Uyghur Mokhtasar — المؤمنون 23:1 – القصص 28:88

ھەقىقەتەن ئاللاھقا ئىمان ئېيتقۇچى ۋە ئاللاھنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلغۇچى مۇئمىنلەر كۆزلىگەن مەقسەتلىرىگە يېتىش ۋە ئەنسىرىگەن ئاقىۋەتتىن قۇتۇلۇش ئارقىلىق نىجاتلىققا ئېرىشتى.

ئۇلار نامازلىرىدا ئاللاھتىن ئەيمىنىپ تۇرغانلىقتىن نامازدا ئەزالىرى جىم تۇرىدۇ، دىللىرى ھەر قانداق دۇنيا خىياللىرىدىن خالىي بولىدۇ.

ئۇلار ئاساسسىز سەپسەتە، ئويۇن - تاماشا ۋە ئاللاھقا ئاسىيلىق بولىدىغان سۆز - ھەرىكەتلەردىن يۈز ئۆرۈگۈچىدۇر.

ئۇلار كۆڭۈللىرىنى رەزىللىكتىن پاكلىغۇچىدۇر، ماللىرىنى زاكات بېرىش ئارقىلىق پاكلىغۇچىلاردۇر.

ئەۋرەتلىرىنى زىنا، لىۋات ۋە باشقا ھەر قانداق پاھىشە ئىشلاردىن ساقلىغۇچىدۇر، ئىپپەتلىك ۋە پاك بولغۇچىلاردۇر.

ئۇلار ئەۋرەتلىرىنى پەقەت خوتۇنلىرى ۋە دېدەك - چۆرىلىرىدىن باشقىلاردىن ساقلىغۇچىلاردۇر، بۇلار بىلەن يېقىنچىلىق قىلىپ، كۆڭۈل ئاچقانلىقىغا مالامەت قىلىنمايدۇ.

كىمكى ئۆزىنىڭ خوتۇنلىرى ۋە قول ئاستىدىكى دېدەك - چۆرىلىرىدىن باشقىلار بىلەن جىنسىي تەلىپىنى قاندۇرماقچى بولىدىكەن، ئۇ كىشى ئاللاھ ھالال قىلىپ بەرگەن مەنپەئەتلىنىشتىن ھارام قىلغان نەرسىگە ئۆتۈپ كېتىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىرىنى دەپسەندە قىلغان بولىدۇ.

ئۇلار ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىگە تاپشۇرغان ئامانەتلىرىگە، بەندىلەرنىڭ ئامانەتلىرىگە ۋە بەرگەن ۋەدىلىرىگە رىئايە قىلغۇچىلاردۇركى، ئۇنى زايە قىلىۋەتمەستىن، جايىدا ئورۇندىغۇچىلاردۇر.

ئۇلار نامازلىرىنى داۋاملىق ئۆز ۋاقتىدا پۈتۈن ئەركانلىرى، ۋاجىبلىرى ۋە سۈننەتلىرى بىلەن ئوقۇشقا ئەھمىيەت بېرىدۇ.

بۇ سۈپەتلەرگە ئىگە بولغان ئاشۇ كىشىلەر جەننەتنىڭ ۋارىسلىرىدۇر.

ئۇلار ئالىي مەرتىۋىلىك جەننەتكە ۋارىسلىق قىلىدۇ، جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ، ئۇلارنىڭ نېئمەتلىرى ئۈزۈلمەيدۇ.

بىز ئىنسانلارنىڭ ئاتىسى ئادەمنى ھەقىقەتەن لايدىن ياراتتۇق، ئۇنىڭ توپىسى لاينىڭ جەۋھىرىدىن ئېلىنغاندۇر.

ئاندىن ئۇنىڭ ئەۋلادىنى تاكى تۇغۇلغانغا قەدەر بەچچىداندا تۇرىدىغان ئابىمەنىيدىن كۆپىيىدىغان قىلىپ ياراتتۇق.

ئاندىن كېيىن بەچچىداندىكى ئابىمەنىينى قىپقىزىل لەختە قان ھالىتىگە كەلتۈردۇق، ئاندىن ئۇ قىزىل لەختە قاننى چاينالغان بىر پارچە گۆش پارچىسىغا ئوخشايدىغان ھالەتكە كەلتۈردۇق، ئاندىن پارچە گۆشنى قاتتىق سۆڭەككە ئايلاندۇردۇق، ئاندىن ئۇ سۆڭەككە گۆش قوندۇردۇق، ئاندىن كېيىن ئۇنىڭغا روھنى پۈۋلەپ، ھاياتلىققا چىقىرىش ئارقىلىق باشقا بىر مەخلۇققا ئايلاندۇردۇق. ئەڭ گۈزەل ياراتقۇچى ئاللاھ بەرىكىتى كۆپ زاتتۇر.

ئەي ئىنسانلار! ئاندىن كېيىن سىلەر يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان باسقۇچلارنى بېسىپ ئۆتكەندىن كېيىن ئەجىلىڭلار توشقاندا چوقۇم ئۆلىسىلەر.

سىلەر ئۆلگەندىن كېيىن قىيامەت كۈنى ئىلگىرى قىلغان ئەمەللىرىڭلارنىڭ ھېسابىنى بېرىش ئۈچۈن قەبرىلىرىڭلاردىن تىرىلدۈرۈلىسىلەر.

ئەي ئىنسانلار! ھەقىقەتەن بىز ئۈستۈڭلاردا بىر-بىرىنىڭ ئۈستىدە تۇرىدىغان يەتتە قات ئاسماننى ياراتتۇق. بىز مەخلۇقاتلىرىمىزدىن خەۋەرسىز قالمىدۇق ھەم ئۇنتۇپمۇ قالمىدۇق.

بىز ئاسماندىن ئېھتىياجغا تۇشلۇق يامغۇر ياغدۇردۇق. ئۇ يامغۇر زىيان سالىدىغان دەرىجىدە كۆپمۇ ئەمەس، ئېھتىياجنى قامدىيالمايدىغان دەرىجىدە ئازمۇ ئەمەس. ئاندىن بىز ئۇنى ئىنسانلارنى ۋە ھايۋانلارنى مەنپەئەتلەنسۇن دەپ زېمىندا تۇرىدىغان قىلدۇق. بىز ئۇنى يوق قىلىۋېتىشكىمۇ شەكسىز قادىر ئىدۇق. (ئەگەر يوق قىلىۋەتكەن بولساق) سىلەر مەنپەئەتلىنەلمەيتتىڭلار.

شۇ يامغۇر بىلەن سىلەرگە خورمىلىق ۋە ئۈزۈملۈك باغلارنى يېتىشتۈرۈپ بەردۇق، ئۇ باغلاردا سىلەر يەيدىغان ئەنجۈر، ئانار ۋە ئالما دېگەندەك شەكىللىرى ۋە رەڭلىرى خىلمۇخىل مېۋە-چېۋىلەر بار.

بىز شۇ يامغۇر بىلەن سىنا تېغىنىڭ قاپتاللىرىدا ئۆسىدىغان زەيتۇن دەرىخىنى ئۆستۈردۇق. ئۇنىڭ مېۋىسىدىن ماي چىقىدۇ، ئۇنىڭ بىلەن مايلىنىدۇ ۋە (يېمەكتە) تېتىتقۇ قىلىنىدۇ.

ئەي ئىنسانلار! (تۆگە، كالا، قوي قاتارلىق) چارۋىلاردا سىلەرگە ئىبرەت ھەمدە سىلەر ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ۋە سىلەرگە بولغان لۇتپىنى بىلەلەيدىغان ئالامەت بار. بىز سىلەرنى مۇشۇ چارۋىلارنىڭ قوساقلىرىدىن چىققان، ئىچكۈچىلەرگە لەززەت بېغىشلايدىغان ساپ سۈت بىلەن سۇغىرىمىز. ئۇ چارۋىلاردا سىلەرگە يەنە مىنىش، مويلىرىنى ۋە تىۋىتلىرىنى ئېلىش، قىغلىرىدىن ۋە يۇڭلىرىدىن پايدىلىنىش قاتارلىق كۆپلىگەن مەنپەئەتلەر بار. يەنە سىلەر ئۇلارنىڭ گۆشلىرىدىن يەيسىلەر.

سىلەر قۇرۇقلۇقتا چارۋىلاردىن تۆگىلەر بىلەن، دېڭىزدا كېمىلەر بىلەن يۈكلىرىڭلارنى توشۇيسىلەر.

بىز ھەقىقەتەن نۇھ ئەلەيھىسسالامنى قەۋمىنى ئاللاھقا چاقىرىدىغان پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق. نۇھ ئۇلارغا: ئەي قەۋمىم! يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار، سىلەرنىڭ ئۇنىڭدىن باشقا ھەقىقىي مەبۇدۇڭلار يوق. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولمامسىلەر؟

ئۇنىڭ قەۋمىدىن ئاللاھقا ئىشەنمەيدىغان كاتتىباش، ئاقسۆڭەكلەر ئەگەشكۈچىلىرىگە ۋە خەلق ئاممىسىغا مۇنداق دېدى: ئۆزىنى پەيغەمبەر دەۋالغان بۇ ئادەم پەقەت سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان، ئۇ سىلەرگە باش بولۇپ، سىلەردىن ئۈستۈنلۈككە ئېرىشمەكچى. ئەگەر ئاللاھ سىلەرگە ئەلچى ئەۋەتىشنى خالىسا ئىدى، ئەلۋەتتە ئىنساندىن ئەمەس، بەلكى پەرىشتىلەردىن ئەۋەتكەن بولاتتى. بىز نۇھ دەۋا قىلغان بۇ گەپلەرنى ئىلگىرىكى ئەجداتلىرىمىزدىن ئاڭلاپ باقمىغانمىز.

ئۇ پەقەت بىر ساراڭ، ئۆزىنىڭ نېمە دەۋاتقانلىقىنى بىلمەيدۇ. پۈتۈن خالايىق ئالدىدا ئۇنىڭ چاۋىسى چىتقا يېيىلغۇچە كۈتۈڭلار.

نۇھ ئەلەيھىسسالام ئېيتتى: پەرۋەردىگارىم! ئۇلارغا قارشى ماڭا ياردەم بەرگىن، ئۇلار مېنى يالغانغا چىقارغانلىقى ئۈچۈن ماڭا ئۇلاردىن ئىنتىقام ئېلىپ بەرگىن.

بىز نۇھقا: بىزنىڭ كۆز ئالدىمىزدا ساڭا قانداق ياساشنى تەلىم بەرگىنىمىز بويىچە بىر كېمە ياسىغىن. بىزنىڭ ئۇلارنى ھالاك قىلىش توغرىسىدىكى بۇيرۇقىمىز كېلىپ، تونۇردىن سۇ قاتتىق بېسىم بىلەن ئېتىلىپ چىققان چاغدا كېمىگە بارلىق جانلىقلاردىن ئەركەك - چىشى بولۇپ بىر جۈپتىن ئېلىۋالغىنكى، ئۇلارنىڭ نەسلى داۋاملاشسۇن. ئايالىڭ ۋە ئوغلۇڭغا ئوخشاش ئاللاھ تەرەپتىن ھالاك قىلىنىدىغانلىقى ئالدىنئالا ئۇقتۇرۇلغان كىشىلەردىن باشقا ئائىلەڭدىكىلەرنىمۇ ئالغىن. كاپىر بولۇش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلارنىڭ ئازابتىن قۇتۇلۇشى ۋە ھالاك قىلىنماسلىقى ھەققىدە ماڭا دۇئا قىلمىغىن. چۈنكى ئۇلار شەكسىز توپان بالاسىدا غەرق بولۇپ كەتكۈچىلەردۇر، دەپ ۋەھىي قىلدۇق.

سەن ۋە توپان بالاسىدىن قۇتۇلۇپ سەن بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەر كېمىگە چىققىنڭلاردا: بارلىق گۈزەل مەدھىيەلەر كاپىر قەۋمدىن بىزنى قۇتۇلدۇرۇپ، ئۇلارنى ھالاك قىلغان ئاللاھقا خاستۇر، دېگىن.

يەنە: ئەي پەرۋەردىگارىم! مېنى مۇبارەك مەنزىلگە چۈشۈرگىن، سەن ئەڭ ياخشى ئورۇنلاشتۇرغۇچىسەن، دېگىن.

ھەقىقەتەن نۇھ ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەرنى قۇتقۇزۇش ۋە كاپىرلانى ھالاك قىلىشتىن ئىبارەت بۇ ئىشتا، بىزنىڭ پەيغەمبەرلىرىمىزگە ياردەم بېرىپ، ئۇلارنى ئىنكار قىلغانلارنى ھالاك قىلىشقا كۈچىمىز يېتىدىغانلىقىغا ئەلۋەتتە روشەن دەلىللەر بار. بىز مۇئمىن كاپىردىن، ئىتائەتمەن ئاسىيدىن ئايرىلسۇن ئۈچۈن نۇھنى قەۋمىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىش ئارقىلىق ئۇلارنى سىنىغان ئىدۇق.

نۇھنىڭ قەۋمىنى ھالاك قىلغاندىن كېيىن باشقا بىر قەۋمنى پەيدا قىلدۇق.

بىز ئۇلارغا ئۆزلىرى ئىچىدىن ئاللاھقا چاقىرىدىغان بىر پەيغەمبەرنى ئەۋەتتۇق. پەيغەمبەر ئۇلارغا: يالغۇز بىر ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىڭلار، سىلەرگە ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ مەبۇد بەرھەق يوقتۇر. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولمامسىلەر؟ دېدى.

ئۇنىڭ قەۋمىدىن ئاللاھقا كاپىر بولغان، ئاخىرەتنى ھەم ئاخىرەتتىكى مۇكاپات ۋە جازالارنى ئىنكار قىلغان، ھاياتىي دۇنيادا نېئمەتلەرنى كەڭرى بەرگەنلىكىمىز ھەددىدىن ئاشۇرۇۋەتكەن ئاقسۆڭەك كاتتىباشلار ئۆزلىرىنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىگە ۋە خەلق ئاممىسىغا مۇنداق دېيىشتى: بۇ پەقەت سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان، سىلەر يېگەننى يەيدۇ، سىلەر ئىچكەننى ئىچىدۇ، ئۇنىڭ سىلەرگە پەيغەمبەر بولۇپ ئەۋەتىلىدىغانغا سىلەردىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقى يوق.

ئەگەر سىلەر ئۆزۈڭلارغا ئوخشاش بىر ئىنسانغا ئىتائەت قىلساڭلار، ئۇ چاغدا ئەلۋەتتە زىيان تارتىسىلەر، چۈنكى سىلەر ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىش ئارقىلىق پايدىغا ئېرىشەلمىگىنىڭلارنىڭ ئۈستىگە، ئىلاھلىرىڭلارنى تاشلاپ، ئۆزۈڭلاردىن قىلچە ئارتۇقچىلىقى بولمىغان كىشىگە ئەگەشكەن بولىسىلەر.

ئۆزىنى پەيغەمبەر دەۋالغان بۇ ئادەم سىلەر ئۆلۈپ، توپىغا ئايلىنىپ، سۆڭەكلىرىڭلار چىرىپ كەتكەندىن كېيىن قەبرىلىرىڭلاردىن تىرىلىپ چىقىسىلەر، دەپ ۋەدە قىلىۋاتامدۇ؟ بۇ ئەقىلگە سىغامدۇ؟

ئۆلۈپ، توپىغا ئايلىنىپ، سۆڭەكلىرىڭلار چىرىپ كەتكەندىن كېيىن قەبرىلىرىڭلاردىن تىرىلىپ چىقىدىغانلىقىڭلاردىن ئىبارەت سىلەر ۋەدە قىلىنىۋاتقان بۇ ئىش ئەمەلىيەتتىن تولىمۇ يىراقتۇر.

ھاياتلىق پەقەت مۇشۇ دۇنيادىكى ھاياتلىقتۇر، ئاخىرەت ھاياتى دەيدىغان نەرسە يوق. بىزدىن تىرىكلەر ئۆلىدۇ، ئەمما تىرىلمەيدۇ. يەنە باشقىلار تۇغۇلۇپ، ياشايدۇ. بىز ئۆلگەندىن كېيىن قىيامەت كۈنى ھېساب ئۈچۈن چىقىرىلمايمىز.

ئۆزىنى سىلەرگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر دەۋالغان بۇ ئادەم پەقەت ئۆزىنىڭ بۇ دەۋاسىدا ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇغان ئادەمدۇر. بىز ئۇنىڭغا ئىشەنمەيمىز.

پەيغەمبەر ئېيتتى: پەرۋەردىگارىم! ئۇلارغا قارشى ماڭا ياردەم بەرگىن، ئۇلارنىڭ مېنى يالغانغا چىقارغانلىقى تۈپەيلىدىن مەن ئۈچۈن ئۇلاردىن ئىنتىقام ئېلىپ بەرگىن، دېدى.

ئاللاھ ئۇنىڭغا جاۋابەن: ئۇزۇنغا قالماي سەن ئېلىپ كەلگەن دىننى ئىنكار قىلغان بۇ ئىنكارچىلار ئۆزلىرىنىڭ قىلمىشىغا پۇشايمان قىلىپ نادامەت چېكىدۇ.

ئۇلار تەرسالىقى تۈپەيلىدىن ئازابقا تېگىشلىك بولغاچقا ئۇلارغا قاتتىق ئاۋاز يۈزلەندى، ئاندىن ئۇلارنى سەل ئۈستىدە لەيلەپ قالغان كۆپۈكتەك لەش قىلىۋەتتىم. زالىم قەۋم ھالاك بولسۇن.

