Yao Meal — Muhammed b. Abdülhamîd Silika — Rahman 55:1 – Duhâ 93:11

(Allah) Jwaukoto wejinji.

Jujiganyisye Qur’an.

Jwagumbile mundu.

Ŵan’jiganyisye kuŵecheta.

Lyuŵa ni mwesi (ikwenda) kwa chiŵalanjilo (chakwe).

Itela yakutambala ni itela yakwimilichika ikunsujudilaga (Allah).

Soni liwunde ŵalinyakwile, ni ŵaŵisile chilungamiko.

Kuti mkapungusyaga pa kupima.

Ni n’jimicheje chipiimo mwachilungamiko, soni nkapungusyaga yakupimidwa.

Soni litaka ŵaliŵisile (mwakulitaandika) ligongo lya iwumbe.

Mwalakwemo mwana isogosi, ni mitende jajikwete itungatunga.

Ni songolo syasikwete masapi, ni masamba gakunuunjiila.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Jwagumbile mundu (Adam) kuumila mwilongo lyakulilaga mpela liigeleesya.

Sano majini ni ŵagagumbile kuumila m’malamba ga moto gangali lyosi.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

(Allah ni) M’mbuje jwa kungopoko kuŵili (kwa lyuŵa chawu ni chuku), soni ni M’mbuje jwa kungapililo kuŵili (kwa lyuŵa chawu ni chuku).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Aŵisile mbwani siŵili syasikusimana (jamesi gakunong’a ni jamesi gachijete).

Sikati jakwe jana uŵigo, mwanti syangajinjililana.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Sikasakopokaga mu (mbwani) sinasiŵilisyo ngalekale syekulungwa-kulungwa ni ngalekale syamwana-mwana.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Ni jukwete yombo yayinyakuliidwe (tanga syakwe) yaikwenda m’mbwani (yekulungwa-kulungwa) mpela matumbi.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Chilichose chachili palakwepo (petaka) chichijonasika.

Ni jichisigala ngope ja Ambuje ŵenu (Allah) jajikwete uchimbichimbi ni ukoto.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Akasam’bendaga Jwalakwe wosope ŵali ku mawunde ni petaka, lisiku lililyose Jwalakwe juli pa masengo (mpela kwakwesya ni kwaatulusya ŵandu pa uchimbichimbi nambo soni kupeleka umi ni chiwa, ni ine).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Sampano chitulipe lipesa Uwwe kwa jenumanja jampingo ŵaŵili (ŵandu ni majini lyakum’balanga itendo yenu pa Kiyama).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

E jenumanja makuga ga majini ni ŵandu! Naga tinkombole kupeleta upande wa kumawunde ni petaka (kuti mundiile ngampata), basi peletani. Nganim’ba mpeleete ikaŵeje ni machili (gakuuma Kukwangu).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Chigatumisyidwe kukwenu malamba gamoto ni ntofu wenyelenyenduche, ni ngankombola kulupusyana.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Basi palichipapuka liwunde nikuchejela mpela lipende lyechejewu.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Basi lyele lisikulyo mundu namuno lijini ngasawusyidwa ya sambi syakwe.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Akuleŵa tachimanyika ni imanyilo yao, basi ni tachikwembekanyisyidwa ni wumbo sya pewuwo pakupwatikanya ni makawu (kaneka ni kuponyedwa ku Moto).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

(Ichiŵechetedwa kwa akuleŵa mwa kwanyosya kuti): “Aji ni Jahannama ajila jaŵajikanilaga akuleŵa.”

“Taŵeje ali nkusyungula sikati ja jalakweji ni mesi gamoto gamasemule nnope.”

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Sano jwaakujogwepe kwimichidwa pameso pa Ambujegwe (Allah, ni kupanganyaga yalamulidwe, ni kuiŵambalaga yakanyisyidwe), takapate matimbe gaŵili ga ku Mbepo.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

(Matimbe) gagakwete nyambi syakutenjela mwakusalalila.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Nkatikati mwa (matimbe) ganagaŵiliga mwana achitutumule ŵaŵili ŵaakujilimaga.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Mwalakwemo ntundu uliose wa isogosi uli patundu paŵili.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Tachiŵa ali ajegeme mu yakutandika (pa itengu yauchimbichimbi) nkati mwakwe mwekunje nguo ja silika jwakandapalila, ni isogosi ya m’matimbe ganagaŵili ili yakuŵandichila nnope (yaati konyola chitamile).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Mwalakwemo mwana (achiŵammakwao) ŵakulola pejipi (ŵakwalola achalume ŵaope ŵangatenda meso mwamwamwa kwa achalume ŵane), nganagoneje nao mundu jwalijose namuno lijini nkanaŵe ŵanganyao (achalume ŵao).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

(Kasalale kao achimmasyetowo) gamba kuŵa nti chisawu ngalekale syakuswejelngo (mpela kwesya ni kutulusya a nnope ni ngalekale syakuchejelela.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Ana pana malipilo ga umbone pangaŵaga kulipa umbone (soni)!

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Konjechesa pa (matimbe) gaŵili gala, pana matimbe gane gaŵili soni.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Gakubiliŵita nnope.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Nkatikati mwa matimbe ganagaŵiligo mwana achitutumule ŵaŵili ŵakoposya mesi mwamachili (kuumila pasi).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Mwalakwemo mwana isogosi, kwisasoni mitende ni mikomamanga.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Mwalakwemo mwana achimmasyeto achambonembone, soni ŵakusalala.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Ŵameso gakulanguka, ŵachigosedwele mu yumba.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Nganagoneje nao mundu jwalijose namuno lijini nkanaŵe ŵanganyao (achalume ŵao).

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Tachiŵa ali ajegeme m’misago jachisamba, ni (kutamila) makondolo (matelesi) gakusalala nnope.

Ana nichapi mu chindimba cha M’mbuje gwenu (ŵanaŵaŵili mmwe ŵandu ni majini) chankuchikaana (kuti nganichiŵa Chakwe)?

Linyakwiche (pa uchimbichimbi ni upile) lina lya Ambuje ŵenu (Allah) Asyene uchimbichimbi ni ukoto.

Patichitendekwa chakutendekwa (Kiyama).

Pangali jwakanila yakutendekwa kwakwe.

(Chalakwe ni) chakwaatulusya (achimakafili pakwajinjisya ku Moto) ni kwakwesya (Asilamu pakwajinjisya ku Mbepo).

Ndema jalichitenganyika litaka kutenganyika kwamachili.

Matumbi ni kusyajidwa-syajidwa.

Ni kuŵa luwundu lyakuwululusyidwa.

Ni tinchiŵa jenumanja (pa Kiyama) mikutula jitatu.

Basi (pachiŵa pana) ŵandu ŵa kunkono wan’dyo, ana ŵandu ŵa kunkono wan’dyo ni ŵapi (uchimbichimbi wao uchiŵa uli)!

Ni (pachiŵa pana soni) ŵandu ŵa kunkono wanchiji, ana ŵandu ŵa kunkono wanchiji ni ŵapi (kusakala kwao kuchiŵa uli)!

Ni (pachiŵa pana soni) ŵaŵalongolele (pakutenda yambone ku duniya) ŵatachiŵa ŵakulongolela (ku Mbepo).

Ŵanganyao ni ŵatachiŵa ŵakuŵandichisyidwa (kwa Allah).

Tachiŵa m’Matimbe Gachindimba (ku Mbepo).

Likuga lyejinji (lya akulongolela ku yambone) lichiŵa lyakutyochela mu ŵandu ŵandanda.

Sano (likuga) lyannono (lya akulongolela ku yambone) lichiŵa lyakutyochela mu ŵandu ŵakumalichisya.

Ali pa itengu yauchimbichimbi yeluche (ni golodi ni mitapo jine).

Tachiyijegamaga mwakulolegana.

Tachasyungulaga (pa kwatumichila) achachanda ŵakutamilichika (pa uchanda).

Ni migao kwisa soni mabilika (ga yakumwa), ni ipanda ya ukana wakuumila mu tutumule jwakujilimaga.

Ngasalwala nao ntwe namuno kutyoka lunda.

Ni isogosi iliyose yatakaisaguleje.

Ni nyama ja ijuni jatakajilaluchileje.

Ni achimmasyeto ŵameso gakulanguka soni gekulungwa mwakusalalila.

(Ŵakuswejela) nti chisawu ngalekale syesunjidwe.

Kuŵa malipilo pa yaŵaliji nkupanganya.

Ngaaja kupikana mwalakwemo maloŵe gangali mate, namuno gakutendekasya kupata sambi.

Ikaŵeje maloŵe ganti: Ntendele, ntendele.

Sano (pachiŵa pana) ŵandu ŵa kunkono wan’dyo, ana ŵandu ŵa kunkono wan’dyo ni ŵapi (uchimbichimbi wao uchiŵa uli)!

(Tachiŵa) mu itela ya masaawu yetyosye miŵa.

Ni itela ya magombo yesogole magombo gakwe mwakusajikana chenene.

Ni miwulili jakwendelechela.

Ni mesi gakujilima ndaŵi ni katema.

Ni isogosi yejinji.

Yangakatichisya kasogole nambo soni yangasiŵiilidwa.

Ni yakutandika yenyakulidwe (pa itengu yauchimbichimbi).

Chisimu Uwwe chitukaaguumbe ŵanganyao (achakongwe ŵakuumila ku duniya) kagumbidwe kane (kakusalala nnope kulekangana ni muŵaŵelele ku duniya).

Basi chitukatende kuŵa ŵaali.

Ŵakulinonyelesya kwa achalume ŵao, ŵakulandana misingu.

(Tachiŵa) ŵa (achalume) ŵa kunkono wan’dyo.

Likuga lyejinji (lya ŵa kunkono wan’dyo) lichityochela mu ŵandu ŵandanda.

Nambo soni likuga lyejinji (lya ŵa kunkono wan’dyo) lichityochela mu ŵandu ŵakumalichisya.

Ni (pachiŵa pana) ŵandu ŵa kunkono wanchiji, ana ŵandu ŵa kunkono wanchiji ni ŵapi (kusakala kwao kuchiŵa uli)!

(Tachiŵa) mu chimbunga chamoto, ni mesi gamasemule nnope.

Ni m’bulili wa lyosi lyepiliwu nnope.

Wangapeleka kusisimila namuno kutulalila.

Chisimu ŵanganyao nkaniyiŵe yalakweyi (ku duniya) ŵaliji nkutama umi wakusangalala (ni yakanyisyidwa).

Ni ŵaliji nkwendelechela (kutenda) sambi syekulungwa.

Ni ŵaliji nkuŵecheta kuti: “Ana patuchiwapo ni kusyuka litaka ni maupa, nambo yakuona uwwe tuchiukulidwa (m’malembe)?”

“Ni achatati ŵetu ŵakwe ŵandanda?”

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Chisimu ŵandanda ni ŵambesi ŵakwe.”

“Tachisonganganyisyidwa wa kunsongangano wetomechedwe wa lisiku lyakumanyika.”

“Kaneka chisimu ŵanganyammwe, E jenumanja ŵalupuso, (soni) ŵakanila!”

“Tinkalye kwene chitela cha Zakkum.”

“Ni tinkachigumbasyeje ndumbo (syenu).”

“Ni tinkachimweleje mesi gamasemule nnope.”

“Ni tinkamweje mwasikumwelaga ngamiya syanjota nnope.”

Aji ni mbiiko jao Lisiku Lyamalipilo.

Uwwe twan’gumbile jenumanja, nambi ligongo chichi ngankukulupilila (ya kwimuka m’malembe panyuma pakuwa)?

Ana nkuliona uli lindondwa lya ulume lyankudondechesyaga (m’chiŵelechelo)?

Ana jenumanja niŵankuligumbaga (kuti liŵe mundu), kapena Uwwe niŵatukuligumbaga?

Uwwe tupimiile chilikati chenu chiwa (kuti jwalijose mwa jenumanja tachiwa), ni nganituŵa Uwwe ŵakulepela,

Kuti chitun’galawusye kagumbidwe kenu (lisiku lya Kiyama), nikun’gumba mu kaŵe kangankukamanyilila.

Soni chisimu chene pamasile pankumanyi gumba kwandanda (kuti Allah ni juŵagumbile), nambi uli ngankukumbuchila (yanti Jwalakwe mpaka jukombole gumba kwaŵili)?

Ana nkujiona uli mbeju jankupandaga?

Ana jenumanja niŵankujimesyaga, kapena Uwwe niŵatukumesyaga?

Tungasache tungajitesile kuŵa jakuteketuka, ni nkaliji ŵakusimonga (chachintendesye kuti jiteketuche).

(Ni nkatiji): “Chisimu uwwe tugambile kwasa chipanje chetu.”

“Nambo uwwe tujimidwe.”

Ana nkugaona uli mesi gankumwaga?

Ana jenumanja ni ŵan’gatulwisye kuumila kumawunde gawula, kapena Uwwe ni Akutulsya?

Tungasache tungagatesile kuŵa gachijete nnope, nambi ligongo chichi ngankutogolela?

Ana nkuuwona uli moto wankukolesyaga?

Ana jenumanja ni ŵamwagumbile itela yakwe, kapena Uwwe ni Akugumba?

Uwwe tuwutesile walakwe (motowo) kuŵa chikumbusyo (cha Moto wa ku Akhera), ni wakwakamuchisya ŵa paulendo.

Basi liswejesyani lina lya Ambuje ŵenu Ŵakulungwa nnope (Allah).

Ngumulumbila mwagwila ndondwa (mwakutiŵilila mwakwe kwinani).

Soni chisimu chalakwechi ni chilumbilo chekulungwa nnope ingaŵe mwamanyililaga.

Chisimu jalakweji ni Qur’an jakuchimbichika.

Jili m’Chitabu chesunjidwe chenene (Al-Lauh Al- Mahfȗz).

Ngakuchikwayaga ikaŵeje ŵaswejesyedwe.

Chakutulusyidwa kuumila kwa M’mbuje jwa iwumbe yosope.

Ana aji abaliji (Qur’an) jenumanja (achimakafili) nkujikaanila?

Sano kanila kwenu (lisiki lyampele Allah) nikwankukutenda kuŵa kutogolela kwenu.

Nambi uli ntima uli uyiche pekolongo (ndema jakuwa jumo jwenu ngankuuwuchisyaga m’chilu mwakwe)?

Kutendaga jenumanja jele ndemajo nkasaŵaga n’di nkulola.

Soni Uwwe (Achimalaika ŵakutyosya ntima) tukuŵaga dusi kwa jwalakwe kumpunda jenumanja, nambo ngankutuonaga.

Nambi uli naga nganim’ba ŵanti nikuja kulipidwa (itendo yenu, soni ngasin’jimuka m’malembe),

(Uli) ngankuuwuchisyaga (ntimao m’chilu mwakwe kuti akawa mundujo), naga jenumanja nkuŵecheta yakuona (kuti kwangali kwimuka m’malembe, ngati nichiwa chakwe chikapagwa)!

Sano naga juli (nkuwajo) mwa akuŵandichisyidwa (kwa Allah).

Basi jukasapata ntendele ni lisiki lyakununjila, kwisa soni Litimbe Lyachindimba lya ku Mbepo.

Sano naga juli (nkuwajo) mwa ŵandu ŵakunkono wan’dyo.

Basi (jukasasalilidwaga kuti): “Ntendele uli kukwenu, (ligongo lyakuŵa kwenu) mu ŵandu ŵakunkono wan’dyo.”

Nambo naga juli (nkuwajo) mwa akukanila, ŵakupotela.

Mbiiko jakwe jikasaŵa mesi gamasemule nnope.

Ni kupya m’Moto Waukali.

Chisimu ayi (yatunsimbile mmwe Muhammadi ﷺ) ni yakuona yakusimichika.

Basi liswejesyani lina lya Ambuje ŵenu Ŵakulungwa nnope (Allah).

Iŵele ili nkunswejesya Allah Yosope yaili kumawunde ni petaka, soni Jwalakwe ni Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

Uŵele Ŵakwe uchimwene wa kumawunde ni petaka, jukupelekaga umi ni chiwa, soni Jwalakwe pa chindu chilichose juŵele Jwakombola.

Jwalakwe ni Jwandanda (pangali chilichose paujo Pakwe), soni Jwambesi (pangali chilichose panyuma Pakwe), soni Jwapenani kusyene (pangali chilichose pachanya Pakwe), soni Jwakuŵandika nnope (ni umanyilisyi Wakwe, pangali chakuŵandika nnope kupunda Jwalakwe), soni Jwalakwe chindu chilichose juŵele Jwaachimanya chenene.

Jwalakwe ni Ajula juŵagumbile mawunde ni mataka m’moŵa nsano nalimo, kaneka ni jwatenjele pa Arishi (Chindanda Chaulungu). Jukuimanyilila yaikwinjila mwitaka, ni yaikopoka mwalakwemo, ni yaikutuluka kuumila kwinani, ni yaikwela kwalakweko, soni Jwalakwe juli pampepe ni jenumanja (ni umanyilisyi Wakwe) palipose pan’di, soni Allah ichindu yankutenda juŵele Jwakuilolechesya.

Uŵele Ŵakwe uchimwene wa kumawunde ni petaka, soni kwa Allah ni kwakuuchisyidwa ichindu yosope.

Akasachijinjisyaga chilo m’muusi (ni kuleupa muusi kwipipa chilo mpela ndaŵi jachitukuta), ni akwinjisyaga soni muusi m’chilo (ni kuleupa chilo kwipipa muusi mpela ndaŵi jakusisima), soni Jwalakwe ni Nkumanyilila chenene yaili m’mitima.

Munkulupililani Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, ni ntoleje mu ayila (ipanje) yantesile jenumanja kuŵa ŵakuipochelangana (ŵane kuumila kwa ŵane), basi aŵala ŵaakulupilile mwa jenumanja, ni kutola (ipanje yao), akwete kupata malipilo gamakulungwa.

Chipali chichi kukwenu chikuntendekasya kuti nkankulupilila Allah, kutendaga Ntenga (Muhammadi ﷺ) akum’bilanga kuti munkulupilile M’mbuje gwenu, soni (Allah) pamasile paajigele chilanga chenu? Nam’baga jenumanja ŵanti nikulupilila (basi kulupililani).

Jwalakwe ni Ajula jwaakuntuluchisya kapolo Jwakwe (Muhammadi ﷺ) ma Ȃya gakusalichisya, kuti ankoposye m’chipi (chaukafili) ni kun’jinjisya mu lilanguka (lya Usilamu), soni chisimu Allah kukwenu ni Mpole kusyene, Jwachanasa channope.

Soni chipali chichi kukwenu chikuntendekasya kuti nkatola petala lya Allah, kutendaga Allah ni Nsyene yakulechedwa (yosope) ya kumawunde ni petaka? Nganaŵa alandene mwa jenumanja aŵala ŵaŵatosile nkanikuŵe kuwugula (Maaka) ni kuputa ngondo, ŵanganyao niŵaakwete uchimbichimbi wekulungwa nnope ngalandana ni aŵala ŵatosile panyuma (pakuwugula Maaka) ni kuputa ngondo, nambo ŵosope ŵeneo Allah ŵaapele chilanga cha umbone, soni Allah abali syosope sya yankutenda aŵele Jwaasimanya chenene.

Ana ni nduni jwatankongosye Allah ngongole jambone (pakupeleka chipanje chakwe petala lya Allah) kuti ajijonjechesye kwa jwalakwejo (ni yakonjechesya yejinji, pakun’jonjechesya chipanje chakwe pa duniya pano)? Ni jukwete kupata soni jwalakwejo malipilo gakuchimbichika (ku Akhera).

Lisiku litinchaona ŵakulupilila ŵachilume ni ŵakulupilila ŵachikongwe lilanguka lyao linankwenda paujo pao ni kunkono wao wan’dyo, (achisalilidwaga yanti): “Kusengwa kwenu lelo! (Nikugajinjila) Matimbe ga ku Mbepo, gasikujilima chapasi pakwe sulo! Tim’be ŵandamo mwalakwemo! Kwalakweko ni kupunda kwekulungwa nnope!”

Lisiku lyatachiŵecheta achinakunaku ŵachilume ni achinakunaku ŵachikongwe kwasalila aŵala ŵaŵakulupilile: “Tulindani kuti tupale nao lilanguka lyenulyo.” Kuchiŵechetedwa (kukwao mwachipongwe): “Ujilaani munyuma mwenu, ni nkasosesose lilanguka.” Basi ni uchiŵichidwa sikati jao uŵigo wana nnango, nkati mwakwe (upande wa ŵakulupilila) muchiŵa mwana chanasa, nambo kusa kwakwe cha upande ŵakwe (wa achinakunaku) kuchiŵa kwana ipotesi.

(Achinakunaku) tachaŵilanga ŵanganyao (ŵakulupilila), (achitiji): “Ana nganituŵaga imo ni jenumanja (ku duniya pakutenda ibada)?” (Ŵakulupilila) takajile: “Elo (mwaŵaga nowe pachanyape), nambo jenumanja mwalijonasile mwachimisyene (ni unakunaku), ni mwajembechele (kuti yapate ipato Asilamu), ni mwakayichile (ya kwimuka m’malembe), ni yannyenjile isako yenu yaunami mpaka chayiiche chilamusi cha Allah (chiwa), ni ŵannyenjile jenumanja pa ya Allah nkunyenga (Ibulisu).”

“Basi lelo ngachipocheledwa chaaliwombolela kuumila kukwenu namuno kwa aŵala ŵaŵakufuulu, mauto genu ni ku Moto, gele ni malo genu gakum’bajila, kaje kusakala malo gakuwujila gakwe!”

Ana nganijikwane ndaŵi kwa aŵala ŵaakulupilile janti mitima jao jiteteŵaleje pa kunkumbuchila Allah, ni (pakuipikana) ayila yakuona yaitulwiche (Qur’an). Soni ngasaŵa nti chisawu aŵala ŵaŵapedwile Chitabu kalakala (Ayuda ni Akilisito), basi jalewipe kukwao ndaŵi (jakulekangana ni achimitume ŵao), ni jajumwile mitima jao, soni ŵajinji mwa ŵanganyao ŵakunyosya.

Manyililani yanti Allah akulisyusyaga litaka panyuma pakuwa kwakwe, chisimu chene tunsalichisye jenumanja ilosyo (ya ukombosi Wetu) kuti nkole lunda.

Chisimu akutola sadaka ŵachilume ni akutola sadaka ŵachikongwe, ni kunkongosyaga Allah ngongole jambone (pakupeleka chipanje chao petala lya Allah), tiyijonjechesyedwe kukwao (ipanje yao pa duniya pano), ni akwete kupata soni ŵanganyao malipilo gakuchimbichika (ku Akhera).

Sano aŵala ŵankulupilile Allah ni Achimitenga Ŵakwe, ŵanganyao kwa M’mbuje gwao ni (ŵaakuŵalanjidwa kuti) ŵakulungamika kusyene (pachikulupi) soni ŵakuwila pa ngondo (jakumenyana ni makafili), akwete kupata ŵanganyao malipilo gao ni lilanguka lyao. Nambo aŵala ŵaakufuulu ni kanila ma Ȃya Getu ŵanganyao niŵandu ŵa ku Moto Waukali.

Manyililani yanti umi wa duniya uŵele ŵamasanje ni wangali mate, nambo soni chipeto, ni kupoochesyaana sikati jenu, ni kutupiya kusonganganya chipanje ni ŵanache. Ili chisawu wula jaukunsengwasyaga nnamalima mmela wakwe, kaneka ni kumula ni nkuuwonaga uli wam’bilichila, kaneka ni ukasaŵaga wakuteketuka (wangali chilichose). Sano ku Akhera tikukaŵe kwana ilagasyo yaukali nnope (kwa achimakafili), nambo soni chikululuko chakuumila kwa Allah ni chinonyelo (kwa ŵakulupilila). Ni nganiuŵa umi wa duniya ikaŵeje chisengwasyo chakunyenga.

Kangamalani wa ku chikululuko chakuumila kwa M’mbuje gwenu (Allah), ni Mbepo kusapanguka kwakwe kuli mpela kusapanguka kwa kwinani ni pasi, jiŵichidwe tayali kwa aŵala ŵankulupilile Allah ni Achimetenga Ŵakwe. Walakweo ni ukoto wa Allah waakumpaga jwansachile, soni Allah ni Nsyene ukoto wekulungwa nnope.

