Makedonca Meal — Makedon âlimler heyeti — Hud 11:1 – Meryem 19:98

1. Елиф–лам–ра. Ова е Книга чии стихови се усовршени, а потоа разјаснети, од Мудриот и Сезнајниот,

2. само Аллах да Го обожувате, – јас сум ви од Него (пратен) за да опоменувам и радосни вести да ви кажувам –

3. од Господарот свој прошка да барате и да се покаете, а Тој ќе ви даде до смртниот час убаво да проживеете и на секој крепосен заслужена награда ќе му даде. А ако грбот го свртите, па јас навистина се плашам за вас од страдањето на Големиот ден.

4. На Аллах ќе Му се вратите, а Тој може сè!

5. Ете, тие своите гради ги вртат, со желба од Него да се скријат. А и кога во рувото свое се замотуваат, Тој го знае тоа што го кријат и тоа што го покажуваат! Тој навистина ги знае мислите сечии.

6. На Земјата нема ниту едно живо суштество, а Аллах да не го храни. Тој знае каде кое ќе живее и каде погребано ќе биде. Сето тоа го има во јасната Книга.

7. Тој во шест временски периоди небесата и Земјата ги создаде, а Неговиот престол беше над водата, за да ве искуша кој од вас подобро ќе постапи. Ако ти кажеш: „По смртта навистина ќе бидете оживеани.“, неверниците сигурно ќе кажат: „Ова не е ништо друго, освен очигледна измама!“

8. Ако Ние казната до одреден рок им ја одложиме, тие сигурно ќе кажат: „Зошто ја задржува?“ А оној ден кога ќе им дојде, нема да биде од нив отстранета и од сите страни ќе бидат опкружени со тоа што го исмејуваа.

9. Ако на човекот Нашата милост му ја пружиме, а потоа му ја ускратиме, тој паѓа во очај и станува неблагодарник.

10. А ако го опсипеме со благодaти по неволјата која го снашла, тој сигурно ќе рече: „Неволјите ме напуштија!“ Тој е навистина самобендисан и горделив.

11. А само трпеливите и тие што прават добри дела, ги чека прошка и награда голема.

12. Ти немој ништо да пропуштиш од тоа што ти се објавува, што ги мачи градите твои, за тие да не кажат: „Зошто не му е испратено некакво богатство, или зошто со него не дошол мелек?“ Твое е да опоменуваш, а за сè, само Аллах се грижи.

13. Зарем тие да велат: „Тој го измислува!“? Кажи: „Па направете вие десет, слични на Куранот, измислени поглавја, и кого сакате од тие во кои покрај Аллах верувате, на помош викнете, ако е вистина тоа што го тврдите!“

14. А ако не ви се одѕвијат, тогаш знајте дека тој се објавува само со Аллахово знаење и дека нема друг бог освен Него, па дали сте муслимани?!

15. На тие што го сакаат животот на овој свет и убавините негови, Ние ќе им ги дадеме плодовите на нивниот труд и на него нема ништо да им се ускрати.

16. Нив на оној свет само оган ќе ги гори; таму нема да имаат никаква награда за тоа што на Земјата го правеле и залудно ќе им биде сè што направиле.

17. Зарем тој што го сака само овој свет е како тој на кого му е јасно кој е Господарот негов, на што се надоврзува и Куранот како сведок Негов, и уште пред него Книгата Мусаова, упатство и милост. Тоа се тие кои веруваат во неа. А тие групации кои го негираат, Огнот престојувалиште ќе им биде. Затоа, ти никако немој да се сомневаш во него, Тој е стварно вистина од Господарот твој, но мноштвото луѓе не сакаат да веруваат.

18. Има ли понеправеден од тој што за Аллах измислува лаги? Тие пред Господарот твој ќе бидат донесени, а сведоците ќе речат: „Овие измислувале лаги за Господарот свој!“ Аллаховото проклетство нека ги стигне злосторниците,

19. кои од Аллаховиот пат одвраќаат и за погрешен го прикажуваат; тие ни во оној свет не веруваат.

20. Тие на Земјата не можат на Аллах да Му избегаат, ниту пак освенАллах, друг заштитник да имаат. На нив страдањето ќе им биде повеќекратно, затоа што не сакаa ни да чујат ни што било да видат,

21. тие сами себеси се упропастиja, а нема да ги има ниту тие кои ги измислуваа,

22. тие на оној свет сосема ќе бидат изгубени.

23. Тие што ќе веруваат и што добри дела ќе прават, и кои на Господарот свој ќе Му бидат верни, ќе бидат жители на Џенетот и во него вечно ќе останат.

24. Ова се два вида како слепи и глуви и како тој што гледа и слуша. А можат ли да се споредат? Па зошто не размислите?

25. И Нух го испративме на народот негов: „Јас сум тука, за отворено да ве опоменувам“ – им говореше тој –

26. „да не обожувате никој друг освен Аллах; јас навистина се плашам за вас од страдањето на Неподносливиот ден.“

27. Главешините на народот негов, тие што не веруваа, рекоа: „Како што гледаме, ти си човек како и ние, а гледаме дека без никакво размислување те следат само тие кои се никој и ништо меѓу нас; и не гледаме дека вие сте подобри од нас, дури и мислиме дека сте лажливци.“

28. „О, народе мој,“ – им велеше – „да видиме! Ако мене ми е јасно кој е Господарот мој и ако Тој од Себе ми дал веровесништво, а вие сте слепи за тоа, зарем да ве тераме против волјата ваша да признаете?

29. О, народе мој! За ова јас од вас не барам богатство, Аллах мене ќе ме награди. И јас нема да ги избркам верниците, тие пред Господарот нивен ќе излезат; но јас гледам дека сте вие народ кој не знае.

30. О, народе мој! Кој би ме одбранил од Аллах кога јас би ги избркал? Зошто не се вразумите?

31. Јас не ви велам: „Јас ги имам Аллаховите ризници.“ – ниту: „Мене ми е познато невидливото.“ – ниту велам: „Јас сум мелек“, а не говорам ни за тие кои вашите очи со презир ги гледаат: Аллах никакво добро нема да им даде – а Аллах добро знае што е во душите нивни – бидејќи тогаш би бил неправедник.“

32. „О, Нух,“ – рекоа тие – „ти со нас се расправаше и претера во расправањето. Па нека се оствари тоа со што ни се закануваш, ако вистината ја кажуваш!“

33. „Тоа ќе ви го стори Аллах, ако Тој сака,“ – рече тој – „и нема да можете да избегате.

34. Ако Аллах сака да ве остави во заблуда, мојот совет нема да ви користи, па колку и да сакам јас да ве советувам. Тој е Господарот ваш и Нему ќе Му се вратите.“

35. Зарем тие да зборуваат: „Тој го измислува!“ Кажи: „Ако го измислувам, гревот на мене ќе падне, а јас немам ништо со тоа што вие ме клеветите.“

36. И на Нух му беше објавено: „Освен тие што се веќе верници, никој повеќе од народот твој нема да стане верник, затоа немој да тагуваш поради тоа што тие постојано го прават,

37. и гради го бродот пред Нас и по Наше вдахновение, и не Ми се обраќај повеќе за неправедните – тие сигурно ќе бидат потопени!“

38. И тој го градеше бродот. И кога и да поминуваа главешините на народот негов, му се потсмеваа: „Ако се потсмевате вие со нас,“ – им велеше тој – „ќе ве исмејуваме и ние вас, така како што вие нас нè исмејувате,

39. и ќе дознаете, навистина, кого ќе го снајде срамна казна и кој ќе биде во вечна мака.“

40. И кога Нашата заповед падна и вода од површината на Земјата изби, Ние рековме: „Натовари на бродот од секој животински вид по еден пар, и чедата свои – освен тие за кои претходеше Зборот на одредението – и верниците!“ А малкумина беа тие што со него веруваа.

41. И тој рече: „Влезете си во него, во името на Аллах, нека плови и нека се закотви! Господарот мој навистина простува и Милостив е.“

42. И таа ги однесе на бранови големи како ридови и Нух го повика својот син, кој беше издвоен: „О, синко мој, влези кај нас, немој да бидеш со неверниците!“

43. А тој рече: „Ке се скријам на некоја планина, која од водата ќе ме заштити.“ „Денеска никој од Аллаховата казна нема да биде поштеден, освен оној кому Тој му се смилувал!“ – рече Нух, и бранот ги раздвои и тој се потопи.

44. И беше кажано: „О, земјо, голтај ја водата твоја, а ти, о, небо, престани!“ И водата се повлече и се исполни одредбата, а бродот се закотви на планината Ел Џуди, и беше кажано: „Нека е далеку народот кој прави неправда!“

45. А Нух го замоли Господарот свој, велејќи: „Господару мој, синот мој е чедо мое, а ветувањето Твое е стварно вистинито и Ти си од мудрите Најмудриот!“

46. „О, Нух, тој не е твое чедо,“ – рече Тој – „затоа што го прави тоа што не чини, затоа не моли Ме за тоа што не го знаеш! Те советувам да не бидеш незналец.“

47. „Господару мој,“ – рече – „кај Тебе јас барам засолниште да не Те молам повеќе за тоа што не го знам! Ако не ми простиш и не ми се смилуваш, јас ќе бидам изгубен.“

48. „О, Нух,“ – му беше речено – „закотви се, со Наш поздрав и благослови за тебе и за народите кои ќе се изродат од овие кои се со тебе! Ќе има народи на кои ќе им даваме да уживаат, а кои потоа ќе ги снајде Нашата неподнослива казна!“

49. Тоа се непознати вести кои Ние ти ги објавуваме; ниту ти ниту народот твој пред ова ништо не знаевте за тоа. Затоа биди трпелив, исходот навистина ќе биде во корист на богобојазливите.

50. „И на Ад им го испративме братот нивен Худ. „О, народе мој,“ – говореше тој – „обожувајте Го Аллах, вие друг бог освен Него немате, вие само невистини изнесувате.

51. О, народе мој, јас не барам награда од вас за ова; мене ќе ме награди Тој што ме создаде! Зошто не се опаметите?

52. О, народе мој, молете Го Господарот свој да ви прости и покајте Му се, а Тој ќе ви праќа обилен дожд и ќе ви даде уште поголема сила од таа што ја имате, и не заминувајте како злосторници!“

53. „О, Худ,“ – говореа тие – „не ни донесе никаков доказ, и ние само врз основа на твоите зборови нема да ги напуштиме божествата наши, ние не ти веруваме тебе.

54. Ние велиме само дека некое наше божество со зло те погодило.“ „Јас го повикувам Аллах за сведок,“ – рече тој – „а вие посведочете дека јас немам ништо со тоа што вие Му припишувате здруженици;

55. и против мене интриги смислете и ни малку време не ми давајте.

56. Јас се потпирам на Аллах, мојот и вашиот Господар! Нема ниту едно живо суштество, а да не е во Негова власт; Господарот мој навистина е на Правиот пат.

57. Па ако свртите грб – а јас ви го соопштив тоа што ви е по мене испратено – Господарот мој наместо вас друг народ ќе донесе, и вие со ништо нема да Му наштетите; Господарот мој навистина бдее над сè.“

58. И кога дојде казната Наша, Ние со милоста Наша, Худ и верниците со него ги спасивме и од суровото страдање ги поштедивме.

59. Ете, тоа беше (народот) Ад, тој доказите на Господарот свој ги негираше и им беше непокорен на Пратениците свои, и застануваше зад секој инаетлив силник.

60. И проклетството на овој свет постојано беше со него, а ќе биде и на Судниот ден. Ад, навистина не веруваше во Господарот свој; далеку нека е Ад, народот на Худ!

61. И на Семуд – братот нивен Салих. „О, народе мој,“ – говореше тој – „обожувајте Го само Аллах, вие друг бог освен Него немате! Тој од земјата ве создава и ви дава да живеете на неа! Затоа молете Го да ви прости и покајте Му се, затоа што Господарот мој, навистина е близу и се одѕива.“

62. „О, Салих,“ – говореа тие – „ти пред ова кај нас беше ценет. Зошто ни забрануваш да го обожуваме тоа што предците наши го обожувале? Ние сериозно се сомневаме во тоа во што нè повикуваш.“

63. „О, народе мој,“ – говореше тој – „да видиме: ако мене ми е јасно кој е Господарот мој и ако Тој самиот ми дал веровесништво, па кој ќе ме одбрани од Аллах ако не Го слушам, па вие само би ја зголемиле пропаста моја.“

64. „О, народе мој, еве оваа Аллахова камила е знак за вас, па пуштете ја нека пасе по Аллаховата земја и не нанесувајте ѝ никакво зло, за да не ве стигне казна блиска.“

65. Но, тие ја заклаа, па тој рече: „Ќе живеете во земјата своја само уште три дена, тоа е вистинита закана.“

66. И кога дојде казната Наша, Ние со милоста Наша, Салих и верниците со него ги спасивме од срамот на тој ден; Господарот твој е навистина Моќен и Силен;

67. а тие што правеа неправда, ги погоди страшен глас и тие во својата земја осамнаа мртви, неподвижни,

68. како да на неа никогаш не ни постоеја. Семуд, навистина, во Господарот свој не веруваше; далеку нека е Семуд!

69. И на Ибрахим, мелеците Наши му дојдоа за да му донесат радосна вест. „Мир!“ – рекоа. „Мир!“ – одговори тој, и набрзо им донесе печено теле.

70. „И кога виде дека нивните раце не го допираат (телето), тој почувствува дека не се гости и го фати некаков страв од нив. „Не плаши се!“ рекоа тие, „Ние сме му пратени на Лутовиот народ.“

71. А сопругата негова, стоеше тука, и Ние ја израдувавме со Исхак, па по Исхак со Јакуб, и таа се насмевна.

72. „Кутрата јас!“ – рече – „Зарем да родам вака стара, и овој мој сопруг е стар. Ова навистина е нешто необично!“

73. „Зарем ѝ се чудиш на Аллаховата моќ?“ – рекоа тие – „Аллаховата милост и благословот Негов се за вас, веровесничко семејство. Тој е за благодарност Достојниот и Величествениот!“

74. И бидејќи му помина стравот на Ибрахим и му дојде радосна вест, тој почна да се расправа со Нашите мелеци за народот на Лут.

75. Ибрахим навистина беше внимателен, многу Го молеше Аллах и Нему Му се обраќаше.

76. „О, Ибрахиме, остави го тоа, наредбата од Господарот твој стигна; нив ќе ги стигне неизбежното страдање!“

77. И кога мелеците Наши дојдоа кај Лут, тој поради нив се најде во небрано и му падна тешко на душата, па рече: „Ова е мачен ден!“

78. И народот негов поита кон него, а пред тоа правеа срамни дела. „О, народе мој!“ – кажа тој – „Ете ви ги моите ќерки[1], тие ви се почисти! Плашете се од Аллах и пред гостите мои не срамете ме! Зарем меѓу вас нема разумен човек?“ ——— [1] Т.е. девојките од мојот народ, со нив женете се.

79. „Ти знаеш дека на нас не ни се потребни твоите ќерќи,“ – рекоа тие – „ти добро знаеш што сакаме ние.“

80. „Ах, само кога би имал моќ,“ – рече тој – „или да можам да се потпрам на некој силен!“

81. А мелеците рекоа: „О, Лут, ние сме гласници од Господарот твој. Тие тебе не можат да ти наштетат. Тргни ти со семејството свое доцна во ноќта, но без жената твоја, неа ќе ја снајде исто што и нив, и нека никој од вас не се врти назад! Рокот им се мугрите, а зарем мугрите не се блиску?“

82. И кога падна наредбата Наша, Ние сè превртевме, тоа што беше горе – бидна долу, и на нив како дожд грутки од печена кал спуштивме, кои непрекидно сипеа,

83. обележено од Господарот твој, а тоа не е далеку од насилниците.“

84. И на Медјен – братот нивен Шуајб. „О, народе мој,“ – говореше тој – „обожувајте Го само Аллах, вие друг бог освен Него немате, и погрешно ни на литар ни на кантар не мерете! Гледам дека во раскош живеете и се плашам еден ден казна да не ве снајде, па да настрадате.[2] ——— [2] Покраината Медјен се простира помеѓу јужниот дел на Сирија и северниот дел на Хиџаз.

85. О, народе мој! Исправно мерете, и на литар и на кантар, и не им ги ускратувајте на луѓето нивните работи, и не правете зло по земјата ширејќи неред!

86. Подобро ви е тоа кое Аллах го оставил како дозволено, ако сакате да бидете верници; а јас не сум ваш чувар.“

87. „О, Шуајб,“ – говореа тие – „дали молитвата твоја бара од тебе да го напуштиме тоа кое предците наши го обожуваа или да не постапуваме со имотите наши така како ни е волја? Е баш си паметен и разумен!“

88. „О, народе мој,“ – говореше тој – „сфатете дека мене ми е јасно кој е Господарот мој и дека Тој ми дал сè во изобилство. Јас не сакам да го правам тоа што вам ви го забранувам; единствено сакам да правам добро колку што можам, а успехот мој зависи само од Аллах; на Него се потпирам и Нему Му се обраќам.

89. О, народе мој! Нека несогласувањето со мене никако не ве доведе до тоа да ве снајде тоа што го снајде Нуховиот народ, или Худовиот народ, или Салиховиот народ. А и Лутовиот народ не живееше многу пред вас.

90. И барајте прошка од Господарот свој, и потоа покајте Му се! Господарот мој, навистина е Милостив и полн со љубов.“

91. „О, Шуајбе,“ – рекоа тие – „ние не разбираме многу од тоа што ти ни го зборуваш, а гледаме дека ти меѓу нас си немоќен; да не е семејството твое, ние би те каменувале, ти не си ни мил.“

92. „О, народе мој,“ – рече тој – „зарем семејството мое ви е подраго од Аллах, Кого сосема Го отфрлате? Господарот мој добро го знае тоа што вие го правите.

93. О, народе мој, правете сè што можете, а ќе правам и јас. Вие сигурно ќе дознаете кого ќе го стигне казната којашто ќе го осрамоти и кој е лажливец. Па чекајте, и јас ќе чекам со вас!“

94. И кога падна наредбата Наша, Ние од милоста Наша, Шуајб и верниците со него ги спасивме, а тие кои правеа неправда, ги погоди ужасен глас и тие во својата земја мртви и неподвижни осамнаа,

95. како никогаш да не ни постоеле на неа. Далеку нека е Медјен, како и Семуд!

