Kurany Kerim Türkmen Dilinde (Türkmence Meal) — Fatyha 1:1 – En'am 6:165

Rahman (Mähriban) we Rahym (Rehim-şepagatly) Allanyň ady bilen (başlaýaryn).

(Ähli) hamdy-senalar älemleriň Perwerdigäri Alla mahsusdyr.

(Ol) Rahmandyr (Mähribandyr), Rahymdyr (Rehim-şepagatlydyr).

Din (kyýamat) gününiň Eýesidir.

(Eý, Allam!) Biz diňe Saňa ybadat edýäris we diňe Senden kömek soraýarys!

(Eý, Allam!) Bizi dogry ýola (yslam dinine) gönükdir!

(Bizi) gazaba sezewar bolanlaryň we azaşanlaryň (ýoluna) däl-de, Öz nygmat berenleriň ýoluna (gönükdir)!

Elif, Läm, Mim.

Bu (Kuran) özüniň (hakykatdygyna) şek-şübhe bolmadyk we takwalar

Olar (takwalar) gaýyba ynanýarlar, namaz okaýarlar we Biziň özlerine beren rysgalymyzdan (Alla ýolunda) haýyr-sahawat edýärler.

(Şeýle-de) olar (takwalar) saňa inderilene (Kurana) we senden öňki (pygamberlere) inderilen (kitaplara) ynanýarlar. Olar ahyrete (hem) doly ynanýarlar.

Ine, olar (takwalar) özleriniň Perwerdigärinden (gelen) dogry ýoldadyrlar we halas bolanlar (hem) hut olaryň özleridir.

Takyk, inkär edenleri (azap bilen) gorkuzsaň-da, gorkuzmasaň-da, (olar üçin) deňdir. Olar (barybir) ynanmazlar.

Alla olaryň kalplaryny we gulaklaryny möhürländir. Olaryň gözleriniň (öňünde) perde bardyr. Olara uly azap bardyr.

Ynsanlaryň arasynda, ynanmasalar hem: «Biz Alla we ahyret gününe iman getirdik» diýýänler bardyr.

Olar Allany we iman getirenleri aldaýandyrys (öýdýärler). Emma olar (diňe) özlerini aldaýarlar we (muňa özleri hem) düşünmeýärler.

Olaryň kalplarynda hassalyk (ikiýüzlülik) bardyr. Alla olaryň

Olara: «Ýer ýüzünde bozgakçylyk etmäň!» diýlende, (olar): «Takyk biz (işleri) düzedýäris» diýýärler.

Emma, takyk, olar bozgaklaryň hut özleridir, ýöne (muňa) özleri hem düşünmeýärler.

Olara: «Siz hem iman getiren ynsanlar ýaly iman getiriň!» diýlen mahaly, olar: «Heý-de biz akmaklar ýaly iman getirerismi?» diýýärler. Emma (hakyky) akmaklar olaryň hut özleridir, ýöne olar (muny) bilmeýärler.

Olar (mynapyklar) iman getirenler bilen gabatlaşanlarynda: «Biz (hem siziň ýaly) iman getirdik» diýýärler. Özlerini (azaşdyran) şeýtanlary (ýahudylar) bilen tenha galanlarynda bolsa: «Biz siziň bilen, biz diňe olary (möminleri) ýaňsylaýarys» diýýärler.

(Aslynda) Alla olary ýaňsylaýandyr we azgynçylyklarynyň içinde aňalyp ýörkäler, (azaba duçar bolmaklary üçin) olara möhlet berýär.

Olar dogry ýoluň deregine azaşmagy (ters ýoly) satyn alanlardyr. (Şonuň üçin hem) olaryň (bu) söwdalary peýda getirmedi. Olar dogry ýoly hem tapmadylar.

Olaryň (mynapyklaryň) ýagdaýy (garaňky gijede) ot ýakýanyň ýagdaýy ýalydyr. Ol ot (ýanyp) daş-töweregini ýagtyldan wagty, Alla olaryň ýagtylygyny giderer we olary hiç zat görünmeýän tümlügiň içinde goýar (şeýdibem hiç zady görmezler).

(Olar) kerdirler, laldyrlar, kördürler, (şonuň üçin hem) yza (dogry ýola) öwrülip bilmezler.

Ýa-da (olaryň bu ýagdaýy) garaňky (gijede) gök gümmürdileriniň we ýyldyrymlaryň (arasynda) asmandan ýagýan çabgada galyp, ýyldyrymlar (urup) öldüräýmesin gorkusy bilen gulaklaryny barmaklary bilen ýapýanlara (meňzeýärler). Alla kapyrlaryň (daş-töwereklerini) gabap goýandyr.

(Şol wagt) ýyldyrym hem göýä, gözlerini çykarjak ýaly (çakar). Ol (ýyldyrym çakan wagty) olara ýagtylyk salsa-ha ýörärler, üstlerine tümlük abansa welin, gymyldaman durarlar. Alla islesedi, elbetde, olaryň gözlerini kör, gulaklaryny ker ederdi. Takyk, Allanyň ähli zada güýji ýetýändir.

Eý, ynsanlar! Takwalardan bolmagyňyz üçin sizi we sizden öňküleri ýaradan Perwerdigäriňize ybadat ediň!

Ol (Alla) ýeri siziň üçin düşek, asmany hem (ýokaryňyzy ýapýan) gupba

Eger siziň Biziň gulumyza (Muhammede) inderen zatlarymyza şübhäňiz bar bolsa, onda siz oňa (Kuranyň süresine) meňzeş bir süre getiriň! Eger dogruçyl bolsaňyz, Alladan özge şaýatlaryňyzy (butlaryňyzy) hem çagyryň!

Eger muny başaryp bilmeseňiz, elbetde, (siz ony) hiç haçan başaryp bilmersiňiz, kapyrlar üçin taýýarlanylan tutaşdyrlygy ynsan we daş bolan otdan (dowzahdan) heder ediň!

Iman getirip, ýagşy işleri edýänleri aşagyndan derýalar akýan jennetler bilen söýünjile! Özlerine (jennetdäki) miweler rysgal edilip berlende, olar: «Bize öň (dünýäde) hem beýle rysgal berlipdi» diýerler. Emma olara (dünýäde) bulara meňzeş miweler berlipdi. Olar üçin (jennetde) päkize jübüt taýlar bardyr. Olar ol ýerde (jennetde) ebedi galarlar.

Takyk, Alla (hakykaty beýan etmek üçin) çybyny we ondan hem ownuk zady mysal getirmekden çekinmez. Iman getirenler bolsa (bularyň) öz Perwerdigärinden (gelen) hakykatdygyny bilýärler. Kapyrlar (bolsa): «Alla bu mysal bilen näme (diýmek) isleýär?» diýýärler. (Alla) onuň bilen birnäçesini ýoldan azaşdyrar, birnäçesini bolsa dogry

Alla beren ähti-peýmanlaryndan dänenler, Allanyň (dogan-garyndaşlyk gatnaşygy ýaly) emir eden gatnaşyklaryny kesip, ýer ýüzünde pitnepisat çykarýanlar, (ine, hakyky) zyýan çekjekler hut şolardyr.

(Eý, kapyrlar!) Siz nädip öli wagtyňyz sizi direlden (bu dünýä getirip, jan beren) Allany inkär (edip) bilýärsiňiz?! Soň ol sizi öldürer, soň ýene direlder. Siz soňunda Oňa dolanyp eltilersiňiz!

Ol (Alla) ýer ýüzündäki ähli zady siziň üçin ýaratdy. Soň (Öz gudraty bilen) asmana ýönelip, ony ýedi gat (edip) tertip-nyzama saldy. Ol ähli zady bilýändir.

(Seniň) Perwerdigäriň perişdelere: «Men ýer ýüzünde bir oruntutar (ynsan) ýaratjak» diýende, olar: «Sen (ýerde) pitne-pisat çykaryp, gan dökjek (ynsanlary) ýaratjak bolýarsyňmy? Biz hamdy-senaň bilen Seni tesbih edýäris we mukaddes tutýarys (taryp edýäris)» diýdiler. (Alla olara): «Takyk, Men siziň bilmeýän zatlaryňyzy bilýärin» diýdi.

(Alla) Adam (ata) ähli zadyň atlaryny öwretdi. Soň olary perişdelere görkezip: «Eger siz dogruçyl bolsaňyz, Maňa bularyň atlaryny aýdyp beriň!» diýdi.

(Perişdeler): «(Eý, Perwerdigärimiz!) Sen ähli nosganlyklardan päksiň! Seniň bize öwreden zatlaryňdan başga biziň bilýän zadymyz ýokdur! Takyk, Sen (ähli zady) bilýänsiň, hikmete eýesiň!» diýdiler.

(Alla): «Eý, Adam! Olara (perişdelere) ol zatlaryň atlaryny aýdyp ber!» diýdi. Ol (Adam) olara (perişdelere) olaryň (hemmesiniň) atlaryny aýdyp berende, (Alla): «Men size asmanlardaky we ýerdäki gaýyp zatlary, siziň hem nämäni äşgär edip, nämäni gizleýändigiňizi bilýärin diýmänmidim?» diýdi.

Biz perişdelere: «Adama (hormat edip) sežde ediň!» diýenimizde, Iblisden galany (hemme perişdeler) sežde etdiler. Ol (Iblis) ýüz öwrüp, tekepbirlik etdi we (netijede) kapyrlardan boldy.

Biz: «Eý, Adam! Sen öz aýalyň (How ene) bilen jennetde mesgen tut! Ondan (jennet nygmatlaryndan) öz göwün islän ýeriňizde bol edip iýiň! (Emma) bu agajyň (miwesine) golaýlaşmaň! Ýogsa (eger bu agajyň miwesinden iýseňiz) ikiňiz hem (özüňize) zulum edenlerden bolarsyňyz» diýdik.

Şeýtan olary ol ýerden (jennetden) taýdyrdy we olary özlerine (berlen) nygmatlaryndan çykartdy. Biz (Adam ata, How enä we şeýtana): «Siz biri-biriňize duşman bolup, (ýere) düşüň! Siziň üçin ýer ýüzünde mesgen we belli bir wagta çenli peýda (ýaşaýyş) bolar» diýdik.

Adam (ata) öz Perwerdigärinden käbir ylhamlary alandan soň, (eden işine ökünip) derrew toba etdi. Takyk, Ol (Alla) tobalary kabul edijidir, Rehim-şepagatlydyr.

Biz: «Hemmäňiz ondan (jennetden ýere düşüň! Soň size Menden bir dogry ýol (kita ýa-da pygamber) gelse, (kim) Meniň ol dogr ýoluma tabyn bolsa, olara gorky-howp ýokdu we olar gamgyn hem bolmazlar» diýdik.

Biziň aýatlarymyzy inkär edip, ýalan

Eý, ysraýyl ogullary! Siz Meniň size (ata babalaryňyza) beren nygmatlarymy ýatlaň Meniň size (sylag berjek diýip) beren ähti peýmanyma wepaly bolmagym üçin, si hem maňa (tabyn boljakdygyňyz üçin) bere ähti-peýmanynyza wepaly boluň! Siz diň Menden heder ediň!

Siziň ýanyňyzdakyny (Töwraty) tassyklaýjy

Siz bilip durkaňyz, hak bilen nähaky

(Eý, ysraýyl ogullary!) Namazy berjaý ediň

(Eý, ýahudy alymlary!) Siz kitaby

Sabyr etmek we namazy berjaý etmek

Takyk, olar (Alladan gorkýanlar) özleriniň

Siz Meniň size beren nygmatlarymy we sizi (Musa pygamberiň döwründe) bütin äleme üstün eden (wagtlarymy) ýatlaň!

Siz hiç kimiň başga birine derek töleg töläp bilmeýän, hiç kimden şepagat (kömek) kabul edilmeýän, hiç kimden fidýe (töleg puly) alynmaýan we hiç kime (hiç hili) ýardam edilmeýän günden gorkuň!

Biz sizi size ýowuz azap (ezýet) beren, erkek perzentleriňizi öldürip, gyz perzentleriňizi diri goýan Fyrgawnyň adamlaryndan doly halas edipdik. Bu siziň üçin Perwerdigäriňizden (gelen) uly synagdy.

Biz siziň üçin deňzi ýaryp, sizi halas etdik, Fyrgawnyň adamlaryny hem siziň gözüňiziň öňünde (deňze) gark edipdik.

Biz Musa (Töwraty bermek) üçin kyrk gije wadalaşypdyk. Soň siz onuň yzyndan (özüňize) zulum edip, göläni (hudaý) edindiňiz.

(Mundan) soň hem siziň şükür etmegiňiz üçin Biz sizi bagyşladyk.

Siziň dogry ýoly tapmagyňyz üçin Biz Musa kitaby (Töwraty) we (hak bilen batyly) tapawutlandyrýan (mugjyzalary) beripdik.

Musa öz kowumyna: «Eý, kowumym! Takyk, siz göläni (hudaý) edinmek bilen, özüňize zulum etdiňiz. Indi siz öz Ýaradanyňyza toba edip, öz nebisleriňizi (erbet duýgularyňyzy) öldüriň! Bu Ýaradanyňyzyň ýanynda siziň üçin iň haýyrlysydyr. (Belki) Ol siziň tobaňyzy kabul eder. Takyk, Ol (Alla) tobalary kabul edýändir, Rehim-şepagatlydyr» diýdi.

Siz: «Eý, Musa! Biz, tä Allany äşgär görýänçäk, saňa hiç haçan iman getirjek däl» diýen wagtyňyz, gözüňiziň alnynda sizi ýyldyrym urdy.

Siziň şükür etmegiňiz üçin (ýyldyrym urandan) soň, Biz sizi (täzeden) direltdik.

Bulutlary siziň üstüňize kölege etdik. Size menne (şepbeşik halwa) we bedene (etini) inderip: «Size rysgal edip beren halal zatlarymyzdan iýiň» (diýdik). Emma olar, bize däl-de, özlerine zulum edýärdiler.

Biz (ysraýyl ogullaryna): «Siz bu oba (şähere) giriň, ol ýerdäki (iýilýän zatlardan) isleýşiňiz bol edip iýiň! Soň hem sežde edip: («Eý, Perwerdigärimiz!) Biziň günälerimizi bagyşla!» diýip gapydan giriň. Biz (hem) siziň hatalaryňyzy (günäleriňizi) bagyşlarys we ýagşylyk edýänleriň (sogaplaryny) hökman köpeldip bereris» diýipdik.

Emma zulum edenler özlerine aýdylanlary başga sözler bilen üýtgetdiler. Biz hem zulum edenlere, boýun egmekden dänendikleri sebäpli, asmandan gorkunç azap inderdik.

Musa (çölde) öz kowumy üçin suw dilände, Biz oňa: «Hasaň bilen daşa

(Eý, ysraýyl ogullary!) Siz: «Eý, Musa! Biz hiç haçan bir tagam bilen (çäklenip) sabyr edip bilmeris. Sen biziň üçin Perwerdigäriňe ýüz tut! (Goý), Ol bize ýeriň bitirýän gök otlaryndan, hyýaryndan, sarymsagyndan, merjimeginden, soganyndan çykaryp bersin!» diýeniňizde, Musa size: «Siz haýyrly zady pes (zada) çalyşmak (isleýärsiňizmi)? Siz şähere iniň (gidiň), takyk (ol ýerde), siziň islän zatlaryňyz bardyr» diýdi. (Mundan soň) olara peslik we misginlik (tagmasy) uruldy. Olar Allanyň gazabyna duçar boldular. Bu olaryň Allanyň aýatlaryny inkär edip, pygamberleri nähak ýere öldürendikleri (sebäplidir). Bu (bolsa) olaryň asy bolandyklary we çäkden çykandyklary sebäpli boldy.

Takyk, iman getiren ýahudylardan, nasranylardan we sabylardan Alla we ahyret gününe ynanyp, ýagşy işleri edýänler üçin özleriniň Perwerdigäriniň ýanynda sylaglar bardyr. Olara hiç hili gorky-howp ýokdur we olar gamgyn hem bolmazlar.

(Eý, ysraýyl ogullary!) Biz sizden (Töwrata uýjakdygyňyz barada) ähtipeýman alypdyk. (Soň siz bu lebziňizi ýuwdandygyňyz üçin) Tur (dagyny) siziň üstüňize galdyryp: «Takwalardan bolmagyňyz üçin size beren zadymyza (Töwrata) mäkäm ýapyşyň we onuň içindäkileri ýat tutuň (amal ediň)!» diýipdik.

Soň munuň (Töwraty kabul edişiňiziň) yzyndan siz (beren ähti-peýmanyňyzdan) dändiňiz. Eger size Allanyň pazly-keremi we merhemeti bolmasady, elbetde, siz zyýan çekenlerden bolardyňyz.

Kasam bolsun! Siz öz içiňizden şenbe güni azgynçylyk edendikleri üçin (Biziň olara): «Betnyşan maýmynlara öwrüliň!» diýendigimizi, elbetde, bilýänsiňiz.

Biz muny şol wagt görenlere (ýaşaýanlara) we olaryň yzlaryndan geljeklere ybrat dersi, takwalara bolsa öwüt-nesihat bolmagy üçin etdik.

Musa öz kowumyna: «Takyk, Alla siziň bir sygryň damagyny çalmagyňyzy

Olar: «Sen biziň üçin Perwerdigäriňe ýüz tut! (Goý), Ol bize onuň (sygryň) nähilidigini beýän etsin!» diýdiler. Ol (Musa): «Takyk, Ol (Alla): «Ol ne-hä garry sygyr, ne-de ýaş göle (bolsun), bularyň arasynda ortaçarak bolsun» diýýär. (Indi) siz özüňize emir edilen zady berjaý ediň!» diýdi.

Olar: «Sen biziň üçin Perwerdigäriňe ýüz tut! (Goý), Ol bize onuň reňkiniň nähiligini beýan etsin!» diýdiler. Ol (Musa): «Takyk Ol (Alla): «Ol görenleri şat edýän ýalpyldap duran sary reňkli sygyr bolsun» diýýär» diýdi.

Olar: «Sen biziň üçin Perwerdigäriňe ýüz tut! (Goý), Ol bize onuň (sygryň) nähilidigini beýän etsin!» diýdiler. Sebäbi biziň (göwnümize) ol sygyr (beýlekilere hem) meňzeş ýaly bolup dur. Alla halasa, elbetde, biz dogrusyny taparys» diýdiler.

(Musa) olara: «Ol (Alla): «Ol (sygyr) heniz (boýuntyryk dakylyp) ýer sürüp, ekin suwaryp horluk görmedik, hiç hili kemçiligi bolmadyk, reňkinde hiç tegmili bolmadyk bir sygyr (bolsun)» diýýär» diýdi. Olar: «Sen şu wagt hakykaty getirdiň (aýtdyň)» diýdiler we dessine ony (tapyp) damagyny çaldylar. Olar tasdanam (ol emri) ýerine ýetirmän goýupdylar.

Siz (bir wagt) bir adam öldüripdiňiz, (soň hem) onuň (ganhorynyň kimdigi) barada öz araňyzda düşünişmezlik (bolupdy). Alla siziň gizleýän zatlaryňyzy ýüze çykarar.

Biz (size): «Onuň (öldürilen sygryň) bir bölek (eti) bilen ony (öldürilen adamy) uruň» diýdik. Ine, siziň akylyňyza aýlanmagyňyz üçin, Alla ölüleri şeýdip direldýär we size öz alamatlaryny (gudratlaryny) görkezýär.

Emma mundan soň siziň kalplaryňyz ýene-de daş ýaly, hatda ondan hem has beter gatylaşdy. Takyk, käbir daşlaryň aşagyndan derýalar (çeşmeden) gaýnap çykýar, käbirleriniň içinden ýarylyp suw çykýar. Käbir daşlar bolsa, Alladan gorkusyna, ýere togalanyp düşýär. Alla siziň edýän işleriňizden gapyl däldir.

(Eý, möminler!) Indi olar size iman getirer öýdüp pikir edýärsiňizmi? Olardan bir topar Allanyň sözüni eşidip, oňa mazaly göz ýetirip, onuň (hakykatdygyny) bilseler hem ony üýtgetdiler.

(Ikiýüzlüler) iman getirenler bilen gabatlaşanlarynda: «Biz (hem) iman getirdik» diýýärler. Öz-özleri tenha galanlarynda bolsa, biri-birlerine: «Siz (näme) olara Allanyň (Töwratda) size (Muhammediň gelmelidigi baradaky) beýan eden (zatlaryny) Perwerdigäriňiziň huzurynda ony özüňize (garşy) delil getirmekleri üçin aýdýarsyňyzmy? Siz bu barada pikir etmeýärsiňizmi?» diýýärler.

Olar özleriniň ýaşyryn we äşgär edýän zatlaryny Allanyň bilýändigini bilmeýärlermi?

Olaryň arasynda kitaby (Töwraty) bilmeýän bisowatlar bar. Olaryň bar bilýän zatlary diňe eşiden boş gürrüňleridir. Olar diňe güman edýärler.

Öz elleri bilen kitap ýazyp, soň hem ony az-owlak pula satmak üçin: «Bu Alladan gelen (zat)» diýýänlere haýp bolsun! Öz elleri bilen ýazandyklary sebäpli, olara haýp bolsun! Olara gazanan zatlary üçin hem haýp bolsun!

Olar (ysraýyl ogullary): «Bize dowzah ody diňe sanalgy gün deger» diýdiler. (Olara): «Siz näme Alladan ähti-peýman aldyňyzmy? Alla Öz ähtipeýmanyndan hiç haçan dänmez. Ýada siz Alla hakda bilmeýän zatlaryňyzy aýdýarsyňyzmy?» diýip aýt.

Ýok! Kim erbetlik etse, eden erbetligi hem özüni doly gurşap alsa,

Iman getirip, ýagşy işleri edenler bolsa, ine, olar jennetidirler. Olar ol ýerde ebedi galarlar.

Biz (bir wagt) ysraýyl ogullaryndan olaryň diňe Alla ybadat etjekdikleri, eneata, ýakyn dogan-garyndaşa, ýetimlere, misginlere ýagşylyk etjekdikleri barada ähti-peýman alypdyk. (Olara): «Ynsanlara (diňe) ýagşy söz sözläň, namazy doly berjaý ediň, zekat beriň» diýip emir edipdik. Soň, diňe az sanlyňyzdan galanyňyz, (bu wadadan) ýüz öwrüp, dändiňiz.

(Eý, ysraýyl ogullary!) Biz sizden biri-biriňiziň ganlaryňyzy dökmejekdigiňiz, biri-biriňizi ýurtlaryňyzdan çykarmajakdygyňyz barada (hem) ähti-peýman alypdyk. Soň siz ähli zady görüp kabul etdiňiz.

Soň siz (beren sözüňizden dänip) biri-biriňizi öldürdiňiz, öz içiňizden bir topary ýurtlaryndan (kowup) çykardyňyz. Olara garşy günäde we duşmançylykda biri-biriňize ýardam berdiňiz. Olary (ýurtlaryndan) çykarmak size haram bolsa-da, (siz olary hem ýurtlaryndan çykarýarsyňyz, hem-de başgalaryň eline) ýesir bolup size gelenlerinde töleg töläp, olary halas edýärsiňiz. Ýa-da siz kitabyň bir

Olar ahyretiň deregine bu dünýä ýaşaýşyny satyn alanlardyr. (Şonuň üçin hem) olaryň azaby ýeňilleşdirilmez, olara kömek hem edilmez.

Takyk, Biz Musa kitaby (Töwraty) berdik we ondan soň hem yzly-yzyna pygamber iberdik. Merýem ogly Isa äşgär deliller berdik we ony Mukaddes Ruh (Jebraýyl) bilen goldadyk. (Emma) näwagt pygamber siziň göwnüňiziň halamaýan zadyny getirse (welin), tekepbirlik etdiňiz. Siz (özüňize iberilen pygamberleriň) käbirini ýalançy hasapladyňyz, käbirini bolsa öldürdiňiz.

(Olar): «Biziň kalplarymyz möhürlenen» diýdiler. Ýok! Olaryň küpürleri sebäpli, Alla olary näletledi. (Şonuň üçin hem) olaryň (içinde) ynanýanlary azdyr.

Bes, Alla tarapyndan olara öz ýanlaryndakyny (Töwraty) tassyklaýan kitap (Kuran) geldi. Olar öň kapyrlara (butparazlara) garşy (söweşde) onuň (ahyrzaman pygamberi we Kuran) bilen ýeňiş (kömek) soraýardylar. Olara bilýän zatlary (pygamber we Kuran) gelensoň (welin), ony inkär etdiler. (Şonuň üçin hem) kapyrlara Allanyň näleti bolsun!

Allanyň Öz bendelerinden islänine Öz pazly-kereminden (pygamberlik) iberýändigine görip bolup, Allanyň inderen zadyny (Kurany) inkär edip, (deregine) özlerini satan zatlary (küpür) nähili erbet zatdyr. (Şonuň üçin hem) olar (Allanyň) gazabyna duçar boldular. Kapyrlar üçin ryswa ediji azap bardyr.

Olara: «Allanyň inderenine (Kurana) iman getiriň» diýlende, olar: «Biz özümize inderilene (Töwrata) ynanýarys» diýdiler we ondan soňkyny inkär etdiler. (Aslynda) ol (Kuran) özleriniň ýanlaryndakyny (Töwraty) tassyklaýan hak (kitapdyr). (Olara): «Eger siz ynanýan bolsaňyz, onda näme üçin mundan öň Allanyň pygamberlerini öldürýärdiňiz?» diýip aýt.

Kasam bolsun! Musa size äşgär deliller bilen gelipdi. Siz ondan soň göläni (hudaý) edinip, özüňize zulum etdiňiz.

Biz Tur dagyny siziň üstüňize galdyryp, (onuň eteginde) sizden ähtipeýman alyp: «Size beren zadymyza mäkäm ýapyşyň we gulak asyň!» diýipdik. Olar: «Eşitdik we asy bolduk (boýun bolmadyk)» diýdiler. Inkär edendikleri sebäpli, olaryň kalplaryna gölä bolan meýil guýuldy. Olara: «Eger siz ynanýan bolsaňyz, imanyňyz size nähili erbet zatlary emir edýär?» diýip aýt.

Eger ahyret ýurdy Allanyň ýanynda (beýleki) ynsanlara däl-de, (diňe) size mahsus (degişli) bolsa, eger siz hem dogruçyl bolsaňyz, (hany onda) ölümi arzuw ediň-dä?!» diýip aýt.

(Emma) olar öz elleri bilen eden etmişleri zerarly hiç haçan ony (ölümi) arzuw edip bilmezler. Alla zalymlary gowy tanaýandyr.

(Eý, Muhammet!) Kasam bolsun! Sen ynsanlaryň içinde ýaşaýşa (Alla) şärik goşýanlardan-da has beter höweslileriň olardygyny (ýahudylardygyny) görersiň! Olaryň her haýsy: «Käşgä, müň ýyl ömür sürsedik» diýip arzuw ederler. Ýöne uzyn ömür sürmek hiç kimden azaby daşlaşdyryp (halas edip) bilmez. Alla

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Kim Jebraýyla duşman bolsa, (bilip goýsun)! Takyk, Allanyň rugsady bilen özünden öňki kitaplary tassyklaýjy, möminlere dogry ýol görkeziji we hoş habar beriji bolan ony (Kurany) seniň kalbyňa Ol inderendir)» diýip aýt.

Kim Alla, Onuň perişdelerine, pygamberlerine, Jebraýyla we Mikaýyla duşman bolsa, (bilip goýsun), Alla (beýle) kapyrlaryň duşmanydyr.

Kasam bolsun! Biz saňa äşgär aýatlary inderdik. Olary diňe (ýoldan çykan) pasyklar inkär ederler.

Olar eger bir ähti-peýman etseler, her gezek hem özlerinden bir topar ol ähtipeýmany bozmaýarmy? Olaryň aglabasy (hatda Töwrata hem) ynanmaýarlar.

Olara Alla tarapyndan ýanlaryndakyny (Töwraty) tassyklaýan bir ilçi gelende, özlerine kitap berlenlerden bir topar, göýä, hiç zat bilmeýän ýaly bolup, Allanyň kitabyny yzlaryna taşladylar (oňa amal etmediler).

Olar (ýahudylar) Süleýmanyň hökümdarlyk (döwründe) şeýtanlaryň okap beren zatlaryna (jadylaryna) tabyn boldular. Süleýman (hiç haçan jady edip) kapyr bolmady. Emma şeýtanlar (ynsanlara) jadygöýligi hem-de Harut we Marut (atly iki perişdä) Babylda inderilen zady öwredip, kapyr boldular. Emma olaryň (Harut we Marut) ikisi: «Biz diňe synag üçin iberildik, siz (ýalňyş ynanyp) kapyr bolmaň!» diýmezden, (jady ylmyny) hiç kime öwretmeýärdiler. Olar (jadygöýler) olaryň ikisinden är-aýalyň arasyny açýan zady öwrendiler. Emma olar (jadygöýler) Alladan bidin ol (jady) bilen hiç kime zyýan berip bilmezler. Olar özlerine peýdasy bolmadyk, diňe zyýany bolan zatlary öwrenýärdiler. Kasam bolsun! Olar ony (jadyny) satyn alanyň ahyretden nesibesiniň ýokdugyny bilýärdiler. Özlerine derek satan zatlary nähili erbet zatdyr! Eger (olar) muňa göz ýetirsediler, (beýle etmezdiler)!

Eger olar (ýahudylar) iman getirip, (özlerini erbet işlerden) saklasalardy, elbetde, Alla tarapyndan (beriljek) az sogap hem (olar üçin) has haýyrly bolardy. Eger (olar) muňa göz ýetirsediler (iman getirerdiler)!

Eý, iman getirenler! Siz «Ragynä» diýmäň, «Unzurnä» diýiň we (aýdylanlara) gulak asyň! (Elbetde) kapyrlara jebir-jepaly azap bardyr.

(Eý, iman getirenler!) Ählikitapdan bolan kapyrlaryň we (Alla) şärik goşýanlaryň (hiç haýsy) Perwerdigäriňizden size bir haýyr (wahyý) inderilmegini islemezler. Alla Öz rahmetini islänine degişli eder (berer). Alla uly pazly-kereme eýedir.

Biz (eger) bir aýatyň (hökümini) ýatyrsak ýa-da ony unutdyrsak, (onuň deregine) ondan has haýyrlysyny ýada oňa meňzeşini getireris. Eýsem, sen Allanyň ähli zada güýjüniň ýetýändigini bilmediňmi?

Eýsem, sen asmanlaryň we ýeriň mülküniň (eýeçiliginiň) hakykatdan hem Allanyňkydygyny, size Alladan

(Eý, iman getirenler!) Ya-da siz hem, öň (ymmatynyň) Musadan soragsowal edişi ýaly, pygamberiňizden sorag-sowal etmekçi bolýarsyňyzmy? Kim imanyny küpür bilen çalyşsa, takyk, ol ýoluň dogrusyndan azaşar.

Ähli-kitabyň (ýahudylaryň we nasranylaryň) köpüsi özlerine hak äşgär edilensoň, özleriniň nebisleriniň bahyllyklary sebäpli, iman getireniňizden soň sizi kapyrlyga döndermek islediler. Siz, tä Allanyň emirleri (hökümleri) gelýänçä, olary bagyşlaň, geçirimlilik ediň! Takyk, Allanyň ähli zada güýji ýetýändir.

Siz namazy berjaý ediň we zekat beriň! Özüňiz üçin öňünden näme haýyr (iberseňiz), onuň (sogabyny) Allanyň ýanynda taparsyňyz. Takyk, Alla siziň edýän işleriňizi görüp durandyr.

Olar (ähli-kitap): «Jennete ýahudylardan we nasranylardan başga hiç kim girmez» diýdiler. Bu olaryň ham-hyýallarydyr. (Olara): «Eger siz dogruçyl bolsaňyz, (bu meselede) deliliňizi getiriň!» diýip aýt.

Ýok! Kim ýüzüni Alla öwrüp (Onuň razyçylygy üçin) haýyr-sahawat etse, Perwerdigäriniň ýanynda onuň sylagy bardyr. Olara gorky-howp ýokdur we olar gamgyn hem bolmazlar.

Ýahudylar: «Nasranylar (dogry bolan) hiç zatda (dinde) däldir» diýdiler. Nasranylar bolsa: «Ýahudylar (dogry bolan) hiç zatda (dinde) däldir» diýdiler. (Ýogsa) olar kitap (Töwrat we Injil) okaýarlar. (Kitaby okap) bilmeýänler hem (özaralarynda) olaryň sözlerini aýdýarlar. Bes, Alla olaryň çaprazlyga düşen bu ýagdaýlary hakda kyýamat gününde höküm berer.

Allanyň metjitlerinde Onuň (Allanyň) adynyň agzalmagyna päsgel bolýan we olary ýykmak üçin tagalla edýän (kişiden) has zalym kim bolup biler? Olar ol ýerlere (metjitlere) diňe gorky bilen girip bilerler. Olara bu dünýäde ryswalyk, ahyretde bolsa uly azap bardyr.

Gündogar-da Allanyňkydyr, Günbatar-da. Siz haýsy tarapa öwrülseňiz hem Allanyň ýüzi (razylygy) şol ýerdedir. Takyk, Allanyň (rahmeti) giňdir we (ähli zady) bilýändir.

Olar: «Alla perzent edindi» diýdiler. (Alla) Özüni ähli kemçiliklerden päk edendir. Elbetde, asmanlardaky we ýerdäki ähli zat Onuňkydyr. Ähli zat Oňa tabyndyr.

(Ol) asmanlaryň we ýeriň ýokdan bar edijisidir. Ol bir işiň amala aşmagyny islese, oňa «Bol!» diýer. Ol (hem) dessine (peýda) bolar.

(Hakykaty) bilmeýänler: «Alla biziň bilen gepleşsedi ýa-da bize (seniň pygamberligiňi tassyklaýan) bir aýat (mugjyza) gelsedi» diýdiler. Bulardan öňküler hem bularyňky ýaly sözleri aýtdylar. Olaryň (kejirlikde) kalplary (düşünjeleri) biri-birine meňzeşdir. Elbetde, Biz anyk ynanmak isleýänler üçin aýatlary doly beýan etdik.

Takyk, Biz seni Hak (Kuran) bilen buşlaýjy we duýduryjy edip iberdik. Dowzahylar (näme) üçin (ynanmady diýlip) senden (hasap) soralmaz.

(Eý, Muhammet!) Ýahudylar we nasranylar, tä sen özleriniň dinlerine boýun bolýançaň, senden razy bolmazlar. (Olara): «Iň dogry ýol, Allanyň ýoludyr» diýip aýt. Eger sen özüňe gelen ylymdan (wahydan) soň olaryň arzuw-isleglerine (dinlerine) tabyn bolsaň, saňa Alla tarapyndan dost hem, kömekçi hem ýokdur!

Özlerine kitap berlenler ony (kitaby) okalyşyna görä dogry okaýarlar. Ine, olar oňa (kitaba) iman getirenlerdir. Ony inkär edenler bolsa zyýan çekenleriň hut özleridir.

Siz Meniň size beren nygmatlarymy we sizi (Musanyň döwründe) bütin äleme

Siz hiç kimiň başga birine derek töleg töläp bilmeýän, hiç kimden şepagat (kömek) kabul edilmeýän, hiç kimden fidýe (töleg puly) alynmaýan we hiç kime (hiç hili) ýardam edilmeýän günden gorkuň!

Perwerdigäri Ybraýymy käbir sözler bilen synap görüpdi. Ol hem olary doly ýerine ýetirende (Alla oňa): «Men seni ynsanlara baştutan etjek» diýdi. (Ybraýym): «Meniň neslimden (hem baştutan et)» diýdi. (Alla): «Meniň (bu) ähti-peýmanym zalymlara gowuşmaz (olara söz bermerin)» diýdi.

Biz ol (mukaddes) öýi (Käbäni) ynsanlara jemlenme (sogap gazanma) we howpsuz (asuda) ýer edipdik. Siz Ybraýymyň makamyndan (özüňize) namaz ýeri ediniň! Ybraýyma we Ysmaýyla hem: «Meniň öýümi (Käbäni) togap, yzygiderli ybadat, rukug, sežde etjekler (namaz okajaklar) üçin päk tutuň!» diýip wesýet etdik.

(Şonda) Ybraýym: «Eý, Perwerdigärim! Bu şäheri asuda eýle! Onuň ýaşaýjylaryndan Alla we ahyret gününe iman getirenlere (dürli) miwelerden rysgal edip ber» diýipdi. (Alla oňa): «Inkär edeni hem (dünýä lezzetlerinden) az salymlyk peýdalandyryp, soň ony ot (dowzah) azabyna duçar ederin. Ol baryljak nähili erbetdir» diýdi.

Ybraýym (ogly) Ysmaýyl bilen öýüň (Käbäniň) düýbüni tutup, (şeýle dileg etdiler): «Eý, Perwerdigärimiz! Bizden (bu amalymyzy) kabul et! Takyk, Sen (ähli zady) eşidýänsiň, bilýänsiň.

Eý, Perwerdigärimiz! Bizi Özüňe tabyn bolanlardan eýle! Biziň neslimizden hem Özüňe tabyn bolan ymmat (ýetişdir)! Bize (haj) ybadatlarymyzyň (ýollaryny) görkez we biziň (eden) tobalarymyzy kabul et! Takyk, Sen tobalary kabul edijisiň, Rehim-şepagatlysyň!