Nganichipatikaneje chipato petaka, namuno mu mwachimisyene, ikaŵeje (chalembedwe) m’Chitabu (cha Al-Lauh Al-Mahfȗz) nkanituchiguumbe, chisimu yalakweyo kwa Allah iŵele yakwepepala kusyene.[1] ——— (57:1) Akusimulila Ibn Abbâs رضى الله عنه yanti: Lisiku line naliji munyuma mwa Ntume ﷺ, basi jwalakwe ni jwatite: “E mmwe anchanda! Une tinan’jiganye maloŵe: 1- Mun’gosani Allah (pakun’galagatila Jwele Jikape, kunkumbuchila ndema ni katema, nambo soni kunda malamusi Gakwe), Jwalakwe tan’gose (kuyakusakala yosope). 2- Mun’gosani Allah, timunsimane m’bujo mwenumo (tan’janje ni kumpa yatimum’bende). 3- Naga nsachile kuŵenda, basi mum’bendani Allah. 4- Soni naga nsachile chikamuchisyo, basi chiŵendani kwa Allah. 5- Soni manyililani yanti: Ingaŵe yanti umati wosope (waŵandu ni majini) wasongangene kuti unkamuchisye pa chindu chine chakwe, nga nganiunkamuchisya ikaŵeje pa chindu chaŵannembele Allah kala. Nambo soni ingaŵe ŵasongangene kuti annagasye ni chindu chine chakwe, nga nganannagasya ikaŵeje ni chindu chaŵannembele Allah kala. Mapensulo ganyakulidwe (galesile kulemba mwanti ngaŵa nkonjechesya chilichose mu lisosa lya Allah), nambo soni ikalakala ijumwile (mwanti ngaŵa nkufutika yayalembedwe mulisosa lya Allah).” (Hadisiji ŵajipochele At-Tirmidhî, ni ŵatite: “Hadisiji jambone nambo soni jakuona.”)

Kuti nkadandaula pa yaimpiite, nambo soni nkatwanga pa yampeele, soni Allah ŵangannonyela jwakulikwesya jwalijose jwakuliiti.

Aŵala ŵaakutenda ubayili, ni kwachisyaga ŵandu kutenda ubayili. Sano jwatagalauche (kuleka yalamulidwe), basi (niyakwe), chisimu Allah ni Jwakupata kwejinji Jwakulapilidwa kusyesyene.

Chisimu twaatumisye Achimitenga Ŵetu ni ilosyo yakuonechela, ni twatumisye pampepe ni ŵanganyao chitabu kwisa soni chilungamiko, kuti ŵandu ajime (pakutendelana ichindu yao) mwachilungamiko, ni tutulwisye chisyano, mwalakwemo mwana machili gamajinji (gakuputila ngondo[2]), kwisa soni yakwakamuchisya ŵandu (yakulekangana-lekangana), soni kuti Allah ammanyukule mundu jwaakunkamuchisya Jwalakwe (paajikamuchisya dini Jakwe), ni (kwakamuchisya) Achimitenga Ŵakwe mwangali kum’bona (Allah jo). Chisimu Allah ni Jwakulimbangana nnope, Jwamachili gakupunda. ——— (57:2) Akusimulila Abdullah bin Abî Aufâ رضى الله عنه yanti: Ntenga jwa Allah ﷺ jwatite: “Mbepo jili kusi kwa miwulili ja maupanga (pakumenyana ngondo ni maupanga petala lya Allah).” (Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 2664).

Soni chisimu chene twantumisye Nuhu ni Ibrahima, ni twaŵisile mu ŵanache ŵao Utume ni Chitabu, basi ŵane mwa ŵanganyao ŵaliji ŵakongoka, nambo ŵajinji mwa ŵanganyao ŵaliji ŵakunyosya.

Kaneko twakuyichisye mu sajo syao Achimitenga Ŵetu (ŵane), ni twakuyichisye soni ni Isa mwanache jwa Maryam, ni twampele Injil, ni twaŵisile m’mitima mwa aŵala ŵaŵankuyiye upole ni chanasa. Sano ungalombela ŵautandisye achimisyene, Uwwe nganitwalamulila yele. (Achimisyene ni ŵaŵaitandisye yalakweyo) pakusachilila chinonyelo cha Allah, ni nganaugosa (ungalombelao) kaugose kakwe kasyesyene. Basi ni twapele aŵala ŵaŵakulupilile (Allah ni Achimitenga Ŵakwe) mwa ŵanganyao malipilo gao, nambo ŵajinji mwa ŵanganyao ali ŵakunyosya.

E jenumanja ŵankulupilile! Mun’jogopani Allah, ni munkulupilile Ntenga Jwakwe (Muhammadi ﷺ), tampe mitambala jiŵili ja chanasa Chakwe,[3] ni tam’bichile lilanguka lyatin’jendeje nalyo, soni tankululuchile, sano Allah ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope. ——— (57:3) Nnole chilaaki cha Ȃya ja (28:54), nambo soni chilaaki cha Ȃya ja (3:85).

Kuti ŵandu ŵaŵapedwile Chitabu (Ayuda ni Akilisito ŵangaakunkulupilila Muhammadi ﷺ) amanyilile yanti ŵanganyao nganakola ukombosi uliose pa ukoto wa Allah, ni kuti ukoto (wosope) uli m’makono mwa Allah akumpaga jwaakunsaka, soni Allah ni Nsyene ukoto wekulungwa nnope.

Chisimu pamasile paapikene Allah liloŵe lya ajula (jwammasyeto) jwaakusisyana namwe (maloŵe) pa ya ŵankwakwe (ŵantuumbiliile), ni jukulaŵila (magambo) kwa Allah, mwanti Allah akuŵa ali nkupikana kuŵechetana kwenu, chisimu Allah ni Jwakupikanichisya Jwakulolechesya.

Ŵandu ŵaakuŵa mu jenumanja ali nkwalandanya achimmasyeto ŵao ni migongo (ja achimama ŵao pa chiŵako), ngaŵa nkuŵa ŵanyao achimama ŵao (pa chiŵako changaŵa nkutenda nao soni ulombela), nganaŵa achimama ŵao ni ikaŵeje aŵala ŵaŵaŵeleche, soni chisimu ŵanganyao akuŵecheta maloŵe gakusakala soni gaunami, soni chisimu Allah ni Nkusiimaasya (ilemwa) Jwakululuka kusyene.

Sano ŵandu ŵaakuŵa ali nkwalandanya achimmasyeto ŵao ni migongo (ja achimama ŵao pa chiŵako changaŵa nkutenda nao soni ulombela), kaneko ni kuusyausya yaŵaŵecheteyo; basi agopole kapolo nkanaiche mwakwayana (ni achiŵammakwaowo), jalakweji ni (misyungu ja Allah) jankuwundidwa najo, sano Allah abali syosope sya yankutenda aŵele Jwaasimanya chenene.

Sano jwanganapata (kapolo) basi chataŵe myesi jiŵili jakuyana nkanaiche mwakwayana (ni ŵankwakwe), nambo jwanganaŵa apakombwele (kutaŵa) basi chiŵape yakulya masikini makumi nsano nalimo (60). Yalakweyo (ilamulidwe) kuti munkulupilile Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ. Soni jalakweji ni mipingu ja Allah, ni akwete kupata achimakafili ilagasyo yakupoteka nnope.

Chisimu aŵala ŵaakunsiisya Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, anyosyedwe mpela yaŵatite pakunyosyedwa ŵakala ŵao, soni pamasile patutulwisye ma Ȃya gakusalichisya, ni akwete kupata achimakafili ilagasyo yakwalusya.

Lisiku lyatachasyusya Allah ŵanaose ni kwatagulila yaŵapanganyisye, Allah jwaisonganganyisye (ni kuisunga) nambo ŵanganyao ŵailiŵalile, sano Allah pa chindu chilichose aŵele Mboni.

Ana ngankuiona yanti Allah jukuimanya yaili kumawunde ni yaili petaka? Ngaukasatamidwaga ntemela wa ŵandu ŵatatu ikaŵeje Jwalakwe jukasaŵa Jwancheche jwao, naatamuno wa ŵandu nsano ikaŵeje Jwalakwe jukasaŵa Jwansano najumo jwao, naatamuno wa ŵandu ŵakunandipila pele kapena ŵakutupila ikaŵejepe Jwalakwe jukasaŵa nao palipose pachaŵe (ni umanyilisi Wakwe wangasisika chilichose), kaneka ichindu yaŵapanginyisye tachatagulila lisiku lya Kiyama, chisimu Allah chindu chilichose aŵele Jwaachimanya chenene.

Ana ngankwaona aŵala ŵanya ŵaŵakanyisyidwe kutama ntemela (wamalindi), kaneka ni akuwujauja kutenda yaŵakanyisyidweyo? Ni akusongonelanaga yasambi ni yaumagongo kwisa soni yakunnyosya Ntenga ﷺ. Soni pati am’bichililemo akasankomasyaga ni komasya (kwakuchindimbula) kwanganankomasyeje nako Allah, m’mitima mwao niakutiji: “Nambi uli Allah ngatupa ilagasyo pa yatukuŵechetayi?” Jahannama jichakwana ŵanganyao, chachijijinjila. Kaje kusakala malo gakuujila gakwe!

E jenumanja ŵankulupilile! Pati nchitamaga ntemela basi ngasinsongonelanaga yasambi ni yaumagongo kwisa soni yakunnyosya Ntenga ﷺ, nambo nsongonelaneje yaukoto ni woga (wakun'jogopa Allah), soni mun'jogopani Allah Ajula jwachinchisonganganyisyidwa Kukwakwe.

Chisimu mitemela (jamalindi) jikuumilaga ku shetani kuti ŵaadandaulikasye aŵala ŵaakulupilile, nambo nganaŵa ŵaapoteche nao chilichose ikaŵeje kwa lisosa lya Allah, sano ŵakulupilila ajegamileje kwa Allah pe basi.

E jenumanja ŵankulupilile! Pati nsalilidwemo kuti pelekani lipesa panganya basi pelekani lipesalyo, Allah chansapangulile (ukoto Wakwe), soni pati iŵechetedwe yanti: “Jimani (kuja kutenda masengo ga Dini),” basi jimani. Allah tiŵanyakule pa uchimbichimbi aŵala ŵaakulupilile mwa jenumanja kwisa soni aŵala ŵaapedwile umanyilisi, sano Allah abali syosope sya yankutenda aŵele Jwaasimanya chenene.

E jenumanja ŵankulupilile! Ndema jankusaka kuŵecheta najo Ntenga ﷺ yantemela, basi longosyani (kutola) sadaka (jakwapa masikini) nkaniuŵe ntemela wenuo, yalakweyo ni yaili yambone nnope kukwenu ni yakuswejelesya, nambo naga nganimpata (sadakajo ngalikandu), basi chisimu Allah ni Jwakululuka kusyene Jwachanasa channope.

Ana n'jogwepe kulongosya (kutola) sadaka nkaniuŵe ntemela wenu (wakuŵechetana najo Ntenga ﷺ)? Sano naga nganim’biche mwakutenda, basi Allah an'jepepachisye, sano gambagani kwimika Swala mwakolosya ni kutolaga Zaka, soni mumpikanilani Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, sano Allah ni Nkusimanya chenene abali syosope sya yankutenda.

Ana ngankwaona aŵala (achinakunaku) ŵatomene nao ulongo ŵandu ŵaŵatumbilile Allah? Ŵanganyao nganaŵa mwa jenumanja nambo soni nganaŵa mwa ŵanganyao, soni akulumbilaga yaunami aku achimanyililaga (kuti akulambusya).

Allah ŵalinganyichisye ŵanganyao ilagasyo yaukali nnope, chisimu ŵanganyao iŵele yakusakala nnope yaaŵele nkupanganya.

Akutesile kulumbila kwao (kwaunami) kuŵa chakusiŵilila (itendo yao yangalumbana), basi ni ŵasiŵilile (ŵandu) kwitala lya Allah; ni akwete kupata ŵanganyao ilagasyo yakwalusya.

Ngasichija kwakamuchisya ŵanganyao chipanje chao atamose ŵanache ŵao chilichose mu (ipotesi) yakuumila kwa Allah, ŵanganyao niŵandu ŵa ku Moto, ŵanyao kwalakweko takaŵe ŵandamo.

Lisiku lyatachasyusya Allah ŵanaose, basi ni chachiŵa nkulumbila Kukwakwe (Allah, mwaunami) yaŵatiji pakulumbila kukwenu, aku ali nkuganichisya yanti chapate chilichose (pakulumbila kwaoko), manyililani yanti ŵanganyao chisimu chene niŵali ŵaunami.

Shetani jwaguŵatiile ŵanganyao ni jwaliŵeesye kunkumbuchila Allah, ŵanganyao ni likuga lya shetani, manyililani yanti chisimu chene likuga lya shetani nilyalili lyakulepela.

Chisimu aŵala ŵaakunsiisya Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ ŵanganyao chachiŵa mu ŵakunyosyeka nnope.

Allah jwaalembile yanti: “Chisimu Une ni Achimitenga Ŵangu niŵachituŵe Ŵakupunda.” Chisimu Allah ni Jwakulimbangana nnope, Jwamachili gakupunda.

Ngamwasimana ŵandu ŵaakunkulupilila Allah ni Lisiku Lyambesi ali nkwanonyela ŵandu ŵaakunsisya Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, namuno akaliji achatati ŵao, kapena ŵanache ŵao, kapena achachimwene ŵao, kapena ŵalukosyo lwao. Ŵanganyao (Allah) alembile m’mitima mwao chikulupi (mwakuchisimika kusyene), ni ŵalimbangenye ni Nsimu (Jibulilu) wakuumila Kukwakwe, ni tachajinjisya ku Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo, chakaŵe ŵandamo mwalakwemo. Allah tachanonyela (pakwapochela masengo gao gambone), nombe nao chachinonyelwa Najo (pamalipilo gataachaapa). Ŵanganyao ni likuga lya Allah, manyililani yanti chisimu chene likuga lya Allah ni lyalili lyakupunda.

Iŵele ili nkunswejesya Allah yosope yaili kumawunde ni yaili petaka, soni Jwalakwe ni Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

Jwalakwe ni Ajula jwana kwakoposyaga ŵandu ŵaŵakanile mwa anchinsyene chitabu (Ayuda ŵalukosyo lwa Nadhîr) kutyochela m’majumba mwao mu kusonganganyisidwa kwandanda (kwausami). Nganin'ganichisyaga kuti mpaka akopoche, nombe nao ŵaganichisyaga yanti chisimu ŵanganyao gasiŵilile makome gao kwa Allah, basi Allah ni jwaapele (ipotesi) kuumila upande wanganaganichisyaga, ni jwaponyisye woga m’mitima mwao, (mwanti) ŵaliji nkugumula majumba gao ni makono gao kwisa soni makono ga ŵakulupilila. Basi chetelelani jenumanja ŵankwete meso (gakulolechesya mwaumanyilisi).

Soni ingaŵaaga kuti Allah jwaalembele (pandandape) yakusama, jukaapele ilagasyo pa duniya, nambo akwete kupata ŵanganyao ku Akhera ilagasyo ya Moto.

Yalakweyo paligongo lyanti ŵanganyao ŵatindene najo Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, sano jwatatindane najo Allah, basi chisimu Allah ni Jwaukali pakupeleka ipotesi.

Muitela ya tende ya mwaikatile (jenumanja Asilamu) kapena ya mwailesile ili chiimile m’mapata mwakwe, basi (yatendekwe) mu lisosa lya Allah ni kuti ŵajalusye ŵakunyosya.

Soni ipanje yakupalagula yaapeleche Allah kwa Ntenga Jwakwe ﷺ kuumila kwa ŵanganyao, basi pa (kuipata) yalakweyo nganinnajila kuutusya hachi kapena ngamiya, nambo kuti Allah akwapaga machili Achimitenga Ŵakwe gakwakombolela ŵaakwasaka, sano Allah pa chindu chilichose aŵele Jwakombola.

Ipanje yakupalagula yaapeleche Allah kwa Ntenga Jwakwe ﷺ kuumila kwa achinsyene misi, basi iŵele ya Allah ni Ntenga ﷺ ni ŵaulongo (wa Ntenga ﷺ), kwisa soni ŵawina, masikini ni jwapaulendo; kuti ikaŵa yagamba kusyungula chilikati cha ŵakusichila mwa jenumanja. Sano champele Ntenga ﷺ basi chipochelani, nambo chankanyisye basi chilekani.[1] Ni mun'jogopani Allah, chisimu Allah ni Jwaukali pakupeleka ipotesi. ——— (59:7) (a) Akusimulila Alqamah yanti: Abdullah (bin Mas‘ȗd) رضى الله عنه ŵatite: “Allah ŵalwesile achakongwe ŵaakulemba nembo ni ŵaakulembedwa nembo, ni achakongwe ŵaakumyola ngwimbi, ni achakongwe ŵaakuliiŵika chanya sikati ja meno pakulijonjechesya kusalala, ŵaakuŵa nkugalausya kagumbe ka Allah.” (Gele maloŵega gam’biche jwankongwe jwa lukosyo lwa Banȗ Asad, jwakuŵilanjikwa Umm Ya‘qȗb, jwa ŵayiche kwa Abdullah رضى الله عنه nikuti: “Mbiche kuti nayimanye; ligongo chichi mwalwesile achakongwe ŵanti-ŵanti?”) Abdullah رضى الله عنه ŵatite: “Ligongo chichi ngaalwesa achakongwe ŵaŵalwesile Ntenga jwa Allah ﷺ, nambo soni ŵalwesedwe m’Chitabu cha Allah?” (Umm Ya‘qȗb ŵatite: “Une soomile Qur’an josope, pangali panaisimene yele yankuŵechetayo.” Abdullah رضى الله عنه ŵatite: “Nkaŵe mwasoomile kusyene nkayisimene. Ana nganinsooma Ȃya jakuti: “Sano champele Ntenga ﷺ chipochelani, nambo chankanyisye chilekani.” Ŵakongwe ŵatite: “Elo nasoomile.” Abdullah رضى الله عنه ŵatite: “Ntume ﷺ jwakanyisye yalakweyo.” Ŵakongwe ŵatite: “Nambo ngati ŵankwenu akutendaga yalakweyo.” Abdullah رضى الله عنه ŵatite: “Jawulani nkaalole.” Ŵakongwe paŵapite ku ŵankwao Abdullah t, nganachisimana chilichose mu yalakweyo. Abdullah رضى الله عنه ŵatite: “Ingaŵe kuti ŵankwangu akutenda yalakweyo, nga nganimbitilisya kutama nao ngalesile ulombela).” ((Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 5604).(b) Akusimulila Ibn Umar رضى الله عنه yanti: “Ntenga jwa Allahﷺjwalwesile achakongwe ŵaakwalumbikanyaga achakongwe achimijao umbo syao syamuntwe ni sine, nambo soni jwalwesile achakongwe ŵakulumbikanyichisyidwaga umbo syao ni sine, ni jwalwesile achakongwe ŵaakulemba nembo ni ŵaakulembedwa nembo.” (Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 5596).

(Ipelechedweje) kuŵakulaga ŵaasamile, aŵala ŵakoposyedwe nsimangwao kwisa soni ipanje yao achisachililaga umbone wa kuumila kwa Allah kwisa soni chinonyelo, ni akuŵa ali nkunkamuchisya Allah (paajikamuchisya Dini Jakwe), ni (akuŵa soni nkunkamuchisya) Ntenga Jwakwe ﷺ, ŵanganyao niŵali ŵakuonaonape.

Sano aŵala ŵaŵatemi mu nsinda (wa Madina) ni kulupilila nkanaiche ŵanganyao akuŵa ali nkwanonyela ŵandu ŵaasaamiile kukwao, soni ngaakuchisimana m’mitima mwao chipaka chilichose mu ichindu yaapedwile (akusamao), soni akulongosyaga (isako ya achimijao pa chindu chilichose) kupunda isako yao, namuno angaliji ali nkuchisachilila (chinducho) kwanneso. Sano ŵaakuŵambasyidwa ku ubaili wa ntima wao basi ŵanganyao ni ŵali ŵakupunda.

Sano aŵala ŵaiche panyuma pao akasatiji: “Ambuje ŵetu! Tukululuchilani uwwe ni achimijetu aŵala ŵaŵatulongolele pa chikulupi, ni ngasim'biika m’mitima mwetu uchimwa wakwatendela aŵala ŵaakulupilile, Ambuje ŵetu! Chisimu Mmwejo ni Mpole kusyene, Jwachanasa cha nnope.”

Ana nganimwaona aŵala akutenda unakunaku ŵaakutiji pakwasalila achimijao aŵala ŵakanile mwa achinsyene chitabu (Ayuda): “Chisimu naga n'di nkoposyedwe jenumanja (m’Madina muno) tuchikopoka namwe kwene, soni ngasitun'jiitika jwalijose mpaka kalakala pa (yakunsausya) jenumanja, soni naga n'di mputidwe ngondo (ni Asilamu) tuchinkamuchisya kwene.” Nambo Allah akutendela umboni kuti chisimu ŵanganyao ŵaunami.

Mwanti naga ali akoposyedwe (Ayudao) nganaŵa akopweche nao imo (achinakunakuo), soni naga ali aputidwe ngondo nganaŵa ŵakamuchisye, soni mwanti ali atite ŵakamuchisye mpaka alosye kwene migongo (kutila), kaneka ni ngasakulupusyidwa.

Chisimu ŵanganyammwe (Asilamu) niŵan'di ŵakogopedwa nnope m’mitima mwao kupunda Allah, yalakweyo niligongo lyanti ŵanganyao niŵandu ŵangali chachimanyi.

Nganaŵa amputile ngondo (Ayudao atamose ali) wosope, ni ikaŵeje m’misi jegosedwe ni makome, kapena kusyeto kwa mapupa. Ngondo jao (ja utinda) chilikati chao jiŵele jekulungwa nnope, mpaka mwaganichisye kuti ali imo kutendaga mitima jao jelekangane, yalakweyo niligongo lyanti ŵanganyao niŵandu ŵangali lunda.

(Kaŵe ka Ayuda ŵalukosyo lwa Nadhîr) kali chisawu aŵala (Ayuda ŵalukosyo lwa Kainukai) ŵaŵalongolele ŵanganyao (kupata ilagasyo) pangakaŵapa, agapasisye makungu ga itendo yao, ni akwete soni kupata ŵanganyao ilagasyo yakupoteka nnope (ku Akhera).

(Chilandanyo cha achinakunaku pakwanyenga Ayuda ŵalukosyo lwa Nadhîr ya kumpitikuchila Muhammadi (ﷺ chili chisawu shetani ndema jaŵansalile mundu kuti: “Munkanani (Allah).” Basi ndema ja ŵakanile, (shetani) jwatite: “Chisimu une ndalikangene namwe, unetu ngun'jogopa Allah M’mbuje jwa iwumbe yosope.”

Basi ni jaliji mbesi ja ŵanaŵaŵiliŵa kuja kwinjila ku Moto ni kuŵa ŵandamo mwalakwemo, sano galakwego ni malipilo ga ŵakulitenda lupuso.

E jenumanja ŵankulupilile! Mun'jogopani Allah, soni mundu jwalijose ayilole yaalongwesye ya malaŵi (ku Akhera), ni mun'jogopani Allah, chisimu Allah ni Nkusimanya chenene abali syosope sya yankutenda.

Ni ngasim'ba mpela aŵala ŵanya ŵan'diŵalile Allah, nombe Najo ni ŵaliŵeesye mitima jao. Ŵanganyao niŵali ŵakunyosya.

Ngaŵa nkulandana ŵandu ŵa ku Moto ni ŵandu ŵa ku Mbepo, ŵandu ŵa ku Mbepo ni ŵali ŵakupunda.

Ingaŵe kuti twajitulwisye aji Qur’aniji pachanya petumbi, chisimu nkaliweni lili lyakuteteŵala ni ganjika ligongo lya kun'jogopa Allah, yalakweyo ni ilandanyo ya tukupeleka kwa ŵandu kuti achetelele.

Jwalakwe ni Allah Ajula jwaali pangali nnungu jwine (jwakuŵajilwa kun'galagatila) ikaŵeje Jwelepejo, Jwakumanyilila yakusisika ni yakuonechela, Jwalakwe ni Jwaukoto wejinji, Jwachanasa channope.

Jwalakwe ni Allah Ajula jwali pangali nnungu jwine (jwakuŵajilwa kun'galagatila) ikaŵeje Jwelepejo, Nchimwene, Jwakuswejela, Nsyene ntendele, Nkupeleka ntunjelele, Nkung'unulila ni goosa chilichose (mu itendo ya achikapolo Ŵakwe), Jwamachili gakupunda, Nkuteteŵasya iwumbe Yakwe, Jwakulikusya kusyene. Aswejele Allah ku yaakum'bwanganya nayo.

