishte e lejuar, ndërsa sexhdeja në shenjë adhurimi ka qenë e ndaluar gjithmonë.

Zoti im, Ti më dhe pushtet e më mësove shpjegimin e ëndrrave. O Krijues i qiejve e i Tokës, Ti je Mbrojtësi im në këtë botë dhe në tjetrën. Më bëj të vdes si musliman (i nënshtruar ndaj Teje) dhe më bashko me të mirët!"

Këto janë nga lajmet e panjohura që Ne po t'i shpallim ty (o Muhamed). Ti nuk ishe në mesin e tyre kur ata u morën vesh mes vete, duke kurdisur kurthe.

Shumica e njerëzve nuk do të besojnë, sado që përpiqesh ti.

Ti nuk po kërkon prej tyre asnjë shpërblim për këtë. Ai (Kurani) është vetëm këshillë për botët.

Sa e sa shenja ka në qiej e në Tokë, pranë të cilave kalojnë, duke mos i përfillur!

Shumica e tyre nuk e besojnë Allahun ndryshe, veçse duke i shoqëruar të tjerë në adhurim.

A janë të sigurt ata se nuk do t'i përfshijë dënimi i Allahut ose që nuk do t'u vijë çasti i Kiametit papritmas, pa e vënë re ata?!

Thuaj (o Muhamed): "Kjo është rruga ime: unë thërras për tek Allahu me prova të qarta, unë dhe ata që më pasojnë. I patëmeta është Allahu! Unë nuk jam prej idhujtarëve."

Ne dërguam para teje vetëm burra nga banorët e qyteteve, të cilëve u dhamë shpalljen. A nuk kanë udhëtuar ata nëpër botë që të shihnin se si ishte fundi i atyre që ishin më parë?! Pa dyshim që bota tjetër është shumë më e mirë për ata që i frikësohen Allahut. Si nuk e kuptoni?!

Kur të dërguarit e humbën shpresën dhe (jobesimtarët) kujtuan se janë gënjyer (nga të dërguarit), atyre u erdhi ndihma Jonë dhe shpëtuan ata që deshëm Ne. E, dënimi Ynë nuk sprapset nga njerëzit keqbërës.

Në tregimet e tyre ka vërtet mësim për ata që kanë mend. Ky (Kuran) nuk është fjalë e trilluar, por vërtetues i shpalljeve para tij e shpjegues i çdo gjëje dhe udhërrëfyes e mëshirë për njerëzit që besojnë.

Elif, lam, mim, ra.[1] Këto janë ajetet e Librit. Ajo që të është shpallur ty nga Zoti yt është e vërteta, por shumica e njerëzve nuk besojnë. ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

Allahu është Ai që ngriti qiejt pa shtylla që mund t'i shihni e pastaj u ngrit mbi Arsh. Ai nënshtroi Diellin dhe Hënën, të cilat lundrojnë për një kohë të caktuar. Ai drejton çështjet dhe i shpjegon hollësisht shenjat, në mënyrë që të bindeni se do ta takoni Zotin tuaj.

Është Ai që shtriu Tokën dhe krijoi në të male të patundshme e lumenj dhe nga të gjitha frutat krijoi nga dy lloje. Ai e mbulon ditën me natën. Vërtet, në këto ka shenja për njerëzit që mendojnë.

Në Tokë ka ara të ngjitura me njëra-tjetrën dhe kopshte me hardhi, bimë e palma me një kërcell e me disa kërcej, të cilat ujiten me të njëjtin ujë, por disa i bëjmë më të shijshme se të tjerat. Vërtet, në këto ka shenja për njerëzit që kuptojnë.

Nëse ti çuditesh, atëherë është vërtet e çuditshme thënia e tyre: "A, pasi të bëhemi dhé, do të krijohemi sërish?!" Këta janë ata që e mohojnë Zotin e tyre, të cilët do të kenë pranga në qafë. Këta janë banorët e Zjarrit, ku do të qëndrojnë përgjithmonë.

Ata dëshirojnë që t'ua përshpejtosh të keqen para së mirës, edhe pse para tyre pati dënime shembullore. Zoti yt është me të vërtetë Falës ndaj njerëzve, përkundër padrejtësisë së tyre, por Zoti yt është gjithashtu i ashpër në ndëshkim.

Ata që nuk besuan thonë: "Sikur t'i zbritej atij një mrekulli nga Zoti i tij!" Në të vërtetë, ti je vetëm paralajmërues. E, për çdo popull kishte udhërrëfyes.

Allahu e di se çfarë mbart çdo femër dhe çfarë pakohet e çfarë shtohet në mitra. Çdo gjë tek Ai është në sasi të caktuar.

(Ai është) Njohësi i së fshehtës dhe së dukshmes, i Madhi, i Lartësuari!

Është njëlloj (për Të) si ai nga ju që i mban të fshehta fjalët e tij dhe ai që i thotë sheshazi, si ai që fshihet natën dhe ai që del hapur ditën.

Ai (njeriu) para dhe pas tij ka (melekë) përcjellës që e mbrojnë me urdhrin e Allahut. Në të vërtetë, Allahu nuk e ndryshon gjendjen e një populli derisa ata të ndryshojnë atë që kanë në vetvete. E, nëse Allahu ia dëshiron të keqen një populli, ajo nuk mund të sprapset dhe ata nuk kanë mbrojtës përveç Tij.

Është Ai që jua mundëson të shihni vetëtimën, e cila ju ngjall frikë e shpresë, dhe Ai që krijon retë e rënda.

Atë e madhërojnë me lavdërim bubullima dhe melekët nga frika ndaj Tij. Ai dërgon rrufetë, me të cilat godet kë të dojë. Megjithatë, ata grinden për Allahun, ndërkohë që Ai është ndëshkues i ashpër.

Atij i takon lutja e vërtetë. Ndërkaq, ata (idhujt) që i lusin në vend të Tij nuk mund t'u përgjigjen aspak atyre (që u luten), si puna e atij që shtrin duart tek uji që t'i vijë në gojë (vetvetiu), por ai nuk i vjen. Lutja e jobesimtarëve është krejt e kotë.

Allahut i bien në sexhde gjithë ata që janë në qiej e në Tokë, me ose pa dëshirë, bashkë me hijet e tyre, në mëngjes e në mbrëmje.

Thuaju: "Kush është Zoti i qiejve dhe i Tokës?" Përgjigju: "Allahu!" Thuaju: "E si mund të merrni mbrojtës përveç Tij, që nuk mund t'i sjellin vetes as dobi e as dëm?!" Thuaju: "A është njësoj i verbri me atë që sheh? Ose, a mund të barazohen errësirat me dritën, apo i kanë veshur Allahut ortakë, që kanë krijuar sikurse Ai e u është ngatërruar krijimi?!" Thuaju: "Allahu është Krijuesi i gjithçkaje dhe Ai është i Vetmi, Ngadhënjimtari i Pamposhtur."

Ai sjell shi nga qielli, nëpërmjet të cilit rrjedhin lumenjtë me masë, ndërkohë që rrjedha mbart mbeturinat mbi sipërfaqe. Por, edhe nga ato (metale të çmuara) që i shkrijnë në zjarr për të bërë stoli ose vegla dalin mbeturina të ngjashme. Kështu e sjell Allahu shembullin e së vërtetës dhe të së pavërtetës. Sa u përket mbeturinave, ato hidhen, ndërsa ajo që është e dobishme për njerëzit mbetet në tokë. Kështu i sqaron Allahu shembujt.

Atyre që iu përgjigjën Zotit të tyre u takon e mira (Xheneti), ndërsa ata që nuk i binden Atij, sikur të kishin gjithë pasurinë që gjendet në Tokë, madje edhe një herë aq, do ta jepnin si shkëmbesë (për t'u liruar nga dënimi). Për ta do të ketë llogari të rëndë dhe strehimi i tyre është Xhehenemi. Eh, sa shtrat i keq që është ai!