96. И Муса му го испративме со знаците Наши и со доказот јасен,

97. на фараонот и на главешините негови, но тие се поведоа по наредбите на фараонот, а неговата наредба не беше разумна.

98. На Судниот ден тој својот народ ќе го предводи и во оган ќе го внесе, а ужасно е местото во кое ќе биде донесен!

99. На овој свет ги следеше проклетството, а ќе ги прати и на оној; страшен ќе биде подарокот со кој ќе бидат дарувани.

100. Ова се некои вести за градовите кои Ние ти ги кажуваме; некои од нив сè уште постојат, а некои се срамнети со земјата.

101. Ние не бевме неправедни кон нив, туку тие сами кон себе. И кога ќе паднеше наредбата од Господарот твој, воопшто не им помагаа божествата нивни на кои им се молеа покрај Аллах, туку само пропаста им ја зголемуваа.

102. Ете така Господарот твој казнува кога казнува села и градови кои правеле насилства. Тој ги казнува, навистина, болно и страшно.

103. Тоа е поука за тие што се плашат од страдањето на оној свет, а тоа е Денот кога сите луѓе ќе бидат собрани и тоа е Денот кога сите ќе бидат присутни,

104. а Ние го одложуваме само за некое време.

105. Тој ден кога ќе дојде, без Негово одобрение никој нема ни збор да изговори, а меѓу нив ќе има несреќни и среќни.

106. И несреќните ќе бидат во Џехенемот, во него тешко ќе вдишуваат и ќе издишуваат,

107. во него ќе останат сè додека постојат небесата и Земјата, освен ако Господарот твој не одреди поинаку. Господарот твој, навистина, прави што сака.

108. А среќните ќе бидат во Џенет сè додека постојат небесата и Земјата, во него ќе престојуваат, освен ако Господарот твој не одреди поинаку; тоа ќе биде дар кој непрекидно ќе трае.

109. Затоа не сомневај се во невистинитоста на тие кои овие ги обожуваат; тие ги обожуваат оние на кои предците нивни им се молеле. Ние навистина ќе им го дадеме тоа што го заслужиле, без намалување.

110. И на Муса му дадовме Книга, па за неа се подвоија во мислењата. И да не е Зборот на Господарот твој порано изречен, со нив ќе беше завршено затоа што тие многу се сомневаат во неа.

111. И на сите нив Господарот твој според делата нивни ќе им плати, затоа што Тој добро го знае тоа што го правеа.

112. Ти оди по Вистинскиот пат, како што ти е наредено, и така нека постапат и верниците кои се со тебе, и немојте да бидете престапници, затоа што Тој добро гледа тоа што го правите.

113. И не стремете се кон тие кои постапуваат неправедно, па огнот да ве пече; вие немате други заштитници освен Аллах, инаку – ви нема помош!

114. И извршувај го намазот (молитвата) на почетокот и на крајот на денот, и во првите часови на ноќта! Добрите дела навистина ги поништуваат лошите. Тоа е поука за тие што сакаат поука.

115. И биди трпелив! Аллах навистина нема да ја ускрати наградата на тие кои прават добри дела.

116. А зошто во народите пред вас имаше само малку честити, кои забрануваа да се прави неред на Земјата, кои Ние ги спасивме?! А тие што правеа неправда му се препуштаа на тоа во коешто уживаа, и станаа грешници.

117. Господарот твој никогаш не ги уништуваше неправедно селата и градовите ако жителите нивни беа добри.

118. А Господарот твој да сакаше, сите луѓе следбеници на една вера ќе ги направеше. Меѓутоа, тие секогаш во верувањата ќе се разединуваат,

119. освен тие на кои Господарот твој ќе им се смилува. А затоа и ги создаде. И ќе се остварат зборовите на Господарот твој: Навистина ќе го наполнам Џехенемот со џини и со луѓе – заедно!

120. А сите овие вести кои за поединечните случувања на Пратениците ти ги кажуваме, сè за да ти го зацврстиме срцето. И во нив ти дојде чистата вистина, и поука, и за верниците опомена.

121. И кажи им на тие што не сакаат да веруваат: „Правете сè што можете, и ние ќе правиме;

122. и чекајте, и ние ќе чекаме!“

123. Аллах ги знае тајните на небесата и на Земјата и Нему сè Му се враќа, затоа само Него обожувај Го и само на Него потпирај се! А Господарот твој не го занемарува тоа што го правите.

1. Елиф-лам-ра. Ова се ајети од Книгата јасна!

2. Ја објавуваме како Куран на арапски јазик, за да разберете.

3. Објавувајќи ти го овој Куран, Ние тебе ти кажуваме за најубавите случувања, иако пред него навистина не си знаел ништо.

4. Кога Јусуф му рече на својот татко: „О, татко мој, сонував единаесет ѕвезди, и Сонцето и Месечината, и во сонот ги видов како ми се поклонија.“

5. Тој рече: „О, синко мој, не им го кажувај својот сон на браќата, за да не ти напакостат, шејтанот му е навистина отворен непријател на човекот.“

6. И, ете така, Господарот твој тебе ќе те одбере, и за толкување на соништата ќе те научи, и благодатта Своја кон тебе и Јакубовото семејство ќе ја надополни, како што претходно ја надополни на предците твои, на Ибрахим и на Исхак. Господарот твој, навистина, е Мудар.

7. Кај Јусуф и кај браќата негови се наоѓаат поуки за сите што се распрашуваат.

8. Кога тие рекоа: „Јусуф и братот негов му се помили на нашиот татко од нас, а ние сме цела група. Нашиот татко очигледно греши.“

9. Убијте го Јусуф или оставете го во некој предел, татко ви потоа вам ќе ви се посвети, и потоа добри луѓе ќе бидете.

10. Еден од нив рече: „Ако навистина сакате нешто да сторите, тогаш не го убивајте Јусуф, туку фрлете го на дното на некој бунар, ќе го земе некој караван.“

11. „О, татко наш,“ – рекоа тие – „зошто не ни го довериш Јусуф? Ние навистина му посакуваме добро.“

12. „Испрати го утре со нас да се забавува и да се разоноди, ние сигурно ќе го чуваме.“

13. „Навистина ќе ми биде жал ако го однесете, а се плашам да не го изеде волк кога вие нема да внимавате на него.“ – рече Јакуб.

14. „Како ќе го изеде волк, а ние сме група?“ – рекоа тие – „Ние тогаш навистина би биле изгубени.“

15. И кога го однесоа и одлучија да го фрлат на дното на бунарот, Ние му објавивме: „Ти за оваа постапка нивна ќе ги известиш, а тие нема да те препознаат.“

16. И навечер плачејќи му дојдоа на својот татко.

17. „О, татко наш,“ – рекоа – „заминавме да се натпреваруваме, а Јусуф го оставивме кај нашите работи, па го изеде волк. А ти нема да ни веруваш, иако вистината ти ја говориме.“

18. И ја донесоа кошулата негова, со лажна крв натопена. „Во вашите души изникна злобна мисла,“ – рече тој – „и јас нема да се жалам, барам помош од Аллах против ова што вие го изнесувате.“

19. И дојде еден караван, па го испратија водоносецот свој и тој ја спушти кофата своја. „Види среќа!“ – викна тој – „еве едно момче!“ И тие како трговска стока го скрија, а Аллах добро го знаеше тоа што го направија.

20. И го продадоа за евтина цена, за неколку гроша; едвај чекаа да се ослободат од него.

21. И потоа тој од Египет, што го купи, ѝ кажа на жената своја: „Направи му го престојот пријатен! Може корисен да ни биде, а можеме и да го посиниме!“ И ете така Ние на Јусуф му дадовме убаво место на Земјата и го научивме да толкува соништа, а Аллах прави што сака, но повеќето луѓе не знаат.

22. И кога тој порасна, Ние со мудрост и со знаење го обдаривме; така Ние ги наградуваме тие што прават добри дела.

23. И почна да го наведува на грев таа во чија куќа беше тој, па ги заклучи сите врати и рече: „Пријди!“ „Аллах да ме сочува!“ – извика тој – „Стопанот мој убаво се грижи за мене; а тие кои доброто ќе го возвратат со зло никогаш нема да успеат.“

24. И таа го посакуваше него, а и тој ќе ја посакаше неа доколку од Господарот свој јасен знак не виде – така беше, за да ги одвратиме од него злото и блудот, бидејќи тој навистина беше Наш искрен роб.

25. И двајцата потрчаа кон вратата, а таа ја искина кошулата негова одназад, и мажот нејзин кај вратата го затекнаа. „Каква казна заслужува тој што сакаше на твојата жена зло да ѝ направи,“ – рече таа – „или зандана или болна казна?“

26. „Таа се обиде мене да ме наведе на грев.“ – рече Јусуф. „Ако кошулата негова е искината од предната страна, тогаш таа ја говори вистината, а тој невистината,“ – посведочи еден човек од нејзиното семејство –

27. „а ако кошулата негова е искината од задната страна, тогаш таа лаже, а тој ја говори вистината.“

28. И кога тој виде дека кошулата негова е искината од задната страна, рече: „Тоа е една од вашите интриги; вашите интриги се навистина големи!“

29. „Ти, Јусуф, остави го ова, а ти барај прошка за својот грев, затоа што навистина беше грешничка!“

30. И жените во градот почнаа да зборуваат: „Жената на управникот го навела момчето на грев, во него лудо се заљубила! Ние мислиме дека навистина греши.“

31. И кога таа слушна за нивното озборување, ги повика, па им подготви гозба, на секоја од нив ѝ даде нож и рече: „Излези пред нив!“ А кога тие го погледаа, се восхитија на неговата убавина и по рацете свои се исекоа: „Боже, Боже!“ – извикнаа – „Ова не е човек, ова е благороден мелек.“

32. „Е ова ви е тој поради кого ме прекорувавте.“ – рече таа – „Вистина е дека сакав да го наведам на грев, но тој ме одби. Ако не го направи тоа што го барам од него, сигурно ќе биде фрлен во зандана и понижен.“

33. „Господару мој,“ – изговори тој – „помил ми е затворот од тоа кон што тие ме наведуваат! И ако Ти не ги одвратиш од мене интригите нивни, јас можам кон нив наклоност да почувствувам и незналец да станам.“

34. И Господарот негов ја исполни молбата негова и го спаси од интригите нивни. Тој, навистина, сè слуша и сè знае.

35. Потоа им падна напамет, иако беа уверени дека е невин, за некое време да го фрлат во зандана.

36. Со него во зандана влегоа уште две момчиња. „Јас сонував дека цедам грозје.“ – рече еден од нив. „А јас, пак,“ – кажа другиот – „дека на главата носам леб кој птиците го колваат. Протолкувај ни го тоа, бидејќи гледаме дека си навистина добар човек.“

37. „Ниту еден оброк со храна нема да ви биде донесен, а јас претходно да не ви кажам што ќе добиете.“ – рече Јусуф. „Тоа е само дел од тоа што ме научи Господарот мој, јас се чувам од верата на народот кој не верува во Аллах и кој не го признава оној свет;

38. и ја исповедам верата на предците свои, Ибрахим, Исхак и Јакуб; на нас не ни доликува на Аллах да Му припишуваме здруженик. Тоа е милоста на Аллах кон нас и кон останатите луѓе, но повеќето луѓе не се благодарни.

39. О, пријатели мои од занданава, дали се подобри разноразните богови или Аллах, Единиот и Семоќниот?

40. Тие кои наместо Него ги обожувате се само имиња кои сте им ги дале вие и предците ваши, Аллах за нив никаков доказ не објавил. Судот Му припаѓа само на Аллах, а Тој наредил само Него да Го обожувате. Тоа е единствената исправна вера, но повеќето луѓе не знаат.

41. О, другари мои од занданава, едниот од вас господарот свој со вино ќе го пои, а другиот ќе биде распнат, па птиците главата ќе му ја колваат. Тоа за што прашавте е веќе одредено.“

42. А на тој, од тие двајцата, за кого знаеше дека ќе биде спасен, му рече: „Спомни ме кај господарот твој!“ – но шејтанот направи тој да заборави да го спомне кај господарот свој, и Јусуф остана во занданите неколку години.

43. И владетелот рече: „Сонував како седум слаби крави изедоа седум дебели, и сонував седум класја зелени и седум други, исушени. О, великани, протолкувајте ми го сонот мој, ако знаете да толкувате соништа!“

44. „Измешани соништа!“ – рекоа тие – „Ние не знаеме да толкуваме соништа.“

45. И тогаш, по толку време, се сети еден од тие двајца, тој што беше спасен, и рече: „Јас ќе ви го протолкувам сонот, само испратете ме!

46. Јусуфе, о, искрен, протолкувај ни што значи: седум слаби крави изедоа седум дебели, и седум класја зелени и седум други, исушени, – па да се вратам кај луѓето за да дознаат.“

47. „Седум години постојано ќе сеете,“ – рече, „па тоа ште ќе го пожнеете во амбари оставете го, освен малку од тоа, што ќе го јадете,

48. затоа што потоа ќе дојдат седум тешки (години) кои ќе го изедат тоа што за нив сте го подготвиле, ќе остане само малку од тоа што за сеење ќе го сочувате.

49. После тоа, ќе дојде година во која на луѓето во изобилство ќе им врнат дождови и во која ќе цедат.“

50. И владетелот рече: „Донесете ми го!“ И кога на Јусуф му дојде гласникот, тој рече: „Врати се кај владетелот твој и запрашај го: Што е со жените кои си ги исекоа рацете? Сопственикот мој добро ги знае интригите нивни!“[1] ——— [1] Од претходните два ајета се гледа дека Јусуф не сакал да излезе од затворот сè до­дека жените не дадат изјава. Дури кога тие биле сослушани и кога жената на не­го­виот сопственик признала дека таа него го нападнала, тој излегол од затворот и ги кажал зборовите наведени во овој ајет.

51. „Што точно се случило кога Јусуф сте го навеле на грев?“ – запраша владетелот. „Бог да чува!“ – рекоа тие – „Ние за него ништо лошо не знаеме!“ „Сега вистината ќе излезе на виделина,“ – рече жената на управителот – „јас го наведував на грев, а тој вистината ја говореше.

52. Исто така, тој (мојот сопруг) нека знае дека не сум го изневерила тајно, затоа што Аллах не дозволува да се остварат интригите на подмолните.

53. Јас не се правдам себеси, та душата е склона кон злото, освен таа на која Господарот мој ќе ѝ се смилува. Господарот мој навистина простува и Семилосен е.“

54. И владетелот рече: „Донесете ми го, ќе го земам во мојата свита“, и откако поразговара со него, му рече: „Ти од денес кај нас влијателен и доверлив ќе бидеш.“

55. „Постави ме“ – рече – „да водам грижа за стовариштата во земјата, јас навистина ќе ги чувам со знаење.

56. И така Ние на Јусуф му дадовме власт во земјата, престојуваше таму каде што сакаше; милоста наша Ние му ја даваме на тој што сакаме и не дозволуваме да пропадне наградата за тие што прават добри дела.

57. А наградата на оној свет е подобра за тие што веруваат и што се чуваат од гревовите.

58. И дојдоа браќата на Јусуф и влегоа кај него, па тој ги препозна, но тие него не го препознаа.

59. И кога ги снабди со потребната храна, рече: „Донесете ми го вашиот брат по татко. Зарем не гледате дека полна мерка давам и дека гостите најдобро ги примам?

60. Ако не ми го донесете, нема повеќе од мене храна да добиете и не ми доаѓајте.“

61. „Ќе се погрижиме некако од неговиот татко да го измамиме, навистина така ќе постапиме.“ – рекоа тие.

62. А Јусуф им рече на момчињата свои: „Ставете ги нивните работи во товарите нивни, па тие, кога ќе се вратат кај своите, ќе ги препознаат и пак ќе се вратат.“

63. И откако му се вратија на својот татко, рекоа: „О, татко наш, повеќе храна нема да ни даваат. Затоа испрати го со нас братот наш за да добиеме храна, а ние навистина ќе го чуваме.“

64. „Зарем да ви го доверам како што претходно ви го доверив братот негов?“ – рече тој. „Но Аллах е Најдобриот чувар и Тој е Најмилостивиот од милостивите!“

65. А кога ги отворија товарите свои и видоа дека им се вратени работите нивни, рекоа: „О, татко наш, што можеме повеќе да посакаме? Еве, вратени ни се работите наши, и со храна семејството наше ќе го снабдиме, и братот наш ќе го чуваме, а и еден камилин товар храна повеќе ќе добиеме; тоа е незначаен товар.“

66. „Јас нема да го испратам со вас,“ – рече – „додека цврсто не ми се заколнете во Аллах дека навистина ќе ми го вратите, освен ако не настрадате.“ И откако тие му се заколнаа, тој рече: „Аллах е сведок за тоа што се договоривме!“

67. „О, синови мои,“ – рече тогаш – „не влегувајте на една порта, туку на различни порти, а јас не можам да ве спасам од тоа што Аллах ви го одредил; власта Му припаѓа само Нему, јас во Него имам доверба, и само во Него нека имаат доверба тие што се доверуваат.“

68. И кога влегоа така како што нивниот татко им нареди, тоа ни малку не им помогна за да бидат поштедени од тоа што Аллах веќе им го одредил, само се оставри желбата на Јакуб, која ја изврши, а тој навистина беше голем зналец, затоа што Ние го научивме, но повеќето луѓе не знаат.

69. И кога излегоа пред Јусуф, тој го прегрна братот свој на градите и рече: „Јас сум твојот брат и не тагувај поради тоа што тие го направија.“

70. И откако ги снабди со потребната храна, стави една чаша во товарот на братот свој, а потоа еден гласник почна да вика: „О, караване, вие сте навистина крадци!“

71. Тие им пристапија и ги запрашаа: „Што барате?“

72. „Ја бараме чашата на владетелот.“ – одговорија – „Кој ќе ја донесе, ќе добие камилин товар храна. Јас гарантирам за тоа.“

73. „Се колнеме во Аллах,“ – рекоа тие – „вие знаете дека ние не дојдовме да правиме неред на земјата, и ние не сме крадци.“

74. „А каква е казната ако не ја зборувате вистината?“ – запрашаа.