Jwalakwe ni Allah, Nkugumba, Nkusipusya chilichose pandanda, Nkupaanga kaoneche ka chindu. Jukwete mena gambone nnope. Ikunswejesyaga Jwalakwe yosope yaili kumawunde ni petaka, soni Jwalakwe ni Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

E jenumanja ŵankulupilile! Ngasimwatenda amagongo Ŵangu ni amagongo ŵenu kuŵa isyoŵe ni kwatulilaga (abali syenu) mwachinonyelo, kutendaga pamasile paayikanile yakuona yaim’bichilile. Akunkoposya Ntenga ﷺ ni jenumanja ŵakwe (nsimangwenu) ligongo lyanti nkunkulupilila Allah M’mbuje gwenu. Nam'baga jenumanja nkopweche kuumenyana ngondo petala Lyangu ni kusachilila chinonyelo Changu (ngasimwatenda kuŵa isyoŵe yenu), nkwatumichisya asili (syenu syangondo) mwachinonyelo kutendaga Une nguimanyilila yansisile ni yannosisye (palangulangu)! Sano jwataitende yele mwa jenumanja nikuti amasile mwapotele kuleka litala lyagoloka.

Ali asimangene namwe (pangondo) akuŵaga amagongo ŵenu, soni akasan'jongolelaga makono gao ni ndimi syao mwakusakala (pakumputa ni kuntukana), ni akasasachililaga n'di nkufuulu (pakuleka Usilamu).

Ngasaŵa ankamuchisye achalongo achin'jenu namuno ŵanache ŵenu lisiku lya Kiyama, (Allah) tachijilanya chilikati chenu, sano Allah ichindu yankutenda aŵele Jwakuilolechesya.

Pamasile paluŵele kukwenu lusyasyo lwambone pa Ibrahima ni aŵala ŵaŵaliji najo, ndema ja ŵasalile ŵandu ŵao kuti: “Chisimu uwwe tuŵambalene namwe kwisa soni ayila yankuŵa nkuigalagatila kunneka Allah, tunkanile ŵanganyammwe, soni uonechele chilikati chetuwe ni jenumanja utinda ni uŵengani wa mpaka kalakala mpaka nkankulupilile Allah Jikape.” (Nombe jenumanja umati wa Muhammadi ﷺ syasyani yele yagakana makafiliyo,) ikaŵeje maloŵe (gajwaŵechete) Ibrahima kwasalila babagwe (ŵaŵaliji kafili kuti): “Chisimu chene chinjim'bendela chikululuko, nambo nganingola chilichose chanti ni kun'gosela nacho kwa Allah.” (Yagaŵendela chikululuko makafiliyo nkasyasya, nambo n'jileje): “Ambuje ŵetu! Kukwenu pe tujeegamiile, soni Kukwenu pe tugalauchiile pakutenda toba, soni Kukwenu pe ni kwakuujila.”

“Ambuje ŵetu! Ngasintuŵika uwwe pa kulingwa ni achimakafili (pakwakombolasya kutuwatanganyichisya chikulupi), soni tukululuchilani Ambuje ŵetu! Chisimu Mmwe niŵan'di Ŵamachili gakupunda, Ŵalunda lwakusokoka.”

Chisimu pamasile paluŵele kukwenu pa jamanjao (Ibrahima ni umati wakwe), lusyasyo lwambone kwa mundu jwaali nkuŵichila ntima pa Allah ni lisiku lyambesi, nambo mundu jwatanyosye (yaalamwile Allah), basi chisimu Allah ni Jwakupata kwejinji, Jwakulapilidwa kusyesyene.

Mwine Allah kuŵa nkuŵika usyoŵe chilikati chaŵanganyammwe ni ŵane mwa aŵala ŵamwatesile kuŵa amagongo ŵenu (pa kwajongolela ku Usilamu), soni Allah ni Jwakombola kusyesyene, soni Allah ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.

Allah ngaakunkanya ŵanganyammwe kwaatendela yaukoto ni yagoloka aŵala ŵanganamputa ngondo pa Dini soni nganankoposya nsimangwenu, chisimu Allah akwanonyela ŵagolosya (ichindu).

Chisimu Allah akunkanya ŵanganyammwe kusyoŵekana nao aŵala ŵamputile ngondo pa Dini ni kunkoposya nsimangwenu, ni akamuchiisye pa yakoposyedwa kwenu, sano ŵatasyoŵekane nao ŵanganyao, basi ŵanyao ni ŵali ŵakulitenda lupuso.

E jenumanja ŵankulupilile! Pati am’bichiiliile ŵakulupilila ŵachikongwe ŵakusama basi mwalingani (kuti nchimanye chikulupi chao), Allah ni Jwaakumanyilila nnope ya chikulupi chao. Sano naga n'di mwamanyi kuti ŵakulupilila, basi ngasimwauchisya ku makafili, nganaŵa ŵanyao (achimmasyeto) ŵakundisyidwa kwa ŵanganyao, nombenao (achimakafili) nganaŵa (achikunganya) ŵakundisyidwa kwa ŵanyao, nambo mwauchisyani (achimakafilio) yaŵatosile (pakwalomba achimmasyetowo), ni chikuŵe kwangali ulemwa kukwenu kwalomba (achimmasyetowo) pati mwapele mahari gao (namuno kuti ŵalesile achalume ŵao ŵachikafili ku Maaka), soni ngasinkanganichila malombela ni achimmasyeto ŵachikafili (ŵaŵasigele ku Maaka), ŵilasyani ya mwatosile (pakwalomba achimmasyeto ŵachikafilio), nombe nao (achimakafili) aŵilasye yaŵatosile (pakwalomba achimmasyeto ŵaaujitiche Usilamu). Wele ni ulamusi wa Allah, Jwalakwe akulamula chilikati chenu. Sano Allah ni Jwakumanyilila nnope, Jwalunda lwakusokoka.

Sano naga jwalijose mwa achiŵammakwenu ali antisile kuja kumakafili (ni m'bilasisye mahari genu nambo akanyisye), kaneka ni mpatile chipanje (cha makafilio chachaŵajilwe kwauchisya pa achiŵammakwao ŵaŵatisile kapena chinchipatile petala lyangondo), basi mwapani aŵala ŵaatisile achiŵammakwao yakulandana ni yaŵatosile (pakulombela). Soni mun'jogopani Allah Ajula jwankuŵa nkunkulupilila.

E mmwe Ntume ﷺ! Pati am’bichiiliile ŵakulupilila ŵachikongwe kuutaŵana namwe chilanga chanti; ngawwanganyaga Allah ni chilichose, soni ngajiŵaga, soni ngatendaga chigwagwa, soni ngaulagaga ŵanache ŵao, soni ngaikaga nao ukapanga-panga (unami) watausepeje chilikati chamakono gao ni ngongolo syao (kwakuli kwalambuchisya achiŵammakwao ŵanache ŵangaŵandika), soni ngannyosyaga pa ichindu yambone (yatimwalamuleje), basi taŵanani nao chilangacho, ni mwaŵendelani chikululuko kwa Allah, chisimu Allah ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.

E jenumanja ŵankulupilile! Ngasinsyoŵekana nao ŵandu ŵaŵatumbilile Allah, pamasile paakatile tama (jakupata malipilo gambone) ku Akhera (ligongo lya kusakasya nnope), yaatite pa kata tama (jakupata yambone iliyose) achimakafili ŵaali m’malembe.

Iŵele ili nkunswejesya Allah yosope yaili kumawunde ni yaili petaka, soni Jwalakwe ni Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

E jenumanja ŵankulupilile! Ligongo chichi nkuŵechetaga yangankutendaga?

Ikunchimaga kwekulungwa nnope Allah yakuti m'becheteje yangankutendaga.

Chisimu Allah akwanonyela aŵala ŵaakumenyanaga ngondo petala Lyakwe ali chilili pansela nti chisawu ŵanganyao lipupa lyekamulane chenene.[1] ——— (61:1) Akusimulila Abȗ Sa‘îd Al-Khudrî رضى الله عنه yanti: Ŵawusyisye akuwusya kuti: “E mmwe Ntenga jwa Allah! Munduchi jwali jwambone nnope?” Basi Ntenga jwa Allah ﷺ jwatite: “Mundu jwakulupilila jwaakumenyana ngondo petala lya Allah jwalakwejo nsyene ni chipanje chakwe.” Akuwusya ŵatite: “Kaneko nduni?” Jwalakwe jwatite: “Mundu jwakulupilila jwaakutama kwichenje kwinekwakwe achin’jogopaga Allah, nikwaŵambasyaga ŵandu ungalumbana wakwe.” (Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 2634).

Soni (kumbuchilani) katema kajwaŵechete Musa ku ŵandu ŵakwe kuti: “E ŵandu ŵangu! Ligongo chichi nkuusausya, kutendaga nkumanyilila kusyene yanti une ni Ntenga jwa Allah kukwenu?” Basi ndema jaŵapombotele (kuleka litala lya Allah), Allah ŵajipombotesye mitima jao, sano Allah ngakwajongolaga ŵandu ŵakunyosya.

Soni (kumbuchilani) katema kajwaŵechete Isa mwanache jwa Maryam kuti: “E jenumanja ŵanache ŵa Israila! Chisimu une ni Ntenga jwa Allah kukwenu jungwitichisya yaili paujo pangu yakuumila mu Taurat, soni ni ngutagulila ya abali jakusengwasya ja Ntenga jwatachiika panyuma pangu lina lyakwe Ahmadu.” Nambo ndema jajwaichilile ni ilosyo yakuonechela papaswela, ŵatite: “Awu ni usaŵi ŵakuonechela.”

Ana soni nduni jwali jwalupuso nnope kumpunda mundu jwansepele Allah unami kutendaga jwalakwe ali nkuŵilanjidwa ku Usilamu? Sano Allah ngaakwajongolaga ŵandu ŵakulitenda lupuso.

Akasasachililaga ali asimisye lilanguka lya Allah (Usilamu) ni ngamwa syao, sano Allah ni Jwakwanilisya lilanguka Lyakwe namuno achimakafili yachime.

Jwalakwe ni Ajula jwaatumisye Ntenga Jwakwe (Muhammadi ﷺ) ni chongolo kwisa soni Dini jakuona kuti ajikwesye pachanya pa dini syosope, namuno ŵakuwanganya (Allah ni isanamu) yachime.

E jenumanja ŵankulupilile! Ana nammanyisye malonda gampaka gan'jokole ku ilagasyo yakupoteka nnope?

Munkulupilileje Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ, soni mputeje ngondo petala lya Allah ni chipanje chenu ni mwachimisyene ŵakwe, yalakweyo ni yaili yambone kukwenu naga n'di ŵakumanyilila.

Tankululuchile sambi syenu ni kun'jinjisya ku Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo, ni malo gambone nnope ku Matimbe Gandamo. Kwalakweko ni kupunda kwekulungwa nnope.

Ni (ukoto) wine wachiwwunonyele (chachili) chikamuchisyo chakuumila kwa Allah kwisa soni kuugula (Maaka) kwakuli pakuŵandika, ni mwatagulilani abali jakusengwasya ŵakulupilila.

E jenumanja ŵankulupilile! Ŵaagaani ŵakamuchisya (pakwenesya Dini ja) Allah, mpela yajwatite kuŵecheta Isa mwanache jwa Maryam pakwawusya achinafunsi (ŵakwe kuti): “Ana akungamuchisya ŵangu niŵani kwa Allah?” Achinafunsi (ŵakwe) ŵatite: “Uwwe ni akukamuchisya (pakwenesya Dini ja) Allah.” Basi likuga line mu ŵanache ŵa Israila lyakulupilile, nambo likuga line lyakanile. Basi ni twaalimbangenye aŵala ŵaŵakulupilile pa amagongo ŵao ni ŵasyuchile kuŵa ŵapachanya.

Yosope yaili kumawunde ni yaili petaka ikunswejesyaga Allah, Nchimwene, Jwakuswejela, Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

Jwalakwe ni Ajula jwaatumisye ku ŵangapakombola kulemba ni kuŵalanga (Ŵarabu) Ntenga ﷺ jwakuumila mu ŵanganyapeo jwaakuŵa nkwasoomela ma Ȃya Gakwe, ni kwaswejesyaga, ni kwajiganyaga soni Chitabu ni lunda lwakusokoka, kutendaga kala ŵaliji m’kusokonechela kwakuonechela.

Ni (antumiisye soni ku) ŵane mwa ŵanganyao ŵanganasimangane nao. Sano Jwalakwe (Allah) ni Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

Walakweo niumbone wa Allah waakumpaga jwaakunsaka, sano Allah ni Nsyene umbone wekulungwa.

Chilandanyo cha aŵala (Ayuda) ŵana kupedwaga Taurat kaneka ni nganajitendela masengo, chili chisawu mbunda (bulu) jajikutwichila itabu yekulungwa-kulungwa (nambo ngali yakunkamuchisya). Kaje kusakala chilandanyo cha ŵandu aŵala ŵaakaaniile ma Ȃya ga Allah, Sano Allah ngaakwajongolaga ŵandu ŵakulitenda lupuso.

Jilani: “E jenumanja ŵan'di m'chiyuda! Nam'baga nkuliitwanjila yanti ŵanganyammwe ni asyoŵe ŵa Allah pangali ŵandu ŵane soni, basi chilajilani chiwa naga nkuŵecheta yakuona.”

Nambo ngaachilajila ata panandi ligongo lya (yasambi) yagalongwesye makono gao, sano Allah ni jwaakwamanya chenene ŵakulitenda lupuso.

Jilani: “Chisimu chiwa chankuchitilacho mwannami tichimpatepe, kaneka ni tinchiuchisyidwa kwa (Allah) Jwakumanyilila yakusisika ni yakuonechela, basi ni tachintagulila ichindu yamwaliji nkupanganya.”

E jenumanja ŵankulupilile! Pati ukomedwe nsana wa Swala (ja Ijuma) Lisiku Lyaijuma basi kangamalani kuja kunkumbuchila Allah, soni lekani malonda, yalakweyo ni yaili yambone kukwenu naga n'di ŵakumanyilila.

Sano pati Swala (ja Ijuma) jimasile basi balalikanganani pa chilambo ni kupitaga nchisosa umbone wa Allah, soni munkumbuchileje Allah kwejinji kuti m'be ŵakupunda.

Soni pati agaweni malonda kapena yang'anda-ng'anda akuigungumuchila yalakweyo ni kunneka mmwe n'di chiimile. Jilani: “Ichindu yaili kwa Allah ni yambone nnope kupunda yang'anda-ng'anda kwisa soni malonda, sano Allah ni Jwambone nnope mwa akupeleka lisiki.”

Pati am’bichiiliile achinakunaku akasatiji: “Tukutendela umboni yanti chisimu mmwe (Muhammadi ﷺ) Ntenga jwa Allah.” Sano Allah akumanyilila kuti chisimu mmwejo Ntenga Jwakwe, soni Allah akutendela umboni yanti chisimu achinakunaku ŵaunami kusyene.

Akutesile kulumbila kwao (kwaunami) kuŵa chakusiŵilila (itendo yao yangalumbana), basi ni ŵaasiŵilile (ŵandu) kwitala lya Allah; chisimu ŵanganyao iŵele yakusakala nnope yaaŵele nkupanganya.

Yalakweyo ligongo lyanti ŵanganyao ŵaakulupilile kaneka ni kanila, basi ni jaugalidwe mitima jao mwanti nganaŵa amanyilile (chilichose chakwajokola).

Sano ndema jankwaonaga ikunsengwasyaga ilu yao, soni atite aŵechete nkasagatejelaga liwiwi maloŵe gao (ligongo lyakakolosye kao pakuŵecheta, nambo maloŵe gao gali gangali mate), ŵanganyao agambile kuŵa nti chisawu ipika yaijegamisyidwe (kwipupa, agambile kuŵa ilu-ilupe yangali lunda), akuganichisyaga n'gumilo uliose (mpela wakuŵilanjila ku ngondo) kuti ukwamba ŵanganyao (ligongo lya woga), ŵanganyao ni amagongo, mwakalamukani, pamasile pa ŵalwesile Allah! Ana akugalausyidwa chinauli (kuleka yakuona ni kulupilila unami)?

Soni pati iŵechetedwe kukwao (yanti): “Ikanganani kuti am'bendele chikululuko Ntenga jwa Allah,” akasapombotasyaga mitwe jao, soni mpaka mwaone achisyululaga aku ali nkulikwesya.

Yalumope kwa jamanjao, mwaŵendele chikululuko kapena nkaŵendela, Allah nganaŵa ŵakululuchile. Chisimu Allah jwangaŵa nkwajongola ŵandu ŵakunyosya.

Jamanjao ni aŵala ŵaakutiji (pa kwasalila Answari): “Ngasintola (chipanje chenu) kwapa aŵala (Akusama) ŵali kwa Ntenga jwa Allahﷺmpaka atimbuche.” Kutendaga Allah ni Nsyene imatiilo (yosope ya ipanje) ya kumawunde ni petaka, nambo kuti achinakunaku ngakupata kumanyilila kusyesyene.

Akutiji: “Naga tuujile ku Madina, chisimu jwakuchimbichika nnope (achambaga Abdullah bin Ubayi bin Salulu nnongola jwa achinakunaku), chaakankoposye mwalakwemo jwakunyosyeka nnope (achambaga Muhammadi ﷺ).” Kutendaga Allah ni Nsyene uchimbichimbi, kwisa soni Ntenga Jwakwe ﷺ ni ŵakulupilila, nambo kuti achinakunaku ngakumanyilila.

E jenumanja ŵankulupilile! Ikalluyaluya ipanje yenu ni ŵanache ŵenu kwakuleka kunkumbuchila Allah, sano ŵachaiche mwakutenda yele, basi ŵanganyao niŵataŵe ŵakwasika.

Soni tolani mu ichindu yatumpele nkanichim’bichilile jumo jwenu chiwa, ni kwisa kuŵecheta (mwakudandaula kuti): “Ambuje ŵangu! Uli nganjelewasya kandaŵi kannono kuti ndole sadaka ni mbe mu ŵandu ŵambone!”

Sano Allah nganaŵa auchelewasisye ntima uliose pati jiiche ndema jakwe (jakuwila), soni Allah ni Nkusimanya chenene abali syosope sya yankutenda.

Yosope yaili kumawunde ni yaili petaka ikunswejesyaga Allah, uchimwene wosope wene ni Wakwe soni lumbili losope lwene ni Lwakwe, soni Jwalakwe pa chindu chilichose aŵele Jwakombola.

Jwalakwe ni Ajula jwaŵan'gumbile ŵanganyammwe, basi ŵane mwa jenumanja makafili, ŵane mwa jenumanja soni ŵakulupilila, sano Allah ichindu yankutenda aŵele Jwakuilolechesya.

Agumbile mawunde ni mataka mwakuonaonape, ni ampaanjiile kaoneche kenu, basi ni akakolosyisye kaoneche kenuko, soni Kukwakwe pe ni kwakuujila.

Akumanyilila yaili ku mawunde ni petaka, ni akuimanyilila soni yankuisisa ni yankuijuwula, soni Allah ni Nkuimanya chenene yaili m’mitima.

Ana nganijinyyika ŵanganyammwe abali jaaŵala ŵaŵakanile kalakala? Basi ŵapasyisye makungu ga itendo yao (ya ukafili pa duniya pepano), ni akwete kupata soni ŵanganyao ilagasyo yakupoteka nnope (ku Akhera).

Yalakweyo niligongo lyanti Achimitenga ŵaliji nkwaichilila ni ilosyo yakuonechela, basi niŵatiji (pakuŵecheta mwachalu): “Ana ŵandu (mpela uwwewe) ni mpaka atujongole?” Basi ŵakanile ni kusyulula, nambo Allah nganaŵa pausauchi (wakulajila chikulupi chao), soni Allah ni Jwakupata kwejinji, Jwakulapilidwa kusyesyene.

Ŵandu ŵaakanile akulitwanjilaga yanti ngasaukulidwa (m’malembe). Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Elo! Ngwalumbila Ambuje ŵangu! Chisimu chene chinchiukulidwa, kaneka nikwisa kusalilidwa kwene yamwaliji nkutenda (ku duniya), soni yalakweyo kwa Allah iŵele yakwepepala kusyene.”

Basi munkulupililani Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ kwisa soni Lilanguka lyatutulwisye (Qur’an). Sano Allah abali syosope sya yankutenda aŵele Jwaasimanya chenene.

(Kumbuchilani) lyuŵa lya tachinsonganganya pa Lisiku Lyansongano, lyele ni Lisiku lya kalamusyana (ŵandu ŵa ku Mbepo chakakalamusye ŵa ku Moto majumba gao gaakajile kwinjila akakulupilile). Sano jwachankulupilile Allah ni kutendaga yambone tansiimaachisye ilemwa yakwe, soni takan'jinjisye ku Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo, chakaŵe ŵandamo mwalakwemo kwa yaka ni yaka. Kwele ni kupunda kwekulungwa nnope.

Nambo ŵandu ŵakufuulu ni kanila ma Ȃya Getu ŵanganyao niŵandu ŵa ku Moto, takaŵe ŵandamo mwalakwemo, kaje kusakala nnope malo gakuujila gakwe!

Nganichipatikaneje chipato chilichose ikaŵeje mu lisosa lya Allah, sano jwachankulupilile Allah tan'jongolele ntima wakwe (ku chikulupi chanti: yaimpatileyo yaliji yelembedwe kala ni Allah kuti impate), sano Allah chindu chilichose aŵele Jwaachimanya chenene.

Soni mumpikanilani Allah ni mumpikanile soni Ntenga ﷺ, nambo naga nkugalauka (kuleka yele), basi masengo ga Ntenga Jwetuﷺni kulungusya (utenga) mwakupikanika.

Allah pangali nnungu jwine (jwakuŵajilwa kun'galagatila) ikaŵeje Jwelepejo, soni basi kwa Allah pe ajegamile ŵakulupilila.

E jenumanja ŵankulupilile! Chisimu ŵane mwa achiŵammakwenu ni ŵanache ŵenu ali amagongo ŵenu (ligongo akunnuyaluyaga mpaka kuleka ya Dini), basi mwakalamukani, nambo naga nkwakululuchila, ni kuipwanyila (yayapite) ni kuisiimaasya (kwene m’mitima mwenu Allah tasengwe), basi chisimu Allah ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.

Chisimu ipanje yenu ni ŵanache ŵenu iŵele mayeso (gakun'dinga chikulupi chenu), sano Allah Kukwakwe nikwagali malipilo gamakulungwa nnope.

Basi mun'jogopani Allah mwachinkombolele, soni pikanilani (malamusi) ni nkunde (yankusalilidwa), soni tolani; chiiŵe yambone kukwenu mwachimisyene. Sano ŵaakuŵambasyidwa ku ubaili wa ntima wao, basi ŵanganyao ni ŵali ŵakupunda.

Naga nkunkongosya Allah ngongole jambone (pakutola ipanje yenu petala Lyakwe) tajijonjechesye kukwenu (malipilo gakwe) ni kunkululuchila (ilemwa yenu), sano Allah ni Jwakutogolela kusyene (pakulipila yejinji ku itendo yannono), Mpole nnope.

Jwakumanyilila yakusisika ni yakuonechela, Jwamachili gakupunda, Jwalunda lwakusokoka.

E mmwe Ntume ﷺ! Pati nchalekaga achakongwe (ulombela), basi mwalekani pa eda jao (jajili ndema jakwembecheya panyuma pakulechedwa ulombela, jajikutandila ŵakongwe ali aswejele ku wesi nikwalekaga nkanimwakwaye), soni ŵalanjilani ya (masiku ga) eda. Ni mun'jogopeje Allah M'mbuje gwenu. Nkasimwakoposya m’majumba mwao, nombenao soni akasakopoka (achimisyenepe kwikanila ndema ja eda jili jimasile), ikaŵeje naga ali atesile chakusakala chakuonechela (mpela chigwagwa, apo chinkomboleche kwakoposya). Sano jele ni mipingu ja Allah, mwanti jwataguluche mipingu ja Allah nikuti pamasile paalitendele lupuso nsyene. Ngankumanyilila (chaaŵiichiile Allah jele mipinguji), mwine Allah kuŵa nkuchipatikanisya chindu chine panyuma payele (yakulekanayo chakwilanya chilikati chenu, nikuujilana eda nkanijimale).