A mund të jetë ai që e di se ajo që të është shpallur nga Zoti yt është e vërtetë njësoj me atë që është i verbër?! Në të vërtetë, mësim marrin vetëm mendarët,

të cilët e mbajnë premtimin dhënë Allahut dhe nuk e shkelin besën,

i mbajnë lidhjet të cilat Allahu ka urdhëruar të ruhen, kanë frikë Zotin e tyre dhe i frikësohen llogarisë së rëndë,

si dhe bëjnë durim, duke kërkuar kënaqësinë e Zotit të tyre, e falin namazin, japin fshehurazi e haptazi nga ajo që u kemi dhënë dhe të keqen e kthejnë me të mirë. Këtyre u takon fundi i mirë,

Xhenetet e Përjetësisë, ku do të hyjnë këta dhe ata që besuan prej baballarëve, grave dhe pasardhësve të tyre. Ndërkaq, melekët do të hyjnë tek ata nga çdo derë (e do t'u thonë):

"Paqja qoftë mbi ju, që u treguat të durueshëm!" Sa përfundim i shkëlqyer që është ky!

Ndërkaq, sa për ata që thyejnë besën e Allahut, pasi e patën dhënë dhe i shkëpusin lidhjet të cilat Allahu ka urdhëruar të ruhen, si dhe bëjnë çrregullime në Tokë, për ta është mallkimi dhe përfundimi i keq.

Allahu ia shton rizkun kujt të dojë dhe ia pakon kujt të dojë. Ndërkohë, ata gëzohen me jetën e kësaj bote, ndonëse jeta e kësaj bote në krahasim me botën tjetër është vetëm kënaqësi kalimtare.

E, ata që nuk besuan, thonë: "Sikur t'i zbritej atij një mrekulli nga Zoti i tij!" Thuaju: “Allahu e humb atë që do dhe udhëzon në rrugën e Tij ata që kthehen të penduar tek Ai,

të cilët besojnë dhe zemrat e të cilëve qetësohen me përmendjen e Allahut, sepse njëmend me përmendjen e Allahut qetësohen zemrat!"

Ata që besuan dhe bënë vepra të mira do të kenë jetë të lumtur dhe vendkthim të shkëlqyeshëm (në Xhenet).

Kështu, Ne të kemi dërguar ty te një popull, para të cilit kanë kaluar (shumë) popuj, që t'ua lexosh atë që ta kemi shpallur, por ata mohojnë të Gjithëmëshirshmin. Thuaj: "Ai është Zoti im. S'ka zot që meriton të adhurohet përveç Tij. Atij i mbështetem dhe tek Ai pendohem."

Edhe sikur të kishte një Kuran përmes të cilit do të lëviznin malet ose do të çahej Toka, ose do t'u flitej të vdekurve (do të ishte ky Kuran)! Jo, por tërë çështja i takon Allahut. A nuk e dinë ata që besuan se, sikur të donte Allahu, do t'i udhëzonte të gjithë njerëzit? Fatkeqësia do të vazhdojë t'i godasë ata që nuk besojnë për shkak të asaj që kanë bërë ose do të ndodhë pranë vendbanimeve të tyre derisa të vijë premtimi i Allahut. E, pa dyshim se Allahu nuk e thyen premtimin.

Edhe para teje i kanë tallur të dërguarit, por Unë u dhashë afat atyre që nuk besuan e më pas i kapa me ndëshkim. Ah, si ishte dënimi Im!

A mund të jetë Ai që është mbikëqyrës i punës së gjithsecilit (njësoj me idhujt që nuk janë të këtillë)?! Megjithatë, ata i veshin Allahut ortakë. Thuaju: "Tregoni emrat e tyre! Apo mos doni t'i tregoni Allahut për diçka që Ai nuk e di në Tokë apo po thoni gjepura? Përkundrazi, atyre që nuk besuan u janë hijeshuar dredhitë e tyre dhe janë shmangur nga rruga e drejtë. E, atë që e humb Allahu, s'ka kush që mund ta udhëzojë.

Për ta ka dënim në këtë jetë, por dënimi i botës tjetër është më i rëndë dhe askush s'mund t'i mbrojë ata nga Allahu.

Xheneti që iu premtua të ruajturve është si vijon: nëpër të rrjedhin lumenj, frutat e tij janë të përhershëm, e edhe hija e tij. Ky është fundi i atyre që u ruajtën, kurse fundi i jobesimtarëve është Zjarri.

Ata të cilëve ua kemi dhënë Librin gëzohen me atë që të është shpallur ty. Prej grupeve ka të atillë që mohojnë një pjesë të tij. Thuaj: "Në të vërtetë, unë jam urdhëruar që ta adhuroj Allahun dhe të mos i shoqëroj asgjë në adhurim. Për tek Ai thërras dhe tek Ai është kthimi im.

Kështu Ne e zbritëm atë (Kuranin) në gjuhën arabe si gjykues. E, nëse do të ndiqje dëshirat e tyre, edhe pas dijes që të ka ardhur, atëherë nuk do të kishe para Allahut as ndihmës e as mbrojtës.

Në të vërtetë, Ne kemi çuar edhe të dërguar para teje dhe u kemi dhënë gra e pasardhës. Asnjë i dërguar nuk mund të sjellë mrekulli, përveçse me lejen e Allahut. Çdo vendim ka kohën e caktuar.

Allahu shlyen dhe lë çfarë të dojë e tek Ai është Libri amë.

Pavarësisht nëse të tregojmë diçka nga ajo me të cilën i kemi kërcënuar apo ta marrim shpirtin (para se t'i dënojmë), detyrë jotja është t'ua kumtosh atyre, ndërsa detyrë Jona është t'i marrim në llogari.

A nuk e shohin ata se Ne ua pakësojmë tokën nga anët e saj?[2] Allahu është i Vetmi që gjykon dhe askush s'mund ta ndryshojë gjykimin e Tij. Ai është i shpejtë në llogari. ——— [2] Domethënë, e ngushtojmë tokën e kufrit duke përhapur Islamin.

Edhe ata që ishin para tyre bënin kurthe, por Allahu i zotëron të gjitha kurthet. Ai e di se çfarë bën çdo njeri, ndërsa jobesimtarët do ta kuptojnë se për kë do të jetë fundi i mirë.

Ata që nuk besuan thonë: "Ti nuk je i dërguar." Thuaju: "Mjafton Allahu si dëshmitar mes meje e jush dhe ai që ka njohuri për Librin."

Elif, lam, ra.[1] Këtë Libër ta zbritëm ty, që t'i nxjerrësh njerëzit nga errësirat në dritë, me lejen e Zotit të tyre, në rrugën e të Gjithëfuqishmit, të Lavdëruarit, ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

Allahut, të Cilit i takon gjithçka që gjendet në qiej e në Tokë. Mjerë jobesimtarët për dënimin e rëndë (që do t'i gjejë),

të cilët i japin përparësi jetës së kësaj bote ndaj tjetrës dhe pengojnë (njerëzit) nga rruga e Allahut, duke dashur ta shtrembërojnë atë. Këta janë në një humbje të largët.

Ne nuk çuam asnjë të Dërguar, përveçse në gjuhën e popullit të tij, që t'ua sqarojë atyre (fenë). Por, Allahu e humb atë që do dhe e udhëzon atë që do. Ai është i Gjithëfuqishmi, i Urti.

Ne e dërguam Musain me provat Tona (e i thamë): "Nxirre popullin tënd nga errësirat në dritë dhe kujtojua atyre ditët e Allahut!" Me të vërtetë, në këtë ka shenja për këdo që është njëmend durimtar e falënderues.