75. „Казната за тој во чијшто товар ќе се најде (чашата) е самиот тој!“ одговорија. „Ете така ние ги казнуваме неправедните.“

76. И тој започна со вреќите нивни, пред вреќата на братот свој, а потоа ја извади чашата од вреќата на својот брат. Ние го подучивме Јусуф така да ја изведе измамата. Тој според законот на владетелот не можеше да го земе својот брат како роб, но можеше со дозвола од Аллах. Ние го воздигнуваме тој кого Ние сакаме, а над секој зналец е Сезнајниот.

77. „Ако украл,“ – рекоа тие – „па и претходно братот негов крадеше!“ И Јусуф не им рече ништо. „Вие сте во полоша положба,“ – си помисли во себе – „Аллах добро знае како беше тоа за што зборувате.“

78. „О, управнику,“ – рекоа тие – „тој има многу стар татко, па земи еден од нас наместо него! Ние гледаме дека си добар човек.“

79. „Чувај Боже,“ – рече – „да земе некој друг наместо тој кај кого го најдовме нашиот предмет! Тогаш навистина би биле неправедни!“

80. И кога изгубија секаква надеж, се одвоија настрана за да се посоветуваат. „Зарем не знаете,“ – рече најстариот меѓу нив – „дека на својот татко му се заколнавте во Аллах, а и претходно Јусуф го упропастивте? Нема да ја напуштам оваа земја додека тоа мојот татко не ми го дозволи или додека Аллах во моја корист не пресуди, а Тој е најдобриот Судија.

81. Вратете му се на својот татко и кажете му: ,О, татко наш, синот твој украде; ние го тврдиме само тоа што го видовме, а ние не можевме да се сочуваме од тоа што беше судено.

82. Прашај во градот во кој престојувавме и караванот со кој дојдовме. Ние, навистина ја зборуваме вистината!‘“

83. „Не е така,“ – рече Јакуб – „во вашите души изникна злобна мисла, и јас нема да се жалам, се надевам дека Аллах сè ќе ми врати; навистина, Тој знае сè и Мудар е.“

84. И се сврте од нив и рече: „О, Јусуфе, таго моја!“ – а очите му побелеа од жал, беше многу потиштен.

85. „Се колнеме во Аллах,“ – рекоа тие – „ти толку го спомнуваш Јусуф, што тешко ќе се разболиш или ќе умреш!“

86. „Јас тагата своја и жалта своја пред Аллах ги изнесувам, а од Аллах го знам тоа што вие не го знаете.“ – рече тој.

87. „О, синови мои, одете и распрашајте се за Јусуф и за братот негов, и не губете надеж во Аллаховата милост; надежта во Аллаховата милост ја губи само народот невернички.“

88. И кога тие влегоа кај него, рекоа: „О, управителу, нас и семејствата наши нè снајде неволја; донесовме мало количество вредни работи, но ти дај ни полна мерка и додели ни милостина, затоа што Аллах навистина ги наградува тие што даваат милостина.“

89. „А знаете ли,“ – запраша тој – „што направивте непромислено со Јусуф и со братот негов?“

90. „А ти да не си Јусуф?“ – повикаа тие. „Да, јас сум Јусуф, а ова е братот мој, Аллах ни ја подари милоста; кој ќе се плаши од Аллах и кој ќе биде трпелив – па, Аллах навистина нема да допушти да пропадне наградата на тие што прават добри дела.“

91. „Се колнеме во Аллах,“ – рекоа тие – „Аллах над нас те воздигна, а ние навистина згрешивме!“

92. „Јас сега нема да ве прекорувам,“ – рече – „Аллах ќе ви прости, Тој е најмилостивиот од милостивите!

93. Оваа кошула однесете ја и на лицето на мојот татко ставете ја, и тој ќе прогледа, и целото свое семејство донесете ми го!“

94. И кога караванот го напушти Египет, неговиот татко рече: „Јас навистина го чувствувам мирисот на Јусуф, само немојте да кажете дека сум станал сенилен.“

95. „Се колнеме во Аллах,“ – рекоа тие – „ти и сега како и порано грешиш.“

96. „А кога гласникот на радосни вести дојде, тој ја стави кошулата на лицето негово и тој прогледа. „Зарем не ви реков,“ – рече – „дека јас го знам од Аллах тоа што вие не го знаете?“

97. „О, татко наш,“ рекоа тие – „замоли да ни се простат гревовите, ние навистина згрешивме.“

98. „Ќе Го замолам Господарот свој да ви прости,“ – одговори тој – „затоа што Тој простува и Милостив е.“

99. И кога излегоа пред Јусуф, тој ги прегрна родителите свои и рече: „Населете се во Египет, од секој страв, ако Аллах сака, ослободени!“

100. И тој родителите свои ги стави на престолот и сите му се поклонија, па тој рече: „О, татко мој, ова е остварување на мојот некогашен сон. Господарот мој го исполни. Аллах беше добар кон мене кога ме извади од занданата и вас од пустината ве донесе, откако шејтанот помеѓу мене и браќата мои раздор посеа. Господарот мој е милостив кон кого Тој сака, и Тој знае сè и Мудар е!

101. Господару мој, Ти ми даде дел од власта и ме научи да толкувам соништа! О, Создателу на небесата и на Земјата, Ти си Заштитникот мој и на овој и на оној свет; дај да умрам како муслиман и придружи ме со тие што се добри!“

102. Ете, тоа се некои непознати вести кои Ние тебе ти ги објавуваме, а ти не беше со нив кога тие одлучија, и кога беа така лукави.

103. А повеќето луѓе, колку и да сакаш, нема да бидат верници.

104. Ти од овие не бараш награда за него (Куранот), тој е само опомена на сите светови.

105. А колку знаци има на небесата и на Земјата покрај кои проаѓаат, а од кои тие главите ги вртат!

106. Повеќето од нив не веруваат во Аллах, туку на Него здруженици Му припишуваат.

107. Зарем можат да бидат сигурни дека неволја, како казна од Аллах, нема да ги стигне или дека Часот суден нема да ги изненади, а тие тоа да не го ни забележат?

108. Кажи: „Ова е мојот пат, јас повикувам кон Аллах имајќи јасни докази, јас и секој што ме следи, и нека е Возвишен Аллах, јас не Му припишувам здруженик.“

109. А Ние и пред тебе само мажи праќавме, граѓани на кои објавите им ги објавувавме. Зарем овие не патуваат по светот, па не гледаат како завршиле тие пред нив – а оној свет е навистина подобар за тие што ќе се плашат од Аллах – зарем нема да се опаметите?!

110. А кога Пратениците за малку ќе ја изгубеа надежта и ќе помислеа дека ќе ги прогласат за лажливци, Нашата помош ќе им дојдеше. Ние ќе ги спасевме тие што сакавме, а казната Наша не го одминуваше злосторничкиот народ.

111. Во кажувањата за нив има поука за тие што се обдарени со разум. Куранот не е измислена приказна, тој ги признава Книгите кои се објавени пред него, и објаснува сè, и патоказ и милост е за народот што верува.

1. Елиф-лам-мим-ра. Ова се ајети од Книгата! А тоа што ти се објавува од Господарот твој е вистина, но мноштвото луѓе не веруваат.

2. Небесата кои вие ги гледате Аллах без столбови ги крена, и тогаш над Аршот се возвиши, и Сонцето и Месечината ги потчини, секој се движи до рокот одреден; Тој управува со сè и детално ги изнесува доказите, за да се уверите дека пред Господарот свој ќе застанете.

3. Тој Земјата пространа ја стори и на неа неподвижни планини и реки создаде и од секој плод по пар, машко и женско даде; тој денот го покрива со ноќ. Тоа се навистина докази за луѓето кои размислуваат.

4. На Земјата има предели кои едни со други граничат и градини има со лоза засадени, и ниви, и палми со повеќе изданоци и само со еден; иако ја впиваат истата вода, плодот на едните го правиме повкусен од другите. Тоа се навистина докази за луѓето кои имаат памет.

5. А ако се чудиш, а чудо се зборовите нивни: „Зарем навистина кога земја ќе станеме, повторно ќе бидеме создадени?“ Тие во Господарот свој не веруваат, на нивните вратови синџири ќе имаат и тие жители на Џехенемот ќе бидат, во него вечно ќе останат.

6. Тие од тебе го избрзуваат злото пред доброто, а имаше казни и пред нив. Господарот твој на луѓето им простува и покрај нивната неправда, но Господарот твој, навистина, и стравично казнува!

7. А тие што не веруваат велат: „Зошто Господарот негов не му испрати чудо?“ Твое е да опоменуваш, а секој народ го имал тој што на Вистинскиот пат го упатувал.

8. Аллах знае што секое женско носи и што матките пократко, а што подолго носат; кај Него сè има мерка.

9. Тој го знае невидливиот и видливиот свет, Тој е Величествениот и Возвишениот.

10. За него е еднаков секој од вас: тој што зборува тивко и тој што тоа гласно го прави, тој што во ноќта се крие и тој што преку ден оди.

11. Со секој од вас се мелеците, пред него и зад него, по Аллаховата наредба над него бдеат. Аллах нема да измени еден народ додека тој самиот не се измени. А кога Аллах сака еден народ да казни, никој не може тоа да го спречи, освен Него му нема заштитник.

12. Тој ви ја покажува молњата, за да се исплашите и да се надевате, и Тој ги создава тешките облаци.

13. И грмежите Го величаат и Му заблагодаруваат, а и мелеците, од стравопочит кон Него; Тој ги испраќа громовите и со нив удира кого сака; тие повторно расправаат за Аллах, а Тој може сè.

14. Молитвите се само за Него. А тие на кои покрај Него им се молат, нема да им се одѕвијат, како што ни водата нема да стигне во устата на тој што кон неа само дланките своите ги пружа; молитвата на неверниците е изгубена работа.

15. На Аллах, чинејќи сеџда, Му се покорува сè што е на небесата и на Земјата, сакале или не сакале, а и сенките нивни, наутро и приквечер.

16. Кажи: „Кој е Господар на небесата и Земјата?“ – и одговори: „Аллах!“ Кажи: „Па зошто тогаш наместо Него како заштитници сте ги прифатиле тие што не можат самите себеси никаква корист да си направат ниту од себе некаква штета да отстранат?“ Кажи: „Зарем се еднакви слепецот и тој што гледа, или, зарем се исти темнините и светлото, или зарем тие што Му ги здружуваат на Аллах создаваат како што Тој создава, па создавањето им се чини слично?“ Кажи: „Аллах е Создателот на сè и Тој е Единиот и Семоќниот.“

17. Тој го спушта дождот од небото, па реките течат низ коритата со мерка и водата ги носи отпадоците кои пливаат по површината. И тоа што луѓето го топат на оган со желба да добијат накит или орудије исто така има отпадоци, слични на тие. Така Аллах го наведува примерот за вистината и невистината: отпадоците се исфрлаат, додека тоа што им користи на луѓето останува на земјата. Ете така Аллах ги објаснува примерите.

18. На тие кои на својот Господар ќе Му се одѕвијат им припаѓа најубава награда; а на тие кои нема да Му се одѕвијат – кога сè што е на Земјата би било нивно, и уште толку, со задоволство со тоа би се откупиле. Нив ги чека мачно полагање на сметката, престојувалиштето нивно ќе биде Џехенемот, а тој е грозна постела.

19. Зарем тој што знае дека е вистина тоа што ти се објавува од Господарот твој е како тој што е слеп? А поуката само обдарените со разум ја примаат.

20. Тие кои обврската кон Аллах ја исполнуваат и не го кршат ветувањето;

21. и тие кои го почитуваат тоа што Аллах наредил да се почитува и од Господарот свој се плашат и од мачното полагање на сметка стравуваат.

22. И тие што трпат копнеејќи за Лицето на Господарот свој, и тие што намазот (молитвата) го извршуваат, и од тоа што им го даваме и тајно и јавно даваат, и кои на злото со добро враќаат – нив ги чека најдоброто престојувалиште.

23. Еденски градини во кои ќе влезат и тие и родителите нивни и жените нивни и потомците нивни – тие што биле честити – мелеци ќе им влегуваат на секоја врата.

24. Мирот нека е со вас, затоа што трпевте, а прекрасно ли е најубавото престојувалиште.

25. А тие што не ги исполнуваат должностите кон Аллах, иако за тоа цврсто се обврзале, и го кршат тоа што Аллах наредил да се одржува, и прават неред на Земјата – нив ги чека проклетството и најлошото живеалиште.

26. Кого сака, Аллах го снабдува во изобилство, и му ускратува. Тие му се радуваат на животот на овој свет, а животот на овој свет спoред оној свет е само минливо уживање.

27. Неверниците велат: „Зошто од Господарот негов не му е испратено чудо?“ Кажи: „Аллах заблудува кого Тој сака, а кон Себе го упатува тој што покајнички Му се обраќа.“

28. Тие што веруваат и чиишто срца, кога Аллах ќе се спомне, се смируваат – а срцата навистина, кога Аллах ќе се спомне, се смируваат.

29. На тие што веруваат и што прават добри дела – блазе си им, нив ги чека прекрасно живеалиште.

30. И така те испративме на народот пред кого биле и исчезнале други народи, да им го кажуваш тоа што ти го објавуваме, бидејќи тие не веруваат во Семилосниот. Кажи: „Тој е Господарот мој, нема друг бог освен Него, на Него се потпирам и на Него Му се обраќам.

31. Кога би имало некаков Куран со кој планините би се покренале или земјата би се расцепкала или мртвите би се довикале; на Аллах Му припаѓа сè! А зарем немаат надеж и не знаат верниците дека Аллах, кога само би сакал, сите луѓе на Вистинскиот пат би ги упатил? А неверниците непрекинато несреќата ќе ги снаоѓа или пак во близина на нивните места ќе доаѓа, поради тоа што го прават – сè додека не се исполни Аллаховото ветување. Аллах сигурно ќе го исполни ветувањето.

32. И пред тебе Пратениците беа исмејувани, па Јас на тие што не веруваа време им оставав, и потоа ги казнував, а каква ли само беше Мојата казна!

33. Па зарем Тој што бдее над секого, што и да направи, е како тој што не е во состојба тоа да го направи? А на Аллах Му припишаа здруженици. Кажи: „Именувајте ги.“ Зарем вие сакате Него да Го учите, како Тој да не знае што има на Земјата, или вие само така ги нарекувате? На тие што не веруваат им изгледа убаво интригата нивна, и тие заталкале од Вистинскиот пат. А тој што Аллах ќе го заблуди, нема да има кој да го упати.

34. Тие во животот на овој свет ќе бидат мачени, но страдањето на оној свет сигурно ќе биде потешко, од Аллах никој нема да ги одбрани.

35. Ваков Џенет им е ветен на тие што ќе се плашат од Аллах: градини со реки, со плодови кои секогаш ќе ги има и со трајна сенка; тоа ќе им биде награда на тие што ќе се чуваат од гревот, а на неверниците огнот ќе им биде казна.

36. Некои од тие на кои им ја дадовме Книгата се радуваат на сè што ти објавуваме тебе, но некои противници не признаваат нешто од Објавата. Кажи: „Мене ми е наредено само Аллах да Го обожувам и да не Му припишувам здруженик; кон Него повикувам и Нему Му се враќам.“

37. И Ние така како мудрост го објавуваме (Куранот) на арапски јазик. А кога би им се покорувал на нивните желби откако ти дошло сознанието, ти не би имал ни заштитник ни бранител од Аллах.

38. И пред тебе сме испраќале Пратеници и жени и потомци сме им давале. И ниту еден Пратеник не донел никакво чудо од себе, туку со Аллахова волја. Секој период имал Книга.

39. Аллах обессили што сака, а утврди што сака, кај Него е главната Книга.

40. Било да ти покажеме дел од тоа со што им се закануваме, било животот да ти го одземеме, твое е да објавуваш, а Наше е да бараме полагање на сметката.

41. Зарем тие не гледаат дека Ние Земјата им ја стеснуваме, намалувајќи им ги пограничните области? А Аллах суди! Никој не може Неговата пресуда да ја побие и Тој брзо ги израмнува сметките.

42. Интриги правеле и тие пред нив, само Аллах е Господар на сите интриги: Тој знае што заслужува секој. А неверниците сигурно ќе дознаат кого го чека најдоброто живеалиште.

43. Тие што не веруваат велат: „Ти не си Пратеник.“ Кажи: „Мене и вам доволен ќе ни биде Аллах како сведок, и тој што го има знаењето за Книгата.“

1. Елиф-лам-ра. Ова е Книга која ти ја објавуваме за луѓето, со волјата на нивниот Господар, да ги изведеш од темнините на светлина, на патот на Силниот и за благодарност Достојниот

2. Аллах, Кому Му припаѓа тоа што е на небесата и тоа што е на Земјата. А тешко на неверниците од ужасното страдање,

3. кои животот на овој свет повеќе го сакаат од оној свет и кои од Аллаховиот пат одвраќаат и настојуваат да го прикажат како погрешен! Тие се во голема заблуда.

4. Ние не сме пратиле ниту еден Пратеник кој не зборувал на јазикот на народот свој, за да му објасни. А Аллах заблудува кого Тој сака и го упатува на Вистинскиот пат тој кого Тој сака; Тој е Силен и Мудар.

5. И Муса го испративме со доказите Наши: Изведи го народот свој од темнините на светлина и потсети го на Аллаховите денови! Тоа се, навистина, докази за секој што е трпелив и благодарен.

6. И кога Муса му рече на народот свој: „Сетете се на Аллаховата благодат кога ве спаси од фараоновите луѓе кои со најтешки маки ве мачеа, кои машките деца ви ги колеа, а женските во живот ги оставаа – тоа ви беше големо искушение од Господарот ваш.

7. И кога вашиот Господар објави: „Ако бидете благодарни, Јас навистина уште повеќе ќе ви дадам; но ако бидете неблагодарни, казната Моја навистина ќе биде строга.“

8. И Муса уште рече: „Ако бидете неблагодарни и вие и сите други на Земјата, па Аллах навистина не е зависен од никого и тој е Единиот достоен за благодарност.“

9. Зарем до вас не дојде веста за тие пред вас, за народот на Нух, и за Ад, и за Семуд, и за тие по нив? – Само Аллах ги знае! Пратениците нивни им носеа докази, но тие рацете на устите ги ставаа, говорејќи: „Ние не веруваме во тоа што по вас се испраќа и ние многу се сомневаме во тоа во што нè повикувате!“

10. Пратениците нивни говореа: „Зарем може да се сомнева во Аллах, Создателот на небесата и на Земјата? Тој ве повикува за да ви прости некои од вашите гревови и за да ве остави до одредениот рок.“ Тие одговорија: „Вие сте луѓе како и ние; сакате да нè одвратите од тие кои нашите предци ги обожувале, па донесете ни видливо чудо!“

11. „Ние сме луѓе како вас,“ – им говореа Пратениците нивни, – „но, Аллах го дава пратеништвото само на тие Свои робови на коишто Тој сака; ние не можеме да ви донесеме чудо без Аллаховата волја, а верниците само на Аллах нека се потпираат.