Basi pati jiŵandichile ndema jao (jakumalila eda) mwaujilani mwaumbone, kapena lekanganani nao mwaumbone, soni soselani mboni siŵili syakulungamika syakutyochela mwa jenumanja (Asilamu).Ni mpelecheje umboni chenene ligongo lya Allah. Yalakweyo akuundidwa nayo mundu jwaaŵele ali nkunkulupilila Allah ni Lisiku Lyambesi. Sano mundu jwatan'jogope Allah tam'bichile litala lyakopochela (mu ipato).

Soni tampe lisiki m’matala gangaakuganichisya, soni jwatajegamile kwa Allah, basi Jwalakwe tankwanile (kuŵa nkunkamuchisya jwakwe), chisimu Allah ni Jwakwanilisya chisako Chakwe, Allah pamasile paaŵisile chipiimo cha chindu chilichose.

Sano aŵala ŵaakatile tama jakulwala wesi mwa achimmasyeto ŵenu naga nkukaichila (ya ndema jao ja eda), basi eda jao ni myesi jitatu, ni aŵala ŵanganatande kulwala wesi (eda jao iyyoyo soni). Sano aŵala ŵaakwete yiilu ndema jao (ja kumalila eda) ni muchachiŵelechela yiilu yaoyo. Sano mundu jwatan'jogope Allah tan'jepepachisye ichindu yakwe.

Lyele ni lilamusi lya Allah lyaalitulwisye kukwenu, sano jwatan'jogope Allah tansiimaachisye yakusakala yakwe ni kunkuchisya malipilo gakwe.

Mwatamikani (achimmasyeto ŵamwalesileo) mwankutama pemo, yankuti pakulipatila (namuno kuti mwalesile ulombela naga eda jao nkanijimale), soni nkasimwalagasya ŵanganyao kuti mwaaŵane (niaganisye yakutila achimisyene). Soni naaŵaga ŵana yiilu basi mwapani (yosope yakusosekwa pa umi) mpaka aŵeleche yiilu yaoyo. Sano naga ali an'jonjecheesye (ŵanache ŵenu), basi mwapani malipilo gao, soni tamani ntemela wakupikanganana (ya malipilogo) chilikati chenu mwaumbone. Nambo naga nkunonopesyana basi (mwanachejo) tiŵajonjechesye (babao ŵakongwe) ŵane.

Jwakupata atole mwakulandana ni kupata kwakwe, nambo jwaanaandiyisyiidwe lisiki lyakwe, basi atole (kachinandipamuno) mu yampele Allah, Allah jwangankanganika mundu (kutola) ikaŵeje yampeele, Allah taaŵiiche kwepepala panyuma pakunonopa.

Ana soni ŵalingwa-ŵalingwa mwa achimisyene misi ŵaŵanyosyisye lilamusi lya Ambuje ŵao kwisa soni Achimitenga Ŵakwe! Basi ni twaŵalasile chiŵalanjilo chaukali nnope, ni twapele ilagasyo yakunyalaya kusyene.

Basi ni ŵapasisye makungu ga itendo yao, soni kupelelwa ni jaliji mbesi ja itendo yao.

Allah ŵaalinganyichisye ŵanganyao ilagasyo yaukali nnope, basi mun'jogopani Allah, E jenumanja ŵankwete lunda! Aŵala ŵankulupilile! Pamasile paatulwisye Allah kukwenu Chikumbusyo.

Ntenga ﷺ jwaakunsoomela ma Ȃya ga Allah gakusalichisya, kuti ŵakoposye aŵala ŵaakulupilile ni kutendaga yambone kutyochela m’chipi ni kwajinjisya mwilanguka. Sano jwatankulupilile Allah ni kutendaga yambone takan'jinjisye ku Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo, chakaŵe ŵandamo mwalakwemo kwa yaka ni yaka, Allah pamasile pankolochesye jwalakwejo lisiki lyambone nnope.

Allah ni Ajula jwaagumbile mawunde nsano nagaŵili, nombe nalyo litaka yalumope (mataka nsano nagaŵili). Malamusi gakuŵa gali nkutuluka chilikati chakwe (cha mawunde ni mataka) kuti mmanyilile ŵanganyammwe yanti Allah pa chindu chilichose aŵele Jwakombola kusyene, ni yanti Allah amasile paachisyungwile chindu chilichose ni umanyilisi (waachimanya chenene).

E mmwe Ntume ﷺ! Ligongo chichi nkuchitenda kuŵa haraam chindu chaachitesile Allah kuŵa halaal kukwenu? Nkusachilila kwasengwasya achiŵammakwenu (ni ligongo lyakwe ntesile yalakweyi)? Sano Allah ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.

Allah pamasile pam'biichiile ŵanganyammwe lilamusi lya kagopole ka kulumbila kwenu, soni Allah ni Akun'gosa ŵenu, soni Jwalakwe ni Jwakumanyilila nnope, Jwalunda lwakusokoka.

Soni (kumbuchilani) katema kajwasunjisye ngani Ntume ﷺ kwa ŵamo mwa achiŵammakwakwe (Hafswa رضي الله عنهم), basi ndema ja ŵaajijuwile (asilijo kwa Aisha رضي الله عنهم), Allah ni kummanyisya (Ntume ﷺ) yalakweyo, (Ntume ﷺ) jwatagulile (Hafswa رضي الله عنهم) upande wine wanganijo nambo upande wine jwaulesile, basi ndema jajwatagulile yalakweyo (Hafswa رضي الله عنهم) ŵatite: “Ŵani ŵantagulile yele?” (Ntume ﷺ) jwatite: “Andagulile (Allah) Jwakumanyilila nnope, Jwaasimanya abali syosope.”

Naga ŵanaŵaŵilimmwe (Hafswa ni Aisha رضي الله عنهم) ntende toba kwa Allah (pakuleka kunnagasya Ntume ﷺ ni wiwu basi tiiŵe yambone kukwenu, soni tendani chitema) ligongo mitima jenu jipombotele panandi (kusaka kunkanila Ntume ﷺ yajukusaka), nambo naga nkamusyangane pa yakunnagasya Ntumejo r, basi Allah chisimu chene ni Nkunchengeta jwakwe, kwisa soni Jibulilu ni ŵali ŵambone mu (ŵandu) ŵakulupilila, ni Achimalaika konjechesya pele tankamuchisye.

Naga (Ntume ﷺ) ali annesile jenumanja (ulombela), chisimu Ambujegwe mpaka ampe mmalo mwa jenumanja achiŵammakwakwe ŵane ŵambone nnope kumpunda ŵanganyammwe, Asilamu (ŵakulipeleka kwa Allah), ŵakulupilila, ŵakunda malamusi mwakulinandiya, ŵakutenda toba, ŵakutenda ibada nnope, ŵakutaŵataŵa (swaumu), mauli ni ŵali ŵakwe.

E jenumanja ŵankulupilile! Lichingani mwachimisyene kwisa soni maŵasa genu ku Moto wauli sasu syakwe ŵandu ni maganga, pa walakweo pana Achimalaika (ŵakuulolela) ŵakalalisya, ŵamachili, ŵangannyosya Allah pa yaŵalamwile, soni akasatenda (yosope) yaakulamulidwaga.

E jenumanja achimakafili! Ngasin'diŵalanga lelo, chisimu nkulipidwa pa yamwaliji nkupanganya.

E jenumanja ŵankulupilile! Galauchilaani kwa Allah pakutenda toba jisyesyene, chisimu M'mbuje gwenu tansiimaachisye yakusakala yenu, ni kuja kun'jinjisya ku Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo, Lisiku lyangan'jigasya Allah nchesela Ntume (Muhammadi ﷺ) ni ŵandu ŵaŵakulupilile najo imo. Lilanguka lyao lichiŵaga nkwenda paujo pao ni kunkono wao wan'dyo, achiŵechetaga (kuti): “Ambuje ŵetu! Tukwanilichisyani lilanguka lyetu, soni ntukululuchile. Chisimu Mmwejo pa chindu chilichose m'bele Ŵakombola.”

E mmwe Ntume ﷺ! Limbanani nao achimakafili ni achinakunaku, ni mwajumulile ntima, mauto gao ni ku Jahannama, kaje kusakala malo gakuujila gakwe!

Allah apeleeche chilandanyo chaŵandu makafili pa ŵankwao Nuhu ni ŵankwao Lutwi, ŵanaŵaŵiliŵa ŵaliji pasi pa achikapolo ŵaŵili mwa achikapolo Ŵetu ŵambone, nambo ŵaatesile chinyengo (achiŵammakwaowo pakusisa ukafili mu ntima ni kamulana ni amagongo), basi (Achimitumeo) nganiŵakamuchisya (achiŵammakwaowo) chilichose mu (ipotesi) yakuumila kwa Allah, ni yaŵechetedwe (yanti): “Jinjilani ku Moto pamo ni akwinjila.”

Ni apeleeche soni Allah chilandanyo cha ŵandu ŵakulupilila pa ŵankwakwe Firiauna ndema jaŵatite: “Ambuje ŵangu! Mundaŵilani Kukwenu nyumba ku Mbepo, ni munjokole kwa Firiauna kwisa soni itendo yakwe, ni munjokole ku ŵandu ŵalupuso.”

Ni Maryam mwanache jwa Imrani ajula juŵaugosile utukani wakwe, ni twapepelele mwalakwemo (umi) kuumila kwa Nsimu Wetu (Jibulilu ni kupagwa Isa jwangali babagwe),[1] ni jwajitichisye (Maryamujo) maloŵe ga M'mbujegwe ni itabu Yakwe, ni jwaliji soni mu ŵakunda malamusi mwakulinandiya.[2] ——— (66:1) Kajigale ka Maryam chiilu chakupagwa Isa; Allah akuti: “Soni (munkumbuchilani Maryam) ajula jwaŵaugosile utukani wakwe, ni twapepelele mwa jwalakwe (umi) kuumila kwa Nsimu Ŵetu (Jibulilu ni kupagwa Isa jwangali babagwe), ni twantesile jwalakwe ni mwanagwe kuŵa chilosyo kwa iwumbe yosope.” (21:91) Iŵechetedwe yanti: Jibrîl u jwagambile kupepelela umi pa mitima pa Maryam, basi papopo Maryam ŵakwete chiilu changali ŵalume. (66:2) Mu kaŵechete ka Allah kaaŵechete m’ma Ȃya ga (66:11-12). Akusimulila Abȗ Mȗsâ رضى الله عنه yanti: Ntenga jwa Allah ﷺ jwatite: “Ŵajinji mwa achalume ŵakwanilile chenene (pa uchimbichimbi). Nambo mwa achakongwe nganakwanilila chenene ikaŵeje Ȃsiah ŵankwao Firiauna, ni Maryam mwanache jwa Imrân. Soni chisimu kupunda kwa Ȃishah pa achakongwe ŵane kuli chisawu kupunda kwa Tharîd (nkate wa mboga nyama), pa yakulya ine.” (Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 3230)."

Anyakwiche (pa uchimbichimbi ni upile) Ajula (Allah) jwauli mu Nkono Mwakwe uchimwene, soni Jwalakwe pa chindu chilichose aŵele Jwakombola.

Ajula jwaagumbile chiwa ni umi kuti an'dinje (yanti) ana ŵani mwa jenumanja ŵali ŵakolosya kusyene masengo. Soni Jwalakwe ni Jwamachili gakupunda, Jwakululuka kusyene.

Ajula jwaagumbile mawunde nsano nagaŵili mwakusajikanya (line pachanya pa lijakwe, natamuno nnole kwinaniko) ngankuona kutindana kulikose mu kagumbe ka (Allah) Jwaukoto wejinji, basi wilisyani kulola, ana nkujiona midala jilijose?

Soni wilisyani kulola kaŵilikose, chikum'bujile mwasyene kulolako (meso gali) nkuchenga soni galakwe gali pambesi pakupela (nambo so! Nganim'ba nchiweni chilema chilichose).

Soni chisimu chene pamasile patulisalalisye liwunde lya duniya ni nyali (ndondwa), ni tusitesile kuŵa (mwakuumila yenje) yagasomela mashetani. Soni twalinganyichisye ŵangayao ilagasyo ya Moto Wakulapuka.

Soni akwete kupata ŵandu ŵankanile M'mbuje gwao ilagasyo ya Jahannama, kaje kusakala nnope malo gakuujila gakwe!

Ndema jatachiponyedwa mwalakwemo tachikupikana kulilima kwakwe soni aku uli nkutokota kusyene.

Ukusigalaga panandi kuti ukatichekatiche ligongo lya ukali. Ndema jilijose jalikaponyedweje mwalakwemo likuga (lya achimakafili), chaakaawusyeje akuwusunga (Motowo ŵali Achimalaika kuti): “Ana nganam’bichilila nkutetela?”

Takajanjeje (kuti): “Elo, chisimu jwatuichilile nkutetela, nambo twakaaniile, ni twatite: ‘Allah nganatumisya chilichose, nganim'batu jenumanja ikaŵeje mu kupotela kwekulungwa.”

Soni takajileje: “Tungaŵe twapikanile (yaŵatusalilaga ila) kapena kuiganichisya mwalunda, nga nganituŵa mu ŵandu ŵa ku Moto Wakulapuka.”

Basi takajitichisye ileŵi yao (nambo kwitichisyako ngakuja kwakamuchisya), mwanti kutalichila nikwao ŵandu ŵa ku Moto Wakulapuka (kutyochela ku chanasa cha Allah)!

Chisimu aŵala ŵaakun’jogopa M’mbuje gwao akakum’bona, akwete kupata chikululuko ni malipilo gekulungwa.

Soni (kanga) chin'gasise maloŵe genu (gakun'gaamba Muhammadi ﷺ) kapena chin'galochesye papaswela (yalumope), chisimu Jwalakwe (Allah) ni Nkumanyilila yayili m’mitima.

Ana jukamanyilila Jwagumbile? Kutendaga Jwalakwe ni Jwakumanyilila yakunyilila nnope, Jwaasimanya abali syosope!

Jwalakwe ni Ajula jwam'biichiile litaka kuŵa lyakutumika (pa chilichose chankusaka, mpela kwendajenda, kulima ni kutaŵapo yakutaŵataŵa), basi jendani mbali ni mbali syetakalyo soni lyagani mu lisiki Lyakwe (Allah), soni Kukwakwe pe ni kwakuujila (kwenu pa Kiyama).

Ana nkuiona kuti n'di pantunjelele mwanti (Allah) Jwaali kwinani ngaŵa nkuntitimisya nalyo litaka, basi nikuŵa lyalakwelyo lina nkutenganyika (pakuwowochelwa)?

Kapena nkuiona kuti n'di pantunjelele mwanti (Allah) Jwaali kwinani ngaŵa nkuntumichisya chimbunga chasakalawe (nikun'jonanga nasyo sakalawesyo)? Basi ni tinchimanyilila mwachikasaŵelaga chitetelo Changu.

Soni yakuonaonape pamasile paŵaakaaniile aŵala ŵapaujo pao, nambi kwaliji uli kasilika Kwangu (ngati najonasile wosope)?

Ana ngaakuiona ijuni pachanya pao mwaikusapangulila mapapiko ni kugapinda? Pangali jwaakuijangata ikaŵeje (Allah) Jwaukoto wejinji, chisimu Jwalakwe pa chindu chilichose aŵele Jwakulolechesya.

Kapena niŵani aŵala ŵali asilikali ŵenu ŵanti ni kunkulupusya pangaŵaga (Allah) Jwaukoto wejinji? Nganaŵatu achimakafili ikaŵeje ali mu kunyenjeka basi.

Kapena niŵani aŵala ŵampaka ampe lisiki naga Jwalakwe (Allah) ali aumbete lisiki Lyakwe? Nambo ŵanganyao akwendelechela kulikwesya ni kuitila (yakuona).

Ana mundu jwaakwenda chiinamile (akakulola m'bujo jwanti komboleka kugwa) chamakuku ni jwali jwakongoka, kapena mundu jwaakwenda chongochele petala lyagoloka?

Jilani: “Jwalakwe ni Ajula jwaŵan'gumbile (nkakupatikana kalakose), ni ŵam'biichiile kupikana, kulola ni mitima (jaganichisya). Nambo kutogolela kwenu kuŵele kwannonope.”

Jilani: “Jwalakwe ni Ajula jwan'jenesye petaka, soni Kukwakwe ni kutinchisonganganyisidwa.”

(Achimakafili) niakutiji: “Ana nichakachi (chatichikwanilana) chele chilanga (cha Kiyamachi) nam'baga jenumanja nkuŵecheta yakuona?”

Jilani: “Umanyilisi (wa yele) uli kwa Allah pe, sano une ngambile kuŵa nkutetela jwakusalichisya.”

Nambo ndema jatakachione (chilanga cha Kiyamacho) chili dusi (ni ŵanganyao), ngope sya aŵala ŵaŵakanile sichipiilila ni kalaluka (ligongo lya madandausi). Ni kuchiŵechetedwa (mwa kwachindimbula kuti): “Ayi niayilayila yamwaliji nkuiŵilasya (kuti iyiche, sano ni iyiiche).”

Jilani: “Ana nkuiona uli, naga Allah ali anjonasile une pamo ni aŵala ŵandinao (mwankusachila ŵanganyammwe), kapena kututendela chanasa, ana ni ŵani ŵampaka agajokole makafili ku ilagasyo yakupoteka nnope?”

Jilani: “Jwalakwe ni (Allah) Jwaukoto wejinji, tunkulupilile Jwele, soni kwa Jwalakwe pe ni kutujeegamiile. Basi tinchimanyilila (panyuma pakwika ilagasyo kuti) nduni jwali m’kupotela kwakuonechela.”

Jilani: “Ana nkuiona uli, naga mesi genu (gosope) gali gajumilile, ana ni ŵani ŵampaka ayiche nago kukwenu mesi gatutumule?”

Nûn.[1] Nguchilumbila chakulembela (chaakuleembelaga Achimalaika ni ŵane wosope) kwisa soni yaakulembaga. ——— (68:1) Asi harufusi ni chimpepe mu isimosimo ya Qur’an. Ni pangali jwine jwaakumanyilila mate gakwe ikaŵeje Allah pe basi.

Mmwe (Muhammadi ﷺ) nganim'ba ŵamasoka pachindimba cha Ambuje ŵenu (champele, wauli utume).

Soni chisimu nkwete kupata mmwejo malipilo gangamala (ligongo lya kulagasika kwenu pakwenesya utenga).

Soni chisimu mmwe n'di pachanya pandamo jambone nnope.

Basi, sampano tinyyione, nombe nao soni taione.

Yanti ana ŵani mwa jenumanja ŵagaapatile masoka? (Mmwejo kapena ŵanganyao)?

Chisimu Ambuje ŵenu ni ŵaakummanyilila chenene mundu jwaapoteele kuleka litala Lyakwe, soni Ŵalakweo ni ŵaakwamanyilila chenene ŵali ŵakongoka.

Basi ngasimwapikanila ŵakanila.

Akasasachililaga n'di mwaakundilile (pa yakusakala), basi nombe nao ni ankundilile (pa yambone).

Soni ngasimumpikanila jwalijose jwakulumbila-lumbila soni jwakwaluka.

Nkusogoda, jwakwendajenda kupita nchitenda unakunaku.

Jwakusiŵilila yambone, jwakusumba mpika, jwasambi syejinji.

Jwakumula ntima soni panyuma pa yele jwakulipakasya utundu wa ŵane.

(Akulikwesya) ligongo lyakuŵa jwana chipanje ni ŵanache.

Pati gachisoomedwaga kukwakwe ma Ȃya Getu jukasatiji: “Asi ni adisiadisi sya ŵandu ŵandanda.”

Chiitum'biika chimanyilo palupula.

Chisimu Uwwe twalinjile (achimakafili ŵachikuraishio pakwapa chindimba ni kuchikana) yatwatite pakwalinga achinsyene n'gunda, ndema jaŵalumbile kuti takaugungule (isogosi yakwe) kumasikusiku (kuti ŵakulaga akaaona atakwika muŵaŵendile).

Ni nganaŵecheta maloŵe ganti “Nasakaga Allah.”

Nilyaawusyungwile (n'gundao) likungu lyakuumila kwa Ambuje ŵenu kutendaga ŵanganyao ali nnugono.

Basi niwachelelwe uli nti chisawu wegungule.

Basi ni ŵaŵilangene kumasikusiku.

“Laŵililani kun'gunda wenu naga nkusaka gungula.”

Basi ni ŵaŵigwile aku achisongonelanaga.

“Akasan'jinjilila ata panandi kwalakweko lelo masikini jwalijose.”

Ni ŵalaŵilile mwachisindo achiganichisyaga kuti apakombwele (kwasiŵilila masikinio).

Basi ndema jaŵauweni (n'gundao) ŵatite: “Chisimu uwe tusokonechele.”

(Niŵatite soni: “Ngwamba, niwwuwu) nambo kuti uwwe tujiimiidwe.”

Jwakulungamika chilikati chao jwatite: “Ana nganinansalila yanti: ‘Ana uli ngankunswejesya (Allah pakuŵecheta maloŵe ganti: Naga Allah akusaka chitukagungule)?”

Ŵanganyao ŵatite: “Aswejeele Ambuje ŵetu! Chisimu uwwe twaliji ŵakulitenda lupuso (pangankumbuchila Allah).”

Basi ni ŵalolegene aku achidandaulanaga (pakupulisyana yaagajima masikini).

Ŵanganyao ŵatite: “Kutapana kwetuwe! Chisimu uwwe twaliji ŵakusumba mpika (paganisya yagajima masikini).”

“Mwine Ambuje ŵetu kuŵa nkututindanyichisya ni (n'gunda) wambone nnope kupunda walakweu, chisimu uwwe kwa Ambuje ŵetu tukusachilila (chikululuko Chakwe).”

Mwele ni mwaikasaŵelaga ilagasyo (ya pa duniya), nambo ilagasyo ya ku Akhera ni yaikulungwa nnope ingaŵe ŵamanyililaga.

Chisimu ŵakun'jogopa Allah akwete kupata kwa Ambuje ŵao Matimbe Gachindimba (Mbepo).

Ana twatende Asilamu nti chisawu akuleeŵa (pakwalipila mwakulandana)?

Chipali chichi kukwenu! Ana nkwiilanya chinauli?

Kapena nkwete chitabu chankusoomaga nkati mwakwe.

Yanti chisimu nkwete kupata mu lyele (lisiku lya Kiyamalyo) yankuisaka?

Kapena nkwete ŵanganyammwe ilanga Kukwetu yakuja kwika mpaka lisiku lya Kiyama, yakuti chisimu ŵanganyammwe chinchipata yankulijiilanyichisya?

Mwawusyani kuti ŵani mwa ŵanganyao ŵali nnongola jwatachajimila pa yalakweyi?

Kapena akwete ŵanganyao ŵakamusyangana nao? Basi ayiche naotu ŵakamusyangana naowo naga akuŵecheta yakuona.

(Kumbuchilani) lisiku lya luchiunukulidwa Lusonjo (lwa Allah) ni tachiŵilanjidwa (achinakunaku) kuti atende sijida (kunsujudila Allah) nambo ngasakombola.

Meso gao gachiteteŵala, ni kuchaunichila kunyosyeka. Nambo posepo ŵaliji nkuŵilanjidwa kuti asujudu (kuswali) ali ŵambonembonepe (ku duniya).

Basi munekani ni akukanila aji abaliji, chitwajigale mbolembole (wa ku ipotesi) kupitila m’matala gangaakugamanyilila.

Soni ngamba kwalechelesya ŵanganyao, chisimu mpango Wangu uŵele wakulimbangana.

Kapena nkwajuga malipilo (pakulungusya utenga), mwanti ŵanganyao ni akusitopelwa nasyo ngongole?

Kapena akwete (chitabu) chakusisika, mwanti ŵanganyao niakulemba?

Basi pilililani ku ulamusi wa Ambuje ŵenu (wakwalechelesya achimakafili), mwanti ngasim'ba mpela nsyene somba (Yunusu pakwanguya kwakasilichila ŵandu ŵakwe), ndema jajwaŵilasile (Ambujegwe) juli jwakutaŵika ni madandausi.

Ukaŵa kunsimana ukoto wakuumila kwa M’mbujegwe jukaponyedwe pantetete juli jwanchesela.

Basi Ambujegwe ŵansagwile ni kuntenda kuŵa jumpepe mwa ŵandu ŵambone.