Kur Musai i tha popullit të vet: "Kujtoni mirësinë e Allahut ndaj jush kur ju shpëtoi nga populli i Faraonit, të cilët ju shkaktonin shumë vuajtje: jua thernin djemtë dhe jua linin të gjalla vajzat. Kjo ishte një sprovë e madhe nga Zoti juaj."

Kujtoni kur Zoti jua shpalli: "Nëse falënderoni, Unë do t'jua shtoj (të mirat), por, nëse mohoni, ta dini se dënimi Im është me të vërtetë i rëndë."

Musai tha gjithashtu: "Nëse mohoni ju dhe të gjithë ata që janë në Tokë, ta dini se Allahu është njëmend i Panevojë dhe i Lavdëruar."

A nuk ju ka ardhur lajmi për ata që ishin para jush, për popullin e Nuhut, për adët, për themudët dhe për ata pas tyre, të cilët i di vetëm Allahu? Atyre u erdhën të dërguarit e tyre me prova të qarta, por ata i vunë duart në gojë (nga zemërimi) dhe thanë: "Ne e mohojmë atë me të cilën jeni dërguar dhe vërtet jemi në mëdyshje të madhe lidhur me atë në të cilën na thërrisni."

Të dërguarit e tyre thanë: "Vallë, a mund të dyshohet në Allahun, Krijuesin e qiejve e të Tokës?! Ai ju thërret që t'jua falë gjynahet dhe t'ju japë afat deri në një kohë të caktuar." Ata thanë: "Ju jeni vetëm njerëz sikurse ne! Ju doni të na largoni nga ajo që adhuronin të parët tanë. Na sillni atëherë një provë të qartë."

Të dërguarit e tyre u thanë: "Ne vërtet jemi vetëm njerëz si ju, por Allahu i jep dhunti kujt të dojë prej robërve të Tij. E, ne nuk kemi fuqi t'ju sjellim prova përveçse me lejen e Allahut. Vetëm Allahut le t'i mbështeten besimtarët.

E përse të mos i mbështetemi Allahut, ndërkohë që Ai na ka udhëzuar në rrugë të drejtë?! Ne njëmend do të bëjmë durim kundrejt vuajtjeve që na i shkaktoni ju. Vetëm Allahut le t'i mbështeten ata që mbështeten."

Ndërkaq, ata që mohuan u thanë të dërguarve të tyre: "Do t'ju dëbojmë nga Toka jonë ose do të ktheheni në fenë tonë." Atëherë, atyre u shpalli Zoti i tyre: "Ne, gjithsesi do t'i shkatërrojmë zullumqarët

dhe pas tyre do t'ju bëjmë ju banorë të asaj toke. Kjo është për ata që kanë frikë nga qëndrimi para Meje dhe nga paralajmërimi Im.

Ata (të dërguarit) u lutën për fitore dhe u shkatërrua çdo tiran kokëfortë,

të cilin e pret Xhehenemi, ku do t'i jepet të pijë ujë të qelbur,

të cilin do ta gëlltisë, por mezi do ta kapërdijë, ndërkohë që vdekja i vjen nga çdo anë, por ai nuk do të vdesë. Atë e pret një dënim i rëndë.

Veprat e atyre që mohuan Zotin e tyre i ngjajnë një hiri që e shpluhuron një erë e fortë në një ditë të stuhishme. Atyre s'do t'u bëjë dobi asgjë që kanë punuar. Kjo është humbja e madhe.

A nuk e sheh se Allahu krijoi qiejt dhe Tokën me urtësi? Nëse do, Ai ju zhduk ju dhe krijon të tjerë (që e adhurojnë Atë).

E, kjo nuk është e vështirë për Allahun.

Të gjithë do të dalin para Allahut. Atëherë, të dobëtit do t'u thonë mendjemëdhenjve: "Ne ishim ndjekësit tuaj, prandaj a nuk do të na e lehtësoni sadopak dënimin e Allahut?" Ata thanë: "Sikur të na udhëzonte Allahu në rrugë të drejtë, edhe ne do t'ju udhëzonim ju. Është krejt njësoj, u ankuam apo duruam, për ne nuk ka shpëtim."

Kur çështja mori fund, shejtani tha: "Vërtet Allahu ju bëri premtim të vërtetë, ndërsa unë ju premtova e ju mashtrova, por unë nuk pata pushtet mbi ju, vetëm se ju thirra dhe ju m'u përgjigjët. Prandaj, mos më qortoni mua, por qortoni vetveten! Unë s'mund t'ju ndihmoj juve e as ju s'mund të më ndihmoni mua." Unë e mohoj adhurimin që ma bëtë më parë krahas Allahut. Sigurisht që për zullumqarët do të ketë dënim të dhembshëm.

Ndërkaq, ata që besuan dhe bënë vepra të mira, me lejen e Zotit të tyre, do të futen në kopshte të Xhenetit, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të banojnë përgjithmonë. Përshëndetja e tyre do të jetë: "Selam (Paqe)!"

A nuk e ke parë se si Zoti shëmbëllen fjalën e mirë me një pemë të mirë, rrënja e së cilës është e fortë e dega e saj është në qiell?

Ajo i jep frutat e saj në çdo kohë me lejen e Zotit të vet. Allahu u sjell shembuj njerëzve që ata të mendojnë.

Ndërkaq, fjala e keqe është si pema e keqe që është shkulur nga toka dhe është e paqëndrueshme.

Allahu i forcon besimtarët me Fjalën e qëndrueshme, si në këtë jetë, ashtu dhe në botën tjetër, dhe Allahu i humb keqbërësit. Allahu bën çfarë të dojë.

A nuk i sheh ata që dhuntinë e Allahut e kthyen me mohim dhe e çuan popullin e tyre në vendin e shkatërrimit,

në Xhehenem, ku do të hyjnë ata? Ah, sa vendqëndrim i keq!

Ata i sajuan Allahut ortakë, që t'i largojnë (njerëzit) nga rruga e Tij. Thuaju: "Kënaquni, se s'ka dyshim se fundi juaj është në Zjarr!"

Thuaju robërve të Mi që besuan, që të falin namazin dhe të japin fshehtas e haptas nga ajo që u kemi dhënë, para se të vijë një Ditë në të cilën nuk do të ketë as tregti e as miqësi.

Allahu është Ai që krijoi qiejt e Tokën dhe lëshoi shi nga qielli, përmes të cilit nxori fruta si ushqim për ju. Ai nënshtroi për ju anijet që lundrojnë në det me urdhrin e Tij dhe jua nënshtroi lumenjtë.

Ai nështroi për ju Diellin dhe Hënën, që lundrojnë pandërprerë në rrjedhën e tyre, dhe jua nënshtroi natën e ditën.

Ai ju dha gjithçka që kërkuat. Edhe nëse do të përpiqeshit t'i numëronit dhuntitë e Allahut, nuk do të mund t'i numëronit. Njëmend njeriu është shumë i padrejtë dhe shumë mosmirënjohës.

Kujto kur Ibrahimi tha: "Zoti im, bëje të sigurt këtë qytet dhe më largo mua dhe bijtë e mi nga adhurimi i idhujve!

Zoti im, ata çuan në humbje shumë njerëz! Kushdo që më ndjek mua, ai është prej meje, ndërsa për atë që më kundërshton, Ti je vërtet Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Zoti ynë, unë kam vendosur një pjesë të pasardhësve të mi në një luginë pa bimësi pranë Shtëpisë Sate të shenjtë, që të falin namazin, o Zoti ynë! Prandaj, bëj që zemrat e njerëzve të anojnë nga ata dhe furnizoji me fruta, që të jenë mirënjohës!