12. Зошто да не се потпреме на Аллах кога Тој на патиштата по кои одиме нè упатил? Ние сосема трпеливо ќе ги поднесуваме маките на кои ќе бидеме подложени, а тие што се потпираат, нека се потпрат само на Аллах!“

13. Неверниците им говореа на Пратениците свои: „Или ќе бидете во нашата вера или ќе ве протераме од нашата земја!“ А на Пратениците Господарот нивен им објавуваше: „Ние неправедниците сигурно ќе ги уништиме

14. и по нив на земјата вас ќе ве населиме. Тоа ќе биде за тие што од полагањето сметка пред Мене ќе се плашат и што од Мојата закана стравуваат.“

15. И Пратениците помош бараа, па секој арогантен инаетчија настрада.

16. Пред него Џехенемот ќе биде и тој со одвратна течност полн ќе биде!

17. Ќе се мачи да ја проголта, но никако нема да може да ја проголта и смртта од сите страни ќе му приоѓа, но тој нема да умре; него тешко страдање ќе го чека.

18. Делата на неверниците кај Господарот нивен наликуваат на пепел кој виорот при ветровитиот ден го разнесува; нема да можат да очекуваат никаква награда за делата што ги правеле, тоа е голема заблуда!

19. Зарем не гледаш дека Аллах небесата и Земјата мудро ги создаде. Ако сака, вас ќе ве отстрани и нови созданија ќе донесе.

20. Тоа на Аллах не Му е тешко.

21. И сè ќе излезе пред Аллах, па тие што биле измачувани ќе им речат на главешините свои: „Ние бевме ваши следбеници, можете ли барем малку Аллаховата казна да ни ја олесните?“ „Да нè упатеше Аллах нас,“ – ќе одговорат тие – „и ние ќе ве упатевме вас. Да се жалиме или да трпиме, сеедно ни е, нема да имаме повеќе спас.“

22. И кога сè ќе биде решено, шејтанот ќе рече: „Аллах вистинито ветување ви даде, а јас своите ветувања ги проневерив; но јас никаква власт над вас немав, само ве повикував и вие ми се одѕвивавте; затоа не корете ме мене, туку самите себе, ниту јас можам вам да ви помогнам, ниту вие можете мене да ми помогнете. Јас немам ништо со тоа што претходно ме изедначувавте со Него.“ Неправедните сигурно ги чека болно страдање.

23. А тие што веруваа и што правеа добри дела, ќе бидат внесени, со волјата на Господарот нивен, во џенетските градини низ кои реки течат и во нив вечно ќе останат, во нив ќе се поздравуваат со селам!

24. Зарем не гледаш како Аллах наведува пример – убавиот збор како убаво дрво: коренот му е цврсто во земјата, а гранките кон небото;

25. Тој плодот свој го дава со дозвола од Господарот свој, а Аллах на луѓето им ги наведува примерите за да земат поука.

26. А лошиот збор е како лошо дрво: на искорнатото дрво на површината на земјата му нема опстанок.

27. Аллах со постојани зборови верниците ги зацврстува и на овој и на оној свет, а неправедните ги заблудува; Аллах прави што сака.

28. Зарем не ги гледаш тие што наместо со благодарност за Аллаховите благодати, со неблагодарност возвратија и својот народ во куќата на пропаста го донесоа,

29. во Џехенемот, во кој ќе горат, а тоа е ужасно престојувалиште,

30. и Му измислија на Аллах соперници, за да заведуваат од Неговиот пат? Кажи: „Уживајте, сигурно ќе завршите во огнот!“

31. Кажи им на верниците, на робовите Мои, намазот (молитвата) да го извршуваат и да даваат и тајно и јавно дел од тоа што Ние им го даруваме, пред да настапи Денот во кој нема да има трговија ни пријателства.

32. Аллах е Создателот на небесата и на Земјата; Тој го спушта дождот од небото и прави со негова помош да се раѓаат плодови со кои се храните; и ви дава да имате корист од бродовите кои пловат по морето со Негова волја, и ви дава да имате корист од реките,

33. и ви дава да имате корист од Сонцето и од Месечината, кои постојано се движат, и ви дава да имате корист од ноќта и денот;

34. и ви дава од сето тоа што од Него го барате, и кога би ги броеле Аллаховите благодати, не би можеле да ги наброите. Човекот е навистина неправеден и неблагодарен.

35. А кога Ибрахим рече: „Господару мој, направи го овој град безбеден и сочувај ме мене и синовите мои од тоа да обожуваме кипови.

36. Тие, Господару мој, многу луѓе на погрешен пат навеле. Тој што ќе ме следи мене е од мојата вера, а тој што ќе биде против мене, па Ти навистина простуваш и Милостив си.

37. Господару наш, јас некои мои потомци населив во котлина во која ништо не се сее, кај Твојот Свет Храм, Господару наш, намазот (молитвата) да го извршуваат; затоа стори срцата на некои луѓе да копнеат по нив и снабди ги со разни плодови за да бидат благодарни.

38. Господару наш, Ти навистина знаеш што криеме, а што во јавност покажуваме. На Аллах ништо не Му е скриено ни на Земјата ни на небото.

39. „Сета благодарност Му припаѓа на Аллах што на стари години ми ги подари Исмаил и Исхак; Господарот мој навистина ги прима молбите.

40. Господару мој, дај ми јас и потомците мои да го извршуваме намазот (молитвата); Господару мој, ти услишај ја молбата моја!

41. Господару наш, прости ми мене, и на родителите мои и на сите верници – на Денот кога ќе се полага сметка (за делата)!“

42. А ти никако немој да мислиш дека Аллах не внимава на тоа што го прават насилниците! Тој само им попушта до Денот кога очите ќе им останат отворени,

43. и кога брзајќи со кренати глави, погледите ќе им бидат вкочанети, а срцата ќе им бидат празни!

44. Ти опоменувај ги луѓето со Денот кога казната ќе им дојде, кога тие што правеле насилство ќе велат: „Господару наш, остави нè уште само кратко време, ќе се одѕвиеме на Твојот повик и ќе ги следиме Пратениците!“ „А зарем претходно не се колневте дека нема да одите на оној свет?

45. И се населивте во куќите на тие што кон себеси си сторија насилство, а ви беше познато како постапивме со нив, и примери ви наведувавме.“

46. И тие своите интриги ги подготвуваат, а Аллах знае за нивните интриги, само што нивните интриги не можат планини да покренат.

47. Немој ни да помислиш дека Аллах нема да го исполни ветувањето Свое кон Пратениците Свои – Аллах е навистина Силен и Строг!

48. На Денот кога Земјата ќе биде заменета со друга земја, а и небесата, и кога сите ќе излезат пред Аллах, Единиот и Семоќниот,

49. тој ден ќе ги видиш грешниците поврзани во заеднички окови!

50. Кошулите од катран ќе им бидат, а огнот нивните лица ќе ги обвиткува!

51. За Аллах секого според заслугата да го казни, Аллах навистина брзо сметките ќе ги израмни.

52. Ова е известување за луѓето, за со него да бидат опоменати и за да знаат дека е само Тој еден Бог, и за обдарените со разум да земат поука!

1. Елиф-лам-ра. Ова се ајети од Книгата, од Куранот јасен!

2. Неверниците честопати ќе зажалат што не станале муслимани.

3. Пушти ги нека јадат и нека се насладуваат, и нека ги мами надежта – ќе дознаат тие!

4. А ниту една населба не сме уништиле, а да не ѝ бил пропишан одреден рок.

5. Ниту еден народ не може да го забрза ниту да го успори својот крај.

6. Тие велат: „Еј ти, кому му се објавува Куранот, ти навистина си луд!

7. Зошто мелеци не ни донесеш, ако е вистина тоа што го велиш?“

8. Ние мелеците ги испраќаме само со Вистината, и тогаш не би им се дало време да чекаат.

9. Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.

10. И пред тебе на поранешните народи Пратеници им испраќавме.

11. И ниту еден Пратеник не им дојде, а да не го исмејуваа.

12. Ете така Ние го внесуваме Куранот во срцата на престапниците.

13. Тие во него нема да веруваат, а веќе е применета законитоста на казнувањето врз дамнешните народи.

14. Кога на небото би отвориле порта поради нив и тие низ неа да се искачуваат,

15. тие повторно би рекле: „Само ни се причинува, ние сме маѓепсани луѓе.“

16. Ние на небото големи ѕвезди создадовме и за тие што ги набљудуваат ги украсивме,

17. и ги чуваме од секој проклет шејтан.

18. А тој што скришно прислушкува ќе го стигне светилка видлива.

19. А Земјата ја распостеливме и по неа неподвижни планини расфрлавме и направивме на неа сè со мерка да расте.

20. И од неа ви даваме храна, а и на тие што вие не ги храните.

21. И не постои ништо чиишто ризници не ги поседуваме, а од тоа Ние даваме само толку колку што е потребно.

22. Ние праќаме ветрови да оплодуваат, а од небото спуштаме дожд, па со него ве напојуваме – вие не можете да располагате со тоа.

23. И само Ние даваме живот и смрт, и само Ние сè наследуваме.

24. И само Ние ги знаеме тие што ви претходеа, и само Ние ги знаеме тие што подоцна ќе дојдат.

25. А Тој, Господарот твој, навистина ќе ги собере. Тој е Мудар и Зналец.

26. Ние го создадовме Адем од глина, од сува кал.

27. А уште претходно ги создадовме џините од вжарен оган.

28. И кога Господарот твој им рече на мелеците: „Јас ќе го создадам човекот од глина, од сува кал.

29. И кога ќе му дадам лик и кога во него ќе вдахнам душа, вие поклонете му се со сеџда.“

30. Сите мелеци, заедно, се поклонија,

31. освен Иблис; тој не сакаше со нив да се поклони.

32. „О, Иблис,“ – рече Тој – „зошто ти не сакаше да се поклониш?“

33. „Не ми доликува да се поклонувам на човек кој си го создал од глина, од сува кал.“

34. „Тогаш, излегувај од Џенетот!“ – рече Тој – „Биди проклет!

35. И проклетството нека се задржи на тебе сè до Судниот ден!“

36. „Господару мој,“ – рече тој – „дај ми време до Денот кога тие ќе бидат оживеани!“

37. „Ти се дава рок“ – рече Тој –

38. до Денот веќе одреден.“

39. „Господару мој,“ – рече – „затоа што ме донесе во заблуда, јас на нив на Земјата лошите дела како убави ќе им ги претставувам и таквите сите да ги заведам,

40. освен Твоите искрени робови меѓу нив“.

41. „Ова е Правиот пат кон Мене.“ – рече Тој.

42. „Ти нема да имаш никаква власт над робовите Мои, освен над тие што ќе те следат, од тие заталканите.“

43. За сите нив, местото на средбата, Џехенемот ќе биде,

44. тој седум порти ќе има и низ секоја одреден број од нив ќе мине.

45. Тие што се плашеле од Аллах и што се чувале од тоа што им е забрането, тие во џенетските градини покрај изворите ќе бидат.

46. „Влезете во нив безбедни, од стравот ослободени!“

47. И Ние злобата од нивните гради ќе ја отстраниме, тие како браќа на диваните едни спроти други ќе седат,

48. тука замор нема да чувствуваат, тие од таму никогаш нема да излезат.

49. Кажи им на робовите Мои дека Јас, навистина, Сум Тој што простува и дека Сум Милостив,

50. но и дека Мојата казна, навистина е болна казна!

51. И извести ги за гостите на Ибрахим,

52. кога му влегоа и му рекоа: „Мир!“ Тој рече: „Ние се исплашивме од вас.“

53. „Не плаши се!“ – рекоа, ти носиме радосна вест, учен и мудар син ќе имаш.

54. „Ми носите радосна вест сега кога староста ме стигна?“ – рече тој – „Со што ме израдувавте?“

55. „Ти носиме радосна вест, која навистина ќе се оствари,“ – рекоа тие – „затоа не губи надеж!“

56. „Надеж во милоста на својот Господар можат да изгубат само тие што се во заблуда.“ – рече тој.

57. И запраша: „А што сакате вие, о, гласници?“

58. „Ние сме му испратени на народот престапнички,“ – рекоа –

59. „само сите Лутови чеда ќе ги спасиме,

60. освен жената негова. Одлучивме дека таа ќе остане со останатите и казната ќе ја вкуси.“

61. И кога гласниците му дојдоа на Лут,

62. тој рече: „Вие сте ми навистина непознати!“

63. „Не!“ – рекоа тие. „Ние ти доаѓаме со тоа во што овие постојано се сомневаа,

64. ти доаѓаме со тоа што навистина ќе се случи, а ние вистината ја зборуваме.

65. Отпатувај со своето семејство во подоцнежниот дел од ноќта, а ти оди последен, и никој од вас нека не се врти назад, туку продолжете во правецот кој ви е нареден!“

66. И Ние му го објавивме тоа што ќе се случи: дека тие, сите до последен, во мугрите уништени ќе бидат.

67. И дојдоа жителите на градот, весели.

68. „Ова се мои гости,“ – рече – „па не засрамувајте ме,

69. и плашете се од Аллах, и не понижувајте ме!“

70. „А зарем не ти забранивме кого било да примаш?“ – повикаа тие.

71. „Ако веќе сакате нешто да сторите, ете ви ги ќерките мои!“ – рече тој.

72. Се колнам во животот твој, тие во пијанството свое талкаа.

73. И нив ги снајде страшен глас, кога Сонцето излегуваше,

74. и Ние сторивме тоа што беше горе да биде долу, и врз нив како дожд од камења од скаменета глина истуривме.

75. Тоа се навистина поуки, за тие што внимателно гледаат.

76. Тој е покрај патот, и сега постои.[1] ——— [1] Тој е на патот, т.е. тој град е покрај патот низ кој вие со караваните одите во Сирија, неговите остатоци и сега се гледаат крај Мртвото Море.

77. Тоа е навистина поука за тие што веруваат.

78. А и жителите на Ејка беа неверници,[2] ——— [2] Жителите на Ејка биле народот на Божјиот Пратеник Шуајб.

79. па Ние ги казнивме, и двата се видливи покрај патот.[3] ——— [3] И двата, т.е. и уништените населби на Лутовиот народ и уништените населби на Шуај­бовиот народ, се покрај главниот пат по кој караваните минуваат за Сирија.

80. И жителите на Хиџр ги сметаа Пратениците за лажни,[4] ——— [4] Хиџр е пространа низина во Арабија помеѓу Медина и Сирија, во која одамна жи­веел изумрениот арапски народ Семуд.

81. а Ние Нашите докази им ги дадовме, но тие од нив главите ги свртеа.

82. Тие куќите во ридови ги делкаа, верувајќи дека се сигурни,

83. па и нив во мугри страшен глас ги снајде,

84. и од никаква корист не им беше тоа што го стекнаа.

85. Ние небесата и Земјата и тоа што е меѓу нив, со Вистината го создадовме. Часот на оживување навистина ќе дојде, затоа ти великодушно прости,

86. Господарот твој создава сè и Тој е Сезнајниот.

87. Ние ти ги објавивме седумте ајети[5] кои се повторуваат[6] и Големиот Куран. ——— [5] Ова се однесува на првото поглавје Ел Фатиха кое е составено од седум ајети. [6] Ова се однесува на повторувањето на првото поглавје Ел Фатиха при секој намаз (молитва) кој муслиманите го извршуваат петпати во текот на 24 часа.

88. Не гледај допадливо кон тоа што Ние им го даваме за уживање на некои од нив и не биди тажен поради нив, а кон верниците биди благ

89. и кажи: „Јас само јавно опоменувам“,

90. како што и следбениците на Книгата ги опоменавме,

91. тие што Куранот го сметаа за маѓија.

92. И се колнам во Господарот твој, сите нив на одговорност ќе ги повикаме

93. поради тоа што го правеа!

94. Ти јавно исповедај го тоа што ти се наредува и остави ги многубошците.

95. Ние ќе те заштитиме од тие што се исмејуваат,

96. што покрај Аллах друг бог земаат; и ќе знаат тие!

97. Ние добро знаеме дека ти е тешко во душата поради тоа што тие го зборуваат,

98. затоа слави Го Господарот свој и заблагодарувај Му, и извршувај сеџда,

99. и обожувај Го Господарот свој сè додека не ти дојде смртта!

1. Тоа што Аллах го одредил, ќе се случи, затоа не избрзувајте го тоа! Возвишен нека е Тој и нека е многу високо над тие што Му ги здружуваат!

2. Тој ги испраќа мелеците со Објавата по Своја волја, на тие Свои робови на коишто сака: „Опоменувајте дека нема друг бог освен Мене и плашете се од Мене!“

3. Тој небесата и Земјата со Вистината ги создаде, Тој нека е многу високо над тие што Му ги здружуваат.

4. Тој го создава човекот од капка семе, а тој одеднаш – отворен противник!

5. И Тој добитокот за вас го создава; со него од студот се штитите, а и други користи имате, со него и се храните;

6. тој ви е украс кога од пасиштата го враќате и кога на пасиште го изведувате,

7. а ви ги носи и товарите на местата на кои без голема мака не би стигнале – Господарот ваш навистина е Благ и Милостив –

8. и коњите, мазгите и магарињата за да ги јавате и за украс, а ќе го создаде и тоа што не го знаете.

9. Аллахово е да укаже на Вистинскиот пат, а ги има и погрешни; а Тој да сака, сите би ве упатил.

10. Тој од небо ја спушта водата која ја пиете и со која се наводнуваат растенијата која стоката ги пасе.

11. Тој прави со нејзина помош да ви растат житото, маслинките, палмите, грозјето и разновидните плодови – тоа е навистина доказ за луѓето кои размислуваат.

12. Тој прави со ноќта и со денот да се користите и со Сонцето и Месечината, а ѕвездите се потчинети на Неговата волја – тоа се навистина докази за луѓето кои имаат памет –

13. и со сето тоа што на земјата разнобојно го создава – тоа е навистина доказ за луѓето кои примаат поука.