Soni chisimu aŵala ŵakufuulu akusigalaga panandi kuti antelesyasye ni meso gao (ligongo lya kunchima) ndema jaakuchipikana chikumbusyo (Qur’an), ni akutiji: “Chisimu jwalakwe (Muhammadi ﷺ) jwamasoka.”

Ni nganijiŵa jalakwe (Qur’aniji) ikaŵeje chikumbusyo ku iumbe yosope.

Chakusimichika (kwika kwakwe)!

Ana chakusimichika (kwika kwakwe) nichichi?

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya chakusimichika (kwika kwakwe)? (Jeletu ni Kiyama).

Ŵanya Asamuda ni Adi ŵakaaniile ya chagunda ntima (Kiyama).

Mwanti ŵanya Asamuda ŵajonanjidwe ni n'gumilo wakupelenganya nnope.

Sano ŵanya Adi ni ŵajonanjidwe ni mbungo jakusisima nnope soni jamachili gakupelenganya.

(Allah) ŵajitumisye kukwao yilo nsano naiŵili ni muusi nsano nautatu mwakulundanya, mwanti nkaweni ŵandu mwalakwemo ali jajaja! Nti chisawu mapata ga itela yatende gangali chachipali nkati mwakwe.

Nambi kwali nkum'bona mwa ŵanganyao jwalijose jwasigele?

Nombe Afiriauna kwisa soni ŵandu ŵa paujo pakwe ni achinsyene misi jajapitikusyidwe (ŵandu ŵa Lutwi) ŵayiche ni ilemwa.

Sano (ŵaliose mwa ŵanganyao) ŵannyosyisye Ntenga jwa M’mbuje gwao, basi (Allah) ni jwaakwembekenye ni ilagasyo yakupelenganya nnope.

Chisimu Uwwe ndema jagaagumbalile mesi (pachigumula cha Nuhu), twankwesisye ŵanganyammwe m’chombo chakwenda (mwakujajaŵala).

Kuti tuchitende kuŵa chikumbusyo kukwenu, ni kuti lijisunje (jele abaliji) liwiwi lyakupikanichisya.

Basi pandema jalichigombedwa lipenga n'gombo umpepe.

Nombe litaka ni matumbi ni kutyosyedwa m’mangwakwe kaneka ni kusyajidwa nsyago umo.

Basi lyele lisikulyo chichipatikana chakupatikana (Kiyama).

Ni lichipapuka liwunde, mwanti lyalakwe palyele lisikulyo lichiŵa nyangwinyangwi (ngalimba).

Ni Achimalaika tachiŵa ali mungulugulu mwakwemo, soni pachanya pao lyele lisikulyo (Achimalaika ŵakwana) nsano naŵatatu, tachitwichila Arishi ja Ambuje ŵenu (Chindanda Chaulungu).

Lyele lisikulyo tachiika namwe (ku magambo), pangali chilichose chankasasisaga jenumanja chachichisisika.

Sano mundu jwatachipedwa chitabu chakwe chakunkono wakwe wan'dyo, basi tachiti: “Eni! Soomani chitabu changu!”

“Chisimu une (ku duniya) nasimichisyaga yanti tinjisimangana nacho chiŵalanjilo changu.”

Basi jwalakwe tachiŵa mu ndamo jakusengwasya.

Mu Mbepo Japenani.

Isogosi yakwe yakuŵandichila (yangasausya kaŵa).

(Tachasalila kuti): “Lyagani soni mwagani mwakusengwa ligongo lya ayila imwalongwesye m’moŵa gagaapite (kala ku duniya).”

Nambo kwa mundu jwatachipedwa chitabu chakwe cha kunkono wakwe wanchiji, basi tachiti (pakudandaula): “Nkongwene! Nabola nga nganimbedwa chitabu changu!”

“Ningaatende ngachimanya chiŵalanjilo changu!”

“Ha! Nabola chiwa chila chikaŵe chipelela (changu ni ngaujila soni ku umi)!”

“Nganichingamuchisya chipanje changu.”

“Gaanjonasichile machili gangu (gakulichenjelela).”

(Kuchiŵechetedwa kuti): “Munkamulani soni muntaŵe makongwa.”

“Kaneka ni mumponye ku Moto Waukali.”

“Kaneko muntaŵikanye m’malundelunde (ga unyolo), ulewu wakwe makono makumi nsano nagaŵili (70).”

Chisimu jwalakwe jwaliji jukaakunkulupilila Allah Jwakuchimbichika nnope.

Soni nganaŵa jwakuchisya yagaliisya masikini.

Basi nganakola jwalakwejo lelo kwekuno nsyoŵe (jwakunkamuchisya).

Namuno yakulya ikaŵeje uwowu (wakusulula m’maŵanga ga ŵandu ŵa ku Moto).

Pangali ŵatachiulya ikaŵeje ŵakulemwa.

Basi nguilumbila yankuiwona.

Ni yangankuiwona.

Chisimu jalakwe (Qur'aniji) liŵele liloŵe lya Ntenga Jwakuchimbichika (Jibulilu).

Ni nganijiŵa jalakwejo liloŵe lya nkwimba chilaanga, yannonope ni yankuikulupilila.

Soni ngaŵa liloŵe lya abimbi, yannonope ni yankukumbuchila.

(Jiŵele) jakutulusyidwa kuumila kwa M'mbuje jwa iwumbe yosope.

Soni ingaŵe kuti (Muhammadi ﷺ) jwalukenye Kukwetu unami winewakwe.

Chisimu tukankwembekenye mwamachili.

Kaneka nitukakatile kwene mwa jwalakwejo ntasi (wakwe waumi nikuwa).

Mwanti nga nganapatikana jwalijose mwa jenumanja jwakun'gosa (ku ipotesi Yetu).

Soni chisimu jalakwe (Qur’ani) jiŵele chikumbusyo kwa ŵakun'jogopa (Allah).

Sonitu Uwwe tukumanyilila kusyene yanti mwa ŵanganyammwe mwana ŵakanila.

Soni chisimu jalakwe (Qur’ani) jichiŵa jakwadandaulikasya kusyene achimakafili (ku Kiyama ndema jatachiuwona ntendele wa ŵajikuya ni ipotesi ya ŵajikana).

Soni chisimu jalakweji jiŵele jakuona kusyesyene.

Basi liswejesyani lina lya Ambuje ŵenu Ŵakuchimbichika nnope.

Jwawusisye nkuwusya (mwachipongwe) yailagasyo yakupatikana (kuti: Tiyipatikane chakachi?).

Kwa achimakafili pangali jwampaka ayisiŵilile.

Yakuumila kwa Allah Nsyene Makwelelo.

Akasakwelaga Kukwakwe Achimalaika ni Jibulilu jwakwe. (Tiyichipatikana ilagasyoyo) mu lisiku (lya Kiyama) lyalili chipiimo chaulewu wakwe yaka yakwana masausande makumi nsano (50,000).

Basi pililani kupilila kwambone.

Chisimu ŵanganyao akuiwona (ilagasyoyo) kuti ili kwanaula (yangaŵa nkupatikana).

Nambo Uwwe tukuiwona kuti ili dusi (kupatikana).

Lisiku lya lichiŵa liwunde chisawu ntofu wenyelenyenduche.

Nombe matumbi gachiŵa chisawu litonji (pa kaululuche kakwe).

Soni nsyoŵe ngasaja kuwusya ya nsyoŵe jwakwe.

Namuno kuti tachipedwa lipesa lyakuonegana (mwanti mundu nikwaona babagwe, ŵanagwe ni ŵaulongo, nambo ngasakombola kwaŵechetekasya namuno kwaŵenda chikamuchisyo), jwakuleŵa tachilajila ali aliombwele ku ilagasyo ya lyele lisikulyo pakutola ŵanagwe.

Kwisa soni ŵankwakwe ni nchimwenegwe.

Ni ŵalukosyo lwakwe ŵaŵaliji nkunsunga.

Ni yosope yayili pachilambo (kupeleka kwa Allah), kut in'jokole.

Nambo kwapi! (Nganikuŵa kun'jokwele kuliwombola kwakweko), chisimu walakweo ni Moto Wakolela (mwamachili).

Wakusupula mwanakamo lipende lyamuntwe.

Uchiŵa uli nkum'bilanga mundu jwa ŵachitundumalile chikulupi ni kunyosya.

Ni ŵasonganganyisye (chipanje) ni kusalasya (mwakusalasya ata Zaka ngatola).

Chisimu mundu agumbidwe kuŵa jwakupapamba kusyene (jwangapilila).

Pati impatile yakusakala akasaŵa jasajasa.

Nambo pati impatile yambone akasaŵa jwaugaga.

Ikaŵeje ŵakuswali.

Aŵala ŵanya ŵaakuŵa pa swala syao ali nkwendelechela (kusiswaliswali).

Ni aŵala ŵamuli nchipanje chao mwana liunjili lyachimanyichile.

Lyakumpa nkuŵenda ni nkwimidwa jwakwe (ligongo lyakulisiŵilila kuŵenda).

Ni aŵala ŵaakwitichisya ya Lisiku Lyamalipilo.

Ni aŵala ŵanya ŵaakuŵa nkuijogopa ilagasyo ya M’mbuje gwao.

Chisimu ilagasyo ya M’mbuje gwao nganiyiŵa yati kulupuka nayo (mundu jwakusakala).

Ni aŵala ŵanya ŵaakuŵa ali nkuugosa utukani wao (pangatenda yansese).[1] ——— (70:1) Akusimulila Sahl bin Sa‘d رضى الله عنه yanti : Ntenga jwa Allah ﷺ jwatite: “ Jwalijose jwatasunjile une malo gagali chilikati cha ndewu ni masharubu (pakamwa), ni malo gagaili chilikati changongolo syakwe (utukani), une tinansunjile Mbepo.” (Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No.6109).

Ikaŵeje kwa achiŵammakwao kapena (mateeka) gagapatile magasa gao gakun'dyo; basi chisimu ŵanganyao (pa yalakweyo) nganaŵa agambidwe.

Nambo ŵatasache yangaŵaga yele, basi ŵanganyao niŵali ŵakusumba mpika.

Ni aŵala ŵanya ŵaakuŵa ali nkusunga chenene amana syao kwisa soni ilanga yao.

Ni aŵala ŵanya ŵaakuŵa ali nkwimilichika pakupeleka umboni wao.

Ni aŵala ŵanya ŵaakuŵa ali nkwendelechela kusigosa swala syao (pakusiswaliswali).

Ŵanganyao tachiŵa m’Matimbe ga ku Mbepo ali nkupedwa uchimbichimbi.

Ana chipali chichi kwa aŵala ŵaakufuulu chaakukangamalila kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ ali atunjile meso)?

(Ni kutama) nganyanganya chakun'dyo ni kunchiji (kwenu nambo ningakuuya yankwasalila)!

Ana jwalijose mwa jamanjao akukolaga tama janti takajinjisyidwe ku Litimbe Lyachindimba (ku Mbepo)?

Ngwamba! Chisimu Uwwe twagumbile ŵanganyao kuumila mu yaakuimanyilila (gagali mesi).

Basi ngunnumbila M'mbuje jwa kungopoko ni kungapililo kosope (kwa lyuŵa, mwesi ni ndondwa), kuti chisimu Uwwe tuŵele Ŵakombola.

Kuti twagalausye (nikwikanao ŵane) ŵambone kwapunda ŵanganyao, sonitu Uwwe nganituŵa ŵanti nikupundidwa (ni chilichose).

Basi mwalekani agambeje kuweweta yangali mate ni kupita nching'anda, mpaka chasimangane nalyo Lisiku lyao alila lyaakuŵa ali nkupedwa chilanga (cha kwisa kwakwe).

Lisiku lyatachikopokangana m’malembe mwachitema chisawu ŵanganyao akuutuchila ku (isanamu yao) yaisimichidwe.

Meso gao gali gateteŵele, kwaluka kuli kwaunichile, lyalakwelyo ni Lisiku alila lyaŵaliji nkupedwa chilanga (cha kwisa kwakwe).

Chisimu Uwwe twantumisye Nuhu ku ŵandu ŵakwe (ni kuntenda kuti): “Mwatetelani ŵandu ŵenu nkaniyayichilile ilagasyo yakupoteka nnope.”

Jwalakwe jwatite: “E ŵandu ŵangu! Chisimu une ninkuntetela jwenu jwakuonechela.”

“Mun'galagatilani Allah ni kun'jogopa soni mumbikanilani une.”

“Tankululuchile sambi syenu ni kunchelewasya kwikanila ndema jajikolanjidwe (kuŵa mbesi ja umi wenu), chisimu ndema ja Allah (jakuwila mundu) pati jiyiche, jangaŵa nkujichelewasya ingaŵe mwamanyililaga.”

Jwalakwe jwatite: “Ambuje ŵangu! Chisimu une mbele ndili nkwaŵilanjila ŵandu ŵangu chilo ni muusi.”

“Nambo kuŵilanjila kwanguko nganikwajonjechesya (chilichose) ikaŵeje kutilape.”

“Soni chisimu une ndema jilijose jimbele ndili nkwaŵilanjila (Kukwenu) kuti mwakululuchile, aŵele ali nkuŵika yala yao m’mawiwi mwao ni kuliunichilaga nguwo syao, soni aŵele ali nkuchalila (kutenda makani), ni alikwesisye kulikwesya kusyene.”

“Kaneka une chisimu naŵilanjiile ŵanganyao mwakunyanyika.”

“Kaneko chisimu une nagombelesye kukwao, soni ni nasongonele mwaasili.”

“Basi ni natite: ‘Mum'bendani chikululuko M'mbuje gwenu, chisimu Jwalakwejo juŵele Jwakululuka kusyene.”

“Juntuluchisye wula mwawinji.”

“Ni jun'jonjechesye chipanje ni ŵanache, ni kum'bichila migunda, ni kum'bichila soni sulo.”

“Chipali chichi kukwenu changampela Allah uchimbichimbi (pakun'galagatila Jwele Jikape)!”

“Kutendaga pamasile pan'gumbile mu kaŵe kakulekangana-lekangana kane panyuma pa kane!”

“Ana ngankuyiona yatite kagumbe Allah mawunde nsano nagaŵili mwakusajikanya?”

“Ni auŵisile mwesi mwalakwemo kuŵa lilanguka, ni aliŵisile lyuŵa kuŵa nyali?”

“Soni Allah ammesisye (pakun'gumba) kuumila mwitaka mwammela.”

“Kaneka tachim'buchisya m’momo (panyuma pakuwa), ni kwisa kunkoposya mwanakamo (pa Kiyama).”

“Soni Allah am'biichiile litaka kuŵa chakutandika.”

“Kuti n'jendejejendeje palakwepo m’matala gakusapanguka.”

Nuhu jwatite: “Ambuje ŵangu! Chisimu ŵanganyao anyosisye une, ni ankuyiye ajula jwangaŵa nkun'jonjechesya chipanje chakwe ni ŵanache ŵakwe (chilichose) ikaŵeje kupelelwape.”

“Ni atesile malindi gamakulungwa nnope.”

“Soni aŵele ali nkuti: ‘Ngasinneka (galagatila) milungu jenu ata panandi, ngasinnogwa kwaleka Awadda, Asuwa'a, Ayagh'utha, Aya’uka ni Anasra.”

“Soni ŵanganyao pamasile paŵasokonesye (ŵandu) ŵajinji, ni ngasimwajonjechesya ŵakulitenda lupuso (chine chakwe) ikaŵeje kupotelape.”

Ligongo lya ilemwa yao ŵamisyidwe (m’mesi) ni kwinjisyidwa ku Moto, soni nganansimana jwalijose jwanti ni kwakulupusya jwangaŵaga Allah.

Soni Nuhu jwatite: “Ambuje ŵangu! Ngasimunneka pa chilambo pano ata jumo mwa makafiliŵa.”

“Chisimu Mmwe naga nkwaleka ŵanganyao taŵe ali nkwasokonesya achikapolo Ŵenu, soni ŵanyao ngaŵa nkuŵeleka (mwanache jwambone) ikaŵeje jwakusakasya nnope, jwakanila kusyene.”

“Ambuje ŵangu! Mungululuchilani une ni achinangolo ŵangu, ni jwalijose jwaajinjile m’nyumba mwangu ali jwakulupilila, kwisa soni ŵakulupilila ŵachilume ni ŵachikongwe (wosope), ni ngasimwajonjechesya ŵakulitenda lupuso (chine chakwe) ikaŵeje chonasikope.”

Jilani (mmwe Muhammadi ﷺ): “Ijuwulidwe kukwangu yanti likuga line lya majini lyapikanile (Qur’an), basi ni gatite (pakugasalila majini gajao): ‘Chisimu uwwe tupikene Qur’an jakusimosya.

Jikongolela kuchongoko mwanti tujikulupilile, soni nganituŵa tum’bwanganyisye M’mbuje gwetu ni chilichose.

Soni chisimu Uchimbichimbi wa M’mbuje gwetu unyakwiche kusyene, nganijulitendela ŵankwakwe namuno mwanache.

Soni chisimu jwam’bwawate mwetuwe jwaliji nkum'bechetela Allah yaukoleko wakunaula.

Soni chisimu uwwe twaliji nkuganichisya yanti mundu ni lijini ngaŵa nkum'bechetela Allah yaunami.

Soni chisimu achalume ŵachiŵandu ŵaliji nkulijuya mwa achalume ŵachijini, basi niŵaliji nkwajonjechesya kusumba mpika pasambi.

Soni chisimu ŵanganyao ŵaiche mwaganisya mwamwaganichisyaga ŵanganyammwe kuti Allah ngaŵa nkutumisya (ntume) jwalijose (kuŵandu ni majini).

Soni chisimu uwwe twasachilile kuja kwika kwinani, nambo twakusimene kuli kugumbele achilonda ŵamachili (ŵachilaika) ni yenje (yandondwa).

Soni chisimu uwwe (kala) twaliji nkutama mwalakwemo m’malo mwakupikanila (abali syakwinani), nambo jwatasache kuja kupikanila sanojino, takachisimane chenje (chandondwa) chili chin'juŵilile.

Soni chisimu uwwe ngatukumanyilila kuti, ana akusachiilidwa yangalumbana ŵali pa chilambo kapena M’mbuje gwao jukwasachilila chongoko!

Soni chisimu mwetuwe mwana ŵane ŵambone, nambo ŵane mwetuwe nganaŵa iyyo. Tuŵele (mikutula ja) matala gakulekangana-lekangana (ga dini).

Soni chisimu uwwe twaimanyi kusyene yanti ngaŵa nkunnepelaasya Allah (kutupa ilagasyo) pa chilambo pano, soni ngaŵa nkunnepelaasya pakutilila (kwinani).

Soni chisimu uwwe ndema jatuchipikene chongolo (Qur’an) tuchikulupilile, basi jwatankulupilile M’mbujeegwe nikuti ngajogopa kupungusyidwa (yambone yakwe) kapena kutwichidwa (nsigo wa sambi sya jwine).

Soni chisimu mwetuwe mwana Asilamu ni mwana ŵane mwetuwe ŵapombotale (kuleka litala lyagoloka lya Usilamu). Sano ŵajinjile mu Usilamu, basi ŵanganyao ni ŵalungeme ku chongoko.”

Nambo aŵala ŵapombotele (kuleka Usilamu), nikuti chachiŵa sasu sya ku Jahannama.

Soni mwanti ingaŵe ŵajimilichiche (akupombotalao) petala (lya Usilamu), chisimu tungaamwesisye mesi gamajinji (nga nganalajila chilichose).

Kuti twalinje muwele (ukotowo yanti: Ana chapitilisye Usilamu kapena chakufulu)? Sano jwatakutundumalile kunkumbuchila M’mbujeegwe (Allah), tan'jinjisye ku ilagasyo yakusausya nnope.

Soni chisimu misikiti nsyene jwakwe ni Allah, basi ngasimun'galagatila jwalijose pampepe ni Allah.

Soni chisimu ndema ja jwajimi kapolo jwa Allah (Muhammadi ﷺ pa swala) achim'bombaga (Allah), ŵasigele panandi (achimajini) kuti ammate (ligongo lya winji nnope ni kunyambatikana pakusaka kupikanila Qur’an).

Jilani: “Chisimu ngun'galagatila M'mbuje gwangu pe, ni ngangum'bwanganya Najo julijose.”

Jilani: “Chisimu une nganingola kukwenu (machili gakumpela) isausyo kapena chongoko.”

Jilani: “Chisimu une ngaŵa nkuunjokola jwalijose (ku ipotesi ya) kuumila kwa Allah (naga ndili nannyosisye), soni ngaŵa nkupata kwakutilila kwangaŵaga Kukwakwe.

Ikaŵeje kulungusya (yakuona) ya kuumila kwa Allah ni utenga Wakwe (gele ni machili gangwete une), sano jwatannyosye Allah ni Ntenga Jwakwe ﷺ; basi chisimu uŵele wakwe jwalakwejo moto wa Jahannama, chakaŵe ŵandamo mwalakwemo yaka-yaka.”

Kwikanila ndema jataachiiwona yaakuŵa ali nkupedwa chilanga (cha kwika kwakwe), pele nipatachimamyilila (yanti) ana ŵani ŵaakwete nkwaakamuchisya jwangali machili ni ŵaali chiŵalanjilo channono.

Jilani: “Ngangupata kumanyilila kuti ana ili pakuŵandika (ipotesi) yankupedwa chilangayo kapena Ambuje ŵangu tayiŵiichile ndaŵi jelewu!”

(Jwalakwe ni) Nkumanyilila yakusisika, basi ni jwangailosya yakusisika Yakweyo kwa jwalijose.

Ikaŵeje Ntenga jwansagwile, basi chisimu akasam'biichilaga m'bujo mwakwe ni munyuma mwakwe (Achimalaika) ŵakunnonda-londa.

Kuti amanyilile (Ntengajo) yanti pamasile paŵaalungwisye (Achimitenga ŵane wosope) mautenga ga M’mbuje gwao, soni nikuti (Allah) ayisyuungwiile yali nayo (paaimanya chenene), soni ni akusenye chiŵalanjilo cha chilichose.

E, mmwe ŵan'diŵijiiliile mu nguwo!

Jimani chilo (kuswali) ikaŵeje kandaŵi kannono.

Litika lyakwe (½), kapena mpungusye mwitikamo panandi.

Kapena n'jonjechesye petikalyo, ni nsoomeje Qur’an mwaakosoŵalila.

Chisimu Uwwe chituntuluchisye mmwejo liloŵe lyausito.

Chisimu kwimuchila chilo (kuswali) nikwakuli kwakwinjilisya nnope (mu ntima), soni yakuŵecheta yakwe ikasaŵaga yagoloka kusyene.

Chisimu mmwejo muusi nkwete ipaka yejinji.

Ni likumbuchilani lina lya Ambuje ŵenu (Allah pakulikolanga), soni lipelekani Kukwakwe nalipelekape.

M'mbuje jwa kungopoko ni kungapililo, pangali nnungu jwine (jwakuŵajilwa kun’galagatila) ikaŵeje Jwalakwe, basi muntendani kuŵa Nkun'jegama.

Soni pililani pa yaakuŵecheta (achimakafili), ni mwaŵambalani kuŵambala kwambone.

Soni munekaani Une ni ŵakanila achinsyene ukoto (wa duniya), gambani kwalechelela panandipe (timalane nao).

Chisimu Kukwetu kwana matondolo gakulimbangana ni Moto Waukali.

Ni yakulya yakwama (palukosi) kwisa soni ilagasyo yakupoteka nnope.

Lisiku lya lichitenganyika litaka kwisa soni matumbi, ni gachiŵa matumbigo chisau liunjili lya nsanga wakupwelembwesuka.

Chisimu Uwwe tutumisye kukwenu Ntenga (Muhammadi ﷺ) kuŵa mboni pa jenumanja, mpela yatwatite pakutumisya kwa Afiriauna Ntenga (Musa).

Nambo Afiriauna ŵannyosyisye Ntengajo, basi ni twaakwembekenye ni ilagasyo yakandapala kusyene.

Ana chin'digose chinauli (ku ipotesi) naga nkulikanila Lisiku lyalichitendekasya ŵanache kola wuuli?

Liwunde lichipasuka mu lyele Lisikuli (ligongo lya kogoya kwakwe), chilanga Chakwe (Allah) chichiŵa chakutendekwa (mwangalepeleka).

Chisimu galakwe (ma Ȃyaga) gaŵele chikumbusyo, basi jwaakusaka aliikolochesye chilepe litala lyakuujila kwa M'bujegwe.