Zoti ynë, Ti e di çfarë fshehim dhe çfarë shfaqim hapatazi. Allahut nuk mund t'i fshihet asgjë, as në Tokë e as në qiell.

Lavdërimi i takon Allahut, i Cili në pleqëri më dha Ismailin dhe Is'hakun. Vërtet, Zoti im është Dëgjuesi i lutjeve.

O Zoti im! Më bëj mua dhe pasardhësit e mi prej atyre që e falin namazin. Zoti ynë! Ma prano lutjen!

Zoti ynë! Më fal mua, prindërit e mi dhe besimtarët në Ditën që do të jepet llogaria!"

Kurrsesi mos mendo se Allahu është i pavëmendshëm ndaj asaj që bëjnë zullumqarët. Ai thjesht po i lë ata deri në një Ditë kur sytë e tyre do të shtangen,

e do të çohen (nga varret) me rrëmbim, duke ngritur kokat (për të parë ç'po ndodh). Ata s'do të mund t'i lëvizin sytë dhe zemrat do t'i kenë të zbrazëta.

Dhe paralajmëroji njerëzit për ditën kur do t'u vijë dënimi! Atëherë ata që ishin të padrejtë do të thonë: "Zoti ynë, na e shtyj edhe pak afatin, që t'i përgjigjemi thirrjes Sate dhe t'i pasojmë të dërguarit." A nuk betoheshit më parë se nuk do të kishte zhdukje për ju?

Ju banuat në vendbanimet e atyre që i bënë zullum vetvetes, madje ju ishte bërë e qartë se si vepruam me ta, dhe ju sollëm shembuj.

Ata kurdisën kurthet e tyre, por Allahu i ka në dorë kurthet e tyre, edhe po të ishin kurthet e tyre të atilla që të rrafshonin malet.

Kurrsesi mos mendo se Allahu do ta thyejë premtimin e Tij ndaj të dërguarve. Me të vërtetë Allahu është i Gjithëfuqishëm dhe i Zoti për hakmarrje.

Ditën kur Toka do të zëvendësohet me një Tokë tjetër, por edhe qiejt, e (krijesat) do të dalin para Allahut, të Vetmit, Ngadhënjimtarit të Pamposhtur.

Atë Ditë do t'i shohësh keqbërësit të lidhur në zinxhirë.

Rrobat do t'i kenë prej katrani e zjarri do t'ua mbulojë fytyrat,

që Allahu të shpërblejë çdokënd për atë që ka punuar. Me të vërtetë, Allahu është i shpejtë në llogari.

Ky (Kuran) është shpallje për njerëzit, që t'u tërhiqet vërejtja përmes tij dhe që ta dinë se në të vërtetë Ai (Allahu) është një Zot i Vetëm, si dhe që të marrin mësim ata që kanë mend.

Elif, lam, ra.[1] Këto janë ajetet e Librit, Kuranit të qartë! ——— [1] Shih fusnotën përkatëse tek ajeti i parë i sures El-Bekare.

Ata që nuk besojnë do të dëshirojnë që të kishin qenë muslimanë.

Lëri ata të hanë, të gëzohen e të mashtrohen nga shpresat (e rreme), se do ta kuptojnë.

Asnjë vend nuk e kemi shkatërruar e të mos e ketë pasur kohën e caktuar.

Asnjë popull nuk mund ta përshpejtojë afatin e (shkatërrimit të) vet e as ta vonojë atë.

Ata thanë: "O ti që të është shpallur Këshilla (Kurani), ti përnjëmend je i marrë.

Përse nuk na i sjell melekët, nëse e thua të vërtetën?"

Melekët i zbresim vetëm me të vërtetën (për t'i dënuar keqbërësit), e atëherë nuk u jepet afat.

Me të vërtetë, Ne e e shpallëm Kuranin dhe, pa dyshim, Ne do ta ruajmë atë.

Në të vërtetë, para teje kemi çuar të dërguar te bashkësitë e mëparshme.

Sa herë që u vinte ndonjë i dërguar, talleshin me të.

Kështu pra, Ne fusim përgënjeshtrimin në zemrat e keqbërësve.

Ata nuk besojnë në të, përkundër shembujve të popujve të mëparshëm.

Edhe sikur t'ua çelnim një portë nga qielli, do të ngjiteshin në të

e do të thoshin: "Në të vërtetë, na janë marrë sytë, madje na është bërë magji."

Ne kemi krijuar yjësi në qiell dhe e kemi zbukuruar për vështruesit,

si dhe i ruajmë prej çdo shejtani të mallkuar,

përveç atij që dëgjon vjedhurazi dhe ndiqet nga ndonjë shigjetë flakëruese.

Ne e shtrimë Tokën dhe vumë në të male të patundshme. Po ashtu Ne bëmë që të mbijë në të çdo gjë në masë të drejtë,

si dhe bëmë mjete jetese për ju dhe për ata që nuk i mbani ju.

S'ka asnjë send që thesaret e tij të mos jenë te Ne, por Ne i dërgojmë në sasi të caktuar.

Ne i dërgojmë erërat pllenuese dhe lëshojmë shi nga qielli e ju japim për të pirë, e ju nuk mund ta grumbulloni atë.

Vetëm Ne japim jetë e vdekje dhe Ne jemi trashëguesit.

Ne i dimë ata që qenë para jush dhe ata që do të vijnë pas jush.

Pa dyshim, Zoti yt do t'i tubojë ata. Ai është vërtet i Urtë e i Gjithëdijshëm.

Në të vërtetë, Ne e krijuam njeriun prej një balte të tharë, të zezë e të ndryshuar,

ndërsa xhinët i krijuam më parë nga një flakë e fortë.

Kur Zoti u tha melekëve: "Unë do të krijoj një njeri prej një balte të tharë, të zezë e të ndryshuar.

Kur t'i jap formë e t'i fryj shpirtin, bjerini atij në sexhde[2]!" ——— [2] Në shenjë respekti.

Të gjithë melekët i ranë në sexhde së bashku,

përveç Iblisit, i cili nuk pranoi të ishte prej atyre që bënë sexhde.

Allahu i tha: "O Iblis, ç'ke që nuk iu bashkove atyre që bënë sexhde?"

Ai tha: "Unë nuk kam për t'i rënë në sexhde një njeriu që e krijove prej një balte të tharë, të zezë e të ndryshuar."

Allahu i tha: "Atëherë, dil prej aty, sepse ti je i mallkuar

dhe mallkimi do të jetë mbi ty deri në Ditën e Gjykimit."

Ai tha: "Zoti im! Më jep afat deri në ditën që do të ringjallen!"

Allahu tha: "Atëherë, ty do të të jepet afat

deri në një ditë të caktuar."

Ai (Iblisi) tha: "Zoti im, meqë më çove në humbje, unë do t'ua hijeshoj atyre të pavërtetën në Tokë dhe do t'i shmang të gjithë nga rruga e drejtë,

përveç robërve të Tu të përkushtuar."

Allahu tha: "Kjo është rruga Ime e drejtë.

Ti nuk ke pushtet mbi robërit e Mi, përveç mbi të humburit që të ndjekin ty.

Me të vërtetë, Xhehenemi është vendi i premtuar i të gjithë atyre.

Ai ka shtatë porta e në çdo portë hyn një pjesë e caktuar.

Me të vërtetë, të devotshmit do të jenë në kopshte të Xhenetit, pranë burimeve.

"Hyni në të të shpëtuar e të sigurt!"

Ne do të shkulim mërinë nga zemrat e tyre e do të jenë vëllezër të ulur në divane përballë njëri-tjetrit.

Ata nuk do t'i prekë lodhja në të e as do të nxirren prej aty.

Tregoju robërve të Mi se Unë jam Falësi i Madh e Mëshirëploti

dhe se dënimi Im është i dhembshëm!