Eý, Perwerdigärimiz! Olaryň arasyndan Seniň aýatlaryňy olara okap berjek, olara kitaby we hikmeti öwretjek, olary (nädogry ynançlardan we ýaramaz häsiýetlerden) päk (tutjak) bir pygamber iber! Takyk, sen Gudraty güýçlüsiň, hikmete eýesiň!».

Ybraýymyň dininden özlerini pese düşürenlerden başga kim ýüz öwrüp biler?! Kasam bolsun! Biz bu dünýäde ony saýladyk we ahyretde hem ol, elbetde, ýagşylardan bolar.

Perwerdigäri oňa: «Boýun bol!» diýende ol: «Älemleriň Perwerdigärine boýun boldum» diýipdi.

Ybraýym muny öz ogullaryna (hem) wesýet etdi. Ýakup (hem perzentlerine): «Eý, ogullarym! Takyk, Alla siziň üçin bu dini (Allanyň birligini) saýlady. Bes,

(Eý, ýahudylar!) Ýa-da siz Ýakuba ölüm gelende onuň ýanyndamydyňyz? Ol öz ogullaryna: «Siz menden soň nämä ybadat etjek?» diýende olar: «Biz seniň we ata-babalaryň Ybraýymyň, Ysmaýylyň we Yshagyň Hudaýyna ybadat ederis. (Ol) ýeke-täk Hudaýdyr (Alladyr). Biz Oňa boýun bolduk» diýdiler.

Olar öň ýaşap geçen bir ymmatdylar. Olaryň gazanan zatlary özlerinedir, siziň gazanan zatlaryňyz siziň özüňizedir. Olaryň eden işleri üçin sizden (hasap) soralmaz.

Olar (ähli-kitap): «Ýahudy ýa-da nasrany boluň, dogry ýoly taparsyňyz» diýdiler. (Olara): «Ýok, biz hanyf (hak din) bolan Ybraýymyň dinine (uýduk). Ol Alla şärik goşanlardan däldi» diýip aýt.

(Eý, möminler!) Olara: «Biz Alla we bize inderilene, Ybraýyma, Ysmaýyla, Yshaga, Ýakuba we onuň neberesine inderilene, Musa we Isa berlene, özleriniň Perwerdigäri tarapyndan (beýleki) pygamberlere berlenlere iman getirdik. Biz olaryň hiç haýsyny aýra tutmaýarys. Biz Oňa (Alla) tabyn bolduk!» diýiň.

Eger olar hem siziň Oňa (Alla) iman

Olara: «Biz Allanyň (bize beren) reňkine (dinine) boýandyk. Alladan has gowy kim reňk berip biler?! Biz diňe Oňa gulluk edýäris» diýiň!

Olara: «Siz biziň hem Perwerdigärimiz, siziň hem Perwerdigäriňiz bolan Alla hakda biziň bilen jedelleşýärsiňizmi? Biziň amallarymyz bizedir, siziň amallaryňyz sizedir. Biz Oňa yhlas bilen (amal edýäris)» diýip aýt.

Ýa-da siz hakykatdan hem Ybraýymyň, Ysmaýylyň, Yshagyň, Ýakubyň we onuň neberesiniň ýahudy ýa-da nasrany bolandyklaryny aýdýarsyňyzmy? (Olara) aýt: «(Allanyň dinini) siz has gowy bilýärsiňizmi ýa-da Alla (has gowy bilýärmi)? Alla tarapyndan özüne (habar berlen) şaýatlygy gizleýänden has zalym kim bolup biler? Alla siziň edýän işleriňizden gapyl däldir.

Olar öň ýaşap geçen bir ymmatdylar. Olaryň gazanan zatlary özlerinedir, siziň gazanan zatlaryňyz siziň özüňizedir. Olaryň eden işleri üçin sizden (hasap) soralmaz.

Ynsanlardan (käbir) bolgusyzlar: «Olary ýönelýän kyblalaryndan öwren zat näme?» diýerler. (Olara): «Gündogarda, Günbatar-da Allanyňkydyr. Ol öz islänini dogry ýola gönükdirer» diýip aýt.

(Eý, Muhammet ymmaty!) Şeýdip, Biz siziň (kyýamatda) ynsanlara şaýat bolmagyňyz, bu pygamberiň hem size şaýat bolmagy üçin sizi orta ýolda (adalatly) bolan bir ymmat etdik. Seniň (öňden bäri ýönelmegi arzuw edip ýören) öňki ýönelýän kyblaňy (Käbäni) Biz diňe pygambere tabyn bolanlary iki ökjesi bilen yza tesjeklerden (tapawutlandyryp) bilmegimiz üçin (kybla) etdik. Bu Allanyň dogry ýola gönükdirenlerinden beýlekiler üçin uly (agyr) işdir. Alla siziň imanyňyzy puja çykarmaz. Takyk, Alla ynsanlara Mähirlidir, Rehim-şepagatlydyr.

(Eý, Muhammet!) Biz seniň (habara garaşyp) ýüzüňi asmana öwürýäniňi görýäris. Biz seni öz razy boljak kyblaňa hökman öwreris. Bes, sen (namazda) ýüzüňi Mesjidi-Harama (Käbä) tarap öwür! (Eý, musulmanlar!) Siz nirede bolsaňyz hem (namazda) ýüzüňizi oňa (Käbä) tarap öwrüň!

Kasam bolsun! Sen kitap berlenlere islendik görnüş aýat (delil) getirseň hem, olar seniň kyblaňa tabyn bolmazlar. Sen hem olaryň kyblasyna tabyn bolmarsyň. Olar hem biri-birleriniň kyblasyna tabyn bolmazlar. Kasam bolsun! Eger sen özüňe ylym (wahyý) gelenden soň, olaryň islegarzuwlaryna tabyn bolsaň, onda elbetde, sen (özüňe) zulum edenlerden bolarsyň.

Özlerine kitap berenlerimiz ony (pygamberi) öz ogullaryny bilişleri ýaly tanaýarlar. Hatda olaryň käbiri bilseler hem, hakykaty gizleýärler.

Bu hakykat Perwerdigäriňden gelendir. (Şonuň üçin) sen güman edijilerden bolma!

Her bir (ymmatyň) özüniň ýönelýän tarapy (kyblasy) bardyr. Bes (eý, möminler!) Siz haýyr işlerde ýaryşyň! Siz nirede bolsaňyz hem, Alla siziň hemmäňizi bir ýere jemlär. Takyk, Allanyň ähli zada güýji ýetýändir.

Nireden (ýola) çyksaň hem, (namazda) ýüzüňi Mesjidi-Harama

(Eý, Muhammet!) Nireden (ýola) çyksaň hem, (namazda) ýüzüňi MesjidiHarama (Käbä) tarap öwür! (Eý, möminler!) (Siz) nirede bolsaňyz hem, ýüzüňizi oňa (Käbä) tarap öwrüň! Goý, ynsanlaryň arasyndaky zalymlardan galanlar üçin (siziň garşyňyza) delil bolmasyn. Siziň dogry ýoly tapmagyňyz üçin we Meniň hem size nygmatymy doly bererim ýaly, siz olardan däl, diňe Menden gorkuň!

Biz size özüňizden bolan, size Biziň aýatlarymyzy okaýan, sizi (günälerden) saklaýan, size kitaby we hikmeti tälim berýän, size bilmeýän zatlaryňyzy öwredýän bir pygamber iberdik.

Bes, siz Meni (ybadat bilen) ýatlaň! Men hem sizi (ýalkaw bilen) ýatlaýyn! Maňa şükür ediň! Meni inkär etmäň!

Eý, iman getirenler! Sabyr we namaz bilen (Alladan) ýardam soraň! Takyk, Alla sabyr edenler bilendir.

Siz Allanyň ýolunda öldürilenlere «ölüler» diýmäň! Tersine, olar diridirler, emma siz (olaryň ýaşaýşyny) duýmarsyňyz.

Kasam bolsun! Elbetde, Biz sizi gorky-howp, açlyk, emlägiňize, janyňyza we hasyllaryňyza nogsanlyk ýetirmek (garyplyk) arkaly synag edýäris. Sabyr edenleri söýünjile!

Ol sabyr edenleriň (başyna) bir kynçylyk gelende: «Takyk, biz Allanyň (bendeleri) we biz, elbetde, Oňa gaýdyp bararys» diýerler.

Ine, olara, özleriniň Perwerdigäri tarapyndan ýalkaw we rahmet bardyr. Olar dogry ýolda bolanlaryň hut özleridir.

Takyk, Safa bilen Merwe (depeleri) Allanyň goýan alamatlarydyr. Kim (Allanyň) öýüne haj we umra (zyýaratyny) etse, olaryň ikisini togap etmeginde (arasynda ylgamagynda) günä ýokdur. Kim öz islegi bilen haýyrly iş etse, elbetde, Alla şükür edijidir (edilen amalyň sogabyny doly berýändir we) bilýändir.

Takyk, Biziň inderen äşgär delillerimizi we kitapda ynsanlara anyk görkezenimizden soň dogry ýolumyzy gizleýänleri Allanyň (näletleýşi ýaly) ähli näletleýjiler hem olary näletlärler.

Emma Men toba edip, özlerini düzedenleriň we (hakykaty äşgär) beýan edenleriň tobalaryny kabul ederin.

(Biziň aýatlarymyzy) inkär edip, kapyr bolup ölenlere Allanyň, perişdeleriň we bütin ynsanlaryň näleti bolsun!

Olar ömürlik (näletiň-azabyň) içinde (galarlar). Olaryň azaby (hiç haçan) ýeňilleşdirilmez, olara (hiç hili) möhlet (hem) berilmez.

Siziň Hudaýyňyz ýeke-täk Hudaýdyr (Alladyr). Ondan başga (ybadata laýyk) hudaý ýokdur! (Ol) Mähribandyr, Rehim-şepagatlydyr.

Takyk, asmanlaryň we ýeriň ýaradylyşynda, gije bilen gündiziň çalşyp durmagynda, ynsanlaryň hyzmaty üçin deňizde ýüzüp ýören gämilerde, Allanyň asmandan inderip, onuň bilen öli ýeri direlden suwunda, ähli janly-jemendeleri ýeriň ýüzünde ýaýratmagynda, şemallary we asman bilen ýeriň arasyndaky (Hakyň) emrine tabyn bulutlaryň ýöremeginde akylyny ulanýanlar üçin (Allanyň barlygyny we birligini aňladýan) alamatlar bardyr.

Ynsanlardan käbiri Alladan başgalaryny hem Oňa deň tutup, olary, göýä, Allany söýýän ýaly söýýärler. (Emma) iman getirenleriň Alla bolan

Şol wagt (Alla şärik goşmakda) tabyn bolnanlar özleriniň yzlaryna tabyn bolanlardan has daşda durandyklaryny (görerler). Olar (iki tarap hem) azaby görendirler we olaryň aralarynda (bar bolan ähli) gatnaşyk kesilendir.

(Pygamberleri inkär edenlere) tabyn bolanlar: «Käşgä, ýene bir gezek (dünýä) gelmek (mümkin bolsady), olaryň bizden daş duruşlary ýaly, biz hem olardan daş durardyk» diýerler. Şeýdip, Alla olaryň eden işlerini özlerine gam-gussa edip görkezer we olar soň (hiç haçan) otdan (dowzahdan) çykyp bilmezler.

Eý, ynsanlar! Siz ýer ýüzündäki halal we arassa zatlardan iýiň! Şeýtanyň ädimleriniň (yzyna) düşmäň! Takyk, ol siziň üçin äşgär duşmandyr.

Ol (şeýtan) size diňe erbetligi, bozgaklygy we siziň bilmeýän zatlaryňyzy Alla garşy aýtmagyňyzy emir edýär (isleýär).

Olara (kapyrlara): «Siz Allanyň inderen zadyna tabyn boluň!» diýlende, olar: «Ýok! Biz ata-babalarymyzdan gören (zadymyza) tabyn bolarys» diýdiler. Eger olaryň ata-babalary hiç zada akyl ýetirip bilmän, dogry ýoly tapyp hem bilmän geçen bolsalar (onda hem olara tabyn boljaklarmyka)?

Ol kapyrlaryň mysaly, göýä gykylykdan we seslenişden başga zat eşitmeýän mallara seslenýän (çopanyň) ýagdaýy ýalydyr. (Sebäbi) olar (kapyrlar) kerdirler, laldyrlar we kördürler. Olar hiç zada düşünmezler.

Eý, iman getirenler! Biziň size rysgal edip beren zatlarymyzdan iýiň we eger diňe ýalňyz Alla ybadat edýän bolsaňyz, Oňa şükür ediň!

Alla size maslygy (haram ölen maly), damak gany, doňuz etini we Alladan başgasynyň adyna (damagy) çalnan (malyň etini) haram etdi. Emma kim kyn ýagdaýda galyp, özgäniň hakyny iýmezden we çäkden geçmezden (bulardan az mukdarda iýse welin) günä ýokdur. Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Takyk, Allanyň inderen kitabyndaky (ahyrzaman pygamberiniň häsiýetleri ýaly) bir zady gizläp, ony sähelçe (dünýewi) baha (bähbide) satyn alanlaryň garynlaryndaky iýip-içýän zatlary otdan başga zat däldir. Kyýamat

Ine, olar, dogry ýola derek azgynçylygy, ýalkawyň deregine azaby satyn alanlardyr. Olary (dowzah) oduna sabyrly eden zat nämekä?

Bu (azap) Allanyň kitaby (boş ýere däl-de), hak (we hikmet) bilen inderenligi (sebäplidir). Emma kitap (meselesinde) çaprazlyga düşenler, elbetde, (hakykatdan) daş bolan düşünişmezligiň içindedirler.

Ýagşylyk (takwalyk) diňe siziň ýüzüňizi (namazda) Gündogar we Günbatar tarapa öwürmegiňiz däldir. (Hakyky) ýagşylyk (takwalyk) Alla, ahyret gününe, perişdelere, kitaba, pygamberlere ynanyp, (Allanyň) razyçylygy üçin ýakyn dogangaryndaşlaryna, ýetimlere, misginlere, ýolda galanlara, dilegçilere we (gullardan we ýesirlikden) boýunlaryny (azat etmekçi bolýanlara) öz gowy görýän zadyndan berip, namazy berjaý edip, zekat berýän, ylalaşan ähti-peýmanyna wepaly, kynçylykda, hassalykda we söweş gyzyşan wagtynda sabyr edenleriňkidir. Ine, olar, dogruçyl bolanlardyr we olar takwalaryň hut

Eý, iman getirenler! Ölüm (meselesinde) size kasas (ar almak) ýazyldy. Azat adama azat adam, gula gul, aýala aýal kasasy bardyr. Emma (öldüren) kişi (öldürileniň) dogany (hossary) tarapyndan bir zadyň (hunuň) dereginde bagyşlansa, onda (bu meselede gelnen) ylalaşyga laýyklykda (ylalaşylan oňyn çözgüde) tabyn bolmak (iň gowusydyr). Bu ýagdaýda (öldüren) oňa (kesgitlenen huny) gowulyk bilen tölemelidir. Bu Perwerdigäriňiz tarapyndan bir ýeňillikdir we rahmetdir. Kim mundan soň bu bellenilen çäkden aşsa, onuň üçin jebir-jepaly azap bardyr.

Eý, akyl eýeleri! Kasasyň (ýöredilmeginde) siziň üçin (asuda) ýaşaýyş bardyr! Bu siziň (kasasdan) gorkmagyňyz (we beýle işlere baş goşmazlygyňyz) üçindir.

Siziň biriňiziň başyňyza ölüm gelen wagty, eger peýdasy degjek bolsa, eneata, ýakyn dogan-garyndaşa (dine) laýyk görnüşde (mirasyny bölmek barada) wesýet etmegi takwalar (Alladan heder edýänler) üçin borçdur.

Bes, kim (wesýeti) eşidenden soň ony üýtgetse (wesýet edýäniň edişi ýaly etmese), günäsi ony üýtgedenlere (degişli) bolar. Takyk, Alla (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Kim wesýet edijiniň (nähaklyga) meýil etmeginden ýa-da günä sebäp bolmagyndan (mirasdüşerlere nähaklyk etmeginden) çekinip, (olaryň) aralaryny sazlasa, oňa günä ýokdur. Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Eý, iman getirenler! (Siziň günä işlerden saklanyp) takwalardan bolmagyňyz üçin, sizden öňkülere parz edilişi ýaly, size hem sanalgy günlerde oraza tutmak parz edildi.

Bes, sizden bir adam (oraza günlerinde) hassa ýa-da ýolagçy bolsa (we agzyny açsa), ol sanalgy günlerini (tutup bilmedik günleriniň kazasyny) başga günlerde tutar. (Ýaşy ýa-da ejizligi sebäpli) agyz beklemäge ýaramaýan adamlar bir misginiň bir günlük tagamy mukdary ýaly fidýe (töleg) bermeli. Kim öz islegi bilen has artyk ýagşylyk etse (gereginden artyk berse), ol ýagşylyk onuň özünedir (öz bähbidinedir). Eger bilseňiz, agyz beklemegiňiz sizin üçin (fidýe bermekden ýa-da hassalyk sebäpli, agyz açmagyňyzdan) has haýyrlydyr.

Remezan aýy ynsanlara dogry ýoly (hidaýaty) görkezýän we dogry (hak) bilen egri ýoly (batyly) biri-birinden tapawutlandyrýan äşgär alamatlary (özünde jemleýän) Kuranyň inderilen aýydyr. Kim bu aýa ýetse, onda agyz beklesin! Sizden bir adam (bu aýda) hassa ýa-da ýolagçy bolsa, ol (tutup bilmedik) sanalgy günleriniň (kazasyny)

Bendelerim senden Men barada sorasalar, (sen aýt): «Takyk, Men (olara) ýakyndyryn. Menden dileg edýän wagtynda dileg edýäniň dilegini kabul ederin. Hak ýola ýetmekleri üçin (bendelerim) meniň çagyryşyma gulak asyp, Maňa iman getirsinler».

Size oraza gijelerinde aýallaryňyza ýanaşmak halal edildi. Olar siziň lybasyňyzdyr (örtgiňizdir), siz hem olar üçin lybassyňyz. Alla siziň özüňize erbetlik edýändigiňizi bildi we tobaňyzy kabul edip, siziň (günäleriňizi) bagyşlady. (Siz) indi (oraza gijelerinde) olara (aýallaryňyza) ýanaşyp (bilersiňiz) we Allanyň siziň üçin ýazgyt eden zadyny (perzent edinmegi) gözläň! Siz säher çagy, tä siziň üçin ak sapak gara sapakdan saýgarylýança, iýiň we içiň! Soň agşama çenli (Gün ýaşýança) agyz bekläň! Metjitlerde ygtykafa (ybadata) oturanyňyzda, aýallaryňyza ýanaşmaň! Bular Allanyň çäkleridir, olara golaýlaşmaň! Ine, şeýdip siziň (günä işlerden saklanyp), takwalardan

Siz öz araňyzda (biri-biriňiziň) emlägiňizi nähak (ýol bilen) iýmäň! Siz (dogryny) bilseňiz hem, ynsanlaryň emläkleriniň bir bölegini günä (haram) ýoldan iýmek üçin, olary (nähak deliller bilen) kazylara (para edip) bermäň!

Senden hilal (täze dogan aý) hakda sorarlar. Sen olara: «Ol (hilal) ynsanlaryň (dini, dünýewi işleri) we haj parzy üçin wagt ölçegleridir» diýip aýt. Siziň öýlere arka tarapyndan girmegiňiz gowulyk (sogap) däldir. Gowulyk (sogap) takwa bolmakdyr (haram zatlardan saklanmakdyr). Siz öýlere (yhram baglanyňyzda) gapylaryndan giriň! Halas bolmagyňyz üçin Alladan gorkuň!

Size (garşy) söweşenler bilen siz hem Alla ýolunda söweşiň! (Emma) hetden aşmaň! Takyk, Alla hetden aşanlary halamaz!

Olary (size garşy söweşenleri) tutan ýeriňizde öldüriň! Sizi kowup çykaran ýerlerinden (Mekgeden) siz hem olary kowup çykaryň! Pitne (çykarmak) adam öldürmekden hem has erbetdir. Olar siziň bilen Mesjidi-Haramyň (Käbäniň) ýanynda söweşmese, siz hem ol ýerde olar bilen söweşmäň! Eger olar siziň bilen ol ýerde (Käbede) söweşseler (sizi öldürseler), siz hem olary öldüriň! Ine, kapyrlaryň jezasy şeýledir.

Eger olar (söweşden) ýüz öwürseler, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Siz, tä pitne (bütinleý aradan) aýrylýança we din (tagat-ybadat) hem diňe Alla üçin bolýança, olara garşy söweşiň! Eger olar (söweşden) ýüz öwürseler, (olara duşmançylyk etmäň), çünki zalymlarydan başga (hiç kime) duşmançylyk edilmez.

(Siziň bu ýyl) haram aýda (söweş etmegiňiz, olaryň geçen ýyl) haram aýda (siziň bilen söweş edendikleriniň) dereginedir. (Ynsanlaryň biri-birlerine) hormatlary garşylykly (bolmalydyr). Kim size hüjüm etse, siz hem olara hüjümleri möçberinde hüjüm ediň! Alladan gorkuň we Allanyň takwalar bilen biledigini bilip goýuň!

(Emläkleriňizden) Allanyň ýolunda sarp ediň! Öz elleriňiz bilen özüňizi heläkçiligiň (öňüne) atmaň we haýyr-sahawat ediň! Takyk, Alla haýyr-sahawat edýänleri halaýandyr.

Alla üçin haj (parzyny) we umra (zyýaratyny) berjaý ediň! Eger (yhrama gireniňizden soň) size (haýsydyr bir) päsgelçilik döredilse (siz hem ony doly berjaý edip bilmeseňiz), özüňize ýeňil bolan bir gurbanlyk (malyny Mina iberip), damagyny çaldyryp (yhramdan çykyň). Gurbanlyk maly barmaly ýerine

Hajyň (wagty) belli aýlardyr. Kim bu aýlarda haj etmäge niýetlense, (yhrama girse, oňa) haj (döwründe) aýala ýanaşmak, günä işlere ýönelmek we dawa-jedel etmek bolmaýar. Siz näme haýyr iş etseňiz, Alla ony bilýändir. (Eý, möminler! Ahyret üçin) azyk gazanyň! Takyk, iň haýyrly azyk takwalykdyr. Eý, akyl eýeleri! Meniň (emirlerime garşy gelmekden) gorkuň!

(Haj döwründe söwda edip) Perwerdigäriňizden geljek bir pazlykeremi (gazanjy) gözlemegiňiz siziň üçin günä däldir. Arafatda (wakfa durup), soň (sil ýaly bolup) akyp (Muzdelifä) gaýdanyňyzda Meşgary-

Soň ynsanlaryň (sil ýaly) akyp gidýän ýerinden siz hem akyp gidiň we Alladan ýalkaw soraň! Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Haj (parzy) dessurlaryňyzy berjaý edip bolanyňyzdan soň, (öň) atababalaryňyzy (buýsanyp) ýatlaýşyňyz ýaly, hatda olardan hem has beter, Allany ýatlaň! Ynsanlardan: «Eý, Perwerdigärimiz! Bize (nesibämizi) bu dünýäde ber!» diýýänleriň ahyretden hiç hili nesibeleri ýokdur.

Olaryň käbiri bolsa: «Eý, Perwerdigärimiz! Bize bu dünýäde gowulyk (halal rysgal) ber, ahyretde hem gowulyk (ýalkaw) ber we bizi ot (dowzah) azabyndan gora!» diýýärler.

Ine, olara gazanan zatlaryndan uly bir nesibe bardyr. Allanyň hasaby tiz (gelýändir).

Siz sanalgy (gurbanlyk) günlerinde Allany ýatlaň (tekbir aýdyň)! Kim howlugyp, (gurban baýramy gününden soňky) iki günüň içinde (Minadan Mekgä) gaýdyp gelmek islese, oňa günä ýokdur. (Bular) Alladan gorkýanlar üçindir. Alladan gorkuň we özüňiziň Onuň huzurynda jemlenjekdigiňizi biliň!

Ynsanlaryň arasynda käbiriniň dünýä ýaşaýşy baradaky sözleri saňa hoş gelip biler. Hatda (käbirleri) kalbyndaky (aýdýan) zadynyň (çynydygyna) Allany hem şaýat tutunar. (Hakykatda bolsa), ol (musulmanlara) iň ganym duşmandyr.

Ol (ikiýüzli seniň ýanyňdan) gidip (bir işiň başyna barsa) ýer ýüzünde pitnepisat çykarmak, ekinleri zaýalap, nesli bozmak üçin tagalla eder. Alla pitnepisady halaýan däldir.

Oňa: «Sen Alladan gork» diýilse, gopbamlygy ony günä işlere alyp geler. Oňa (jeza hökmünde) dowzah (ýeter). Ol ýer nähili erbet düşekdir (ýerdir)!

Ynsanlaryň arasynda Allanyň razylygyny gazanmak üçin öz janyny satýanlar (pida edýänler) hem bardyr. Alla bendelerine Mähirlidir.

Eý, iman getirenler! Siziň hemmäňiz (jem bolup) yslama giriň we şeýtanyň ädimleriniň (yzyna) düşmäň! Çünki ol siziň üçin äşgär duşmandyr.

Eger siz özüňize (Kuran we sünnet ýaly) äşgär deliller gelenden soň (hak ýoldan) taýsaňyz (ýüz öwürseňiz), takyk, Allanyň Gudraty güýçlüdigini we hikmet eýesidigini bilip goýuň!

(Ýa-da) olar (kapyrlar) bulut kölegeleriniň içinde Allanyň (özüne laýyk görnüşde) perişdeler bilen bile özlerine gelmegine we (kyýamatyň gopup, hasaba çekilme) işleriniň (doly) amala aşyrylmagyna garaşýarlarmy? (Ähli) işler (soňunda) Alla gaýdyp barar!

Ysraýyl ogullaryndan sora! Biz olara niçeme äşgär aýatlar berdik. Kim özüne äşgär aýat geleninden soň, Allanyň nygmatyny üýtgetse, Allanyň azabynyň örän ýowuzdygyny (bilsin).

Kapyrlara dünýä ýaşaýşy bezemen görkezildi. (Şonuň üçin hem) olar iman getirenleriň üstlerinden gülýärler. Emma kyýamat güni iman getirenler olardan ýokardadyr. Alla islänine bihasap rysgal berer.

Ynsanlar (öň) ýeke-täk ymmatdy. Soň Alla buşlaýjy we duýduryjy edip pygamberleri iberdi. Ynsanlaryň arasynda dörän çaprazlyklarda höküm bermekleri üçin olar bilen birlikde hak (ýoly görkezýän) kitap inderdi. Emma

(Eý, iman getirenler!) Ýa-da siz özüňizden öň ýaşap geçenleriň başlaryna gelen ýagdaýlar (kynçylyklar) öz başyňyza gelmezden jennete gireris diýip pikir etdiňizmi? Olaryň başyna (şeýle bir) agyr mätäçlikler we kynçylyklar geldi welin, pygamber we onuň bilen bile iman getirenler titräp: «Allanyň kömegi haçan gelerkä?» diýdiler. Meger, Allanyň kömegi gaty ýakyndyr.

Olar senden (Allanyň ýolunda) nämäni haýyr-sahawat etmelidigi barada sorarlar. (Olara): «Siziň eneata, ýakyn dogan-garyndaşa, ýetimlere, mätäçlere we ýolagçylara näme haýyr-sahawat etseňiz, Alla siziň edýän ýagşylyklaryňyzy, elbetde, gowy bilýändir» diýip aýt.

(Eý, möminler!) Siz halamasaňyz hem size söweşmek ýazyldy (parz edildi). Siziň özüňize haýyrly bolan zady halamazlygyňyz mümkin. Özüňize zyýanly zady hem gowy görmegiňiz mümkin. Alla (nämäniň haýyrly, nämäniň bolsa zyýanlydygyny) bilýändir, (emma) siz bilmersiňiz.

Senden haram aýda söweş (edipetmezlik) barada sorarlar. (Olara): «Ol aýda söweşmek uly günädir. Emma (ynsanlary) Allanyň ýolundan sowmak, Ony (Allany) inkär etmek we (hajylaryň) Mesjidi-Harama (zyýaratyna päsgel bolmak), onuň (Käbäniň) halkyny ol ýerden çykarmak Allanyň ýanynda has uly günädir. Pitne (söweş) adam öldürmekden hem has ýowuz (işdir)» diýip aýt. Güýçleri ýetse, olar (kapyrlar), tä sizi diniňizden ýüz öwürdýänçäler, size garşy söweşerler. Sizden kim-dekim dininden dänse we kapyr bolup ölse, onuň dünýäde-de, ahyretde-de ähli amallary puç bolar. Olar dowzahydyrlar we ol ýerde ebedi galarlar. Düşünidiriş: Haram aýlar – boş, gurban, aşyr we rejep aýlarydyr. Yslamdan öňki döwürlerde bu

Takyk, iman getirenler we hijret (göç) edip, Allanyň ýolunda söweşenler, olar, Allanyň rahmetini umyt edip bilerler. Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Senden şerap we humar barada sorarlar. (Olara): «Olaryň ikisinde hem ynsanlar üçin uly günä we (käbir) peýdalar bardyr. Olaryň günäsi peýdasyndan has uludyr» diýip aýt. Olar senden (Allanyň ýolunda) nämäni haýyr-sahawat etmelidigi barada sorarlar. (Olara): «Özüňizden artyk zady (beriň!)» diýip aýt. Siziň pikirlenmegiňiz üçin Alla size aýatlaryny şeýdip, beýan edýär.

(Siz) dünýä we ahyret hakda (oýlanyň)! Senden ýetimler barada sorarlar. (Olara): «(Siziň üçin) olaryň (ýagdaýlaryny) düzetmek (terbiýelemek) haýyrlydyr. Eger olar bilen bile ýaşasaňyz, olar siziň (din) doganlaryňyzdyr, (olara esewan boluň!)» diýip aýt. Alla kimiň bozgakdygyny, kimiň düzedijidigini (gowy) bilýändir. Alla eger islesedi, sizi hem kynçylyga salardy. Takyk, Alla Gudraty güýçlüdir, hikmet eýesidir!

(Eý, möminler!) Iman getirmeseler, (Alla) şärik goşýan (azat) aýallara öýlenmäň! Eger siziň göwnüňize ýarasa hem, (Alla) şärik goşýan (azat) aýaldan imanly bir gyrnak haýyrlydyr. Iman getirmeseler, (Alla) şärik goşýan (azat) erkeklere hem (gyzlaryňyzy) durmuşa

Senden (aýallaryň) aýbaşysy barada sorarlar. (Olara): «Ol bir yzadyr (ýarawsyzlykdyr). Aýbaşy wagtynda, tä päklenýänçäler, aýallaryňyza (ýanaşmakdan) gaça duruň! Päklenenlerinden soň, Allanyň size emir (halal) eden ýerinden olara ýanaşyp (bilersiňiz)» diýip aýt. Takyk, Alla çyn toba edenleri we özlerini (günälerden) päk tutýanlary halaýandyr.

Aýallaryňyz sizin üçin (çaga öndürýän) ekin ýeriňizdir. Öz ekin ýeriňize (halal edilen ýerden) öz göwün isleýşiňiz ýaly baryň! Özüňizi hem (sogap işler bilen) öňünden taýýarlaň! Alladan gorkuň we siziň Oňa gowuşjakdygyňyzy biliň! Möminleri (hem) söýünjile!

Kasamlaryňyz bilen haýyr işleriňize, takwa bolmagyňyza we ynsanlaryň arasyny düzetmegiňize Allany päsgel etmäň! Alla (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Alla sizden biderek (ýalňyşyp, bilmän) eden kasamlaryňyz üçin hasap soramaz. Emma çyn ýürekden (bilkastlaýyn) eden kasamlaryňyzdan welin hasap sorar. Alla Bagyşlaýjydyr, Halymdyr (howlugýan däldir).

Aýallaryna ýanaşmazlyga kasam edenler dört aýlap garaşmalydyr. Eger bu möhletiň içinde (dänip, yzlaryna) gaýdyp gelseler, takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Eger (dänmän, şol möhletiň içinde) talak niýetine gelseler, Alla (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Talak berlen aýallar üç päklik (aýbaşy we tämizlenme) möhletini (durmuşa çykman) geçirmelidirler. Eger (olar) Alla we ahyret gününe ynanýan bolsalar, olaryň öz ýatgylaryndaky Allanyň ýaradan (çaga we haýyz ýaly zatlary) gizlin saklamaklary halal (dogry) däldir. Eger olaryň (öňki) ärleri (olar bilen täzeden) ýaraşmak (birleşmek) isleseler, onda ol garaşma möhletiniň içinde olary (aýallaryny) yzyna almaga (hemmelerden öňürti) olaryň (öňki ärleriniň) haklary bardyr. (Dine) laýyklykda aýallaryň (erkekleriň öňünde käbir) borçlarynyň bolşy ýaly, erkekleriň hem (aýallaryň öňünde käbir) borçlary bardyr. (Emma) erkekleriň (aýallara garanyňda belli) bir dereje (artykmaç taraplary) bardyr. Takyk, Alla Gudraty güýçlüdir, hikmet eýesidir.

(Aýala) talak iki gezek berilýändir. Mundan soň ýa (aýaly yzyna alyp, aradaky nikany) ýagşylyk bilen saklamaly, ýa-da (üçünji gezek talak berip) gowulyk bilen boşatmalydyr. Siziň olara beren zadyňyzdan (galyňyňyzdan) bir zat almagyňyz halal däldir. Emma eger är-aýal Allanyň çäklerini (nika kadalaryny) berjaý edip bilmeris diýip gorksalar (onda erkek aýaldan berjek talagyna derek bir zatlar alyp biler). (Eý, kazylar!) Eger siz hem olar Allanyň çäklerini (nika kadalaryny) berjaý edip bilmezler öýtseňiz, onda aýalyň fidýe (töleg) hökmünde bir zat bermeginde (är-aýalyň) ikisine hem güňä ýokdur. Bular Allanyň çäkleridir. Bu

Eger (erkek) oňa (üçünji gezek) talak berse, onda ol aýal, tä başga bir erkek bilen nikalaşýança, oňa (talak beren erkege) halal däldir. Eger (ol soňky äri) oňa (aýala) talak berse, onda Allanyň çäklerini berjaý ederin öýtseler, (öňki är-aýalyň) biribirlerine gaýdyp gelmeklerinde (täzeden nikalaşmaklarynda) günä ýokdur. Bular Allanyň çäkleridir. Ol (Alla) bulary bilmek isleýänler üçin beýan edýär.

Aýallara talak beren wagtyňyz we olaryň hem yddatlary (garaşma möhletleri) dolsa, (dine) laýyklykda ýa (ony yzyna alyp, aradaky nikany) ýagşylyk bilen saklamaly, ýa-da (yzyna alman) Emma olardan gowulyk bilen talak beriň! (bir peýda gazanmak üçin) olara nähaklyk edip, (zorluk bilen) saklamaň! Kim beýle etse, onda onuň özüne zulum etdigidir. Allanyň aýatlaryny ýaňsylamaň! Allanyň size beren nygmatyny, size öwütnesihat bermek üçin inderen kitabyny we hikmetini ýatlaň! Alladan gorkuň! Allanyň ähli zady bilýändigini bilip goýuň!

Aýallara (üçden az) talak berlen wagty we olaryň hem garaşma möhletleri dolan wagty öz aralarynda (dine)

Eneler çagalaryny doly iki ýyllap emdirsinler. Bu doly emdirmek isleýänler üçindir. (Dine) laýyklykda olaryň eklenji we egin-eşik bilen üpjünçiligi çaga özi üçin dogrulan atanyň borjudyr. Hiç kimden güýjüniň ýetmeýän zadynyň (hasaby) soralmaz. Hiç bir ene çagasy sebäpli, hiç bir (ata hem) özüniňki bolan zat (çaga) sebäpli, zyýan çekmeli däldir. Mirasdüşer hem şonuň mysalydyr. Eger (ene-ata) razylaşyp, gelnen karar netijesinde çagany süýtden aýyrmak isleseler, onda olara günä bolmaz. Eger çagalaryňyzy (enekä) emdirtmekçi bolsaňyz, enekä (dine) laýyklykda (hakyny) töleseňiz, size günä ýokdur. Alladan gorkuň! Allanyň siziň edýän (ähli) işiňizi görýändigini biliň!

Siziň içiňizden ärleri ýogalan aýal maşgalalar dört aý on gün özbaşyna (yddata) garaşsyn (äriniň öýünden çykmasyn, bezenmesin we durmuşada çykmasyn). Bu (yddat) möhletleri gutarandan soň, (dine) laýyklykda (öýden çykmak, bezenmek we durmuşa çykmak ýaly) özleriniň (dogry hasaplan) işleri zerarly size günä ýokdur. Alla siziň edýän işleriňizden habardardyr.