Chisimu Ambuje ŵenu akumanyilila yanti mmwejo (Muhammadi ﷺ) nkwima (kuswali) mwakunandipila pa ipande iŵili mu ipande itatu yaachilo (⅔), kapena litika lyakwe (½), kapena chimo mu ipande itatu (⅓), pamo ni likuga lya aŵala ŵan'di nao, sano Allah ni Jwaakupimila chenene (ulewu wa) chilo ni muusi, jwaimanyi yanti nganim'ba nkukwanisye kupimila kusyesyene (nikuswali mwannamulile, niligongo lyakwe n'gamba kuswali chilo chosope), basi ankululuchile (pakuusyaausya lilamusili). Kwaligongo lyele; soomagani chachijepepele chakuumila m Qur’an. Jwaimanyi yanti ŵane mwa jenumanja tachiŵa ŵakulwala, soni ŵane tachiŵa ali nkwendajenda pa chilambo kupita nchisosasosa umbone wa Allah, soni ŵane tachiŵa ali nkuputa ngondo petala lya Allah, basi soomagani chachijepepele chakuumila mwele (mu Qur’animo), ni n'jimicheje Swala mwakolosya ni kutolaga Zaka, soni munkongosyeje Allah ngongole jambone. Soni chambone chilichose chankulilongochesya mwachimisyene tinkachisimane kwa Allah chili chambone nnope ni chamalipilo gekulungwa kusyene. Ni mum'bendagani chikuluko Allah, chisimu Allah ni Jwakululuka kusyene, Jwachanasa channope.

E, mmwe ŵan'diunichile nguwo!

Jimani ni mwaatetele (ŵandu).

Soni Ambuje ŵenu (Allah) mwakusyaani.

Soni nguwo syenu siswejesyani.

Soni yakusakala (mpela isanamu) iŵambalani.

Soni ngasimumpa (jwinejwakwe chindu) ni ligongo lyakuti mpochele yejinji.

Soni ligongo lya Ambuje ŵenu (Allah) pililani.

Basi ndema jalichigombedwa lipenga.

Lyele lisikulyotu lichiŵa lisiku lyakunonopa kusyene.

Kwa achimakafili ngasiliŵa lyakwepepala.

Munekaani ni mundu jwanan'gumbile jikajikape.

Ninampele ipanje yejinji.

Ni ŵanache ŵakuŵanajo.

Ni nankolochesye (ndamo jakwe) kunkolochesya kwambone nnope.

Panyuma pakwe jukolaga tama janti ndili nan'jonjechesye.

Kwapi! Chisimu jwalakwejo jwaliji nkugakanila maaya Getu.

Chingankanganichisye ku ilagasyo yakusausya kuikwela.

Chisimu jwalakwe jwachetelele (yatajile paajigamba Qur’an) ni jwapimiile.

Basi julwesedwe, ana jwapimiile chantiuli!

Soni julwesedwe, ana jwapimiile chantiuli!

Kaneka ni jwalolite (ŵandu).

Kaneko ni jwautile sinya ni kusakasya kungope (kulosya ukali).

Kaneko soni jwachitundumalile (chikulupi) ni kulikwesya.

Ni jwatite: “Nganijiŵatu jalakwe (Qur’aniji) ikaŵeje usaŵi waukupocheledwa (kuumila kwa asaŵi ŵakala).”

“Nganijiŵatu jalakwe (Qur’aniji) ikaŵeje maloŵe ga mundu.”

Sampano tinan'jinjisye ku Saqara.

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya Saqara?

(Weletu ni Moto) wangasigasya (chilichose chachiponyedwemo) soni wangachileka (kuti chikopoche).

Wakutinisya ni kuŵiilisya lipende.

Pa walakweo pana (Achimalika ŵakuugosa) ŵakwana likumi kwisa nsano nancheche (19).

Ni nganitwaaŵiika akuuloleela Moto ikaŵeje Achimalaika, soni nganituchiŵiika chiŵalanjilo chaocho ikaŵeje kuŵa mayeso gakwalinjila achimakafili, kuti asimichisye ŵandu ŵaŵapedwile chitabu (ya chiŵalanjilochi), ni kuti soni ajonjechesye chikulupi chao ŵandu ŵaakulupilile, soni kuti akakaichila ŵandu ŵaŵapedwile chitabu ni ŵakulupilila, ni kuti soni aŵala ŵamuli m’mitima mwao mwana ulwele (wa unakunaku) ni achimakafili ajileje: “Ana Allah akusaka chichi pachilandanyo chalakwechi?” Iyyoyopeyo niyaakutiji Allah pa kunnechelela kusokonechela jwansachile ni kun'jongola jwansachile. Ni pangali ŵaakumanyilila mikutula ja asilikali ŵa Ambuje ŵenu ikaŵeje Jwelepejo. Ni nganiuŵa Walakwe (Motowo) ikaŵeje chikumbusyo kwa ŵandu (cha kwatetela nacho).

Ngwamba! Nguulumbila mwesi.

Ni chilo ndema jachikutyoka (pakucha).

Ni kumasikusiku ndema jakukulanguka.

Chisimu Walakwe (Motowo) uŵele limpepe (m’makungu) gekulungwa nnope.

Chitetelo kwa ŵandu.

Kwa jwalijose mwa jenumanja jwaasachile kuti alongolele (pakutenda yambone) kapena kusigalila (pakupanganya yakusakala).

Mundu jwalijose tachiŵa uwombosi wakuliombolela ku (yakusakala) yaŵapanganyisye (pakutaŵidwa ku Moto).

Ikaŵeje aŵala ŵakunkono wan'dyo.

(Chachiŵa) m’Matimbe ga ku Mbepo achiwuusyanaga.

Ya (ŵandu) ŵakuleŵa.

“Ana ni chichi chachin'jinjisye ŵanganyammwe ku Saqara?”

(Pakwanga) chachitiji: “Nganituŵa mwa akuswali.”

“Soni nganituŵa nkwaaliisya masikini.”

“Ni twaliji nkutiŵila (mu sambi) pamo ni akutiŵila.”

“Ni twaliji soni nkukanila ya Lisiku Lyamalipilo.”

“Mpaka chatuichilile chiwa.”

Basi ngasichija kwakamuchisya ŵanganyao chondechonde cha akuchondelela.

Ana chipali chichi kukwao chikwatendekasya kuchitundumalila chikumbusyo (Qur’an)?

(Kakwipuche kakwe kuti akajipikana Qur’an) gamba kuŵa ŵanganyao mpela mbunda (syamwitinji) syasikwipusyidwe.

Syasikutila lisimba.

Yeti mundu jwalijose mwa ŵanganyao akusakaga ali apedwile ikalakala yeunukule-unukule (kuumila kwa Allah kutendela umboni yakuŵecheta Muhammadi ﷺ).

Ngwamba! Nambo kuti ŵanganyao ngaakujijogopa Akhera.

Ngwamba! Chisimu jalakwe (Qur’aniji) jiŵele chikumbusyo.

Basi jwaakusaka taalikumbusye najo.

Ni nganaŵa alikumbwisye ŵanganyao ikaŵeje naga Allah ali asachile. Jwalakwe ni jwaali Jwakuŵajilwa kogopedwa soni ni Nysene chikululuko.

Ngulilumbila lisiku lya Kiyama.

Ni nguulumbila soni ntima wakuliigamba.

Ana akuganichisya mundu kuti ngaŵa nkusonganganya Uwwe maupa gakwe?

Elo (tuchigasonganganya), ngati Uwwe tuli ŵakombola kwalanya chenene (tumisela twa) songa sya yala yakwe,[1] (kuli uli maupa)! ——— (75:1) Mundu jwalijose jukwete tumisela twa songa sya yala yakwe twangalandana ni jwine. Ayi ikulosya ukombosi wa Allah pa kagumbe. (Nnole chilaaki cha aji Ȃyaji mu THE NOBLE QUR’AN).

Nambo mundu (akukanila ya Kiyama) pakusachilila kwendelechela kusakasya m'bujo mwakwe.

Akuusya (mwa chipongwe kuti): “Ana lisiku lya Kiyama lichiŵa chakachi?”

Sano ndema ja lichikolondoka liso (ligongo lya woga).

Ni kutyoka kuŵala kwa mwesi.

Ni kusonganganyisyidwa lyuŵa ni mwesi.

Lyele lisikulyo mundu tachiti: “Kwakutilila ni kwapi?”

Iyayi, pangali kwakutilila.

Kwa Ambuje ŵenupe (Allah) lyele lisikulyo nikuchipelela kwakuujila.

Tachisalilidwa mundu lyele lisikulyo ichindu yajwalongwesye (kupanganya) ni yajwalesile (munyuma).

Nambo mundu tachilichonjela nsyene (ligongo kutandila lipende, makono ni ngongolo syakwe ichijuwula masengo gakusakala ga jwapanganyisye).

Namuno tatole madandawusi gakwe (pakuliŵalanga ngasigankamuchisya).

Ngasin'jitenganyila (Qur’aniji mmwe Muhammadi ﷺ) lulimi lwenu (ndema jajikutuluka) kuti n'jikulumisye (kujisunga ni kujisooma).

Chisimu ili Kukwetu Uwwe kujisonganganya (mu ntima mwenu) ni kumpa ukombosi wakujisooma.

Sano pati tuchinsoomelaga, basi kuyichisyani kusoomwa kwakwe.

Soni chisimu ili Kukwetu Uwwe kujisalichisya.

Ngaŵa (chine chikuntendekasya kaanila Kiyama), nambo kuti ŵanganyammwe nkunonyelwa umi wachitema (wa duniya).

Ni nkujileka Akhera.

Ngope sine lyele lisikulyo sichiŵa syakuŵala.

Sili nkwalola Ambuje ŵao (Allah).

Sano nambo ngope sine lyele lisikulyo sichiyinda.

Sichisimichisya yanti chiitendekwe kukwakwe yakuniula n'gongo.

Ngaŵa (yanti nikanila), ndema jauchiika ntima paligongwa (papasimanile maupa gammakoyo).

Nikuŵechetedwa (yanti): “Ŵani ŵampaka aposye (chilwelechi)?”

Nikumala mwakusimichisya (chilwelecho) kuti kwalakweku ni kulekangana (najo duniya).

Mwanti lusonjo nikusajikana ni lusonjo (lujakwe ndema jakutyoka ntima).

Kwa Ambuje ŵenupe lyele lisikulyo ni kwakuwujila mwakuchinjidwa.

Mwanti (kafili) nganijukunda (chikulupi) soni (namuno swala) nganijuswali.

Nambo jwakaaniile ni kunyosya.

Kaneka jwapite kwiŵasa lyakwe (juli nkwenda) mwakutwanga.

Chonasiko nichenu! Chonasiko chisyene!

Soni chonasiko nichenu! Chonasiko chisyene!

Ana jukuganichisya mundu yanti chijugambe kulechedwa wambape (ngapedwa malamusi soni ngaja kulipidwa)?

Ana nganijuŵa lindondwa lya ulume wakutajidwa (m’chiŵelechelo)?

Kaneka jwaliji chipande cha myasi, niŵan'gumbile ni kunkolosya.

Ni ŵagumbile kuumila mwalakwemo mitundu jiŵili (jaŵandu) jwannume ni jwankongwe.

Ana Jwalakwe (Allah jwaŵapakombwele kutenda yele) nganaŵa jwanti ni kombola kwasyusya (ŵandu) ŵawe?

Ana nganijipita kwamundu mbinga jelewu ja ndaŵi nkanaŵe kuŵa chindu chanti ni kusalidwa?

Chisimu Uwwe tun'gumbile mundu kuumila mwindondwa lyakuwanganyichilana (lya mesi ga ŵalume ni ŵakongwe), kuti tun'dinje (ni malamusi Getu), ni tuntesile kuŵa jwakupikana, jwakulola.

Chisimu Uwwe tunsaalichiisye jwalakwejo litala (lyambone ni lyakusakala, sano ili ni nsyene) kuŵa jwakutogolela (pakusagula lyambonelyo) kapena kuŵa jwakanila (pakusagula lyakusakala).

Chisimu Uwwe twalinganyichisye achimakafili malundelunde ga unyolo, ni makongwa kwisa soni Moto Wakulapuka.

Chisimu atenda ngoto chakamweje chipanda (chankologo) chakuwanganyichisya chakwe (nkologowo) chigakaŵeje (mesi ga) Kaafuura.

(Kaafuurajo ni) tutumule jwachakamwejemo achikapolo ŵa Allah, chakam'bumyeje (palipose pachakasacheje) kaumye kangasausya.

(Ŵanganyao ni aŵala) ŵaakukwanilisya nasili (syao), soni ni akulijogopa Lisiku lya ichiŵa yakusakala yakwe yakwenela.

Ni akutolaga yakulya - achiisakaga - kwapa masikini, jwawina ni mateeka.

(Chamuntima akutiji): “Chisimu tukun'diisya pakusachilila chinonyelo cha Allah, ngatukusaka kukwenu malipilo galigose namuno kutogolela.”

“Chisimu uwwe tukogopa kwa M’mbuje gwetu Lisiku lyakuuta sinya (kafili) soni lyakupoteka nnope ni kupwelembwesula (ligongo lya kuleupa kwakwe mu ilagasyo).”

Basi Allah tachagosa kuyakusakala ya lyele lisikulyo ni kwapa kumelemenda (kungope kwao) ni kusengwa.

Soni tachalipila ligongo lya kupilila kwao Litimbe lya ku Mbepo kwisa soni nguwo sya silika.

Ali ajegeme kwalakweko nyyindanda yetandiche chenene, ngaaja kuchiona chitukuta cha lyuŵa namuno mbepo ja chikweenya.

Soni miulili jakwe chijikaaŵandichile ŵanganyao, ni mikonga (ja isogosi) chijikagoyeche kwakwalala (yanti konyola chitamile).

Soni chiikaŵeje ili nkwasyungula ikolelo ya silifa kwisa soni migawo jegalasi.

Jegalasi (jagumbidwa) kuumila mu silifa, chakajipimileje (pakujigumbasya) kapimile kambone (kakulandana ni njota jao, ngapelembechesya soni ngajonjechesya).

Ni chakamwesyedweje kwalakweko chipanda (chankologo) chakuwanganyichisya chakwe (nkologowo) chichikaŵe (mesi ga) chikasu.

(Jwalakwejo ni) tutumule jwajuli kwalakweko jwakuŵilanjikwa Salsabila.

Soni chaakaasyunguleje ŵanganyao (pakwaatumichila) achachanda ŵakutamilichika (pa uchanda, ŵangachekulupa). N'di mwaweni ŵanganyao mpaka mwaganichisye kuti ngalekale syakumelemenda nnope syemwasyidwe.

Soni patinchilola kwalakwe (ku Mbepoko) tinchiuona ntendele wakusengwasya ni uchimwene wekulungwa.

Pachanya pao chipakaŵe pana nguwo sya silika jwakuŵeŵela syachisamba kwisa soni nguwo sya silika jwakandapalila. Soni chakawechedwe makosa ga silifa, nombe soni M’mbuje gwao (Allah) chijukaamwesye ŵanganyao yakumwa yakulenjela kusyene.

(Chakasalilidwe kuti): “Chisimu galakwega gaŵele malipilo genu, soni masengo genu gaŵele gakupocheledwa.”

Chisimu Uwwe tujitulwisye kukwenu (mmwe Muhammadi ﷺ) Qur’an kujitulusya kwapanandi panandi (kuti n'jisunje chenene).

Basi pililani ni lilamusi lya Ambuje ŵenu (Allah) ni ngasimumpikanila mwa ŵanganyao jwasambi kapena jwakanila (jwalijose).

Soni likumbuchilani lina lya Ambuje ŵenu kundaŵi ni kwigulo (pakuswali swala sya Fajr, Dhuhr ni Asr).

Soni chilo munsujudilani (pakuswali swala sya Maghrib ni Isha), ni munswejesyeje chilo ndema jelewu.

Chisimu ŵanganyaŵa akunonyelwa umi wachitema (wa duniya), ni akulileka munyuma mwao Lisiku lya usito.

Uwwe ni ŵatwaagumbile ŵanganyao soni twaliyiye kagumbidwe kao, soni tuli tusachile mpaka tuiche nao ŵane ŵanti mpela ŵanganyao kwinjila m’malo mwao (nambo ali ŵakun'jogopa Allah).

Chisimu galakwe (ma Ȃyaga) gaŵele chikumbusyo, basi jwaakusaka aliikolochesye chilepe litala lyakuujila kwa M'bujegwe (Allah).

Ni nganim'ba nsachile ŵanganyammwe ikaŵeje akasache kaje Allah, chisimu Allah aŵele Jwakumanyilila nnope, Jwalunda lwakusokoka.

Taakan'jinjisye jwansachile ku ukoto Wakwe (ku Mbepo), nambo ŵakulitenda lupuso ŵalinganyichisye ilagasyo yakupoteka nnope.

Ngujilumbila mbungo jajikupuga mwakuyana.

Ni mbungo jajikupuga mwa chimbunga.

Ni mbungo jajikwenesya (mawunde kwisa soni wula) mu kajenesye (kaasachile Allah).

Ni ma Ȃya (ga Qur’an) gakulekanganya (chilikati cha yakuona ni yaunami).

Ni (Achimalaika) ŵaakupelekaga utenga (kwa Achimitenga).

Kuti utyose kuliŵalanga (kwakupeleka madandausi) kapena kuti utetele.

Chisimu ichindu yankupedwa chilanga (cha kwisa kwakwe, mpela Kiyama) iŵele yakupatikana (mwangalepeleka).

Pa ndema ja sichisiimaasidwa ndondwa (kuŵala kwakwe).

Ni ndema ja lichipesedwa liwunde (nikuŵa mapesa-mapesa).

Ni ndema ja gachichuŵidwa matumbi ni kusyajidwa mwachitema ni kuululusyidwa.

Ni ndema ja chachisonganganyisyidwa Achimitenga pa ndema jetomechedwe.

Ana lisikuchi lyaiŵichilidwe (yayisalidweyi kuti tiyitendekwe)?

Pa Lisiku Lyachiilanyo.

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya Lisiku Lyachiilanyo?

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Ana Uwwe nganitwajonanga (ŵandu) ŵandanda (ligongo lya ilemwa yao)?

Kaneka chitukuichisye pajamanjao (kwajonanga ŵandu) ŵambesi.

Mwele ni mwatukutendelaga ni ŵandu ŵakuleŵa.

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Ana nganitun'gumba jenumanja kuumila mmesi gakunyosyeka?

Basi ni twagaŵisile pa malo gakutamilichika ni kusunjika (m’chiŵelechelo).

Kwikanila ndema jakumanyika.

Basi ni twapimiile (ndema jakupagwila mwanache), Uwwetu niŵambone nnope mwa akupimila (ichindu).

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Ana nganituliŵika litaka kuŵa chikuti?

Cha ŵachijumi ni ŵawe?

Ni tuŵisile mwalakwemo yakunyichisya yaileu-leu (gagali matumbi), ni tumpele kumwa ŵanganyammwe mesi gakunong’a.

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

(Chachisalilidwa achimakafili kuti): “Ŵigulani mwanja kwa ayila yamwaliji nkuikanila.

Ŵigulani mwanja ku m'bulili (walyosi lya ku Moto) waukwete nyambi sitatu.

Nganiuŵa mwa m'bulili wachisisimila soni wangakamuchisya kwilamba (lya Moto).”

Chisimu Walakwe (Motowo) ukasaponyaga (pakutatasika) ndamba (syekulungwa) mpela nyumba jandalaja.

Syanti mpela ngamiya syam'bilichila.

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Lyalakweli nilisiku lyatachitenda ngapaŵecheta (ŵanganyao).

Soni ngasapedwa luusa lwanti aliŵalanje (pakupeleka madandausi).

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Lyalakweli ni Lisiku Lyachiilanyo, tunsonganganyisye ŵanganyammwe ni (ŵandu) ŵandanda.

Sano naga nkwete malindi, basi mundendelani.

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Chisimu ŵakun'jogopa (Allah) chachiŵa m’miulili (jakusisimila chenene) ni achitutumule.

Ni isogosi yatachiilaluchilaga.

(Tachasalila kuti): “Lyagani soni mwagani mwakusengwa ligongo lya ayila (yambone) yamwaliji nkutenda.”

Chisimu Uwwe iyyoyopeyo ni yatukutiji pakwalipila ŵakolosya.

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

(E, jenumanja achimakafili!) Lyagani ni kusengwa panandi (mukandaŵi kannono kaumi wa duniyau), chisimu ŵanganyammwe ŵaleŵeleŵe.

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Soni pati iŵechetedwe kukwao (yanti): “Jinamani (kuswali).” Ngakwinamaga.

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Ana ni abalichi jatachijikulupilila panyuma pa aji (Qur’an)?

Ana akuwusyana ya chichi?

Ya abali jekulungwa (ja Kiyama)!

Jaakuŵa ŵanganyao pa jalakwejo ali nkutindana!

Ngwamba! Sampano chaimanye (isyesyene yakwe).

Soni ngwamba! Sampano chaimanye (isyesyene yakwe).

Ana nganituliŵika litaka kuŵa chakutandika?

Matumbi ni kuŵa ichili?

Ni tun'gumbile ŵanganyammwe mitundu jiŵili (achalume ni achakongwe).

Soni tuluŵisile lugono lwenu kuŵa kupumula (kwa ilu yenu).

Ni tuchiŵisile chilo kuŵa chiwaalo (pakusiŵilila ilu yenu ni chipi chakwe).

Ni tuuŵisile muusi kuŵa ndema jakupalila.

Ni tutaŵile pachanya penu (mawunde) nsano nagaŵili gakulimbangana.

Soni tuŵisile (kwalakweko) nyali jaakolela kusyene (lyuŵa).

Ni tutulwisye kuumila m’mawunde gawula mesi gakugwa mwamachili.

Kuti tukopochesye mbeju ni mmela.

Kwisa soni migunda jetotekane (nyambi sya itela).

Chisimu Lisiku Lyachiilanyo liŵele lyana ndema jakwe jisyesyene.

Lisiku lya chiiligombedwa lipenga, mwanti ŵanganyammwe chinchiikanganaga mikutula-mikutula.

Ni lichiugulidwa liwunde, mwanti lichiŵa milango-milango.

Nombe matumbi gachityosyedwa m’mangwakwe, mwanti gachiŵa lunyisinyisi.

Chisimu Jahannama jikuŵa nkwajembecheya (ŵakulemwa).

Kwa ŵakusumba mpika gaŵele malo gakuujila.

Tachiŵa nkutama mwalakwemo yaka-yaka.

Ngasapasya mwalakwemo kusisimila namuno yakumwa (yakumasya njota).

Ikaŵeje mesi gamasemule nnope ni uwowu.

(Kuŵa) malipilo gakulandanila (ni masengo gao).

Chisimu ŵanganyao ŵaliji ali ngaakwembecheya ya chiŵalanjilo.

Ni ŵaikaaniile imanyilo Yetu naikanilape.

Soni chindu chilichose tuchisunjile paachilemba m’Chitabu.

Basi pasyani; mwanti ngatun'jonjechesya (inepe) ikaŵeje ilagasyo (pachanya pa ilagasyo).

Chisimu ŵaoga (wakun’jogopa Allah) akwete kupata malo ga kupunda (ku Mbepo).

Matimbe gana uŵigo ni itela ya zabibu.

Ni ŵaali ŵangagwa maŵele ŵakulandana misingu.

Kwisa soni ipanda yachigumbalile.

Ngasaja kupikana mwalakwemo yangali mate atamuno unami.

(Aga ni) malipilo gakuumila kwa Ambuje ŵenu (Allah), ntuuka wakwana.

M'mbuje jwa kumawunde ni petaka ni yaili chilikati chakwe, Jwaukoto wejinji. Pangali ŵachachikola machili gakuŵecheta Najo.

Lisiku lyatiuchijima Nsimu (Jibulilu) pamo ni Achimalaika m’misela; ngasaŵecheta (jwalijose) ikaŵeje jwatachipedwa lusa ni (Allah) Jwaukoto wejinji, ni tachiŵecheta yakulungamika.

Lyele ni Lisiku lyakuonaonape, basi jwaakusaka aliikolochesye chilepe malo gakuujila kwa M'mbujegwe (Allah).

Chisimu Uwwe tukuntetela chilepe ya ilagasyo yakuŵandika. Lisiku lyataachiiwona mundu yagaalongwesye makono gakwe, nitachiŵecheta kafili kuti: “Nkongwene! Bola ningaliji litaka.”