Tregoju atyre edhe për mysafirët e Ibrahimit!

Ata hynë tek ai dhe i thanë: "Selam (paqe)!" Ai (më pas) u tha: "Në të vërtetë, ne kemi frikë nga ju."

Ata i thanë: "Mos ki frikë, se ne po të japim myzhde se do të kesh një djalë të ditur!"

Ai tha: "A po më jepni këtë myzhde, përkundër pleqërisë që më ka kapluar?! Për çfarë myzhdeje po flisni?!"

Ata thanë: "Po të japim myzhde me vërtetësi, prandaj mos u bëj i pashpresë!"

Ai tha: "E kush e këput shpresën nga mëshira e Zotit të vet, përveç të humburve?!"

Ai (Ibrahimi) tha: "Për çfarë pune keni ardhur, o të dërguar?"

Ata thanë: "Ne jemi dërguar te një popull keqbërës,

përveç familjes së Lutit (dhe pasuesve të tij). Ne do t'i shpëtojmë të gjithë ata,

me përjashtim të gruas së tij, për të cilën kemi caktuar që të mbetet pas (me të dënuarit)."

E, kur i erdhën Lutit të dërguarit,

ai u tha: "Unë nuk po ju njoh!"

Ata i thanë: "Në të vërtetë, ne kemi sjellë atë në të cilën dyshonin

dhe kemi sjellë të vërtetën, e, pa dyshim, ne po e themi të vërtetën.

Ik me familjen tënde në një pjesë të natës, shko pas tyre, le të mos shikojë mbrapa askush nga ju, por shkoni aty ku jeni urdhëruar!

Ne i kumtuam atij se ata do të shfaroseshin në mëngjes.

Ndërkohë, banorët e qytetit erdhën të gëzuar.

Ai u tha: "Këta janë mysafirët e mi, prandaj mos më turpëroni!

Frikësojuni Allahut e mos më poshtëroni!"

Ata i thanë: "A nuk ta kemi ndaluar që të pranosh njerëz (si mysafirë)?"

Ai tha: "Ja bijat e mia, (martohuni me to), nëse tashmë keni vendosur të bëni diçka.

Betohem për jetën tënde (o Muhamed) se ata bridhnin të humbur në dehjen e tyre.

Ata i mori gjëmimi i tmerrshëm në kohën e lindjes së Diellit,

dhe përmbysëm vendin e tyre, duke kthyer poshtë pjesën e sipërme të tij dhe lëshuam mbi ta rrebesh gurësh prej baltës së pjekur.

Vërtet, në këtë ka shenja për ata që u kushtojnë vëmendje.

Ato (qytetet e rrënuara) gjendeshin pranë një rruge që ekziston ende.

Vërtet, në këtë ka shenja për besimtarët.

Edhe banorët e Ejkes[3] ishin zullumqarë, ——— [3] Populli i Shuajbit, alejhi selam.

prandaj u hakmorëm ndaj tyre dhe që të dyja (këto vende) janë në rrugë të dukshme.

Por, edhe banorët e Hixhrit[4] i quajtën gënjeshtarë të dërguarit. ——— [4] Fisi themud - populli i Salihut, alejhi selam.

Ne ua dhamë shenjat Tona, por ata ua kthyen shpinën.

Ata gdhendnin shtëpi në male, duke qenë të sigurt.

Por, gjëmimi i tmerrshëm i goditi në mëngjes

dhe ajo që fituan nuk u bëri dobi aspak.

Ne krijuam qiejt, Tokën dhe gjithçka që gjendet ndërmjet tyre vetëm me urtësi. Ndërkaq, Ora e Kiametit do të vijë patjetër, prandaj fal me dashamirësi!

Pa dyshim, Zoti yt është Krijuesi i gjthçkaje, i Gjithëdijshmi.

Me të vërtetë, Ne të dhamë ty shtatë ajetet e përsëritura dhe Kuranin e madhërishëm.

Kurrsesi mos i kthe sytë nga të mirat (e përkohshme) me të cilat i kemi begatuar disa prej tyre, as mos u brengos për ta dhe ji i butë me besimtarët!

Thuaj: "Unë, me të vërtetë, jam paralajmërues i qartë."

Ashtu siç u dërguam dënimin ndarësve,

të cilët e ndanë Kuranin në pjesë.

Por, betohem për Zotin tënd se do t'i pyesim të gjithë ata

për gjithçka që bënin.

Kumto haptas atë që të urdhërohet dhe mos ua vër veshin idhujtarëve,

se Ne të mjaftojmë ty kundër tallësve,

të cilët adhurojnë krahas Allahut zot tjetër. Por, së shpejti do ta kuptojnë!

Ne e dimë mirë se ty të ngushtohet gjoksi për shkak të asaj që thonë ata,

por ti lartësoje Zotin tënd me lavdërim e ji prej atyre që bëjnë sexhde

dhe adhuroje Zotin tënd derisa të të vijë vdekja!

Urdhri i Allahut do të vijë patjetër, prandaj mos kërkoni përshpejtimin e tij! I Patëmeta e i Lartësuar është Ai mbi çdo gjë që i shoqërojnë Atij.

Ai, me urdhrin e Tij, ia dërgon melekët me shpallje kujt të dojë nga robërit e Vet (duke u thënë): "Paralajmëroni se askush nuk meriton të adhurohet përveç Meje, prandaj kini frikë nga Unë!"

Ai krijoi qiejt dhe Tokën me urtësi. I Lartësuar është Ai mbi çdo gjë që i shoqërojnë (në adhurim)!

Ai e krijoi njeriu prej një pikle, ndërkohë që ai bëhet kundërshtar i hapur.

Ai i krijoi edhe bagëtitë, të cilat i keni si burim ngrohjeje e përfitimesh të tjera dhe prej tyre ushqeheni.

Në to gjeni bukurinë kur i ktheni nga kullota (në mbrëmje) dhe kur i çoni për të kullotur (në mëngjes).

Ato bartin barrët tuaja deri në vende në të cilat ju s'do të mund të arrinit, përveçse me vështirësi të madhe. Me të vërtetë, Allahu është Përdëllimtar e Mëshirëplotë.

Edhe kuajt, mushkat e gomarët (i krijoi Ai), për t'u hipur dhe për hijeshi. Ai krijon edhe gjëra që nuk i dini.

Allahut i takon t'jua tregojë rrugën e drejtë, ndërsa të tjerat janë të shtrembra. E, sikur të donte Ai, do t'ju udhëzonte të gjithë.

Është Ai që e lëshon shiun nga qielli, prej të cilit keni për të pirë dhe me të cilin rriten bimët, ku i kullotni bagëtitë.

Ai bën që nëpërmjet tij të mbijnë drithërat, ullinjtë, hurmat, rrushi dhe të gjitha llojet e frutave. Pa dyshim, këtu ka shenja për njerëzit që mendojnë.

Ai nënshtroi për ju natën, ditën, Diellin dhe Hënën. Edhe yjet janë të nënshtruara me urdhrin e Tij. Me të vërtetë në këto ka shenja për njerëzit që kuptojnë.

Ai nënshtroi për ju edhe çdo gjë që krijoi me ngjyra të ndryshme. Vërtet, në këtë ka shenja për njerëzit që marrin mësim.

Ai jua nënshtroi detin që të hani prej tij mish të njomë dhe të nxirrni nga ai stolitë që i mbani. Ti sheh anijet se si e çajnë ujin, që ju të mund të kërkoni nga mirësitë e Allahut dhe që të jeni falënderues.

Ai vuri në Tokë male të patundshme, që ajo të mos lëkundet me ju, dhe bëri lumenj e rrugë që të mund të orientoheni,

por edhe shenja (për orientim gjatë ditës), si dhe yjet përmes të cilave orientohen (natën).