(Yddata garaşýan) aýallara durmuşa çykmak meselesinde öz pikirleriňizi duýdurmagyňyzda ýa-da özüňizde saklamagyňyzda size günä ýokdur. Alla siziň olary soň (bu niýetiňizi olara) ýatlajakdygyňyzy bilýär. Ýöne olar bilen (nikany) gizlin wadalaşmaň, olara diňe (dine) laýyk aýdyň! Yddatlary dolýança olara nika düwnüni düwmäge (nikalamaga) synanyşmaň! Allanyň siziň içiňizdäkileri bilýändigini bilip goýuň! Ondan (Alladan) heder ediň! Allanyň Bagyşlaýjydygyny, Halymdygyny (howlugýan däldigini) biliň!

Eger aýallara el degirmezden (ýanaşmazdan) öň olara talak berseňiz, size (galyň meselesinde) hiç hili günä ýokdur. (Emma) olara belli bir (galyň)

Eger (öňünden) galyň kesgitlän bolsaňyz we olara el degirmezden öň talak berseňiz, (onda) onuň (galyňynyň) ýarysyny bermeli. (Ýöne) aýallaryň (galyňdan) dänmegi ýa-da nika düwüni ygtyýarynda bolan (äri galyňy doly) bagyş etse, (bu höküme) degişli däldir (öz ygtyýarlarydyr). (Emma) bagyşlamagyňyz takwalyga has laýykdyr. Öz araňyzda haýyr-sahawaty ýatdan çykarmaň! Takyk, Alla siziň edýän işleriňizi görýändir!

Namazlary, aýratyn hem orta (ikindi) namazy (doly) berjaý ediň! Alla tagzym (etmek) bilen (namazy) dogry berjaý ediň!

Eger (bir zatdan) gorksaňyz, onda (namazlaryňyzy) pyýada ýa-da ulag üstünde (okaň). Asudalyga ýeteniňizde bilmeýän wagtyňyz Alla size (nähili) öwreden bolsa, şol görnüşde (Allany) zikir ediň (namaz okaň)!

Siziň araňyzdan ýogalyp, yzlarynda (dul) aýallary galdyrýanlaryňyz, (dirikäler) aýallarynyň (öýünden) çykarylmazdan bir ýyla çenli (miras goýan) emläginden peýdalanmaklary barada (hossarlaryna) wesýet etsinler.

(Erkekler) talaklary berlen aýallara (dine) laýyklykda (hökman) bir eklenç (bermelidirler). Bu Alladan gorkýanlar üçin bir borçdur.

Alla siziň akyl ýetirmegiňiz üçin şeýdip, Öz aýatlaryny size beýan edýär.

Sen (sanlary) müňlerçe bolsa hem, ölüm gorkusy bilen ýurtlaryndan çykyp gidenleri görmediňmi? Alla olara: «Jan beriň!» diýdi, (olar hem jan berdiler). Soň bolsa olary direltdi. Takyk, Alla ynsanlara pazly-kerem eýesidir. Ýöne ynsanlaryň aglabasy şükür etmezler.

Siz Allanyň ýolunda söweşiň! Takyk, Allanyň (ähli zady) eşidýändigini we bilýändigini biliň!

Kim Alla mynasyp karz berse (haýyr-sahawat etse), Ol ony oňa birnäçe esse artdyryp berer. (Ynsanlaryň rysgalyny) dar edýänem, giň edýänem Alladyr. Siz (ahyry) Oňa gaýdyp bararsyňyz!

Musadan soň ysraýyl ogullarynyň emeldarlaryny görmediňmi? Olar özlerine iberilen pygambere: «Bize (onuň ýolbaşçylygynda) Allanyň ýolunda söweşer ýaly bir hökümdar iber» diýdiler. (Pygamber olara): «Size söweşmek parz edilse, siz hem söweşmeseňiz (nähili bolar)?» diýdi. Olar: «Biz ýurtlarymyzdan çykaryldyk, çagalarymyzdan jyda düşürildik, biz näme üçin Allanyň ýolunda söweşmäliň?» diýdiler. Olara söweş parz edilende bolsa, olaryň azy galyp, (köpüsi) ýüz öwürdiler. Alla zalymlary gowy bilýändir.

Pygamberleri olara: «Takyk, Alla size Taluty hökümdar edip iberdi» diýdi. (Olar): «Ol biziň üstümize (nädip) hökümdar bolup biler? Hökümdarlykda biz ondan has laýyk! Oňa giň maldöwlet baýlygy hem berilmedi» diýdiler. Ol (pygamber): «Takyk, Alla ony siziň üstüňize (hökümdar edip) saýlady, oňa ylymda we bedende (güýçde) aýratynlyk bagyş etdi. Alla Özüniň mülküni (hökümdarlygy) islän (bendesine) berer» diýdi. Allanyň (pazly-keremi) giňdir we (ähli zady) bilýändir.

Olaryň pygamberi: «Takyk, onuň (Talutyň) hökümdarlygynyň alamaty, içinde Perwerdigäriňizden size bir rahatlyk (alamat) bilen Musanyň we Harunyň neberesinden galan bir galyndy bar bolan tabytyň (sandygyň) size gelmegidir. Ony perişdeler göterýändirler. Eger siz iman getirenlerden bolsaňyz, takyk, munda siziň üçin bir ybrat bardyr» diýdi.

Talut esgerler bilen (şäherden) aýrylanda, (olara): «Alla sizi bir derýa bilen synag eder. Kim ondan (ganyp) içse menden däldir. Kim ondan datmasa, elbetde, ol mendendir. Kim eli bilen bir owuç suw içse (zyýany ýokdur)» diýdi. Emma ondan (derýadan) olaryň azyndan galan, (köpüsi) içdiler. Talut iman getirenler bilen birlikde derýadan geçeninden soň, (olar): «Bu gün biziň Jaluta we onuň leşgerine garşy durjak güýjümiz ýok» diýdiler. Alla gowuşjakdyklaryna ynananlar bolsa: «(San taýdan) niçeme az topar Allanyň kömegi bilen uly topary ýeňendir. Alla sabyr edenler bilen biledir» diýdiler.

Olar (Taluta tabyn bolanlar) Jalut we

Allanyň rusgady (kömegi) bilen olary derbi-dagyn etdiler. (Möminleriň arasynda bolan) Dawut hem Jaluty öldürdi. (Soň) Alla oňa (Dawuda) mülk (hökümdarlyk) we hikmet (pygamberlik) berdi. Oňa islän zatlaryny (ylymlaryny) doly öwretdi. Eger Alla käbir ynsanlaryň erbetligini beýlekiler bilen dep etmesedi, elbetde, ýer ýüzi weýran bolardy. Ýöne Alla (bütin) älemdäkilere pazly-kerem eýesidir.

Ine, bular Allanyň aýatlarydyr. (Eý, Muhammet!) Biz olary saňa hak (we hikmet) bilen okap berýäris. Takyk, sen (Alla tarapyndan) iberilen pygamberlerdensiň.

Biz ol pygamberleriň käbirlerini beýlekilerden (kitap bermek bilen) artyk eýledik. Alla olaryň käbirleri bilen gürleşdi, käbirleriniň hem derejelerini beýgeltdi. Biz Merýem ogly Isa äşgär deliller berdik we ony Mukaddes ruh (Jebraýyl) bilen goldadyk. Eger Alla islesedi, olardan soň gelen (milletler) özlerine äşgär deliller geleninden soň, biri-birleri bilen söweşmezdiler. Emma çaprazlyga düşendikleri (sebäpli), olaryň käbiri iman getirdi, käbiri hem inkär etdi. Eger Alla islesedi, olar söweşmezdiler. Emma Alla islän zadyny amala aşyrýandyr.

Eý, iman getirenler! Söwda-satygyň, dostlugyň we şepagatyň bolmaýan ol (kyýamat) güni gelmezden öň size beren rysgalymyzdan haýyr-sahawat ediň! (Hakykaty) inkär edenler zalymlaryň hut özleridir.

(Ol) Özünden başga (ybadata laýyk) hudaý bolmadyk Alladyr. Ol Diridir, Kaýýumdyr (bendeleriň işini ýöredýändir). Ol uklamaz, (hatda) irkilmezem. Asmanlardaky we ýerdäki

Dinde (hiç bir) mejburlyk ýokdur. Dogrulyk egrilikden (aýdyň) tapawulandyrylandyr. Kim taguty (şeýtany) inkär edip, Alla iman getirse, ol üzülmeýän berk tanapa (hak dine) ýapyşandyr. Alla (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Alla iman getirenleriň dostudyr. Olary tümlüklerden (ýagty) nura çykarar. Kapyrlaryň dostlary bolsa tagutdyr (şeýtandyr). Olary (ýagty) nurdan tümlüklere çykarar. Ine, olar dowzahylardyr. Olar ol ýerde ebedi galarlar.

Allanyň özüne hökümdarlyk bereni üçin (göterinip bilmän) öz Perwerdigäri hakda Ybraýym bilen çekeleşen (Nemrudy) görmediňmi? Ybraýym (oňa): «(Meniň) Perwerdigärim direldýändir we öldürýändir» diýdi. Ol: «Men hem (ölüm jezasy berleniň günäsini geçip) direldýärin we (başga birini) öldürýärin» diýdi. Ybraýym: «Alla Güni Gündogardan getirýär, sen

Ýa-da sen (öýleriniň) üçekleri (diwarlarynyň) üstüne ýykylan (we hiç kim hem sag galmadyk) bir obadan (şäherden) geçende: «Alla bulary ölenlerinden soň nädip direldip bilerkä?» diýeni (Uzeýr pygamberi) görmediňmi? Şonda Alla onuň janyny alyp, ýüz ýyldan soň ony direldip, oňa: «Näçe wagt galdyň?» diýdi. Ol: «Bir gün ýada ýarym gün galdym» diýdi. (Alla): «Ýok, sen ýüz ýyl galdyň. Azygyňa we şerbetiňe seret, henizem üýtgän däldir. Eşegiňe hem seret! Biz (muny) seniň ynsanlara ybrat (bolmagyň) üçin etdik. Sen (eşegiň) süňklerine seret! Olary nähili (ýerbe-ýer) goýýarys. Soň ony et bilen gaplaýarys» diýdi. Ol bu ýagdaýa göz ýetirensoň: «Men Allanyň ähli zada güýjüniň ýetýändigine göz ýetirdim» diýdi.

Ybraýým (hem): «Eý, Perwerdigärim! Maňa ölüleri nädip direldýändigiňi görkez» diýipdi. (Alla): «Sen näme ynanmadyňmy?» diýdi. (Ybraýym): «Ýok (ynandym), ýöne kalbymyň ynjalmagy üçin (görmek isleýärin)» diýdi. (Alla): «Sen dört sany guş tut! Olary (gowy tana), soň (öldürip, etlerini bölekläp) ýanyňa al! Soň her dagyň başyna olardan bir bölek et goý! Soň olary çagyr, derrew seniň ýanyňa gelerler» diýdi. Takyk, Allanyň Gudraty güýçlüdigini‚ hikmet eýesidigini bilip goý!

Alla ýolunda emläklerini sarp edýänleriň mysaly, göýä, her sümmülinde ýüz däne bolan ýedi baş sümmül getiren bir däne (tohum) ýalydyr. Alla islänine (artykmajy bilen) köpeldip berýändir. Allanyň pazly-keremi giňdir, (ähli zady) bilýändir.

Emläklerini Alla ýolunda sarp edip, soň minnet edip, (mätäçleri) ynjytmaýanlara özleriniň Perwerdigäriniň ýanynda sylaglary bardyr. Olara hiç hili gorky-howp ýokdur we olar gamgyn hem bolmazlar.

Ýakymly söz we geçirimlilik yzyndan (ony beriji tarapyndan) ynjydyjy (söz gelýän) sadakadan haýyrlydyr. Alla Baýdyr (hiç zada mätäç däldir), Halymdyr (howlugýan däldir).

Eý, iman getirenler! Alla we ahyret gününe ynanmaýan we öz emlägini ynsanlaryň görmegi üçin sarp edýänler ýaly minnet we ynjytmak bilen eden haýyr-sahawatlaryňyzy puja çykarmaň! Onuň mysaly üstünde sähelçe toprak bolan ýylçyr daşyň mysaly ýalydyr. Onuň üstüne çabga ýagyp, ony ýylmanak daşa öwrer. Olar gazanan hiç zatlaryna eýe bolmazlar. Alla kapyrlary dogry ýola salmaz.

Allanyň razylygyny isläp we kalplaryndaky pugta ynanç bilen emläklerini haýyr işe sarp edýänleriň ýagdaýy bir depede gurlan we çabga ýaganda hasyly iki gat artýan bakjanyň mysaly ýalydyr. Eger çabga däl, (ýagyş) çisňese-de (önüm berer). Alla siziň edýän işleriňizi görýändir.

Siziň haýsyňyz hurma we üzüm agaçlaryndan doly, aşagyndan derýalar akýan we özi üçin ol ýerde her dürli miweli (bag-bakjasy), idege mätäç çagalary bolup, garrylyk başyna gelende, ol bag-bakjasy alawly tüweleýe duçar bolup ýanyp gitmegini islärsiňiz? Siziň pikir edip, oýlanmagyňyz üçin, ine, Alla şeýdip, size aýatlaryny beýan edýär.

Eý, iman getirenler! Gazanan zatlaryňyzyň we size rysgal hökmünde ýerden çykaran zatlarymyzyň gowusyndan haýyr-sahawat ediň! Özüňize berlende gözüňizi ýumman almajak erbet zadyňyzy haýyr-sahawat hökmünde bermäň! Allanyň Baýdygyny (hiç zada mätäç däldigini), hamdy-sena edilmäge laýykdygyny biliň!

Şeýtan sizi garyplyk bilen gorkuzar we size etbet zatlary (etmegiňizi) islär. Alla (bolsa) size öz ýalkawyny we pazlykeremini wada berýär. Allanyň (pazlykeremi) giňdir, (ähli zady) bilýändir.

(Alla) hikmeti islän bendesine berer. Kime hikmet berlen bolsa, oňa köp (uly) haýyr berildigidir. (Bu barada) diňe akyl eýeleri pikir ederler.

Siziň berýän haýyr-sahawatlaryňyzy we nezr edip (Alla ýolunda) aýdan zatlaryňyzy, olaryň (hemmesini) Alla bilýändir. Zalymlara hiç hili dost ýokdur.

Eger sadakalaryňyzy (haýyr-sahawatlaryňyzy) äşgär berseňiz, bu iň gowusydyr. Eger ony garyplara gizlin berseňiz, bu siziň üçin haýyrlysydyr. (Gizlin amalyňyz sebäpli) Alla siziň (käbir) günäleriňiziň üstüni örter (geçer). Alla siziň edýän işleriňizden habardardyr.

(Eý, Muhammet!) Olary dogry ýola gönükdirmek seniň (borjuň) däldir. Alla islän bendesini dogry ýola gönükdirer. Siziň berýän haýyr-sahawatlaryňyz siziň öz bähbidiňizedir. Siz haýyr-sahawatlaryňyzy diňe Allanyň razylygyny gazanmak üçin berjaý ediň! Siziň haýyr hökmünde beren zadyňyz size artykmajy bilen gaýtarylyp berler

(Siz sadakalaryňyzy) özlerini Alla ýoluna bagyş eden we ýer ýüzünde gazanç etmäge gurby çatmaýan garypgasarlara beriň! Bilmeýänler (dilegçilik etmekden) namys edýändikleri üçin olary gurpludyr öýderler. Sen olary ýüzlerinden tanarsyň. Olar utançdan ýaňa ynsanlardan zat hantama bolmazlar. Alla siziň edýän (ähli) haýyr işleriňizi bilýändir.

Emläklerini gije-gündiz, gizlin we äşgär haýyr-sahawat edýänlere özleriniň Perwerdigäri tarapyndan sylaglary bardyr. Olara gorky-howp ýokdur we olar gamgyn hem bolmazlar.

Süýthorlar (guburlaryndan) şeýtan (jyn) uran (adam) ýaly bolup turarlar. Bu (ýagdaýa düşmekleriniň sebäbi) olaryň: «Söwda-satyk göýä göterim (süýthorlyk) ýalydyr» diýendikleri (zerarlydyr). Alla söwda-satygy halal edip, göterimi (süýthorlygy) haram edendir. Kim Perwerdigärinden öwüt-nesihat gelenden soň süýthorlygy taşlasa, öňki (alan göterimi) özüniňkidir (oňa haram däldir) we (göterimi taşlandygy üçin) onuň işi Alla galandyr (oňa sogap berer). (Emma) kim ýene-de (süýthorlyga) dolansa (ony halal hasaplasa), olar dowzahydyrlar. Olar ol ýerde ebedi galarlar.

Alla göterimiň (bereketini) giderip, soňky uzak sadakalaryň (bereketini) artdyrar.

Iman getirenlerden ýagşy işleri edip,

Eý, iman getirenler! Alladan

Eger muny etmeseňiz, onda Alla

Eger (bergidaryňyz) darlykda (kyn ýagdaýda) bolsa, oňa eli giňeýänçä puryja beriň! Eger siz biler bolsaňyz, (algyňyzy) sadaka hökmünde bagyş etmegiňiz siziň üçin (oňa puryja bermegiňizden) has haýyrlydyr.

Allanyň (huzuryna) gaýdyp barjak, soň her kimiň gazanan (haky) birkemsiz beriljek we hiç kime nähaklyk edilmejek (ol) günden gorkuň!

Eý, iman getirenler! Eger (belli) bir wagt üçin algy-bergi etseňiz, ony ýazyp goýuň! Içiňizden bir kätip hem ony adalatly ýazsyn! Hiç bir kätip Allanyň özüne öwredişi ýaly ýazmakdan ýüz öwürmesin, (hemme zady bolşy ýaly) ýazsyn! Bergidar hem ony ýazdyrsyn (bergisini ykrar etsin). Perwerdigäri bolan Alladan gorksun we bergisinden hiç zat kem goýmasyn. Eger bergidar kemakyl (bolgusyz, isripçi), ejiz (garry, çaga) ýa-da (saparda, tussagda bolup), hut özi (aýdyp) ýazdyrmaga mümkinçiligi bolmasa, onuň hossary adalat bilen ýazdyrsyn. Iki sany erkek adamy hem şaýat tutunyň! Eger iki erkek tapylmasa, özüňiziň razy bolan (ynamly) şaýatlaryňyzdan bir erkek we iki aýal şaýat bolsun! Ol iki aýalyň eger biri ýalňyşsa (unutsa), beýlekisi oňa ýatlatsyn! Çagyrylan wagty şaýatlar

Eger siz saparda bolup, ýazmaga kätip tapmasaňyz, onda (berginiň deregine) alnan girew hem ýeterlikdir. Eger siz biri-birleriňize bir zady amanat goýsaňyz, ynanylan kişi amanaty eýesine (doly) bersin we (bu meselede) Perwerdigäri bolan Alladan gorksun! (Eý, şaýatlar, bergidarlar!) Şaýatlygy gizlemäň! Kim ony (şaýatlygy) gizlese, onuň kalby (niýeti bilen eden bu işi zerarly, ol kişi) günäkärdir. Alla siziň edýän işleriňizi bilýändir.

Asmanlardaky we ýerdäki bar bolan (ähli) zat Allanyňkydyr. Siz içiňizdäkini äşgär etseňiz hem, gizleseňiz hem, Alla sizden olaryň hasabyny sorar. Ol islänini (pazly-keremi bilen) bagyşlar, islänine hem (eden etmişleri zerarly) azap berer.

Pygamber öz Perwerdigäri tarapyndan özüne inderilen (Kurana) iman getirdi we möminler (hem iman getirdiler). Olaryň hemmesi Alla, Onuň perişdelerine, kitaplaryna we pygamberlerine iman getirdiler. (Olar): «Biz Onuň (Allanyň) pygamberleriniň hiç haýsyny (beýlekisinden) aýry tutmaýarys. Biz (Alladan gelen emirleri) eşitdik we (olara) boýun bolduk. (Biz) Seniň ýalkawyňy (soraýarys)! Eý, Perwerdigärimiz! (Biz) diňe Saňa öwrülip bararys!» diýdiler.

Alla hiç kime güýjüniň ýetmejek zadyny ýüklemez (buýurmaz). (Her kimiň) gazanan (ýagşy işi) öz bähbidine, gazanan (erbet amaly) hem öz zyýanynadyr. Eý, Perwerdigärimiz! Eger biz unudyp ýa-da ýalňyşlyk bilen (günä iş) etsek, bizi tutma (hasaba çekme)! Eý, Perwerdigärimiz! Bize, bizden öňküleriň (üstüne) ýükleýşiň ýaly bize, agyr ýük (buýruk) ýükleme! Eý, Perwerdigärimiz! Bize güýjümiziň ýetmejek zadymyzy hem ýükleme! Biziň (günälerimizi) bagyşla! Bizi ýalka! Bize rehim et! Sen biziň Hossarymyzsyň! Kapyrlardan (üstün çykmaga) bize kömek et!

Elif, Läm, Mim.

(Ol) Özünden başga (ybadata laýyk) hudaý bolmadyk Alladyr. Ol Diridir, Kaýýumdyr (bendeleriň işini ýöredýändir).

(Eý, Muhammet!) Ol (Alla) bu kitaby saňa hakykatyň (hut özi) we özünden öňki (kitaplary) tassyklaýjy edip inderdi. Ol (Alla) Töwraty we Injili hem inderipdi.

Mundan (Kurandan) öň olary (Töwraty we Injili) ynsanlary dogry ýola gönükdirmek üçin (inderipdi). Ol Furkany (Kurany) hem inderdi. Allanyň aýatlaryny inkär edenlere örän ýowuz azap bardyr. Takyk, Alla Gudraty güýçlüdir we (kapyrlardan) ar alyjydyr.

Takyk, ne ýerde, ne-de asmanda hiç zat Alladan gizlin galmaz.

(Eneleriňiziň) göwrelerinde size islän görnüşinde şekil beren Oldur. Ondan başga (ybadata laýyk) hudaý ýokdur, (Ol) Gudraty güýçlüdir, hikmet eýesidir.

Saňa bu kitaby inderen Oldur. Onda käbir aýatlar äşgär manyly bolup, bular kitabyň esasy bölegidir. Beýlekileri (bolsa) çylşyrymly manyly (aýatlardyrdyr). Ýüreklerinde egrilik (erbet niýet) bolanlar, pitne gözlemek (ynsanlary ýalňyş ýola gönükdirmek) we ony (öz matlaplaryna görä) ýorgut etmek üçin manysy çylşyrymly aýatlara

(Olar): «Eý, Perwerdigärimiz! Bizi dogry ýola gönükdireniňden soň, ýüreklerimizi (hakdan) azaşdyrma we bize Öz rahmetiňi eçil! Takyk, Sen eçilijileriň iň beýigisiň!

Eý, Perwerdigärimiz! Takyk, (geljekdigine) hiç hili şek-şübhe bolmadyk (kyýamat-magşar) gününde (bütin) ynsanlary jemlejek Sensiň. Takyk, Alla beren wadasyndan dänmez» (diýerler).

Takyk, dini inkär edenleriň ne mal-mülkleri, ne-de perzentleri (hiç haýsy) olary Allanyň azabyndan halas edip bilmezler. Ine, olar dowzahyň odunlarydyr.

(Olaryň ýagdaýy) Fyrgawnyň adamlarynyň we olardan öňki aýatlarymyzy ýalan hasaplanlaryň ýagdaýy ýalydyr. Alla günäleri sebäpli, olary tutdy (jezalandyrdy). Allanyň jezasy örän ýowuzdyr.

(Eý, Muhammet!) Inkär edenlere: «Siz tiz wagtda ýeňlersiňiz we (ahyretde täzeden direldilip) dowzaha üýşürilersiňiz. Ol ýeri nähili erbet düşekdir (ýerdir)!» diýip aýt.

(Bedr söweşinde) ýüzbe-ýüz gelen iki toparyň (düşen ýagdaýynda) siziň üçin ybrat bardyr. Bularyň biri Allanyň ýolunda söweşýärdi, beýlekisi (bolsa), kapyrdy. Olar (kapyrlar) olary (musulmanlary), göz görüşi bilen, özlerinden iki esse (köp) görýärdiler. Alla islänini kömegi bilen güýçlendirer. Takyk, munda paýhas eýeleri üçin ybrat bardyr.

Aýallardan, ogullardan, üýşmeküýşmek ýygnalan altyndyr kümüşlerden, owadan bedewlerden, (sagymlyk) mallardan we ekinlerden (gelen) nebsi otugdyrýan (zatlar) ynsanlara bezemen (özüne çekiji) edilip görkezildi. Bular dünýä ýaşaýşynyň (wagtlaýyn) peýdalarydyr. (Asyl) baryljak gözel ýer Allanyň ýanyndadyr.

(Olara): «Size bulardan hem haýyrlysyny habar bereýinmi? Takwalar üçin özleriniň Perwerdigäriniň ýanynda aşagyndan derýalar akýan jennetler bolup, olar ol ýerde ebedi galarlar. Ol ýerde (olara) päkize ýanýoldaşlar, (aýratyn hem) Allanyň razyçylygy bardyr. Alla bendeleriniň (edýän ähli işlerini) doly görýändir» diýip aýt.

(Ol takwalar): «Eý, Perwerdigärimiz! Takyk, biz iman getirdik, biziň günälerimizi bagyşla we bizi ot (dowzah) azabyndan gora!» (diýerler).

(Olar) sabyrly, dogruçyl, (Alla) boýun egýän, haýyr-sahawat edýän we säher wagtlarynda Alladan ýalkaw soraýan (möminlerdir).

Alla Özünden başga (ybadata laýyk) hudaýyň ýokdugyna adalaty dik tutup şaýatlyk berdi. Perişdeler we ylym eýeleri hem (bu hakykaty ykrar etdiler). Gudraty güýçli we hikmet eýesi bolan Ondan (Alladan) başga hudaý ýokdur.

Takyk, Allanyň ýanynda (hak) din yslamdyr. Kitap berlenler özlerine (hakykaty bildirýän) ylym geleninden soň, aralaryndaky göriplik sebäpli, çaprazlyga düşdüler. Kim Allanyň aýatlaryny inkär etse (bilip goýsun), Allanyň hasaby (jezasy) örän çalt geler.

(Eý, Muhammet!) Eger seniň bilen (din meselesinde) dawalaşsalar, (olara): «Men özüme tabyn bolanlar bilen ýüzümi (özümi) Alla tabşyrdym» diý. Kitap

Takyk, Allanyň aýatlaryny inkär edenleri, nähak ýere pygamberleri öldürenleri, ynsanlaryň arasyndan adalaty emir edenleri (ýaýmak islänleri) öldürenleri jebir-jepaly azap bilen buşla (habar ber)!

Ine, olar amallary bu dünýäde-de, ahyretde-de puja çykanlardyr. Olaryň (halas etjek) kömekçileri hem ýokdur.

Kitapdan nesip berlenleriň (ýahudylaryň) öz aralarynda Allanyň kitabyny emin bolmagy üçin çagyryp, soň hem (hakykat ýüze çykanda) olardan bir toparyň (ol kitabyň hökümlerine amal etmekden) ýüz öwrendigini görmediňmi? Olar ýüz öwrüji (milletdirler).

Bu olaryň: «Dowzah ody bize diňe sanlyja günden başga hiç haçan degmez» diýendikleri üçindir. Dinleri (meselesinde) olary toslan (ýalanlary) aldady.

Biz olary (geljekdigine) hiç hili şekşübhe bolmadyk (kyýamat) gününde bir ýere jemlän, hiç haýsyna hähaklyk edilmezden her kime gazanan zadynyň

Aýt: «Eý, mülk eýesi bolan Allam! Sen mülki isläniňe berersiň, isläniňden mülki alarsyň! Isläniňi eziz edersiň, isläniňi har-zelil edersiň! Haýyr Seniň eliňdedir (ygtyýaryňdadyr)! Takyk, Seniň ähli zada güýjüň ýetýändir.

Gijäni gündize salyp, (gündizi uzaldýarsyň), gündizi gijä salyp, (gijäni uzaldýarsyň). Ölüden diri döredýärsiň, diriden öli döredýärsiň. Sen isläniňe bihasap rysgal eçilýärsiň!».

Möminler möminlerlerden galan kapyrlary dost tutunmasynlar! Kim beýle etse, onda Allanyň (dostlugyndan) hiç zat ýokdur. Emma olardan (gelip biljek) howpdan gorkup (dostlaşyp, duşmançylygy gizleseňiz) zyýany ýokdur). Alla sizi Özüne garşy gitmekden ägä edýär. (Ahyry) gaýdyp baryljak ýer Allanyň (huzurydyr)!

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Siz gursagyňyzdakylary (ýüregiňizdäkileri) gizleseňiz-de, daşyna çykarsaňyz-da, Alla ony bilýändir. Ol asmanlardaky we ýerdäki zatlary hem bilýändir. Allanyň ähli zada güýji ýetýändir».

Her kimiň eden haýyr ýa-da erbet hemme işini öz öňünde görjek ol gününde (ynsan) onuň (eden erbetlikleri bilen) özüniň arasyny açmak (gaçyp gutulmak) islär. Alla sizi Özüne garşy gitmekden ägä edýär. Alla bendelerine mähirlidir.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Eger Allany söýýän bolsaňyz, maňa tabyn boluň! (Şonda) Alla hem sizi söýer we günäleriňizi bagyşlar. Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr».

Aýt: «Alla we pygambere tabyn boluň! Eger (olar) ýüz öwürseler, Alla kapyrlary halamaz».

Takyk, Alla Adamy, Nuhy, Ybraýymyň maşgalasy bilen Ymranyň maşgalasyny älemlerden (öz döwründäkilerden üstün edip) saýlady.

(Olary) yzly-yzyna dowam edip gelýän bir (pygamberlik) zürýady edip (saýlady). Alla (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Ymranyň aýaly: «Eý, Perwerdigärim! Göwrämdäkini (çagamy) erkin gul edip Seniň (ýoluňa) bagyş etdim. Meniň bu (bagşymy) kabul et! Takyk, Sen (ähli zady) eşidýänsiň, bilýänsiň!» diýipdi.

Ol gyz dogranda: «Eý, Perwerdigärim. Takyk, men gyz çaga dogurdym» (diýdi). Alla onuň näme dogranyny örän gowy bilýärdi. Elbetde, erkek (perzent) gyz ýaly däldir. (Soň ol): «Men onuň adyna Merýem goýdum. Takyk, men ony we onuň zürýadyny daşlanylan şeýtanyň (şerinden goramagyň üçin) Saňa sygyndyrýaryn» diýdi.

Perwerdigäri ony hoş (razylyk) bilen kabul etdi we ony kämil terbiýe bilen kemala ýetişdirdi. Oňa howandar

Zekeriýýa ol ýerde Perwerdigärine dileg edip: «Eý, Perwerdigärim! Maňa Öz tarapyňdan päk zürýat nesip eýle! Takyk, Sen dilegleri eşidýänsiň!» diýdi.

Ol (Zekeriýýa) mährapda namaz okap durka, perişdeler oňa ýüzlenip: «Alla saňa Alla tarapyndan gelen kelemäni (sözi) tassyklaýjy, (öz kowumyna) hojaýyn, (nebsiniň arzuwlaryndan) özüni saklaýan we salyh pygamberlerden boljak Ýahýany (berjekdigi) bilen hoş habar berýär» diýdiler.

Ol (Zekeriýýa): «Eý, Perwerdigärim! Meniň nädip oglum bolsun, gojalyk başyma çökdi, aýalym bolsa önelgesiz!» diýdi. Ol (Alla): «Ine, şeýdip, Alla islän zadyny eder» diýdi.

Zekeriýýa: «Eý, Perwerdigärim! Maňa (oglumyň boljakdygy barada) bir alamat ber!» diýende, Ol (Alla): «Seniň alamatyň seniň üç günläp ynsanlar bilen gepleşmezligiňdir, diňe ümläp (düşünişip bilersiň). Perwerdigäriňi köp ýatla, Ony ertir-agşam tesbih et!» diýdi.

Perişdeler: «Eý, Merýem! Alla seni saýlady, seni päkize eýledi we seni älem-jahanyň ähli zenanlaryndan saýlap (mertebäňi belent etdi)» diýipdiler.

Eý, Merýem! Perwerdigäriňe tabyn bol, sežde et we rukug edýänler bilen rukug et (egil)!

Ine, bular Biziň saňa wahyý eden gaýypdan gelen habarlarymyzdyr. Olar Merýeme kimiň howandarlyk etjekdigi barada galamlaryny zyňyp (bije atýarkalar) we biri-birleri bilen jedelleşýärkäler, sen olaryň ýanlarynda däldiň.

Perişdeler (oňa): «Eý, Merýem! Alla saňa ady Merýem ogly Isa Mesih bolan, bu dünýäde-de, ahyretde-de mertebesi beýik, (Allanyň iň) ýakyn (bendelerinden) bolan Özünden bolan bir keleme (söz) bilen buşlaýar.

Ol sallançakda-da, kemala gelendede, ynsanlar bilen gepleşer we salyhlardan bolar» diýdiler.

Ol (Merýem): «Eý, Perwerdigärim! Maňa hiç bir ynsan (erkek) degmedi, meniň nädip çagam bolup biler?» diýende, (Alla): «Alla islän zadyny ýaradýandyr. Ol bir işiň bolmagyny islese, oňa (diňe) «Bol!» diýer, ol hem dessine (peýda) bolar» diýdi.

Ol (Alla) oňa (Isa) kitaby (ýazmagy), hikmeti, Töwraty we Injili öwreder.

(Ony) ysraýyl ogullaryna ilçi edip iberer. (Isa olara şeýle diýdi): «Takyk, men size Perwerdigäriňizden bir aýat (mugjyza) getirdim. Takyk, men size palçykdan guşuň şekiline meňzeýän bir zat ýasap, oňa üflärin. Ol Allanyň rugsady bilen şolbada (janly) guş bolup (uçar). (Şeýle-de) men Allanyň rugsady bilen dogabitdi köri we pis kesellini sagaldyp, ölüleri direlderin. Size öýleriňizde näme iýýändigiňizi we näme ýygnap goýandygyňyzy hem habar bererin. Eger mömin bolsaňyz, takyk, munda siziň üçin ybrat bardyr.

Men özümden öňki Töwraty tassyklamak we size (Musanyň dininde) haram edilen käbir zatlary halal etmek üçin geldim. Men size Perwerdigäriňizden bir alamat (mugjyza) getirdim. Bes, siz Alladan gorkuň we maňa tabyn boluň!

Takyk, Alla meniň Perwerdigärimdir, siziň-de Perwerdigäriňizdir. Bes, Oňa ybadat ediň! Ine, bu dogry ýoldur».

Isa olardan küpüri aňanda: «Allanyň (ýolunda) meniň kömekçilerim kimler?» diýdi. Hawarylar (şägirtleri): «Allanyň (ýolunda) kömekçiler bizdiris. Biz Alla iman getirdik. (Eý, Isa!) Sen biziň musulmandygymyza şaýat bol!

Eý, Perwerdigärimiz! Biz inderen kitabyňa iman getirip, pygambere uýduk. Biz şaýatlar bilen bile ýaz!» diýdiler.

Olar (ýahudylar Isany öldürjek bolup) hile (duzak) gurdular. Alla olaryň hilelerini (hile bilen) puja çykardy. Alla hileleri (iň) haýyrly (güýçli) puja çykaryjydyr.

Alla (şeýle) diýdi: «Eý, Isa! (Ajalyň gelende) seniň janyňy (olar däl) Men alaryn, seni Öz ýanyma galdyraryn. Seni inkär edenlerden (halas edip) päklige çykararyn we saňa tabyn bolanlary, tä kyýamata çenli inkär edenlerden üstün ederin. Soň siz Maňa gaýdyp gelersiňiz. Bes, Men (şol wagt) siziň araňyzda

Bes, inkär edenlere bolsa bu dünýäde we ahyretde ýowuz azap bilen azap bererin. Olaryň (halas etjek) kömekçileri hem ýokdur.

Emma iman getirip, salyh amal edenlere bolsa, (Alla) olaryň sylaglaryny doly berer. Alla zalymlary halaýan däldir».

(Eý, Muhammet!) Bulary Biz saňa (beýan edilen) aýatlardan hemde hikmetli Zikirden (Kurandan) okap berýäris.

Takyk, Allanyň ýanynda Isanyň ýagdaýy Adam (atanyň) ýagdaýy ýalydyr. Alla (Adamy) toprakdan ýaratdy, soň oňa «Bol!» diýdi. Ol hem dessine (peýda) boldy.

Bu hakykat (saňa) Perwerdigäriňden (gelendir). Sen güman edijilerden bolma!

Saňa ylymdan (munça alamatlar) geleninden soň, kim seniň bilen ol (Isa) hakynda dawalaşsa, (oňa): «Hany geliň, ogullarymyzy we ogullaryňyzy, aýallarymyzy we aýallaryňyzy, biz özümizi we siz hem özüňizi çagyryp, soň hem zary-tazarrug edip, (bu meselede) Allanyň näletiniň ýalançylaryň üstüne (inmegini) diläliň!» diý.

Takyk, saňa aýdylan bu (habarlar), elbetde, hakykatdyr. Alladan başga (ybadata laýyk) hudaý ýokdur. Takyk, Alla Gudraty güýçlüdir, hikmet eýesidir.