14. Тој прави со морето да се користите, од него свежо месо да јадете и да вадите накит со кој се украсувате. Ти ги гледаш бродовите како го сечат за нешто од неговото богатство да стекнете и за благодарни да бидете.

15. Тој по Земјата неподвижни планини расфрла за таа да не ве потресува, а и реки и патишта за правилно да се насочувате,

16. и патокази, а и по ѕвездите тие се ориентираат.

17. Па дали е тогаш Тој што создава како тој што не создава?! Вразумете се!

18. Ако вие ги броите Аллаховите благодати, нема да ги наброите; Аллах навистина простува и Милостив е.

19. Аллах знае што криете, а што јавно покажувате.

20. А тие на коишто, наместо на Аллах, им се молат – ништо не создаваат; тие самите се создадени;

21. предмети се, не се живи и не знаат кога ќе бидат оживеани.

22. Вашиот Бог е еден Бог! Срцата на тие што во оној свет не веруваат, негираат, тие со вообразеноста се расфрлаат.

23. Нема сомнеж дека Аллах го знае тоа што тие го кријат, а и тоа што јавно го изнесуваат; Тој навистина не ги сака тие што се вообразуваат.

24. А кога некој ќе ги праша: „Што објавува вашиот Господар?“ – тие одговараат: „Измислици од древните народи“,

25. за на Судниот ден да го носат сиот товар свој и дел од товарот на тие кои без вистинско знаење во заблуда ги донеле. А грозно е тоа што тие ќе го носат!

26. И тие пред нив смислуваа интриги, па Аллах од темел нивните згради ги сруши, и покривот над нив се сруши – казната ги стигна од каде што не очекуваа!

27. А на Судниот ден Тој ќе ги засрами и ќе ги запраша: „Каде се тие кои Мене Ми ги здружувавте, тие за кои се спротивставувавте?“ Тие што знаат ќе речат: „Денеска срам и мака ќе ги стигнат неверниците,

28. на кои мелеците душите им ги земаа во моментот кога неправда си правеа.“ И тие ќе се покорат и ќе речат: „Ние никакво зло не правевме!“ „Навистина, Аллах добро го знае тоа што го правевте,

29. затоа влегувајте на портите на Џехенемот, во него вечно ќе останете!“ О, колку грозно ќе им биде престојувалиштето на тие што беа вообразени!

30. А на тие што се плашеа од Аллах ќе им се рече: „Што објавувал Господарот ваш?“ „Добро!“ – ќе одговорат. Тие што прават добри дела уште на овој свет ќе имаат убава награда, а оној свет, сигурно е уште подобар. О, колку прекрасно ќе им биде живеалиштето на тие што се плашеа од Аллах:

31. Еденски долини во кои ќе влезат, низ кои реки течат, и во кои сè што ќе посакаат ќе имаат. Така Аллах ќе ги награди тие што ќе се плашат од Него,

32. на тие на кои мелеците душите ќе им ги земат, а тие чисти, и на кои ќе им велат: „Мир со вас! Влезете во Џенетот поради тоа што го правевте!“

33. Зарем многубошците чекаат да им дојдат мелеците, или да дојде казната од Господарот твој? Така постапија и тие пред нив; Аллах не беше неправеден кон нив, тие самите кон себеси беа неправедни,

34. и ги стигна казната за грозните дела што ги правеа, и од сите страни ги снајде тоа на што се потсмеваа.

35. Тие што Му припишуваат здруженици велат: „Да сакаше Аллах, ни ние ни предците наши, покрај Аллах, никого немаше да обожуваме и без Негова волја, ништо немаше да сметаме за забрането.“ Исто така и тие пред нив постапуваа. А зарем Пратениците беа должни нешто друго освен јасно да известат?

36. Ние на секој народ Пратеник му испративме: „Само Аллах обожувајте Го, а тргнете се од тагутот!“ И меѓу нив имаше од тие коишто Аллах ги упатил, а и од тие што заслужиле да останат во заблуда. Затоа патувајте по светот за да видите како завршија тие што Пратениците за лага ги обвинуваа.

37. Ти колку и да сакаш тие да бидат упатени, Аллах нема да ги упати тие што ги заблудил и на нив никој нема да им помогне.

38. Тие се колнат во Аллах, со најтешката заклетва: „Аллах нема да го оживее тој што ќе умре!“ А ќе го оживее, тоа е Неговото ветување кое навистина ќе се исполни, само што тоа повеќето луѓе не го знаат,

39. за да им објасни околу тоа за што не се согласуваа и за да сфатат тие што не веруваа дека биле лажливци.

40. Ако нешто сакаме, Ние само велиме: „Биди!“ – и тоа бидува.

41. Тие што ќе се иселат само поради Аллах, откако биле угнетувани, Ние уште на овој свет на убаво место ќе ги сместиме, а наградата на оној свет ќе биде уште поголема, кога само би знаеле,

42. тие што ќе трпат и што на Господарот свој ќе се потпираат.

43. Ние и пред тебе само луѓе им праќавме и им објавувавме – прашајте ги учените луѓе (меѓу следбениците на Книгата), ако вие не знаете –

44. јасни докази и книги. А тебе ти го објавуваме Куранот, за да им го објасниш на луѓето тоа што ти се објавува и за тие да размислат.

45. А зарем се сигурни тие кои лоши подмолности коваат, дека Аллах нема во земја да ги втера или дека нема, од каде што не можат ни да помислат, казната да им дојде,

46. или дека нема на патувањата нивни да ги казни, тие нема да избегаат,

47. или дека нема, додека се во страв, да ги казнува? Но Господарот ваш е навистина Благ и Милостив.

48. Зарем тие не гледаат дека сето тоа што Аллах го создал, сега десно, сега лево, ги пружа сенките свои, на Аллах послушно чинејќи му сеџда и дека и тоа е покорно?

49. На Аллах со сеџда Му се поклонува сè живо и на небесата и на Земјата, и мелеците, а тие не се арогантни,

50. се плашат од Господарот свој, Кој е над нив, и го прават тоа што им се наредува.

51. Аллах вели: „Две божества не обожувајте!“ – само еден е Бог – „И само од Мене плашете се!“

52. Сè што е на небесата и на Земјата Негово е, и Нему треба секогаш да Му се биде послушен. Зарем од некој друг, а не од Аллах, да се плашите?

53. Од Аллах е секоја благодат којашто ја уживате, а штом некоја неволја ве снајде, повторно од Него гласно помош барате.

54. И потоа, кога Тој неволјата ќе ви ја отстрани, некои од вас истиот момент Господарот свој со друг Го изедначуваат,

55. за да покажат неблагодарност кон тоа што Ние сме им го дале. Па уживајте, но навистина, ќе дознаете!

56. Многубошците на тие кои ништо не знаат им оставаат дел од храната која Ние им ја даваме. Се колнам во Аллах дека сигурно ќе бидете прашани за сето тоа што постојано го измислувате.

57. Тие на Аллах Му припишуваат ќерки – Возвишен и чист е Тој! – а на себе тоа што го посакуваат.[1] ——— [1] Говореле припадниците на племето Хуза и Кинан дека мелеците се Божји ќерќи, а за себе си посакувале синови.

58. А кога на некој од нив ќе му се јави дека му се родила ќерка, лицето му потемнува и станува потиштен,

59. се крие од луѓето поради несреќата која му е јавена: дали вака презрен да ја задржи или во земја да ја закопа? Колку лошо просудуваат тие!

60. Тие што не веруваат во оној свет се со лоши особини, а Аллах има највозвишени својства: Тој е Силен и Мудар.

61. Кога Аллах би ги казнувал луѓето поради нивните гревови, ништо живо на Земјата не би оставил, но Тој до рокот одреден ги остава, и кога нивниот рок ќе помине, ниту за еден момент нема да можат да го одложат ниту да го забрзаат.

62. Тие на Аллах Му го припишуваат тоа за што и самите чувствуваат одвратност и нивните јазици говорат лаги дека нив ги чека најубавата награда; а нив, несомнено, оган ги чека, тие во него први ќе бидат потерани.

63. Се колнеме во Аллах, Ние и пред тебе на народите Пратеници им праќавме, но шејтанот нивните постапки убави им ги претстави, и тој сега е нивен другар, нив ги чека неиздржливо страдање.

64. Ние тебе ти објавуваме Книга, за да им го објасниш тоа околу што се раздвојуваат и за да им биде упатство и милост на верниците.

65. Аллах водата од небо ја спушта и со неа животот на мртвата земја ѝ го враќа! Тоа е доказ за луѓето што слушаат.

66. Навистина имате поука во вашиот добиток: Ние ви даваме да го пиете чистото млеко кое се наоѓа во внатрешноста на нивните тела, а настанува во внатрешните органи и крвта, вкусно за тие што го пијат.

67. А од плодовите на палмата и лозата подготвувате пијалак и пријатна храна. Тоа е, навистина, доказ за тие што имаат памет.

68. Господарот твој ја вдахна пчелата: „Прави за себе домови по планините, по дрвјата и по тоа што го креваат луѓето,

69. потоа, храни се со разновидни плодови, па тогаш оди послушно по патеките на Господарот свој!“ Од утробите нивни излегува пијалак со различни бои, кој им е лек на луѓето. Тоа е доказ за луѓето што размислуваат.

70. Аллах ве создава и потоа душите ви ги зема; има од вас кои длабока старост доживуваат, па потоа го забораваат тоа што претходно го знаеле. Аллах е, навистина, Сезнаен и Семоќен.

71. Снабдувајќи ве, Аллах на едните им дава повеќе отколку на другите. Но, тие на кои им е дадено повеќе не им даваат на тие кои се во нивна власт, а потребите им се еднакви. Па зарем Аллаховите благодати ги негираат?!

72. Аллах за вас создава жени од вашиот вид, а од жените ваши ви дава синови и внуци; и вкусни јадења ви дава. Па зарем тие во лага веруваат, а Аллаховите благодати ги негираат?

73. И ги обожуваат, покрај Аллах, тие кои не се во состојба со ништо да ги снабдат, ни од небото ни од земјата, и кои ништо не можат!

74. Затоа не изнесувајте Му слични на Аллах! Аллах навистина знае, а вие не знаете.

75. Аллах дава пример за роб кој е во туѓо владение, кој нема ништо, и тој што Ние богато сме го обдариле и кој дава од тоа, и тајно и јавно, па зар тие се еднакви? Сета благодарност Му припаѓа на Аллах! Но, повеќето од нив не знаат.

76. Аллах ви дава за пример двајца луѓе, од кои едниот е глувонем, кој нема ништо, и кој му е на товар на господарот свој – каде и да го испрати, никакво добро не донесува. Дали е тој еднаков со тој што бара праведно да се постапува, а и самиот е на Правиот пат?

77. Аллах ги знае сите тајни на небесата и на Земјата! А крајот на светот како трепкање на окото ќе дојде, или уште побрзо, бидејќи Аллах е, навистина, Семоќен!

78. Аллах од стомаците на вашите мајки ве изведува, вие ништо не знаете, и ви дава и слух и вид и разум, за да бидете благодарни.

79. Зарем тие не гледаат како птиците во небеските ширини без мака летаат, нив само Аллах ги држи. Тоа се навистина докази за луѓето кои веруваат.

80. Аллах ви дава во куќите ваши да живеете, и ви дава шатори од кожата на добитокот, кои лесно ги носите кога одите на пат и кога преспивате, а од волната нивна, и од влакното нивно, и од крзното нивно ви дава простирки и корисни работи, сè до одреден рок.

81. Од тоа што го создал, Аллах ладовинка ви дава, и засолништа во ридовите ви дава, и облека која ве чува од жештината; ви дава и оклопи кои во борба ве штитат, и така ви ја надополнува благодатта Своја, за да бидете послушни.

82. А ако тие ги свртат главите, па ти си должен само јасно да објавуваш.

83. Тие признаваат дека благодатта е само од Аллах, па потоа ја негираат – повеќето од нив се неверници!

84. А на Денот кога од секој народ ќе донесеме по еден сведок, на неверниците нема да им биде дозволено, ниту од нив ќе се бара, да Му се умилкуваат на Аллах.

85. Кога тие што правеле насилство ќе го доживеат страдањето, тоа нема ниту да им се ублажи ниту да им се одложи.

86. Кога тие кои Му припишуваа здруженик ќе ги здогледаат божествата свои и кажат: „Господару наш, ова се божествата наши, ним им се молевме, а не Тебе!“ – божествата ќе им дофрлат: „Вие сте, навистина, лажливци!“

87. И тие тој ден на Аллах ќе Му се покорат, и ќе им пропадне тоа што го клеветеа.

88. Тие што не веруваа и што од Аллаховиот пат одвраќаа, Ние со двојна казна ќе ги казниме, затоа што правеа неред.

89. И сети се на тој Ден кога против секој народ ќе донесеме по еден сведок, од него самиот, и тебе ќе те донесеме како сведок против овие![2] Ние тебе ти ја објавуваме Книгата како објаснување за сè и како упатство и милост и радосна вест за муслиманите. ——— [2] Против многубошците од Мека, твоите најлути противници.

90. Аллах бара да се почитува сечие право, да се прави добро, и на блиските да им се дава, а развратот и сè што е лошо и одвратно и насилството го забранува; да примите поука, Тој ве советува.

91. И исполнувајте ги обврските за кои сте се обврзале со Аллаховото име и не кршете ги заклетвите кога веќе цврсто сте ги дале, а Аллах за сведок сте Го зеле, бидејќи Аллах го знае тоа што го правите.

92. И не бидете како таа што својата преѓа ја расплела во ситни парчиња, кога веќе цврсто ја исплела, служејќи се со заклетвите свои за меѓусебно мамење, само затоа што едното племе е помногубројно од другото. Аллах со тоа само ве искушува, а на Судниот ден навистина ќе ви го објасни тоа околу што не сте се согласувале.[3] ——— [3] Малубројните арапски племиња во предисламското време се ставале под заш­ти­та на многубројните и посилните племиња, но штом ќе наишле на уште посилно пле­ме, ќе го прегазеле зборот и ќе се ставеле под заштита на посилните.

93. Да сака Аллах, Тој би ве направил следбеници на една вера, но Тој заблудува кого сака, а упатува кого Тој сака; и вие навистина ќе одговарате за тоа што сте го правеле.

94. И не служете се со заклетвите свои само за да се измамувате едни со други, за да не се лизне ногата која стои цврсто, и за да не ја почувствувате несреќата за тоа што од Аллаховиот пат одвраќавте, а страдањето големо уште ве чека.

95. И не ја заменувајте обврската дадена на Аллах за нешто што малку вреди, тоа што е кај Аллах е подобро за вас, ако знаете!

96. Тоа што е кај вас, минливо е, а тоа што е кај Аллах, вечно е. Тие што трпеле Ние сигурно ќе ги наградиме според подоброто што го правеле.

97. На тој што прави добро, било маж или жена, а верник е, Ние ќе му дадеме да проживее убав живот и навистина ќе ги наградиме според подоброто што го правеле.

98. Кога сакаш да учиш Куран, побарај заштита кај Аллах од проклетиот шејтан,

99. тој навистина нема никаква власт над тие што веруваат и кои се потпираат на Господарот свој,

100. негова е власта единствено над тие што него за заштитник го земаат и кои на Аллах здруженици Му припишуваат.

101. Кога Ние заменуваме еден ајет со друг – а Аллах најдобро знае што објавува – тие велат: „Ти само измислуваш!“ А не е така, туку повеќето од нив не знаат.

102. Кажи: „Мелекот Џибрил со вистината го објавува од Господарот твој, за уште повеќе да ги зацврсти верниците во верувањето, и да биде патоказ и радосна вест за сите муслимани.“

103. Ние добро знаеме дека тие велат: „Го подучува еден човек!“ Јазикот на тој поради кого тие погрешно говорат е јазик на туѓинец, а овој Куран е на јасен арапски јазик.[4] ——— [4] Говореле дека го подучува еден Грк, ковач, кој ковал сабји во Мека.

104. На тие што не сакаат да веруваат во Аллаховите докази, Аллах сигурно нема да им укаже на Вистинскиот пат, и нив ги чека неиздржливо страдање.

105. Се осудуваат лаги да измислуваат само тие кои во Аллаховите зборови не веруваат и тие се вистински лажливци.

106. Тој што ќе го негира Аллах откако поверувал во Него, освен ако на тоа биде принуден, а срцето му остане цврсто во верата, го чека Аллаховата казна. Тие на кои неверството им се допаѓало ќе ги стигне Аллаховиот гнев и нив ги чека неиздржливо страдање,

107. затоа што повеќе го сакаат животот на овој, а не на оној свет, а Аллах нема да го упати на Вистинскиот пат народот кој не верува.

108. Тоа се тие чии срца и слух и вид, Аллах ги запечатил, и тие се навистина немарни;

109. тие, без сомнеж, на оној свет ќе бидат изгубени.

110. Господарот твој на тие што ќе се иселат, откако биле злоставувани, па потоа ќе се борат и стрпливо сè ќе поднесуваат – Господарот твој навистина потоа, милостив ќе им биде

111. на Денот во кој секој човек само за себе ќе се грижи, и во кој на секој човек за делата негови полна награда или казна ќе му се даде, неправда нема да им се стори!

112. Аллах како пример наведува град, сигурен и спокоен, на кој во изобилство му доаѓаше храна од сите страни, но кој беше неблагодарен на Аллаховите благодати, па поради тоа што го правеше Аллах му даде да искуси и глад и страв.

113. И ним им дојде Пратеник, еден од нив, но тие лажливец го нарекоа, и нив ги стигна казна додека беа неправедни.

114. Хранете се со допуштени и убави јадења кои Аллах ви ги дарува и бидете Му благодарни на Аллах за Неговите благодати, ако само Него Го обожувате.

115. Toj ви забранува само мрша, крв и свинско месо и тоа што е заклано во нечие друго име, а не во Аллаховото. А на тој што ќе биде принуден, но не од желба, туку само колку гладот да го прекине, Господарот твој навистина ќе му прости и Милостив ќе биде.

116. И не зборувајте лаги со јазиците свои: „Ова е дозволено, а ова забрането“, за така да изнесувате лаги за Аллах. Тие што за Аллах говорат лаги, нема да успеат,

117. кратко ќе уживаат, и нив страшно страдање ќе ги чека.

118. На eвреите им го забранивме тоа за коешто претходно ти кажувавме; Ние не бевме неправедни кон нив, тие самите на себеси неправда си нанесоа.