Ngwaalumbila (Achimalaika) ŵaakuchuŵaga (mitima ja makafili) mwamachili.

Ngwaalumbila soni (Achimalaika) ŵaakutyosyaga (mitima ja ŵandu ŵakulupilila) mwambolembole.

Nguilumbila soni yaying'ambila mwangalechesya (munnengaleenga, mpela Achimalaika ni ndondwa).

Ni ŵaakutendesyana mpikisano (pakwanilisya malamusi ga Allah).

Ni (Achimalaika) ŵaakuŵalaganya malamusi (ga Allah pakugaŵika m’mangwakwe).

Lisiku lyalichigombedwa lipenga lyandanda (lyaliichitenganya chilichose ni kuwa).

Lichilikuichisya lipenga lyaaŵili (yosope yene nikwimuka ni kola umi).

Lyele lisikulyo mitima (jine) jichitetemela ni woga.

Meso ga (achinsyene) mitimajo gachiteteŵala.

(Makafili) gakasatiji: “Ana uwwe yakuona chachituuchisya mukaŵe ketu kakala (nikuŵa niumi soni)?

Kutendaga uwwe tuli maupa gepukuswe-pukuswe?”

Ŵatite (mwachisyawumi ni mwakuchindimbula): “Nakuŵaga kwele kuujilaako kusyene, basi kuchiŵa kuujila kwachasiko (kwangali ukoto kukwetu).”

Chisimu walakweo ni n'gumiilo umpepe.

Basi ajile sayi ŵanganyao tachigamba kuona ali pachanya petaka.

Ana jinyyiche abali ja Musa?

Pandema jaŵam'bilaasile Ambujegwe (Allah) pachiŵata chakutakata (chakuŵilanjikwa) Tuwaa.

(Nikuntenda kuti): Jaawulani kwa Firiauna, chisimu jwalakwejo jusumbile mpika.

Ni nkajile: “Ana nkusaka kuti n'diiswejesye?”

“Ni nan'jongolele kwa Ambuje ŵenu kuti mwaajogopeje?”

Basi niŵannosisye chisimosimo chekulungwa.

Nambo jwaakaaniile nikunyosya.

Kaneka jwachitundumalile (chikulupi) aku junankulimbichila (kwasiŵilila ŵandu kwa Allah).

Basi jwaasonganganyisye (asaŵi) nikwaŵilanga (ŵandu).

Ni jwatite: “Une ni nam'mbuje gwenu jwapenani kusyene!”

Basi Allah ni ŵankwembekenye ni ipotesi ligongo lya maloŵe gakwe gambesi[1] ni gandanda[2]. ——— (79:1)[ Maloŵe gakwe gambesi galiji ganti: “Une ni nam'mbuje gwenu jwapenani kusyene.” (79:24). (79:2) Maloŵe gakwe gandanda galiji ganti: “E jenumanja achinduna! Ngangummanyilila kukwenu nnungu jwinejwakwe jwangaŵaga une, basi mungolechesyani mmwe Hamana (moto wakochela njelwa) syelongo, ni mundaŵile chipilala kuti mwine une ngan’dingule nnungu jwa Musa, soni chisimu une ngun’ganichisya jwalakwe kuti juli mwa akulambusya.” (28:38).

Chisimu mu yalakweyi mwana chaamuko kwa mundu jwaakun'jogopa (Allah).

Ana ŵanganyammwe niŵakusausya nnope kagumbidwe (kenu) kapena liwunde lyaŵalitaŵile?

Ŵalinyakwile nsingu wakwe nikulikolosya.

Ni ŵachiunichile chilo chakwe (nichipi) nikulikoposya lilanguka lyakwe (muusi).

Nombe litaka panyuma payalakweyo ŵalitandiche.

Ŵakopwesye mwalakwemo mesi gakwe ni mopo wakwe.

Nombe matumbi ŵagasimiiche.

(Kuŵa) yakunsengwasya ŵanganyammwe ni ilango yenu.

Basi ndema jaliichiika likungu lyekulungwa nnope (Kiyama).

Lyele lisikulyo mundu tachikumbuchila yaŵapanganyisye.

Nombe Moto Waukali wuchiŵichidwa palangulangu kwa nkulola (jwalijose).

Sano mundu jwaŵasumbile mpika.

Ni kulongosya umi wa duniya.

Chisimu Moto Waukali basi ni liuto lyakwe.

Sano jwaakogopa kuti tachija kwima pameso pa Ambujegwe (Allah), nikuwukanyaga ntima ku isako yakusakala.

Chisimu Litimbe lya ku Mbepo basi ni liuto lyakwe.

Akum'buusya (mmwe Muhammadi ﷺ) ya ndema (jakwichila Kiyama kuti): “Jichiŵa chakachi?”

Mmwe nganinkola umanyilisi wanti nikujitomeka.

Kwa Ambuje ŵenupe (Allah) ni kuchipelela kwakwe (kwa umanyilisi wa Kiyama).

Mmwe masengo genu ni kwaatetela ŵaakujijogopa (Kiyamajo).

Chisimu ŵanganyao lisiku lyatachijiona (Kiyamajo) tachiŵa nti chisawu nganatama (pa duniya) ikaŵeje ligulo limo kapena kundaŵi kwakwe.

Jwautile sinya (Muhammadi ﷺ) ni kulola kumbali.

Ligongo lyakum’bichiilila jwangalola.

Ana chichi chachimmanyisye kuti mwine jwalakwejo kuŵa nkuliswejesya (ku ilemwa)?

Mwine chakumbuchile, basi nikunkamuchisya kumbuchilako?

Nambo mundu jwaliweni kusichila,

Basi jwalakwejo mmwe ni nkunkosoŵalila;

Pangalitu ulemwa kukwenu naga ngaakuliswejesya (ku ukafili).

Nambo mundu jwam’bichilile aku juchikangamalaga,

Soni jwalakwejo ali nkun'jogopa (Allah),

Basi ya jwalakwejo mmwe ni nkuikwanjila;

Ngwamba (ngasintenda iyyo)! Chisimu galakwe (ma Ȃyaga) gaŵele chikumbusyo.

Basi jwaakusaka talikumbusye najo (Qur’anijo).

(Jili) mu ikalakala yakuchimbichikwa.

Yapenani, yakuswejesyedwa.

Ili m’makono mwa akulemba (Achimalaika).

Ŵakuchimbichika, ŵaakunda (malamusi).

Pamasile palaniwe mundu (kafili), kanila kwakwe kwalakweku ni kwantiuli!

Ana an'gumbile kuumila mu chinduchi?

Kuumila m’mesi (gaŵalume ni ŵakongwe) an'gumbile, ni kumpanjila mpango (wakagumbidwe kakwe).

Kaneka naakun'jepepachisyaga litala (lyakopochela ku duniya).

Kaneko nakasampaga chiwa ni kunsiika m’malembe.

Soni patachisakapo tachinsyusya.

Ngwamba! Chisimu (kafili) nganakwanilisyepe yannamwile (Allah).

Basi achetelele mundu ya yakulya yakwe.

Chisimu Uwwe tukasakusula mesi (gawula) mwamachili.

Kaneka ni tukasaligangaga litaka kuliganga kusyene.

Ni tukasakoposya mwalakwemo songolo.

Kwisa soni isogosi ya zabibu ni maupulu (gakulya ilango).

Ni kwisa soni isogosi ya zaituni (yakwenga mauta) ni itela yatende.

Ni migunda jaitela yejinji.

Kwisa soni isogosi (yamitundu mitundu) ni mopo.

(Kuŵa) yakunsengwasya ŵanganyammwe ni ilango yenu.

Basi ndema jaliichiika lipenga lyakusiŵa m’mawiwi (ligongo lya machili gakwe).

Lyele lisikulyo mundu tachatila achimwenegwe.

Kwisa soni mamagwe ni babagwe.

Ni kwisa soni ŵankwakwe ni ŵanache ŵakwe.

Mundu jwalijose mwa ŵanganyao lyele lisikulyo tachikola yakunkwanila (kuntendekasya kuti akakosoŵalila ya jwine.)

Ngope sine lyele lisikulyo sichiŵa syakumelemenda.

Syakusechelela ni kusengwa (pakupikana yakuja ku Mbepo).

Sano ngope sine lyele lisikulyo sichipakala luwundu.

Sichiŵa siunichilidwe ni chipi.

Ŵanganyao ni ŵali achimakafili ŵakusakasya nnope.

Pandema jalichikulunjidwa lyuŵa (nikutyoka lilanguka lyakwe).

Ni ndema jasichipatuka ndondwa.

Ni ndema jagachijendesyedwa matumbi (paagachuŵa m’mangwakwe).

Ni ndema jasichilechedwa ngamiya syana maŵele gepele.

Ni ndema jaichisonganganyisyidwa inyama yamwitinji.

Ni ndema jasichikolesyedwa mbwani moto.

Ni ndema jajichilumbikanyisyidwa mitima (ku ilu yakwe).

Ni ndema jachachiwusyidwa mwanache jwankwongwe jwaŵasichidwe ali jwaumi.

Kuti ŵawulajidwe ni ulemwachi?

Ni ndema jaichipindikulidwa ikalakala (mugalembedwe masengo gamundu).

Ni ndema jalichitandukulidwa liwunde.

Ni ndema jauchikwisilidwa Moto Waukali.

Ni ndema jajichiŵandichisyidwa Mbepo.

Mundu jwalijose tachimanyilila yayiche nayo.

Basi ngusilumbila ndondwa syasikusisika muusi.

(Ni) syasikwendaga (chilo kaneka) ni kusisika pakutiŵila.

Ni nguchilumbila soni chilo ndema jachikwika ni kutyoka.

Ni ngukulumbila soni kumasikusiku ndema jakukulanguka.

Chisimu aji (Qur’aniji) gaŵele maloŵe ga (kulungusyidwa ni) Ntenga Jwakuchimbichika (Jibulilu).

Nsyene machili, soni jwana uchimbichimbi wapenani kwa (Allah) Nsyene Arishi (Chindanda Chaulungu).

Jwakundidwa malamusi kwinaniko (ni Achimalaika) soni jwakulupichika.

Soni Nnongo n'jenuju (Muhammadi ﷺ) nganaŵa jwamasoka.

Soni chisimu chene (Muhammadi ﷺ) ŵam'bweni jwalakwe (Jibulilu mu kagumbidwe kakwe kasyesyene) kuchipelela chameso chakuonechela (cha ku ngopoko lyuŵa).

Soni jwalakwe nganijuŵa jwausuchi pa (umanyilisi wa) yakusisika.

Soni aji (Qur’an) nganigaŵa maloŵe ga shetani jwakuŵinjidwa.

Nambi kwapi nkuja?

Nganijiŵa aji (Qur’an) ikaŵeje chikumbusyo cha iwumbe yosope.

Kwa mundu jwaakusaka mwa jenumanja kuti ajongoche.

Ni nganim'ba nsachile, ikaŵeje akasache kaje Allah M’mbuje jwa iwumbe yosope.

Pandema jalichipasuka liwunde.

Ni ndema jasichilakatika ndondwa.

Ni ndema jasichigumuchila mbwani.

Ni ndema jagachiukulidwa malembe.

Mundu jwalijose juchimanyilila yajwalongwesye (kupanganya) ni yajwalesile munyuma.

E mmwe amundu! Ana ni chichi chinnyenjile kwa (kwikanila kunnyosya) M’mbuje gwenu (Allah) Jwantuka wejinji?

Ajula jwaŵan'gumbile, ni kunkolosya pa kunnandanya (iŵalo yenu) soni ni kun'golosya (nsingu wenu).

Mukawoneche kalikose kaŵasachile (kuti m'bonecheje) ŵampanganyisye.

Ngwamba! Nambo kuti ŵanganyammwe nkukanila ya malipilo.

Soni chisimu kwa jenumanja kwana (Achimalaika) ŵakunnolela (ni kusunga itendo yenu).[1] ——— (82:1) Akusimulila Abȗ Hurairah رضى الله عنه yanti: Ntenga jwa Allah ﷺ jwatite: “Achimalaika akupisyanganaga pakwika kukwenu chilo ni muusi. Ni akusimanganaga wosope pa swala ja Fajr ni pa swala ja Asr. Kaneka aŵala ŵatemi namwe chilo chosope ni akasakwelaga (kwa Allah), ni akwawusyaga kutendaga Jwalakwe ni Jwakumanyilila nnope kwapunda ŵanganyao: “Achikapolo ŵangu mwalesile uli?” Basi ŵanganyao ni akasatiji pakwanga: “Twalesile achiswaliji, nambo soni twaasimene achiswaliji.” (Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 530).

Ŵakuchimbichika, ŵakulemba.

Akumanyilila yankuntenda.

Chisimu atenda ngoto chachiŵa nchindimba (mu Mbepo Jakusengwasya).

Sano ŵandu ŵakusakasya nnope, chisimu chene tachiŵa m’Moto Waukali.

Chachiujinjila Lisiku Lyamalipilo.

Soni ŵanganyao ngasaŵa asoŵile mwalakwemo (pakopoka ata panandi).

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya Lisiku Lyamalipilo?

Soni ana ni chichi champaka chimmanyisye ya Lisiku Lyamalipilo?

Lyele ni lisiku lyangakola mundu chilichose chanti ni kunkamuchisya mundu jwine. Nombe ulamusi (wosope) lyele lisikulyo uchiŵa wa Allah pe.

Ipotesi ni yao ŵakupuungusya (miliingo).

Aŵala ŵaakutiji naga ndema jaakulilinjila ku ŵandu (pakwasuma indu yao) akasaligumbachisyaga.

Nambo pa ndema jaakwaaliinjila (ŵanduo) kapena kwapimila (pakwasumisya indu) akupungusyaga.

Ana ngakuganisya ŵanganyao yanti chachiukulidwa (m’malembe);

Pa Lisiku Lyekulungwa nnope;

Lisiku lyatachijima ŵandu pameso pa M’mbuje jwa iwumbe yosope?

Yakuona! Chisimu yakulembedwa ya (masengo ga) ŵandu ŵakusakasya nnope ili mu Sijjin.

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya Sijjin?

Chele ni chitabu (chekulungwa) chachilembedwe (nkati mwakwe yakusakalape).

Ipotesi lyele lisikulyo taachiipata ŵakanila.

Aŵala ŵakukanila ya Lisiku Lyamalipilo.

Ni pangali jwampaka alikanile lyalakwelyo ikaŵeje jwalijose jwakusumba mpika jwasambi syejinji.

Pandema jakusoomedwa kukwakwe ma Ȃya Getu akasatiji: “Asi ni adisiadisi sya ŵandu ŵandanda.”

Ngwamba! Nambo kuti m’mitima mwao mwana nkuwo wa (ilemwa) yaaŵele ali nkupanganya.[1] ——— (83:1) Akusimulila Abȗ Hurairah رضى الله عنه yanti: Ntenga jwa Allah ﷺ jwatite: “Chisimu kapolo (mundu) naga juli jutesile yasambi, kakasadondechelaga mu ntima mwakwe kadondo kepiliwu. Sano naga juli julesile (kutenda yasambiyo), ni kum’benda Allah chikululuko, ni kutenda toba, ntima wakwe ukasakwechedwaga (nikutyoka kadondo kepiliwu kala). Nambo naga kuwujawuja, basi kakasajonjechesyaga (kadondoko) mpaka kuwujenela ntima wosope. Jele ni Ar-Rân (nkuwo) jajisasile Allah pa jele Ȃyaji.” At-Tirmidhî, Hadith No. 3334).

Yakuona! Chisimu ŵanganyao lyele lisikulyo kwa M’mbuje gwao (Allah) tachisiŵilidwa (mwanti ngaaja kum’bona).

Kaneka chisimu ŵanganyao tachiujinjila Moto Waukali.

Kaneko ni kuchiŵechetedwa kuti: “Ayi ni ayilayila yamwaliji nkuikanila.”

Yakuona! Chisimu yakulembedwa ya (masengo ga) atenda ngoto ili mu Illiyyun.

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya Illiyyun?

Chalakwecho ni chitabu (chekulungwa) chachilembedwe (nkati mwakwe yambonepe).

Akuchiŵichilaga umboni (Achimalaika) ŵaŵandichisyidwe (kwa Allah).

Chisimu atenda ngoto tachiŵa m’chindimba (mu Mbepo Jakusengwasya).

Ali pachanya pa indanda yetandiche chenene aku achilolaga (ku chindimba chaŵapele ni kum'bona soni Allah).

Tinchikumanyilila pangope syao kumelemenda kwa chindimba.

Takamwesyedweje nkologo wambone nnope wesiŵe (ni isiŵilo yakulimbangana).

Kumbesi kwa kumwako (chikukanunjileje luwumba lwa) miski. Sano kuti akaipate yele basi apikisane akupikisana (pakutenda yambone).

Soni chakuwanganyichisya chakwe (nkologowo chigakaŵe) mesi gakuumila mu Tasnim.

Jwalakwejo ni tutumule jwachakamweje (ŵandu) ŵakuŵandichisyidwa (kwa Allah).

Chisimu (ku duniya) ŵandu ŵaŵanneŵele (Allah) ŵaliji nkwaseka ŵandu ŵakulupilila.

Mwanti ndema jaŵaliji nkupita (ŵakulupililao) paali ŵanganyao ŵaliji nkukupililana meso (mwakuchembulusya).

Sano naga atite agalauche kuja kwaachin'jao ŵagalaukaga ali nkusengwa (ligongo lya kuchembulusya kwao).

Soni naga ali ŵawenimo ŵatiji: “Chisimu ŵanganyaŵa ni ŵali ŵakupotela nnope.”

Nambotu (achimakafilio) nganatumisyidwa kuŵa ŵakwalolela (Asilamu nikusunga itendo yao).

Nambo lelojino (lisiku lya Kiyama) ŵandu ŵaŵakulupilile chaŵe ali nkugaseka makafili.

Ali pachanya pa indanda yetandiche chenene aku achigalolaga (makafiligo galinkulagasika).

Ana alipiidwe achimakafili pa yaŵaliji nkutenda!?

Pandema jalichipapuka liwunde.

Ni kwisa kunda lilamusi lya M’mbujeegwe, soni liichiŵajilwa (kuti likunde).

Ni ndema jalichijasyisyidwa litaka (pakusyaga matumbi ni ikwesya).

Ni kwisa kuponya kusa (litakalyo) yayaliji nkati mwakwe nikuŵa mwangali chachipali.

Ni kwisa kunda lilamusi lya M’mbujeegwe, soni liichiŵajilwa (kuti likunde).

E mmwe amundu! Chisimutu mmwe nkukangamala wa kwa Ambuje ŵenu (Allah) nchilimbichilaga (kutenda itendo yambone kapena yakusakala), basi ni tinchisimangana nayo (pa lisiku lya Kiyamalyo).

Sano mundu jwatachipedwa chitabu chakwe ku nkono wakwe wan'dyo.

Basi jwalakwe tachiŵalanjidwa kuŵalanjidwa kwakwepepala.

Soni ni tachiujila kwa achalongo achin'jakwe ali jwakusengwa.

Nambo mundu jwatachipedwa chitabu chakwe cha kunyuma kwa n'gongo wakwe.

Basi jwalakwe, tachichiŵilanga chonasiko (kuti bola agambe kuwa, nambo ngasiyikomboleka).

Ni tachijinjila ku Moto Wakulapuka.

Chisimu jwalakwe jwaliji jwakusengwa (pajwaliji) ni achalongo achin'jakwe (ku duniya).

Chisimu jwalakwe jwasimichisyaga kuti ngasaujila (kwa Allah).

Elo! Chisimu Ambujegwe ŵaliji ali nkunnolechesya.

Basi ngukulumbila kuchejela kwegulo.

Kwisa soni chilo ni yachikusonganganyaga.

Ni mwesi ndema jaukwanila lilanguka (lyakwe).

Chisimu ŵanganyammwe chinsimanganeje nako kaŵe kane kutyochela pa kaŵe kane (paumi wa duniya uno mpaka kwa Akhera).

Ana akwete chichi ŵanganyao chikwatendekasya kuti akakulupilila?

Soni pati jichisoomedwaga kukwao Qur’an ŵangasujudu!

Nambo kuti achimakafili agamba kanila basi.

Sano Allah ni jwaakuyimanya chenene yaakusonganganya ŵanganyao.

Basi mwatagulilani ya ilagasyo yakupoteka nnope.

Ikaŵeje aŵala ŵaakulupilile ni kutendaga yambone, akwete kupata ŵanganyao malipilo gangamala.

Ngulilumbila liwunde lyalikwete ndondwa syekulungwa-kulungwa ni mwakwenda mwakwe.

Ni Lisiku Lyeŵichidwe chilanga.

Kwisa soni nkuŵichila ni nkuŵichilidwa umboni.

Pamasile paŵalaniwe achinsyene masimbo,

(Ga) moto wawakwete sasu (syejinji syakuukolechesya ni kwachomela ŵandu ŵakulupilila).

Pandema janti ŵanganyao ŵaliji ali chitamile mungulugulu mwakwe.

Soni ŵanganyao ŵaliji aku ali nkulolela yaŵaliji nkwatenda ŵakulupilila (yakwachoma motoyo).