Atëherë, a mund të jetë njësoj Ai që krijon me atë që nuk krijon?! A nuk po mendoni?!

Edhe nëse do të përpiqeshit t'i numëronit mirësitë e Allahut, s'do të mund t'i numëronit. Me të vërtetë, Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Allahu e di çfarë fshihni dhe çfarë shfaqni haptas?

Ndërsa ata që i adhurojnë në vend të Allahut nuk krijojnë asgjë; përkundrazi, ata vetë janë të krijuar.

Ata janë të vdekur, jo të gjallë, e as që e dinë se kur do të ringjallen.

Zoti juaj është Një dhe i Vetëm. Ata që nuk e besojnë botën tjetër, zemrat i kanë mohuese dhe janë mendjemëdhenj.

S'ka dyshim se Allahu e di çfarë fshehin dhe çfarë shfaqin haptas. Me të vërtetë, Ai nuk i do mendjemëdhenjtë.

Kur atyre u thuhet: "Çfarë ka shpallur Zoti juaj?" Ata thonë: "Trillime të të parëve."

Prandaj, në Ditën e Kiametit, ata do të bartin gjynahet e tyre të plota, si dhe disa gjynahe të atyre që i humbën pa dituri. Ah, sa barrë e keqe që është ajo!

Edhe ata që ishin më parë thurën kurthe, por Allahu ua shembi ndërtesën që në themel, kështu që çatia ra mbi ta dhe u erdhi dënimi nga nuk e prisnin.

Pastaj, në Ditën e Kiametit, Ai do t'i poshtërojë ata dhe do t'u thotë: "Ku janë ortakët e Mi, për shkak të të cilëve kundërshtonit?" Ata që u është dhënë dituria do të thonë: "Me të vërtetë, sot, poshtërimi dhe dënimi do të bjerë mbi jobesimtarët,

të cilëve melekët ua marrin shpirtin, duke qenë të padrejtë ndaj vetvetes. Ata do të nënshtrohen (e do të thonë): "S'kemi bërë asgjë të keqe!" (Atyre do t'u thuhet:) "Përkundrazi! Allahu e di mirë çfarë keni bërë.

Prandaj, hyni në portat e Xhehenemit, ku do të qëndroni përgjithmonë!" Ah, sa i keq që është vendbanimi i mendjemëdhenjve!

Ndërkaq, atyre që i frikësohen Allahut, do t'u thuhet: "Çfarë shpalli Zoti juaj?" Ata do të thonë: "Mirësi." Ata që bëjnë punë të mira do të kenë mirësi në këtë botë, kurse në botën tjetër do ta kenë edhe më mirë. Sa i mirë që është vendi i të devotshmëve!

Ata do të hyjnë në Xhenetet e Përjetësisë, nëpër të cilat rrjedhin lumenj, ku do të kenë çfarëdo që dëshirojnë. Kështu i shpërblen Allahu të devotshmit,

të cilëve melekët ua marrin shpirtin, duke qenë të dëlirë. (Ata do t'u thonë:) "Paqja qoftë mbi ju! Hyni në Xhenet për shkak të asaj që punuat!"

Vallë, a mos janë duke pritur ata që t'u vijnë melekët ose t'u vijë urdhri i Zotit tënd? Kështu vepruan edhe ata para tyre. Allahu nuk u bëri padrejtësi atyre, por ata i bënë padrejtësi vetvetes.

Prandaj, ata i goditi dënimi për shkak të veprave të këqija që bënë dhe i zuri ajo me të cilën talleshin.

Ata që i veshin Allahut ortakë thonë: "Sikur të donte Allahu, as ne, as etërit tanë nuk do të adhuronim asgjë në vend të Allahut, e as që do të ndalonim diçka pa dëshirën e Tij." Kështu bënë edhe ata që ishin para tyre. Por, të dërguarit s'kanë detyrë tjetër veç kumtimit të qartë.

Në të vërtetë, çdo populli i kemi çuar të dërguar, të cilët u thoshin: "Adhurojeni Allahun dhe largojuni zotave të rremë!" Disa i udhëzoi Allahu në rrugë të drejtë e disa e merituan humbjen. Prandaj, udhëtoni nëpër botë dhe shihni se si ishte fundi i përgënjeshtruesve!

Sado që përpiqesh për udhëzimin e tyre, Allahu nuk e udhëzon në rrugë të drejtë atë që do ta lërë në humbje dhe për ta s'do të ketë ndihmëtarë.

Ata betoheshin fuqishëm në Allahun se Allahu nuk do t'i ringjallë të vdekurit. Përkundrazi! Ky është premtim më se i vërtetë, por shumica e njerëzve nuk e dinë.

(Allahu do t'i ringjallë ata) që t'ua bëjë të qartë të vërtetën lidhur me atë për të cilën kundërshtoheshin dhe që jobesimtarët ta kuptojnë se ishin gënjeshtarë.

Në të vërtetë, kur duam të bëjmë diçka, vetëm themi "Bëhu!" dhe ajo bëhet.

Ata që mërguan për hir të Allahut, pasi iu bë zullum, do t'i vendosim në një vend të mirë në këtë botë, por shpërblimi i botës tjetër do të jetë më i madh, - veç sikur ta dinin, -

ata që bënë durim dhe që vetëm Zotit të tyre iu mbështetën.

Edhe para teje Ne kemi dërguar vetëm burra, të cilëve ua kemi dhënë shpalljen. Prandaj, pyetni ata që kanë njohuri, nëse ju nuk e dini!

(I dërguam) me prova të qarta dhe libra, ndërsa ty ta zbritëm Këshillën, që t'ua sqarosh njerëzve atë që u është shpallur dhe që ata të mendojnë.

Vallë, a janë të sigurt ata që kurdisën kurthe se Allahu nuk do ta bëjë tokën t'i përpijë ose se nuk do t'u vijë dënimi prej nga nuk e presin?!

Ose se nuk do t'i kaplojë (dënimi) kur janë duke bredhur, pa mundur të shpëtojnë,

ose se nuk do t'i kaplojë dënimi duke qenë të frikësuar. Zoti yt, në të vërtetë, është Përdëllimtar e Mëshirëplotë.

A nuk i shohin ata gjërat që ka krijuar Allahu, se si hijet e tyre anojnë djathtas e majtas, duke i bërë sexhde Allahut me përulësi të plotë?

Allahut i bie në sexhde çdo gjallesë që gjendet në qiej dhe në Tokë, e edhe melekët, të cilët nuk janë mendjemëdhenj

e i frikësohen Zotit të tyre që është mbi ta dhe bëjnë atë që u urdhërohet.

Allahu ka thënë: "Mos adhuroni dy zota, se pa dyshim, Ai është një Zot i Vetëm, prandaj vetëm nga Unë frikësohuni!"

Atij i takon gjithçka që gjendet në qiej e në Tokë dhe Atij i takon përkushtimi përherë. Vallë, a do t'i frikësoheni ndokujt tjetër përveç Allahut?

Çdo mirësi që keni është prej Allahut, e, kur ju godet e keqja, vetëm tek Ai ktheheni për të kërkuar ndihmë.

Pastaj, sapo t'jua largojë vështirësinë, disa prej jush i bëjnë shok Zotit të tyre (në adhurim),

duke mohuar kështu të mirat që ua dhamë. Por, kënaquni (për pak kohë), se së shpejti do ta kuptoni!

Ata ua ndajnë idhujve, – të cilët nuk dinë asgjë, – një pjesë të asaj që Ne ua kemi dhënë. Betohem në Allahun se do të pyeteni për atë që keni trilluar.

Ata i veshin Allahut vajza, – i Patëmeta është Ai, – ndërsa për vete zgjedhin atë që e pëlqejnë (djemtë).