119. На тие што од незнаење ќе направат лошо дело, па потоа ќе се покајат и ќе се поправат, Господарот твој по тоа сигурно ќе им прости и ќе биде Милостив.

120. Ибрахим навистина беше предводник, покорен на Аллах, вистински верник, на Аллах не Му припишуваше здруженици,

121. и беше благодарен на благодатите Негови; Тој него го избра и на Правиот пат го упати.

122. И му дадовме добро на овој свет, а на оној свет навистина ќе биде меѓу добрите.

123. Потоа тебе ти објавивме: „Следи ја верата на Ибрахим, тој имаше чиста вера, на Аллах не Му припишуваше здруженици!“

124. Славењето на саботата пропишано им е на тие што имаа различни мислења за неа, и Господарот твој на Судниот ден на нив ќе им пресуди за тоа околу кое се подвоија.

125. На патот на Господарот твој мудро и со убав совет повикувај, и со нив на најубав начин дискутирај! Господарот твој ги знае тие што заталкале од Неговиот пат и Тој ги знае тие што се на Вистинскиот пат.

126. Ако сакате да возвратите на неправдата, тогаш направете го тоа во толкава мерка колку што ви е направено; а ако се воздржите – тоа е навистина подобро за трпеливите.

127. Биди трпелив! Но, трпелив ќе бидеш само со Аллахова помош. И не тагувај по нив, и нека не ти е тешко поради интригите нивни.

128. Аллах е навистина на страната на тие што се плашат од Аллах и што се воздржуваат од гревовите и што прават добри дела.

1. Возвишен нека е Тој што во еден дел од ноќта го пренесе Својот роб од Месџиди Харам[1] во Месџиди Акса[2], чија околина ја благословивме, за да му покажеме некои од Нашите знаци. Тој сè слуша и сè гледа. ——— [1] Месџиди Харам (ар.) е Светиот Храм во Мека. [2] Месџиди Акса (ар.) е Светата џамија Ал Акса во Ерусалим.

2. А на Муса му дадовме Книга и ја направивме Упатство за синовите Израилови: „Наместо Мене – друг господар не земајте,

3. о, потомци на тие што со Нух ги носевме!“ Тој, навистина, беше многу благодарен роб.

4. И Ние во Книгата им објавивме на синовите Израилови: „Вие навистина двапати на Земјата неред ќе правите и прекумерно арогантни ќе станете.

5. Кога ќе дојде времето на првиот од двата нереда, ќе ги испратиме против вас робовите Наши, силно моќни, тие домовите ваши ќе ги прегазат, и ветувањето за казната ќе го исполнат.[3] ——— [3] Се однесува, по својата прилика, на случувањето кога вавилонскиот цар Набу­ко­доносор при крајот на шестиот век п.н.е. ја освоил Палестина, го срушил Храмот во Ерусалим и илјадници eвреи однел во ропство во Вавилон.

6. Потоа ќе ви дадеме победа против нив и ќе ви помогнеме со имотите и синовите ваши, и ќе ве направиме многубројни.

7. Па ако правите добро, за себе го правите, а ако правите зло, против себе го правите! А кога ќе дојде времето на другиот неред, на лицата ваши тага и јад да остави и во Храмот[4] да влезат како што во него влегле и првиот пат, и до темел да срушат сè со што ќе завладеат. ——— [4] Ова се однесува на Соломоновиот храм во Ерусалим. По неговото рушење, eвре­ите не изразиле желба да го возобноват, па многу подоцна, по ослободувањето на Ерусалим, муслиманите го возобновуваат овој храм кој бил изграден од Божјиот Пра­теник Сулејман (Соломон) и ја продолжуваат традицијата на обожувањето на Еди­ниот Бог во него, нарекувајќи го овој храм Месџиди Акса кој постои до ден де­нешен како трето свето место за муслиманите.

8. И Господарот ваш, повторно ќе ви се смилува; ако се вратите ќе се вратиме и Ние. А Џехенемот го направивме затвор за неверниците.

9. Овој Куран води кон единиот исправен пат, и на верниците кои прават добри дела им носи радосна вест, дека ги чека награда голема,

10. а дека за тие што не веруваат во оној свет подготвивме болно страдање.

11. Човекот со својата молба проколнува и благословува; човекот навистина избрзува.

12. И Ние ноќта и денот како два знака ги направивме: знакот за ноќта го тргнавме, а знакот за денот видлив го направивме за да можете да ги барате благодатите од Господарот свој и за да го знаете бројот на годините и за да го пресметувате времето, и сè детално објаснивме.

13. И на секој човек околу врат ќе му го врземе тоа што ќе го направи, а на Судниот ден книгата отворена ќе му ја прикажеме:

14. „Читај ја книгата своја, доволно ти е денес тоа што сметка своја ќе полагаш!“

15. Тој што оди по Вистинскиот пат, од тоа само тој ќе има корист, а тој што талка – на своја штета талка, и ниту еден грешник туѓите гревови нема да ги носи! А Ние ниту еден народ не сме казниле, додека Пратеник не сме им испратиле!

16. Кога сакаме да уништиме некој народ, на тие кои во него се навикнале на раскош им наредуваме покорност, и тие на развратот му се оддаваат и така ја заслужуваат казната, па тогаш до темел го рушиме!

17. И колку само народи после Нух уништивме! А доволно е тоа што Господарот твој ги знае и ги гледа гревовите на робовите Свои.

18. На тој што го сака овој свет, Ние бргу му даваме што сакаме и на кого сакаме, но потоа Џехенемот ќе му го подготвиме, каде засрамен и отфрлен ќе се пече.

19. А тој што го сака оној свет и се труди да го заслужи, а верник е – трудот на таквите ценет ќе им биде.

20. На сите нив, и на едните и на другите, им ги даваме даровите од Господарот твој, а даровите на Господарот твој не му се забранети никому.

21. Гледај како на едните им даваме предност над другите; а на оној свет разликата во степените и предностите ќе биде поголема.

22. Не здружувај со Аллах некој друг бог, за да не заслужиш осуда и да не останеш без поддршка.

23. Господарот твој заповеда само Него да Го обожувате и на родителите добро да им правите. Кога еден од нив двајца, или двајцата, ќе доживеат старост кај тебе, не вели им ни: „Уф!“ – и не кревај го гласот свој кон нив, туку обраќај им се со зборови полни со почит!

24. Биди внимателен и покорен кон нив, и кажи: „Господару мој, смилувај им се, тие мене, кога бев дете, ме негуваа!“

25. Господарот ваш добро знае што е во душите ваши: ако бидете послушни, па Аллах навистина ќе им прости на тие што се покајуваат.

26. Дај му го на роднината правото негово, и на сиромашниот, и на патникот, но не расфрлај се многу,

27. бидејќи расипниците се браќа на шејтанот, а шејтанот Му е неблагодарен на Господарот свој.

28. А ако мораш од нив да се свртиш, бидејки и самиот од Господарот свој милоста ја бараш и на неа се надеваш, тогаш барем некој убав збор кажи им.

29. Не држи ја раката своја стисната, а ни сосема отворена, за прекорот да не го заслужиш и без ништо да останеш,

30. Господарот твој му пружа обилно снабдување на тој што сака, а и ја ограничува, затоа што ги знае и ги гледа робовите Свои.

31. Не убивајте ги децата свои поради стравот од сиромаштво, и нив и вас Ние ве снабдуваме, бидејќи нивното убивање е навистина голем грев.

32. И не приближувајте му се на блудот, бидејќи тоа е разврат, колку лош пат е тоа!

33. И не убивајте некого, чие убивање Аллах го забранил, освен кога правдата тоа го изискува! А ако некој, ни крив ни должен е убиен, тогаш на неговиот наследник му даваме власт, но ни тој нека не ја пречекорува границата во убивањето, бидејќи тој, навистина, е помогнат.

34. И не доближувајте му се на имотот на сирачето, освен ако сакате да го зголемите, сè додека не стане полнолетно. И исполнете ја обврската, затоа што за обврската навистина ќе се одговара.

35. И наполнете ја вистинската мерка кога мерите со литар и точно мерете на кантарот! Тоа е подобро и последиците се поубави.

36. Не зборувај го тоа што не го знаеш! И слухот, и видот, и разумот – за сето тоа навистина ќе се одговара.

37. Не чекори горделиво по земјата, бидејќи земјата не можеш да ја пробиеш, ниту планините во висина да ги достигнеш,

38. сето тоа е лошо, кај Господарот твој омразено.

39. Тоа е мудроста која Господарот твој ти ја објавува. И не здружувај Му на Аллах друг бог, за да не бидеш фрлен во Џехенемот, прекорен и од милоста Негова оддалечен.

40. Зарем вашиот Господар вас со синови ве обдарил, а за Себе мелеците како ќерќи ги зел? Вие навистина изговарате крупни зборови.

41. Ние во овој Куран објаснуваме, за тие да извлечат поука, но тој само им ја зголемува одбивноста.

42. Кажи: „Ако покрај Него постојат други богови, како што велат тие, тогаш тие би го побарале патот до Сопственикот на Аршот.“

43. Чист е Тој и со голема висина возвишен над тоа што тие го велат!

44. Него Го слават седумте небеса и Земјата, и тие на нив; и не постои ништо што не Го слави, фалејќи Го; но вие не го разбирате славењето нивно. Тој е навистина Благ и многу простува.

45. А кога го рецитираш Куранот, помеѓу тебе и тие што не веруваат во ној свет Ние невидлив вел ставаме,

46. а на срцата нивни прекривки за да не го разберат, и глуви ги правиме. И кога ти ќе го спомнеш Господарот свој во Куранот, Него Единиот, ги вртат грбовите од одбивноста кон него.

47. Ние најдобро знаеме што сакаат тие да чујат кога доаѓаат да те прислушкуваат, и за што шепотат кога насилниците велат: „Вие следите само опседнат човек!“

48. Гледаш што зборуваат за тебе, потоа талкаат и не можат да го најдат Вистинскиот пат.

49. Тие велат: „Зарем кога во коски и прашина ќе се сториме, навистина како нови суштества ќе бидеме оживеани?“

50. Кажи: „Ќе бидете, дури и да сте камења или железо,

51. или какво било суштество за кое мислите дека не може да биде оживеано.“ „А кој ќе нè врати во живот?“ – ќе запрашаат тие, а ти кажи: „Тој што и првиот пат ве создаде.“ – а тие пред тебе ќе мавтаат со главите (негирајќи) и ќе запрашаат: „Кога тоа?“ – Ти кажи: „Можеби набрзо.“

52. Ќе биде во Денот кога Тој ќе ве повика, и вие благодарејќи Му, ќе се одѕвиете, и само уште малку време да останевте, ќе помислите.

53. Кажи им на робовите Мои да зборуваат само убави зборови, бидејќи шејтанот би можел да посее непријателство помеѓу нив, шејтанот е навистина човеков отворен непријател.

54. Господарот ваш најдобро ве познава: ако сака, Тој ќе ви се смилува или ако сака, на маки ќе ве стави. А Ние тебе не ти дадовме власт над нив.

55. Господарот твој најдобро ги познава тие на небесата и тие на Земјата; Ние едните веровесници над другите ги одликувавме, а на Давуд, Зебурот му го дадовме.

56. Кажи: „Молете им се на тие, кои покрај Него ги сметате за божества, па тие нема да можат од неволјата да ве ослободат, ниту да ја пренасочат.“

57. Тие на коишто овие им се молат, самите бараат начин како што повеќе да Му се приближат на својот Господар, и се надеваат на милоста Негова и се плашат од казната Негова. А од казната на Господарот твој секој треба да се чува.

58. И не постои ниту една населба која Ние пред Судниот ден нема да ја уништиме или на тешка мака да ја изложиме; тоа е запишано во Книгата.

59. А да не праќаме чуда, нè задржува само тоа што ни древните народи во нив не поверуваа; на Семуд како видливо чудо камила му дадовме, но тие во неа не поверуваа. А чудата ги праќаме само за да заплашиме.

60. И кога ти рековме: „Сите луѓе Господарот твој ги опфаќа[5], а сонот што ти го покажавме и проколнатото дрво[6], во Куранот спомнато, искушение се за луѓето“, Ние ги заплашуваме, но ним само им се зголемува и онака големата осиленост. ——— [5] Т.е. пред самата битка на Бедр си сонувал дека многубошците ќе бидат поразени, тоа си им го говорел на верниците и си ги бодрел, а за тоа слушнале и многу­бош­ци­те и им се потсмевале на твоите зборови. [6] Дрвото Зекум е дрво кое расте во Џехенемот. Многубошците им се смееле на овие ајети, не можеле да веруваат дека Аллах е способен во џехенемскиот оган да соз­даде дрво со чии плодови ќе се хранат жителите на Џехенемот.

61. И кога им рековме на мелеците: „Поклонете му се на Адем!“ – тие сите се поклонија, освен Иблис. „Зарем да му се поклонам на тој што Ти го создаде од глина?“ – рече.

62. „Кажи ми,“ – рече потоа – „еве ти го овој што над мене го воздигна: ако ме оставиш до Крајот на светот, сигурно над потомството негово ќе завладеам, освен над малкумина.

63. „Заминувај!“ – рече Тој. „На тие кои тебе ќе те следат, а и тебе, џехенемската казна, ќе ви биде полна казна.

64. И заведувај со гласот свој кого можеш и тргни кон нив со својата коњаница и со својата пешадија, и биди им партнер во имотот, и во децата,[7] и давај им ветувања, – а шејтанот само ги мами – ——— [7] Партнер во имотот – доколку имотот се стекнува на недозволен начин, партнер во децата – доколку пред интимниот однос помеѓу мажот и жената не се спомнува Аллаховото име.

65. но ти, навистина, нема да имаш никаква власт над робовите Мои!“ А Господарот твој е доволен за заштитник!

66. Господарот ваш поради вас ги придвижува бродовите по морето, за да ги барате Неговите благодати, Тој е, навистина, милостив кон вас.

67. Кога ќе ве снајде неволја на море, тогаш ги нема тие на кои вообичаено им се молите, постои само Тој. А кога Тој на копното ќе ве спаси, вие се свртувате (од Него); човекот секогаш е неблагодарен!

68. Зарем сте сигурни дека Тој нема во земја да ве втера или дека против вас песочна бура нема да испрати, и дека тогаш нема да си најдете заштитник?

69. Или, зарем сте сигурни дека Тој нема по вторпат на море да ве изнесе, и бура на вас да испрати и да ве потопи поради тоа што сте биле неблагодарни? Тогаш не би нашле никого кој поради вас би нè повикал Нас на одговорност.

70. Ние навистина ги одликувавме синовите на Адем: им дадовме по копно и по море да патуваат, и ги снабдивме со вкусни јадења, и им дадовме големи предности над мноштвото кои сме ги создале.

71. А на Денот кога ќе ги повикаме сите луѓе со предводникот нивен, тие на кои ќе им се даде книгата нивна во десната рака, ќе ги читаат книгите свои и нема да им биде направена ниту тронка неправда;

72. тој што на овој свет бил слеп, ќе биде слеп и на оној и уште подалеку ќе заталка.

73. И за малку тие да те одвратат од тоа што Ние ти го објавуваме, за против Нас нешто друго да изнесеш, и тогаш тие би те сметале за пријател.

74. А да не те направивме цврст, за малку ќе им се приклонеше,

75. и тогаш навистина ќе ти дадевме да искусиш двојна мака во животот и двојно страдање по смртта; тогаш не би нашол никого кој против Нас би ти помогнал.

76. А за малку да те придвижат да излезеш од земјата[8] за од неа да те избркаат, но тогаш ни тие не би останале долго по тебе, ——— [8] Од Мека.

77. бидејќи така беше со сите тие кои Пратениците ги протераа, кои пред тебе ги пративме, и ниту ти нема да наидеш на отстапување од Нашиот закон.

78. Извршувај го намазот (молитвата) кога Сонцето од половина небо ќе тргне, па до ноќната темнина, и намазот в мугри, бидејќи на намазот в мугри многумина[9] присуствуваат. ——— [9] Присуствуваат голем број мелеци (ангели) кои потоа се воздигнуваат кон Гос­по­дарот известувајќи Го кој присуствувал.

79. И помини дел од ноќта во намаз – тоа е само твоја нафила[10]; Господарот твој на оној свет ќе ти го подари местото достојно за благодарност. ——— [10] Нафила (ар.) – необврзувачко богоугодно дело.

80. И кажи: „Господару мој, воведи ме со воведот на Вистината и изведи ме со исходот на Вистината! И дарувај ми од Себе сила која ќе ми помогне!“

81. И кажи: „Дојде вистината, а исчезна лагата; лагата навистина исчезнува!“[11] ——— [11] Мухамед, Божјиот мир нека биде над него, ги изговорил овие зборови кога наре­дил да се остранат идолите и киповите од Ќаба и околу Ќаба.

82. Ние во Куранот го објавуваме тоа што е лек и милост за верниците, а на неверниците тој само им ја зголемува пропаста.

83. Кога на човекот некаква благодат му даруваме, тој се свртува и арогантно се оддалечува, а кога ќе го снајде злото, тогаш очајува.

84. Кажи: „Секој постапува според своето убедување, а само Господарот ваш знае кој е на Вистинскиот пат.“

85. Те прашуваат за душата. Кажи: „Душата е нешто што само мојот Господар го знае, а вам ви е дадено само малку знаење.“

86. А да сакаме, Ние би направиле да исчезне тоа што сме ти го објавиле, и ти, потоа, не би нашол никого, кој против Нас би ти помогнал,

87. но, Господарот твој е милостив кон тебе и Неговата добрина кон тебе, навистина е голема.

88. Кажи: „Кога сите луѓе и џини би се здружиле да сочинат еден ваков Куран, тие, каков што е тој, не би сочиниле, па дури и взаемно да си помагаат.

89. Ние во овој Куран на луѓето им објаснуваме секакви примери, но мноштвото луѓе воопшто не сакаат да веруваат.