ئۇلارنى ھالاك قىلغاندىن كېيىن لۇتنىڭ قەۋمى، شۇئەيبنىڭ قەۋمى ۋە يۇنۇسنىڭ قەۋمىگە ئوخشاش باشقا قەۋملەرنى پەيدا قىلدۇق.

پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان ئۈممەتلەردىن ھەر قاندىغىنىڭ ھالاك قىلىنىشى ئۈچۈن بېكىتىلگەن ۋاقىت قانداق بولۇشىدىن قەتئىينەزەر ئىلگىرى سۈرۈلمەيدۇ ھەم كېچىكتۈرۈلمەيدۇ.

ئاندىن بىز ئارقىمۇ-ئارقا پەيغەمبەرلىرىمىزنى ئەۋەتتۇق، ئاشۇ ئۈممەتلەردىن ھەر قانداق بىرىگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر كەلسە، ئۇلار ئۇنى ئىنكار قىلىشتى. شۇنىڭ بىلەن بىز ئۇلارنى كەينى - كەينىدىن ھالاك قىلدۇق. نىھايەت ئۇلارنىڭ پەقەت كىشىلەر ئارىسىدا تارقىلىپ يۈرگەن ھېكايىلىرىلا قالدى. پەيغەمبەرلىرى پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتكە ئىشەنمىگەن قەۋم ھالاك بولسۇن!

ئاندىن بىز مۇسا ۋە ئۇنىڭ قېرىندىشى ھارۇننى توققۇز تۈرلۈك مۆجىزىمىز بىلەن (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق، بۇ مۆجىزىلەر: ھاسا، نۇرلۇق قول، چېكەتكە، پىت، پاقا، قان، توپان، قەھەتچىلىك ۋە مىۋېلەرنىڭ كېمىيىپ كېتىشى قاتارلىقلاردۇر). يەنە بىز روشەن دەلىل - پاكىتلارنىمۇ بەردۇق.

بىز بۇ ئىككىسىنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ مۆتىۋەرلىرىگە پەيغەمبەر (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق. ئاندىن ئۇلار تەكەببۇرلۇق قىلىپ، ئۇ ئىككىسىگە ئىمان ئېيتقىلى ئۇنىمىدى. ئۇلار ئەزەلدىن باشقىلارغا زورلۇق - زومبۇلۇق بىلەن چوڭچىلىق قىلىدىغان كىشىلەر ئىدى.

ئۇلار: بىز ئۆزىمىزگە ئوخشاش، بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقى بولمىغان ئىككى ئىنسانغا ئىمان ئېيتامدۇق؟ ھالبۇكى ئۇلارنىڭ قەۋمى (ئىسرائىل ئەۋلادلىرى) بىزگە ئىتائەتمەن، خار كىشىلەر تۇرسا، دېيىشتى.

ئۇلار مۇسا بىلەن ھارۇننىڭ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدىن ئېلىپ كەلگەن مۆجىزىسىنى ئىنكار قىلغانلىقى ئۈچۈن دېڭىزدا غەرق بولۇپ ھالاك بولدى.

ھەقىقەتەن بىز مۇساغا قەۋمىنىڭ توغرا يولنى تېپىپ، شۇ بويىچە ئەمەل قىلىشىنى ئۈمىد قىلىپ تەۋراتنى بەردۇق.

بىز مەريەم ئوغلى ئىيسانى ۋە ئۇنىڭ ئانىسى مەريەمنى قۇدرىتىمىزنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان ئالامەت قىلدۇقكى، مەريەم ئىيساغا دادىسىز ھامىلدار بولدى. بىز ئانا - بالا ئىككىسىنى زېمىندىن ماكانلىشىشقا ئەپلىك تۈپتۈز، داۋاملىق يېڭى سۇ ئېقىپ تۇرىدىغان، ئېگىز بىر جايغا ئورۇنلاشتۇردۇق.

ئەي پەيغەمبەرلەر! مەن سىلەرگە ھالال قىلىپ بەرگەن نەرسىلەردىن كۆڭلۈڭلار تارتقاننى يەڭلار، شەرىئەتكە مۇۋاپىق ياخشى ئەمەللەرنى قىلىڭلار. مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ قىلغان ئەمەللىرىڭلارنى بىلىپ تۇرىمەن، ماڭا سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەرلەر! سىلەرنىڭ دىنىڭلار ھەقىقەتەن بىر دىن، يەنى ئىسلام دىنىدۇر، مەن سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلاردۇرمەن، سىلەرنىڭ مەندىن باشقا پەرۋەردىگارىڭلار يوق. ئۇنداق بولغانىكەن، مېنىڭ بۇيرۇقلىرىمنى بەجا كەلتۈرۈش ھەمدە چەكلىمىلىرىمدىن يېنىش ئارقىلىق ماڭا تەقۋادار بولۇڭلار.

پەيغەمبەرلەرنىڭ ئەگەشكۈچىلىرى ئۇلاردىن كېيىن دىندا پىرقە ۋە گۇرۇھلارغا بۆلۈنۈپ كەتتى. ھەر بىر پىرقە ئۆزى ئېتىقاد قىلغان دىننىڭ ئاللاھ رازى بولىدىغان دىن ئىكەنلىكىگە ئىشەنگىنىدىن خۇشاللىنىپ، باشقىغا قىلچە پەرۋا قىلمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنى ئازاب كەلگەنگە قەدەر نادانلىق ھەم تېڭىرقاش ئىچىدە تەرك ئەتكىن.

ئۆزلىرىنىڭ دىنى بىلەن خۇشاللىنىدىغان ئاشۇ گۇرۇھلار بىز ئۇلارغا ھاياتىي دۇنيادا بەرگەن مال - ۋاران ۋە بالا - چاقىلارنى ئۆزلىرى لايىق بولغان نەخ ياخشىلىق دەپ ئويلامدۇ؟ ئەمەلىيەت ئۇلار ئويلىغاندەك ئەمەس. بىز ئۇلارغا ئۇ نەرسىلەرنى پەقەتلا مۆھلەت ۋە بىخۇتلاشتۇرۇش ئۈچۈن بەردۇق، لېكىن ئۇلار بۇنى ھېس قىلمايدۇ.

ئۆزلىرىنىڭ دىنى بىلەن خۇشاللىنىدىغان ئاشۇ گۇرۇھلار بىز ئۇلارغا ھاياتىي دۇنيادا بەرگەن مال - ۋاران ۋە بالا - چاقىلارنى ئۆزلىرى لايىق بولغان نەخ ياخشىلىق دەپ ئويلامدۇ؟ ئەمەلىيەت ئۇلار ئويلىغاندەك ئەمەس. بىز ئۇلارغا ئۇ نەرسىلەرنى پەقەتلا مۆھلەت ۋە بىخۇتلاشتۇرۇش ئۈچۈن بەردۇق، لېكىن ئۇلار بۇنى ھېس قىلمايدۇ.

شەكسىزكى ئۆزلىرىنىڭ ئىمانى ۋە ئېھسانى بىلەن پەرۋەردىگارىدىغان قورقىدىغانلار،

پەرۋەردىگارىنىڭ كىتابىنىڭ ئايەتلىرىگە ئىشىنىدىغانلار،

پەرۋەردىگارىنى يەككە - يېگانە دەپ ئېتىقاد قىلىپ، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەيدىغانلار،

ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشقا تىرىشىدىغان، قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا قايتقان ۋاقتىدا ئۆزىنىڭ (ياخشى يوللارغا) سەرپ قىلغان سەدىقىلىرىنى ۋە ياخشى ئەمەللىرىنى قوبۇل قىلماسلىقتىن ئەنسىرەپ تۇرۇپ سالىھ ئەمەللىرى بىلەن ئۇنىڭغا يېقىنلىشىشنىڭ كويىدا بولىدىغانلار،

مۇشۇنداق كاتتا سۈپەتلەرگە ئىگە بولغان كىشىلەر سالىھ ئەمەللەرنى ئالدىراپ قىلىدىغانلار بولۇپ، ئۇلار بۇنداق ئەمەللەرگە بەسلىشىدۇ ۋە مۇشۇ سەۋەبتىن ئۇلار باشقىلارنى ئېشىپ چۈشكەن كىشىلەردۇر.

بىز ھېچكىمنى كۈچى يەتمەيدىغان ئىشقا بۇيرۇمايمىز. بىزنىڭ دەرگاھىمىزدا كىتاب (يەنى بەندىلەرنىڭ ئەمەللىرى خاتىرىلىنىدىغان نامە - ئەمال دەپتىرى) باردۇركى، بىز ئۇنىڭغا ھەر كىمنىڭ ئەمىلىنى پۈتۈپ قويدۇق. ئۇ كىتاب ھەقىقەتنى سۆزلەيدۇ، ئۇنىڭدا قىلچە شەك يوق. بەندىلەر ياخشىلىقلىرى كېمەيتىلىش ياكى يامانلىقلىرى كۆپەيتىلىش ئارقىلىق ئۇۋالچىلىققا ئۇچرىمايدۇ.

بۇلارنىڭ ئەكسىچە كاپىرلارنىڭ دىللىرى ھەقنى سۆزلەيدىغان بۇ كىتابتىن ھەمدە ئۆزلىرىگە نازىل قىلىنغان كىتابتىن غەپلەتتىدۇر. ئۇلارنىڭ ھازىرقى كۇپۇرلۇقلىرىدىن باشقا يەنە قىلىدىغان نۇرغۇن يامان ئەمەللىرىمۇ بار.

ناۋادا بىز ئۇلارنىڭ دۆلەتمەنلىرىنى قىيامەت كۈنىدىكى ئازاب بىلەن جازالىساق، ئۇلار بىردىنلا داد - پەرياد قىلىشىپ يالۋۇرۇشقا باشلايدۇ.

ئۇلارغا ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىدسىزلەندۈرۈلۈپ دېيىلىدۇكى: ۋارقىراشماڭلار، بۈگۈن سىلەر ياردەمگە ئېرىشەلمەيسىلەر، چۈنكى سىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغداپ قالىدىغان ھېچبىر ياردەمچى بولمايدۇ.

دۇنيادىكى ۋاقىتتا ئاللاھنىڭ كىتابىنىڭ ئايەتلىرى سىلەرگە ئوقۇپ بېرىلەتتى، لېكىن سىلەر ئۇنى ئاڭلىغىنىڭلاردا ياقتۇرمىغىنىڭلاردىن كەينىڭلارغا قاچاتتىڭلار.

سىلەر ئۆزۈڭلارنى ھەرەم ئەھلىدىن دەۋالغىنىڭلار ئۈچۈن باشقىلارغا چوڭچىلىق قىلىپ شۇنداق قىلىۋاتىسىلەر، ئەمەلىيەتتە سىلەر ھەرەم ئەھلى بولۇشقا لايىق ئەمەس. چۈنكى ئۇنىڭ ئەھلى تەقۋادارلاردۇر. سىلەر كەبىنىڭ ئەتراپىدا ئولتۇرۇپ ناچار سۆزلەرنى قىلىسىلەر، ھەرەمنى ئۆز لايىقىدا ئۇلۇغلىمايسىلەر.

بۇ مۇشرىكلار ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمگە ئىمان ئېيتىش ۋە ئۇنىڭدىكى ئەھكاملارغا ئەمەل قىلىش ئۈچۈن ئويلىنىپ باقمامدۇ ياكى ئۇلارغا ئىلگىرىكى ئەجداتلىرىغا كەلمىگەن خەۋەر كەلدىمۇ؟ ئاندىن ئۇلار قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇنى ئىنكار قىلسۇن؟

ياكى ئۇلار ئاللاھ تائالا ئۆزلىرىگە (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتكەن مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى تونۇماي قېلىپ، ئىنكار قىلىۋاتامدۇ؟ ئۇلار ئۇنى ھەم ئۇنىڭ راستچىل ۋە ئامانەتچان ئىكەنلىكىنى بىلەتتىغۇ؟

بەلكى ئۇلار: مۇھەممەد بىر ساراڭ، دېيىشىپ ئۇنى يالغانغا چىقىرىشتى. ئەسلىدە مۇھەممەد ئۇلارغا ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن كەلگەنلىكىدە قىلچە شەك بولمىغان ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى. ئۇلارنىڭ كۆپ سانلىقى ھەقىقەتنى يامان كۆرىدىغان، ھەسەتخورلۇقىدىن ۋە ئۆزلىرىنىڭ سەپسەتىلىرىگە بولغان مۇتەئەسسىپلىكىدىن ئۇنى ئۆچ كۆرىدىغانلاردۇر.

ئەگەر ئاللاھ ئىشلارنى ئۇلارنىڭ خاھىشى بويىچە ئىجرا قىلىپ، شۇ بويىچە پىلانلىغان بولسا ئىدى، ئۇلارنىڭ ئىشلارنىڭ ئاقىۋىتىنى ۋە توغرا - خاتانى پىلانلاشنى بىلمەسلىكىدىن ئەلۋەتتە ئاسمان - زېمىننىڭ ( تەرتىپى) بۇزۇلۇپ كەتكەن بولاتتى.

ئەي پەيغەمبەر! سەن بۇلارغا ئېلىپ كەلگەن نەرسەڭ ئۈچۈن ئۇلاردىن ھەق تەلەپ قىلىپ، شۇ سەۋەبتىن ئۇلار چاقىرىقنى رەت قىلدىمۇ؟ سەندىن بۇنداق بىر ئىش يۈز بەرگىنى يوق. چۈنكى پەرۋەردىگارىڭنىڭ ساڭا بېرىدىغان مۇكاپاتى ۋە ئەجرى بۇلارنىڭ ۋە باشقىلارنىڭ مۇكاپاتىدىن كۆپ ياخشىدۇر. ئاللاھ ئەڭ ياخشى رىزىق بەرگۈچىدۇر.

ئەي پەيغەمبەر! سەن ھەقىقەتەن بۇلارنى ۋە باشقىلارنى ھېچ قانداق ئەگرىلىك بولمىغان ئىسلامدىن ئىبارەت تۈپتۈز يولغا چاقىرىسەن.

شەكسىزكى ئاخىرەتكە ۋە ئۇ يەردىكى ئازاب ۋە ساۋابقا ئىشەنمەيدىغانلار ئىسلام يولىدىن چەتنەپ، دوزاخقا ئېلىپ بارىدىغان ئەگرى - بۈگرى يولغا ئېغىپ كەتكۈچىلەردۇر.

ئەگەر ئۇلارغا رەھىم قىلىپ، بېشىغا كەلگەن قەھەتچىلىك ۋە ئاچارچىلىق قاتارلىق كۈلپەتلەرنى كۆتۈرۈۋەتسەك، ئۇلار چوقۇم ئىككىلىنىپ، ئالدى - كەينىگە دەسسىگىنىچە ھەقتىن يىراق ئازغۇنلۇقىدا تېخىمۇ ئەزۋەيلەيدۇ.

ئۇلارنى بىز ھەقىقەتەن تۈرلۈك مۇسىبەتلەر بىلەن سىنىدۇق، ئاندىن ئۇلار پەرۋەردىگارىغا يېلىنىپ، باش ئەگىمىدى، بېشىغا مۇسىبەتلەر كەلگەندە كۆتۈرۈلۈپ كېتىشى ئۈچۈن ئەيمەنگەن ھالدا دۇئامۇ قىلمىدى.

ئۇلارغا قاتتىق ئازابنىڭ ئىشىكىنى ئېچىۋەتكەن ۋاقتىمىزدا ئۇلار بىردىنلا بارلىق قۇتۇلۇش ۋە ياخشىلىقتىن ئۈمىدسىزلىنىپ كېتىدۇ.

ئەي ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغۇچىلار! ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ ئاڭلىشىڭلار ئۈچۈن قۇلاق، كۆرۈشۈڭلار ئۈچۈن كۆز، چۈشىنىشىڭلار ئۈچۈن قەلبلەرنى ياراتتى. شۇنداق تۇرۇغلۇق سىلەر بۇ نېئمەتلەرگە تولىمۇ ئاز شۈكۈر ئېيتىۋاتىسىلەر.

ئەي ئىنسانلار! ئاللاھ سىلەرنى زېمىندا (نەسىللەندۈرۈش يولى بىلەن) ياراتتى، قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا ئۈچۈن يالغۇز ئاللاھنىڭ دەرگاھىغىلا توپلىنىسىلەر.

پەقەت ئاللاھ تائالالا تىرىلدۈرىدۇ، ئۇنىڭدىن باشقا تىرگۈزگۈچى يوق، پەقەت ئاللاھلا جان ئالىدۇ، ئۇنىڭدىن باشقا جان ئالغۇچى يوق. كېچە - كۈندۈزنىڭ قاراڭغۇ - يورۇقلۇقتا ۋە ئۇزۇن - قىسقىلىقتا خىلمۇخىل بولۇشىنى پەقەت ئاللاھ تائالا بېكىتىدۇ. ئۇنىڭ قۇدرىتى ھەم يارىتىش ۋە پىلانلاشتا يېگانىلىكى ھەققىدە ئويلىنىپ باقمامسىلەر!؟

ئۇلار كۇپرىدا ئىلگىرىكى ئاتا - بوۋىلىرى ۋە ئەجداتلىرى نېمە دېگەن بولسا شۇنى ئەزۋەيلەشتى.