Eger olar ýüz öwürseler, takyk, Alla ol bozgaklary (anyk) bilýändir.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Eý, ählikitap! Geliň, biziň siziň bilen araňyzda deň (manyda) bolan (şu) sözi (kabul edeliň): «Alladan başgasyna ybadat etmäliň. Oňa hiç zady şärik goşmalyň, Alladan başga (käbir ynsanlaryň toslan zatlaryny kabul edip), biri-birlerimizi perwerdigärler edinmäliň (hudaýlaşdyrmalyň)». Eger (olar ýene-de) ýüz öwürseler: «(Eý, kapyrlar!) Biziň musulmandygymyza şaýat boluň!» diýiň.

Eý, ähli-kitap! Näme üçin Ybraýym hakda (ol biziň dinimizden diýip) jedelleşýärsiňiz? Töwrat we Injil ondan soň inmedimi eýsem? Heý, siz akyl ýetirmeýärsiňizmi?

Siz (sähelçe) bilýan zadyňyz (barada) jedelleşdiňiz (diýeli), emma hiç zat bilmeýän zadyňyz barada näme üçin jedelleşýärsiňiz? Alla (dogrusyny) bilýändir, siz bilmersiňiz.

Ybraýym ýahudy-da, nasrany-da

Takyk, Ybraýyma ynsanlaryň (arasynda) iň ýakyny oňa tabyn bolanlar bilen bu pygambere (Muhammede) iman getirenlerdir. Alla möminleriň dostudyr.

Ähli-kitapdan bir topar siziň (diniňizden) azaşmagyňyzy isledi. (Emma) olar özlerinden başga hiç kimi azaşdyryp bilmezler. (Muny) özleri hem aňmaýarlar.

Eý, ähli-kitap! Siz (Töwratda we Injilde hakykaty) görüp durkaňyz, näme üçin Allanyň aýatlaryny inkär edýärsiňiz?

Eý, ähli-kitap! Näme üçin hakykaty nähak bilen gaştyşdyrýarsyňyz we bilip durkaňyz hakykaty gizleýärsiňiz?

Ähli-kitapdan (ýahudylardan) bir topar (birek-birege): «Iman getirenlere (musulmanlara) inderilen (Kurana) günüň başynda (irden) iman getireliň, soňunda-

Siz öz diniňize tabyn bolandan başga hiç kime (bu syry) ynanmaň!» diýdiler. (Eý, Muhammet!) Aýt: «Takyk, dogry ýol (diňe) Allanyň ýoludyr. Siz özüňize berlene meňzeş zadyň (kitabyň) başga birine (Muhammet ymmatyna) hem berilmeginden ýa-da Perwerdigäriňiziň huzurynda özüňize garşy delil (hökmünde) getirer öýtdüňizmi?». (Ýene-de) aýt: «Takyk, pazly-kerem Allanyň elindedir, ony islänine berer. Allanyň (pazly-keremi) giňdir, (ähli zady) bilýändir.

Ol (Alla) Öz rahmeti (pygamberligi) bilen islänini tapawutly eder. Alla uly pazly-kerem eýesidir!».

Ähli-kitapdan özüne harwar-harwar altyn amanat goýsaň-da, ony saňa (elini batyrman) doly gaýtaryp berýänler hem bar. Emma olaryň içinde eger ýekeje dinar (altyn) amanat goýsaň hem, başynda dikilip durmasaň, saňa gaýtaryp bermeýänler hem bar. Munuň (sebäbi), olar: «Ümmiler (ähli-kitap bolmadyk butparaz araplaryň garşysyna näme etsek bolýar, onuň) üçin bize hiç hili ýol (sorag) ýokdur» diýdiler. Olar bilip dursalar hem, Alla hakda (toslap) ýalan sözleýärler.

Ýok! (Hakykat beýle däldir). Kim ähti-peýmanyna wepaly bolup, (erbet işlerden) saklansa, bes, takyk, Alla takwalary halaýandyr.

Takyk, Alla beren ähti-peýmanyna we kasamlaryna (derek) az bir puly (bähbidi) satyn alanlaryň (bozanlaryň) ahyretde nesibeleri ýokdur. Kyýamat gününde Alla olar bilen gepleşmez, olara (rahmet nazary bilen) seretmez we olary aklamaz (ýalkamaz). Olara jebir-jepaly azap bardyr.

Takyk, olardan (ähli-kitapdan) kitapda (ýazylan) bolmasa hem, siziň kitapda (ýazylandyr) öýtmegiňiz üçin kitaby (okaýan mahallary) dillerini aýnadyp (käbir sözleri üýtgedip okaýan) bir topar bardyr. Olar (okaýan zatlary) Alla tarapyndan bolmasa hem: «Bu Alla tarapyndandyr» diýerler. Olar bilip dursalar hem, Alla hakda (toslap) ýalan sözleýärler.

Alla tarapyndan özüne kitap, hikmet we pygamberlik berlen hiç bir adamyň ynsanlara (ýüzlenip): «Alladan başga maňa gul boluň!» diýmegi mümkin däldir. (Ol ynsanlara) diňe: «Okap öwrenýän we size öwredýän şol kitabyňyzda (aýdylyşy) ýaly rabbany (takwa alymlar) boluň!» (diýer).

(Hiç bir pygamber) siziň perişdeleri we pygamberleri Perwerdigärler edinmegiňizi emir etmez. Siz musulman bolanyňyzdan soň, heý-de ol size küpüri emir edermi?

Alla pygamberlerden: «Kasam bolsun! Size kitap we hikmet berenimden soň, siziň ýanyňyzdaky kitaby tassyklaýjy bir pygamber gelende, hökman oňa ynanyp,

Indi kim mundan soň (hakdan) ýüz öwürse, olar pasyklaryň hut özleridir.

Asmanlardaky we ýerdäki ähli zatlar öz erkine ýa-da mejbury ýagdaýda (isleseň, islemeseň) Alla tabynkalar (ählikitapdan bolanlar) Allanyň dininden başga (din) gözleýärlermi? (Hemmeler ahyry) Oňa (Alla) gaýdyp bararlar.

(Olara): «Biz Alla, özümize inderilene (Kurana), Ybraýyma, Ysmaýyla, Yshaga, Ýakuba we onuň neberesine inderilenlere, özleriniň Perwerdigäri tarapyndan Musa, Isa we (ähli) pygamberlere berlenlere iman getirdik. Biz olary birek-birekden aýra tutmaýarys we biz Oňa (Alla) boýun egenlerdendiris» diýip aýt.

Kim yslamdan başga din gözlese, (bilip goýsun), ondan (başga din) hiç haçan kabul edilmez we ol ahyretde hem zyýana galanlardan bolar.

Özlerine äşgär deliller gelip, pygamberiň hakdygyna şaýat bolup, iman getirenlerinden soň kapyr bolan kowumy Alla nädip dogry ýola

Ine, bularyň jezalary olaryň Allanyň, perişdeleriň we ähli ynsanlaryň näletine galmaklarydyr.

Olar bu (näletiň) içinde (ebedi) galarlar. Olaryň azaby ýeňilleşdirilmez, hiç kim olara nazar etmez.

Emma mundan soň toba edip, (özlerini) düzedenler (nälete galmazlar). Bes, takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Imanlaryndan soň inkär edip, soň hem küpürde aşa gidenleriň tobalary hiç haçan kabul edilmez. Olar ýoldan azaşanlaryň hut özleridir.

Takyk, inkär edip, kapyr bolup jan berenleriň halas bolmak üçin ýer ýüzüne (dünýä) barabar altyn fidýe (töleg) berseler hem, olaryň hiç haýsyndan kabul edilmez. Olara jebir-jepaly azap bardyr we olara kömek etjek hem ýokdur.

Siz öz söýýän zatlaryňyzdan Alla ýolunda haýyr-sahawat etmeseňiz, (iň uly) ýagşylyga (jennete) gowşup bilmersiňiz. Siz näme haýyr-sahawat etseňiz, takyk, Alla ony (hökman) bilýändir.

Töwrat inderilmezden öň, Ysraýylyň (Ýakubyň) özüne haram eden zatlaryndan başga, ähli (görnüşli) tagamlar ysraýyl ogullaryna halal edilipdi. (Eý, Muhammet!) Aýt: «Eger dogruçyl bolsaňyz, Töwraty getirip, ony okaň!».

Bes, mundan soň kim Allanyň adyndan ýalan toslasa, ine, olar zalymlaryň hut özleridir.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Alla dogry sözledi. Bes, hanyf (hak din) bolan Ybraýymyň dinine tabyn boluň! Ol (hiç haçan) Alla şärik goşanlardan bolmandy».

Takyk, ynsanlaryň (ybadat etmegi) üçin ýer ýüzünde gurlan ilkinji öý (bina) Mekgedäki ol mübärek we ynsanlary dogry ýola gönükdirýän (Käbedir).

Ol ýerde äşgär alamatlar we Ybraýymyň makamy bardyr. Kim ol ýere girse, hopwsuzlykda bolar. Ýoluna güýç ýetirenleriň (Allanyň) öýüne haj etmegi ynsanlaryň Allanyň öňündäki borjudyr. Kim (hajy) inkär etse, kapyr bolar. Takyk,

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Eý, ählikitap! Näme üçin Allanyň aýatlaryny inkär edýärsiňiz?! Alla edýän (ähli) işleriňize şaýatdyr».

Aýt: «Eý, ähli-kitap! Siz näme üçin (hakykaty) görüp durkaňyz, Allanyň ýolunda egrilik gözläp, iman getirenleri ondan sowmaga synanyşýarsyňyz? Alla siziň edýän işleriňizden gapyl däldir».

Eý, iman getirenler! Eger kitap berlenlerden bir topara uýsaňyz, olar sizi imanyňyzdan soň kapyrlara öwrerler.

Size Allanyň aýatlary okalýan, araňyzda Allanyň ilçisiniň hem bar wagty nädip siz inkär edip bilersiňiz? Kim Allanyň (dinine berk) ýapyşsa, bes, ol dogry ýola gönükdirilendir.

Eý, iman getirenler! Alladan Oňa mynasyp görnüşde (çyn ýürekden) gorkuň (Oňa garşy çykmakdan saklanyň) we diňe musulman ýagdaýda jan beriň!

Hemmäňiz bilelikde Allanyň ýüpüne (dinine) ykjam ýapyşyň, bölünişmäň! Allanyň özüňize beren nygmatlaryny ýatlaň! (Bir wagtlar) siz birek-birege duşmandyňyz, Ol (Alla) siziň kalplaryňyzyň arasyny birleşdirdi, siz hem onuň nygmatynyň (netijesinde)

(Eý, musulmanlar!) Siziň (araňyzdan) haýra çagyrýan, ýagşylygy emir (wagyz-nesihat) edýän, erbetliklerden gaýtarýan bir (alymlar) topary bolsun! Ine, olar halas bolanlaryň hut özleridir.

Siz özlerine äşgär deliller geleninden soň bölünip, agzalalyga düşen (ählikitap) ýaly bolmaň! Ine, olar üçin uly azap bardyr.

(Ol) günde (kyýamatda) käbir ýüzler ap-ak bolar, käbir ýüzler gap-gara bolar. Bes, ýüzleri gap-gara bolanlara: «Imanyňyzdan soň inkär etdiňizmi? Bes, inkär edendigiňiz sebäpli, bu azaby dadyň!» (diýler).

Ýüzleri ap-ak bolanlar bolsa, Allanyň rahmetinde (nygmatynda) bolarlar. Olar ol ýerde ebedi galarlar.

Ine, bular Allanyň aýatlarydyr. Biz olary saňa (boş ýere däl-de) hak (we hikmet) bilen okap berýäris. Alla älemjahandaky (ynsanlara) hiç hili nähaklyk etmek islemez.

Asmanlardaky we ýerdäki bar bolan (ähli) zat Allanyňkydyr we ähli işler (ahyry) Alla gaýdyp getiriler.

(Eý, musulmanlar!) Siz ynsanlaryň (ýagşylygy) üçin (öňe) çykarylan iň haýyrly ymmatsyňyz. Siz ýagşylygy emir (wagyz) edip, ýamanlygyň öňüni alyp, Alla ynanýarsyňyz. Käşgä, ähli-kitap hem iman getirsedi, elbetde, bu özleri üçin gowy bolardy. Olaryň (aralarynda) iman getirenler bardyr, (emma) olaryň aglabasy (ýoldan çykan) pasyklardyr.

Olar size ezýet berip (ynjytmakdan) başga hiç hili zyýan berip bilmezler. Eger olar siziň bilen söweşseler, arka öwrüp (gaçarlar). Soň olara hiç kim ýardam bermez.

Olar nirede bolsalar-da, Alladan gelen ýüpe (ähti-peýmana) we ynsanlaryň (möminleriň) ýüpüne (hemaýatyna) sygynmasalar, olara harlyk-zelillik (tagmasy) basylar. Olar Allanyň gazabyna duçar bolup, olara misginlik (tagmasy) basylandyr. Bu olaryň Allanyň aýatlaryny inkär edendikleri we nähak

Olaryň (ähli-kitabyň hemmesi) deň däldir. Ähli-kitapdan dogry ýolda bolup, gijelerine sežde edip, Allanyň aýatlaryny okaýan bir topar hem bardyr.

Olar Alla we ahyret gününe ynanyp, ýagşylygy emir (wagyz) edip, erbetligiň öňüni alyp, haýyrly işlere ylgaýarlar. Ine, olar salyhlardandyr.

(Olar) näme haýyr iş etseler, onuň (sogabyndan) mahrum bolmazlar. Alla takwalary gowy bilýändir.

Takyk, inkär edenleri Allanyň (azabyndan) ne olaryň gazananlary, ne-de perzentleri halas edip biler. Olar dowzahy bolup, ol ýerde ebedi galarlar.

(Ol kapyrlaryň) bu dünýäde eden haýyr-sahawatlarynyň mysaly (inkär edendikleri üçin) özlerine zulum eden bir kowumyň ekinlerini urup, ony zaýalan gazaply sowuk ýeliň ýagdaýy ýalydyr. (Dogrusy) Alla olara zulum etmedi, olar öz-özlerine zulum etdiler.

Eý, iman getirenler! Siz özüňizden (musulmanlardan) galanlaryny (kapyrlary) dost tutunmaň! (Sebäbi) olar (kapyrlar) size zyýan bermekde çetde durmazlar. (Olar) siziň kynçylyga

(Haýp), siz olary (kapyrlary) söýýärsiňiz. (Emma) siz ähli (ylahy) kitaplara iman getirseňiz hem, olar sizi söýmezler. Olar siz bilen ýüzbe-ýüz bolanlarynda: «Biz ynandyk!» diýerler. Öz-özleri galanlarynda bolsa, size besleýän kineleri sebäpli, barmaklarynyň uçlaryny dişlärler. (Olara): «Kinäňiz bilen jan beriň! Alla gursaklardakyny (ýüreklerdäkini) doly bilýändir» diýip aýt.

Siziň bir gowulyga (nygmata) gowuşmagyňyz olary gynandyrar. Eger size bir erbetlik (kynçylyk) gelse (welin), şatlanarlar. (Ýöne) eger siz sabyr etseňiz we (Alladan) gorksaňyz, olaryň guran hilesi size (hiç hili) zyýan ýetirip bilmez. Takyk, Alla olaryň edýän işlerini (Özüniň ylmy bilen) gurşap alandyr.

(Eý, Muhammet!) Sen (bir gezek) säher bilen maşgalaňdan (aýrylyp), möminleri söweş ýerlerine ýerleşdirmek üçin (Medineden) ýola çykypdyň. Alla (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Sizden iki topar, Allanyň özleriniň ýardam bermegine (garamazdan, söweşde) ejizlik görkezip yza tesjek boldular. Möminler diňe Alla bil baglasynlar.

Kasam bolsun! Siz ejiz (sanyňyz az) wagtyňyz Alla size Bedrde kömek edipdi. Şükür etmegiňiz üçin Alladan gorkuň!

Şol wagt sen möminlere: «Perwerdigäriňiziň üç müň perişde bilen ýardam etmegi size ýetmeýärmi?» diýýärdiň.

Elbetde, sabyr edip, (Alladan) gorksaňyz olar (duşmanlaryňyz) hem şolbada üstüňize gelseler (çozsalar), Perwerdigäriňiz size (özlerini aýylsaýyl etjek) nyşanlary bar bolan bäş müň perişde bilen kömek eder.

Alla ony (kömegini) size söýünji bolmagy we onuň bilen siziň ýürekleriňiziň arap tapmagy üçin berdi. Ýeňiş diňe Gudraty güýçli we hikmet eýesi Alla tarapyndan (geler).

Alla (size bu goldawy) kapyrlaryň bir toparyny kesmek (ýok etmek) ýada olary (derbi-dagyn) edip, (aralaryna) dowul salyp, (niýetlerine ýetmän) umytsyz ýagdaýda (yzlaryna) gaýdyp gitmekleri üçin berdi.

(Alla islese) olaryň tobalaryny kabul etsin, islese özlerine zulum edendikleri üçin olara azap bersin, (diňe

Asmanlardaky we ýerdäki ähli zat Allanyňkydyr. Ol islänini bagyşlar, islänine azap berer. Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Eý, iman getirenler! Essesi bilen artdyrylyp alynýan göterimi iýmäň! (Azapdan) halas bolmagyňyz üçin Alladan gorkuň!

(Eý, möminler!) Siz kapyrlar üçin taýýarlanylan ol otdan gorkuň!

Merhemet edilmegiňiz üçin Alla we pygambere tabyn boluň!

Perwerdigäriňiz tarapyndan ýalkawa we giňişligi asmanlardyr ýer ýaly takwalar üçin taýýarlanylan jennete howlugyň!

(Ol takwalar) bollukda-da, gytlykdada haýyr-sahawat edýärler, gaharlaryny ýuwudýarlar, ynsanlaryň hatalaryny bagyşlaýarlar. Alla ýagşylyk edýänleri halaýandyr.

(Ol takwalar) eger uly bir günä iş ýa-da özlerine zulum etseler, (dessine) Allany ýatlap, günäleriniň geçilmegini dilärler. Günäleri Alladan başga kim bagyşlap biler? Olar (Allanyň tobalary kabul edýändigini) bilseler hem, günä

Ine, olaryň sylagy özleriniň Perwerdigäri tarapyndan uly bir ýalkaw we ebedi galjak ýerleri bolan aşagyndan derýalar akan jennetler bolar. Amal edenleriň sylagy, gör, nähili ajaýypdyr!

Sizden öň niçeme (ymmatlaryň) hadysalary (bolup) geçendir. Siz ýer ýüzüni seýr ediň, (dini) ýalan hasaplanlaryň soňunyň nähili (bolandygyny) görüň!

(Ine), bu (ähli) ynsanlar üçin bir beýandyr, takwalar üçin bolsa dogry ýoldur we öwüt-nesihatdyr.

Siz (kapyrlar bilen söweşde) ejizlemäň we gamgyn bolmaň! Eger siz mömin bolsaňyz, siz hökman üstün çykarsyňyz!

Siz (Uhutda) nähili ýara alan bolsaňyz, ol (kapyr) kowum hem (Bedrde) şonça ýara alandyr. Ine, Allanyň iman getirenleri bilmegi we sizden şehitleriň bolmagy üçin Biz ol (ýeňiş) günlerini ynsanlaryň arasynda (gezekleşdirip) aýlap durýarys. Alla

(Munuň bilen) Alla iman getirenleriň (günälerini) päklemek (geçmek), kapyrlary bolsa heläk etmek (isleýär).

Ýogsa-da siz Allanyň siziň araňyzdan söweşýänleri we sabyr edýänleri bilmezden (ýüze çykarmazdan), jennete girersiňiz öýtdüňizmi?

Kasam bolsun! Siz ölüm bilen ýüzbe-ýüz gelmezden öň, ony (şehit bolmagy) arzuw edipdiňiz. Ine, siz (şu wagt) ony (şehitligiň sebäbini) gördüňiz, (emma) seredip dursuňyz (berk durup bilmän yza gaçdyňyz).

Muhammet diňe bir ilçidir. Ondan öň hem (ençeme) pygamberler gelip geçipdi. Eger ol ölse ýa-da öldürilse, siz ökjeleriňiziň üstünde yza tesip, (öňki kapyrlygyňyza) dänmekçimi? Kim iki ökjesiniň üstünde yza tesip, (yslamdan) dänse, (bilip goýsun), ol hiç haçan Alla zyýan berip bilmez. (Emma) Alla (dogry ýola) şükür edenleri bihasap sylaglar.

Alladan bidin hiç bir janly zadyň jan bermegi mümkin däldir. (Ölüm) kesgitlenen wagta görä ýazylandyr. Kim bu dünýäniň sogabyny (eşretini) islese, oňa ondan bereris. Kim ahyret sogabyny (sylagyny) islese, oňa hem ondan bereris. Biz şükür edenleri hökman sylaglarys.

Ençeme pygamberler gelip geçdiler.

Olar (şol kyn ýagdaýlarda) diňe: «Eý, Perwerdigärimiz! Biziň günälerimizi we işlerimizde öte geçmegimizi bagyşla! (Söweşde) aýaklarymyzy berk basdyr (öz ýoluňdan taýdyrma) we kapyrlardan üstün çykmaga bize kömek et!» diýdiler.

Alla olara hem bu dünýä sylagyny, hem-de ajaýyp ahyret sylagyny berdi. Alla ýagşylary halaýandyr.

Eý, iman getirenler! Eger siz kapyrlara tabyn bolsaňyz, sizi ökjeleriňiziň üstünde (yzyňyza kapyrlyga) döndererler. Siz hem zyýana uçranlara öwrülersiňiz.

Ýok! (Kapyrlar däl), siziň dostuňyz Alladyr. Ol kömek edýänleriň iň haýyrlysydyr.

Allanyň (ybadat eder ýaly) hiç bir delil indermedik zatlaryny Oňa (Alla) şärik goşandyklary üçin Biz kapyrlaryň kalplaryna gorky salarys. Olaryň barjak ýerleri otdur (dowzahdyr). Zalymlaryň barjak ýerleri, nähili erbetdir.

Kasam bolsun! Siz Onuň (Allanyň) rugsady (kömegi) bilen olary (duşmanlaryňyzy) öldürýän (ýeňýän) wagtyňyz Alla size eden wadasyny ýerine ýetirdi. Soň (Alla) size arzuw edýän (ýeňşiňizi) görkezende, siziň araňyzda (duşmana garşy) ejizlik emele geldi, siz (pygamberiň berýän) emirlerini (berjaý etmekde) çekeleşip, baş göterdiňiz. Sizden kim dünýä (bähbidini), kimler (bolsa) ahyret (sogabyny) isleýärdi. Soň (Alla) sizi synamak üçin size olara garşy (durmakda beren goldawyny) yza çekdi, (siz tasdanam derbi-dagyn bolupdyňyz). Kasam bolsun! (Alla) onda-da sizi bagyşlady! Alla möminlere pazly-kerem eýesidir.

Şol wagt siz (söweş meýdanyndan) çaltlyk bilen daşlaşyp, hiç kime öwrülip seretmeýärdiňiz. Pygamber siziň yzyňyzdan sizi çagyryp durdy. Şol sebäpli, siziň ne eliňizden gidene, ne-de başyňyza gelen (bela-betere) gynanmazlygyňyz üçin Alla size gamgynlyk üstüne gamgynlyk berip, sizi jezalandyrdy. Alla (ähli) edýän

Soň (Alla) ol gam-gussanyň yzyndan siziň içiňizden bir bölegiňizi gaplap alan rahatlyk beriji ýeňil uky inderdi. Jan derdine düşen bir bölegiňiz (mynapyklar) bolsa Alla hakda nadanlyk (döwründäki) ýaly hakykat bolmadyk pikirleri edýärdi. (Olar): «Bu işden bize (ýeňşe degişli) heý bir zat barmy?» diýýärdiler. (Olara): «Takyk, ähli işleriň (ygtyýary) Allanyňkydyr» diýip aýt. Olar öz içlerinde saňa (garşy) aýtmak islemeýän zatlaryny gizläp, (biribirlerine): «Eger bize bu işden (ýeňişden) bir zat (nesibe) bolsady, (häzir) bu ýerde (bolmazdyk we) öldürilmezdik» diýýärdiler. (Olara): «Eger siz öýleriňizde bolsadyňyz, ýazgytlarynda öldürilme bolanlar hökman ýatjak (öldüriljek) ýerlerine çykyp (giderdiler). Alla siziň gursagyňyzdakyny synamak we ýürekleriňizi (was-wasylykdan) saplamak üçin (Uhut söweşini amala aşyrdy)» diýip aýt. Alla gursaklardakyny (ýüreklerdäkini) doly bilýändir.

Takyk, iki goşunyň duşuşan güni araňyzdan yzyna öwrülip gaçanlary, ine, olary eden käbir (ýalňyşlary) sebäpli, şeýtan taýdyrmak (ýoldan çykarmak) isläpdi. Kasam bolsun! Alla ondada olaryň günäsini geçdi. Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Halymdyr (howlugýan däldir).

Eý, iman getirenler! Siz ol

Kasam bolsun! Eger siz Allanyň ýolunda öldürilseňiz ýa-da ölseňiz, (bilip goýuň), Alla tarapyndan beriljek ýalkaw we rahmet olaryň (dünýäparazlaryň)

Kasam bolsun! Siz ölseňizde, öldürilseňiz-de, hökman Allanyň (huzurynda) jemlenersiňiz.

(Eý, Muhammet!) Sen Alladan gelen rahmet bilen olara (söweşde dagap, soň daşyňda jem bolan musulmanlara) mylaýym bolduň. Eger sen gödek, doňýürek bolsadyň, elbetde, (musulmanlar) seniň daşyňdan dagap giderdiler. Bes, sen olary bagyşla, olar üçin ýalkaw dile we işleriňde olar bilen maslahatlaş! Bir zady ýüregiňe düwseň, Alla bil bagla! Takyk, Alla (Özüne) bil baglanlary halaýandyr.

Eger Alla size kömek etse, sizi

Bir pygamberiň (amanada ýa-da olja) hyýanat etmegi mümkin däldir. Kim (amanata ýa-da olja) hyýanat etse, kyýamat gününde (haýynlyk edip) alan zatlary bilen geler. Soň her kimiň gazanan zatlarynyň (sylagy ýa-da jezasy) birkemsiz ödeler we olara adalatsyzlyk edilmez.

Allanyň razylygyna tabyn bolan kişi, heý-de, Allanyň gazabyna uçran we (ahyrky) barjak ýeri dowzah bolan kişi ýaly (bolarmy)? Ol baryljak nähili erbet ýerdir!

Olaryň (ynsanlaryň) Allanyň huzurynda (dürli) derejeleri bardyr. Alla olaryň edýän işlerini görüp durandyr.

Kasam bolsun! Alla (olaryň) öz aralaryndan birini Özüniň (Allanyň) aýatlary okamagy, olary (her dürli) erbetliklerden saklamagy, olara kitaby we hikmeti doly öwretmegi üçin ilçi edip ibermek bilen Alla möminlere (bihasap) ýagşylyk edendir. Çünki olar mundan öň äşgär azaşan (ýoldadylar).

Siz (Bedrde duşmanlaryňyzyň) başyna iki esse bolup inen bir belanyň (Uhutda) siziň başyňyza gelen wagty: «Bu nireden geldi?» diýdiňiz. (Eý, Muhammet!) Aýt: «Ol (bela) siziň özüňiz sebäpkär. Takyk, Allanyň ähli zada güýji ýetýändir».

Iki goşunyň ýüzbe-ýüz bolan (çaknyşan) güni siziň başyňyza gelen bela (ýeňliş) Allanyň islegi bilendir. Bu möminleriň (imanynyň) bilinmegi (ýüze çykarylmagy) üçindi.

(Şeýle-de) ikiýüzlüleriň bilinmegi (ýüze çykarylmagy) üçindi. Olara (ikiýüzlülere): «Geliň, Allanyň ýolunda söweşiň ýa-da (iň bolmanda duşmanlaryňyzyň size we maşgalaňyza çozmasynyň) öňüni alyň!» diýlende, (olar): «Biz (muny) söweş (diýip) bilsedik (hasaplasadyk), elbetde, size goşulardyk» diýdiler. Ol gün olar imandan küpüre has ýakyndylar. Olar dilleri bilen ýüreklerinde bolmadyk zatlary aýdýardylar. (Ýöne), Alla olaryň gizleýän zatlaryny örän gowy bilýändir.

Olar söweşe çykman, (öýde) oturan ýerlerinden (garyndaşlyk ýada mynapyklyk taýdan) doganlary (öldürilenler) hakda: «Eger (biziň sözümizi diňläp) bize tabyn bolsadylar, öldürilmezdiler» diýdiler. (Eý, Muhammet! Olara): «Eger dogruçyl bolsaňyz, hany, (eliňizden gelýän bolsa), özüňizden ölümi dep ediň, (göreli)!» diýip aýt.

Siz Allanyň ýolunda öldürilenleri, öli hasaplamaň! (Gaýtam) tersine, (olar) özleriniň Perwerdigäriniň huzurynda diridirler, olara (jennet nygmatlaryndan) rysgallar berilýändir.

Olar Allanyň Öz pazly-kereminden beren zatlary (nygmatlary) bilen şatlanýarlar. Olar yzlaryndan heniz özlerine goşulmadyklar (indiki geljek şehitler) bilen hem: «Olara gorky-howp ýokdur we olar gamgyn hem bolmazlar» diýip söýünji alarlar.

Olar Alladan gelen nygmaty, pazlykeremi we Allanyň möminleriň sylagyny puja çykarmajakdygynyň söýünjisi bilen şatlanarlar.

Ýaralananlaryndan soň Allanyň we pygamberiň (söweş) çakylygyny kabul edenlere we olardan ýagşylyk edenlere hem-de takwalara uly sylaglar bardyr.

Olar (käbir) ynsanlaryň (söweşden dönderjek bolup) özlerine: «Takyk, (size duşman bolan) ynsanlar size garşy (goşun) jemlediler, bes, olardan gorkuň!» diýenlerinde, (bu ýagdaý olaryň) ynanjyny artdyrdy we olar: «Alla bize ýeterlikdir (hossardyr). Ol nähili ýagşy

(Soň) olar hiç bir erbetlige duş gelmän, Allanyň nygmaty we pazlykeremi bilen (yza) dolandylar hem-de Allanyň razyçylygyna boýun boldular. Alla uly pazly-kerem eýesidir.

Ine, ol şeýtan (häsiýetliler) sizi öz dostlary bilen gorkuzýar. Eger siz mömin bolsaňyz, olardan gorkmaň, Menden gorkuň!

(Eý, Muhammet!) Inkäre (tarap) ylgaýanlar seni gama batyrmasyn. Takyk, olar Alla hiç hili zyýan ýetirip bilmezler. Alla olary (bu boluşlary sebäpli) ahyretdäki paýdan (beriljek nygmatdan)

Takyk, imana derek inkäri (küpüri) satyn alanlar Alla hiç hili zyýan ýetirip bilmezler we olara jebir-jepaly azap bardyr.

Inkär edenler biziň özlerine möhlet bermegimizi özleri üçin haýyr hasaplamasynlar. Biziň olara möhlet bermegimiz olaryň günälerini artdyrmaklary üçindir. Olara har ediji azap bardyr.

Alla murdary (ikiýüzlini) päkden (möminden) aýyrýança, möminleri siziň bu ýagdaýlaryňyzda galdyrmaz. Alla size gaýybyň (syrlaryny) hem äşgär etmez. Emma Alla Öz pygamberlerinden islänini saýlar (we wahyý arkaly oňa gaýypdan habar berer). Bes, siz Alla we Onuň ilçilerine iman getiriň! Eger siz iman getirip, (Alladan) gorksaňyz, size uly sylag bardyr.

Allanyň Öz pazly-kereminden beren zatlaryny (haýyr-sahawat etmekde) gysgançlyk edenler, muny özleri üçin haýyr hasaplamasynlar. Tersine, bu olar üçin şerdir. Gysgançlyk edip (bermedik zatlary) kyýamat güni olaryň boýunlaryna saralar. Asmanlaryň we ýeriň (ähli) mirasy Allanyňkydyr. Alla siziň edýän işleriňizden habardardyr.

Kasam bolsun! Elbetde, Alla: «Takyk, Alla garypdyr, biz bolsa baýdyrys» diýenleriň sözüni eşidendir. Biz olaryň aýdan (bu) sözlerini we pygamberleri nähak ýere öldürendiklerini ýazarys we olara: «Ýakyp-ýandyryjy azaby dadyň!» diýeris.

Bu (azap) siziň öz elleriňiz bilen eden zatlaryňyzyň (netijesidir). Alla bendelere hiç haçan nähaklyk etmez.

Olar: «Takyk, Alla (bize asmandan inen), oduň iýip (köz ýaly eden) bir gurbanlyk getirýänçä, hiç bir pygambere ynanmazlygymyzy emir etdi» diýdiler. (Sen olara): «Menden öňki ençeme pygamberler äşgär deliller (mugjyzalar) bilen we siziň aýdýan (gurbanlygyňyzy) getiripdiler. Eger siz dogruçyl bolsaňyz, näme üçin olary öldürdiňiz?» diýip aýt.

(Eý, Muhammet!) Eger olar seniň (pygamberligiňi) ýalan hasaplasalar, (gynanma)! Çünki senden öň äşgär deliller, sahypalar we nur saçyjy kitaplar getiren (ençeme) pygamberler hem ýalan hasaplanypdy.

Her bir janly barlyk (hökman) ölüm (şerbetini) dadar. Size kyýamat güni (eden işleriňize görä) hakyňyz doly berler. (Şol wagt) kim otdan daşlaşdyrylyp jennete salynsa, ol halas bolandyr. Bu dünýä ýaşaýşy aldawdan başga zat däldir.

Kasam bolsun! Siz hökman emläkleriňiz we janlaryňyz bilen synag edilersiňiz. Siz özüňizden öň kitap berlenlerden hem-de (Alla) şärik goşanlardan özüňizi köp ynjytjak (sözleri) hökman eşidersiňiz. Emma eger sabyr edip, günälerden daş durup (takwa bolsaňyz), elbetde, bu ediljek

Alla kitap berlenlerden: «Kasam bolsun! Siz ony (özüňize inderilen kitaby) hökman ynsanlara düşündirersiňiz, ony gizlemersiňiz» diýip söz alypdy. Emma olar ony (sözlerini) arkalaryna zyňdylar we onuň deregine sähelçe bähbidi satyn aldylar. Olaryň satyn alan zady nähili erbetdir!

(Eý, Muhammet!) Eden işlerine şatlanýan, etmedik işleri üçin hem öwgä garaşýan kişiler azapdan gutuljak bir ýerdedir öýdüp pikir etme! Olara jebirjepaly azap bardyr.

Asmanlaryň we ýeriň mülki

Takyk, asmanlaryň we ýeriň ýaradylyşynda, gije bilen gündiziň çalşyp durmagynda akyl eýeleri üçin ybratlar bardyr.

Olar dik durkalar, otyrkalar, gapdala gyşaryp ýatyrkalar (hem) Allany zikir edýärler. Olar asmanlaryň we ýeriň ýaradylyşy barada oýlanyp: «Eý, Perwerdigärimiz! Sen muny (bulary) boş (ýere) ýaratmadyň. Biz Seni tesbih edýäris! Bes, Sen bizi ot (dowzah) azabyndan gora!

Eý, Perwerdigärimiz! Takyk, Sen kimi oda salsaň, hökman ony ryswa edersiň. Zalymlaryň hiç hili kömekçisi ýokdur!

Eý, Perwerdigärimiz! Takyk, biz «Perwerdigäriňize iman getiriň!» diýip imana çagyrýan bir çakylykçyny (Muhammedi) diňledik we iman getirdik. Eý, Perwerdigärimiz! Sen biziň günälerimizi bagyşla, biziň erbetliklerimiziň üstüni ört we biziň janymyzy ýagşylar bilen bile al!

Eý, Perwerdigärimiz! Bize pygamberleriň üsti bilen wada beren (sylagyňy) nesip eýle, bizi kyýamat güni ryswa etme. Sen beren sözüňden hiç

Olaryň Perwerdigäri (dileglerini) kabul edip, (olara): «Sizden isle erkek, isle aýal bolsun, (haýyr) iş edeniň amalyny puja çykarmaryn. Çünki siz biribirleriňiz bilen (dogansyňyz). Kasam bolsun! (Meniň razyçylygym üçin) hijret (göç) edenleriň, ýurtlaryndan çykarylyp (sürgün edilenleriň), Meniň ýolumda jebir-sütem görenleriň, söweşenleriň we öldürilenleriň (şehit bolanlaryň) günälerini hökman örterin we Alla tarapyndan sylag hökmünde olary aşagyndan derýalar akýan jennetlere ýerleşdirerin. Iň ajaýyp sylaglar Allanyň ýanyndadyr.

Inkär edenleriň (söwda, syýahat ýaly maksatlar bilen arkaýynlykda) ýurtma-ýurt aýlanyp ýörmeleri seni aldawa salmasyn!

(Olaryňky örän) az wagtlyk (lezzet we) peýdadyr. Soň baryp sygynjak ýerleri dowzahdyr! Ol ýeri nähili erbet düşekdir!

Ýöne özleriniň Perwerdigärine garşy çykmakda gorkanlar üçin Alla tarapyndan pazly-kerem hökmünde aşagyndan derýalar akýan jennetler bardyr. Olar ol ýerde ebedi galarlar. Takyk, ýagşylar üçin Allanyň ýanyndaky (nygmatlar) has haýyrlydyr.