90. И велат: „Нема да ти веруваме сè додека од земјата извор со вода не ни изведеш

91. или ако имаш градина од палми и лоза, и низ него од сите страни реки да изведеш,

92. или додека на нас небото во парчиња не го собориш, како што тврдиш, или сè додека Аллах и мелеците пред нас не ги донесеш,

93. или ако имаш куќа од злато или додека на небото не се искачиш, а нема ни да ти веруваме дека си се искачил сè додека не ни ја донесеш Книгата да ја читаме.“ Кажи: „Возвишен нека е Господарот мој! Зарем јас не сум само човек, Пратеник?“

94. А луѓето, кога им доаѓала објавата, од верувањето ги одвраќало само тоа што говореле: „Зарем Аллах испратил човек како Пратеник?“

95. Кажи: „Кога мелеците смирено би оделе на Земјата, Ние од небото за Пратеник би им испратиле мелек.“

96. Кажи: „Аллах ни е доволен сведок и мене и вам, бидејќи Тој ги знае и ги гледа робовите Свои.

97. А кого Аллах ќе го упати – тој е навистина упатен, а тој што ќе го заблуди – на нив, освен Него, нема да им најдеш заштитници. Ние на Судниот ден ќе ги собереме со лицата кон земјата свртени, слепи, неми и глуви; живеалиштето нивно ќе биде Џехенемот; кога ќе им се намали пламенот, ќе им го зголемиме огнот.

98. Тоа ќе им биде казна бидејќи во Нашите докази не веруваа и велеа: „Зарем кога ќе станеме коски и прав, ќе бидеме оживеани како нови созданија?“

99. Зарем тие не знаат дека Аллах, Создателот на небесата и на Земјата, е способен да создаде слични на нив и дека веќе им го одредил Часот на оживувањето, во кој нема сомнеж? Но насилниците само негираат.

100. Кажи: „Кога вие би ги поседувале ризниците од милоста на Господарот мој, и тогаш би биле скржави од страв да не потрошите; човекот секогаш е скржав.“

101. Ние на Муса девет јасни знаци му дадовме, па запрашај ги синовите Израилови кога тој на предците нивни им дојде и кога фараонот му рече: „Јас мислам, о, Муса, дека ти си навистина маѓепсан.“

102. А Муса одговори: „Ти добро знаеш дека ова не го дал никој друг туку Господарот на небесата и на Земјата, како јасни знаци, и јас мислам дека ти, о, фараону, сигурно ќе настрадаш.“

103. Фараонот одлучи да ги избрка од земјата, па Ние го потопивме и него и тие што беа со него – сите,

104. и потоа им рековме на синовите Израилови: „Населете се на земјата, па кога Крајот на светот ќе дојде, ќе ве донесеме измешани.“

105. Ние Куранот со Вистината го спуштаме, и тој со Вистината се симнува. А тебе те испративме со цел радосни вести да донесуваш и да опоменуваш.

106. И како Куран, сè дел по дел ти го објавуваме, за на луѓето малку по малку да им го кажуваш, и по потреба го објавуваме.[12] ——— [12] Тука се објаснува начинот на објавувањето на Куранот во низа од 23 години, кол­ку што траела и мисијата на последниот Божји Пратеник Мухамед, Божјиот мир нека биде над него. Тоа значи дека не е објавен одеднаш како книга, туку како прак­тично упатство за начинот на живот на верниците преку праксата на Пра­те­ни­кот Мухамед, Божјиот мир нека биде над него. Оттука, Куранот не е само тео­ри­ја, туку упатство за уредување на животот на единката, но и на животот на цело едно општество, покажано и протолкувано преку праксата на најдоследниот при­мер на Веровесникот Мухамед, Божјиот мир нека биде над него.

107. Кажи: „Било да верувате во него или да не верувате, на тие на кои пред неговото објавување им е дадено знаење, паѓаат со лицата на тлото, извршувајќи сеџда, кога тој им се чита,

108. и велат: „Возвишен нека е Господарот наш, ветувањето на Господарот наш се исполни!“[13] ——— [13] Т.е. Мухамед, Божјиот мир нека биде над него, дошол и Куранот се објавува како што е навестено во Библијата.

109. и паѓаат со лицето на тлото, и тој им ја зголемува стравопочитта.

110. Кажи: „Повикувајте: ,Аллаху!‘, или повикувајте: ,Семилосен!‘, а како и да Го повикувате, Неговите имиња се најубави.“ Не изговарај го Куранот со сиот глас кога го извршуваш намазот (молитвата), а и не пригушувај го; барај ја средината во тоа.

111. И кажи: „Сета благодарност Му припаѓа на Аллах Кој нема дете и Кој во власта нема ортак, и на Кој не му треба заштитник поради немоќ – и величај Го со сета величественост!

1. Сета благодарност Му припаѓа на Аллах Кој на Својот роб му ја објавува Книгата, и не ја дал искривена, туку

2. исправна, за со тешката казна, која Тој ќе ја даде, да опомене, а верниците кои прават добри дела, со прекрасна награда да ги израдува,

3. во која вечно ќе престојуваат,

4. и да ги опомене тие што велат: „Аллах си присвоил син.“

5. Тие ништо не знаат за тоа, а ни предците нивни. Колку крупни зборови излегуваат од устите нивни! Тие не говорат ништо, освен лаги!

6. Па зарем ти поради нив од тага потиштен ќе бидеш, ако тие не сакаат да поверуваат во овој говор?!

7. Сè што е на Земјата Ние како украс го создадовме за да ги искушаме луѓето кој од нив поубаво ќе постапува,

8. а Ние неа гола лединка ќе ја направиме.

9. Мислиш ли дека само жителите на пештерата и Реким беа чудо меѓу чудата Наши?

10. Кога неколку момчиња во пештерата се засолнија и рекоа: „Господару наш, подари ни ја Својата милост и пружи ни во оваа наша постапка вистинско упатство.“

11. Ние во пештерата длабоко ги заспавме за долга низа години,

12. потоа ги разбудивме за да покажеме која од двете групи подобро ќе оцени колку време престојувале.

13. А Ние тебе ти ја кажуваме веста нивна според Вистината. Тоа беа момчиња, веруваа во Господарот свој, а Ние Упатството уште повеќе им го зголемивме.

14. Ги зајакнавме нивните срца кога се кренаа и рекоа: „Господарот наш е Господар на небесата и на Земјата, ние, покрај Него, нема на друг бог да му се молиме, бидејќи тогаш тоа што е далеку од вистината би го говореле.

15. Овој наш народ, покрај Него, други богови прифатил. Зошто за нив јасен доказ не донесат? А има ли понеправеден од тој што за Аллах изнесува невистина?“

16. Кога ќе ги напуштите нив и тие кои, покрај Аллах, ги обожуваат, засолнете се во пештерата. Господарот ваш со Својата милост ќе ве облие и за вас, тоа што ќе ви биде корисно, ќе ви го подготви.

17. И ти можеше да видиш како Сонцето, кога се раѓа, ја обиколува пештерата од десната страна, а кога заоѓа, ја обиколува од левата страна, а тие беа во средината нејзина.[1] Тоа е Аллахов доказ! Кого Аллах ќе го упати – тој е навистина упатен, а кого ќе го заблуди, ти нема да му најдеш заштитник ниту упатувач. ——— [1] Пештерата била на север, а влезот бил свртен кон југ, па врз основа на тоа произ­ле­гува дека десната страна на пештерата била на запад, а левата на исток. Кога Сон­це­то изгрева, неговите зраци влегуваат во пештерата и ја исполнуваат нејзината за­пад­на страна, а кога заоѓа, неговите зраци ја исполнуваат нејзината источна стра­на.

18. И ќе помислеше дека се будни, но тие спиеја; и Ние ги вртевме час на десната, час на левата страна, а кучето нивно, со испружени предни шепи, лежеше на влезот; да ги видеше, од нив ќе избегаше и страв ќе те фатеше.

19. И Ние, исто така, ги разбудивме, за меѓусебно да се запрашаат. „Колку време останавме тука?“ – запраша едниот од нив. „Останавме ден или дел од денот.“ – одговорија. „Господарот ваш најдобро знае колку сте останале.“ – рекоа. „Испратете еден од вас со овие ваши сребреници во градот, и нека види каде јадењето е најчисто и од него нека ви донесе храна и нека биде внимателен, и никому нека не зборува ништо за вас,

20. бидејќи, ако тие дознаат за вас, ќе ве каменуваат или со сила во верата своја ќе ве внесат, и тогаш тоа што го сакате никогаш нема да го постигнете!“

21. И Ние така сторивме тие за нив да дознаат, за да се уверат дека Аллаховото ветување е вистинито и дека во часот на оживувањето нема никаков сомнеж. Кога меѓу себе за нив се расправаа, рекоа: „Изградете ограда на нејзиниот влез, Господарот нивен најдобро знае кои се тие.“ А тогаш тие, чиишто зборови најмногу се почитуваа, рекоа: „На нејзиниот влез ќе направиме светилиште!“

22. Некои ќе речат: „Беа тројца, кучето нивно беше четврто“, а некои ќе речат: „Беа петмина, кучето нивно беше шесто“, нагаѓајќи го тоа што не го знаат, додека некои ќе речат: „Беа седуммина, а кучето нивно осмо.“ Кажи: „Господарот мој најдобро го знае нивниот број, само малкумина тоа го знаат. Затоа не расправај за нив, освен површно, и не прашувај за нив никого од нив!“

23. И за што било немој никако да кажеш: „Тоа сигурно ќе го направам утре!“ – не додавајќи:

24. „Ако даде Бог!“[2] А кога ќе заборавиш, сети се на Господарот свој и кажи: „Господарот мој ќе ме упати на тоа што е подобро и покорисно од ова.“ ——— [2] Иншаллах (ар.).

25. А тие во пештерата своја останаа триста и уште девет години.[3] ——— [3] Би сакале тука да спомнеме уште една Божја мудрост при наведувњето на годините. Имено, 300 сончеви години се еквивалентни на 309 лунарни години, па затоа се спомнати 300 и 9, за да биде точно според двете мерења на времето.

26. Кажи: „Аллах најдобро знае колку останале; тајните на небесата и на Земјата само Тој ги знае. Како Тој гледа сè, како Тој слуша сè! Тие немаат друг заштитник освен Него, а Тој не придружува никого во власта Своја.“

27. А ти кажувај го од Книгата на Господарот свој тоа што ти се објавува, на Неговите зборови им нема изменувач, и ти, освен кај Него, нема да најдеш никакво прибежиште.

28. Биди трпелив покрај тие што на Господарот свој Му се молат изутрина и навечер со копнеж за лицето Негово, и не спуштај ги очите свои од нив со желба за сјај во животот на овој свет, и не слушај го тој чиешто срце да Нè спомнува невнимателно го направивме, кој страста своја ја следи и чиишто постапки се далеку од разумни.

29. И кажи: „Вистината доаѓа само од Господарот ваш, па кој сака нека верува, а кој сака нека не верува!“ Ние на неверниците им подготвивме Оган чијшто пламен од сите страни ќе ги опфаќа; ако побараат помош, ќе им се помогне со течност слична на растопена ковина која лицата ќе ги испече. Колку ужасен напиток и колку грозно престојувалиште!“

30. Тие што ќе веруваат и што добри дела ќе прават – Ние навистина нема да дозволиме да им пропадне наградата за добрите дела –

31. сигурно ги чекаат еденски градини, низ кои реки течат, и во нив со белегзии од злато ќе се украсуваат и во зелени алишта од свила и кадифе ќе се облекуваат, во нив на диваните потпрени ќе бидат. Колку прекрасна награда и колку прекрасно престојувалиште!

32. И наведи им како пример два човека: на едниот од нив две градини со лоза засадена му дадовме и со палми ги обиколивме, а меѓу нив ниви поставивме.

33. Двете градини својот плод го даваа, ништо не недостасуваше, а низ нив река спроведовме.

34. Тој и други плодови имаше, и на другарот свој му рече, додека со него разговараше: „Побогат сум од тебе и со подобро потекло!“,

35. и влезе во градината своја, правејќи си насилство на себеси, велејќи: „Не мислам дека овој некогаш ќе пропадне,

36. и не мислам дека Крајот на светот некогаш ќе дојде; а ако Му бидам вратен на Господарот свој, сигурно нешто подобро од ова ќе најдам.“

37. И другарот негов му рече, додека со него разговараше: „Зарем не веруваш во Тој што од земја те создал, потоа од капка семе, и на крајот потполн човек те направил?

38. Што се однесува до мене, Тој, Аллах, е мој Господар и јас на Господарот свој не Му здружувам никого.

39. А зошто, кога во градината влезе, не рече: ,МашаАллах! Моќта Му припаѓа само на Аллах!‘ Ако гледаш дека кај мене има помалку богатство и помалку род отколку кај тебе, па Господарот мој може уште подобра градина од твојата да ми даде,

40. а на твојата невреме од небото да испрати, па да остане само лизгава лединка, без ништо,

41. или водата во понор да се слее, па да не можеш никогаш да ја пронајдеш.“

42. И пропаднаа плодовите негови и тој почна да ги крши рацете свои, жалејќи за тоа што во неа го вложил, а лозата беше нависната врз потпирачите свои, и (тој) велеше: „Камо среќа на мојот Господар никогаш да не Му припишував здруженик!“

43. И немаше никој да може да му помогне, освен Аллах, а самиот на себеси не можеше да си помогне.

44. Тогаш може да помогне само Аллах, Вистинитиот, Тој ја дава најдобрата награда и прави сè на најубав начин да се заврши.

45. Наведи им како пример, дека животот на овој свет е како растение, кое и после натопувањето со вода, која Ние од небото ја спуштаме, сепак останува суво и ветровите го разнесуваат. А Аллах може сè.

46. Имотот и синовите се украс во животот на Овој свет, а добрите дела кои остануваат, подобри се кај Господарот твој според наградата и подобри според надежта.

47. На денот кога планините ќе ги отстраниме и кога ќе ја видиш Земјата потполно видлива, а нив веќе ги собравме, ниту еден не пропуштивме,

48. тие пред Господарот твој во редови ќе бидат наредени: „Ни дојдовте така како што и првиот пат ве создадовме, а тврдевте дека нема да ви одредиме време за оживување.“

49. И Книгата ќе биде поставена и ќе ги видите грешниците преплашени поради тоа што е во неа. „Тешко нам!“ – ќе зборуваат – „Каква е оваа книга, ни мал ни голем грев не пропуштила, сè набројала?!“ – И ќе го видат запишано тоа што го правеле. Господарот твој нема никому да му направи неправда.

50. И кога им рековме на мелеците: „Поклонете му се на Адем на сеџда!“ – сите се поклонија освен Иблис, тој беше еден од џините и затоа згреши кон заповедта на Господарот свој. Па зарем него и потомците негови, покрај Мене, како пријатели ќе ги прифатите, кога тие ви се непријатели? Колку е шејтанот лоша замена за насилниците!

51. Јас не ги зедов нив за сведоци во текот на создавањето на небесата и на Земјата, ниту во текот на создавањето на нив самите, и за помагачи не ги земав тие кои на погрешниот пат упатуваат.

52. И на Денот кога Тој ќе каже: „Повикајте ги тие за кои тврдевте дека се Мои ортаци“, и кога ќе ги повикаат, тие нема да им се одѕвијат и Ние меѓу нив ќе направиме место за пропаста.

53. И грешниците ќе го здогледаат Огнот, и ќе се уверат дека во него ќе паднат и нема да можат да го избегнат.

54. Ние во овој Куран на разни начини им објаснуваме на луѓето различни примери, но човекот, повеќе од кој било друг е спремен да расправа.

55. А луѓето, кога им доаѓа упатството, ги одвраќа од верувањето и од тоа на Господарот свој да Му се молат за прошка само затоа што ја очекуваат судбината на древните народи или што чекаат да им дојде казната пред нив.

56. Ние ги праќаме Пратениците, само за да носат радосни вести и да опоменуваат. А неверниците се расправаат, служејќи се со невистини, за со тоа да ја негираат Вистината, и се исмејуваат со Моите докази и со Моите опомени.

57. Има ли понеправеден од тој што кога со доказите на Господарот свој се опоменува, е немарен кон нив, а го заборава тоа што рацете негови го направиле?! Ние на срцата нивни прекривки ставаме за Куранот да не го сфатат, а во ушите нивни глувост; и ако ти кон Вистинскиот пат ги повикаш, тие, кога се такви, никогаш нема на Вистинскиот пат да појдат.

58. Господарот твој многу простува и неизмерно е Милостив. Да ги казнува за тоа што го заслужуваат, Тој веднаш на мака би ги ставил. Но, нив ги чека одредениот Час, од кој нема да најдат прибежиште.

59. А тие села и градови ги уништивме откако жителите нивни сторија насилство и за пропаста нивна точно време одредивме.[4] ——— [4] Т.е. селата и градовите на Нуховот, Худовиот, Салиховиот и Лутовиот народ.

60. И кога Муса му рече на сопатникот свој: „Ќе одам, сè додека не стигнам до местото каде што се спојуваат двете мориња, или долго, долго ќе одам.“[5] ——— [5] Муса, мир над него, во една прилика Го замолил Возвишениот Аллах да му пока­же човек кој го знае тоа што тој не го знае, па Аллах му наредил да тргне на пат, а тој човек ќе го најде на местото каде се составуваат двете мориња.

61. И кога тие двајцата стигнаа до местото на кое тие (морињата) се спојуваат, заборавија на рибата своја, па таа во морето си направи пат.

62. А кога се оддалечија, Муса му рече на сопатникот свој: „Дај ни ја ужината наша, бидејќи се изморивме од нашиов пат.“

63. „Види!“ – рече тој – „Кога застанавме кај онаа карпа, јас ја заборавив рибата – самиот шејтан направи да ја заборавам, да не ти ја спомнам – па таа на чуден начин тргна кон својот пат во морето!“

64. „Е, тоа е тоа што го бараме!“ – рече Муса, и тие двајца се вратија по патот по кој дојдоа,

65. и најдоа еден Наш роб, на кого милоста Наша му ја подаривме и за тоа што само Ние го знаеме, го научивме.