ئۇلار (ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى) يىراق ساناپ ۋە ئىنكار قىلىپ: بىز ئۆلۈپ، توپىغا ئايلىنىپ، سۆڭەكلىرىمىز چىرىپ كەتسەكمۇ ھېساب بېرىش ئۈچۈن قايتىدىن تىرىلدۈرۈلەمدۇق؟ دېيىشتى.

ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشتىن ئىبارەت بۇ ۋەدە بۇندىن بۇرۇن بىزنىڭ ئاتا - بوۋىلىرىمىزغىمۇ ۋەدە قىلىنغان ئىدى، ئەمما بىز بۇ ۋەدىنىڭ ئىشقا ئاشقانلىقىنى كۆرۈپ باقمىدۇق. بۇ پەقەت ئىلگىرىكىلەرنىڭ يالغان - ياۋىداقلىرىدۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغۇچى بۇ كاپىرلارغا: بۇ زېمىن ۋە زېمىندىكى مەخلۇقاتلارنىڭ ھەممىسى كىمنىڭ؟ ئەگەر بىلسەڭلار دەپ بېقىڭلار، دېگىن.

ئۇلار چوقۇم: زېمىن ۋە زېمىندىكى بارلىق نەرسىلەر ئاللاھنىڭ، دەيدۇ. سەن ئۇلارغا: زېمىن ۋە زېمىندىكى نەرسىلەر ئىلكىدە بولغان زاتنىڭ سىلەرنى ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلدۈرۈشكە قادىر ئىكەنلىكىنى چۈشەنمەمسىلەر؟ دېگىن.

ئۇلارغا: يەتتە ئاسماننىڭ ۋە ھەممىدىن كاتتا بولغان ئۇلۇغ ئەرشنىڭ پەرۋەردىگارى كىم؟ دېگىن.

ئۇلار چوقۇم: يەتتە ئاسمان ۋە بۈيۈك ئەرشنىڭ پادىشاھلىقى ئاللاھقا خاستۇر، دەيدۇ. ئاندىن ئۇلارغا: ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئامان بولۇش ئۈچۈن ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلمامسىلەر؟ دېگىن.

ئۇلارغا: ھەممە نەرسىنىڭ پادىشاھلىقى كىمنىڭ قولىدا؟ ھېچ نەرسە ئىگىدارچىلىقىنىڭ سىرتىدا قالمايدىغان، بەندىلىرىدىن خالىغان كىشىنى خاپىلىقتىن قۇتۇلدۇرىدىغان، ئۇ خاپىلىق يەتكۈزمەكچى بولغان كىشىنى قوغداپ، ئۇنىڭدىن ئازابنى قايتۇرالايدىغان ھېچكىم بولمىغان زات كىم؟ ئەگەر بىلسەڭلار دەپ بېقىڭلار، دېگىن.

ئۇلار چوقۇم: ھەممە نەرسە قولىدا بولغان زات ئاللاھ، دەيدۇ. ئۇلارغا: ئەقلىڭلار نەگە كەتتى؟ بۇلارنى ئېتىراپ قىلىپ تۇرۇپ نېمىشقا ئاللاھتىن باشقىغا چوقۇنىسىلەر؟ دېگىن.

ئەمەلىيەت ئۇلار دەۋا قىلغاندەك ئەمەس، بەلكى بىز ھېچ قانداق شەك بولمىغان ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلدۇق. شەكسىزكى ئۇلار ئاللاھنىڭ شېرىكى ۋە بالىسى بارلىقىنى دەۋا قىلىشىدا ئەلۋەتتە يالغانچىلاردۇر. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ دېگەنلىرىدىن تولىمۇ ئۈستۈن ۋە ئۇلۇغدۇر.

كاپىرلار بىلجىرلىغاندەك ئاللاھنىڭ بالىسى يوق، ئۇنىڭ بىلەن باشقا ھەقىقىي مەبۇدمۇ يوق. مۇبادا ئاللاھ بىلەن باشقا بىر ھەقىقىي مەبۇد بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە ھەر بىر مەبۇد ئۆزى ياراتقان مەخلۇقاتلىرىنى ئىگىلەيتتى ھەمدە بىر - بىرىنى يېڭىۋالاتتى - دە، كائىناتنىڭ تەرتىپى بۇزۇلۇپ كېتەتتى. ئەمەلىيەتتە بۇنىڭدىن ھېچنەرسە يۈز بەرگىنى يوق. دېمەك بۇ، ھەقىقىي مەبۇدنىڭ پەقەت يەككە - يېگانە ئاللاھ ئىكەنلىكىنى ئۇقتۇرۇپ بەردى. ئۇ مۇشرىكلار سۈپەتلىگەن بالىسى ۋە شېرىكى بولۇش دېگەندەك نالايىق سۈپەتلەردىن پاك ۋە مۇقەددەستۇر.

ئاللاھ مەخلۇقاتلىرىدىن كۆز بىلەن كۆرگىلى بولمايدىغان ۋە كۆرگىلى بولىدىغان، شۇنداقلا سەزگۈ ئەزالار ئارقىلىق بىلگىلى بولىدىغان ھەممە نەرسىنى بىلگۈچىدۇر، ئۇنىڭغا بۇلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئاللاھ تائالا شېرىكى بولۇشتىن تولىمۇ بۈيۈكتۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، پەرۋەردىگارىم! ئەگەر ماڭا بۇ مۇشرىكلارغا ۋەدە قىلغان ئازابنى كۆرسىتىدىغان بولساڭ،

ئەي رەببىم! ناۋادا سەن ئۇلارنى ئازابلاپ، مەن بۇنىڭغا شاھىت بوپقالسام، مېنى ئۇلارنىڭ قاتارىدا قىلمىغىنكى، ئۇلارغا كەلگەن ئازاب ماڭىمۇ كەپقالمىسۇن.

بىز ئۇلارغا ۋەدە قىلغان ئازابنى ساڭا كۆرسىتىشكە ئەلۋەتتە قادىرمىز، نە بۇنىڭدىن، نە باشقا ھېچبىر ئىشتىن ئاجىز كەلمەيمىز.

ئەي پەيغەمبەر! ساڭا يامانلىق قىلغانلارنى كەچۈرۈۋېتىش ئارقىلىق يامانلىققا ياخشىلىق بىلەن جاۋاب قايتۇرغىن، ئۇلارنىڭ ئەزىيىتىگە سەۋر قىلغىن. بىز مۇشرىكلار سۈپەتلىگەن شېرىك ۋە يالغانچىلىقنى ھەمدە سېنى سېھىرگەر، ساراڭ دېگەنگە ئوخشاش نالايىق سۆزلەر بىلەن قارىلىغانلىقىنى ئوبدان بىلىمىز.

ئېيتقىنكى، پەرۋەردىگارىم! ساڭا سېغىنىپ شەيتانلارنىڭ ئازدۇرۇشى ۋە ۋەسۋەسىلىرىدىن پاناھ تىلەيمەن.

پەرۋەردىگارىم! ساڭا سېغىنىپ شەيتانلارنىڭ مېنىڭ ئىشلىرىمدىن ھەر قاندىقىدا ماڭا ھەمراھ بولۇۋېلىشىدىن پاناھ تىلەيمەن.

ناۋادا بۇ مۇشرىكلارنىڭ بىرىگە ئۆلۈم كېلىپ، ئۆلۈمنىڭ ئالامەتلىرىنى كۆرسە ئۆتۈپ كەتكەن ئۆمرىگە ھەم ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىگە سەل قارىغانلىقىغا پۇشايمان قىلىپ: پەرۋەردىگارىم! مېنى دۇنياغا قايتۇرغىن.

مەن دۇنياغا قايتىپ قالسام ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشىم مۇمكىن، دەيدۇ. ئەمەلىيەت سەن تەلەپ قىلغاندەك ئەمەس. بۇ پەقەتلا قۇرۇق گەپ. مۇبادا ئۇ دۇنياغا قايتۇرۇلغان تەقدىردىمۇ ھەرگىز ۋەدىسىدە تۇرمايتتى. ئۆلۈپ كەتكەن بۇ كىشىلەر تاكى قايتا تىرىلىپ، ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا توپلانغانغا قەدەر دۇنيا بىلەن ئاخىرەت ئارىسىدىكى بىر توسۇقنىڭ ئىچىدە تۇرىدۇ، شۇڭا قولدىن كەتكەننى قايتۇرۇۋېلىپ، قىلغان يامانلىقلىرىنى تۈزۈۋېلىش ئۈچۈن ئۇ توسۇقتىن دۇنياغا قايتالمايدۇ.

سۈر چېلىشقا مۇئەككەل قىلىنغان پەرىشتە قىيامەتنىڭ بولغانلىقىنى ئېلان قىلىپ ئىككىنچى قېتىملىق سۈرنى چالغان چاغدا ئۇلار ئاخىرەتنىڭ قورقۇنچلۇق ئەھۋاللىرى بىلەن قېلىپ، ئۆزئارا نەسەبلىرى بىلەن پەخىر قىلىشىدىغان ئىش بولمايدۇ، ئۆز ھالى بىلەن ئاۋارە بولۇپ بىر - بىرىنىڭ ئەھۋالىنىمۇ سورىشالمايدۇ.

ياخشىلىق تارازىسى ئېغىر كېلىپ ياخشىلىقى يامانلىقىنى بېسىپ چۈشكەنلەر بەختكە ئېرىشكۈچىلەر بولۇپ، ئۇلار كۆزلىگەن مەقسەتلىرىگە يېتىدۇ، ئەنسىرىگەن ئىشتىن يىراق قىلىنىدۇ.

تارازىسى يەڭگىل كېلىپ يامانلىقى ياخشىلىقىنى بېسىپ چۈشكەنلەرگە كەلسەك، بۇلار ئۆزلىرىگە زىيانلىق ئىشلارنى قىلىپ، ئىمان ئېيتىش ۋە سالىھ ئەمەللەرنى قىلىشتىن ئىبارەت پايدىلىق ئىشلارنى قىلماسلىق بىلەن ئۆزلىرىنى نابۇت قىلىۋەتكەن كىشىلەردۇر. ئۇلار جەھەننەمنىڭ ئوتىغا كىرىپ، شۇ جايدا مەڭگۈ قالىدۇ، قەتئىي چىقالمايدۇ.

ئۇلارنىڭ يۈزلىرىنى ئوت كۆيدۈرىدۇ، چىرايلىرى قاتتىق تۈرۈلگەنلىكتىن ئۈستۈن كالپۇكى قورۇلۇپ، ئاستىن كالپۇكى ساڭگىلاپ، چىشلىرى چىقىپ بەتبەشىرە بوپكېتىدۇ.

ئۇلارنى ئەيىبلەپ دېيىلىدۇكى، سىلەرگە دۇنيادىكى ۋاقتىڭلاردا قۇرئاننىڭ ئايەتلىرى ئوقۇپ بېرىلسە، سىلەر ئۇنى ئىنكار قىلمىغانمىدىڭلار؟

ئۇلار ئېيتىدۇ: پەرۋەردىگارىمىز! سېنىڭ ئەزەلىي ئىلمىڭدە بىزنىڭ بەدبەخت بولۇشىمىز پۈتۈلۈپ كەتكەن بولغاچقا بىز ھەقتىن ئازغۇچىلاردىن بولدۇق.

ئەي رەببىمىز! بىزنى دوزاختىن چىقارغىن، ئەگەر بىز يەنە ئىلگىرىكى كۇپۇرلۇق ۋە ئازغۇلۇققا قايتىپ قالساق، ھەقىقەتەن ئۆزىمىزگە زالىم قىلغۇچىلاردىن بولىمىز - دە، ئۇ چاغدا ھېچقانداق باھانىمىز قالمايدۇ.

ئاللاھ تائالا ئېيتىدۇ: دوزاختا خارلىنىپ، ئازابلانغان ھالدا قېلىڭلار، ئازابنىڭ يەڭگىللىشى توغرىسىدا ماڭا ئېغىز ئاچماڭلار.

ھەقىقەتەن بەندىلىرىمدىن ماڭا ئىمان ئېيتقان بىر تۈركۈم كىشىلەر: پەرۋەردىگارىمىز! بىز ساڭا ئىمان ئېيتتۇق، بىزنىڭ گۇناھلىرىمىزنى مەغپىرەت قىلغىن، بىزگە رەھمىتىڭ بىلەن مەرھەمەت قىلغىن، سەن ئەڭ رەھىم قىلغۇچىسەن، دەيتتى.

سىلەر بولساڭلار پەرۋەردىگارىغا دۇئا قىلغان مۇئمىنلەرنى مەسخىرە قىلىش ئوبيېكتى قىلىۋېلىپ، ئۇلارنى مەسخىرە قىلاتتىڭلار، مازاق قىلاتتىڭلار. نەتىجىدە ئۇلارنى مەسخىرە قىلىش سىلەرگە ئاللاھنى ئۇنتۇلدۇردى، سىلەر داۋاملىق ئۇلارنى مەسخىرە قىلىپ، كۈلەتتىڭلار.

بۇ مۇئمىنلەر ئاللاھنىڭ تائىتىگە ۋە سىلەردىن ئۇچرىغان ئەزىيەتلەرگە سەۋرچان بولغانلىقى ئۈچۈن مەن ئۇلارنى قىيامەت كۈنى چوقۇم جەننەت بىلەن مۇكاپاتلايمەن.

ئاللاھ ئۇلارغا: زېمىندا قانچە يىل تۇردۇڭلار؟ قانچىلىك ۋاقىتنى بىھۇدە ئۆتكۈزۈۋەتتىڭلار؟ دەيدۇ.

ئاندىن ئۇلار جاۋابەن: بىز دۇنيادا بىر كۈن ياكى بىر كۈندىنمۇ ئاز تۇردۇق. ئاي، كۈنلەرنى ھېسابلىغۇچى پەرىشتىلەردىن سوراپ باققىن، دەيدۇ.

ئاللاھ ئۇلارغا: سىلەر دۇنيادا ئازغىنە تۇردۇڭلار، ئەگەر سىلەر دۇنيادا قانچىلىك تۇرغىنىڭلارنى بىلگەن بولساڭلار، ئاللاھنىڭ ئىتائىتىگە سەۋر قىلىشىڭلار تېخىمۇ ئاسان بولاتتى، دەيدۇ.

ئەي ئىنسانلار! سىلەر بىزنى ئۆزۈڭلارنى بىكارغا، ھېكمەتسىز ياراتتى، شۇڭا بىز خۇددى چارىپايلاردەك جازا - مۇكاپاتقا تارتىلمايمىز، شۇنداقلا قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتۇرۇلمايمىز، دەپ ئويلامسىلەر؟

مەخلۇقاتلىرىنى ئۆزى خالىغىنىچە باشقۇرغۇچى، ھەممىنىڭ پادىشاھى بولغان ئاللاھ ھەقتۇر، ۋەدىسىمۇ ھەقتۇر، سۆزىمۇ ھەقتۇر، ئۇنىڭدىن باشقا ھەقىقىي مەبۇد يوق. ئۇ مەخلۇقاتلارنىڭ ئەڭ كاتتىسى بولغان بۈيۈك ئەرشنىڭ ئىگىسىدۇر. ئەڭ كاتتا مەخلۇقنىڭ رەببى بولغان زات ئەلۋەتتە پۈتۈن مەخلۇقاتلارنىڭ رەببىدۇر.

كىمكى ئاللاھقا قوشۇپ قۇلچىلىق قىلىشقا لايىق ئىكەنلىكىگە ھېچقانداق دەلىل - پاكىت بولمىغان (ئاللاھتىن باشقا بارلىق مەبۇدلار مۇشۇنداق) باشقا بىر مەبۇدقا چوقۇنىدىكەن، ئۇ قىلغان يامان ئەمىلىنىڭ جازاسىنى پەرۋەردىگارىنىڭ دەرگاھىدا تارتىدۇ. ئاللاھ ئۇنى ئازابلاش ئارقىلىق جازالايدۇ. شەكسىزكى كاپىرلار كۆزلىگەن مەقسەتلىرىگە يېتەلمەيدۇ، ئەنسىرىگەن ئاقىۋەتتىن قۇتۇلۇپمۇ قالالمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر: رەببىم! گۇناھلىرىمنى مەغپىرەت قىلغىن، ماڭا ئۆز رەھمىتىڭ بىلەن مەرھەمەت قىلغىن، سەن گۇناھكارغىمۇ رەھىم قىلىپ، تەۋبىسىنى قوبۇل قىلغۇچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسىسەن، دېگىن.

بۇ سۈرىنى بىز نازىل قىلىپ، ئۇنىڭدىكى ئەھكاملارغا ئەمەل قىلىشنى ۋاجىب قىلدۇق، شۇنداقلا سىلەرنىڭ بۇ سۈرىدىكى ئەھكاملارنى ئېسىڭلاردا تۇتۇپ، ئەمەل قىلىشىڭلار ئۈچۈن بۇ سۈرىدە روشەن ئايەتلەرنى نازىل قىلدۇق.

زىنا قىلغۇچى ئايال بىلەن زىنا قىلغۇچى ئەردىن ھەربىرىنى يۈز دەررىدىن ئۇرۇڭلار، ئەگەر سىلەر ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىمان ئېيتىدىغان بولساڭلار، سىلەردە ئۇلارغا جازا بەرمەيدىغان ياكى جازانى يەڭگىللىتىدىغان دەرىجىدە شەپقەت ۋە ئىچ ئاغرىتىش بولمىسۇن. ئۇلارغا جازا بېرىلگەندە ئۇلارنى سازايى قىلىپ، باشقىلارغا ئىبرەت قىلىش ئۈچۈن مۇئمىنلەردىن بىر توپ كىشى ھازىر بولسۇن.