Ähli-kitabyň içinde Alla, size inderilene (Kurana) hem-de özlerine inderilene (Töwrata we Injile) Alla tagzym edip iman getirýänler hem bardyr. Olar Allanyň aýatlaryna derek sähelçe baha (bähbide) satyn almazlar. Ine, olar üçin özleriniň Perwerdigäriniň ýanynda sylaglary bardyr. Takyk, Allanyň hasaby örän tiz gelýändir.

Eý, iman getirenler! Sabyr ediň! Sabyrly bolmakda bäsleşiň! (Duşmanlaryňyzdan üstün boluň! Elmydama) nobatda durup (taýynlykly we ätiýaçly) boluň! Halas bolmagyňyz üçin Alladan gorkuň!

Eý, ynsanlar! Sizi ýeke-täk bir jandan (Adam atadan) ýaradan, ondan hem aýalyny (How eneden) ýaradyp, ol ikisinden bolsa, ençeme erkekleri we aýallary köpelden Perwerdigäriňize garşy çykmakdan saklanyň! Onuň (Allanyň ady) bilen biri-biriňizden bir soran wagtyňyz,

Ýetimleriň emlägini (özlerine) beriň, päk zady (halaly) näpäk zada (harama) çalyşmaň, olaryň emläklerini özüňiziňkä (goşup) iýmäň! Çünki bu uly günädir.

Eger (gol astyňyzdaky) ýetim gyzlara (öýlenseňiz), olaryň haklaryny berjaý etmekden heder etseňiz, (olar bilen däl-de, size halal bolan başga) göwnüňiz islän aýallardan iki, üç ýa-da dört aýala (çenli) öýlenip (bilersiňiz)! Eger (bu ýagdaýda hem aralarynda) adalaty saklamakdan heder etseňiz, onda biri bilen ýa-da gol astyňyzda bolanlar (gyrnaklar) bilen çäkleniň! Ine, bu (adalatdan) aýrylmazlygyňyz üçin iň göwnejaý bolanydyr.

(Öýlenen) aýallaryňyza galyňlaryny göwün hoşallygy bilen beriň! Eger olar onuň (alan galyňlarynyň) bir bölegini göwün razylygy bilen size bagyş etseler, siz ony arkaýyn, hoşallyk bilen iýiň (sowuň)!

Allanyň siziň (ýaşaýşyňyzyň) üçin eklenç çeşmesi edip (kesgitlän) emläkleriňizi (ederini bilmeýän) kemakyl kişilere bermäň! (Ýöne) şol (emläkleri) bilen olary ekläp saklaň, egineşiklerini beriň, olara ýagşy söz aýdyň!

Ýetimleri öýlenme çagyna barýança (göz astynda saklap), synap görüň! Eger olaryň ýetginjeklik çagyna ýetip (akyllarynyň goýalandygyny) görseňiz, emläklerini özlerine gaýtaryp beriň! Ulalanlarynda (olaryň emläklerini bizden alarlar) diýip, olaryň emlägini isrip edip, tizden-tiz iýjek bolmaň! (Ýetime hossar bolan) gurply kişi (ýetimiň hakyny iýmekden) saklansyn! Garyp (hossar) bolsa, (zerurlyk ýagdaýyna we zähmetine laýyklap) peýdalansyn! Olara emlägini gaýdyp bereniňizde bolsa şaýat tutunyň! Hasap soraýjy hökmünde Alla ýeterlikdir.

Ene-atanyň we ýakyn garyndaşlaryň terekesinden (galdyran mirasyndan) erkeklere bir paý bardyr. Ene-atanyň we ýakyn garyndaşlaryň terekesinden aýallara-da bir paý bardyr. (Alla) ondan (terekeden) isle az bolsun, isle köp bolsun, parz edilen bir paý edip (kesgitländir).

(Miras) bölünen wagty ol ýerde (mirasdan paý düşmeýän) garyndaşlar, ýetimler we garyp-gasarlar hem bar bolsalar, olara-da bir rysgal (sadaka) beriň hem-de (göwünlerini göterjek) ýakymly sözleri aýdyň!

Yzlarynda (eklenje) mätäç kiçi çagalary galdyran ýagdaýlarynda (olaryň ýagdaýy nähili bolarka diýip) heder edýänler (ýetimlere adalatsyzlyk etmekden) gorksunlar! (Bu meselede) Alladan gorksunlar we (ýetimlere) dogry sözi aýtsynlar!

Takyk, ýetimleriň emlägini nähak ýere iýenler, (aslynda) garynlarynda bir ot iýýändirler. Olar (kyýamat güni) lowlap ýanýan oda düşerler.

Alla size (miras meselesinde) perzentleriňiz barada (şeýle) wesýet (emir) edýär: oglan üçin iki gyzyň paýy ýaly möçber bardyr. Eger olar (perzentler) ikiden köp gyz bolup (oglan bolmasa), terekäniň üçden ikisi olaryňkydyr. (Eger gyz) ýeke bolsa, onda (terekäniň) ýarysy onuňkydyr. Eger onuň (ýogalanyň) perzendi bar bolsa, onuň terekesinden ene-atanyň her haýsyna altydan bir paý düşer. Eger perzendi ýok bolup, mirasdüşer ene-ata bolsa, enesine üçden bir paý düşer (galany atanyňkydyr). Eger onuň (ýogalanyň) doganlary bar bolsa, onda altydan bir paý enäniňkidir.

Eger (ýogalan) aýallaryňyzyň çagalary ýok bolsa, onuň (ýogalan aýalyň) wesýeti (berjaý edilensoň) ýada bergileri tölenenden soň, terekesiniň ýarysy siziňkidir (äriniňkidir). Eger çagalary bar bolsa, onda terekäniň dörtden biri siziňkidir. Siziň (äriniň) hem çagaňyz ýok bolsa, onuň (ýogalan erkegiň) wesýeti (berjaý edilensoň) ýada bergileri tölenenden soň, terekesiniň dörtden biri aýalyňyzyňkydyr. Eger çagaňyz bar bolsa, terekäniň sekizden biri olaryňkydyr (aýallaryňkydyr). Eger miras galdyran erkek ýa-da aýal, çagasyz ýa-da ene-atasyz kişi bolup, onuň hem diňe (enebir) erkek ýa-da gyz dogany bar bolsa, olaryň her haýsyna altydan bir paý bardyr. Eger olaryň sany mundan köp bolsa, onda olar onuň (ýogalan

Ine, bular Allanyň goýan çäkleridir. Kim Alla we Onuň ilçisine boýun bolsa, Alla ony aşagyndan derýalar akýan jennetlere ýerleşdirer. Olar ol ýerde ebedi galarlar. Ine, bu (iň) uly üstünlikdir.

Kim Alla we Onuň ilçisine garşy çykyp, Onuň (Allanyň) çäklerinden geçse, Ol (Alla) ony ebedi galmak üçin oda salar. Oňa ryswa ediji azap bardyr.

Zyna eden aýallaryňyz hakda araňyzdan dört şaýat talap ediň! Eger (dört kişi) şaýatlyk etseler, olary (zyna edeni) ajaly ýetýänçä ýa-da Alla özlerine bir ýol görkezýänçä öýüň içinde saklaň!

Araňyzda ony (zynany) eden her iki tarapa-da temmi beriň (gamçy uruň)! Eger toba edip, ýagdaýlaryny düzetseler, olara (jeza bermegi) ýatyryň! Takyk, Alla tobalary kabul edýändir, Rehim-şepagatlydyr.

Allanyň ýanynda (kabul ediljek) toba, ýalňyşyp erbetlik edip, soň gysga wagtyň içinde (puşman edenleriň) eden tobasydyr. Ine, Alla olaryň tobalaryny kabul eder. Alla (ähli zady) bilýändir, hikmet eýesidir.

(Ýogsa) erbetlik baryny edip, soň hem biriniň başyna ajal gelende: «Çyndan hem men şu wagt toba etdim» diýenler bilen kapyr bolup ölenleriň tobasy kabul edilmez! Ine, Biz olar üçin jebir-jepaly azap taýýarlap goýduk.

Eý, iman getirenler! Siziň aýallara zor bilen mirasdar bolmagyňyz halal däldir. Aç-açan erbetlik (zyna we oňa eltýän erbet işleri) etmeýän bolsa, olara beren (galyňyňyzyň) bir bölegini yzyna almak üçin olara zor salmaň. Olar bilen

Bir aýaldan aýrylyp, başga bir aýaly nikalamak isleseňiz, olardan birine (talak beren aýalyňyza) öň (näçe köp galyň) beren bolsaňyz hem ondan (beren zadyňyzdan) hiç zady yzyna almaň! Siz (aýrylyşmaga bahana gözläp) töhmet atyp we (äşgär) günä (işe baş) goşup, heý-de ony yzyna alarsyňyzmy eýsem?

Siz biri-biriňiz bilen hylwatda bolduňyz, (bir ýassyga baş goýduňyz), olar sizden (özleriniň haklaryny gorajakdygyňyz barada) ynamly söz alanlaryndan (soň), siz nädip (galyňyňyzy yzyna) alyp bilersiňiz?!

Geçmişde (nadanlyk döwründe) bolan ýagdaýlar bir tarapa, (emma

(Eý, möminler!) Size (şular bilen nikalaşmak) haram edilendir: ejeleriňiz, gyzlaryňyz, gyz uýalaryňyz, kakaňyzyň aýal doganlary (ejekeleriňiz), daýzalaryňyz, erkek doganyňyzyň gyzlary, aýal doganyňyzyň gyzlary, sizi emdiren süýt eneleriňiz, süýt emşen uýalaryňyz, gaýyneneleriňiz, (jynsy gatnaşykda bolan) aýallaryňyzyň ýany bilen gelen öýüňizdäki öweý gyzlaryňyz. Ýöne (nikalaşyp), heniz jynsy gatnaşykda bolman (aýrylyşan aýallaryňyzyň gyzlary bilen nikalaşmagyňyzda) hiç hili günä ýokdur. Emma öz biliňizden önen (ogullyk alynmadyk) ogullaryňyzyň (aýrylyşan) aýallaryna (öýlenmegiňiz) we iki gyz dogany bir wagtda (nikaňyzda) birleşdirmegiňiz (hem haram edildi). Emma (nadanlyk döwründe öň bolup) geçeni geçdi biliň! (Siz oňa jogapkär dälsiňiz). Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

(Heniz nikada duran) ärli aýallara (öýlenmegiňiz) haramdyr, ýöne (söweşde ýesir düşüp), gol astyňyzda bolan gyrnaklar (muňa) degişli däldir. (Bular) Allanyň size ýazan (anyk hökümleridir). Bulardan başgalary bilen namysyňyzy gorap, zyna etmezlik (şerti bilen) emlägiňizden (galyň töläp) nikalaşmagy talap etmegiňiz size halaldyr. Olardan gören peýdaňyza derek galyňlaryny beriň, bu olaryň hakydyr. Emma (galyň) kesgitlenilenden soň, araňyzda ylalaşyp, (mukdary artdyrmagyňyzda ýa-da kemeltmegiňizde) size bir günä ýokdur. Alla (ähli zady) bilýändir, hikmet eýesidir.

Sizden azat (gyrnak bolmadyk) mömin aýallara öýlenmäge gurby çatmaýanlar, golastlaryndaky mömin ýaş gyrnaklara öýlenip bilerler. Alla siziň imanyňyzyň (derejesini) örän gowy bilýändir. Siz (möminler) biribiriňiz bilen (bir ymmatsyňyz). Bes, namyslaryny goraýan, zyna etmeýän,

Alla size (halaly we haramy) äşgär bildirmek, sizi sizden öň geçen (ýagşylaryň) ýollaryna gönükdirmek we (günäleriňizi bagyşlamak) üçin toba etmegiňizi isleýär. Alla (ähli zady) bilýändir, hikmet eýesidir.

Alla siziň tobaňyzy kabul etmek isleýär, haý-höwesleriniň (haram lezzetiň) yzyna düşenler bolsa siziň uly höwes bilen (bütinleý ýoldan çykmaga) meýil etmegiňizi isleýär.

Alla siziň ýüküňizi ýeňilleşdirmek isleýär. (Çünki) ynsan (ýaradylyşy taýdan) juda ejiz ýaradylandyr.

Eý, iman getirenler! Öz araňyzda razyçylykly bolan söwdadan başga (emläkleriňizi nähak ýollar bilen iýmäň (sowmaň)! Özüňize kast etmekden saklanyň! Takyk, Alla size örän Rehim-şepagatlydyr.

Kim duşmançylyk we nähaklyk edip (bu işe baş goşsa), Biz ony tiz (wagtda)

Eger-de siz gadagan edilen uly günälerden saklansaňyz, siziň (beýleki) erbetlikleriňizi (kiçi günäleriňizi) örteris (bagyşlarys) we sizi belent mertebeli ýere salarys.

Allanyň siziň biriňizi beýlekiňizden artyk (etmäge sebäp) eden zatlaryna (bahyl bolup) arzuw edip durmaň! Erkeklere gazanan zatlaryndan nesibeleri bardyr. Aýallara hem gazanan zatlaryndan nesibeleri bardyr. Siz Allanyň pazly-kereminden (özüňize haýyrly bolan zatlary) isläň! Takyk, Alla elmydama ähli zady bilýändir.

Her kim üçin ene-atanyň we (beýleki) ýakyn garyndaşlaryň terekelerinden (paý aljak) mirasdarlara (paý) kesgitledik. Kasam edip, (söz beren) kişileriňiziň hem paýlaryny beriň! Takyk, Alla ähli zada şaýatdyr.

Erkekler aýallaryň hojaýynydyr. (Munuň sebäbi) Allanyň (ynsanlaryň) käbirlerini beýlekilerinden artyk etmegi hem-de (erkekleriň) emläklerinden (galyň tölemek, eklemek ýaly) çykdajylary etmekleridir. Bes, ýagşy zenanlar (Allanyň emrine) boýun egýänlerdir. Olar Allanyň (öz haklaryny) goraýandygy üçin (ärleri ýok wagty namyslaryny) goraýan aýallardyr. Boýun egmezliginden gorkýan aýallaryňyza (ilkibaşda) öwüt beriň, (sözüňizi diňlemese), düşekde ýalňyz galdyryň. (Munuň bilen hem ýola gelmeseler), olary (ýeňiljek) kötekläň! Eger olar size boýun egseler, olara azar bermek üçin başga ýol agtarmaň! Takyk, Alla Belentdir, Beýikdir.

Eger (är-aýalyň) aýrylyşmaklaryndan heder edýän bolsaňyz, onda (olaryň ýanyna) erkegiň maşgalasyndan bir wekil, aýalyň maşgalasyndan hem bir wekil ýollaň! Iki tarap düşünişmek

Alla ybadat ediň, Oňa hiç zady şärik goşmaň! Ene-ata, dogan-garyndaşa, ýetimlere, garyp-gasarlara, ýakyn goňşulara, daş goňşulara, ýol hemraňyza, ýolagça we gol astyňyzdakylara (gulgyrnaklara) örän gowy gatnaşykda boluň! Takyk, Alla tekepbir we öwünjeň kişini halamaz.

(Olar) gysgançlyk edýän, ynsanlary gysgançlyga ündeýän we Allanyň pazlykereminden özlerine berlen nygmatlary gizleýän kişilerdir. Biz (beýle) kapyrlara ryswa ediji azap taýýarlap goýduk.

Olar Alla we ahyret gününe iman getirmeýärler, emläklerini ynsanlaryň gözi üçin sarp edýärler. Kimiň ýoldaşy şeýtan bolsa, ol nähili erbet ýoldaşdyr.

Eger Alla we ahyret gününe ynanyp, Allanyň özlerine beren nygmatlaryndan (Allanyň ýoluna) sarp etseler (erbet) bolarmydy eýsem? Alla olary örän gowy bilýändir.

Alla (bendelerine) zerre ýalyjak hem zulum etmez. (Emma bendesiniň zerre ýalyjak eden) ýagşylygy bar bolsa, ony birnäçe esse artdyrar we Öz tarapyndan oňa uly sylag berer.

(Eý, Muhammet!) Her ymmatdan özlerine şaýat boljak bir (pygamber)

Ine, ol gün dini inkär edip, pygambere garşy çykanlar ýeriň teýine girmek (ýer bilen ýegsan bolmak) islärler. Olar Alladan hiç bir sözi (habary) gizläp bilmezler.

Eý, iman getirenler! Serhoş bolup, we näme diýýäniňizi bilýänçäňiz namaza golaýlaşmaň! Eger iniňiz hapa bolsa, emma ýolagçy hem bolmasaňyz, gusul almazdan (namaz okamaň). Eger hassa, ýolagçy ýa-da aýak ýolundan gelýän bolsaňyz ýa-da aýallaryňyza ýakynlaşyp, gusul almaga suw tapmasaňyz, onda tämiz topraga teýemmum (teýim) edip, arassalanmak niýeti bilen ýüzüňize we elleriňize mesh ediň! Takyk, Alla Ýalkaýjydyr, Bagyşlaýjydyr.

Özlerine kitapdan nesip berlenleriň (edýän işlerini) görmediňmi? Olar (özleriniň hak ýollaryny taşlap), azaşmaklygy satyn alýarlar we siziňem ýoldan çykmagyňyzy isleýärler.

Alla siziň duşmanlaryňyzy örän gowy bilýändir. Dost hökmünde Alla ýeterlikdir! Kömekçi hökmünde Alla ýeterlikdir.

Käbir ýahudylar (käbir) sözleriň (manysyny) ýerinden (üýtgedip), dillerini aýnadyp, dine zyýan ýetirmek üçin (pygambere garşy): «Eşitdik we asy bolduk», «Diňle, käşgä, ker bolsaňdyň» «Ragynä» («Biziň çopanymyz)» ýaly (ters manylarda) aýdýarlar. Eger olar: «Eşitdik we boýun egdik», «Diňle we bizi gora» diýselerdi, elbetde, bu özleri üçin haýyrly we has göwnejaý bolardy. Emma inkär edýändikleri üçin Alla olary näletledi. Olaryň (köpüsi ynanmazlar) diňe az (sanlysy) iman getirerler.

Eý, özlerine kitap (Töwrat, Injil) berlenler! Ýüzüňizi-ýeňsäňizi desdeň etmänkäk ýa-da «Ashaby-sebti» («Şenbelik ýaranlaryny») näletleýşimiz ýaly näletlemänkäk, öz ýanyňyzdaky (kitaplary) tassyklamak üçin inderen zadymyza (Kurana) iman getiriň! Allanyň emri hökman amala aşar.

Takyk, Alla özüne şärik goşulmagyny bagyşlamaz. Emma ondan (şärik goşmakdan) başga islän kişisiniň günälerini bagyşlap biler. Kim Alla şärik

Özlerini päk hasaplaýanlary görmediňmi? Ýok, (diňe) Alla islänini päk (günäsiz) yglan eder we olara hurma şäniginiň inçe sapagy ýalyjak hem nähaklyk edilmez.

Seret, Allanyň (adyna) nähili myjabat atýarlar. Bu (töhmetleriniň) özi agyr günä hökmünde (olara artygy bilen) ýeterlikdir!

Özlerine kitapdan nesip berlenleri görmediňmi? Olar butlara we taguta (şeýtana) ynanýarlar. Kapyrlar hakda (bolsa): «Olar iman getirenlerden (musulmanlardan) has dogry ýoldadyr» diýýärler.

Ine, olar Allanyň özlerini näletlän kişileridir. Alla kimi näletlese, sen oňa kömekçini hiç haçan tapyp bilmersiň.

Ýa-da olaryň mülkden (hökümdarlykdan) paýlary barmy? Bes (şeýle bolsady), olar ynsanlara bir owuntyk zat hem bermezdiler.

Ýa-da olar Allanyň Öz pazlykereminden ynsanlara beren zatlary (nygmatlary) üçin olara göriplik edýärlermi? Biz Ybraýymyň maşgalasyna kitap we hikmet berdik. Olara uly hökümdarlyk bagyş etdik.

Olardan käbiri oňa (pygambere) ynanýar, käbiri bolsa ondan ýüz öwürýär.

Takyk, Biziň aýatlarymyzy inkär edenleri tiz wagtda oda (dowzaha) salarys. Olaryň derileri (hamlary) her gezek (otda) azabyň (awusyny) datmaklary üçin derilerini başga (hamlar bilen) çalşarys. Takyk, Alla Gudraty güýçlüdir, hikmet eýesidir.

(Emma) iman getirip, ýagşy işleri edenleri (bolsa) ebedi galmak üçin aşagyndan derýalar akýan jennetlere ýerleşdireris. Olaryň ol ýerde päkize ýanýoldaşlary bolar. Biz olary (nygmatlardan doly) goýy kölegelerde goýarys.

Takyk, Alla size amanatlary öz eýelerine bermegi, ynsanlaryň arasynda höküm bereniňizde adalat bilen höküm etmegiňizi emir edýär. Alla size munuň bilen nähili ajaýyp öwüt berýär! Alla (ähli zady) eşidýändir, görýändir.

Eý, iman getirenler! Alla boýun boluň! Pygambere we özüňizden bolan (musulman, adalatly) baştutanlaryňyza boýun boluň! Eger Alla we ahyrete ynanýan bolsaňyz, (bir meselede) düşünişmän jedelleşseňiz, Alla (Kurana) we pygambere (hadyslara) ýetiriň (ýüz tutuň)! Bu (siziň üçin) haýyrlydyr we netije taýdan ajaýypdyr.

Saňa hem-de senden öň inderilen (kitaplara) ynanýandyklaryny öňe sürenleri görmediňmi?! Olar özlerine taguty inkär etmeklik emir edilse-de onuň (tagutyň) höküm çykarmagyny isleýärler. Şeýtan hem olary (dogry ýoldan) doly azaşdyrmak isleýär.

Olara: «Geliň, Allanyň inderen (Kuranyň hökümlerine) we pygambere (ýüz tutalyň)!» diýlende, mynapyklaryň senden doly ýüz öwürýändiklerini görersiň.

Emma elleri bilen eden etmişleri sebäpli, başlaryna bir bela gelen wagty nähili bolar? Soň olar seniň ýanyňa gelip: «Kasam bolsun! Biz diňe gowulyk etmek we ýaraşdyrmak isledik» diýerler.

Alla olaryň kalplarynda näme bardygyny (gowy) bilýändir. Bes, sen olardan ýüz öwür, (ýöne) olara öwüt ber we olara özleri barada täsir edip biljek sözleri aýt.

Biz her pygamberi Allanyň rugsady bilen (halkyň) olara boýun bolmaklary üçin iberdik. Eger olar (ikiýüzlülik edip), özlerine zulum edip, seniň ýanyňa gelip, günäleriniň geçilmegi üçin Alladan ýalkaw sorasalar, pygamber hem olaryň günäleriniň geçilmegi üçin

Ýok! Seniň Perwerdigäriňe kasam bolsun! Olar öz aralarynda dörän düşünişmezliklerinde höküm etmegiň üçin seni (emin) edip, seniň çykarjak hökümiňi göwünlerine hiç zat getirmezden (kabul edip, saňa) doly boýun bolmasalar iman getirdikleri bolmaz.

Eger-de Biz olara: «Özüňizi öldüriň ýa-da ýurduňyzy terk ediň!» emrini beren bolsadyk, az sanlysyndan galany (köpüsi) muny etmezdi. Eger olar özlerine berlen öwüdi ýerine ýetirsediler, elbetde, özleri üçin haýyrly bolup, (imanlaryny) berkleşdirmekde güýçli (täsir) ederdi.

Biz hem olara Öz tarapymyzdan hökman uly sylaglar bererdik.

Olary, elbetde, dogry ýola gönükdirerdik.

Kim Alla we pygambere boýun bolsa, ine, olar Allanyň nygmatlaryna mynasyp bolan pygamberler, syddyklar, şehitler, salyhlar bilen bile bolarlar. Bular nähili

Bu pazly-kerem Alladandyr. (Bulara kimiň laýykdygyny) Allanyň bilmegi ýeterlikdir!

Eý, iman getirenler! (Duşmanlaryňyzdan) goranmak üçin hüşgär (taýýar) boluň! Ýagdaýa görä kiçeňräk bölümler halynda ýa-da uly ýygyn görnüşinde hereket ediň!

Kasam bolsun! Siziň araňyzda (söweşe çykmakda) sowuk-sala çemeleşýänler (mynapyklar) hem bardyr. Eger siziň başyňyza (ýeňliş ýaly) bir bela gelse, (olar): «Hernä, Alla meni gorady, men hem olaryň ýanynda bolmadym» diýerler.

Kasam bolsun! Eger size Alladan (ýeňiş we olja ýaly) pazly-kerem geläýse, göýä, siziň bilen öz arasynda dostluk (tanyşlyk) ýok ýaly: «Käşgä, men hem olar bilen bile bolsadym, uly üstünlige (olja) gowşardym (alardym)!» diýer.

Bes, dünýä ýaşaýşynyň deregine ahyreti satanlar Allanyň ýolunda söweşsinler. Kim Allanyň ýolunda söweşip öldürilse (şehit bolsa) ýa-da ýeňiş gazanyp (gazy) bolsa, Biz oňa (tiz wagtda) uly sylag bereris.

(Eýsem) size näme boldy? Siz (näme üçin) Alla ýolunda: «Eý, Perwerdigärimiz! Bizi halky zalym bolan bu şäherden çykar. Bize Öz tarapyňdan hossar iber, Öz ýanyňdan bir medetkär ugrat!» diýip, ýalbarýan bir topar biçäre erkekleri, aýallary we çagalary (goramak) üçin (duşmanlara garşy) söweşmeýärsiňiz?

Iman getirenler Alla ýolunda söweşerler. Kapyrlar bolsa tagutyň (küpüriň) ýolunda söweşerler. Bes, (eý, möminler), hany, şeýtanyň dostlaryna garşy söweşiň! Takyk, şeýtanyň hilesi gowşakdyr.

(Söweşe rugsat berilmezinden öň) özlerine: «Eliňizi (söweşe sebäp boljak zatlardan) çekiň, namazy berjaý ediň, zekat beriň!» diýlen kişileri görmediňmi? Bes, olara söweş parz edilende, olardan käbiri ynsanlardan, Alladan gorkýan ýaly, hatda ondanam beter gopkup: «Eý, Perwerdigärimiz! Näme üçin bize söweşi parz etdiň (ýazdyň)? Bize ýakyn wagta çenli möhlet berseň bolmazmy!» diýdiler. (Olara): «Dünýäniň peýdasy (lezzeti) az (wagtlykdyr), ahyret bolsa, (günäden daş duran) takwalar üçin haýyrdyr we size

Siz nirede, hatda berk galalarda bolsaňyz hem ölüm sizi hökman tapar» diýip aýt. Olara bir ýagşylyk gelip gowşanda: «Bu Alladandyr» diýerler. Özlerine bir erbetlik gelende bolsa: «Bu sen sebäpli» diýerler. Sen (olara): «Hemmesi Alla tarapyndandyr» diýip aýt. Ýöne bu adamlara näme bolýar, aýdylan hiç bir söze düşünmek islemeýärler?

Saňa gelen her bir ýagşylyk Alladandyr. Başyňa gelen her bir erbetlik bolsa, öz (gara) nebsiňdendir. (Eý, Muhammet!) Biz seni (ähli) ynsanlara ilçi edip iberdik. Muňa şaýat hökmünde Alla ýeterlikir!

Kim pygambere boýun bolsa, bes, Alla boýun boldugydyr. (Eger) kimdir biri (tabynlykdan) ýüz öwürse, (sen hem ondan ýüz öwür). Biz seni olaryň üstüne goragçy edip ibermedik (ahyry)!

Olar (mynapyklar): «Tabyn bolduk!» diýerler. Seniň ýanyňdan gidenlerinde bolsa olaryň käbiri gijäniň (tümlüginde) seniň aýdanlaryň tersine hereket ederler. Alla olaryň bu gije guran (hilelerini) ýazyp goýar. Bes, sen olardan ýüz öwür we Alla bil bagla! Saňa wekil (hemaýatkär) hökmünde Alla ýeterlikdir.

Siz (henizem) Kuran hakda doly pikirlenjek dälmisiňiz? Eger ol (Kuran) Alladan başgasyndan gelen bolsady,

Olara (musulmanlaryň) howpsuzlygyna (degişli) ýa-da (olara) gorky salýan bir iş (habar) gelende ony derrew ýaýradýarlar. Emma eger olar bu (habary üçin) pygambere ýada aralaryndaky jogapkär kişilere ýüz tutsadylar, öz aralaryndan ol (habaryň aslyny) çykaryp biljek kişiler (ony anyk) bilerdiler. Eger size Allanyň pazly-keremi we rahmeti bolmasady, az sanlyňyz (bolaýmasa köpiňiz) şeýtana tabyn bolarsyňyz.

Bes, indi Allanyň ýolunda söweş! Sen (beýlekilere däl) diňe özüňe jogapkärsiň! Möminleri hem (söweşe) höweslendir! Belki, Alla kapyrlaryň güýjüni dep eder. Iň güýçli we jezasy iň agyr bolan Alladyr.

Kim ýagşy bir işe şepagat etse (sebäp bolsa), oňa-da (ýagşylykdan) nesip (sogap) bardyr. Kim erbet bir işe sebäp bolsa, oňa hem (şol erbetlikden) nesip (günä) bardyr. Alla ähli zady (görüp duran) şaýatdyr.

Eger salamlaşmak üçin size salam berilse, siz ondan has gowy (edepli) görnüşde salam alyň ýa-da (berlen salama) deň derejede jogap beriň! Takyk, Alla ähli zadyň hasabyny (ýöredýändir).

Alladan başga (ybadata laýyk) hudaý ýokdur. (Geljekdigine) hiç hili şek-şübhe bolmadyk kyýamat güni Ol (Alla) siziň hemmäňizi bir ýere jemlär. Alladan özge has dogry sözli kim bolup biler?!

Gazanan (munça günäleri) sebäpli, Allanyň olary tersine (imandan soň küpüre) dönderendigini (görüp durkaňyz), näme üçin siz mynapyklar hakda (oňuşman), iki topara bölünýärsiňiz? Siz Allanyň azaşdyranyny ýola getirmek isleýärsiňizmi? Alla kimi azaşdyrsa, sen onuň üçin (dogry) ýol tapyp bilmersiň.

(Olar) siziň hem özleri ýaly (haky) inkär etmegiňizi we özleri bilen deň bolmagyňyzy isleýärler. Bes, Alla ýolunda hijret (göç) edýänçäler (dogry ýola gelýänçäler), olaryň hiç haýsyny dost tutunmaň! Eger mundan (haka gelmekden) ýüz öwürseler, olary tutup, tapan ýeriňizde öldüriň! Olardan (hiç haýsyny) dost we kömekçi edinmäň!

Emma siz bilen olaryň arasynda ylalaşyk bolan bir kowuma sygynanlara ýa-da ne siziň bilen, ne-de öz kowumlary bilen söweşmek (islemändikleri) üçin dargursak bolup, siziň ýanyňyza gelenlere

Siz özüňizden hem-de öz kowumlaryndan arkaýyn bolmak isleýänlere hem gabat gelersiňiz. Bular haçan pitnä (möminler bilen söweşmäge) çagyrylsalar, şolbada oňa tarap başaşak gaýdarlar (ylgarlar). Eger olar sizden daş durmasalar, size ylalaşyk teklip etmeseler, ellerini sizden çekmeseler, olary tutan ýeriňizde öldüriň! Ine, Biz olara garşy size äşgär ygtyýar berdik.

Ýalňyşlyk bilen bolmasa, möminiň mömini öldürmegi nädogrudyr (gabahatdyr). Kim ýalňyşlyk bilen bir mömini öldürse, bir mömin guly azat etmegi we (öldürileniň) maşgalasyna hun tölemegi (hökmanydyr). Eger olar (merhumyň maşgalasy) geçirimlilik etseler, hun tölemek (hökman däldir). Eger (ýalňyşlyk bilen) öldürilen mömin bolup, ýöne size duşman bolan başga bir milletden bolsa, onda (öldüreniň) mömin bir guly azat etmegi (hökmanydyr). Eger (öldürilen) siz bilen araňyzda ylalaşyk bolan milletden bolsa, onda maşgalasyna hun tölemegi we mömin bir guly azat etmegi (hökmanydyr). Kim bulary tapmasa (güýji ýetmese), Alla (tarapyndan) tobasynyň (kabul

Kim bilkastlaýyn bir mömini öldürse, onuň jezasy içinde ebedi galjak (ýeri bolan) dowzahdyr. Alla oňa gazap edip, ony näletländir we onuň üçin uly azap taýýarlandyr.

Eý, iman getirenler! Allanyň ýolunda söweşe çykan wagtyňyz (işleriň) doly anyklanmagyna garaşyň! Size salam berene bu dünýä ýaşaýşynyň (wagtlaýyn we sähelçe) bähbidini gözläp: «Sen mömin dälsiň!» diýmäň! Bes, Allanyň ýanynda (sizi muňa mätäç etmejek) örän köp oljalar bardyr. Öň siz hem bu ýagdaýada wagtyňyz Alla size (iman bagtyna ýetirip) ýagşylyk etdi. Bes, siz gowy pikirleniň (howlugyp bir mömini öldürmäň)! Takyk, Alla siziň edýän (ähli) işleriňizden habardardyr.

Elbetde, synasy sagat bolup, söweşe gatnaşmadyk (möminler) bilen Allanyň ýolunda emläkleri we janlary bilen söweşen (möminler) deň bolmazlar. Alla emläkleri we janlary bile söweşenleriň derejesini söweşe gitmän (oturanlardan) üstün edendir. Alla (aslynda) hemmesinede iň ajaýybyny (jenneti) wada beripdi. Emma söweşenleri uly sylag (sogap) bilen oturanlardan (söweşmediklerden) has üstün edendir.

(Alla olara Özüniň) ýalkawyny we rahmetini (berer). Alla bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Takyk, (mynapyklyk edip) özlerine zulum edenleriň janlaryny aljak perişdeler (olara): «Siz (din bilen baglanyşykly) näme işdediňiz?» diýerler. Olar: «Biz ýer (ýüzünde diniň emirlerini ýerine ýetirip bilmeýän) ejiz kişilerdik» diýerler. (Perişdeler olara): «Ýagşy, Allanyň ýeri giň däldimi eýsem?! Sizem ol ýerden göçseňiz bolmadymy?!» diýerler. Ine, olaryň soň barjak ýeri dowzahdyr. Ol baryljak nähili erbet ýerdir!

Emma göç etmäge güýçleri ýetmeýän we ýol tapmaýan (mejalsyz, ýarawsyz, garry) erkekler, aýallar we çagalar (muňa degişli däldirler).

Belki, Alla olary bagyşlar. Alla Geçirimlidir, Bagyşlaýjydyr.

Kim Allanyň ýolunda hijret (göç) etse, ýer ýüzünde gidere köp ýer we giňişlik (rysgal) tapar. Kim Alla we Onuň ilçisine hijret (göç) etmek (niýeti) bilen (öýünden) çykyp, (ýolda hem) ajaly ýetse, onuň sylagyny (sogabyny) Alla berer. Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Siz sapara çykan wagtyňyz kapyrlaryň size ýamanlyk etmeginden heder etseňiz, namazy gysgaldyp (okamagyňyzda) hiç hili günä ýokdur. Takyk, kapyrlar siziň anyk duşmanyňyzdyr.

(Eý, Muhammet!) Sen möminleriň içinde bolup, olara (söweş meýdanynda) namaz okatjak bolsaň, olaryň bir bölegi seniň bilen namaza dursun, ýaraglaryny hem (ýanlaryna) alsynlar. Bular sežde edip (birinji rekagaty okap) bolansoňlar yzyňyzda garaşsynlar. (Soň) namaz okamadyk beýleki topar gelip, seniň bilen namaz okasynlar. Olar ätiýaçly bolsunlar hem-de ýaraglaryny ýanlaryna alsynlar. Kapyrlar ýaragsyz-esbapsyz gapyl galan ýagdaýyňyzda sizi gabap, duýdansyz çozmak islärler. Eger ýagyş sebäpli, kynçylyk dörese, ýada hassa bolsaňyz, ýaraglaryňyzy gapdalda goýmagyňyzyň zeleli

Bes, bu (gorky) namazyny okap bolanyňyzdan soň, dik durup, oturyp ýa-da ýaplanyp oturan ýagdaýyňyzda (hemişe) Allany ýatlaň! Eger-de howply ýagdaýdan asudalyga gowuşsaňyz, namazy doly berjaý ediň! Takyk, namaz möminlere wagty anyk ýazylan (parzdyr).

Duşmanyň yzyna düşýän wagtyňyz (olara zarba urmakda) gowşaklyk etmäň! Eger siz (ýaraly bolup), ejir çekýän bolsaňyz, olar hem edil siziň ýaly ejir çekýändirler. (Galyberse-de), siz Alladan olaryň umyt etmeýän zatlaryny umyt edýärsiňiz. Alla (ähli zady) bilýändir, hikmet eýesidir.

Biz bu kitaby saňa ynsanlaryň arasynda Allanyň saňa görkezişi (buýruşy) ýaly höküm etmegiň üçin, hak (we hikmet) bilen inderdik. Sen haýynlaryň goraýjysy bolma!