Ni nganauwona ulemwa uliose kwa jamanjao ikaŵeje ligongo lyanti ŵaliji nkunkulupilila Allah Jwamachili gakupunda, Jwakulapilildwa kusyesyene.[1] ——— (85:1(4-8)) Aga ma Ȃyaga gakusimba ngani ja achinsyene masimbo ga moto waŵaukolesyisye pakwachomela ŵandu ŵakulupilila, ngani jakwe jajikumanyika ni lina lya: Ngani ja nchanda ni nchimwene. Akusimulila Suhaibu رضى الله عنه yanti: Ntenga jwa Allah ﷺ jwatite: “Mwa ŵandu ŵaŵaliji paujo penu; jwapali nchimwene juŵakwete abimbi. Ndema jaŵachekulwipe abimbi ŵala, ŵansalile nchimwene jula kuti: ‘Chisimu une sano pamasile panjekulwipe, basi musoselani nchanda kuti nan’jiganye ubimbi.’ Nchimwene ni jwantumichisye jwalakwe nchanda kuti an’jiganyeje ubimbi. Ndaŵi ni katema kajwaliji nkwawula nchanda kwa abimbi, jwaliji nkutama kaje kwa mundu jwakun’jogopa Nnungu jwaŵaliji mungulugulu litala, ni kupikanilaga yakuŵecheta yakwe, basi ni yaliji nkunsengwasya (yakuŵechetayo). Sano ni jaliji nyendele jakwe nchandaju kuti ndaŵi jilijose jajwajawulaga kwa abimbi nganalepelaga kusepuka kaje pa mundu jwakun’jogopa Nnungu jula ni kutama najo. Sano naga ayiche kwa abimbi mwakuchelewa, basi abimbi ŵannyesyaga ikoti. Jwalakwe jwapachile kwa mundu jwakun’jogopa Nnungu jula. Mundu jula ŵansalile nchandajo kuti: ‘Naga n’di nkwajogopa abimbi, mwasalileje kuti: Ŵandu ŵangu ni ŵaakunjelewasyaga, nombe soni naga n’di nkwajogopa ŵandu ŵenu, mwasalileje kuti: Abimbi ni ŵaakunjelewasyaga.’ Nchanda ni jwaliji nkutenda yalakwe ila kwa kandaŵi. Lisiku line nchanda jula jujile sayi jwachisimene chinyama chekulungwa chili chasiŵilikangenye ŵandu litala. Nchanda jwatite: ‘Lelo tinayimanye kuti; ana jwali jwambone nnope ninduni sikati ja abimbi ni mundu jwakun’jogopa Nnungu jula.’ Jwalakwe jwajigele liganga, ni jwatite: ‘E Allah! Nayiŵaga itendo ya mundu jwakun’jogopa Nnungu ila ili yakunonyeledwa Kukwenu kupunda itendo ya abimbi, basi chiwulagani achi chinyamachi, kuti ŵandu akombole kwenda petalapa.’ Kaneka jwalakwe ni jwachisomile ni liganga lila, ni chawile, ŵandu ni ŵakombwele kwenda petala pala. Nchanda jula jwapite kwa mundu jwakun’jogopa Nnungu jula ni kunsalila yalakwe ila. Jwalakwe jwatite: ‘E mwanangu! Mmwetu lelo n’di ŵambone nnope kumbunda une, mwanti ichindu yenu (chikulupi chenu) iyiche mwanguionelamu! Nikuti mmwe tin’dinjidwe mayeso. Nambo patin’dinjidweje mayesogo chonde ngasimwasalila ŵanganyao yangune.’ Basi nchanda jula jwaliji nkwaposya ŵangalola kwa chipago, ŵachinaŵa, kwisa soni ilwele yakulekanganalekangana. Mundu jwangalola jwaŵaliji nkutama kunganya ja nchimwene, jwapikene ya nchanda jula, ni jwapite kwa nchandajo juli jujigele mituka jejinji, ni jwatite: ‘Yoseyi tiyiŵe yenu naga mmwe mumbosye une.’ Nchanda jwatite: ‘Une ngaŵa ni jwanguposyaga, nambo nkuposya ni Allah. Mmwejo naga munkulupilile Allah, basi une tinam’bende Allah jo kuti amposye.’ Basi mundu jula ni jwakulupilile mwa Allah, basi Allah ni ŵamposyisye. Kaneka jwa kunganya kwa nchimwene jula jwapite kukutama pajwatamaga moŵa gose. Nchimwene ŵam’busyisye jwalakwe kuti: ‘Ŵani ŵam’buchisye kulola kwenu?’ Jwakunganya jwatite: ‘Ambuje ŵangu Allah.’ Nchimwene jwatite: ‘Ana nkwete ambuje ŵane jwangaŵaga une?’ Jwakunganya jwatite: ‘M’mbuje gwangu nambo soni M’mbuje gwenu ni Allah.’ Nchimwene ŵankamwile jwalakwe, ni nganaleka kunnagasya, mpaka jwajuwile ya nchanda jula. Kaneka nchanda jwajigalidwe wa kwa nchimwene. Nchimwene jwam’busyisye nchanda kuti: ‘Ana (umanyilisi wenu wa) ubimbi uyikene pakuposya nao ŵangalola kwachipago, ŵachinaŵa, ni nkutenda yantiyanti?’ Nchanda jwatite: ‘Une ngaŵa ni jwanguposya, nambo Allah pe ni jwaakuposya.’ Nchimwene ŵankamwile nchanda, ni nganaleka kunnagasya mpaka jwajuwile ya mundu jwakun’jogopa Nnungu jula. Kaneka jwakun’jogopa Nnungu jwajigalidwe wa kwa nchimwene, ni jwasalilidwe yanti: ‘Lekani dini jenu.’ Nambo jwalakwe jwakanile. Sano nchimwene ni jwaŵilasisye likwesa (chakuchechela matabwa), ni lyaŵichidwe pewuwo pakwe, ni jwachechedwe mpaka jwagwile juli jukatidwe ipande iŵili. Kaneka ŵayiche najo jwakunganya kwa nchimwene jula, ni jwasalilidwe yanti: ‘Lekani dini jenu.’ Nambo jwalakwe jwakanile. Basi likwesa ni lyaŵichidwe pewuwo pakwe, ni jwachechedwe mpaka jwagwile juli jukatidwe ipande iŵili. Kaneka ŵayiche najo nchanda jula, ni jwasalilidwe yanti: ‘Lekani dini jenu.’ Nambo jwalakwe jwakanile. Sano nchimwene ni jwalamwile ŵane mwa ŵakunganya ŵakwe kuti ajawule najo nchandajo kwitumbi lyantilyanti, niŵasalile yanti: ‘Nkakwele najo mwitumbimo mpaka nkayiche pachanya, ni nkannole kuti ana chijukaleche dini jakwe! Naga jukaleche, (basi niyambone). Nambo naga jukaja kuleka, basi nkamponye pasi (petumbi).’ Ŵanganyao ŵaŵigwile najo, mpaka ŵajile kwela najo petumbi pala. Nchanda jwatite: ‘E Allah! Mungulupusyani kwa ŵanganyaŵa ni chilichose chankusaka.’ Basi litumbi lila lyatenganyiche, mwanti wosope ŵene ŵagwilile pasi (petumbi). Sano nchanda jula ni jwajesile kuwujila kwa nchimwene. Nchimwene ŵam’busyisye nchanda kuti: ‘Ana chichi chachapatile achimijenu ŵala?’ Nchanda jwatite: ‘Allah anjenjele ku ŵanganyao.’ Kaneka nchimwene jwalamwile soni ŵane mwa ŵakunganya ŵakwe kuti ajawule najo nchandajo ni akakwele najo liboti, ni kwawula najo chilikati cha mbwani, ni ŵatesile kuti: ‘Nkannole kuti ana chijukaleche dini jakwe! Naga jukaleche, (basi niyambone), nambo naga jukaja kuleka, nkamponye m’mbwani.’ Ŵanganyao ŵaŵigwile najo. Paŵajile kwika, jwalakwe jwatite: ‘E Allah! Mungulupusyani kwa ŵanganyaŵa ni chilichose chankusaka.’ Basi liboti ni lyapitikwiche, wosope ni ŵamisilwe. Sano nchanda jula ni jwajesile kuwujila kwa nchimwene. Nchimwene ŵam’busyisye nchanda kuti: ‘Ana chichi chachapatile achimijenu ŵala?’ Nchanda jwatite: ‘Allah anjenjele ku ŵanganyao.’ Jwalakwe ni jwatite soni: ‘Mmwe nganim’ba npakombwele kumbulaga une, ikaŵeje mpaka n’di ntesile yatinallamule.’ Nchimwene jwatite: ‘Ni yapi yele?’ Nchanda jwatite: ‘Mwasonganganye ŵandu pachiŵata chakunyakuchila, ni mundaŵilile pachitela, nikuswekula mpamba kuumila mwigonelo lyangu, nikuŵika mu ukunje, nikuŵecheta maloŵe ganti: - Mulina lya Allah, M’mbuje jwa nchandaju. Kaneka ni kuusoma nawo mpambao. Naga n’di ntesile yele, basi mpaka mumbulaje.’ Basi nchimwene jwasonganganyisye ŵandu pachiŵata chakunyakuchila, nikuswekula mpamba kuumila mwigonelo mwakwe, ni kuŵika mu ukunje, nikuŵecheta maloŵe ganti: - Mulina lya Allah, M’mbuje jwa nchandaju. Kaneka ni ŵansomile pachikalakasa chakwe, ni jwajigele ligasa lyakwe nikuŵika pamalo gaŵansomilepo, basi ni jwawile. Ŵandu ni ŵagumisile kuti: ‘Uwwe tunkulupilile M’mbuje jwa nchandaju.’ Kaneka ŵandu ŵane ŵansalile nchimwene jula kuti: ‘Ngati nyyiweni yayyijogwepeje ila? Tukunnumbila Allah! Yayyijogwepeje ila pamasile payintendekwele. Ŵandu amasile paakulupilile (mwa Allah).’ Kaneka jwalakwe jwalamwile yanti; gasoledwe masimbo kundanda kwa matala, ni ukolesyedwemo moto. Ayi ili itendekwe, nchimwene jula jwatite: ‘Jwalijose jwachatende ngaleka dini jakwe aponyedweje m’motomo, kapena aliponyeje nsyene.’ Ŵandu ni ŵaliponyaga, mpaka jwayiche jwankongwe jwana likandi kunyuma, ni jwawujililaga kuliponya. Kaneka likandi lila lyaŵechete kuti: ‘Mama pililani, mmwejo n’di pa haki’. (Basi jwankongwe ni jwaliponyisye m’moto mula pampepe ni likandi lyakwe lila, ni kuja kuŵa imo ku Mbepo ni ŵandu ŵakuwila petala lya Allah.)” (Swahîh Muslim, Hadith No. 3005).

Ajula Jwauli wakwe uchimwene wa kumawunde ni petaka, sanotu Allah pa chindu chilichose aŵele Mboni.

Chisimu aŵala ŵaŵalagasisye ŵakulupilila ŵachilume ni ŵakulupilila ŵachikongwe (pakwachoma moto) kaneka ni ngatenda toba, basi akwete kupata ilagasyo ya Jahannama, soni akwete kupata ilagasyo yakutinisya.

Chisimu aŵala ŵaakulupilile ni kutendaga yambone, akwete kupata Matimbe ga ku Mbepo gasikujilima cha pasi pakwe sulo. Kwalakweko nikupunda kwekulungwa.

Chisimu kapeleche ka ilagasyo ka Ambuje ŵenu (Allah) kaŵele kaukali nnope.

Chisimu Jwelepejo ni juŵatandisye (gumba iwumbe) soni ni jutachiyiusya-usya (kuigumba panyuma pakonasika).

Soni Jwalakwe ni Jwakululuka kusyene Jwachinonyelo chejinji.

Nsyene Arish (Chindanda Chaulungu), Jwakuchimbichika kusyene.

Jwakutenda yajukusaka mwangalepeleka.

Ana jinyyiche abali ja mikutula ja asilikali?

Achina Firiauna ni achina Samuda?

Nambo kuti achimakafili ali mu kukanila basi.

Sano Allah ni ŵasyungulile chakunyuma kwao.

Nambo jalakweji ni Qur’an Jakuchimbichika.

(Jilembedwe) mu Ubawo Wagosedwa.

Ngulilumbila liwunde ni chakwisa chilo.

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya chakwisa chilo?

(Jalakwejo ni) ndondwa jakupowola (chipi ligongo lya kuŵala nnope).

Pangali mundu jwalijose ikaŵeje kwa jwalakwejo kwana nkunnolela (jwaakusunga itendo yakwe).

Basi achetelele mundu, ana agumbidwe kuumila ku chichi?

Agumbidwe kuumila ku mesi gakusumbika.

Gakopokaga kutyochela chilikati cha maupa ga n'gongo (wa ŵalume) ni maupa ga chidali (cha ŵakongwe).

Chisimu Jwalakwe (Allah) pakum'buchisya (kuwumi mundujo) aŵele Jwakombola kusyene.

Lisiku lyasichionechela papaswela asili (syosope).

Ni ngasakola (mundujo) machili galigose namuno nkulupusyo.

Ngukulumbila kwinani kwagwisyagwisya wula.

Ni ngulilumbila soni litaka lyaliganjikaga (pakoposya mmela).

Chisimu jalakwe (Qur’aniji) gaŵele maloŵe gakulekanganya (chilikati cha yakuona ni yaunami).

Soni jalakweji nganijiŵa chindu chambenje.

Chisimu ŵanganyao akuŵa ali nkutenda malindi (kwa Asilamu).

None ni ngwauchisya malindi (gaogo pangaapa ilagasyo chitema kuti alilechelele).

Basi, mwalechelesyani achimakafili, mwalechelelani panandipe (chaiwone).

Liswejesyani lina lya Ambuje ŵenu (Allah) Ŵapenani kusyene.

Aŵala ŵaŵagumbile (chilichose) ni kuchikolosya.

Soni Aŵala ŵaŵapimiile (chilichose mwachiichiŵeela) ni kuchijongolela (ku yaŵachipimileyo).

Soni Aŵala ŵaakumesya mopo.

Ni kuwusyusya kuŵa wejumu ŵakupiililila.

Chitunsoomesye ni ngan'diŵalila.

Ikaŵeje yasachile Allah, chisimu Jwalakwe jukumanyililaga yakuonechela ni yayikasasisika.

Ni chitun'jepepachisye litala lyakwalukangana (lyakutendela yambone).

Basi kumbusyani naga kumbusyako tikuŵe kwakamuchisya.

Talikumbusye mundu jwaakun'jogopa (Allah).

Ni takuŵambale (mundu) jwakusakala nnope.

Ajula jwatakajinjile ku Moto Wekulungwa.

Soni ngachija kumpata chiwa mwalakwemo, nambo soni ngaaja kuŵa ni umi (wambone).

Pamasile paapundile mundu jwaliswejesye (ntima wakwe).

Ni akuŵa ali nkulikumbuchila Lina lya Ambujegwe (pakulikolanga) aku achiswaliji.

Nambo ŵanganyammwe nkulongosya umi wa duniya.

Kutendaga Akhera ni jambone nnope soni jandamo.

Chisimu yalakweyi yili mu ikalakala yandanda.

Ikalakala ya Ibrahima ni Musa.

Ana jinyyiche abali ja chakuunichila (ŵandu ni yogoyo yakwe, jajili Kiyama)?

Ngope sine lyele lisikulyo sichiŵa syakunyosyeka.

Syasyapanganyisye masengo (gasambi ku duniya), syakupela (nikwaluka ku Akhera).

Sichijinjila ku Moto Wakupoteka nnope.

Sichimwesyedwa mu tutumule jwansemule kusyene.

Ngasakola ŵanganyao yakulya ikaŵeje miŵa janchongwe.

Jangajimbasya soni jangakamuchisya ku sala.

Ngope sine lyele lisikulyo sichiŵa m’chindimba.

Ligongo lya masengo gakwe (gambone) sichiŵa syakusengwa.

Ku Mbepo Japenani.

Ngasisija kupikana kwalakweko yangali mate.

Kweleko kwana tutumule jwakujilimaga.

Kweleko kwana itengu yauchimbichimbi yenyakulidwe.

Ni migawo jeŵichidwe (chilepe).

Ni misago jejalidwe mu ntungo wambone.

Ni yakutandika yaofuofu yetandichidwe posepose.

Ana ngakujiona ngamiya yajatite kagumbidwe?

Ni liwunde yalyatite kanyakulidwe?

Ni matumbi yagatite kasimichidwe?

Ni litaka yalyatite katandichidwe?

Basi kumbusyani, chisimu mmwejo ni nkukumbusya.

Nganim'batu mmwe ŵakwakanganichisya ŵanganyao (chikulupi).

Ikaŵeje jwatagalauche (kuleka masengo gambone) ni kufulu (kuleka Usilamu),

Basi Allah tachinnagasya ni ilagasyo yekulungwa nnope.

Chisimu Kukwetu pe ni kwakuujila kwao.

Soni chisimu kuŵalanjidwa kwao kuli Nowe.

Ngukulumbila kumasikusiku.

Ni ilo likumi (yandanda yamwesi wa Mfungotatu).[1] ——— (89:1) Akusimulila Ibn Abbâs رضى الله عنه yanti: Ntume ﷺ jwatite: “Pangali masengo gambone gagakutendekwaga m’moŵa ganepe nikuŵa gapenani kugapunda masengo gagakutendekwaga mu aga moŵaga (moŵa likumi gandanda ga mwesi wa Mfungotatu).” Maswahaba gawusyisye kuti: “Namuno Jihâd?” Jwalakwe jwatite: “Namuno Jihâd, ikaŵeje mundu jwakopweche nsyenejo ni chipanje chakwe kuli nkogoya (wa ku Jihâd), ni nganijuwuja ni chilichose, (umi wakwe ni chipanje chakwe yosope imalile ku Jihâdiko).” Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 926).

Ni (indu yayili) yiŵiliyiŵili kwisa soni (yayili) chimochimo.

Ni chilo ndema jachikuŵigula.

Ana mu yalakweyi ngaŵa mwana kulumbila kwakwanila, kwa jwakwete lunda?

Ana nganinyyiona yaŵatite Ambuje ŵenu kaape ipotesi ŵanya Adi?

Ŵa ku Irama; achalewulewu mpela misaati?

Ŵanganagumbidweje ŵane ŵanti chisawu ŵanganyao mu ilambo (ine)?

Ni ŵanya Asamuda ŵaŵaliji nkusokola maganga pachiŵata (chakuŵilanjikwa Wadi Qura kuŵa majumba gao)?

Kwisa soni Firiauna nsyene ichili (yakulimbanganyichisya uchimwene wakwe)?

Aŵala ŵana kusumbaga mpika mu ilambo (pakusakasya).

Ni ŵatupiye mwalakwemo kuwatanganya.

Basi Ambuje ŵenu ŵapungulile ŵanganyao mitundu ja ilagasyo (yakupoteka nnope).

Chisimu Ambuje ŵenu aŵele Ŵang'unulila (masengo ga ŵandu, mwanti chachalipila mwaakupanganyichisya).

Sano mundu ndema jaakun'dinga Ambujegwe pakunchimbichisya ni kumpa chindimba, basi akasatiji: “Ambuje ŵangu anjimbichisye (ligongo une nijwakuŵajilwa kupata yeleyi).”

Nambo ndema jaakun'dinga pakunnandiyichisya lisiki lyakwe, akasatiji: “Ambuje ŵangu anjalwisye.”

Ngwamba! Nambo kuti ngankwatendelaga yaukoto ŵanache ŵawina.

Soni ngankuchisyanaga yaagaliisya masikini.

Ni nkulyaga chipanje chamalekwa kalye kakutunduka.

Ni nkuchinonyelaga soni chipanje kachinonyele kakupelenganya nnope.

Ngaŵa (mŵankutendelamo)! Ndema jalichisyajidwa litaka syajidwe-syajidwe!

Ni kwika Ambuje ŵenu (Allah kukwiilanya magambo), Achimalaika ali ndandanda!

Ni kwikanajo lyele lisikulyo Jahannama! Lyele lisikulyo mundu tachikumbuchila (yaŵapanganyisye), nambo ana kuchinkamuchisya chichi kwele kumbuchilako?

Tachiti (pakuligamba): “Nkongwene! Bola ngalongosye (yambone yakungamuchisya) pa umi wangu (walelo uno).”

Mwanti palyele lisikuli, pangali jwampaka apeleche ilagasyo mwatachipelechela (Allah).

Soni pangali jwampaka ataŵe mwatachitaŵila (Jwalakwe).

E mmwe antima ŵakutulala!

Wujilani kwa Ambuje ŵenu n'di ŵakusengwa ni kunonyeledwa.

Jinjilani mwikuga lya achikapolo Ŵangu.

Soni jinjilani ku Mbepo Jangu.

Nguulumbila awu musi (wa Maaka).

Soni mmwe (Muhammadi ﷺ) tinchiŵa ŵakundisyidwa (kuputa ngondo) mu wele musiwu.

Ni ngullumbila soni nangolo ni uŵelesi wajuŵeleche.

Chisimu pamasile patun'gumbile mundu m’matabu.

Ana juganichisya yanti pangali ŵampaka ankombole (kumpa ilagasyo)?

Jukuŵecheta (mwakutwanga kuti): “Njonasile yipanje yejinji (kuti Usilamu usilale).”

Ana juganichisya kuti pangali ŵaakun'bona?

Ana nganitun'gumbila meso gaŵili (gajukulolela)?

Ni lulimi kwisa soni ngomo siŵili (syajukuŵechetela)?

Ni tun’jongolele matala gaŵili (lyambone ni lyakusakala, kuti jusagule lyajukusaka).

Ana pakwete pajujesile litala lyamwitumbi (lyalikam’bikasye ku Mbepo)?

Ana ni chichi champaka chimmanyisye ya litala lyamwitumbi?

(Litala lyamwitumbi nimasengo gambone nambo gakunonopa, mpela): gopola kapolo.[1] ——— (90:1) Akusimulila Abȗ Hurairah رضى الله عنه yanti: Ntume ﷺ jwatite: “Mundu jwalijose jwagopwele kapolo jwachisilamu, Allah tachin’jokola (nkugopola kapolojo) ku Moto (wa Jahannama), chiŵalo chilichose cha jwalakwejo ligongo lya chiŵalo chilichose cha kapolo jwaŵan’gopwele jula.” (Swahîh Al-Bukhârî, Hadith No. 2381. Aji Hadisiji jigumbalichisya ukoto wagopola kapolo, mpela mwajiŵechetele Ȃya ja (90:13). Ayi ikulosya kuti Usilamu ni wawayiche kukumasya ukapolo wamundu kwa mundu n’jakwe, nambo kuti mundu juŵe kapolo jwa Allah pe basi. Sano jwaakwaaputa ngondo Asilamu pakusaka kumasya Usilamuo, jwele komboleka kunkamula nikuŵa kapolo jwetu, ligongo jukanile kuŵa kapolo jwa Allah.

Kapena kupeleka yakulya palisiku lyasala.

(Kumpa) jwawina jwapaulongo.

Kapena masikini jwaluwunduwundupe (ligongo lyakulaga nnope).

Soni nikuŵa (nkutola yakulyajo) jumpepe mwa aŵala ŵaakulupilile, ni kulimbikasyanaga ya kupilila soni ni kulimbikasyanaga ya kutendelana chanasa.

Ŵanganyao niŵandu ŵakun'dyo (ŵali ŵambone).

Nambo ŵandu ŵaagakaaniile ma Ȃya Getu ŵanganyao niŵandu ŵakunchiji (ŵali ŵakusakala).

Kwaŵanganyao kuchiŵa kwana Moto Wakuunichila ni kutika (wangali pakopochela).

Ngulilumbila lyuŵa ni lilanguka lyakwe.

Ni mwesi ndema jaukulikuya (lyuŵalyo).

Ni muusi ndema jaukulilosya palangulangu.

Ni chilo ndema jachikuliunichila (kuti likaoneka).

Kwisa soni liwunde ni Juŵalitaŵile (mwakulitalichisya).

Ni litaka ni Juŵalitandiche (mwakulijaasasya).

Kwisa soni ntima ni Juŵaukolosisye.

Basi ni jwaumanyisye yakusakala yakwe ni yambone yakwe.

Pamasile paapundile jwauswejesye (ntima wakwe).

Soni pamasile papelelwe jwautwinyichisye (ntima wakwe mu sambi).

Ŵaakaaniile ŵanya Asamudu ligongo lyakusumba mpika kwao.

Ndema jajwalipeleche jwakusakalilwa jwao (kuulaga ngamiya).

Basi Ntenga jwa Allah (Swaleh) ŵasalile kuti: “(Aji ni) ngamiya ja Allah, sano ngasin'jikanyaga kumwa mesi (palisiku lyakwe).

Nambo ŵankaaniile nikujiulaga; basi Ambuje ŵao ŵajonasile ligongo lya chileŵi chao; niŵalandenye pachonasikocho.

Soni jwangajogopa yakuichisya yakwe.

Nguchilumbila chilo ndema jachikuunichila (chilichose ni chipi chakwe).

Ni muusi ndema jakukulanguka.

Ni Ajula (Allah) Jwagumbile chachilume ni chachikongwe.

Chisimu itendo yenu iŵele yakulekangana-lekangana.

Sano mundu jwaakutola (petala lya Allah) ni kuŵa niwoga (wakun'jogopa Jwalakwe).

Ni kulupilila yambone nnope (yatakalipidwe ligongo lyakutola).

Basi chitun'jepepachisye litala lyakwalukangana (lyakutendela yambone).

Nambo mundu jwachatende ubayili ni kuliona kusichila.

Ni kanila yambone nnope (yaakajiile kuipata akatole).

Basi chitun'jepepachisye litala lyausito (lyakutendela yakusakala).

Soni ngasichija kunkamuchisya chipanje chakwe ndema jagwila (ku Moto).

Chisimu Kukwetu nikwachili chongolo.

Soni chisimu Uwwe ni twachinsyene Akhera ni Duniya.

Basi nguntetela ya Moto waukolela (mwamachili).

Ngaaja kuwujinjila ikaŵeje jwakusakalilwa nnope.

Ajula jwaakuŵa nkukanila ni kusyulula.

Ni takaŵambasyidwe nao mundu jwawoga kusyene (wakun'jogopa Allah).

Ajula jwaakutola chipanje chakwe pakuliswejesya.

Soni pangali kwa jwalakwe jwalijose jwaŵantendele yaukoto yaikuŵa ili nkuusyidwa.

Ikaŵeje (jukutola) pakusachilila Ngope ja M’mbujeegwe (Allah) Jwapenani kusyene (kuti jukajione ku Akhera).

Ni juchija kusengwa.

Nguulumbila nsana.

Ni chilo ndema jachikutulala.

Ngananneka Ambuje ŵenu (mmwe Muhammadi ﷺ) soni nganam'benga.

Soni chisimu umi wambesi uŵele wambone nnope kukwenu kupunda wandanda.

Soni tachija kumpa Ambuje ŵenu (yambone) ni tinchisengwa.

Ana nganansimana n'di ŵawina nikumpa liwuto lyambone?

Soni ni ŵansimene n'di ŵangachimanya chongoko (jajili Qur'an ni malamusi ga Dini) nikun'jongola?

Ni ŵansimene soni n'di ŵakulaga nikunsichilisya?

Sano mwanache jwawina basi ngasimunchima.

Nombe soni jwakuŵenda basi ngasimunkalipila.

Soni chindimba cha Ambuje ŵenu (Allah) basi chisimbani (pakutogolela ni kutenda yambone).