زىنا ئىنتايىن قەبىھ قىلمىش بولغاچقا، ئاللاھ تائالا زىناغا ئادەتلىنىپ قالغان كىشىنىڭ پەقەت ئۆزىگە ئوخشاش پاھىشە خوتۇن بىلەن ياكى نىكاھىغا ئېلىش دۇرۇس بولمىسىمۇ زىنادىن قاچمايدىغان مۇشرىك ئايال بىلەن توي قىلىشقىلا رايى بارىدىغانلىقىنى، شۇنىڭدەك زىناغا ئادەتلىنىپ قالغان ئايالنىڭمۇ پەقەت ئۆزىگە ئوخشاش زىناخور ئەر بىلەن ياكى نىكاھلىنىشى ھارام بولسىمۇ يەنىلا زىنادىن قاچمايدىغان مۇشرىك ئەر بىلەن توي قىلىشقىلا قىزىقىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى. پاھىشە ئايالنى ئېلىش ۋە زىناخور ئەرگە تېگىش مۇئمىنلەرگە ھارام قىلىندى.

ئەي ھوقۇقدارلار! ئىپپەتلىك ئاياللارنى (ۋە شۇ ئاياللارغا ئوخشاش ئىپپەتلىك ئەرلەرنى) زىنايى - پاھىشە بىلەن قارىلايدىغان، ئاندىن ئۆزلىرىنىڭ بوھتانلىرىغا تۆت گۇۋاھچىنى كەلتۈرەلمەيدىغانلارنى سەكسەن دەررە ئۇرۇڭلار، (ئۇنىڭدىن كېيىن) ئۇلارنىڭ گۇۋاھلىقىنى قەتئىي قوبۇل قىلماڭلار. ئىپپەتلىك ئەر ۋە ئاياللارغا تۆھمەت قىلىدىغان بۇنداق ئادەملەر ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققۇچىلاردۇر.

لېكىن مۇشۇنداق قىلمىشلارنى سادىر قىلغاندىن كېيىن ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ، ئەمەللىرىنى تۈزەتكەنلەر بۇنىڭ سىرتىدا بولۇپ، ئاللاھ ئۇلارنىڭ تەۋبىسىنى ۋە گۇۋاھلىقىنى قوبۇل قىلىدۇ. شەكسىزكى ئاللاھ بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارغا مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا رەھىمدىلدۇر.

خوتۇنلىرىنى زىنا قىلدى دەپ قارىلايدىغان ۋە بۇنىڭغا ئۆزلىرىدىن باشقا گۇۋاھچىلىرى بولمىغان كىشىلەر دېگەن سۆزلىرىنىڭ توغرىلىقىغا گۇۋاھلىق بەرسۇن. ئۇلاردىن ھەر بىرى خوتۇنى ھەققىدە زىنا قىلدى دېگەن گېپىنىڭ راستلىقىغا تۆت قېتىم ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلسۇن.

ئاندىن بەشىنچى قېتىملىق گۇۋاھلىقىدا، ئەگەر ئۇ ئايالىنى قارىلىغان سۆزىدە يالغانچى بوپقالسا ئۆزىگە ئاللاھنىڭ لەنىتى بولىدىغانلىقىنىمۇ قوشۇپ دۇئا قىلسۇن.

شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئايالغا زىنانىڭ جازاسى تېگىشلىك بولىدۇ. بۇ ئايالمۇ ئېرىنىڭ ئۆزىنى قارىلىغانلىقىدا يالغانچى ئىكەنلىكى ھەققىدە ئاللاھنىڭ نامى بىلەن تۆت قېتىم قەسەم قىلىپ، ئۆزىنى ئاقلىسا بولىدۇ.

ئاندىن بەشىنچى قېتىملىق گۇۋاھلىقىدا ئەگەر ئېرىنىڭ ئۆزى ھەققىدە دېگەنلىرى راست بولسا ئۆزىگە ئاللاھنىڭ لەنىتىنى قېتىپ دۇئا قىلسۇن.

ئەي ئىنسانلار! ئەگەر سىلەرگە ئاللاھنىڭ پەزلى ۋە مەرھەمىتى بولمىسا، ئاللاھ بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلغۇچى ھەمدە پىلانلىشى ۋە ھۆكۈم يولغا قويۇشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچى بولمىسا ئىدى، گۇناھىڭلارغا قارىتا سىلەرنى دەرھال جازالايتتى ۋە سىلەرنى بۇ تۈپەيلى رەسۋا قىلاتتى.

ئەي مۇئمىنلەر! شەكسىزكى سىلەرگە تەۋە بولغان بىر بۆلۈك كىشىلەر بوھتان قىلدى (يەنى مۇئمىنلەرنىڭ ئانىسى ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھاغا پاھىشە قىلدى، دەپ تۆھمەت قىلدى). بۇلارنىڭ بوھتانلىرىنى ئۆزۈڭلار ئۈچۈن يامانلىق دەپ ئويلىماڭلار، ئەكسىچە ئۇ سىلەر ساۋابقا ئېرىشىدىغان، ھەقىقىي مۇئمىنلەرنى ئىلغاپ چىقىدىغان، شۇنداقلا مۇئمىنلەرنىڭ ئانىسىنى پاكلايدىغان ئىش بولغاچقا سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر. ئائىشەگە پاھىشە بىلەن بوھتان چاپلاشقا قاتناشقان ھەر كىمگە بوھتان سۆزىنى قىلغانلىقى ئۈچۈن ئىشلىگەن گۇناھىنىڭ جازاسى بېرىلىدۇ. بوھتاننى دەسلەپتە باشلاش ئارقىلىق بۇ گۇناھنىڭ كۆپ قىسمىنى يۈدۈۋالغان ئادەمگە كاتتا ئازاب بار. بۇ يەردە كۆزدە تۇتۇلغىنى مۇناپىقلارنىڭ كاتتىبېشى ئابدۇللاھ ئىبنى ئۇبەي ئىبنى سەلۇلدۇر.

ئەر - ئايال مۇئمىنلەر بۇ بۈيۈك بوھتاننى ئاڭلىغاندا نېمىشقا مۇئمىن قېرىنداشلىرى تەرىپىدىن ئاشۇنداق بوھتان قىلىنغان كىشىنى پاك دەپ قاراپ: بۇ ئوپئوچۇق يالغاندۇر، دېمىدى؟

مۇئمىنلەرنىڭ ئانىسى ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھاغا بوھتان قىلغۇچىلار نېمىشقا ئۆزلىرىنىڭ بۈيۈك بوھتانىغا ئۇنىڭ توغرىلىقى ھەققىدە گۇۋاھلىق بېرىدىغان تۆت گۇۋاھچىنى كەلتۈرمىدى؟ ئەگەر ئۇلار بۇنىڭغا تۆت گۇۋاھچىنى كەلتۈرمىسە -ئەمەلىيەتتە ھەرگىزمۇ كەلتۈرەلمەيدۇ-، ئۇلار ئاللاھنىڭ نەزىرىدە يالغانچىلاردۇر.

ئەي مۇئمىنلەر! ئەگەر سىلەرگە ئاللاھ تائالانىڭ سىلەرنى ئالدىراپ جازالىماسلىق ھەمدە سىلەردىن تەۋبە قىلغانلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىشتىن ئىبارەت پەزلى - مەرھەمىتى بولمىسا ئىدى، سىلەرگە مۇئمىنلەرنىڭ ئانىسىغا قىلغان بوھتان ۋە يالغانلىرىڭلار تۈپەيلىدىن ئەلۋەتتە كاتتا ئازابقا دۇچار بولاتتىڭلار.

ئەينى چاغدا سىلەر ئۇ بوھتاننى بىر - بىرىڭلارغا سۆزلەپ بېرىپ، ئاساسسىز تۇرسىمۇ يەنە ئېغىزدىن - ئېغىزغا يۆتكىدىڭلار. ئەمەلىيەتتە سىلەرنىڭ ئۇ ھەقتە مەلۇماتىڭلار يوق ئىدى. سىلەر بۇ ئىشنى سەل چاغلاپ قالدىڭلار، ھالبۇكى ئۇ ئاللاھنىڭ نەزىرىدە چوڭ گۇناھتۇر. چۈنكى ئۇنىڭغا يالغان ۋە پاك كىشىگە تۆھمەت قىلىش بار.

سىلەر بۇ بوھتاننى ئاڭلىغان ۋاقتىڭلاردا نېمىشقا بۇنداق ناچار سۆزلەرنى قىلىش بىزگە ياراشمايدۇ. ئەي رەببىمىز! سەن پاكتۇرسەن. مۇئمىنلەرنىڭ ئانىسىغا قىلىنغان بۇ بوھتان چوڭ يالغاندۇر، دېمىدىڭلار؟

ئاللاھ سىلەرگە ۋەز - نەسىھەت قىلىدۇكى، ئەگەر سىلەر ئاللاھقا ئىشىنىدىغان بولساڭلار، پاك كىشىلەرگە زىنا قىلدى، دەپ بوھتان قىلىدىغان بۇنداق ناچار قىلىقنى ئىككىنچى قىلماڭلار.

ئاللاھ تائالا سىلەرگە ئۆزىنىڭ ئەھكاملىرىنى ھەم ۋەز - نەسىھەتلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئايەتلىرىنى روشەن ئوتتۇرىغا قويىدۇ. ئاللاھ سىلەرنىڭ بارلىق ئىشلىرىڭلارنى بىلگۈچىدۇر، ئۇنىڭغا ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ، ئاللاھ سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ. ئۇ پىلانلىشى ۋە يوليورۇقلىرىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.

مۇئمىنلەر ھەققىدە ئۇلارنى زىنا قىلدى دەيدىغان تۆھمەتلەرنىڭ تارقىلىشىنى ياقتۇرىدىغانلارغا بۇ دۇنيادا بوھتان قىلغانلىقنىڭ جازاسى بېرىلىش ئارقىلىق دەرتلىك ئازاب بار، ئاخىرەتتىمۇ ئۇلار دوزاخ ئازابىغا دۇچار بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ يالغان - ياۋىداقلىرىنى، بەندىلىرىنىڭ ئىشىنىڭ ئاقىۋەتتە نەگە بارىدىغانلىقىنى ھەمدە ئۇلارنىڭ مەنپەئەتلىرىنى ئوبدان بىلىدۇ، سىلەر بۇنى بىلمەيسىلەر.

ئەي بوھتانغا ئارىلىشىپ قالغانلار! ئەگەر سىلەرگە ئاللاھنىڭ پەزلى - مەرھەمىتى بولمىسا ئىدى، ئاللاھ سىلەرگە تولىمۇ مېھرىبان ۋە رەھىمدىل بولمىسا ئىدى، ئەلۋەتتە سىلەرنى تېزدىن جازالايتتى.

ئەي ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ھەم شەرىئىتىگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! شەيتان ئاساسسىز سەپسەتىنى پەردازلاپ كۆرسەتسە ئۇنىڭ يوللىرىغا ماڭماڭلار. كىمكى ئۇنىڭ يولىغا ماڭىدىكەن، شەكسىزكى ئۇ قەبىھ قىلمىش ۋە سۆزلەرگە، شەرىئەت چەكلەيدىغان ئىشلارغا بۇيرۇيدۇ. ئەي مۇئمىنلەر! ناۋادا سىلەرگە ئاللاھنىڭ پەزلى - مەرھەمىتى بولمىسا ئىدى، تەۋبە قىلسىمۇ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىش ئارقىلىق سىلەردىن ھېچكىمنى قەتئىي پاكلىمايتتى. لېكىن ئاللاھ خالىغان كىشىنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىش ئارقىلىق پاكلايدۇ. ئاللاھ سىلەرنىڭ سۆزلىرىڭلارنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، ئەمەللىرىڭلارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر. ئۇنىڭغا ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ ۋە سىلەرگە شۇ ئەمەللىرىڭلارغا يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

دىندا پەزىلەتلىك ھەم مال مۈلكىمۇ كەڭرى بولغان كىشىلەر ئۆزلىرىنىڭ موھتاج تۇغقانلىرىنىڭ قىلىپ سالغان بىرەر گۇناھ تۈپەيلىدىن ئۇلارغا بىر نەرسە بەرمەيدىغانغا قەسەم قىلمىسۇن، ئۇلارنى ئەپۇ قىلىپ، بولدى قىلىۋەتسۇن. سىلەر ئۇلارنى كەچۈرۈپ، بولدى قىلىۋەتكىنىڭلاردا ئاللاھ تائالانىڭ سىلەرنىڭمۇ گۇناھلىرىڭلارنى كەچۈرۈۋېتىشىنى ياقتۇرمامسىلەر؟ ئاللاھ تائالا بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارغا مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا رەھىمدىلدۇر. شۇڭا بەندىلىرىمۇ ئۇنى ئۈلگە قىلسۇن. بۇ ئايەت ئەبۇ بەكرى سىددىق رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ بوھتانغا ئورتاقلىشىپ قالغان مىستەھكە سەدىقە قىلمايدىغانلىقى توغرىسىدا قەسەم قىلغان ۋاقىتتا نازىل بولغان.

شەكسىزكى مۇئمىن ئاياللار پەرۋا قىلمايدىغان پاھىشىدىن بىخەۋەر، ئىپپەتلىك ئاياللارغا بوھتان قىلغانلار بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن يىراق قىلىنىدۇ، ئاخىرەتتە ئۇلار كاتتا ئازابقا دۇچار بولىدۇ.

بۇ ئازاب ئۇلارغا قىيامەت كۈنى بولىدۇ، ئۇ كۈندە ئۇلارنىڭ تىللىرى ئۇلار ئۈستىدىن ئاساسسىز يالغاننى سۆزلىگەنلىكىگە گۇۋاھلىق بېرىدۇ، قول - پۇتلىرىمۇ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىغا گۇۋاھچى بولىدۇ.

ئۇ كۈندە ئاللاھ ئادىللىق بىلەن ئۇلارنىڭ جازاسىنى تولۇق بېرىدۇ، ئۇلار بۇ كۈندە ئاللاھ تائالانىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى، شۇنداقلا ئۇنىڭدىن سادىر بولغان بارلىق خەۋەر، ۋەدە ۋە تەھدىتلەرنىڭ ھەممىسىنىڭ ئوپئوچۇق، شەكسىز ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى بىلىپ قالىدۇ.

ئەر ۋە ئاياللاردىن، گەپ - سۆز ۋە ئىش - ھەرىكەتلەردىن ھەر قانداق ناچىرى ئۆزىگە ئوخشاش ناچارغا مۇناسىپتۇر، بۇلاردىن ھەر قانداق ياخشىسىمۇ ئۆزىگە ئوخشاش ياخشىغا مۇناسىپتۇر. ئاشۇ پاك ئەر ۋە ئاياللار ناچار ئەر ۋە ئاياللارنىڭ ئۆزلىرى ھەققىدە دېگەنلىرىدىن پاكتۇر، ئۇلار ئاللاھنىڭ مەغپىرىتى باركى، ئاللاھ ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىدۇ، ئۇلار ئۈچۈن جەننەتتىن ئىبارەت ئېسىل رىزىقمۇ بار.

ئەي ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ھەم ئۇنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! ئۆي ئىگىلىرىدىن رۇخسەت سوراپ، ئۇلارغا سالام بەرمەي تۇرۇپ باشقىلارنىڭ ئۆيلىرىگە كىرمەڭلار. ئۆي ئىگىسىدىن رۇخسەت سوراش: ئەسسەلامۇ ئەلەيكۇم، كىرسەم بولامدۇ؟ دېيىشتىن ئىبارەتتۇر. سىلەر بۇيرۇلغان بۇ رۇخسەت سوراش ئۇشتۇمتۇت كىرگىنىڭلاردىن ياخشىراقتۇر. بۇيرۇلغاننى ئېسىڭلاردا چىڭ تۇتۇپ، شۇ بويىچە ئەمەل قىلغايسىلەر.