E, kur ndonjërit prej tyre i jepet lajmi për lindjen e ndonjë vajze, i nxihet fytyra dhe mbushet plot hidhërim.

Ai fshihet nga njerëzit për shkak të lajmit të keq që i është dhënë, duke menduar a ta mbajë atë përkundër turpit, apo ta varrosë në dhé! Ah, sa keq që gjykojnë!

Atyre që nuk besojnë në botën tjetër u takon shembulli i keq (cilësitë e përbuzura), ndërsa Allahut i takon shembulli më i lartë (cilësitë më të larta). Ai është i Gjithëfuqishmi, i Urti.

Nëse Allahu do t'i ndëshkonte njerëzit për padrejtësitë e tyre, Ai nuk do të linte asnjë gjallesë në Tokë, por Ai u jep atyre afat deri në një kohë të caktuar. E, kur të vijë afati i tyre, ata nuk mund ta shtyjnë atë për asnjë çast e as ta përshpejtojnë.

Ata i veshin Allahut atë që për vete e urrejnë, kurse gjuhët e tyre thonë gënjeshtra se gjoja ata do të kenë shpërblimin e mirë. S'ka dyshim se ata do të kenë Zjarrin dhe se aty do të lihen.

Betohem për Allahun se Ne kemi çuar të dërguar edhe te popujt para teje, por shejtani ua hijeshoi punët e tyre (të shëmtuara). Sot, ai është ndihmësi i tyre, por ata do të kenë dënim të dhembshëm.

Ne ta kemi zbritur Librin vetëm që t'ua sqarosh atyre atë për të cilën ranë në kundërshti dhe si udhërrëfyes e mëshirë për njerëzit që besojnë.

Allahu e zbret nga qielli shiun me të cilin gjallëron tokën pasi të jetë tharë. Vërtet në këtë ka shenjë të qartë për njerëzit që dëgjojnë.

Në të vërtetë, për ju ka mësim te bagëtitë: nga ajo që del nga barqet e tyre, ndërmjet bajgave e gjakut, Ne ju japim qumësht të pastër e të shijshëm për ata që e pinë.

Edhe nga frutat e palmave dhe hardhisë ju merrni pije dhe ushqim të mirë. S'ka dyshim se në këtë ka shenjë të qartë për njerëzit që kuptojnë.

Zoti yt i frymëzoi bletët (duke thënë): "Ngrini shtëpi në male, në pemë dhe në ato (koshere) që ndërtojnë (njerëzit)!

Pastaj hani nga çdo frutë dhe ndiqni të nënshtruara rrugët e Zotit tuaj!" Nga barqet e tyre del një lëng me ngjyra të ndryshme, në të cilin ka shërim për njerëzit. Vërtet, në këtë ka shenjë të qartë për njerëzit që mendojnë.

Allahu ju krijoi, pastaj ju bën të vdisni. Disa nga ju arrijnë moshën më të mjerë, saqë, pas dijes që kishin, nuk dinë më asgjë. Me të vërtetë, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Plotfuqishëm.

Allahu ka dalluar disa prej jush mbi të tjerët në furnizim. Por, ata që janë dalluar nuk e ndajnë furnizimin me robërit e tyre, në mënyrë që të jenë të barabartë me ta. Atëherë, si i mohojnë dhuntitë e Allahut?!

Allahu krijoi për ju bashkëshorte nga lloji juaj, e nëpërmjet bashkëshorteve tuaja ju dha fëmijë dhe nipa e mbesa, si dhe ju begatoi me të mira. Vallë, si mund ta besojnë të pavërtetën e t'i mohojnë dhuntitë e Allahut?!

Ata, në vend të Allahut adhurojnë ata që nuk mund t'u sjellin kurrfarë rrizku nga qielli e as nga Toka e as që mund të zotërojnë gjë.

Prandaj, mos e krahasoni Allahun me asgjë, sepse, në të vërtetë Allahu di, ndërsa ju nuk dini!

Allahu ju sjell si shembull një rob që është pronë e dikujt tjetër, i cili s'ka asgjë në dorë dhe atë që i kemi dhënë rrizk të mirë, prej të cilit jep fshehurazi e haptazi. A mund të jenë të barabartë? Lavdërimi i takon Allahut, por shumica e tyre nuk dinë.

Allahu sjell edhe shembullin e dy burrave, njëri prej të cilëve është shurdhmemec dhe s'mund të bëjë asgjë, madje është barrë për të zotin e vet: kudo që e çon, nuk i sjell asnjë dobi. A mund të jetë njësoj ky me atë që urdhëron drejtësinë, duke qenë në rrugë të drejtë?!

Allahu i di fshehtësitë e qiejve e të Tokës, ndërsa çështja e Kiametit është vetëm sa çel e mbyll sytë, ose edhe më afër. Me të vërtetë, Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë.

Allahu ju nxori nga barqet e nënave tuaja, ndërkohë që ju nuk dinit asgjë, dhe jua dha dëgjimin, shikimin dhe zemrat, që të falënderoni.

A nuk i kanë parë zogjtë se si u është mundësuar të fluturojnë në hapësirën ajrore? Ata i mban vetëm Allahu. Vërtet në këtë ka shenja për njerëzit që besojnë.

Allahu jua bëri shtëpitë për të banuar dhe nga lëkurat e bagëtive ju bëri tenda, që t'i përdorni lehtësisht kur udhëtoni dhe kur vendoseni në ndonjë vend, e prej leshit, gëzofit dhe qimeve të tyre Ai bëri për ju shtroja e veshje, që t'i gëzoni për një kohë të caktuar.

Allahu ju ka bërë hije nga ajo që ka krijuar dhe ka bërë për ju strehë në male. Ai ka bërë për ju rroba që ju mbrojnë nga nxehtësia dhe parzmore që ju mbrojnë në betejë. Kështu, Ai i plotëson dhuntitë e Tij ndaj jush, që t'i nënshtroheni Atij.

E, në qoftë se ata e kthejnë shpinën, atëherë detyrë jotja është vetëm kumtimi i qartë.

Ata i njohin dhuntitë e Allahut, por, megjithatë, i mohojnë ato dhe shumica e tyre janë jobesimtarë.

(Kujto) Ditën kur nga çdo popull do të sjellim nga një dëshmitar, pastaj jobesimtarëve nuk do t'u lejohet të shfajësohen e as do të kërkohet prej tyre që të kthehen (në dynja për të bërë vepra të mira).

E kur zullumqarët ta shohin dënimin, ai nuk do t'u lehtësohet, as do t'u shtyhet.

Kur idhujtarët të shohin ata që i adhuruan në vend të Allahut, do të thonë: "Zoti ynë, këta janë ortakët që ne i lutnim në vend Tëndin." Por, ata do t'u kundërvihen duke thënë: "Ju jeni vërtet gënjeshtarë!"

Ata ditë, ata do të nënshtrohen plotësisht para Allahut dhe do t'u humbasin ata ata (zotat e rremë) që kanë sajuar.

Atyre që nuk besuan dhe penguan (të tjerët) nga rruga e Allahut, do t'u shtojmë dënim mbi dënim, për shkak të paudhësive që bënin.

(Kujto) Ditën kur do të sjellim dëshmitarë kundër çdo populli nga mesi i tyre dhe ty do të të sjellim dëshmitar kundër këtyre. Ne ta shpallëm ty Librin si shpjegim për çdo gjë dhe si udhërrëfyes, mëshirë dhe përgëzim për muslimanët.

Me të vërtetë, Allahu urdhëron drejtësinë, mirësinë e ndihmën ndaj të afërmve dhe ndalon turpërinë, punët e këqija e padrejtësinë. Ai ju këshillon që të merrni mësim.