66. „Може ли да те придружувам?“ – запраша Муса – „но да ме подучиш на тоа со кое си ти исправно подучен.“

67. „Ти сигурно нема да можеш со мене да се стрпиш,“ – рече тој –

68. „а како би се стрпел за тоа за што ништо не знаеш?“

69. „Ќе видиш дека ќе бидам трпелив, ако даде Бог,“ – рече Муса – „и дека нема во ништо да ти се спротивставувам.“

70. „Ако веќе сакаш да ме придружуваш,“ – рече тој – „тогаш за ништо не ме прашувај сè додека за тоа јас прв не ти кажам.“

71. И тие двајца тргнаа. И кога влегоа на бродот, тој го продупчи. „Зарем го продупчи за да ги потопиш тие што со него пловат? Ти направи нешто, навистина лошо.“

72. „Не реков ли јас,“ – рече тој – „дека ти навистина нема да можеш да се стрпиш со мене?“

73. „Не ме критикувај за тоа што го заборавив,“ – рече – „и не прави во оваа моја работа тешкотија да ме снаоѓа.“

74. И тие двајцата тргнаа. И кога сретнаа едно момче, па тој го уби, Муса рече: „Зошто го уби безгрешното дете кое никого не убило? Ти направи нешто, навистина, многу лошо.“

75. „Нели ти реков,“ – рече тој– „дека ти нема да можеш да се стрпиш со мене?“

76. „Ако по ова, те прашам за што било,“ – рече – „тогаш немој со мене да се дружиш. Кај мене веќе најде оправдување“.

77. И тие двајцата тргнаа; и кога дојдоа до еден град, ги замолија жителите нивни да ги нахранат, но тие одбија да ги нагостат. Тие двајца во градот наидоа на еден ѕид кој само што не се срушил, па тој го исправи. „Можеше,“ – рече Муса – „за него да земеш награда.“

78. „Ова е разделба помеѓу мене и тебе,“ – рече тој – „ќе те известам за толкувањето на тоа, поради коешто не можеше да се воздржиш.

79. Во врска со бродот, тој е во сопственост на сиромашни луѓе кои работат на море, и јас сакав да го оштетам бидејќи пред нив имаше еден владетел кој го одземаше секој исправен брод.

80. Во врска со момчето, родителите негови се верници, па се исплашивме тој да не ги натера на осиленост и на неверување,

81. па сакавме Господарот нивен, наместо него, да им даде подобар и почесен од него, и кон сомилоста поприближен.

82. А што се однесува до ѕидот, тој им припаѓа на две момчиња, сирачиња од градот, а под него е закопано нивното богатство. Нивниот татко бил добар човек и Господарот твој сака, од милоста Своја, тие да пораснат и да го извадат богатството свое. Сето тоа јас не го сторив по мое мислење. Ете, тоа е толкувањето за тоа за што ти не можеше да се стрпиш“.

83. И те прашуваат за Зулкарнејн[6]. Кажи: „За него ќе ви кажам некои вести. ——— [6] Зулкарнејн – Некои толкувачи на Куранот сметаат дека станува збор за Алексан­дар Велики.

84. Ние му дадовме власт на Земјата и му дадовме средство за сè.“

85. И тој тргна.

86. Кога стигнаа до местото каде што заоѓа Сонцето, виде како да заоѓа во некој матен извор и во близината негова најде еден народ! „О, Зулкарнејн,“ – рековме Ние – „или ќе ги казниш или со нив благо ќе постапиш?“

87. „Тој што правел насилство“ – рече – „ќе го казниме, а потоа на својот Господар ќе Му се врати, па Тој со тешка мака ќе го мачи.

88. А на тој што верувал и правел добри дела му припаѓа најубавата награда, и нему ќе му издаваме олеснителни наредби.“

89. И тој тргна понатаму.

90. И кога дојде до местото каде што заоѓа Сонцето, тој виде дека тоа излегува над еден народ на кој Ние не му дадовме од него со што било да се заштити.

91. Така беше тоа. А Ние го опфаќаме со знаењето сето тоа што го имаше тој.

92. И тој повторно тргна.

93. Кога стигна помеѓу две планини, пред нив најде народ кој едвај го разбираше говорот.

94. „О, Зулкарнејн,“ – рекоа тие – „Јеџуџ и Меџуџ[7] прават неред по земјата, па сакаш ли да ти собереме надоместок за помеѓу нас и нив да кренеш преграда?“ ——— [7] Јеџуџ и Меџуџ – Гог и Магог; две племиња. Потомци на пратеникот Адем, мир над него.

95. „Подобро е тоа што мојот Господар ми го даде.“ – рече тој. „Туку, вие само помогнете ми колку можете повеќе и јас помеѓу вас и нив преграда ќе кренам.

96. Донесете ми големи парчиња железо.“ И кога тој ги израмни двете страни на планините, рече: „Дувајте!“ А кога го вжешти, рече: „Донесете ми растопен бакар да го истурам“.

97. И така тие не можеа ниту да ја преминат ниту да ја поткопаат (преградата).

98. „Ова е милост од Господарот мој!“ – рече тој. „А кога ветувањето на Господарот мој ќе се исполни, Тој со земјата ќе ја срамни, а ветувањето на Господарот мој навистина ќе се исполни.“

99. И Ние тогаш ќе оставиме едните од нив како бранови да се судираат со другите. И ќе се дувне во рогот, па сите ќе ги собереме.

100. Тој ден на неверниците јасно ќе им го покажеме Џехенемот,

101. тие чиишто очи беа прекриени со прекривка за Мојата Опомена и кои не можеа да слушаат.

102. Зарем неверниците мислат дека, покрај Мене, за богови можат да ги земаат робовите Мои? Ние, навистина, за престојувалиште на неверниците им го подготвивме Џехенемот.

103. Кажи: „Сакате да ве известам за најголемите губитници на делата,

104. чијшто труд во животот на овој свет залуден ќе биде, а кои ќе мислат дека е добро тоа што го прават?“

105. Тоа се тие кои во доказите на Господарот свој нема да веруваат и кои ќе негираат дека пред Него ќе излезат; поради тоа трудот нивен залуден ќе биде и на Судниот ден никакво значење нема да им дадеме.

106. На нив казна Џехенемот ќе им биде, затоа што неверници беа и што на доказите Мои и на Пратениците Мои им се потсмеваа.

107. На тие што ќе веруваат и што добри дела ќе прават – градините на Фирдеусот[8] гостопримство ќе им бидат, ——— [8] Фирдеус е централниот и највисокиот дел на Џенетот.

108. во нив вечно ќе престојуваат и нема да посакаат со нешто друго да ги заменат.

109. Кажи: „Кога морето би било мастило за да се напишат зборовите на Господарот мој, морето би пресушило, но не и зборовите на Господарот мој, па дури и кога би го прошириле со море како него.“

110. Кажи: „Јас сум човек како и вие, мене ми се објавува дека вашиот Бог е еден Бог. Па кој се надева на средба со Господарот свој, нека прави добри дела и во обожувањето на Господарот свој нека не Му припишува здруженик.

1. Каф-ха-ја-ајн-сад.

2. Ова е спомен за милоста на Господарот твој кон робот Негов Зекерија,

3. кога тој тивко го повика Господарот свој,

4. и рече: „Господару мој, коските ми ослабнаа и косата ми оседе, а кога сум Ти упатил молба, Господару мој, никогаш не сум останал несреќен.

5. Се плашам од роднините мои по крв, после мене, а жена ми е неплодна, затоа подари ми наследник од Себе,

6. да ме наследи мене и семејството Јакубово, и стори, Господару мој, да бидеш задоволен од него.“

7. О, Зекерија, ти јавуваме радосна вест дека ќе ти се роди момченце, името ќе му биде Јахја, пред него никого не сме направиле нему сличен.

8. „Господару мој,“ – рече тој – „како ќе имам син кога жената ми е неплодна, а веќе длабока старост доживеав?“

9. „Ете така.“ – рече. Господарот твој рече: „Тоа Ми е лесно, и тебе претходно те создадов, а ти не беше ништо.“

10. „Господару мој,“ – рече – „дај ми некаков знак.“ „Знак ќе ти биде тоа што три ноќи со луѓето нема да разговараш, а здрав ќе бидеш.“

11. И тој излезе од михработ кон народот свој и со знак им даде на знаење: „Славете Го наутро и навечер.“

12. „О, Јахја, прифати ја Книгата одлучно!“ – а му дадовме мудрост уште додека беше момче,

13. и нежност и крепост, и богобојазлив беше,

14. и на родителите свои добар им беше, и не беше дрзок и непослушен.

15. И нека е мир над него, на денот кога се роди и на денот кога умре и на денот кога од мртвите ќе стане!

16. И спомни ја Мерјем во Книгата: кога од домашните свои, на источна страна се повлече,

17. и од нив се прегради, Ние кон неа мелекот Џибрил го пративме и тој ѝ се покажа во лик на совршено создаден маж.

18. „Барам заштита кај Семилосниот од тебе, ако од Него се плашиш!“ – повика таа.

19. „А јас сум токму гласник од Господарот твој,“ – рече тој – „да ти подарам момченце, чисто!“

20. „Како ќе имам син“ – рече таа – „кога ниту еден маж не ме ни допрел, а јас не сум блудница?“

21. „Тоа е така,“ – рече тој. Господарот твој рече: „Тоа Ми е лесно.“ – и за да го направиме знак на луѓето и милост од Нас. Неговиот случај е веќе однапред одреден.

22. И таа го зачна и бремена се тргна некаде далеку.

23. И породилните болки ја присилија да дојде до стеблото на една палма. „Камо среќа порано да умрев и целосно во заборав да паднев!“ – повика таа.

24. И тој, подолу од неа, ја повика: „Не тагувај, Господарот твој даде подолу од тебе поток да потече.

25. Затреси го палминото дрво, ќе истури по тебе урми свежи,

26. па јади и пиј и биди весела! А ако видиш некој човек, кажи: „Јас Му се заветував на Семилосниот дека ќе молчам, и денес со никого нема да зборувам“.

27. И таа дојде со него кај народот свој, носејќи го. „О, Мерјем!“ – рекоа тие – „нешто нечуено си сторила!

28. Еј ти, која според моралот наликуваш на Харун, татко ти не беше никаквец, а ни мајка ти не беше блудница“.

29. Таа него им го посочи: „Како да зборуваме со дете во колевка?“ – рекоа тие.

30. „Јас сум Аллахов роб,“ – рече тој – „Тој мене Книга ќе ми даде и веровесник ќе ме направи,

31. и ќе ме направи благословен каде и да бидам, и ќе ми нареди сè додека сум жив намаз (молитва) да извршувам и зекат да давам,

32. и кон својата мајка добар да бидам, а нема да ме направи силник, несреќник.

33. И нека е мир над мене, на денот кога се родив и на денот кога ќе умрам, и на денот кога од мртвите ќе бидам оживеан.“

34. Тоа е Иса, синот Мерјемин, тоа е реалната вистина за него, тој во кого тие се сомневаат.

35. Незамисливо е Аллах да има дете, Возвишен е тој! Кога нешто ќе одреди, Тој за тоа само ќе каже: „Биди!“ – и тоа бидува.

36. Аллах е и мој и ваш Господар, затоа обожувајте Го само Него! Ова е Правиот пат.

37. И следбениците на Книгата во мислењето за него се разделија, па тешко на тие што не веруваат кога на Денот голем ќе бидат присутни.

38. Колку добро ќе чујат и колку добро ќе видат тој Ден кога ќе Ни дојдат! А насилниците се сега во очигледна заблуда!

39. И предупреди ги со Денот на тагата, кога со полагањето на сметката ќе биде завршено, а тие се во немар и тие не веруваат.

40. Ние ќе ги наследиме Земјата и тие што живеат на неа и тие Нам ќе Ни се вратат.

41. Спомни го Ибрахим во Книгата! Тој беше вистинољубив, веровесник.

42. Кога му кажа на таткото свој: „О, Татко мој, зошто го обожуваш тој што ниту слуша ниту гледа, ниту може од каква било корист да ти биде?

43. О, татко мој, мене ми доаѓа знаењето, а не тебе; затоа мене следи ме, и јас на Вистинскиот пат ќе те упатам.

44. О, татко мој, не му се покорувај на шејтанот, шејтанот секогаш Му е непослушен на Семилосниот.

45. О, татко мој, се плашам да не те стигне казна од Семилосниот, па да му бидеш пријател на шејтанот.

46. Неговиот татко рече: „Зарем ги мразиш божествата мои, о, Ибрахиме? Ако не престанеш, со камења ќе те избркам, затоа напушти ме на подолго време.“

47. „Мир со тебе!“ – рече Ибрахим. „Ќе Го молам Господарот свој да ти прости, затоа што Тој е многу добар кон мене.

48. И ќе ве напуштам и вас и сите тие што ги обожувате покрај Аллах, и Господарот свој ќе Го молам; се надевам дека нема да бидам несреќен во молбата кон Господарот мој.“

49. Бидејќи ги напушти нив и тие кои, освен Аллах, ги обожуваа, Ние Исхак и Јакуб му ги подаривме, и двајцата ги направивме веровесници,

50. и секакво добро им подаривме и направивме да бидат фалени и по добро спомнувани.

51. И спомни го Муса во Книгата! Тој беше одбран и беше Пратеник, веровесник.

52. Ние од десната страна на Тур го викнавме и кон Себе го приближивме, да ги слушне зборовите Наши,

53. и му го подаривме од милоста Наша, како веровесник, братот негов Харун.

54. И спомни го Исмаил во Книгата! Тој го исполнуваше даденото ветување и беше Пратеник, веровесник.

55. Му наредуваше на семејството свое намаз (молитва) да извршува и зекат да дава, и Господарот негов беше задоволен од него.

56. И спомни го Идрис[1] во Книгата! Тој беше вистинољубив, веровесник, ——— [1] Идрис – Старозаветниот пророк Енох. Во понатамошниот текст ќе се употре­бу­ва името во изворната форма од Куранот.

57. и Ние на високо место го кренавме.

58. Тоа се веровесниците коишто Аллах со благодати ги опсипал, потомци на Адем и на тие кои со Нух ги носевме, и потомци на Ибрахим и Израил, и на тие кои ги упативме и ги одбравме. Кога ајетите на Семилосниот им се рецитираа, тие на сеџда се спуштаа и плачеа.

59. Нив ги сменија поколенија, кои намазот (молитвата) го напуштија и по страстите тргнаа; тие пропаста ќе ја сретнат;

60. со исклучок на тие што се покајаа, и веруваа, и добро правеа, на нив никаква неправда нема да им се направи, тие во Џенетот ќе влезат.

61. Во еденските градини кои Семилосниот на робовите Свои им ги вети затоа што во нив верувале, а не ги виделе, а ветувањето Негово, навистина ќе се исполни,

62. во нив празни приказни нема да слушаат, туку само: „Мир!“ – и во ив наутро и навечер снабдувани ќе бидат.

63. Ќе му дадеме таков Џенет да наследи на тој, од робовите Наши, кој од гревовите ќе се чува.

64. А ние[2] слегуваме само по наредба на Господарот твој. Нему Му припаѓа тоа што е пред нас и тоа што е зад нас, и тоа што е помеѓу. А Господарот твој не заборава. ——— [2] Се однесува на Џибрил и на останатите мелеци.

65. Тој е Господар на небесата и на Земјата и на тоа што е помеѓу нив, затоа само Него обожувај Го и истрај во тоа! Дали знаеш некого кој Му е сличен?

66. Човекот вели: „Зарем, откако ќе умрам, навистина оживеан ќе бидам?“

67. А зарем човекот не се сеќава дека уште претходно го создадовме, а дека не беше ништо?

68. Се колнам во Господарот твој, Ние и нив и шејтаните ќе ги собереме, потоа ќе ги донесеме околу Џехенемот на коленици да клечат,

69. а потоа од секоја група ќе ги издвоиме тие што беа најдрски кон Семилосниот,

70. бидејќи Ние најдобро ги знаеме тие што најмногу заслужија во него да горат.

71. И секој од вас до него ќе стигне! Господарот твој сигурно така се обврза!

72. Потоа ќе ги спасиме тие што се чуваа од гревот, а насилниците ќе ги оставиме во него на коленици да клечат.

73. Кога нашите јасни ајети им се цитираа, тогаш тие што не веруваа им говореа на тие што веруваа: „Која од овие две групи е со подобри домови и со поубави собиралишта?“[3] ——— [3] Собиралишта – клубови, места за забава и дружење.

74. А колку народи пред нив Ние уништивме, кои со богатство и со изглед беа подобри?!

75. Кажи: „На тој што е во заблуда, Семилосниот нека му ја продолжи заблудата!“ – Но кога таквите ќе доживеат опомените да се остварат, било казната, било Крајот на светот, навистина ќе дознаат кој е во полоша состојба и кој има помалку следбеници.

76. Аллах ќе им го зголеми упатството на тие што се на Вистинскиот пат! А добрите дела, кои остануваат вечно, од Господарот твој ќе бидат подобро наградени и поубаво возвратени.

77. Зарем не си го видел тој што во доказите Наши не верува и вели: „Сигурно ќе ми биде дадено богатство и деца!“

78. Тој, или во гајбот продрел или од Семилосниот ветување примил.

79. Ниедно! Ние ќе го запишеме тоа што тој го вели и страдањето многу ќе му го продолжиме,

80. а тоа за што тој зборува него ќе го наследи и сосема сам ќе Ни се врати.

81. И тие покрај Аллах ги прифаќаат божествата да им бидат сила.

82. А не чини така! Божествата ќе негираат дека биле обожувани и ќе им бидат противници.

83. Зарем не гледаш дека Ние шејтаните им ги праќаме на неверниците за што повеќе на зло да ги наведуваат?

84. Затоа не барај што побрзо да страдаат, Ние полека деновите им ги одбројуваме.

85. Тој Ден кога богобојазливите, како делегација, пред Семилосниот ќе ги собереме

86. а кога во Џехенем жедните грешници ќе ги потераме,

87. никој за никого нема да може да се зазема, освен тој што од Семилосниот зел ветување!

88. Тие велат: „Семилосниот си зел дете за Себе!“

89. Вие, навистина, нешто крупно говорите!

90. Од тоа небесата само што не се распаднале, а Земјата не се урнала и планините не се здробиле,

91. затоа што на Семилосниот Му припишуваат дете!

92. А на Семилосниот не Му е потребно да си земе дете!

93. Та, сите тие, и тие на небесата и тие на Земјата, ќе Му дојдат на Семилосниот како робови.

94. Тој сите ги опфати и точно ги изброја,

95. и сите на Судниот ден ќе Му дојдат еден по еден.

96. Тие што веруваа и правеа добри дела, Семилосниот сигурно ќе ги направи сакани.

97. Ние Куранот го сторивме лесен, на твој јазик, за со него да ги израдуваш тие што од Аллах се плашат и од гревови се чуваат, а да ги опоменеш непопустливите инаетчии.

98. А колку само народи пред нив уништивме! Дали кој било од нив гледаш и дали најслабиот нивен глас го слушаш?