Alladan (günäleriňi geçmegi üçin) ýalkaw sora! Takyk, Alla Bagyşlaýjydyrr, Rehim-şepagatlydyr.

Özlerine hyýanat edenleriň tarapyny çalma (olary gorama)! Takyk, Alla aşa giden haýynlary we günäkärleri halamaz.

(Olar) ynsanlardan gizlemäge çalyşsalar-da, Alladan gizläp bilmezler. Olar Allanyň razy bolmajak sözlerini taslaýan wagty hem, Ol (Alla) (elmydama) olaryň ýanyndadyr. Alla olaryň edýän işlerini (ylmy, gudraty bilen) doly (bilip) gurşap alandyr.

Ine, siz bu dünýä ýaşaýşynda olaryň tarapyny çaldyňyz (arka çykdyňyz), emma (ertir) kyýamat güni Allanyň ýanynda kim olary gorajak ýa-da kim olara hossar çykjak?

Kim erbetlik etse ýa-da (günä iş etmek bilen) özüne zulum etse, soň hem Alladan ýalkaw sorasa, Allanyň Bagyşlaýjydygyny we Rehim-şepagatlydygyny görer.

Kim günä gazansa (etse), ony diňe özüniň zyýanyna gazanar (eder). Alla

Kim bir hata (kiçi günä) ýa-da (uly) günä gazanyp (edip), soň ony bigünä biriniň üstüne atsa, bu uly töhmetdir we äşgär günäkärçilikdir.

Eger saňa Allanyň pazly-keremi we rahmeti bolmasady, olardan bir topar (hatda) seni hem (kararlaryňda) azdyrjak (ýalňyşdyrjak) boldular. Emma olar özlerinden başga hiç kimi azaşdyryp bilmezler, saňa hem hiç hili zyýan berip bilmezler. Alla saňa kitap we hikmet inderip, saňa bilmeýän zatlaryňy öwredendir. Allanyň saňa (beren) pazlykeremi örän uludyr.

Olaryň öz aralaryndaky gizlin pyşyrdaşmalarynyň köpüsinde haýyr ýokdur. Meger bir sadaka ýa-da ýagşylyk etmek ýa-da (öýkeli) ynsanlary ýaraşdyrmak (ýaly işleri) emir edýän bolsa (haýyrly bolar). Kim Allanyň razyçylygyny isläp şeýle etse, Bizem oňa örän uly sylag bereris.

Her kim özüne dogry ýol äşgär belli bolandan soň, pygambere garşy çykyp, möminleriň ýolundan başga bir ýola tabyn bolsa, Biz ony ol (saýlan) ýolunda goýarys we ony dowzaha taşlarys. Ol baryljak nähili erbet ýerdir!

Takyk, Alla Özüne şärik goşulmagyny bagyşlamaz, emma ondan başga isläniniň (günäsini) bagyşlar. Kim

Olar Alladan başga diňe aýal (ýaly bezän) hudaýlaryna (butlaryna) ybadat edýärler we olar kejir şeýtandan gaýra dileg (ybadat) etmezler.

Alla ony (şeýtany) näletledi. Ol bolsa: «Kasam bolsun! Men Seniň bendeleriňden belli bir nesibe edinerin (özüme tabyn edinerin).

Men olary hökman azaşdyraryn, olary ham-hyýallar bilen güýmärin. Olara (butlary üçin niýetlän) dowarlarynyň gulaklaryny ýarmagy (deşmegi) emir ederin, (olar hem) Allanyň ýaradan (şekilini) üýtgedirler» diýdi. Kim Allanyň ýerine şeýtany dost tutunsa, elbetde, äşgär zyýana duçar bolandyr.

(Şeýtan) olara diňe (boş) wada berer, ham-hyýallar bilen güýmär. (Aslynda) şeýtan olara aldawdan başga zat wada bermez.

Ine, olaryň barjak ýeri dowzahdyr we ondan (halas bolmak üçin) gaçara ýer tapmazlar.

Biz iman getirip, ýagşy işleri edenleri ebedi ýaşamak üçin, aşaklaryndan derýalar akýan jennetlere ýerleşdireris. Bu Allanyň hakykat bolan wadasydyr. Alladan özge has dogry sözli kim bolup biler?!

(Allanyň wadasyna) ne siziň hamhyýallaryňyz, ne-de ähli-kitabyň hamhyýallary bilen ýetiler. Kim erbet iş etse, onuň öwezini (jezasyny) alar we oňa Alladan başga hossar we kömekçi tapylmaz.

Erkeklerden ýa-da aýallardan kim mömin bolup, ýagşy işleri etse, ine, olar jennete girerler we olara çigidiň gabygynyň ýüzündäki çukurjyk ýalyjak hem nähaklyk edilmez.

(Hemişe) ýagşylygy (şygar) edinip, Alla boýun egip, ýüzüni Oňa tarap öwren we hanyf bolup (hak dine uýan), Ybraýymyň milletine (dinine) tabyn

Asmanlardaky we ýerdäki (ähli) zat Allanyňkydyr. Alla ylmy we gudraty bilen ähli zady gurşap alandyr.

Senden aýallar barada höküm sorarlar. Sen (olara) aýt: «Olar barada hökümi size Alla (berýär). Olara kitapda berilmeli zady (mirasy) bermän, nikalamak (meýliňiz) bolan ýetim gyzlara, biçäre ýetim çagalara we ýetimlere adalatly bolmagyňyz barada size okalýan (aýatlary anyk görnüşde beýan edýär). Siz näme ýagşylyk etseňiz, Alla ony hökman bilýändir.

Eger-de bir aýal äriniň oňşuksyzlygyndan we özünden ýüz öwürmeginden heder edýän bolsa, öz aralarynda eglişik etmegiň hiç hili zeleli ýokdur. (Elbetde), oňşukly bolmak (elmydama) haýyrlydyr. Ynsanyň nebsi (tebigaty) gysgançlyga (gabanjaňlyga) meýillidir. Eger siz Alladan gorkup oňşukly bolsaňyz, (bilip goýuň), Alla siziň edýän (ähli) zadyňyzdan habardardyr.

Siz näçe tagalla etseňiz hem, aýallaryň arasynda adalatly bolup başarmarsyňyz. Şonuň üçin birine (köňlüňizi) doly maýyl edip, beýlekini eýesiz ýaly ýagdaýda goýmaň! Eger arany düzeldip, (adalatsyzlykdan)

Eger (är-aýal) biri-birinden aýrylyşmakçy (bolsalar), Alla (Özüniň) giň (pazly-keremi) bilen (olaryň) her haýsyny gurply eder (başgalara mätäç etmez). Allanyň pazly-keremi giňdir, (Ol) hikmet eýesidir.

Asmanlardaky we ýerdäki (ähli) zat Allanyňkydyr. Kasam bolsun! Biz sizden öň özlerine kitap berlenlere-de, size-de Alladan gorkmagyňyzy ündäpdik. Eger inkär etseňiz, (bilip goýuň), asmanlardaky we ýerdäki (ähli) zat Allanyňkydyr. Alla baýdyr (hiç bir zada mätäç däldir), ähli öwgülere laýykdyr.

Asmanlardaky we ýerdäki (ähli) zat Allanyňkydyr. Wekil (hemaýatkär) hökmünde Alla ýeterlikdir.

Eý, ynsanlar! Eger Ol (Alla) islese, siziň (hemmäňizi) aradan aýryp, (ýeriňize) başgalaryny getirer. Elbetde, Allanyň muny etmäge güýji ýetýändir.

Kim dünýä sogabyny (eşretini) isleýän bolsa, (bilip goýsun), dünýäniň hem, ahyretiň hem sogaby (bagtyýarlygy) Allanyň ýanyndadyr. Alla (ähli zady) eşidýändir, görýändir.

Eý, iman getirenler! Dik durup Hakyň (tarapyny) tutuň! Ähli işlerde bar güýjüňiz bilen adalatly boluň! Alla üçin şaýatlyk edýän ynsanlar boluň! Egerde (hut) özüňize, ene-ataňyza we dogangaryndaşlaryňyza (garşy) bolsa-da, şaýat kişiler boluň! Isle baý bolsun, isle garyp bolsun, (şaýatlykdan gaçmaň)! Çünki Alla olara sizden has ýakyndyr. Bes, (hakdan) dänip, (hiç haçan) nebsiňize boýun bolmaň! Eger (diliňizi) dişläp, (hakykaty bolşy ýaly aýtmakdan çekinseňiz) ýa-da (şaýatlykdan bütinleý) ýüz öwürseňiz, takyk, Alla siziň edýän (ähli) işleriňizden habardardyr.

Eý, iman getirenler! Alla, Onuň ilçisine, oňa aýatma-aýat inderen kitabyna we has öň inderilen (ähli) kitaplara iman getirmekde (tutanýerli) boluň! Kim Allany, Onuň perişdelerini, kitaplaryny, ilçilerini we ahyret gününi inkär etse, ol (dogry ýoldan) daşlaşyp, doly azaşandyr.

Takyk, iman getirenlerinden soň inkär edenleri, soň ýene iman getirip, ýene inkär edenleri, soň inkärlerini (has-da) artdyranlary, ine, olary Alla bagyşlamaz, olary dogry ýola hem gönükdirmez.

Mynapyklara özleri üçin jebirjepaly azabyň garaşýandygyny buşla (habar ber)!

(Ol mynapyklar) möminlerden aýrylyp, kapyrlary dost tutunýarlar. Olar (mynapyklar) abraýy (yzzaty) olaryň (kapyrlaryň) ýanynda gözleýärlermi? Takyk, ähli abraý (yzzat) Allanyň ýanyndadyr.

(Alla) size kitapda: «Allanyň aýatlarynyň inkär edilýändigini we olaryň üstünden gülünýändigini eşiden wagtyňyz, başga gürrüňe geçýänçäler, olaryň ýanynda oturmaň!» diýip aýat inderipdi. (Eger otursaňyz), takyk, siz hem (ol aýata amal etmändigiňiz üçin) şolar ýaly bolarsyňyz. Takyk, Alla mynapyklaryň we kapyrlaryň hemmesini dowzahda bir ýere jemlär.

(Ol mynapyklar) size üns bilen seredip durandyrlar. Eger Alla size bir ýeňiş miýesser etse: «Bizem siziň bilen bilelikde dälmidik?» diýerler. Eger kapyrlar ýeňişden bir paý alsalar (ýeňseler), onda (olara): «Biz (möminlere goşulyp) sizden üstün çykyp bilmezmidik, biz (möminleri söweşden alyp galyp) sizi möminlerden goramadykmy?» diýerler. Kyýamat güni Alla siziň bilen (olaryň) arasynda höküm berer. Alla möminleriň zyýanyna (ýeňlişe) kapyrlara hiç haçan ýol (pursat) bermez.

Takyk, mynapyklar Alla bilen oýun etjek bolýarlar. Ol (Alla) olaryň oýunlaryny puja çykarar. Olar namazy berjaý etmek üçin turanlarynda ýaltanyp turarlar, il gözi üçin (amal ederler). Olar

Olar (iman bilen küpüriň) arasynda ýaýdanyp durarlar. Ne olara (musulmanlara) birigereler, ne-de bulara (kapyrlara). Alla kimi azdyrsa, sen oňa hiç hili ýol (çäre) tapyp bilmersiň!

Eý, iman getirenler! Möminlerden aýrylyp, kapyrlary dost tutunmaň! (Beýle etmek bilen) öz garşyňyza (ulanmagy üçin) Alla äşgär delil bermek isleýärsiňizmi?

Takyk, mynapyklar oduň (dowzahyň) iň aşaky gatynda bolarlar. Sen olary (halas etjek) kömekçi tapyp bilmersiň.

Emma toba edip, (ýagdaýlaryny) düzedenlere, Allanyň (dinine) berk ýapyşyp, dinlerini (tagat-ybadatlaryny) yhlas bilen berjaý edenlere (mynapyklaryň erbet hallary) degişli däldir. Ine, bular ol (yhlasly) möminler bilen biledirler. Alla möminlere uly sylag berer.

(Eger) siz şükür edip, iman getirseňiz, Alla näme üçin size azap bersin? Alla şükür edenleriň sylagyny berer, (Ol ähli zady) bilýändir.

Alla erbet sözüň äşgär aýdylmagyny halamaz, emma zulum edilen (kişi özüne zulum edenden arz-şikaýat) etse bolýar. Alla (ähli zady) eşidýändir, görýändir.

Eger-de aç-açan ýa-da gizlin bir ýagşylyk etseňiz, ýa-da biriniň erbetligini geçirimlilik edip, (paş etmeseňiz), takyk, Alla hem geçirimlidir, (ähli zada) güýji ýetýändir.

Allany we Onuň ilçilerini inkär edenler (ynanç babatda) Alla bilen pygamberleriniň arasyny aýyrmak isläp: «Biz käbirine iman getirýäris, käbirini inkär edýäris» diýenlerdir we bularyň (iman bilen küpüriň) arasynda bir ýol tutmak isleýänlerdir.

Ine, olar hakyky kapyrlaryň hut özleridir. Biz kapyrlara ryswa ediji azap taýýarlap goýandyrys!

Alla bilen Onuň ilçilerine iman getirip, olaryň (pygamberleriň) arasynda hiç bir tapawut görmeýänleriň bolsa, ine, (Alla) olaryň sylaglaryny berer. Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Ähli-kitap senden özlerine asmandan bir kitap indermegiňi islärler. (Sen muny geň görme), çünki olar öň Musadan (mundan) has uluragyny isläp: «Bize Allany aç-açan görkez!» diýipdiler. (Bu) zulumlary sebäpli, olary ýyldyrym urupdy. Soň özlerine äşgär deliller gelenden soň, olar göläni (hudaý) edindiler. Bes, (toba edensoňlar) Biz olary bagyşladyk we Musa äşgär ygtyýar berdik.

Beren sözlerine wepaly bolmaklary üçin Biz Tur dagyny olaryň depeleriniň üstüne galdyryp: «Sežde edip (baş egip) bu gapydan giriň!» diýdik. Olara: «Şenbe güni (aw edip), çäkden geçmäň (gadagançylygy bozmaň)!» diýip, olardan (berk) söz alypdyk.

Bes, olar beren sözlerini bozandyklary, Allanyň aýatlaryny inkär edendikleri, pygamberleri nähak ýere öldürendikleri hem-de «kalplarymyz perdelidir» diýendikleri sebäpli, (Biz olary näletledik). Ýok! (Olaryň kalplary perdeli däldir), tersine, inkär edendikleri sebäpli, Alla olaryň kalplaryny möhürländir. Olaryň azy bolmasa (köpüsi) iman getirmezler.

(Şeýle hem) inkär edendikleri we Merýeme uly töhmet (atyp): «Biz Allanyň ilçisi, Merýem ogly Mesih Isany öldürdik» diýendikleri üçin (olary näletledik). Emma olar ony (Isany) öldürmediler we ony asmadylar. Ýöne (öldürilen adam) olara (Isa) meňzeş (edilip) görkezildi. Takyk, ol (Isa) hakda

(Şeýle hem) inkär edendikleri we Merýeme uly töhmet (atyp): «Biz Allanyň ilçisi, Merýem ogly Mesih Isany öldürdik» diýendikleri üçin (olary näletledik). Emma olar ony (Isany) öldürmediler we ony asmadylar. Ýöne (öldürilen adam) olara (Isa) meňzeş (edilip) görkezildi. Takyk, ol (Isa) hakda

(Gaýtam) tersine, Alla ony (Isany) Öz ýanyna (ikinji gat asmana) galdyrdy. Alla Gudraty güýçlüdir, hikmet eýesidir.

Her bir ähli-kitap (nasranylar) öz ölüminiň öň ýany hökman oňa (Isa) iman getirer. Kyýamat magşar gününde bolsa (Isa) olaryň garşysyna şaýat bolar.

Ýahudylaryň (bu çendenaşa) zulumy we (ynsanlaryň) köpüsini Allanyň ýolundan dönderendikleri sebäpli, (öň) özlerine halal edilen päk zatlary olara haram etdik.

Gadagan edilendigine (garamazdan) süýthorlyk edendikleri we ynsanlaryň emlägini nähak ýere iýendikleri sebäpli, (ol halal zatlar olara haram edildi). Olaryň içlerinden kapyrlara jebir-jepaly azap taýýarladyk.

Ýöne olardan ylymda çuňlaşanlara, saňa inderilen (Kurana) we senden öň inderilen (kitaplara) iman getiren möminlere, namaz okanlara, zekat berenlere, Alla we ahyret gününe iman getirenlere, ine, Biz olara uly sylag bereris.

Takyk, Biz, Nuha we ondan soňky pygamberlere wahyý edişimiz ýaly, saňada wahyý etdik. Ybraýyma, Ysmaýyla, Yshaka, Ýakuba we neberesine, Isa, Eýýuba, Ýunusa, Haruna we Süleýmana (hem) wahyý inderdik. Dawuda hem Zebury berdik.

Saňa (kyssalaryny) öň aýdyp beren ençeme ilçilerimizi, (şeýle hem) saňa (kyssalaryny) öň aýdyp bermedik ençeme ilçilerimizi (iberdik). Alla Musa bilen sözleşip gepleşdi.

Ilçiler (gelip, dogry ýol äşgär edilenden) soň, ynsanlarda Alla garşy (öňe sürüp biljek hiç bir) bahanalary bolmazlygy üçin, (Biz ol) ilçileri (rahmetimizi) buşlaýjylar we (gazabymyzy) duýduryjylar edip (iberdik). Alla Gudraty güýçlüdir‚ hikmet eýesidir.

Emma Alla saňa inderen zadyna (Kurana) şaýatlyk eder. (Ol) ony Özüne (mahsus) ylmy bilen inderendir. Perişdeler hem muňa şaýatlyk ederler. Alla ýeterlik şaýatldyr.

Takyk, inkär edenler we (ynsanlary)

Takyk, Alla (haky) inkär edip, (pygamberi ýalançy hasaplap) zulum edenleriň (günälerini) bagyşlamaz. Olary dogry ýola hem salmaz.

(Olary) diňe içinde ebedi (galjak) ýerleri bolan dowzah ýoluna (gönükdirer). Bu Alla üçin örän aňsatdyr.

Eý, ynsanlar! Ol pygamber size Perwerdigäriňizden haky getirendir. Bes, öz bähbidiňiz üçin oňa iman getiriň! Eger inkär etseňiz, (bilip goýuň), takyk, asmanlardaky we ýerdäki (ähli) zat Allanyňkydyr. Alla (ähli zady)bilýändir, hikmet eýesidir.

Eý, ähli-kitap! Diniňiz hakda (nädogry zatlary aýdyp) hetden aşmaň, Alla garşy hakdan başga zat aýtmaň! Merýem ogly Isa Mesih diňe Allanyň ilçisidir we Merýeme ýetiren («Bol») kelemesidir (sözüdir) hem-de Ondan (Alladan) gelen bir ruhdur. Bes, Alla we Onuň ilçilerine iman getiriň, «(Hudaýlar) üçdür» diýmäň! Öz bähbidiňiz üçin (mundan) ýüz öwrüň! Takyk, Alla ýeketäk Hudaýdyr. Ol perzent edinmekden päkdir. Asmanlardaky we ýerdäki (ähli) zat Onuňkydyr. Wekil (hemaýatkär) hökmünde Alla ýeterlikdir.

(Isa) Mesih hem, (Alla ýakyn) perişdeler hem Alla bende bolmakdan çekinmezler. Kim Oňa (Alla) bende bolmakdan çekinip, tekepbirlik etse, (Alla) olaryň hemmesini Öz huzurynda

Emma iman getirip, ýagşy işleri edenleriň sylaglaryny (Alla) doly berer we Öz pazly-kereminden olara (haklaryndan hem) has artdyrar. Emma (Alla ybadat etmekden) ýüz öwrenlere we tekepbirlik edenlere (bolsa) jebirjepaly azap bilen azap berer. Olar üçin Alladan başga dost we kömekçi tapylmaz.

Eý, ynsanlar! Size Perwerdigäriňizden uly bir delil gelendir we Biz size äşgär bir nur inderdik.

Alla iman getirip, Özüniň (dinine) berk ýapyşanlary Özünden bir rahmete we pazly-kereme (nygmata) salar. Olary dos-dogry ýola gönükdirer.

(Eý, Muhammet!) Senden (bir meseläniň) hökümini sorarlar. Sen (olara) aýt: «Alla size atasy we çagasy bolmadyk kişiniň (mirasynyň) hökümini mälim edýär: «Eger (oglan ýa-da gyz) perzendi (we atasy) bolman, diňe bir gyz dogany (bar bolan) adam ýogalsa, (onda) onuň terekesiniň ýarysy oňa (gyz doganyna) degişlidir. Eger onuň (gyz doganynyň) perzendi ýok bolsa, ol (erkek dogan) onuň mirasdary bolar (terekäniň hemmesini alar). Eger (şol şertlerde) aýal doganlar iki bolsa, (onda) olaryň ikisi erkek doganlarynyň terekesiniň üçden ikisini alarlar. Eger (mirasdar) doganlar bir erkek we bir gyz bolsa, (onda) erkek iki gyza (düşýän) paý ýaly alar (erkek gyzdan iki esse köp alar). Alla siziň azaşmaklygyňyzy (islemeýändigi) üçin size bulary (äşgär) beýan edýär. Alla ähli zady bilýändir».

Eý, iman getirenler! Siz ähtipeýmanlaryňyza wepaly boluň! Size yhramly wagtyňyz aw etmegi halal hasaplamazlygyňyzdan we (aşakda) okaljaklardan başga (düýe, sygyr, goýun, geçi) ýaly sagylýan mallaryň (etlerini iýmek) halal edildi. Takyk, Alla islän zadyny höküm edýändir.

Eý, iman getirenler! Allanyň (haj wagty) gadagan eden zatlaryna, (söweş) haram edilen aýa, (Allanyň ýoluna Käbede gurban etmek üçin) iberilen we (tanamak üçin boýunlaryna) halkalar dakylan (gurbanlyklara), özleriniň Perwerdigäriniň

Size (haram) ölen mal, (damak) gan, doňuz eti, Alladan başganyň ady tutulyp (damagy) çalnan (mal), boglup ölen, urlup öldürilen, beýik ýerden ýykylyp ölen, süsülip öldürilen we ýyrtyjy haýwanyň iýendigi (dişländigi zerarly) ölen mallaryň (etini iýmek) haram edildi. Meger (boglup ölen haýwanlardan başlap sanananlar) ölmänkä damagyny çalyp (ýetişen) bolsaňyz (halaldyr. Şeýle-de, ybadat üçin) dikilgi daşlar (butlar) üçin damagy çalnan mallar we (bir iş etmekçi bolanyňyzda) maňlaýyňyzdan näme çykjakdygyny bilmek üçin pal atmak hem haram edildi. Ine, (siziň) bu zatlary (etmegiňiz) pasyklykdyr (uly günädir we Allanyň emrinden çykmakdyr). Bu gün kapyrlar siziň diniňizden (ýagny ony ýykmakdan) umytlaryny üzdüler.

(Eý, Muhammet!) Olar senden özleri üçin nämäniň halal edilendigini sorarlar. (Olara) aýt: «Ähli päk zatlar size halal edildi. Allanyň size öwreden zatlary bilen tälim berip ýetişdiren awçy haýwanlaryňyzyň siziň üçin tutan awlaryndan iýiň we (olary awlamaga salanyňyzda) Allanyň adyny aýdyň! Alladan gorkuň! Takyk, Allanyň hasaby gaty tiz (gelýändir).

Bu gün siziň üçin (ähli) päk zatlar halal edildi. Özlerine kitap berlenleriň (bişiren) tagamy size halaldyr we siziň tagamyňyz hem olara halaldyr. Möminlerden namysly aýallar bilen öň özlerine kitap berlenlerden bolan namysly aýallar, zyna etmän we gizlin oýnaş tutunman, namysyňyzy saklan halatyňyzda, olaryň galyňyny berip (nikalamak hem siz üçin halaldyr). Kim imandan dänse (yslamyň hökümlerini inkär etse), onuň (ähli) amallary puç bolar we ol ahyretde zyýan çekenlerden bolar.

Eý, iman getirenler! Namaz (okamak) üçin turanyňyzda, ýüzleriňizi we tirsekleriňize çenli elleriňizi ýuwuň, başlaryňyza mesh ediň we iki topuklaryňyza çenli aýaklaryňyzy ýuwuň! Eger ini hapa bolsaňyz, (gowy edip) ýuwnuň! Eger hassa ýa-da ýolagçy bolsaňyz, ýa-da siziň biriňiz aýak ýolundan gelen bolsa, ýa-da siz aýallaryňyza ýanaşan bolsaňyz we (ýuwnar ýaly) suw tapmasaňyz, päk toprak bilen teýemmum (teýim) ediň! (Ýagny) ýüzleriňize we (iki tirsegiňize çenli) elleriňize mesh ediň! Alla size kynçylyk döretmek islemeýär, emma sizi (günälerden) päklemek we (diniň hökümlerini beýan edip) Öz nygmatyny size doly bermek isleýär. (Bular) siziň (Alla) şükür etmegiňiz üçindir.

Allanyň size beren nygmatyny (yslamy) we (pygambere): «Biz (seniň aýdanlaryňy) eşitdik we (emriňe)

Eý, iman getirenler! Allanyň (haky) üçin dogry ýoly tutup, adyllyk bilen şaýatlar boluň! Bir kowuma bolan kinäňiz sizi adalatsyzlyga itermesin. Adalatly boluň, ol takwalyga (gelişýän) iň ýakyn (häsiýetdir). Alladan gorkuň! Takyk, Alla siziň edýän işleriňizden habardardyr.

Alla (Özüne) iman getirip, ýagşy işleri edenlere wada berendir. Olar üçin ýalkaw we uly sylag bardyr.

Kapyr bolup, biziň (pygamberlere inderen) aýatlarymyzy ýalan hasaplanlar, ine, olar, alawly oduň (dowzahyň) ýaranlarydyrlar.

Eý, iman getirenler! Allanyň size beren nygmatyny, (ýagny) bir kowumyň size ellerini uzadyp kast etjek bolanyny we Onuň (Allanyň) olaryň ellerini sizden yza çekdirenini ýada salyň! Alladan gorkuň! Möminler diňe Alla bil baglasynlar.

Kasam bolsun, Alla ysraýyl ogullaryndan (özlerine emir edilen zatlary berjaý etjekdikleri barada) ähti-peýman alypdy. Biz olardan (özlerine emir edilen zatlary we beren ähtlerine wepaly bolmagy öz kowumlaryna öwretmek üçin) on iki sany ýolbaşçyny iberdik. Alla olara: «Takyk, Men siziň bilendirin. Kasam bolsun! Eger siz namazy doly berjaý etseňiz, zekat berseňiz, Meniň ilçilerime iman getirseňiz we olara ýardam etseňiz we (haýyr-sahawat etmek bilen) Alla ýagşy karz berseňiz, elbetde, siziň günäleriňizi örterin (geçerin), sizi aşagyndan derýalar akýan jennete salaryn. Mundan (ähti-peýmandan) soň, sizden kim kapyr bolsa, ol dogry ýoldan azaşandyr» diýdi.

Öz ähti-peýmanlaryny bozandyklary üçin «Biz olary näletledik we olaryň ýüreklerini (imany kabul etmez ýaly) doňýürek etdik. Olar (Töwratda Muhammediň alamatlaryny beýan edýän) sözleri ýerinden üýtgetdiler we özlerine (Muhammede tabyn bolmak barada) emir edilen uly nesibäni unutdylar. (Eý, Muhammet!) Olaryň az (sanlysy) bolmasa, sen olaryň (ýalan sözlerinden we ähti-peýmana) hyýanatyndan (hemişe) habarly bolarsyň. Sen (onda hem) olary bagyşla we geçirimlilik et! Takyk, Alla ýagşy işleri edýänleri halaýandyr.

(Özlerine) «Biz nasranylar» diýenlerden hem ähti-peýmanlaryny alypdyk. Olar hem özlerine öwüt berlen (Injilde emir edilen) uly nesibäni unutdylar. Şonuň üçin hem Biz olaryň arasyna, tä kyýamata çenli, duşmançylygy we (biri-birine bolan) gahar-gazaby saldyk. Alla olaryň eden işleriniň habaryny berer.

Eý, ähli-kitap! Siziň kitapda (Töwratda we Injilde) gizlän zatlaryňyzyň köpüsini size beýan edýän we köpüsini hem geçýän (bagyşlaýan) ilçimiz (Muhammet) geldi. Takyk, size Alla (tarapyndan) bir nur we äşgär kitap (Kuran) geldi.

Allanyň razylygyny isleýänleri (Alla) onuň (Kuranyň) üsti bilen

Kasam bolsun! «Takyk, Alla Merýem ogly (Isa) Mesihiň (hut) özüdir» diýenler kapyrdyrlar. (Eý, Muhammet!): Sen (olara): «Eger Alla Merýem ogly (Isa) Mesihi, onuň ejesi (Merýemi) we ýer ýüzündäkileriň hemmesini heläk etmek islese, Alladan (geljek işe) kim päsgel bolup biler?! Asmanlardaky, ýerdäki we olaryň arasyndaky (ähli) zatlaryň mülki (hökmürowanlygy) Allanyňkydyr. Alla islän zadyny ýaradýandyr. Allanyň ähli zada güýji ýetýändir» diýip aýt.

Ýahudylar we nasranylar biz (hormat-sylagda) Allanyň ogullary (ýalydyrys) we Onuň gowy görýän bendelediris» diýdiler. Sen (olara): «Onda näme üçin siziň günäleriňiz sebäpli, size azap berýär» diýip aýt. Ýok! (Tersine), siz hem Onuň (beýleki) ýaradan (barlyklary ýaly) adamsyňyz. Ol isläniniň günäsini bagyşlar, islänine hem azap berer. Asmanlardaky, ýerdäki we olaryň arasyndaky (ähli) zatlaryň mülki (hökmürowanlygy) Allanyňkydyr. (Soňunda hemmeler) Oňa dolanyp barar.

Eý, ähli-kitap! Siziň: «Bize (jenneti) buşlaýan we (dowzahy) duýdurýan hiç kim gelmedi» diýmezligiňiz üçin pygamberleriň (gelmeginiň)

Musa öz kowumyna: «Eý, kowumym! Allanyň size beren nygmatyny ýatlaň! Ol siziň öz araňyzdan pygamberleri döretdi, sizi hökümdar etdi we size (älem-jahanda) hiç kime bermedik (nygmatlaryny) berdi!

Eý, kowumym! Allanyň size ýazan (watan edip beren) mukaddes ýerine giriň we (duşmandan gorkup) yzyňyza öwrülmäň, (eger) öwrülseňiz, zyýan çekenlerden bolarsyňyz» diýipdi.

Olar: «Eý, Musa! Ol ýerde zalym kowum bar. Olar (ol ýerden) çykmasalar, biz ol ýere girip bilmeris. Eger (olar) ol ýerden çyksalar, biz (ol ýere) gireris» diýdiler.

(Alladan) gorkýan we Allanyň özlerine nygmat beren iki adamsy (Musanyň kowumyna): «Olaryň üstüne derwezeden giriň! Oňa (şähere) girseňiz, siz hökman üstün çykarsyňyz. Eger mömin bolsaňyz, Alla bil baglaň!» diýdiler.

Olar: «Eý, Musa! Olar ol ýerde bolsalar, biz ol ýere hiç haçan girip bilmeris. Bes, sen öz Perwerdigäriň ýanyna git we ikiňiz olaryň (garşysyna) söweşiň! Biz bu ýerde oturarys» diýdiler.

Musa: «Eý, Perwerdigärim! Meniň diňe özüme we doganyma ygtyýarym ýetýär. Sen biz bilen (bu) pasyk kowumyň arasyny aç!» diýdi.

Ol (Alla): «Takyk, ol (mukaddes ýerler) olara kyrk ýyllap haramdyr. Olar ýer ýüzünde aňkalary aşyp entär ýörerler. Bes, sen ol pasyk kowuma (olaryň düşen gününe) gamgyn bolma!» diýdi.

(Eý, Muhammet!) Olara Adam (atanyň) iki oglunyň (Habylyň we Kabylyň) habaryny hakyky bolşy ýaly okap ber. Olaryň her haýsy gurbanlyk berenlerinde, olaryň (takwa bolandygy üçin) birinden (Habyldan) kabul edildi, beýlekisinden (Kabyldan) kabul edilmedi. (Şonda Kabyl dogany Habyla göriplik edip): «Men seni hökman öldürerin» diýdi. Habyl (oňa): «Alla diňe takwalaryň (gurbanlygyny) kabul edýändir.

Kasam bolsun! Eger sen öldürmek üçin maňa eliňi uzatsaň-da, men öldürmek üçin saňa elimi uzatmaryn. Çünki men älemleriň Perwerdigäri (bolan) Alladan gorkýaryn.

Takyk, men seniň (meni öldürendigiň üçin) meniň günämi hem-de öz (öňki gurbanlygyň kabul bolmadygyna sebäp

(Kabylyň) nebsi ony öz doganyny öldürmäge iterdi we ony (Habyly) öldürip, (dünýäde we ahyretde) zyýan çekenlerden boldy.

Alla oňa doganynyň jesedini nähili gömmelidigini görkezmek üçin (çünki we aýagy bilen) ýer gazýan bir gargany iberdi. (Muny gören ganhor Kabyl): «Haýp maňa! Indi men doganymyň jesedini gömmekde şu gargadan hem ejiz boldummy?» diýdi we ökünenlerden boldy.

Şonuň üçin hem Biz ysraýyl ogullaryna: «Kim nähak ýere ýa-da ýer ýüzünde bozgakçylyk edip ýörmedik adamy öldürse, göýä, ol ähli adamlary öldüren ýalydyr. Kim bir ynsany (ölümden) halas etse, göýä, ähli ynsanlary (ölümden) halas eden ýalydyr» diýip ýazdyk (höküm berdik). Kasam bolsun! Biziň ilçilerimiz olara äşgär deliller bilen geldiler. (Mundan) soň hem olaryň köpüsi ýer ýüzünde (bozgakçylyk edip) hetden aşdylar.

Takyk, Alla we Onuň ilçisine garşy söweşýänleriň we ýer ýüzünde (adam öldürmek we talamak ýaly) bozgaklyk edýänleriň jezasy öldürilmekdir ýa-da asylmakdyr, ýa-da el aýagynyň çapraz

Emma siziň eliňize düşmezden ozal toba edenlere (jeza ýokdur). Bilip goýuň, takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Eý, iman getirenler! Alladan gorkuň we Oňa (ýakynlaşmaga) araçy (sebäp) gözläň! Halas bolmagyňyz üçin Onuň (dinini beýgeltmegiň) ýolunda söweşiň!

Takyk, eger ýer ýüzündäki ähli zatlar we ýene-de şonça zatlar kapyrlaryňky bolup, olar kyýamat gününiň azabyndan (halas bolmak üçin) ol (zatlarynyň hemmesini) pida etseler hem, olardan (hiç zat) kabul edilmez. Olar üçin jebirjepaly azap bardyr.

Olar otdan (dowzahdan) çykmak islärler, ýöne olar ondan çykarylmazlar. Olar üçin hemişelik azap bardyr.

Ogurlyk eden erkegiň we ogurlyk eden aýalyň eden etmişleriniň (ogurlyklarynyň) jezasy we Allanyň (olara) ybrat beriji (azaby) hökmünde ellerini kesiň! Alla Gudraty güýçlüdir, hikmet eýesidir.

Emma kim ol zulmundan (ogurlykdan) soň toba etse we (özüni) düzetse, elbetde, Alla onuň tobasyny kabul eder. Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Eýsem, sen asmanlaryň we ýeriň mülküniň (hökmürowanlygynyň) Allanyňkydygyny bilmeýärsiňmi?! Ol islänine azap berer we islänini bagyşlar. Allanyň ähli zada güýji ýetýändir.

Eý, pygamber! Dilleri bilen «iman getirdik» diýip, (emma) kalplary

Olar ýalana gulak asýan, köp haram iýýänlerdir. Eger olar (höküm bermegiň üçin) seniň ýanyňa gelseler, (isleseň) olaryň aralarynda höküm ber ýa-da (islemeseň) olardan ýüz öwür. Eger sen olardan ýüz öwürseň, olar hergiz saňa zeper ýetirip bilmezler. Eger olaryň arasynda höküm berseň, adyllyk bilen höküm ber! Takyk, Alla adyllary halaýandyr.

Olar içinde Allanyň hökümleri bolan Töwrat barka, senden höküm sorap, (dogry höküm beýan edilenden) soň hem, (oňa amal etmekden) nädip ýüz öwrüp bilýärler?! Olar (saňa-da, öz kitaplaryna hem) ynanmaýarlar.

Takyk, Biz içinde dogry ýol (görkezýän aýatlar) we nur bolan Töwraty inderdik. (Alla) boýun bolan pygamberler ýahudylara onuň (Töwrat) bilen höküm berýärdiler. Allanyň kitabyny goramak (wezipesi) berlendigi üçin özleriniň Perwerdigärine (boýun bolan) rabbanylar (takwalar) we alymlar hem (onuň bilen höküm berýärdiler). Olaryň (hemmesi) onuň (Töwratyň hak kitapdygyna) şaýatdylar. (Eý, ýahudy alymlary!) Ynsanlardan gorkmaň, Menden gorkuň we Meniň aýatlarymy sähelçe baha (bähbide) satmaň! Kim Allanyň inderen (hökümleri) bilen höküm bermese, ine, olar hut kapyrlaryň özleridir.