ئەگەر باشقىلارنىڭ ئۆيلىرىدە ئادەم بولمىسا، ئۆيگە كىرىشكە رۇخسەت قىلىش سالاھىيتى بار كىشىلەردىن بىرەرسى كىرىشىڭلارغا رۇخسەت قىلمىغۇچە ئۆيگە كىرمەڭلار. ناۋادا سىلەرگە ئۆينىڭ ئىگىلىرى: قايتىپ كېتىڭلار، دېسە، كىرمەي قايتىپ كېتىڭلار. بۇنداق قىلىش ئاللاھنىڭ نەزىرىدە سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر. ئاللاھ سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ ھەمدە ئاللاھ سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا ئاساسەن جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

بىرەرسىنىڭ خۇسۇسىي تۇرالغۇسى بولمىغان، ئومۇمىي مەنپەئەت ئۈچۈن تەييارلانغان ئىشخانا ۋە بازارلاردىكى دۇكانلارغا ئوخشاش ئاممىۋىي ئورۇنلارغا رۇخسەتسىز كىرسەڭلار سىلەرگە گۇناھ بولمايدۇ. ئاللاھ سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلار ۋە ئەھۋالىڭلاردىن ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن ھەممىنى بىلىدۇ، ئۇلاردىن ھېچبىرى ئاللاھقا مەخپىي قالمايدۇ، ئاللاھ سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا ئاساسەن جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! مۇئمىن ئەرلەرگە ئېيتقىنكى، ئۇلار قاراشقا بولمايدىغان ئاياللارغا ۋە ئەۋرەتلەرگە قاراشتىن ساقلانسۇن، ئەۋرەتلىرىنى ھارامدىن ۋە ھارامنى ئىزدەشتىن ساقلىسۇن. ئاللاھ ھارام قىلغان نەرسىلەرگە قاراشتىن توختاش ئاللاھنىڭ نەزىرىدە ئەڭ پاكلىقتۇر. شەكسىزكى ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىدىن خەۋەرداردۇر، ئۇنىڭغا ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىدىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا قىلمىشلىرىغا قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

مۇئمىن ئاياللارغا ئېيتقىنكى، قاراش ھالال بولمايدىغان ئەۋرەتلەرگە قارىمىسۇن، زىنايى - پاھىشىدىن يىراق تۇرۇش ۋە يۆگىنىش ئارقىلىق ئەۋرەتلىرىنى (ھارامدىن) ساقلىسۇن، سىرتقى كىيىملەرگە ئوخشاش يوشۇرۇش مۇمكىنچىلىكى يوق زىننەتلىرىدىن باشقا جايلىرىنى يات ئەرلەرگە ئاشكارىلىمىسۇن، چاچلىرىنى، يۈزلىرىنى ۋە بويۇنلىرىنى يېپىش ئۈچۈن روماللىرىنى ياقىلىرىنىڭ ئۈستىگە تاشلىسۇن. ئەرلىرىدىن، ئاتىلىرىدىن، قېينئاتىلىرىدىن، ئوغۇللىرىدىن، ئەرلىرىنىڭ ئوغۇللىرىدىن، ئۆز قېرىنداشلىرىدىن، قېرىنداشلىرىنىڭ ئوغۇللىرىدىن، ھەمشىرىلىرىنىڭ ئوغۇللىرىدىن، مۇسۇلمان بولسۇن ياكى كاپىر بولسۇن ئىشەنچلىك ئاياللاردىن، قول ئاستىدىكى قۇل-دېدەكلەردىن، (قېرىپ كەتكەنلىكتىن) ئاياللارغا قىزىقمايدىغان خىزمەتكارلاردىن، كىچىكلىكىدىن ئاياللارنىڭ ئۇياتلىق جايلىرىنى ئۇقمايدىغان بالىلاردىن باشقىلارغا ئىچكى زىننەتلىرىنى كۆرسەتمىسۇن، ئاياللار پۇتىغا سالىدىغان زەنجىر ۋە شۇنىڭغا ئوخشايدىغان زىننەتلىرىنى بىلدۈرۈش مەقسىتىدە پۇتلىرىنى يەرگە ئۇرمىسۇن. ئەي مۇئمىنلەر! (ھارام قىلىنغان جايلارغا) قاراپ سالغان ۋە باشقا گۇناھلارنى قىلىپ سالغان بولساڭلار، ھەممىڭلار ئاللاھقا تەۋبە قىلىڭلاركى، كۆزلىگەن مەقسىتىڭلارغا يېتىپ، ئەنسىرىگە ئاقىۋەتتىن قۇتۇلغايسىلەر.

ئەي مۇئمىنلەر! ئاراڭلاردىكى ئايالى يوق ئەرلەرنى ۋە ئېرى يوق ئاياللارنى ئۆيلەپ قويۇڭلار، قۇل - چۆرىلىڭلاردىنمۇ مۇئمىن بولغانلارنىڭ تويىنى قىلىپ قويۇڭلار. ئەگەر ئۇلار يوقسۇل بوپقالسا، ئاللاھ تائالا چەكسىز مەرھەمىتى ئارقىلىق ئۇلارنى باي قىلىدۇ. ئاللاھ كەڭرى رىزىق بەرگۈچىدۇركى، ئۇنىڭ رىزقى ھېچكىنىڭ بايلىقىنى كېمەيتىۋەتمەيدۇ. ئۇ بەندىلىرىنىڭ ئەھۋالىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.

يوقسۇللۇقتىن توي قىلىشقا قۇربى يەتمەيدىغانلار تاكى ئاللاھ چەكسىز مەرھەمىتى ئارقىلىق باي قىلغانغا قەدەر زىنادىن ساقلانسۇن. قۇللار ئىچىدىن ئازات قىلىنىش بەدىلىگە خوجايىنلىرىغا مال بېرىش تەكلىپىنى بەرگەنلەرگە كەلسەك، خوجايىنلىرى ئۇلارنىڭ ئۆزئارا پۈتۈشكەن مالنى ئادا قىلالايدىغانلىقىنى ھەم دىندارلىقىنى بىلسە ئۇلارنىڭ بۇ تەكلىپىنى قوبۇل قىلسۇن، شۇنداقلا قۇللىرى بىلەن پۈتۈشكەن مالنىڭ مەلۇم قىسمىنى ئۆتۈۋېتىش ئارقىلىق ئاللاھ ئۆزلىرىگە بەرگەن مال - دۇنيادىن ئۇلارغىمۇ ئاز - تولا بەرسۇن. ئابدۇللاھ ئىبنى ئۇبەينىڭ قىلغىنىغا ئوخشاش، دېدەكلىرىڭلارنىڭ ئىپپىتىنى سېتىش بەدىلىگە پۇل - مال تېپىش ئۈچۈن ئۇلارنى زىنايى - پاھىشىگە زورلىماڭلار. ئۆز ۋاقىتدا ئابدۇللاھ ئىبنى ئۇبەي ئىپپىتىنى ساقلاپ، زىنايى - پاھىشىدىن يىراق تۇرماقچى بولغان ئىككى دېدىكىگە شۇنداق قىلغان ئىدى. ئاراڭلاردىن كىمكى ئۇلارنى شۇنداق ئىشقا زورلايدىكەن، ئۇلار مەجبۇرلانغان بولغاچقا ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا رەھىم قىلغۇچىدۇر. چۈنكى ئۇلار مەجبۇرلانغانلار بولۇپ، گۇناھ پەقەت مەجبۇرلىغۇچىلارغا بولىدۇ.

ئەي ئىنسانلار! بىز ھەقىقەتەن سىلەرگە ھېچ قانداق شەك بولمىغان روشەن ئايەتلەرنى نازىل قىلدۇق، يەنە سىلەردىن ئىلگىرى ئۆتكەن مۇئمىنلەر ۋە كاپىرلارنىڭ مىساللىرىنى، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق پەرۋەردىگاىغا تەقۋادار بولغانلار ئىبرەت ئالىدىغان ۋەز - نەسىھەتلەرنى نازىل قىلدۇق.

ئاللاھ ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ نۇرىدۇر، ئۇلاردىكى پۈتكۈل مەۋجۇداتقا ئۆز يولىنى كۆرسەتكۈچىدۇر. ئاللاھ تائالانىڭ مۇئمىننىڭ قەلبىدىكى نۇرىنىڭ مىسالى چىراق قويىدىغان تەكچىگە ئوخشايدۇكى، ئۇنىڭدا چىراق باردۇر، چىراق گوياكى نۇرلۇق يۇلتۇزغا ئوخشاش پارلاپ تۇرغان شىشىنىڭ ئىچىدىدۇر. چىراققا مۇبارەك دەرەخ زەيتۇننىڭ مېيى يېقىلغۇ قىلىنىدۇ، ئۇ دەرەخنى ئەتىگەندىمۇ، كەچتىمۇ قۇياش نۇرىدىن ھېچنەرسە توسۇۋالمايدۇ، ئۇنىڭ مېيىنىڭ سۈزۈكلۈكىدىن ئوت تەگمىسىمۇ يېنىپ كەتكىلى تاس قالىدۇ - يۇ، ناۋادا ئوت تەگسە قانداق بوپ كېتەر؟ ھىدايەت نۇرى چاقنىغان چاغدىكى مۇئمىننىڭ قەلبىمۇ شۇنداق بولىدۇ. ئاللاھ تائالا بەندىلىرىدىن خالىغان كىشىنى قۇرئانغا ئەگىشىشكە مۇۋەپپەق قىلىدۇ، ئاللاھ شەيئىلەرنى ئۆزىنىڭ ھەمجىنسلىرىغا ئوخشىتىپ مىساللار ئارقىلىق بايان قىلىدۇ. ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

بۇ چىراق ئاللاھ تائالا قەدىرلىنىشكە ۋە قۇرۇلمىلىرى يۈكسەك قىلىنىشقا بۇيرۇغان مەسجىدلەردە يېقىلىدۇكى، ئۇ مەسجىدلەردە ئەزان - تەكبىر، زىكىر - تەسبىھ ۋە نامازلار بىلەن ئاللاھنىڭ نامى ياد ئېتىلىدۇ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى تىلەپ ئەتىگەن - كەچلەردە ناماز ئوقۇلىدۇ.

ئۇلار شۇنداق ئەرلەركى، سودا - سېتىق ئۇلارنى ئاللاھنى ياد ئېتىشتىن، نامازلارنى مۇكەممەل رەۋىشتە ئادا قىلىشتىن زاكاتنى ئۆز ئورۇنلىرىغا بېرىشتىن بىخۇت قىلمايدۇ. ئۇلار قىيامەت كۈنىدىن قورقىدۇ، بۇ كۈندە دىللار بىر تەرەپتىن ئازابتىن قۇتۇلۇش، يەنە بىر تەرەپتىن ئازابتىن قورقۇش ئارىسىدا داۋالغۇپ تۇرىدۇ، كۆزلەرمۇ قەيەرگە تىكىلسە ئالا چەكمەن بوپكېتىدۇ.

ئۇلار ئاللاھ تائالانىڭ ئۆزلىرىنىڭ قىلغان ياخشى ئەمەللىرىگە ساۋاب بېرىشىنى، ئۆز پەزلىدىن مۇكاپاتنى ئاشۇرۇپ بېرىشىنى كۆزلەپ ئەمەل قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا خالىغان كىشىگە قانچىلىك ئەمەل قىلغىنىنى ھېسابلاپ ئولتۇرماي، ئۇلارنىڭ قىلغىنىدىن نەچچە ھەسسە ئاشۇرۇپ كۆپ رىزىق بېرىدۇ.

ئاللاھقا كاپىر بولغانلارنىڭ قىلغان ئەمەللىرىگە ھېچقانداق ساۋاب بېرىلمەيدۇ. ئۇلارنىڭ قىلغان ئەمەللىرى باياۋاندىكى سەرابقا ئوخشاش بولۇپ، قاتتىق ئۇسساپ كەتكەن ئادەم ئۇنى كۆرسە سۇ دەپ ئويلاپ قالىدۇ - دە، شۇ تەرەپكە يۈگۈرىدۇ، لېكىن يېنىغا بارغىنىدا ئۇ يەردە سۇنى تاپالمايدۇ. كاپىرمۇ شۇنىڭغا ئوخشاش بولۇپ، قىلغان - ئەتكەنلىرىنى ئۆزىگە ئەسقاتىدۇ، دەپ ئويلايدۇ. لېكىن ئۆلۈپ، قايتا تىرىلدۈرۈلگەن چاغدا ئۇنىڭ ساۋابىنى تاپالمايدۇ، ئەمما ئالدىدا پەرۋەردىگارىنى تاپىدۇكى، پەرۋەردىگارى ئۇنىڭ ئەمىلىدىن تولۇق ھېساب ئالىدۇ. ئاللاھ ناھايىتى تېز ھېساب ئالغۇچىدۇر.

ياكى كاپىرلارنىڭ ئەمەللىرى دولقۇن قاپلىۋالغان چوڭقۇر دېڭىزدىكى قاتمۇقات قاراڭغۇلۇققا ئوخشايدۇكى، ئۇ دولقۇننىڭ ئۈستىدە يەنە دولقۇن بار، ئۇنىڭمۇ ئۈستىدە يۇلتۇزلارنى توسىۋالغان بۇلۇت بار بولۇپ، بۇ قاراڭغۇلۇقلار ئۈستى - ئۈستىلەپ بىر - بىرىگە كىرىشىپ كەتكەن. بۇ قاراڭغۇلۇقلارنىڭ ئىچىدە قالغان ئادەم قولىنى چىقارسا، قاراڭغۇلۇقنىڭ كۈچلۈكلىكىدىن قولىنى كۆرەلمىگىلى تاس قالىدۇ. كاپىرمۇ شۇنىڭغا ئوخشاش بولۇپ، ئۇنى نادانلىق، ئارىسالدىلىق، تېڭىرقاش ۋە قەلبى مۆھۈرلىنىشتىن ئىبارەت قاتمۇقات زۇلمەتلەر ئورىۋالغاندۇر. ئاللاھ كىمنى ئازغۇنلۇقتىن ھىدايەتكە چىقىرىپ، كىتابىنى بىلدۈرمىسە، ئۇنى توغرا يولغا يېتەكلەيدىغان ھىدايەت ۋە يولىنى يورۇتىدىغان كىتاب بولمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ، ھاۋا بوشلۇقىدا قاناتلىرىنىڭ كېرىپ ئۇچۇۋاتقان قۇشلارنىڭ ئاللاھقا تەسبىھ ئېيتىپ تۇرىدىغانلىقىنى بىلمەمسەن؟ ئاللاھ تائالا ئاشۇ مەخلۇقاتلار ئىچىدىن ئىنسانغا ناماز ئوقۇشنى، قۇشلارغا تەسبىھ ئېيتىشنى ئۆگەتتى. ئاللاھ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا ئۇلارنىڭ قىلمىش - ئەتمىشلىرىدىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى يالغۇز ئاللاھقا خاستۇر، پۈتۈن خالايىقلارنىڭ قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قايتىدىغان جايى يالغۇز ئاللاھنىڭ دەرگاھىدۇر.

ئەي پەيغەمبەر! كۆرمەمسەنكى، ئاللاھ ھەقىقەتەن بۇلۇتلارنى ھەيدەيدۇ، ئاندىن پارچە - پارچە بۇلۇتلارنى بىر - بىرىگە قوشىدۇ، ئاندىن ئۇنى بىر - بىرىگە كىرىشتۈرۈپ جۇغلايدۇ. نەتىجىدە شۇ بۇلۇتلارنىڭ ئىچىدىن يامغۇر چىققانلىقىنى كۆرىسەن. ئاللاھ تائالا چوڭلۇقتا تاغقا ئوخشاش، قويۇق بۇلۇتلاردىن ئۇششاق شىغىلغا ئوخشاش مۆلدۈرلەرنى ياغدۇرىدۇ، ئاندىن ئۇ مۆلدۈرنى بەندىلىرى ئىچىدىن خالىغان كىشىگە ئاپەت قىلىدۇ، خالىغان كىشىدىن ئاپەتنى قايتۇرىدۇ. بۇلۇتتىن چىققان چاقماقنىڭ نۇرى ئىنتايىن كۈچلۈك بولغانلىقتىن كۆزلەرنى كور قىلىۋەتكىلى تاسلا قالىدۇ.

ئاللاھ تائالا كېچە بىلەن كۈندۈزنى ئۇزۇن - قىسقا بولۇشتا ۋە كېلىپ - كېتىشتە نۆۋەتلەشتۈرۈپ تۇرىدۇ. شەكسىزكى بۇ ئايەتلەردە ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن پەند - نەسىھەت، ئاللاھنىڭ پەرۋەردىگارلىقىنىڭ دەلىللىرىدىن ئۇنىڭ قۇدرىتىنى ۋە يەككە - يېگانىلىكىنى ئۇقتۇرۇپ بېرىدىغان ئالامەتلەر بار.

ئاللاھ تائالا يەر يۈزىدە ئۆمىلەيدىغان بارلىق جاندارلارنى مەنىي ئىسپىرمىدىن ياراتقان بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئىچىدە يىلانغا ئوخشاش قورسىقىدا ئۆمىلەپ ماڭىدىغانلىرىمۇ بار، ئىنسان ۋە قۇشلارغا ئوخشاش ئىككى پۇتلاپ ماڭىدىغانلىرىمۇ بار، چارىپايلارغا تۆت پۇتلاپ ماڭىدىغانلىرىمۇ بار. ئاللاھ يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان ۋە تىلغا ئېلىنمىغان جانىۋارلاردىن خالىغىنىنى يارىتىدۇ. شەكسىزكى ئاللاھ تائالا ھەر نەرسىگە قادىردۇركى، ئۇنى ھېچنەرسە ئاجىز قىلالمايدۇ.

ھەقىقەتەن بىز مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا قىلچە شەك بولمىغان، روشەن ئايەتلەرنى نازىل قىلدۇق. ئاللاھ خالىغان كىشىنى ھېچقانداق ئەگرىلىك بولمىغان ھەق يولغا مۇۋەپپەق قىلىدۇ، ئاندىن شۇ يول ئۇ كىشىنى جەننەتكە يەتكۈزىدۇ.

مۇناپىقلار: بىز ئاللاھقا ۋە پەيغەمبەرگە ئىمان ئېيتتۇق، ئاللاھقا ھەم ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلدۇق، دېيىشىدۇ. ئاندىن كېيىن ئۇلاردىن بىر ئوچۇمى يۈز ئۆرۈپ، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان ئېيتقانلىقىنى ھەمدە ئۇلارغا ئىتائەت قىلىدىغانلىقىنى دەۋا قىلىپ بولغاندىن كېيىن ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىش ۋە باشقا ئەمەللەر ھەققىدىكى ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ بۇيرۇقىغا ئىتائەت قىلمايدۇ. ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ ئىتائىتىدىن يۈز ئۆرۈگەن بۇ ئادەملەر ھەر قانچە ئۆزلىرىنىڭ ئىمان ئېيتقانلىقىنى دەۋا قىلسىمۇ مۇئمىن ئەمەس.