Mbani premtimet e Allahut kur t'i jepni dhe mos i shkilni betimet pasi t'i keni bërë ato, ndërkohë që e keni marrë Allahun për dorëzanë. Njëmend, Allahu e di çfarë bëni.

Mos u bëni si ajo gruaja që e prish tjerrën e saj pasi ta ketë penjëzuar fort, duke i përdorur betimet tuaja për të mashtruar njëri-tjetrin, që një grup të jetë më i madh se tjetri! Në të vërtetë, Allahu me këtë ju vë në sprovë, ndërsa në Ditën e Kijametit do t'ju bëjë të qartë çdo gjë për të cilën kundërshtoheshit.

Sikur të donte Allahu, do t'ju kishte bërë një bashkësi të vetme, por Ai çon në humbje atë që do dhe e udhëzon në rrugë të drejtë atë që do. Ju, gjithsesi do të merreni në pyetje për atë që bënit.

Mos i përdorni betimet tuaja për të mashtruar njëri-tjetrin, që të mos ju rrëshqasin këmbët (nga rruga e drejtë) pasi qenë të qëndrueshme e të shijoni dënimin për shkak të pengimit (të njerëzve) nga rruga e Allahut dhe të keni dënim të madh.

Mos e këmbeni besën e Allahut me diçka të pavlerë, se s'ka dyshim se ajo që është tek Allahu është më e mirë për ju, në qoftë se e dini.

Ajo që gjendet te ju do të mbarojë, ndërsa ajo që gjendet tek Allahu është e përhershme. Gjithsesi, Ne do t'i shpërblejmë durimtarët sipas punëve më të mira që kanë bërë.

Kujtdo që bën vepra të mira, qoftë mashkull, qoftë femër, duke qenë besimtar, Ne do t'i japim jetë të mirë dhe do ta shpërblejmë sipas punëve më të mira që ka bërë.

Kur dëshiron të lexosh Kuranin, lute Allahun të të mbrojë nga shejtani i mallkuar!

Ai nuk ka pushtet mbi ata që besojnë dhe që i mbështeten vetëm Zotit të tyre.

Pushteti i tij është vetëm mbi ata që e marrin për mik dhe që, për shkak të tij, adhurojnë të tjerë (përveç Allahut).

Kur Ne zëvendësojmë një ajet me ndonjë tjetër, - ndërkohë Allahu e di mirë çfarë shpall, - ata thonë: "Ti je njëmend trillues!" Jo, por shumica e tyre nuk dinë.

Thuaju: "Atë (Kuranin) e zbriti Shpirti i Dëlirë (Xhibrili) nga Zoti yt, me të vërtetën, për t'i forcuar ata që besojnë dhe si udhërrëfyes e përgëzim për muslimanët."

Ne e dimë fort mirë që ata thonë: "Atë (Muhamedin) është duke e mësuar një njeri!" Por, gjuha e atij për të cilin flasin është e huaj, ndërsa ky (Kuran) është në gjuhën e pastër arabe.

S'ka dyshim se Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë ata që nuk u besojnë ajeteve të Allahut dhe për ta do të ketë dënim të dhembshëm.

Në të vërtetë, gënjeshtra trillojnë ata që nuk u besojnë ajeteve të Allahut. Mu ata janë gënjeshtarët e vërtetë.

Ai që e mohon Allahun pasi të ketë besuar, - me përjashtim të atij që është i detyruar, ndërsa zemra e tij është e mbushur me iman, - pra, ata që ia hapin zemrën mosbesimit, do t'i kapë zemërimi i Allahut dhe do të kenë dënim të madh.

Kjo, për shkak se ata më shumë e deshën jetën e kësaj bote sesa botën tjetër dhe ngaqë Allahu nuk i udhëzon në rrugë të drejtë mohuesit.

Këta janë ata të cilëve Allahu ua ka vulosur zemrat, dëgjimin dhe shikimin dhe mu këta janë të shkujdesurit.

S'ka dyshim se këta në botën tjetër do të jenë të humburit.

Me të vërtetë, Zoti yt, për ata që mërguan, pasi u sprovuan e më pas luftuan (në rrugën e Allahut) e bënë durim, pas gjithë kësaj, Zoti yt, është gjithsesi Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Ditën kur çdo njeri do të vijë duke u munduar ta mbrojë vetveten dhe secili do të shpërblehet plotësisht për atë që ka bërë dhe askujt nuk do t'i bëhet padrejtësi.

Allahu sjell si shembull qytetin (e Mekës) që ishte i sigurt e i qetë, të cilit i vinte rrizku me bollëk nga çdo anë, por më pas i mohuan dhuntitë e Allahut, ndërkohë që Allahu i bëri të shijojnë urinë e frikën për shkak të asaj që bënin.

Atyre u erdhi një i dërguar nga mesi i tyre, por e quajtën gënjeshtar, prandaj i kapi dënimi, sepse ishin të padrejtë.

Hani nga gjërat e lejuara e të mira që jua ka dhënë Allahu dhe falënderoni për të mirat e Allahut, nëse njëmend e adhuroni vetëm Atë.

Në të vërtetë, Ai jua ka ndaluar vetëm ngordhësirën, gjakun, mishin e derrit dhe atë që është therur jo në emër të Allahut. Por, nëse ndokush detyrohet të hajë diçka prej tyre, pa dashur të mëkatojë dhe pa i kaluar kufijtë, atëherë Allahu është Falës i Madh e Mëshirëplotë.

E mos thoni duke gënjyer me gjuhët tuaja: "Kjo është e lejuar e kjo e ndaluar", me qëllim që të trilloni gënjeshtra për Allahun, se, pa dyshim, ata që trillojnë gënjeshtra për Allahun, nuk do të shpëtojnë!

Kjo është vetëm një kënaqësi e shkurtër, pastaj për ta do të ketë dënim të dhembshëm.

Hebrenjve ua ndaluam atë që të treguam më parë. Ne nuk u bëmë padrejtësi atyre, por ata i bënë padrejtësi vetvetes.

Në të vërtetë, Zoti yt, për ata që bëjnë të këqija nga padija e pastaj pendohen dhe përmirësohen, pas kësaj, Zoti yt është gjithsesi Falës i Madh e Mëshirëplotë.

Vërtet, Ibrahimi ishte shembull i përkryer, i përkushtuar ndaj Allahut, besimtar i drejtë dhe nuk ishte idhujtar.

Ishte mirënjohës ndaj dhuntive të Allahut. Ai e zgjodhi atë dhe e udhëzoi në rrugë të drejtë.

Ne i dhamë atij të mira në këtë botë, kurse në botën tjetër do të jetë ndër të mirët.

Pastaj të shpallëm ty: "Ndiqe fenë e pastër të Ibrahimit, i cili nuk ishte idhujtar!"

Në të vërtetë, e shtuna u qe caktuar atyre që ranë në kundërshti lidhur me të. Por, Zoti yt, gjithsesi, do të gjykojë ndërmjet tyre në Ditën e Kiametit për gjërat që nuk pajtoheshin.

Thirr në rrugën e Zotit tënd me urtësi e këshillë të mirë dhe diskuto me ta në mënyrën më të mirë! Gjithsesi, Allahu e di më së miri se kush i është shmangur rrugës së Tij dhe Ai i di më së miri të udhëzuarit.

Nëse ndëshkoni, ndëshkoni aq sa ju kanë ndëshkuar. Por, nëse duroni, kjo, pa dyshim, është më mirë për durimtarët.

Duro, - e durimi yt vjen vetëm nga Allahu, - dhe mos u pikëllo për ta, as mos u brengos për shkak të kurtheve të tyre!

Vërtet, Allahu është me ata që i frikësohen Atij dhe që janë punëmbarë.