Biz onda (Töwratda) olara (şu hökümleri) ýazdyk (parz etdik): «Takyk, jana – jan, göze – göz, burna – burun, gulaga – gulak, dişe – diş we ýaralara-da (ýetirilen zeper) möçberinde kasas etmelidir (aryny alanda şolaryň barabarynda jeza bermelidir). Kim ony (ar almagy) bagyşlasa, ol onuň keffaraty (günäsiniň geçilmegine sebäp) bolar. Kim Allanyň inderen (hökümleri) bilen höküm bermese, ine, olar hut kapyrlaryň özleridir».

Biz olaryň (pygamberleriň) yzyndan Merýem ogly Isany özünden öňki Töwraty tassyklaýjy edip iberdik. Biz oňa (Isa) özünden öňki Töwraty tassyklaýjy, takwalara dogry ýol we öwüt-nesihat edip içinde dogry ýol we nur bolan Injili berdik.

Injile ynanýanlar Allanyň onda inderen (hökümleri) bilen höküm bersinler. Kim Allanyň inderen (hökümleri) bilen höküm bermese, olar pasyklaryň hut özleridir.

(Eý, Muhammet!) Biz saňa öňki kitaplary tassyklaýjy we (olaryň dogrulygyna) şaýat bolmagy (üçin) hak edip kitaby (Kurany) inderdik. Bes, sen olaryň arasynda Allanyň inderen zady bilen höküm ber we saňa gelen hakdan (dänip), olaryň isleglerine boýun bolma! (Eý, ymmatlar!) Biz siziň her haýsyňyz üçin bir din we ýol kesgitledik. Eger Alla islesedi, siziň (hemmäňizi) bir ymmat edip bilerdi. Ýöne (Ol) size beren zady (dini) bilen sizi synag edýändir. Bes, siz haýyr işlerde (biri-birleriňiz bilen) ýaryşyň! Siziň hemmäňiziň (ahyry) gaýdyp barjak ýeriňiz Allanyň (huzurydyr). Bes, (Alla) siziň (dinde) ylalaşmadyk zatlaryňyzy (doly) habar berer.

Olaryň arasynda Allanyň inderen zady bilen höküm ber! Olaryň isleglerine uýma! Olaryň Allanyň saňa inderen (hökümleriniň) käbirinde seni (ýalňyşdyryp), azaşdyrmagyndan seresap bol! Eger (Allanyň inderen hökümlerini kabul etmekden) ýüz öwürseler, bilip

Ýa-da olar (Allanyň höküminden ýüz öwrüp), nadanlyk (döwründäki) hökümi isleýärlermi?! (Allanyň adalatly hökümine) anyk göz ýetiren kowum üçin Alladan has gowy höküm berjek kim bar?!

Eý, iman getirenler! Ýahudylary we nasranylary dost tutunmaň! Olar biribirleriniň dostlarydyr. Sizden kim olary dost tutunsa, takyk, ol hem şolardandyr. Takyk, Alla (duşmanlary bilen dostlaşyp, möminlere) zulum eden kowumy dogry ýola gönükdirmez.

Kalplarynda hassalyk bolanlaryň (mynapyklaryň): «Biz (başymyza) bir bela gelmeginden gorkýarys» diýip, olaryň (ýahudylaryň we nasranylaryň dostlugynyň) içinde iki ýana çabalaýandyklaryny görersiň. Belki, (birdenkä) Alla ýeňiş ýa-da Öz ýanyndan (mynapyklaryň aýbyny açýan) bir iş getirse, olar öz içlerinde gizlän zatlaryna (ikiýüzlüliklerine) puşman ederler.

Iman getirenler (ikiýüzlüler hakda ýahudylara): «Takyk, siziň bilen biledikleri barada ähli güýçleri bilen kasam edenler şularmy? Olaryň amallary puç boldy we (olar) zyýan çekenlerden boldular» diýerler.

Eý, iman getirenler! Sizden kim dininden dänse, (Alla olaryň ýerine) Özüniň söýýän, olaryň hem Ony (Allany) söýýän, möminlere pespäl (rehimli), kapyrlara (garşy) gazaply, Allanyň ýolunda söweşýän we hiç bir ýazgaryjynyň ýazgarmagyndan gorkmaýan bir kowum (millet) getirer. Bu (ýagşy sypatlar) Allanyň (bendelerine beren) pazly-keremidir, ony islänine berer. Allanyň pazly-keremi giňdir we (kimiň mynasypdygyny Özi) has gowy bilýändir.

Takyk, siziň dostuňyz Alladyr, Onuň ilçisidir we (Allanyň öňünde) eglip (boýun sunup), namazy berjaý edýän hem-de zekat berýän möminlerdir.

Kim Allany, Onuň ilçisini we iman getirenleri dost tutunsa, takyk, (bilip goýsun), Allanyň tarapdarlary üstün çykjaklaryň hut özleridir.

Eý, iman getirenler! Sizden öň kitap berlenlerden we kapyrlardan öz diniňiziň üstünden gülýänleri we oýun edýänleri dost tutunmaň! Eger mömin bolsaňyz, Alladan gorkuň!

Siz (azan aýdyp), namaza çagyran wagtyňyz olar (onuň üstünden) gülýärler we oýun edýärler. Bu olaryň akylyny ulanmaýan kowumdyklary sebäplidir.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Eý, ählikitap! Siz bizi diňe Alla, bize inderilene (Kurana), mundan öňki (pygamberlere) inderilenlere we siziň köpiňiziň pasykdygyňyza ynanmagymyzy inkär edýärsiňizmi (munuň üçin bizi ýazgarýarsyňyzmy)?!».

(Eý, Muhammet!) Aýt: «(Biziň bu işimiz aýyp bolýan bolsa, men size) Allanyň ýanynda mundan has erbet zady habar bereýinmi? Alla kimi näletlese we gazabyna duçar edip, olary maýmyna we doňza öwürse hem-de taguta (şeýtana) gul bolsalar, ine, bular erbet ýerde bolan we dogry ýoldan azaşanlardyr».

Olar (mynapyklar) siziň ýanyňyza gelenlerinde «iman getirdik» diýerler, (emma hakykatda) olar (seniň ýanyňa) küpür bilen gelendirler we şol (küpürleri bilen) gelişleri ýaly (hiç zatdan peýdalanman) çykandyrlar. Alla olaryň (içlerinde) gizleýän zatlaryny has gowy bilýändir.

Olaryň köpüsiniň günä işler, duşmançylyk we haram iýmek (ugrunda) çapýandyklaryny görersiň. Olaryň edýän işleri nähili erbetdir.

Perwerdigäriniň (razylygyny isleýän) takwalar we alymlar olary günä sözlemeklerine we haram iýmeklerine päsgel bolsalardy (nähili gowy bolardy). Olaryň edýän bu işi (erbetlikden gaýtarmazlyk we ýagşy işi ündemezlik)

Ýahudylar: «Allanyň eli baglydyr (husytdyr)» diýdiler. Olar (aýdan sözleri üçin) näletlenip, özleriniň elleri baglansyn (haýyr işlerden galsynlar)! Ýok! (Tersine), Onuň (Allanyň) iki eli hem açykdyr, Ol islänine (isleýşi ýaly) berer. Kasam bolsun! Saňa Perwerdigäriň tarapyndan inderilen (Kuran), olaryň köpüsiniň azgynlygyny we küpürini artdyrar. Biz olaryň (ähli-kitabyň) arasyna kyýamat gününe çenli (dowam etjek) duşmançylyk we kine sokduk. Olar her gezek (siziň garşyňyza) söweş oduny ýaksalar, Alla ony öçürendir. Olar ýer ýüzünde (hemişe) bozgakçylyga (tarap) ylgarlar. Alla bozgaklary halamaz.

Eger ähli-kitap (Alla we pygambere) iman getirip, (haram işleri etmekden) gorksadylar, elbetde, Biz olaryň erbetliklerini örterdik (geçirerdik) we olary «Nagym» jennetlerine salardyk.

Eger olar Töwrata, Injile we özleriniň Perwerdigäri tarapyndan inderilene (Kurana) amal etsediler, üstlerinden we aýaklarynyň aşagyndan, (ýagny her tarapdan rysgallaryny) iýerdiler. Olardan adalatly topar bar (bolsa hem), olaryň köpüsiniň edýän işleri nähili erbetdir.

Eý, pygamber! Perwerdigäriňden saňa inderileni (olara) ýetir. Eger (muny) etmeseň, Onuň (Allanyň) ilçiligini ýerine ýetirmedigiň bolar. Alla seni (erbet) ynsanlardan gorar. Takyk,

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Eý, ähli-kitap! Siz, tä Töwrata, Injile we Perwerdigäriňiz tarapyndan size inderilene (Kurana) amal edýänçäňiz, hiç bir zatda (dinde) dälsiňiz. Kasam bolsun! Perwerdigäriňden saňa inderilen, elbetde, olaryň köpüsiniň azgynlygyny we küpürini artdyrar. Sen kapyrlar toparyna gynanma!

Takyk, iman getirenler bilen ýahudylardan, sabylardan, nasranylardan kim (toba edip), Alla we ahyret gününe (çyn ýürekden) ynanyp, ýagşy işleri etse, bes, olara (kyýamat güni) gorky-howp ýokdur we olar gamgyn hem bolmazlar.

Kasam bolsun! Biz ysraýyl ogullarynyň (Alla we Onuň pygamberlerine iman getirjekdikleri barada) ähti-peýmanlaryny aldyk we olara pygamberler iberdik. Her gezek pygamber olaryň göwünlerine ýaramaýan bir zady (Allanyň hökümini) getirse, olar (pygamberleriň) birtoparyny ýalan hasapladylar, birtoparyny bolsa öldürdiler.

Olar (bu etmişleri sebäpli, başlaryna) bela gelmez öýtdüler, (haky gormekden) kör we (haky eşitmekden) ker boldular. Soň (eden etmişleri üçin toba edenlerinde), Alla olaryň tobalaryny kabul etdi. Soň (ýene-de) olaryň köpüsi kör we ker boldular. Alla olaryň edýän işlerini görýändir.

Kasam bolsun! «Elbetde, Alla Merýem ogly Mesihiň özüdir» diýenler, takyk kapyrdyrlar. Mesihiň (özi) olara: «Eý, ysraýyl ogullary! Meniň Perwerdigärim we siziň Perwerdigäriňiz bolan Alla ybadat ediň!» diýipdi (ahyryn). Takyk, kim Alla şärik goşsa, bes, Alla oňa jenneti haram edendir we onuň barjak ýeri otdur (dowzahdyr). Zalymlara (hiç) kömekçi ýokdur.

Kasam bolsun! «Takyk, Alla üç (keramatlynyň) üçünjisidir», diýenler (şeksiz) kapyrdyrlar. (Çünki) ýeke-täk Hudaýdan (Alladan) başga (ybadata laýyk) hudaý ýokdur. Eger olar şol aýdýan (sözlerinden) dänmeseler, elbetde, olardan kapyrlara jebir-jepaly azap bardyr.

Olar (henizem) Alla toba edip, Ondan ýalkaw sorajak dälmikäler? Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Merýem ogly (Isa) Mesih diňe bir pygamberdir. Ondan öň (hem) ençeme pygamberler (gelip) geçendir. Onuň ejesi hem (imanynda we sözünde) dogruçyl (aýaldyr). Olaryň ikisi-de (beýleki ynsanlar ýaly) tagam iýýärdiler. Olara (ynançlarynyň ýalňyşdygyny subut edýän) aýatlarymyzy (delillerimizi) nähili beýan edýändigimize seret, soň (bolsa) olaryň (delillerimizden nähili) ýüz öwürýändiklerini hem gör.

(Eý, Muhammet!) Sen (olara): «Siz özüňize zyýan we peýda ýetirip bilmeýän Alladan gaýry zatlara (butlara) ybadat edýärsiňizmi? Alla (ähli zady) eşidýändir, bilýändir» diýip aýt.

(Eý, Muhammet!) Sen (olara): «Eý, ähli-kitap! Diniňizde nähak ýere hetden aşmaň we (Muhammet gelmezden) öň azaşan we köpleri azaşdyran, dogry ýoldan (yslamdan) azaşanlaryň isleglerine boýun bolmaň!» diýip aýt.

Ysraýyl ogullaryndan kapyr bolanlar Dawudyň we Merýem ogly Isanyň dilinde näletlendiler. Bu olaryň asy bolandyklary we hetden aşandyklary sebäplidir.

Olar biri-birlerini erbet iş etmekden gaýtarmaýardylar. Bes, olaryň edýän bu işleri nähili erbetdir.

Sen olaryň köpüsiniň kapyrlary dost tutunýandygyny görersiň. Nebisleri olar

Eger olar Alla, pygambere we oňa inderilene (Kurana) iman getiren bolsadylar, (onda) olary (kapyrlary) dost tutunmazdylar. Emma olaryň köpüsi (ýoldan çykan) pasyklardyr.

Sen ynsanlaryň içinde iman getirenlere iň gazaply duşmanyň ýahudylar we (Alla) şärik goşanlardygyny görersiň. Kasam bolsun! Olardan (ynsanlardan) iman getirenlere dostlukda iň ýakyn (bolanlaryň) «Biz nasranylar» diýenlerdigini görersiň. Sebäbi olaryň arasynda (öz dini taglymatlary boýunça amal edýän) alymlar we ruhbanlar (yhlasly ybadathonlar) bardyr. Olar (haka boýun bolmakda) ulumsylyk etmezler.

Olar pygambere inderileni (Kurany) eşidenlerinde, hakykata göz ýetirip, gözleriniň ýaş bilen dolandygyny görersiň. Olar: «Eý, Perwerdigärimiz! Biz iman getirdik. Bizi (hakykata) şaýat bolanlaryň (hatarynda) ýaz.

Näme üçin Perwerdigärimiziň bizi ýagşylar bilen bile (jennete) salmagyny umyt edip, Alla we bize gelen hakykata iman getirmeli däl?!» diýerler.

Bes, olaryň (bulary) aýdandyklary sebäpli, Alla olary aşagyndan derýalar akýan jennetler bilen sylaglady. Olar ol ýerde ebedi galarlar. Bu ýagşy işleri edenleriň sylagydyr.

(Emma) kapyr bolanlar we biziň aýatlarymyza ýalan hasaplanlar (bolsa), dowzahydyrlar.

Eý, iman getirenler! Allanyň siziň üçin halal eden päk zatlaryny (terkidünýälik maksady bilen) özüňize haram etmäň we hetden aşmaň! Takyk, Alla hetden aşýanlary halamaz.

Allanyň size beren halal we päk rysgalyndan iýiň hem-de özüňiziň iman

Alla (bilkastlaýyn bolman) ýalňyşyp eden kasamlaryňyz sebäpli, sizi soraga çekmez. Emma ýüregiňize düwen (bilkastlaýyn eden) kasamlaryňyz üçin welin soraga çeker. Onuň (bilkastlaýyn eden kasamyňyzyň) keffaraty (jerime tölegi) öz maşgalaňyza iýdirýän ortaça (tagamyňyzdan) on misgine tagam bermek, ýa-da olary geýindirmek, ýada bir gul azat etmekdir. Kim (bularyň hiç birini) tapyp bilmese, üç gün agyz beklemelidir. Ine, bu kasam edip (soň hem dänen) kasamlaryňyzyň keffaratydyr. Kasamlaryňyzy goraň (wepaly boluň)! Ine, siziň şükür etmegiňiz üçin Alla size aýatlaryny beýan edýär.

Eý, iman getirenler! Takyk, ara (şerap), humar, dikilgi daşlar (butlar) w pal (atylýan) oklar şeýtanyň pis-hap işleridir. Bes, siz halas bolmagyňyz üçi ondan daş duruň!

Şeýtan arak (şerap) we humar arkaly siziň araňyza duşmançylyk we kine öldüren sadaka salmak, siziň Allany ýatlamagyňyza we namaz (okamagyňyza) päsgel bermek ol malyň) isleýär. Siz (bu zatlardan) dändiňiz dälmi eýsem?! üçin) bersin.

Alla we pygambere tabyn boluň we

Iman getirip, ýagşy işleri edenlere (Alladan)

Eý, iman getirenler!Alla hiç kimiň görmeýän

Eý, iman getirenler! Siz yhramly wagtyňyz ondan daş duruň! aw (haýwanlaryny) öldürmäň! Sizden kim

Size we ýolagçylara peýda bolsun diýip, deňiz (jandarynyň) awy we ony iýmek size halal edildi. Yhramly wagtyňyzda gury ýer (haýwanlaryny) awlamak size haram edildi. (Kyýamat güni) huzuryna jemlenjek Allaňyzdan gorkuň!

Alla Käbäni we haram aýy, sadaka iberilen (haj gurbanlygyny) we (olara dakylan) bellikleri ynsanlaryň (dini we dünýewi işlerini) ýöretmekleri üçin (sebäp edip) goýdy. Bular Allanyň asmanlardaky we ýerdäki (ähli) zatlary bilýändigini we siziň Allanyň (siziň üçin peýdaly ýa-da peýdasyz) hemme zady bilýändigini bilmegiňiz üçindir.

Bilip goýuň, Allanyň azaby ýowuzdyr. Takyk, Alla Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.

Pygamberiň (wezipesi) diňe (dini) ýetirmekdir. Alla siziň äşgär we gizlin edýän (ähli) zatlaryňyzy bilýändir.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Näpäk (haram) zatlaryň köplügi seniň göwnüňe ýarasa-da, näpäk (haram) zat bilen päk (halal) zat deň bolmaz». Eý, akyl eýeleri! Halas bolmagyňyz üçin Alladan gorkuň!

Eý, iman getirenler! Beýan edilende göwnüňize ýaramajak (zatlar hakda) soramaň! Eger Kuran inderilýän wagty sorasaňyz, size (ýaramajak zatlar) beýan ediler. Alla olar (beýan etmedik zatlary) üçin sizi bagyşlady (indi oňa gaýdyp gelmäň). Alla Bagyşlaýjydyr, Halymdyr (howlugýan däldir).

Sizden öň hem bir kowum olar barada sorapdy. (Soraglaryna jogap gelenden) soň (bolsa), olar ony inkär etdiler.

Alla bahiradan, säibeden, wasyladan we hamydan hiç zat (emir) eden däldir. Ýöne kapyrlar (muny bize Alla emir etdi diýip) Allanyň (adyndan) ýalan toslaýarlar. Olaryň köpüsi (sada halk) muňa (bu ýalana) akyl ýetirip bilmezler.

Olara: «Allanyň inderenine (Kurana) we pygamberň (sünnetine) geliň!» diýlende, olar: «Ata-babalarymyzdan gören zadymyz (ýolumyz) bize ýeterlikdir» diýerler. Eger olaryň atababalary (hak dinden) hiç zady bilmedik we dogry ýoly tapmadyk bolsalar hem (olaryň ýolundan gitjekmikäler)?!

Eý, iman getirenler! Siz özüňize kasamlaryndan serediň, (özüňizi günälerden saklaň)! inkär Eger siz hak ýolda bolsaňyz, (ýoldan) merhumyň azaşanlar size zyýan ýetirip bilmezler. üçin Siziň hemmäňiz Alla gaýdyp bararsyňyz. bolan Şonda Ol size eden işiňizi habar berer. (Onuň çykan)

Eý, iman getirenler! Eger siziň gönükdirmez. biriňize ölüm gelip ýetse, wesýet (etjek) wagtyňyz özüňizden iki adyl

Eger ol ikisiniň (soň ýalandan sözläp)

Bu (hökümler) şaýatlygy

Alla (ähli) pygamberleri jemlejek (kyýamat) gününde olara: «(Ymmatyňyz tarapyndan) näme jogap berildiňiz?» diýer. Olar: «Biz (Seniň ylmyň ýanynda) hiç zat bilmeýäris. Takyk, Sen gaýypdakylary gowy bilýärsiň» diýerler.

Alla (şol wagt) şeýle diýer: «Eý, Merýem ogly Isa! Saňa we seniň ejeňe (beren) nygmatymy ýatla! Men seni Mukaddes Ruh (Jebraýyl) bilen goldapdym. (Sen) ynsanlar bilen (heniz) sallançakda wagtyň hem, uly adam wagtyň hem gürleşipdiň. Men saňa kitaby (ýazmagy), hikmeti, Töwraty we Injili öwredipdim. Sen Meniň rugsadym bilen palçykdan guşa meňzeş zat ýasap, onuň içine üfleýärdiň. Ol hem Meniň rugsadym bilen (janly) guş bolýardy. Sen Meniň rugsadym bilen dogabitdi köri we pis açany sagaldýardyň. Meniň rugsadym bilen ölüleri (direldip mazarlaryndan) çykarýardyň. Men ysraýyl ogullarynyň (seni öldürmegine) päsgel bolupdym. Olara äşgär deliller getiren wagtyň, olardan kapyr bolanlar, «Bu (mugjyzalar) aç-açan jadygöýlikden başga zat däl» diýipdiler.

Men (Isanyň) hawarylaryna (şägirtlerine): «Maňa we pygamberime iman getiriň!» diýip wahyý (ylham)

Hawarylar: «Eý, Merýem ogly Isa! Seniň Perwerdigäriň bize asmandan (içi dürli-dümen tagamdan doly) supra (saçak) inderip başararmy?» diýenlerinde, ol (Isa): «Eger (hakyky) mömin bolsaňyz, Alladan gorkuň!» diýipdi.

Olar (hawarylar): «Biz (diňe) ondan (supradan) iýip, ýüregimiziň rahatlanmagyny, seniň bize dogry aýdýanyňy (anyk) bilmegi we oňa (gözleri bilen gören) şaýatlardan bolmak isleýäris» diýdiler.

(Olaryň bu haýyşyna) Merýem ogly Isa (dileg edip): «Eý, Allam! Eý, Perwerdigärimiz! Bize, biziň öňkülerimize we biziň soňkularymyza bir baýram we Seniň (gudratyňa) bir alamat bolar ýaly, bize asmandan bir supra inder! Bize rysgal ber. (Çünki) Sen rysgal berýänleriň iň haýyrlysysyň» diýdi.

(Şonda) Alla: «Takyk, Men size ony (suprany) indererin. Emma (ondan) soň sizden kim (Meniň ähli zada güýjümiň ýetýändigini) inkär etse, Men oňa älem-jahanda hiç kime bermedik azabym bilen azap bererin» diýdi.

Alla: «Eý, Merýem ogly Isa!

Men olara diňe: «Meniň Perwerdigärim we siziň Perwerdigäriňiz bolan Alla ybadat ediň!» diýip, Seniň maňa (aýtmagymy) emir eden zadyňdan başga (hiç) zat aýtmadym. Men olaryň arasynda bolan (ýaşan) wagtym olara (ters sözleri aýtmazlary ýaly) şaýat boldum. Sen meni (asmana) galdyranyňdan soň bolsa, olara Sen gözegçilik etdiň. Sen hemme zada (doly) şaýatsyň!

Eger olara azap berseň, takyk, olar Seniň bendeleriňdir. Eger olary bagyşlasaň, takyk, Sen Gudraty güýçlüsiň, hikmet eýesisiň!» diýdi.

Alla: «Ine, bu (gün) dogruçyllaryň dogruçyllyklarynyň peýda berýän günüdir. Olar üçin aşagyndan derýalar akýan jennetler bardyr. Olar ol ýerde ebedi galarlar. (Çünki) Alla olardan razy bolandyr, olar hem Ondan (Alladan) razy bolandyrlar. Ine, bu uly üstünlikdir» diýdi.

Asmanlardaky, ýerdäki we olaryň içindäki (ähli) zadyň mülki (hökmürowanlygy) Allanyňkydyr. Onuň (Allanyň) ähli zada güýji ýetýändir.

Ähli hamdy-senalar asmanlary we ýeri ýaradan, garaňkylygy we aýdyňlygy bar eden Alla mahsusdyr. (Munça alamatlardan) soň kapyrlar (henizem butlary) özleriniň Perwerdigäri bilen deň tutýarlar.

Sizi palçykdan ýaradan, soň ajaly ýazgyt eden Oldur. (Kyýamat gün üçin) bellenilen wagt Onuň ýanyndadyr. Soň siz (direljekdigiňiz hakda henizem) şübhe edýärsiňiz!

Ol asmanlarda-da, ýerde-de (ybadata laýyk) Alladyr. Ol siziň gizleýäniňizi-de, äşgär edýäniňizi-de bilýändir. Ol siziň (haýyrdan we şerden) gazanýan zatlaryňyzy-da bilýändir.

Olar özleriniň Perwerdigäriniň aýatlaryndan bir aýat gelse, ondan (hökman) ýüz öwürýärler.

Bes, olar özlerine hak gelende, ony ýalan hasaplap (ýaňsyladylar). Emma tiz wagtda olara ýaňsylan zatlarynyň habarlary geler.

Olar Biziň özlerinden öň ýer ýüzünde size bermedik mümkinçiliklerimizi beren, asmandan olara bol edip ýagyş iberen, derýalary (öýleriniň) aşagyndan akdyryp goýan ençeme nesilleri ýok edendigimizi görmedilermi?! Biz (soň) olary günäleri sebäpli, heläk etdik we olaryň yzyndan başga nesil ýaratdyk.

(Eý, Muhammet!) Eger Biz saňa kagyza (ýazylan) bir kitap indersedik, olar (hem) ony elleri bilen (tutup) görsediler, (şonda-da) kapyrlar: «Bu äşgär jadygöýlikden başga zat däl» diýerdiler.

Olar (kapyrlar): «Oňa (Muhammede) bir perişde inderilmeli (iberilmeli) dälmidi?!» diýdiler. Eger Biz bir perişde inderen (iberen) bolsadyk, (olar hem inkär etselerdi), elbetde, boljak iş bolardy (olary heläk ederdik). Soň olara möhlet hem berilmezdi.

Eger Biz (pygamber edip) bir perişdäni (ibersedik), hökman ony adam (görnüşinde) ibererdik. Olary özlerine düşen şübhelerine ýene-de düşürerdik.

Kasam bolsun! Senden öňki (geçen) pygamberler hem ýaňsylandylar. Şonuň üçin hem ýaňsylaýan ol zatlary (azap) olardan ýaňsylaýanlaryň (özlerini) gurşap aldy.

(Eý, Muhammet!) Sen (olara): «Siz ýer ýüzüne aýlanyň, soň (pygamberleri) ýalançy hasaplanlaryň soňunyň nähili bolandygyna bir serediň!» diýip aýt.

Aýt: «Asmanlardaky we ýerdäki zatlar kimiňki?» (Soň hem) «Elbetde, Allanyňkydyr!» diý. Ol (bendelerine) rahmet etmegi Öz barlygyna ýazdy (wezipe edindi). Kasam bolsun! Ol sizi (amala aşjagyna) şek-şübhe bolmadyk kyýamat gününde bir ýere jemlär. Özlerini zyýana sokanlar, ine, olar ynanmazlar.

Gijede we gündizde ýerleşen (ähli) zat Onuňkydyr. Ol (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Sen (olara): «Men asmanlary we ýeri ýokdan bar eden, (ähli janly zada) iýdirýän (rysgal berýän, emma özi) iýdirilmeýän Alladan özgäni dost tutunarynmy?!» diýip aýt. (Soň ýene): «Maňa Alla boýun bolýanlaryň ilkinjisi bolmagym emir edildi we hergiz (Alla) şärik goşýanlardan bolma» diýildi» diýip aýt.

(Eý, Muhammet!) Sen (olara): «Men Perwerdigärime asy bolsam, uly günüň (kyýamatyň) azabyndan gorkýaryn» diýip aýt.

Kim ol günde ondan (azapdan) sowulsa, bes, (Alla) oňa rehim edendir. Bu äşgär üstünlikdir.

Eger Alla saňa bir zyýan (bela) ýetirse, ony Özünden başga açyjy (dep etjek) ýokdur. Eger (Alla) saňa bir peýda getirse, (bilip goýuň), Onuň ähli zada güýji ýetýändir.

Ol bendelerine (höküm etmekde) ähli ygtyýara we güýje eýedir. Ol hikmet eýesidir, (ähli zatdan) habardardyr.

Sen (olara): «Şaýatlyk taýdan iň üstün zat näme?» diý. (Soň) aýt: «Meniň bilen siziň araňyzda Alla şaýatdyr. Bu Kuran maňa size we ýetişip bilen hemmelere (ähli ynsanlara) duýdurmagym üçin iberildi. Siz hakykatdan hem Allanyň ýany bilen başga hudaýlaryň barlygyna şaýatlyk edýärsiňizmi?!». (Soň ýene-de): «Men (muňa hiç hili) şaýatlyk etmerin!» diý. (Soň olara): «Ol ýeke-täk Hudaýdyr. Takyk, men siziň şärik goşýan zatlaryňyzdan daşdyryn!» diýip aýt.

Biziň özlerine kitap berenlerimiz (ýahudylar we nasranylar) ony (Muhammedi) öz ogullaryny tanaýyşlary ýaly tanaýarlar. (Emma) özlerine zyýan edenler, ine, olar (oňa) iman getirmezler.

Alla ýalan ýöňkänlerden ýa-da Onuň aýatlaryny ýalan hasaplanlardan has zalym kim bolup biler?! Takyk, zalymlar (azapdan) halas bolmazlar.

Biz ol (kyýamat) güni olaryň hemmesini bir ýere jemläp, (Alla) şärik goşanlara: «Hany, (boş ýere Alla) şärik goşan hudaýlaryňyz nirede?!» diýeris.

Soň olaryň pitnesi (ahyrky netijeleri): «Perwerdigärimiz Alla kasam bolsun! Biz Alla şärik goşanlardan bolmandyk» diýmekden başga zat bolmaz.

Seret! Olar öz zyýanlaryna nähili ýalan sözlediler we olaryň (hudaý diýip) toslan zatlary (nähili) ýitip gitdi.

Olaryň arasynda (Kuran okaýan mahalyň) seni diňleýänler hem bar. Biz oňa (Kurana) düşünmezler ýaly, olaryň ýüreklerini perdeläp, gulaklaryny agyrlaşdyrdyk (ker etdik). Olar eger her (dürli) alamatlary (mugjyzalary)

Olar (ynsanlary) ondan (Kurandan) sowýarlar hem-de özleri ondan daşlaşýarlar. Emma olar diňe özlerini heläk edýärler. (Ýöne) olar bu (hakykaty) duýmaýarlar.

Sen olaryň oduň (dowzahyň) öňünde durup: «Käşgä biz ýene-de (bir gezek) dünýä gaýtarylyp getirilsedik, Perwerdigärimiziň aýatlaryny inkär etmesedik we möminlerden bolsadyk!» diýenlerini bir görsediň.

Ýok! (Olar muny) öňden bäri gizläp gelen (etmişleri) äşgär bolansoň (ýüzlerine urlansoň) aýdýarlar. Eger olar (dünýä täzeden) gaýtarylyp getirilselerde, hökman gadagan edilen zatlara (erbetliklere) ýene-de dönerdiler. Takyk, olar ýalançydyrlar.

Olar: «Biziň dünýä ýaşaýşymyzdan başga (ýaşaýyş ýokdur)! Biz gaýtadan direldilmeris!» diýdiler.

Sen (olary) özleriniň Perwerdigäriniň öňünde duran wagtlary bir görsediň! (Alla olara): «Bu (direliş) hakykat däl ekenmi?» diýende, (olar): «Perwerdigärimize kasam bolsun! Elbetde (bu hakykat eken)» diýerler. (Alla): «Ine, indi inkär edeniňiz sebäpli, azaby dadyň!» diýer.

Alla gowuşmagy ýalan hasaplanlar, hakykatdan-da uly zyýan çekendirler. (Kyýamat) sagady olaryň üstlerinden duýdansyz inende, olar günä ýüklerini arkalaryna alyp: «Dünýäde (haýyrly işleri etmekden) yzda galandygymyz üçin haýp bize!» diýerler. Ägä boluň! Olaryň göterýän zady (ýükleri) nähili erbetdir!

Bu dünýä ýaşaýşy diňe (az wagtlyk) oýundyr we güýmenjedir. Ahyret ýurdy bolsa (erbetliklerden) saklananlar üçin has haýyrlydyr. Siz (henizem) pikirlenjek dälmisiňiz?!

Biz olaryň aýdýan zatlarynyň seni gynandyrýandygyny, elbetde, (örän gowy) bilýäris. Takyk, olar seniň (özüňi) ýalançy hasaplamaýarlar, emma ol zalymlar Allanyň aýatlaryny inkär edýärler.

Kasam bolsun! Senden öňki pygamberler hem ýalançy hasaplandyrlar. Olar, tä özlerine Biziň kömegimiz gelýänçä, inkär etmelere we ezýetlere sabyr etdiler. Allanyň sözlerini üýtgedip biljek (hiç kim) ýokdur! Kasam bolsun! Saňa (öňki) pygamberleriň käbir habarlary (hem) geldi.

Eger olaryň ýüz öwürmekleri saňa agyr degýän bolsa, (sen hem sabyr edip bilmeseň), onda ýerden bir deşik açyp ýa-da asmana basgançak gurup, olara alamat (mugjyza) görkezmekçi bolsaň (görkez). Eger Alla islesedi, olary dogry ýolda jemlärdi. Bes, sen (bisabyr bolup), hiç haçan (Allanyň hikmetini bilmeýän) nadanlardan bolma!

Diňe (kabul etmek üçin) gulak asanlar (bu çakylyga) jogap bererler. Ölüler (ýaly hiç zat eşitmeýän kapyrlary bolsa) Alla (soň) direlder. Soň olar Oňa gaýdyp getiriler.

(Kapyrlar): «Oňa (Muhammede) Perwerdigärinden bir mugjyza inderilsedi!» diýdiler. Sen (olara): «Takyk, Allanyň (olaryň isleýişleri ýaly) mugjyza indermäge güýji ýetýändir» diýip aýt. Emma olaryň köpüsi (mugjyza inensoň, inkär etseler, başlaryna geljek belany) bilmeýärler.

Ýer ýüzünde (ýöreýän) her bir jandar, asmanda iki ganatyny kakyp uçýan her bir guş hem edil siziň ýaly bir ymmatdyr (öz dünýäleri bardyr). Biz ol kitapda (Lowhy-mahfuzda) ýazylman galan hiç goýmadyk. Soň (hemmeler) Perwerdigäriň huzuryna jemlenerler.

Biziň aýatlarymyzy ýalan hasaplanlar tümlük içinde (galan) kerler we lallardyr. Alla islänini azaşdyrar, islänini-de dogry ýola salar.

(Eý, Muhammet!) Sen (olara) aýt: «Hany maňa aýdyň! Eger-de size Allanyň azaby gelse ýa-da (kyýamat) sagady gelip ýetse, Alladan özgäni çagyrarsyňyzmy?! Eger (butlaryňyz size kömek berýändigini aýtmakda) dogruçyl bolsaňyz (çagyryň olary)!

Ýok! (Tersine), siz (butlara däl-de), diňe Oňa (Alla) ýalbararsyňyz. Ol hem islese (halas bolmak üçin) çagyran zadyňyzy (belany) dep eder we siz (Alla) goşan şärikleriňizi unudarsyňyz.

Kasam bolsun! Biz sizden öňki ymmatlara hem ilçiler iberipdik. (Ilçilerimizi inkär edendikleri sebäpli, Bize) ýalbaryp ýakarmaklary üçin olary

Olar hiç bolmanda Biziň belamyz (azabymyz) gelende ýalbarsadylar. (Olar şony hem etmediler). Sebäbi olaryň ýürekleri gatapdyr. Şeýtan hem olaryň edýän (erbet) işlerini özlerine gözel edip görkezdi.

Olar özlerine berlen öwütleri unudansoňlar, (olara iberen kynçylyklarymyzy aýryp) öňlerinde hemme zadyň (zowky-sapanyň we nygmatlaryň) gapylaryny açdyk. Olar özlerine berlen zatlar (ol nygmatlar) bilen şat bolan wagtlary, olary duýdansyz tutduk. Olar (hem ähli haýyrlardan) umytlaryny ýitirdiler.

Şeýdip, zulum edýän kowumyň yzy Perwerdigäriniň (köki) kesildi. (Ähli) hamdy-senalar howatyr älemleriň Perwerdigäri Alla mahsusdyr! işleri (Kuranyň

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Hany aýdyň eger Alla gulaklaryňyzy (ker), gözleriňiz (kör edip) alsa we ýürekleriňize möhü ursa, Alladan başga ony ýene gaýdy berjek hudaý kimdir? Seret, Biz olar (Allanyň ýeke-täkligini subut edýän aýatlary nähili beýän edýäris. Soň ola (bu aýatlardan) ýüz öwürýärler».

(Sen) aýt: «Siz (hany aýdyň), (özüňe) özüňizi gördüňizmi! Eger Allanyň azaby size duýdansyz ýa-da aç-açan

Biz pygamberleri diňe (möminleri jennet bilen) buşlaýjylar we (kapyrlara azap bilen) duýduryjylar edip iberýäris. Bes, kim iman getirip, özüni düzetse, olara gorky-howp ýokdur we olar gamgyn hem bolmazlar.