بۇ مۇناپىقلار ئۆزئارا دەتالاشقا چۈشۈپ قالغان ئىشلىرىدا پەيغەمبەرنىڭ ھۆكۈم قىلىپ قويۇشى ئۈچۈن ئاللاھ ۋە پەيغەمبەرنىڭ ھۆكمىگە چاقىرىلسا بۇ ھەقتە دەتالاش قىلىشىدۇ. ئۇلار مۇناپىقلىقى تۈپەيلىدىن پەيغەمبەرنىڭ ھۆكمىدىن يۈز ئۆرۈگۈچىلەردۇر.

ئەگەر ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ دېگىنى توغرا چىقىدىغانلىقىنى ھەم پەيغەمبەرنىڭمۇ ئۆزلىرىنىڭ پايدىسىغا ھۆكۈم چىقىرىدىغانلىقىنى بىلسە ئىدى، پەيغەمبەرنىڭ ئالدىغا بويسۇنغان، باش ئەگكەن ھالدا كەلگەن بولاتتى.

ئۇلارنىڭ دىللىرىغا چاپلاشقان مۇناپىقلىق كېسىلى بارمۇ ياكى ئۇلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى ئىكەنلىكىدىن گۇمان قىلامدۇ؟ ياكى ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىنىڭ ھۆكۈمدە ئۇلارغا ئادىللىق قىلماسلىقىدىن ئەنسىرەمدۇ؟ ئەمەلىيەتتە يۇقىرىدا دېيىلگەنلەردىن ھېچبىرى بولغان ئىش يوق. بۇنىڭ ئەكسىچە ئۇلار ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ ھۆكمىدىن يۈز ئۆرۈپ، بويۇنتاۋلىق قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن دىللىرىدىكى كېسەللىك سەۋەبلىك شۇنداق قىلىۋاتىدۇ.

پەيغەمبەر ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىشى ئۈچۈن ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى تەرەپكە چاقىرىلسا مۇئمىنلەر پەقەت: ئۇنىڭ دېگەنلىرىنى ئاڭلىدۇق، بۇيرۇقىغا ئىتائەت قىلدۇق، دېيىشى كېرەك. مۇشۇ سۈپەتكە ئىگە بولغان ئاشۇ كىشىلەر بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە نىجاتلىققا ئېرىشكۈچىلەردۇر.

كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىپ، ئۇلارنىڭ ھۆكۈملىرىگە بويسۇنۇپ، گۇناھ - مەئسىيەتلەرگە ئېلىپ بارىدىغان ئىشلاردىن يىراق تۇرۇپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ھەم چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئۇنىڭ ئازابىدىن قورقىدىكەن، ئەنە شۇ كىشىلەرلا بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتنىڭ ياخشىلىقىغا ئېرىشكۈچىلەردۇر.

مۇبادا سەن مۇناپىقلارنى جىھادقا چىقىشقا بۇيرۇساڭ، ئۇلار چوقۇم چىقىدىغانلىقى ھەققىدە ئىنتايىن كۈچلۈك قەسەملەر بىلەن ئېغىزىغا پېتىشىچە قەسەم قىلىشىدۇ. ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا: قەسەم قىلماڭلار، چۈنكى سىلەرنىڭ يالغانچىلىقىڭلار ھەممىگە مەلۇم، ساختا ئىتائىتىڭلارمۇ مەلۇم. ئاللاھ سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن خەۋەرداردۇر، ھەر قانچە يوشۇرساڭلارمۇ ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ، دېگىن.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇناپىقلارغا ئېيتقىنكى، ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن ھالەتتە ئاللاھقا ۋە پەيغەمبەرگە ئىتائەت قىلىڭلار. ناۋادا ئۇلارغا ئىتائەت قىلىشتىن ئىبارەت بۇيرۇقتىن باش تارتساڭلار، پەيغەمبەرنىڭ ۋەزىپىسى پەقەت يەتكۈزۈش، سىلەرنىڭ ۋەزىپەڭلار بولسا بۇيرۇلغانغا ئىتائەت قىلىش ھەمدە پەيغەمبەر ئېلىپ كەلگەنگە ئەمەل قىلىشتۇر. ئەگەر سىلەر پەيغەمبەر قىلىشقا بۇيرۇغاننى قىلىپ، چەكلىگەننى قىلماسلىق بىلەن ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلساڭلار توغرا يولنى تاپالايسىلەر. پەيغەمبەرنىڭ ۋەزىپىسى پەقەت ئوچۇق يەتكۈزۈشتۇر. ئۇنىڭ سىلەرنى ھىدايەتكە ئېلىپ مېڭىش ۋە مەجبۇرلاش ۋەزىپىسى يوق.

ئاللاھ تائالا سىلەردىن ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ھەم ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارغا دۈشمەنلىرى ئۈستىدىن ياردەم بېرىدىغانلىقى، ئىلگىرىكى مۇئمىنلەرنى يەر يۈزىدە ئورۇنباسار قىلغاندەك ئۇلارنىمۇ ئورۇنباسار قىلىدىغانلىقى ھەققىدە ۋەدە قىلدى، شۇنداقلا ئۇلار ئۈچۈن تاللىغان دىن بولغان ئىسلام دىنىغا قۇدرەت ۋە كۈچ - قۇۋۋەت ئاتا قىلىدىغانلىقىنى، مۇئمىنلەرنىڭ قورقۇنچىسىنى خاتىرجەملىككە ئالماشتۇرۇپ بېرىدىغانلىقىنى ۋەدە قىلدى. مۇئمىنلەر پەقەت ماڭىلا ئىبادەت قىلسۇن، ماڭا ھېچنەرسىنى شېرىك كەلتۈرمىسۇن. كىمكى مۇشۇنچىۋالا نېئمەتلەرگە ئېرىشىپ تۇرۇپ كۇپۇرلۇق قىلىدىكەن، ئەنە شۇنداق كىشىلەر ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققۇچىلاردۇر.

ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشىڭلار ئۈچۈن نامازنى ئەڭ مۇكەممەل رەۋىشتە ئادا قىلىڭلار، ماللىرىڭلارنىڭ زاكىتىنى بېرىڭلار، پەيغەمبەر سىلەرنى قىلىشقا بۇيرۇغاننى قىلىڭلار، چەكلىگەننى قىلماڭلاركى، ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە نائىل بولغايسىلەر.

ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھقا كاپىر بولغانلارغا ئاللاھ ئازاب چۈشۈرمەكچى بولسا ئۇلارنى ئازابتىن قېچىپ قۇتۇلالايدۇ، دەپ قالمىغىن. قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ جايى جەھەننەمدۇر، بارار جايى جەھەننەم بولغانلارنىڭ ئاقىۋىتى نېمىدېگەن ئېچىنىشلىق ھە!

ئەي ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ھەم ئاللاھنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! سىلەرنىڭ قۇل - چۆرىلىرىڭلار ۋە بالاغەت يېشىغا يەتمىگەن، ھۆر بالىلىرىڭلار مۇنداق ئۈچ ۋاقىتتا يېنىڭلارغا كىرمەكچى بولسا سىلەردىن رۇخسەت سورىسۇن: (بىرىنچىسى) بامدات نامىزىدىن بۇرۇنقى ۋاقىت بولۇپ، بۇ سىلەرنىڭ ئويغاق ھالىتىڭلاردا كىيىدىغان كىيىمىڭلارنىڭ ئورنىغا ئۇخلاش كىيىمىڭلارنى ئالماشتۇرىدىغان ۋاقىتتۇر. (ئىككىنچىسى) چىڭقى چۈش ۋاقتى بولۇپ، بۇ ۋاقىتتا سىلەر چۈشلۈك ئارام ئېلىش ئۈچۈن كىيىملىرىڭلارنى سېلىۋېتىسىلەر. (ئۈچىنچىسى) خۇپتەن نامىزىدىن كېيىنكى ۋاقىت بولۇپ، چۈنكى بۇ ۋاقىت سىلەرنىڭ كۈندۈزدىكى كىيىمىڭلارنى سېلىۋېتىپ، ئۇخلاش كىيىمىنى كىيىپ ئۇخلايدىغان ۋاقتىڭلاردۇر. بۇ ئۈچ ۋاقىت سىلەرنىڭ ئەۋرەتلىرىڭلار (ئېچىلىپ قالىدىغان) ۋاقىتلاردۇركى، بۇ ۋاقىتلاردا سىلەردىن رۇخسەت سورىماي تۇرۇپ يېنىڭلارغا ھېچكىم كىرمىسۇن. مۇشۇ ۋاقىتلاردىن باشقا چاغدا يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغانلار يېنىڭلارغا رۇخسەتسىز كىرسە سىلەرگىمۇ، ئۇلارغىمۇ گۇناھ بولمايدۇ. چۈنكى ئۇلار يېنىڭلارغا كۆپ كىرىپ - چىقىپ تۇرىدىغانلاردۇر. شۇڭا ئۇلار ھەر قانداق ۋاقىتتا رۇخسەتسىز كىرىشتىن چەكلەنسە قىيىنچىلىق تۇغۇلىدۇ. ئاللاھ تائالا سىلەرگە رۇخسەت سوراشنىڭ ئەھكاملىرىنى بايان قىلغىنىغا ئوخشاش، يولغا قويغان ئەھكاملارغا دەلىل بولىدىغان ئايەتلەرنىمۇ تەپسىلىي بايان قىلىدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ مەنپەئەتلىرىنى بىلگۈچىدۇر، يولغا قويغان ئەھكاملىرىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.

كىچىك بالىلىرىڭلار بالاغەت يېشىغا يەتكەندە ھەر قانداق ۋاقىتتا ئۆيلەرگە كىرمەكچى بولسا چوڭلارغا ئوخشاش رۇخسەت سورىسۇن. ئاللاھ تائالا سىلەرگە رۇخسەت سوراشنىڭ ئەھكاملىرىنى بايان قىلغىنىغا ئوخشاش، ئايەتلىرىنىمۇ تەپسىلىي بايان قىلىدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ مەنپەئەتلىرىنى بىلگۈچىدۇر، يولغا قويغان ئەھكاملىرىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر

يېشى چوڭ بولغانلىقتىن ھەيزدىن ۋە تۇغۇتتىن قېپقالغان ھەمدە نىكاھلىنىش خىيالى يوق ياشانغان ئاياللار يېپىشقا بۇيرۇلغان ئىچكى زىننەتلىرىنى ئاشكارىلىمىغان ئاساستا پىلاش، چۈمبەل دېگەندەك بىر قىسىم تاشقى كىيىملىرىنى سېلىۋەتسە ئۇلارغا گۇناھ بولمايدۇ. شۇنداقتىمۇ ئۇلارنىڭ يۆگىنىش ۋە ئىپپىتىنى ساقلاشقا ئەھمىيەت بېرىشى ئاشۇ كىيىملىرىنى سېلىۋەتكىنىدىن كۆپ ياخشىدۇر. ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ گەپ - سۆزلىرىڭلارنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، ئىش - ھەرىكەتلىرىڭلارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ گەپ - سۆز ۋە ئىش - ھەرىكەتلىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ، ئاللاھ سىلەرگە شۇ ئەمەللىرىڭلارغا قاراپ جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

كۆرمەس بوپقالغان ئەما، توكۇر ۋە كېسەللەر ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشقا ئوخشاش ئىبادەتلەرنى ئورۇندىيالمىسا گۇناھ بولمايدۇ. ئەي مۇئمىنلەر! ئۆز ئۆيلىرىڭلاردىن، ئوغۇللىرىڭلارنىڭ ئۆيلىرىدىن، دادىلىرىڭلارنىڭ، ئانىلىرىڭلارنىڭ، قىز - ئوغۇل قېرىنداشلىرىڭلارنىڭ، تاغا ۋە ھاممىلىرىڭلارنىڭ ئۆيلىرىدىن، قاراپ قويۇشۇڭلار ھاۋالە قىلىنغان ئۆيلەردىن، ئادەتتە سىلەر بىر نەرسىسىنى يېسەڭلار رازى بولىدىغان دوستۇڭلارنىڭ ئۆيلىرىدىن يەپ - ئىچكىنىڭلارغا قارىتا گۇناھكار بولمايسىلەر. مەيلى سىلەر توپلىشىپ يەڭلار ياكى يالغۇز يەڭلار، سىلەرگە گۇناھ بولمايدۇ. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان ئۆيلەرگە ۋە ئۇنىڭدىن باشقا ئۆيلەرگە كىرمەكچى بولغىنىڭلاردا ئۆيدىكىلەرگە: ئەسسەلامۇ ئەلەيكۇم، دەپ سالام بېرىڭلار. ئەگەر ئۆيدە ھېچكىم بولمىسا: بىزگە ۋە ئاللاھنىڭ سالىھ بەندىلىرىگە سالام بولسۇن، دەپ ئۆزۈڭلارغا سالام بېرىڭلار. بۇ ئاللاھ تەرەپتىن يولغا قويۇلغان بەرىكەتلىك سالامدۇركى، ئاراڭلاردا دوستلۇق ۋە مېھىر - مۇھەببەت تارقىتىدۇ، ئۇنى ئاڭلىغۇچىنىڭ كۆڭلى خۇرسەن بولىدۇ. بۇ سۈرىدە ئىلگىرى ئۆتكەن بۇ كونكرېت بايانلارغا ئوخشاش، ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ چۈشىنىپ، ئەمەل قىلىشىڭلار ئۈچۈن ئايەتلىرىنى كونكرېت بايان قىلىدۇ.

شەكسىزكى ئىمانىدا سەمىمىي بولغان مۇئمىنلەر ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان ئېيتقان كىشىلەردۇركى، ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىلەن مۇسۇلمانلارنىڭ مەنپەئەتىگە مۇناسىۋەتلىك بىرەر ئىش ئۈستىدە جەم بولغان چاغلىرىدا قايتىپ كەتمەكچى بولسا، (پەيغەمبەردىن) رۇخسەت سورىمىغۇچە قايتىپ كەتمەيدۇ. ئەي پەيغەمبەر! شەكسىزكى قايتماقچى بولغاندا سەندىن رۇخسەت سورايدىغان كىشىلەر ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ھەقىقىي ئىمان ئېيتقان كىشىلەر بولۇپ، ناۋادا ئۇلارنىڭ بىرەر مۇھىم ئىشى چىقىپ قېلىپ سەندىن رۇخسەت سورىسا، ئۇلاردىن ئۆزۈڭ خالىغان كىشىگە رۇخسەت بېرىپ، گۇناھلىرى ئۈچۈن مەغپىرەت تىلىسەڭ بولىدۇ. شەكسىزكى ئاللاھ بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا رەھىمدىلدۇر.

ئەي مۇئمىنلەر! ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى ھۆرمەتلەڭلار. ناۋادا ئۇنى چاقىرماقچى بولساڭلار، بىر - بىرىڭلارنى چاقىرغىنىڭلارغا ئوخشاش: ئەي مۇھەممەد! دەپ ئۇنىڭ ئۆز ئىسمى بىلەن ياكى: ئەي ئابدۇللاھنىڭ ئوغلى! دەپ دادىسىنىڭ ئىسمى بىلەن ئۇدۇللا چاقىرماي، ئەي رەسۇلۇللاھ ياكى ئەي ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى! دەپ چاقىرىڭلار. ناۋادا ئۇ سىلەرنى بىرەر ئىش ئۈچۈن ئومۇمىيۈزلۈك چاقىرسا، ئۇنىڭ چاقىرىقىغا ئۆز ئاراڭلاردىكى بىر قىسىم ئەرزىمەس ئىشلار ئۈچۈن قىلىنغان چاقىرىققا مۇئامىلە قىلغاندەك مۇئامىلە قىلماڭلار، ئەكسىچە ئۇنىڭغا دەرھال ئاۋاز قوشۇڭلار. ئاللاھ ئاراڭلاردىن رۇخسەتسىز غىپپىدە تىكىۋېتىدىغانلارنى بىلىدۇ. ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ بۇيرۇقىغا خىلاپلىق قىلىدىغانلار ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىگە بىرەر خاپىلىق ۋە مۇسىبەت كەلتۈرۈشىدىن ياكى چىدىغىلى بولمايدىغان دەرىجىدە قاتتىق بىئارام قىلىدىغان ئازاب كەلتۈرۈشىدىن پەخەس بولسۇن.

بىلىڭلاركى، ھەقىقەتەن ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارلىق نەرسىلەر يارىتىش، ئىگىدارچىلىق قىلىش ۋە پىلانلاش جەھەتلەردە يالغۇز ئاللاھنىڭ ئىلكىدىدۇر. ئەي ئىنسانلار! ئاللاھ سىلەرنىڭ بارچە ئەھۋالىڭلارنى بىلىپ تۇرىدۇكى، سىلەرنىڭ ھېچبىر ئەھۋالىڭلار ئۇنىڭغا مەخپىي قالمايدۇ. قىيامەت كۈنى -ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىپ ئۇنىڭ دەرگاھىدا قايتىپ بارغانلىرىدا- ئاللاھ ئۇلارنىڭ دۇنيادا قىلغانلىرىنى ئېيتىپ بېرىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇركى، ئۇنىڭغا ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئۆز بەندىسى ۋە ئەلچىسى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ھەق بىلەن باتىلنى ئايرىغۇچى قۇرئاننى نازىل قىلغان ئاللاھنىڭ ياخشىلىقى ھەقىقەتەنمۇ كاتتا ھەم كۆپتۇركى، (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا قۇرئاننىڭ نازىل قىلىنىشى) ئۇنىڭ ئىنسان ۋە جىنلارغا پەيغەمبەر بولۇپ، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇرۇشى ئۈچۈندۇر.

ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى يالغۇز ئاللاھقا مەنسۇپتۇر، ئۇنىڭ بالىسى يوق، پادىشاھلىقىدا شېرىكىمۇ يوقتۇر. ئاللاھ پۈتكۈل مەخلۇقاتلىرىنىڭ يارىتىلىشىنى ئۆز ئىلمى ۋە ھېكمىتىگە ئۇيغۇن ھالەتتە يارىتىشنى بېكىتكەن بولۇپ، ھەر نەرسە ئۇنىڭ بەلگىلىمىسىگە مۇناسىپتۇر.

مۇشرىكلار ئاللاھنى قويۇپ چوڭ - كىچىك ھەر قانداق نەرسىنى پەيدا قىلالمايدىغان نەرسىلەرنى مەبۇد قىلىۋېلىشتى. ھالبۇكى ئۇلارنىڭ تۇتۇۋالغان مەبۇدلىرى يارىتىلغان نەرسىلەر بولۇپ، ئاللاھ ئۇلارنى يوقتىن بار قىلغان ئىدى. ئۇلار ھەتتا ئۆزلىرىدىن بىرەر زىياننىمۇ قايتۇرالمايدۇ، قىلچە پايدىمۇ ئېلىپ كېلەلمەيدۇ، بىرەر جانلىقنىمۇ ئۆلتۈرەلمەيدۇ، بىرەر ئۆلۈككە ھاياتلىقمۇ بېرەلمەيدۇ، ئۆلۈكلەرنى قەبرىلىرىدىن تىرىلدۈرۈپمۇ چىقىرالمايدۇ.

ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە كاپىر بولغانلار: بۇ قۇرئان مۇھەممەد ئۆزى توقۇپ چىقىپ، يالغاندىن ئاللاھقا نىسبەت بەرگەن ئويدۇرمىدىن باشقا نەرسە ئەمەس. ئۇنىڭ قۇرئاننى توقۇپ چىقىشىغا باشقىلارمۇ ھەمكارلاشقان، دېيىشتى. بۇ كاپىرلار تامامەن ئاساسسىز سۆزنى قىلدى. چۈنكى قۇرئان ئاللاھنىڭ كالامىدۇركى، ئىنسانلارنىڭ ۋە جىنلارنىڭ ئۇنىڭ ئوخشىشىنى كەلتۈرەلىشى مۇمكىن ئەمەس.

قۇرئاننى ئىنكار قىلغۇچى بۇ يالغانچىلار: بۇ قۇرئان ئىلگىرىكىلەرنىڭ ھېكايىلىرى ۋە ئۇلار يېزىپ قالدۇرغان ئاساسسىز سەپسەتىلەردىن ئىبارەتتۇر. مۇھەممەد ئۇنى كۆچۈرۈۋالغان بولۇپ، ئۇنىڭغا ئەتىگەن - ئاخشاملىرى ئوقۇپ بېرىلىدۇ، دېدى.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ يالغانچىلارغا ئېيتقىنكى، قۇرئاننى ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارلىق نەرسىلەرنى بىلىپ تۇرغۇچى ئاللاھ نازىل قىلدى، ئۇ سىلەرنىڭ بىلجىرلىغىنىڭلاردەك ئويدۇرما ئەمەس. ئاندىن كېيىن ئاللاھ تائالا ئۇلارنى تەۋبىگە رىغبەتلەندۈرۈپ: شەكسىزكى ئاللاھ بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارغا مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا رەھىمدىلدۇر، دېدى.

پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغۇچى مۇشرىكلار ئېيتتى: ئۆزىنى ئاللاھ تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر دەۋالغان بۇ ئادەم باشقىلارغا ئوخشاش تاماق يەيدۇ، جان بېقىش ئۈچۈن بازارلارنى ئايلىنىدۇ. ئاللاھ تائالا نېمىشقا ئۇنىڭ بىلەن بىرگە ئۇنىڭغا ھەمراھ بولۇپ، ئۇنى تەستىقلايدىغان ۋە ياردەم بېرىدىغان بىرەر پەرىشتە چۈشۈرمىدى؟

ياكى نېمىشقا ئۇنىڭغا ئاسماندىن بىرەر خەزىنە چۈشۈرۈلمىدى؟ ياكى نېمىشقا ئۇنىڭ مېۋىلىرىنى يېگىلى بولىدىغان بىرەر بېغى يوق؟ ئۇ چاغدا ئۇ بازارلارنى ئايلىنىپ، جان باقىمەن دەپ ئاۋارە بولمايتتى. زالىملار مۇنداق دەيدۇ: ئەي مۇئمىنلەر! سىلەر بىر پەيغەمبەرگە ئەمەس، بەلكى سېھىرلەنگەنلكتىن ئەقلىدىن ئادىشىپ قالغان بىر ساراڭغا ئەگىشىۋاتىسىلەر.

ئەي پەيغەمبەر! مۇشرىكلارنىڭ سېنى تامامەن ئاساسسىز سۈپەتلەر بىلەن قانداق تەسۋىرلىگەنلىكىگە ئەجەبلىنىپ قاراپ باققىن. ئۇلار سېنى سېھىرگەر دەپ باقتى، سېھىرلەنگەنمۇ دەپ باقتى، ساراڭمۇ دەپ باقتى. نەتىجىدە ئۇلار مۇشۇ سەۋەبلىك ھەقتىن ئېزىپ كەتتى. ئەمدى ئۇلار ھىدايەت يولىنى تاپالمايدۇ، سېنىڭ راستچىللىقىڭ ۋە ئامانەتچانلىقىڭغا داغمۇ يەتكۈزەلمەيدۇ.

ئاللاھنىڭ بەرىكىتى بۈيۈكتۇركى، ئەگەر ئۇ خالىسا ساڭا مۇشۇ دۇنيادىلا سارايلىرى ۋە دەرەخلىرىنىڭ ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان، مېۋىلىرى يېيىلىدىغان باغلارنى ھەمدە ھۇزۇر - ھالاۋەت سۈرۈپ ياشايدىغان سارايلارنى ئاتا قىلىش ئارقىلىق ئۇلار تەلەپ قىلغاندىنمۇ ياخشىراق نېئمەتلەرنى بېرەتتى.

ئۇلار ھەقىقەتكە يېتىشنى كۆزلەپ، دەلىل - پاكىت ئىزدەيدىغان گەپ - سۆزلەرنى قىلمىدى. ئەكسىچە ئۇلارنىڭ قىلغىنى قىيامەت كۈنىنى ئىنكار قىلىش بولدى. بىز قىيامەت كۈنىنى ئىنكار قىلغانلارغا قاتتىق يالقۇنجاپ تۇرغان كاتتا ئوتنى تەييارلىدۇق.

دوزاخ كاپىرلارنىڭ يىراقتىن ئۆزى تەرەپكە يالاپ ئېلىپ كېلىنىۋاتقانلىقىنى كۆرگەندە كاپىرلار ئۇنىڭ غەزىپىنىڭ قاتتىقلىقىدىن قاتتىق قاينىغان، بىئارام قىلغۇچى ئاۋازىنى ئاڭلايدۇ.

بۇ كاپىرلار جەھەننەمنىڭ ئەڭ تار يېرىگە قوللىرى زەنجىرلەر بىلەن بويۇنلىرىغا باغلانغان ھالدا تاشلانغان چاغدا دوزاختىن قۇلۇش ئارزۇسىدا ئۆزلىرىگە ئۆلۈم تىلەيدۇ.

ئەي كاپىرلار! بۈگۈن سىلەر بىر ئۆلۈم ئەمەس، مىڭ ئۆلۈم تىلەڭلار. لېكىن سىلەرنىڭ تەلىپىڭلار ئورۇندالمايدۇ. ئەكسىچە دەرتلىك ئازابتا مەڭگۈ قالىسىلەر.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، يۇقىرىدا سىلەرگە سۈپەتلەپ بېرىلگەن ئاشۇ ئازاب ياخشىمۇ ياكى نېئمەتلىرى ئۈزلۈكسىز داۋاملىشىدىغان، قەتئىي ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان مەڭگۈلۈك جەننەت ياخشىمۇ؟ ئۇ جەننەت ئاللاھ تائالا مۇئمىن بەندىلىرى ئىچىدىن تەقۋادارلارغا ۋەدە قىلغان ساۋاب - مۇكاپات ۋە قىيامەت كۈنى قايتىپ بارىدىغان قارارگاھتۇر.

ئۇلار بۇ جەننەتتە خالىغان نېئمەتلەردىن بەھرىمەن بولىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ۋەدىسىدۇركى، بۇنى ئاللاھنىڭ تەقۋادار بەندىلىرى ئۇنىڭدىن سورايدۇ، ئاللاھنىڭ ۋەدىسى چوقۇم ئىشقا ئاشىدۇ، ئاللاھ ۋەدىسىگە خىلاپلىق قىلمايدۇ.

قىيامەت كۈنى ئاللاھ تائالا يالغانچى مۇشرىكلارنى ۋە ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان مەبۇدلىرىنى توپلايدۇ، ئاندىن بۇتلارغا چوقۇنغۇچىلارغا تەنە قىلىش يۈزىسىدىن مەبۇدلارغا: سىلەر مېنىڭ بەندىلىرىمنى ئۆزۈڭلارغا چوقۇنۇشقا بۇيرۇش ئارقىلىق ئازدۇردۇڭلارمۇ ياكى ئۇلار ئۆزلىرى ئېزىپ كەتتىمۇ؟ دەيدۇ.

مەبۇدلار ئېيتىدۇكى، پەرۋەردىگارىمىز! سەن ھەر قانداق شېرىكىڭ بولۇشتىن پاكتۇرسەن. بىزگە ھەتتا سېنى قويۇپ دوستلارنى تۇتۇشمۇ ياراشمايدىغان تۇرسا، قانداقسىگە بەندىلىرىڭنى سېنى قويۇپ ئۆزىمىزگە چوقۇنۇشقا چاقىرىمىز؟ لېكىن سەن بۇ مۇشرىكلارنى بۇ دۇنيانىڭ ھۇزۇر - ھالاۋەتلىرىدىن بەھرىمەن قىلدىڭ. ئۇلاردىن بۇرۇنمۇ ئۇلارنىڭ ئەجدادلىرىنى بىخۇتلاشتۇرۇش ئۈچۈن دۇنيادىن بەھرىمەن قىلغان ئىدىڭ. نىھايەت ئۇلار سېنى ئۇنتۇپ، ساڭا باشقىلارنىمۇ قوشۇپ چوقۇندى، شۇنىڭ بىلەن ئۆزلىرىنىڭ بەدبەختلىكى تۈپەيلىدىن ھالاك بولغان ئىدى.

ئەي مۇشرىكلار! سىلەر ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان مەبۇدلىرىڭلار سىلەرنىڭ ئۇلارنى مەبۇد دەپ چوقۇنغىنىڭلارنى ئىنكار قىلدى. ئەمدى سىلەر ئۆزۈڭلاردىن ئازابنى قايتۇرالمايسىلەر، ئاجىز بولغانلىقىڭلار ئۈچۈن ئۆزۈڭلارغا ياردەممۇ قىلالمايسىلەر. ئەي مۇئمىنلەر! ئاراڭلاردىن كىمكى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ئارقىلىق زۇلۇم قىلىدىكەن، بىز ئۇنىڭغا يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان كىشىلەرگە تېتىتقىنىمىزدەك كاتتا ئازابنى تېتىتىمىز.

ئەي پەيغەمبەر! بىز سەندىن ئىلگىرى ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلەرنىمۇ تاماق يەيدىغان، بازار ئايلىنىدىغان ئىنسان قىلدۇق. سەن بۇنىڭدا تۇنجى پەيغەمبەر ئەمەسسەن. ئەي ئىنسانلار! بىز سىلەرنى بايلىق ۋە كەمبەغەللىكتە، ساقلىق ۋە كېسەللىكتە پەرقلىق قىلىش ئارقىلىق بىر - بىرىڭلارغا سىناق قىلدۇق. سىلەر مۇپتىلا بولغان خاپىلىقلارغا سەۋر قىلساڭلار، ئاللاھ سىلەرنىڭ سەۋرچانلىقىڭلارغا قارىتا ساۋاب - مۇكاپات بېرىدۇغۇ؟ سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭ سەۋر قىلغان ۋە سەۋر قىلمىغانلارنىمۇ، ئىتائەت قىلغان ۋە ئاسىيلىق قىلغانلارنىمۇ كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.

بىزگە ئۇچرىشىشنى ئۈمىد قىلمايدىغان ۋە ئازابىمىزدىن قورقمايدىغان كاپىرلار مۇنداق دېيىشتى: ئاللاھ نېمىشقا بىزگە مۇھەممەدنىڭ راست پەيغەمبەرلىكىنى ئېيتىپ بېرىدىغان پەرىشتىلەرنى چۈشۈرمەيدۇ؟ ياكى بىز نېمىشقا پەرۋەردىگارىمىزنى كۆرمەيمىز؟ ئۇ چاغدا ئۇ بىزگە بۇ ھەقتە مەلۇمات بېرەر ئىدى. بۇلارنىڭ كۆڭۈللىرىدىكى ھاكاۋۇرلۇق ئۇلارنى ئىماندىن چەكلەيدىغان دەرىجىدە ھەقىقەتەن چوڭىيىپ كەتتى. ئۇلار مۇشۇ سۆزلىرى ئارقىلىق كۇپرى ۋە زۇلۇمدا ھەقىقەتەنمۇ ھەدددىن ئاشتى.

كاپىرلار ئۆلىدىغان چاغدا، بەرزەختە ۋە قايتا تىرىلدۈرۈلگەن چاغدا پەرىشتىلەرنى كۆرگەن كۈندە ھېساب ئېلىنىش ئۈچۈن يالاپ ئېلىپ مېڭىلىدۇ. بۇ چاغدا ئۇلار دوزاخقا كىرىدۇ. ئۇلار ئۈچۈن بۇ ئورۇنلاردا مۇئمىنلەرنىڭ ئەكسىچە ھېچقانداق خۇشبېشارەت بولمايدۇ. پەرىشتىلەر ئۇلارغا: ئاللاھنىڭ خۇشبېشارىتى سىلەرگە مەڭگۈلۈك ھارامدۇر، دەيدۇ.

بىز كاپىرلارنىڭ دۇنيادا قىلغان ياخشى ئەمەللىرىنى ئۇلارنىڭ كاپىر بولغانلىقى تۈپەيلىدىن پۈتۈنلەي بىكار قىلىپ، قىلچە پايدىسىز، قارىغان ئادەمگە دېرىزىدىن چۈشكەن قۇياشنىڭ شولىسىدا ئۇچۇپ يۈرگەن چاڭ - توزاندەك كۆرۈنىدىغان قىلىۋېتىمىز.

جەننەت ئەھلى بولغان مۇئمىنلەر بۇ كۈندە ئەڭ ئېسىل ئورۇندا، بۇ كاپىرلار دۇنيادىكى ۋاقىتلىرىدا دېگەن چاغدىكى راھەتتىنمۇ نەچچە ھەسسە ياخشى راھەتتە بولىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ ئاللاھقا ئىمان ئېيتقانلىقى ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلىقى ئۈچۈندۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ئاسمان نېپىز ئاق بۇلۇت بىلەن يېرىلىپ كېتىدىغان كۈننى ئەسلىگىنكى، ئۇ كۈندە تاكى مەھشەر زېمىنىغا قەدەر ئىنتايىن كۆپ پەرىشتىلەر چۈشۈرۈلىدۇ.

قىيامەت كۈنىدىكى قولدىن كەتمەيدىغان، ھەقىقىي پادىشاھلىق ئاللاھقا خاستۇركى، بۇ كۈن كاپىرلارغا قىيىندۇر، مۇئمىنلەرگە ئاساندۇر.

ئەي پەيغەمبەر! زالىم ئۇ كۈندە پەيغەمبەرگە ئەگەشمىگەنلىكىگە قاتتىق پۇشايمان قىلىپ: كاشكى، مەن پەيغەمبەر پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئېلىپ كەلگەن قۇرئانغا ئەگىشىپ، ئۇنىڭ بىلەن بىرگە نىجاتلىق يولىغا ماڭغان بولسامچۇ؟ دېگىنىچە بارماقلىرىنى چىشلەيدۇ.

كاپىر قاتتىق ئەپسۇسلىنىپ، ئۆز - ئۆزىگە ھالاكەت تىلەپ مۇنداق دەيدۇ: ئىسىت ماڭا، پالانى كاپىرنى دوست تۇتمىغان بولسامچۇ؟.

قۇرئان ماڭا پەيغەمبەر ئارقىلىق يېتىپ كەلگەندىن كېيىن مۇشۇ كاپىر دوست مېنى قۇرئاندىن ئايرىۋەتكەن ئىدى. شەيتان ئىنسانغا كۆپ خارلىق كەلتۈرىدىكەن. ئىنساننىڭ بېشىغا خاپىلىق كەلگەن چاغدا ئۇنىڭدىن ئادا - جۇدا بولىدىكەن.