Biziň aýatlarymyzy inkär edenler bolsa

Sen (olara): «Men size: «Allanyň

Özleri üçin Ondan (Alladan) başga

Onuň (Allanyň) didaryny (razylygyny) isläp, ertir-agşam özleriniň Perwerdigärine ýalbaryp (nyýaz edenleri ýanyňdan) kowma! Olaryň hasaplaryndan (etmişlerinden) saňa hiç hili (jogapkärçilik) ýokdur, seniň hasabyňdan (eden işleriňden) hem olara hiç hili (jogapkärçilik) ýokdur. Bes, olary (ýanyňdan) kowsaň, onda sen (özüňe) zulum edenlerden bolarsyň.

Şeýdip: «Biziň aramyzdan Allanyň nygmat (iman) berenleri şularmy?!» diýmekleri üçin, Biz olaryň käbirini (baýlaryny) käbirleri (garyplar) bilen synag etdik. Eýsem, Alla (iman we Kuran nygmatynyň gadyryny bilip) şükür edenleri has gowy bilmeýärmi?!

(Eý, Muhammet!) Biziň aýatlarymyza iman getirenler seniň ýanyňa gelenlerinde (olara): «Size salamatlyk bolsun!» diýip aýt. Perwerdigäriňiz Özüniň barlygyna (şu) rahmeti ýazdy (wada berdi): «Sizden kim bilmezlikden bir günä iş etse, ondan soň toba etse we (özüni) düzetse, takyk, Ol (Alla) Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr».

Biz şeýdip, günäkärleriň (kapyrlaryň) ýoly (möminleriňkiden) äşgär belli bolsun diýip, aýatlary doly beýan edýäris.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Siziň Allanyň ýany bilen başga çagyrýan (butlaryňyza) ybadat etmek maňa gadagan edildi». (Soň ýene-de) aýt: «Men siziň (ýanymdaky garyp-gasarlary kowmak we butlara ybadat etmek ýaly) islegleriňize uýmaryn. Ýogsa (eger şeýle etsem), men azaşyp, dogry ýola gönükdirilenlerden bolmaryn».

Aýt: «Men Perwerdigärimden (gelen) äşgär delile (daýanýaryn). Siz bolsa ony ýalan hasapladyňyz. Siziň howlugýan (isleýän) zadyňyz (azabyňyz) meniň ýanymda (ygtyýarymda) däl. Höküm diňe Allanyň (ygtyýaryndadyr). Ol diňe haky (dogryny) aýdýandyr. Ol (hak bilen nähaky) aýyl-saýyl edýänleriň iň haýyrlysydyr».

Aýt: «Eger siziň şol howlukmaçlyk

Gaýyp (älemiň) açarlary Onuň (Allanyň) ýanyndadyr. Olary (bir) Özünden başga hiç kim bilmez. Ol gury ýerdäki we deňizlerdäki (ähli zady) bilýändir. Ol ýere gaçan (her) bir ýapragy hem bilýändir. (Ol) ýeriň tümlüklerinde ýatan bir dänäni, öl bolsun, gury bolsun (tapawudy ýok, näme bar bolsa), olaryň (hemmesini) hökman (bilýändir). Olaryň hemmesi (Lowhy-mahfuzda) äşgär kitapda (ýazylandyr).

Gijelerine janyňyzy alýanam (ukladýanam), gündizine näme edýändigiňizi bilýänem, bellenilen wagtyňyzyň (ömrüňiziň) dolmagy üçin onda (gündiz) sizi direldýänem (oýandyrýanam) Oldur. Siz (ölümden) soň (direlip), Oňa dolanyp bararsyňyz. Ol siziň eden işleriňizi size (doly) habar berer.

Ol bendelerine (höküm etmekde) ähli ygtyýara we güýje eýedir. Ol size (amallaryňyzy ýazýan we sizi) goraýan perişdeleri iberýär. Eger siziň biriňize ölüm (pursaty) gelip ýetse, biziň ilçilerimiz (ölüm perişdelerimiz) onuň ruhuny (janyny) alarlar. Olar (özlerine tabşyrylan wezipede) kemçilik goýbermezler (hiç kimiň ajalyny ýekeje

Soň (kyýamat güni) olar (ruhlary alnan bendeler) hakyky Hossarlaryna (Alla) gaýdyp getiriler. Ägä boluň! Höküm diňe Onuňkydyr we Ol hasap soraýanlaryň iň çakganydyr.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Siz (ýolagçylykda) ýeriň we deňziň tümlüklerine (kynçylyklaryna) düşüp: «Eger bizi mundan halas etse, hökman şükür edenlerden bolarys» diýip, Ony gizlin we äşgär çagyrýan mahalyňyz sizi (Alladan başga) kim halas eder?!».

Aýt: «Sizi ondan we her dürli gaýgygamdan, (elbetde, diňe) Alla halas eder. Soň siz ýene-de (Alla) şärik goşarsyňyz».

Aýt: «Onuň (Allanyň) siziň üstüňizden (asmandan) ýa-da aýaklaryňyzyň aşagyndan (zeminden) azap ibermäge ýa-da sizi topar-topar edip (biri-biriňize zyýan ýetirip), ezýetleriňizi biri-biriňize dadyrmaga güýji ýetýändir». Seret! Olar düşünsinler diýip, Biz (Allanyň gudratyny görkezýän) aýatlarymyzy nähili beýan edýäris.

Seniň kowumyň, hak bolsa-da, ony (Kurany) ýalan hasaplady. Aýt: «Men size wekil (jogapkär) däldirin.

(Kuranda beýan edilen) her bir habaryň amala aşjak (belli bir) wagty bardyr. Siz tiz wagtda (bular amala aşanda hakykaty) bilersiňiz.

Sen Biziň aýatlarymyz hakda (dil ýetirip) gümra bolup oturanlary görseň, tä ondan başga gepe girişýänçäler olardan ýüz öwür! Eger şeýtan (muny saňa) unutdyrsa, ýadyňa düşen badyna, ol zalymlar topary bilen oturma!».

Takwa kişilere olaryň (kapyrlaryň) hasaby (edýän zatlary) üçin hiç zat (jogapkärçilik) ýokdur. Ýöne olaryň çekinmekleri üçin (musulmanlar olara Allanyň aýatlarynyň üstünden gülmeli däldigini) ýatlatmalydyrlar.

(Hormat goýmagyň deregine) dinlerini oýna we güýmenjä öwren we bu (pany) dünýä ýaşaýşyna aldanan kişileri terk et! Her kim eden etmişi (günäleri) sebäpli, özüni heläkçilige salmaz ýaly, sen diňe onuň (Kuran) bilen wagyz et! (Çünki) oňa Alladan başga dost-da, şepagatçy-da ýokdur. Ol (özüni azapdan halas etmek üçin) her dürli fidýe berse-de, ol fidýe ondan kabul edilmez. Olar (eden etmişleri sebäpli) heläkçilige (azaba) sezewar bolanlardyr. Kapyr bolandyklary üçin olara (dowzahda) içer ýaly gaýnag suw we jebir-jepaly azap bardyr.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Biz indi Alladan başga bize hiç hili peýdasy bolmadyk ýa-da zyýan hem berip bilmeýän zatlary (butlary) çagyralyňmy?! Alla bizi dogry ýola gönükdirenden soň, şeýtanlaryň azaşdyryp, çölde sergezdan bolup aýlandyrmak isleýän, ýoldaşlarynyň bolsa, «Biziň (ýanymyza) gel!» diýip, dogry ýola çagyrýan

(Bize): «Namazy berjaý ediň we Ondan (Alladan) gorkuň!» (diýip, emir edildi). Siziň (hemmämiziň soňky) jemlenjek ýeriňiz Onuň huzurydyr.

Ol (Alla) asmanlary we ýeri hak (we hikmet) bilen ýaradandyr. Ol hak sözi bolan «Bol!» diýen güni hemme zat (peýda) bolar! Sura üflenjek günde mülk (hökmürowanlyk) Onuňkydyr. Ol gizlin we äşgär (ähli zady) bilýändir. Ol hikmet eýesidir, (ähli zatdan) habardardyr.

Bir wagtlar Ybraýym atasy Azere ýüzlenip: «Sen (käbir) butlary hudaý hasaplaýarsyňmy?! Takyk, men seni we seniň kowumyňy äşgär azaşmagyň içinde görýärin» diýipdi.

Biz şeýdip, (Alla) anyk ynanýanlardan bolmagy üçin Ybraýyma (Allanyň) asmanlardaky we ýerdäki melekutyny (hökümdarlygyny) görkezendiris.

Ony (Ybraýymy) gije (tümlügi) örtende, ol bir ýyldyz görüp (kowumyna ýüzlenip: «Siziň pikiriňize görä) bu meniň Perwerdigärim!» diýdi. Ol (ýyldyz) batansoň: «Men batýanlary (üýtgäp duranlary) halamaýaryn» diýdi.

(Ybraýym) dogup gelýän Aýy

(Soň) dogup gelýän Güni görende: «(Eger sizden sorasam) bu meniň Perwerdigärim, (sebäbi) bu has ulurak!» diýdi. Ol hem ýaşansoň: «Eý, kowumym! Takyk, men siziň (Alla) şärik goşýan zatlaryňyzdan daşdyryn.

Takyk, men ýüzümi hanyf (hak dinli) bolup, asmanlary we ýeri ýaradan (Alla) öwürdim. Men (Alla) şärik goşýanlardan däldirin» diýdi.

Kowumy onuň bilen dawalaşmaga başlady. Ol (olara): «Siz meni dogry ýola gönükdiren Allanyň (birligi) hakda meniň bilen jedel edýärsiňizmi? Men siziň Oňa şärik goşýan zatlaryňyzdan gorkmaýaryn. Perwerdigärim näme islese (şol hem bolar). Perwerdigärim ylmy bilen ähli zady gurşap alandyr. Heý, pikir etmeýärsiňizmi?

Siz Allanyň özüňize hiç bir delil indermedik zadyny (Oňa) şärik goşmakdan gorkmaýarkaňyz, men nädip (hakykaty bilip durkam), siziň (Oňa) şärik goşýan zatlaryňyzdan gorkaýyn? Eger bilýän bolsaňyz, (hany aýdyň), bu iki toparyň haýsysy howpsuzlyga (azapdan halas bolmaga) has laýykdyr?» diýdi.

Iman getirip‚ öz imanlaryna hiç hili zulum (şäriklik) gatyşdyrmadyklar‚ (ine), olar (howpdan) aman bolarlar we olar dogry ýoldadyrlar.

Ine, bular Ybraýyma kowumyna garşy (durmak üçin) beren (anyk) delillerimizdir. Biz islänimiziň derejelerini (mertebesini) artdyrarys. Takyk, seniň Perwerdigäriň hikmet eýesidir, (ähli zady) bilýändir.

Biz oňa (Ybraýyma) Yshak bilen Ýakuby (perzent edip) berdik. Olaryň her haýsyny dogry ýola (pygamberlige) gönükdiripdik. Nuhy hem dogry ýola gönükdiripdik we onuň zürýadyndan Dawudy‚ Süleýmany‚ Eýýuby‚ Ýusuby‚ Musany hem-de Haruny (hem) dogry ýola gönükdiripdik. Biz ýagşy işleri edýänleri, ine, şeýdip sylaglarys.

Zekeriýýany‚ Ýahýany‚ Isany Ylýasy hem (dogry ýola gönükdiripdik). Olaryň hemmesi-de salyh bendelerdendi.

Ysmaýyly‚ Elýesagy‚ Ýunusy Luty hem (dogry ýola gönükdiripdik). Olary (öz ýaşan döwürlerinde) älemjahana (pygamberlik berip) üstün etdik.

Olaryň ata-babalaryndan‚ zürýatlaryndan we doganlaryndan käbirlerini hem (töweregindäki ynsanlardan üstün edip) saýlap-seçdik hem-de dogry ýola gönükdirdik.

Ine‚ bu ýol Allanyň dogry ýoludyr‚ oňa (bendelerinden) islänini gönükdirer. Eger olar (Alla) şärik goşsadylar, (onda) olaryň (ýeten şol derejelerine garamazdan) eden (ähli ýagşy) amallary puç bolardy.

Ine‚ olar Biziň özlerine kitap‚ hikmet we pygamberlik beren (bendelerimizdir). we Eger olar (kapyrlar) bu (aýatlarymyzy) inkär etseler, onda Biz inkär etmeýän bir kowumy (möminleri) olara (derek) wekil edendiris (ýagny ylahy kitaplara tabyn boljak möminler hökman bolar).

Ine, olar Allanyň dogry ýola gönükdiren kişileridir. Sen hem olaryň ýoluna tabyn bol! (Eý, Muhammet!) Sen (olara): «Men muňa (pygamberlik wezipämi size ýetirendigim üçin) sizden hak (tölemegiňizi) soramaýaryn. Ol (Kuran) bütin älem-jahan üçin diňe bir öwütdir».

(Ýahudylar) Alla (şanyna) laýyk derejede hormat goýmadylar. Çünki olar: «Alla hiç bir adama (pygambere) hiç zat (kitap) inderen däldir» diýdiler. Sen (olara) aýt: «Onda Musanyň ynsanlara nur we dogry ýol hökmünde getiren kitabyny (Töwraty) kim inderdi?! Siz ony (bölek) kagyzlar (görnüşinde) saklap‚ (bähbidiňize ýaraýan käbir aýatlary) görkezip, (Muhammet hakdaky) köp aýatlary bolsa ýaşyrýarsyňyz. Size (bu Kuran arkaly) siziň we ata-babalaryňyzyň bilmeýän zatlary öwredilendir». Sen (olara): «(Bu Kurany) Alla (inderdi)» diýip aýt. Soň olary terk et! Çümen zatlarynyň (batyl batgalyklarynyň) içinde oýnap dursunlar.

Bu (Kuran) özünden öňki (kitaplary) tassyklaýan, şäherleriň enesi (merkezi) bolan (Mekge halkyny) we onuň daş-töweregindäkileri (azapdan) gorkuzmagyň üçin (saňa) inderen mübärek kitabymyzdyr. Ahyrete ynananlar oňa (Kurana) ynanarlar we olar namazlaryny berjaý ederler.

Allanyň (adyndan) ýalan toslaýandan ýa-da, özüne hiç hili wahyý gelmesede, «Maňa-da wahyý geldi» diýýänden, ýa-da: «Allanyň indereni ýaly (aýatlary) menem indererin» diýýänden has zalym kim bolup biler? (Eý, Muhammet!) Sen bu zalymlary jan çekişýän (soňky deminde) wagtlary (ajal) perişdeleriniň ellerini uzadyp, (olara): «Janlaryňyzy (ruhlaryňyzy) çykaryň! Siz bu gün Alla hakda hakykat bolmadyk (ýalan) zady aýdandygyňyz, Onuň aýatlaryny ulumsylyk (bilen inkär) edendigiňiz sebäpli, ryswa ediji azap bilen jezalandyrylarsyňyz» (diýenlerinde, ol kapyrlaryň ýagdaýyny) bir görsediň!

Kasam bolsun! Sizi ilkibaşda (doglanyňyzda) ýaradyşymyz ýaly (ahyrete hem) Bize ýalňyz (başyňyza) gelersiňiz! Siz Biziň beren zatlarymyzy (dünýä malyny) arkalaryňyzyň yzynda goýup (gelersiňiz). Öz ýaradylyşyňyza (Alla) şärikler hasaplan şepagatçylaryňyzy siziň (ýanyňyzda) görmeýäris. Kasam bolsun! Siziň (olar bilen) araňyz üzülendir we (hudaý) hasaýplan zatlaryňyzyň (hemmesi) sizden ýitirim bolandyr.

Takyk, Alla dänäni (tohumy, agaç çykarmak üçin) şänikleri ýaryp (ösdürýändir). Ol ölüden dirini, diriden hem ölüni çykarýandyr. Ine‚ (Ol) hem Alladyr. Bes, siz (imandan) nädip öwrülip bilýärsiňiz?

(Ol) säheri (gije garaňkylygyndan) ýaryp çykarandyr. Ol gijäni dynç alyş, Güni we Aýy hem (wagtlaty bilmek üçin) hasap (ölçeg) etdi. Bu Gudraty güýçli we (ähli zady) bilýän Allanyň ýazgydydyr (nyzamydyr).

Ol (Alla) ýeriň we deňziň tümlüklerinde size ýol görkezmegi üçin ýyldyzlary ýaradandyr. Biz (Allanyň gudraty hakda pikir edip) bilmek isleýänler üçin (Allanyň birliginiň) delillerini giňişleýin beýan etdik.

Ol (Alla) sizi bir jandan (Adam atadan) ýaradandyr. Soň (siziň üçin ata bilini) gonalga, (ene göwresini) hem amanat goralýan ýer (etdik). Biz düşünmek isleýänler üçin (Allanyň birliginiň) delillerini giňişleýin beýan etdik.

Ol (Alla) asmandan suw (ygal) inderýändir. Bes, Biz ol (suw) bilen her dürli ösümlik çykardyk. Soň ol (ösümlikden) biri-biriniň üstüne çyrmaşan däneler ösdürip, (täze) gök (nahallary) çykardyk. Hurma (agajynyň) şahalaryndan (bolsa aşak) sarkyp duran salkymlary, üzüm (agaçlaryny), bir bölegi

Olar (kapyrlar) jynlary Alla şärik goşdular. (Aslynda), olary Ol (Alla) ýaradandyr. Olar nadanlyk bilen Oňa (Alla) ogullar we gyzlar (hem) ýöňkediler. Ol (Alla) olaryň aýdýan sypatlaryndan päkdir we örän beýikdir.

Ol (Alla) asmanlary we ýeri ýokdan bar edijidir. Eýsem, Özüniň ýanýoldaşy bolmasa, nädip Onuň perzendi bolsun?! Ol ähli zady ýaradandyr we Ol ähli zady bilýändir.

Bu siziň Perwerdigäriňiz Alladyr! Ondan başga (ybadata laýyk) hudaý ýokdur. Ol ähli zadyň Ýaradyjysydyr. Siz (diňe) Oňa ybadat ediň! Ol ähli zada wekildir (eýedir).

Gözler (bu dünýäde) Ony görüp bilmez. Emma Ol ähli gözleri görýändir. Ol (ähli zadyň) inçe syrlaryny (hem) bilýändir, (ähli zatdan) habardardyr.

Takyk, size Perwerdigäriňizden düşünjeler (hakykatlar) gelendir. Kim (hakykaty) görse‚ (bu) onuň öz bähbidinedir‚ kim kör bolsa (görmese), ol (hem) onuň öz zyýanynadyr. (Aýt): «Men siziň üstüňize gözegçi däldirin».

Ine, şeýdip Biz (ahyrynda) olaryň:

Sen Perwerdigäriň tarapyndan özüňe wahyý edilene tabyn bol! Ondan başga (ybadata laýyk) hudaý ýokdur. Sen (Alla) şärik goşýanlardan ýüz öwür!

Eger Alla islesedi, olar (Alla) şärik goşmazdylar. Biz seni olaryň üstünde goragçy (gözegçi) edip goýmadyk. Sen olara (eden işlerine) wekil (jogapkär) hem dälsiň!

Siz olaryň Alladan başga ybadat edýän hudaýlaryna sögmäň (dil ýetirmäň)! Ýogsa olar hem nadanlyk edip‚ hetden aşyp, Alla sögerler (dil ýetirerler). Biz şeýdip, her ymmata öz eden işlerini ýagşy görkezdik. Soň olaryň gaýdyp barjak ýerleri özleriniň Perwerdigärine bolar. Ol hem olaryň eden işlerini özlerine (doly) habar berer.

Olar eger özlerine bir mugjyza gelse (görkezilse), oňa hökman ynanjakdyklary barada Allanyň (adyndan) çyndan kasam etdiler. (Eý, Muhammet!) Sen (olara): «Mugjyzalary diňe Allanyň ýanyndadyr (ygtyýaryndadyr)!» diýip aýt. Olara (islän) mugjyzalary gelse, olaryň ýene-de iman getirmejekdiklerini siz bilmeýärsiňizmi eýsem?!

Ilkibaşda oňa (mugjyza) ynanmaýyşlary ýaly‚ biz olaryň ýüreklerini (hakykaty duýmaz ýaly) we gözlerini (hem hakykaty görmez ýaly) öwreris. Biz olary aljyraňňy edip, azgynlyklarynyň içinde (özbaşlaryna) goýarys.

Eger Biz olara (isleýişleri ýaly) perişdeleri (pygamber edip) indersedik, ölüler hem (direlip) olar bilen gepleşsedi we hemme zady aç-açan öňlerinde jemlesedik, şonda-da Allanyň isläninden başgalary (bir bahana tapyp) iman getirmezdiler. Ýöne olaryň köpüsi (iman getirmegiň Allanyň ygtyýaryna baglydygyna) düşünmeýärler.

Ine, şeýdip, Biz her bir pygambere ynsan we jyn şeýtanlaryny duşman etdik. Olar aldamak üçin biri-birlerine bezelen (ýalan) sözleri ýetirýärler. Eger Perwerdigäriň islesedi‚ muny hem edip bilmezdiler. Sen olary öz toslan ýalanlary bilen ýalňyz goý!

(Olar) ahyrete ynanmaýanlaryň ýürekleri oňa (bezelen ýalan sözlere) meýil edip, ondan lezzet almaklary üçin hem-de gazanýan zatlaryny (günälerini) gazanmaga (işlemäge) dowam etmekleri üçin (bezelen ýalan sözleri aýdýarlar)!

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Men Alladan başga emin gözlärinmi? Size kitaby giňişleýin (beýan) edip inderen Oldur». Takyk, özlerine (öň) kitap berenlerimiz (ähli-kitabyň alymlary) hem onuň (Kuranyň) seniň Perwerdigäriň tarapyndan inderilendigini bilýändirler. Bes, sen (Kuranyň hakdygyna) şübhe edijilerden bolma!

Seniň Perwerdigäriň sözi dogrulyk we adalat taýdan kämildir. Onuň sözlerini üýtgedip biljek (hiç kim) ýokdur. Ol (ähli zady) eşidýändir, bilýändir.

Eger sen ýerdäkileriň köpüsine tabyn bolsaň‚ olar seni Allanyň ýolundan azaşdyrarlar. Olar gümandan başga zada uýmazlar. Olar diňe ýalan sözlärler.

Takyk, seniň Ol Perwerdigäriň Öz ýolundan azaşany örän gowy bilýändir. Ol dogry ýoldakylary hem örän gowy bilýändir.

Eger siz Onuň (Allanyň) aýatlaryna ynanýan bolsaňyz‚ (damagy çalnanda) Allanyň ady aýdylan (mallaryň etinden) iýiň!

(Eýsem) siz näme üçin (damagy çalnanda) Allanyň ady aýdylan (mallaryň etlerinden) iýmeýärsiňiz? Ol (Alla) size çykgynsyz ýagdaýda galan wagtyňyzda (bialaç iýmäge mejbur bolan zatlaryňyzdan) başga size haram eden zatlaryny äşgär beýan edipdi. Takyk, (kapyrlaryň) köpüsi öz (nebisleriniň) isleglerine uýup, nadandyklary sebäpli, (halky) azaşdyrýarlar. Takyk, seniň Ol Perwerdigäriň hetden aşanlary örän gowy bilýändir.

Siz günäniň äşgärini-de‚ gizlinini-de taşlaň! Çünki günä gazananlar, gazanan ol zatlary (günäleri) sebäpli, hökman jeza çekerler.

(Damagy çalnanda) Allanyň ady

Öli wagty direldip‚ ynsanlaryň arasynda gezmekleri üçin bir nur (iman) beren kişimiz, (heý-de) tümlüklerde galyp‚ ondan çykyp bilmeýän kişi ýaly bolarmy? Ine, şeýdip, kapyrlara edýän işleri ajaýyp edilip (görkezildi).

Şeýdip, Biz ähli ýerlerde, hilegärlik ederleri ýaly, özleriniň uly günäkärlerini baştutan belledik. Emma olar diňe özlerine hile edýärler (aldaýarlar) we muny özleri hem aňmaýarlar.

(Kapyrlar) özlerine bir aýat gelip ýetende: «Allanyň ilçilerine berlen (pygamberligiň) meňzeşi bizede berilýänçä, saňa hiç haçan iman getirmeris» diýdiler. Alla pygamberligi (kime) nädip berjekdigini Özi örän gowy bilýändir. Edýän hileleri sebäpli, günä iş edýänlere Allanyň ýanynda (kyýamat güni) ýowuz azap gelip deger.

Alla kimi dogry ýola gönükdirmek islese‚ onuň gursagyny (kalbyny) yslama açar. Kimi azaşdyrmak islese hem, onuň kynlyk bilen asmana çykmaga synanyşýan (kişiniň) ýagdaýy ýaly, gursagyny (kalbyny) daraldar. Ine‚ şeýdip, Alla iman getirmeýänlere murdarlyk (ryswalyk) berer.

Bu (yslam ýoly) Perwerdigäriň dogry ýoludyr. Biz pikirlenip (öwüt alýan) kişiler üçin aýatlarymyzy doly beýan etdik.

Özleriniň Perwerdigäriniň ýanyndaky salamatlyk ýurdy (jennet) olaryňkydyr. Eden (haýyrly) işleri sebäpli, Ol (Alla) olaryň dostudyr (hemaýatkäridir).

(Alla) olaryň (ynsanlaryň we jynlaryň) hemmesini (huzurynda) jemlejek gününde (olara): «Eý‚ jyn kowumy! Ynsanlaryň köpüsini (özüňize tabyn) edindiňiz!» (diýer). Olaryň (jynlaryň) ynsanlardan (bolan) dostlary hem: «Eý‚ Perwerdigärimiz! Biz, käbirimiz olaryň käbirinden peýdalandyk we bize berlen wagtyň soňuna gelip ýetdik» diýerler. (Onda Alla): «Allanyň islän wagty geçýänçä, siziň içinde ebedi galjak ýeriňiz dowzahdyr» diýer. Takyk, seniň Perwerdigäriň hikmet eýesidir, (ähli zady) bilýändir.

Ine‚ şeýdip, Biz gazanýan zatlary (günäleri) sebäpli, zalymlary biribirlerine musallat ederis.

Eý‚ jyn we ynsan kowumy! Araňyzdan size Meniň aýatlarymy düşündirýän we bu güne gowuşjakdygyňyzy (düşjekdigiňizi) duýduran pygamberler gelmedimi? Olar: «Biz (gelen pygamberleri inkär edip) özümize garşy (özümiz) şaýatlyk

Bu (görnüşde pygamberleriň iberilmegi) seniň Perwerdigäriň halky gapyl (ylahy emirden bihabar) bolan şäherleri (ülkeleri) nähak ýere heläk etmezligi (üçindir).

Her kim eden işine görä (dürli) ekenleriniň derejeleri gazanar. Seniň Perwerdigäriň goşup: olaryň edýän işlerinden gapyl däldir. Bular ýagny

Seniň Perwerdigäriň Baýdyr (hiç zada mätäç däldir), rahmet eýesidir. Ol islese sizi ýok eder we sizi başga bir kowumyň zürýadyndan (neslinden) ýaradyşy ýaly‚ sizden soň ýeriňize islänini getirer.

Takyk, size wada berlen zat hökman heläk geler‚ siz (Allanyň etjek işleriniň) öňüni pygamberden alyp bilmersiňiz. bulaşdyryp görkezildi).

Sen aýt: «Eý‚ kowumym! Siz näme edip başarýan bolsaňyz ediň (aýamaň). Men ýalanlary (hem etjegimi) ederin! (Allanyň görkezen

Olar (butparazlar) Allanyň ýaradan

Ine, şeýdip, ol şärikleri (butlary) şärik goşanlaryň köpüsine özleriniň (gyz) perzentlerini öldürmegi gowy (iş) edip görkezdi. (Bu olaryň perzentlerini) heläk etmekleri hem-de (Ybraýym pygamberden gelýän hak) dinlerini bulaşdyryp (bozmaklary) üçin (şeýle görkezildi). Eger Alla islesedi, olar muny edip bilmezdiler. Bes, sen olary toslan ýalanlary bilen ýalňyz goý! 146

Olar (şol) batyl düşünjeleri bilen: «Bu (butlara niýetlenilen) mallar bilen ekinler gadagandyr. Olary biziň islänimizden başgasy iýip bilmez. Bular (üstüne) münmek haram bolan mallardyr» diýdiler. Käbir mallar barada hem («Muny Alla emir edýär» diýip), Oňa töhmet atyp, (mallaryň damaklaryny çalanlarynda) Allanyň adyny aýtmaýarlar. Olaryň bu töhmetleri sebäpli, Alla tiz wagtda olaryň jezalaryny berer.

Olar (ýene-de): «Bu (käbir) mallaryň göwresindäki (çagalary) diňe erkeklerimiz üçin (halaldyr), maşgalalarymyza bolsa haramdyr. Eger çaga öli (dogulsa)‚ olar (erkekler we aýallar) munda (deň derejede) şärikdirler» diýdiler. Ol (Alla) olaryň bu (halal, haram diýip) ýalňyş hökümleriniň jezasyny berer. Takyk, Ol hikmet eýesidir‚ ähli zady bilýändir.

Nadanlyk we düşünjesizlik zerarly (akmaklyk bilen) çagalaryny öldürenler we Allanyň özlerine nesip eden rysgalyny Alla töhmet atyp‚ haram hasaplanlar‚ takyk, (doly) zyýana uçradylar. Olar azaşdylar‚ dogry ýoly-da tapmadylar!

Dalbarly-dalbarsyz (üzüm)

Mallaryň hem (käbiri) ýük daşaýan‚ (käbiriniň ýüňünden we çöpürinden geýim tikilip), düşek (dokalýan) edip (ýaratdy). Allanyň size beren rysgalyndan iýiň‚ ýöne şeýtanyň ädimleriniň (yzyna) düşmäň! Takyk, ol siziň äşgär duşmanyňyzdyr.

(Alla) goýundan iki‚ geçiden iki (edip) sekiz jübüt (mal ýaratdy). Sen (olara) aýt: «(Alla) iki erkegini haram etdimi ýa-da iki urkaçysyny? Ýa-da iki urkaçy malyň göwresindäkileri haram etdimi? Eger dogruçyl bolsaňyz‚ bilime (we tejribä) daýanyp habar beriň!».

(Alla) düýeden iki‚ sygyrdan (hem)

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Maňa wahyý edilenleriň arasynda (Kuranda) bir kişiniň iýýän zatlarynyň arasynda läş‚ damak gan, nejisdigine hiç şübhe bolmadyk doňuz eti ýa-da Alladan başgasynyň adyna damagy çalnan maldan başga haram edilen zat tapmaýaryn. Emma kim çäresiz galsa‚ özgäniň hakyna el gatmazdan hem-de zerurlyk çägini geçmezden bulardan iýip biler». Takyk, seniň Perwerdigäriň Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr».

Biz ýahudylara (goýundan‚ geçiden‚ sygyrdan başga) ähli toýnakly mallary (iýmegi) haram etdik. Sygryň we goýnuň guýruklaryndaky (ýaglaryny we içýäglaryny haram etdik. Ýöne) içegelerde bolan ýa-da süňklere ýapyşan içýaglary (haram etmedik). Hetden aşandyklary üçin olary şeýdip jezalandyrdyk. Takyk, Biz dogruçyldyrys.

Eger olar seni ýalançy hasaplasalar‚ (olara): «Siziň Perwerdigäriňiziň merhemeti giňdir‚ onuň azaby günäkär topardan gaýtarylmaz» diýip aýt.

(Alla) şärik goşanlar: «Eger Alla islesedi‚ bizem‚ ata-babalarymyzam (Alla) şärik goşmazdyk. Hiç bir zady hem (öz-özümizden) haram etmezdik» diýerler. Olardan öňküler hem, tä Biziň azabymyzy dadýançalar, (pygamberlerini) ýalançy hasaplapdylar. Aýt: «Siziň ýanyňyzda (eliňizde) Bize (orta) goýup biljek anyk maglumatyňyz (belli bir deliliňiz) barmy? Siz diňe (ýalňyş) çaklama uýýarsyňyz hem-de diňe ýalan sözleýärsiňiz».

Aýt: «Iň anyk delil Allanyňkydyr. Eger Ol islesedi, elbetde, siziň hemmäňizi dogry ýola gönükdirerdi».

Aýt: «Hany‚ «Takyk, Alla şuny (ýokarda agzalan sekiz baş haýwany) haram etdi» diýip tassyklaýan şaýatlary getiriň!». Eger olar (ýalan ýere) şaýatlyk etseler‚ sen olar bilen bilelikde şaýatlyk

Aýt: «Geliň‚ men size Perwerdigäriňiziň nämeleri haram edendigini okap bereýin: Oňa hiç zady şärik goşmaň‚ ene-ata ýagşylyk ediň‚ mätäçlik duýgusy (gorkusy) bilen çagalaryňyzy öldürmäň. Çünki siziň hem‚ olaryň hem rysgalyny beren Bizdiris! Erbetlikleriň äşgärine-de‚ gizlininede golaýlaşmaň! Allanyň haram eden janyna haksyz ýere kast etmäň! Ine‚ akyl ýetirersiňiz diýip‚ Alla size şulary emir edýär».

Kämillik ýaşyna ýetýänçä ýetimiň emlägini iň gowy şekilde goraň! Ölçegi‚ çekimi doly we dürs çekiň! Biz hiç kime güýjüniň ýetýäninden artygyny ýüklemeýäris. (Bir söz) sözläniňizde‚ ol garyndaşyňyzam bolsa‚ diňe dogry sözleri (adalaty) sözläň! Alla beren ähtipeýmanyňyza wepaly boluň! Alla bulary siziň pikirlenmegiňiz üçin emir etdi.

Takyk, bu (yslam) Meniň dogry ýolumdyr. Bes, siz (diňe) oňa uýuň, başga (ters) ýollara uýmaň, (ters ýollar) sizi (Allanyň ýolundan) daş düşürer. Alla bulary siziň erbetliklerden saklanmagyňyz üçin emir etdi

Soň Biz ýagşy (amal) edenlere (nygmatymyzy) doly bermek, (dini

Ine‚ bu kitap (Kuran) Biziň inderen mukaddes kitabymyzdyr. Bes, siz oňa tabyn boluň! Merhemet edilmegiňiz üçin (Kurana) garşy gitmekden çekiniň!

(Biz ol kitaby) siziň: «Bizden öň kitap diňe iki ymmata (ýahudylara we nasranylara) inderildi. Biz bolsa olaryň (bu kitaplary) okaýandyklaryndan bihabardyk» diýmezligiňiz üçin (inderdik).

Ýa-da: «Eger bize-de kitap inderilsedi‚ biz olardan has dogry ýolda bolardyk» diýmezligiňiz üçin (Kurany size inderdik). Bes, ine‚ size hem Perwerdigäriňizden äşgär delil‚ dogry ýol we rahmet gelendir. Allanyň aýatlaryny ýalan hasaplap‚ ynsanlaryň oňa ýönelmegine päsgel berýänden has zalym kim bolup biler? Biziň aýatlarymyzdan ýüz öwrenleri, bu ýüz öwrendikleri sebäpli, Biz olary örän elhenç azap bilen jezalandyrarys.

(Eýsem) olar (imana gelmek üçin), perişdeleriň gelmegine, ýa-da seniň Perwerdigäriň (azabynyň) gelmegine, ýa-da seniň Perwerdigäriň (kyýamat) alamatlarynyň käbiriniň gelmegine garaşýarlarmyka? Seniň Perwerdigäriň alamatlarynyň käbiriniň gelen güni öň iman getirmedik ýa-da iman getiren bolsa-da (sogaply işleri etmän), haýyr gazanmadyk kişilere (ol günki) imany (hiç hili) peýda bermez. Sen (olara): «Garaşyň‚ biz hem garaşýarys» diýip aýt.

Dinlerini (ýoýup), dürli toparlara (akymlara) bölünenler bilen seniň hiç hili zadyň (baglanyşygyň) ýokdur. Olara (jeza bermek işi Alla (galandyr). Soň Ol (Alla) olaryň eden işlerini özlerine doly habar berer.

Kim (Allanyň ýanyna) haýyr iş bilen gelse‚ oňa (eden işiniň) on essesi bardyr. Kim erbetlik bilen gelse‚ diňe eden erbetligine barabar jeza görer. Olara (hiç hili) nähaklyk edilmez.

(Eý, Muhammet!) Aýt: «Takyk, meniň Perwerdigärim meni dogry ýola, hanyf bolan (haka ýönelen) Ybraýymyň milletine (dinine) ýetirdi. Ol (Ybraýym) Alla şärik goşanlardan (hiç haçan) bolmandy».

Aýt: «Takyk, meniň okan namazym‚ (haj we gurbanlyk ýaly) ybadatlarym‚ ýaşaýşym‚ ölümim älemleriň Perwerdigäri bolan Alla üçindir.

Onuň (hiç hili) şärigi ýokdur. Maňa diňe bu (yhlas) emir edildi. Oňa (bu ymmatdan) ilkinji musulman bolan mendirin».

Aýt: «Ol (Alla) hemme zadyň

Sizi ýer ýüzünde halypalary (oruntutarlary) edip ýaradan, synag etmek üçin size nygmat berip‚ size biribiriňizden üstün derejeler beren hem Oldur. Takyk, seniň Perwerdigäriň azaby tiz amala aşýandyr. Takyk, Ol (Alla) Bagyşlaýjydyr, Rehim-şepagatlydyr.