پەيغەمبەر ئۇ كۈندە قەۋمىنىڭ ھالىدىن شىكايەت قىلىپ: ئەي پەرۋەردىگارىم! ھەقىقەتەن سەن مېنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن قەۋمىم بۇ قۇرئاننى تاشلاپ، ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈدى، دەيدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! سەنمۇ قەۋمىڭنىڭ ئەزىيەتلىرىگە ۋە يولۇڭدىن توسۇشلىرىغا ئۇچرىغىنىڭدەك، سەندىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭ ھەر بىرىگە قەۋمىنىڭ جىنايەتچىلىرىدىن دۈشمەنلەرنى قىلدۇق. پەرۋەردىگارىڭ سېنى ھەقكە يېتەكلەشكە، دۈشمەنلىرىڭگە قارشى ساڭا ياردەم بېرىشكە يېتەرلىكتۇر.

ئاللاھقا كاپىر بولغانلار: بۇ قۇرئان نېمىشقا پەيغەمبەرگە بىر قتېىمدىلا نازىل قىلىنماي، پارچە - پارچە نازىل قىلىندى؟ دېيىشتى. ئەي پەيغەمبەر! بىز قۇرئاننى ئاستا - ئاستا نازىل قىلىش ئارقىلىق دىلىڭنى مۇستەھكەم قىلىش ئۈچۈن ئاشۇنداق پارچە - پارچە نازىل قىلدۇق، شۇنداقلا ئۇنى چۈشىنىشىڭ ۋە ئېسىڭدە ساقلىۋېلىشىڭ قولاي بولسۇن ئۈچۈن ئاز - ئازدىن نازىل قىلدۇق.

ئەي پەيغەمبەر! مۇشرىكلار سەندىن قانداق ئىشنى تەلەپ قىلسا، بىز ساڭا مۇستەھكەم، توغرا جاۋابنى ھەمدە ئەڭ گۈزەل بولغان باياننى كەلتۈرىمىز.

ئۇلار قىيامەت كۈنى دۇم پېتى جەھەننەمگە سۆرىلىدىغان بولۇپ، ئۇلارنىڭ تۇرىدىغان جايى يامان جايدۇر، چۈنكى ئۇلارنىڭ جايى جەھەننەمدۇر. ئۇلارنىڭ يولى ھەقتىن تولىمۇ يىراقتۇر، چۈنكى ئۇلارنىڭ يولى كۇپرى ۋە ئازغۇنلۇق يولىدۇر.

شۈبھىسىزكى بىز مۇساغا تەۋراتنى بەردۇق، ئۇنىڭغا ياردەمچى بولۇشى ئۈچۈن قېرىندىشى ھارۇننى ئۇنىڭ بىلەن بىرگە پەيغەمبەر قىلدۇق.

مۇسا ۋە ھارۇن ئىككىسىگە: ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ قېشىغا بېرىڭلار، دېدۇق. ئۇلار بۇيرۇقىمىزغا بويسۇنۇپ، ئۇلارنىڭ يېنىغا باردى ھەمدە ئۇلارنى ئاللاھنى بىر دەپ بىلىشكە چاقىردى. لېكىن ئۇلار ئۇ ئىككىسىنى ئىنكار قىلدى، ئاندىن بىز ئۇلارنى ئېچىنىشلىق شەكىلدە ھالاك قىلدۇق.

نۇھنىڭ قەۋمى نۇھنى ئىنكار قىلغانلىق سەۋەبتىن پۈتۈن پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان چاغدا بىز ئۇلارنى دېڭىزغا غەرق قىلىپ ھالاك قىلىۋەتتۇق. ئۇلارنىڭ ھالاكىتىنى بىزنىڭ زالىملارنى تەلتۆكۈس يوقىتىۋېتىشكە كۈچىمىز يېتىدىغانلىقىنىڭ پاكىتى قىلدۇق. بىز زالىملارغا قىيامەت كۈنى دەرتلىك ئازابنى تەييارلىدۇق.

ھۇدنىڭ قەۋمى ئادنى، سالىھنىڭ قەۋمى سەمۇدنى ھالاك قىلدۇق، ئەسھابۇلبىئرىنى ۋە ئۇنىڭدىن باشقا نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھالاك قىلدۇق.

ھالاك قىلىنغان ئاشۇ قەۋملەرنىڭ پەند - نەسىھەت ئېلىشى ئۈچۈن ئۇلارنىڭ ھەر بىرىگە ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ ھالاك قىلىنغانلىقىنى ھەمدە ھالاك قىلىنىش سەۋەبىنى ئېيتىپ بەردۇق. بىز ئۇلاردىن ھەر بىرىنى كۇپرىسى ۋە تەرسالىقى تۈپەيلىدىن ئېچىنىشلىق رەۋىشتە ھالاك قىلدۇق.

سېنىڭ قەۋمىڭدىن چىققان ئىنكارچىلار شامغا بېرىش يولىدا تاش ياغدۇرۇلۇپ ھالاك قىلىنغان لۇت قەۋمىنىڭ ئاھالىسىدىن ئۆتىدۇ، ئۇلار قەبىھ گۇناھ قىلغانلىقى ئۈچۈن باشقىلارغا ئىبرەت قىلىش ئۈچۈن جازالىغان ئىدۇق. سېنىڭ قەۋمىڭنىڭ كۆزى كۆرمەس بولۇپ، ئۇلارنى كۆرمەي قالدىمۇ؟ ئۇنداق ئەمەس، بەلكى ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ۋە ئۇنىڭدىن كېيىن ھېسابقا تارتىلىشىنى ئويلىمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ ئىنكارچىلار ساڭا ئۇچراشقاندا سېنى مەسخىرە قىلىپ، كەم سۇندۇرۇپ ئىنكار قىلغان تەرزدە: ئاللاھ بىزگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەن كىشى مۇشۇما؟.

ھەقىقەتەن ئۇ بىزنى ئىلاھلىرىمىزغا چوقۇنۇشتىن قايتۇرۇۋەتكىلى تاسلا قالدى. ھېلىمۇ بىز شۇ ئىلاھلىرىمىزغا چوقۇنۇشتا چىڭ تۇرمىغان بولساق، ئۇ بىزنى دەلىل - پاكىتلىرى ئارقىلىق ئۇنىڭدىن بۇرۇۋېتەتتى، دېيىشىدۇ. ئۇلار قەبرىلىرىدە ۋە قىيامەت كۈنىدە ئازابنى ئۆز كۆزلىرى بىلەن كۆرگەن چاغدا كىمنىڭ ئەڭ ئازغۇن ئىكەنلىكىنى، يەنى ئۆزلىرىمۇ ياكى بىزنىڭ پەيغەمبىرىمىزمۇ؟ چوقۇم بىلىپ قالىدۇ. ئۇلار چوقۇم كىمنىڭ ئەڭ ئازغۇن ئىكەنلىكىنى بىلىپ قالىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! قېنى ئېيتقىنە؟ ھاۋايى - ھەۋىسىنى ئىلاھ قىلىپ، شۇنىڭغا ئىتائەت قىلغان ئادەمگە سەن كۆزەتچى بولۇپ، ئۇنى ئىمانغا قايتۇرۇپ، كۇپرىدىن توسۇپ قالالامسەن؟

ئەي پەيغەمبەر! سەن ئاللاھنى بىر دەپ بىلىشكە ھەم ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىشقا چاقىرىۋاتقانلارنىڭ كۆپىنچىسىنى (گېپىڭنى) قوبۇل قىلىدىغان تەرزدە ئاڭلايدىغان ياكى دەلىل - پاكىتلارنى چۈشىنىدىغان كىشىلەر دەپ ئويلامسەن؟ ئۇلار ئاڭلاش، ئويلىنىش ۋە چۈشىنىشتە پەقەت چارىپايلارغىلا ئوخشايدىغان كىشىلەردۇر، بەلكى ئۇلار ئازغۇنلۇقتا چارىپايلاردىنمۇ بەتتەررەكتۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ تائالا يەر يۈزىدە سايىنى سوزغان ۋاقتىدا ئۇنىڭ يارىتىشتىكى ئالامەتلىرىنى كۆرمىدىڭمۇ؟ ئەگەر ئاللاھ ئۇ سايىنى مىدىرلىماي، جىم تۇرىدىغان قىلىۋېتىشنى خالىسا ئىدى، ئەلۋەتتە شۇنداق قىلغان بولاتتى. ئاندىن كېيىن بىز قۇياشنى سايىنىڭ ئالامىتى قىلدۇقكى، ئۇ سايە قۇياش سەۋەبىدىن بەزىدە ئۇزىراپ، بەزىدە قىسقىرايدۇ.

ئاندىن قۇياشنىڭ كۆتۈرۈلۈشى بىلەن سايىنى تارايتىپ، تەدرىجىي يىغدۇق.

ئاللاھ تائالا كېچىنى سىلەرنى ۋە باشقا نەرسىلەرنى يۆگەيدىغان لىباسنىڭ ئورنىدا قىلدى، ئۇيقۇنى سىلەرگە راھەت قىلدىكى، شۇ ئارقىلىق مەشغۇلاتلىرىڭلاردىن ئارام ئالىسىلەر. كۈندۈزنى سىلەرگە تىرىكچىلىك قىلىدىغان ۋاقىت قىلىپ بەردى.

ئاللاھ تائالا شاماللارنى بەندىلىرىگە رەھمىتى بولغان يامغۇرنىڭ ياغىدىغانلىقىغا خۇش بېشارەت قىلىپ ئەۋەتتى. بىز ئاسماندىن پاك يامغۇر سۈيىنى چۈشۈرۈپ بەردۇق، ئىنسانلار شۇ ئارقىلىق پاكلىنىدۇ.

بىز (ئاسماندىن) چۈشكەن ئاشۇ سۇ بىلەن ھېچقانداق گىياھ ئۆسمەيدىغان قاقاس زېمىننى تۈرلۈك ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈپ، يېشىللىققا پۈركەش ئارقىلىق تىرگۈزىمىز، يەنە ئاشۇ سۇ ئارقىلىق بىز ياراتقان چارىپايلارنى ۋە كۆپلىگەن ئىنسانلارنى سۇغىرىمىز.

ھەقىقەتەن ئۇلارنىڭ ئىبرەت ئېلىشى ئۈچۈن قۇرئان كەرىمدە تۈرلۈك دەلىل -پاكىتلارنى بايان قىلدۇق، لېكىن ئىنسانلارنىڭ تولىسى ھەقكە كۇپۇرلۇق قىلىپ، ئۇنى ئىنكار قىلىدۇ.

ئەگەر بىز خالىغان بولساق، ھەر بىر شەھەرگە ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرىدىغان ھەم ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتىدىغان بىر پەيغەمبەرنى ئەۋەتكەن بولاتتۇق، لېكىن بىز بۇنداق قىلىشنى خالىمىدۇق. بىز ھەقىقەتەن پەيغەمبىرىمىز مۇھەممەدنى بارلىق ئىنسانلارغا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق.

كاپىرلارنىڭ خۇشامەتگۇيلۇق بىلەن سەندىن قىلغان تەلەپلىرى ۋە تەكلىپلىرىگە قوشۇلمىغىن. ساڭا نازىل قىلىنغان مۇشۇ قۇرئانغا تايىنىپ ئۇلارنىڭ ئەزىيەتلىرىگە سەۋر قىلىش ھەمدە كىشىلەرنى ئاللاھ تەرەپكە چاقىرىشتا دۇچ كەلگەن قىيىنچىلىقلارغا بەرداشلىق بېرىش ئارقىلىق بار كۈچۈڭ بىلەن كۈرەش قىلغىن.

ئاللاھ تائالا ئىككى دېڭىزنىڭ سۈيىنى، يەنى تاتلىق سۇنى تۇزلۇق سۇ بىلەن ئۇچراشتۇرۇپ، ئۇلارنىڭ ئارىسىغا ئۆزئارا ئارىلىشىپ كېتىشىدىن ساقلايدىغان توسۇق پەيدا قىلدى.

ئاللاھ تائالا ئەر بىلەن ئايالنىڭ مەنىي ئىسپىرمىسىدىن ئىنساننى ياراتتى، ئىنساننى ياراتقان زات ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ئۇرۇق - تۇغقانچىلىق ھەم قۇدا - باجىلىق ئالاقىلىرىنى پەيدا قىلدى. ئەي پەيغەمبەر! پەۋەردىگارىڭ ھەممىگە قادىردۇركى، ئۇنى ھېچنەرسە ئاجىز قىلالمايدۇ. ئىنساننى ئەر بىلەن ئايالنىڭ مەنىي ئىسپىرمىسىدىن ياراتقانلىقىمۇ ئۇنىڭ قۇدرىتىدىندۇر.

كاپىرلار ئاللاھنى قويۇپ ئىتائەت قىلغانغا پايدىسى بولمايدىغان، ئاسىيلىق قىلغانغا زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان بۇتلارغا چوقۇنىدۇ. كاپىرلار ئاللاھنىڭ غەزىپىنى كەلتۈرۈشىگە قارىماي يەنىلا شەيتانغا ئەگىشىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! بىز سېنى پەقەت ئىمان ئېيتىش ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىش ئارقىلىق ئاللاھقا ئىتائەت قىلغانلارغا خۇشبېشارەت بەرگۈچى، شۇنداقلا كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھلار ئارقىلىق ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلغانلارنى ئاگاھلاندۇرغۇچى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق.

ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، مەن ۋەزىپەمنى يەتكۈزگەنلىكىم ئۈچۈن سىلەردىن ھەق تەلەپ قىلمايمەن. ئاراڭلاردىن مال سەرپ قىلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشنى خالايدىغانلار شۇنداق قىلسۇن!

ئەي پەيغەمبەر! بارلىق ئىشلىرىڭدا مەڭگۈ ئۆلمەيدىغان ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلغىن، ئۇنى مەدھىيەلىگەن ھالدا (شېرىكلەردىن ۋە ئەيىب - نۇقسانلاردىن) پاكلىغىن. ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىدىن تولۇق خەۋەرداردۇركى، ئۇنىڭغا ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىدىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ ھەمدە ئۇلارغا شۇ ئەمەللىرىگە ئاساسەن جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

ئاللاھ تائالا ئاسمانلارنى، زېمىننى ۋە ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى بارلىق نەرسىلەرنى ئالتە كۈندە ياراتتى، ئاندىن ئەرشنىڭ ئۈستىدە ئۆزىنىڭ ئۇلۇغلۇقىغا لايىق رەۋىشتە قارار ئالدى. ئۇ ناھايىتى مەرھەمەتلىكتۇر. ئەي پەيغەمبەر! بۇنى ھەممىدىن خەۋەردار زاتتىن سورىغىن. ئۇ ھەممە نەرسىنى بىلىپ تۇرىدىغان ئاللاھتۇركى، ئۇنىڭغا ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

كاپىرلارغا: رەھمان سۈپەتلىك ئاللاھقا سەجدە قىلىڭلار دېيىلسە، ئۇلار: بىز رەھمانغا سەجدە قىلمايمىز. رەھمان دېگەن نېمە؟ بىز ئۇنى تونۇمايمىز ھەم ئېتىراپمۇ قىلمايمىز. سەن بىزنى تونۇمايدىغان نەرسىگە سەجدە قىلىشقا بۇيرۇساڭ، شۇنىڭغا سەجدە قىلىمىزمۇ؟ دېيىشتى. پەيغەمبەرنىڭ ئۇلارنى ئاللاھقا سەجدە قىلىشقا بۇيرۇغانلىقى ئۇلارنى ئاللاھقا ئىمان ئېيتىشتىن تېخىمۇ يىراقلاشتۇرۇۋەتتى.

ئاسماندا بۇرۇجلارنى، ئايلىنىپ تۇرىدىغان يۇلتۇزلارنى ياراتقان زاتنىڭ بەرىكىتى بۈيۈكتۇركى، ئۇ قۇياشنى نۇر چاچىدىغان پارلاق قىلدى، ئاينى قۇياشتىن نۇر ئېلىپ زېمىننى يورۇتىدىغان قىلدى.

ئاللاھ تائالا مۆجىزىلىرىدىن ئىبرەت ئېلىپ، توغرا يولغا ماڭىدىغان ياكى نېئمەتلىرىگە شۈكرى قىلىشنى خالايدىغانلارغا كېچە بىلەن كۈندۈزنى بىر كەتسە بىرى كېلىپ نۆۋەتلىشىپ تۇرىدىغان قىلدى.

مەرھەمەتلىك ئاللاھنىڭ مۇئمىن بەندىلىرى زېمىندا ئۆزلىرىنى تۆۋەن تۇتۇپ كەمتەرلىك بىلەن ماڭىدۇ. نادانلار ئۇلارغا (يامان) سۆزلەرنى قىلغاندا ئۇلار بىلەن تەڭ بولماي، ياخشى سۆزلەرنى قىلىدۇ، نادانلىق قىلمايدۇ.

ئۇلار كېچىلەرنى پەرۋەردىگارىغا سەجدە قىلىش ھەم قىيامدا تۇرۇش ئارقىلىق ئاللاھقا ناماز ئوقۇپ ئۆتكۈزىدۇ.

ئۇلار پەرۋەردىگارىغا مۇنداق دۇئا قىلىدۇ: پەرۋەردىگارىمىز! جەھەننەم ئازابىنى بىزدىن يىراق قىلغىن، شەكسىزكى جەھەننەمنىڭ ئازابى كاپىر پېتى ئۆلگەنلەردىن ئايرىلمايدىغان، ئۈزلۈكسىز ئازابتۇر.

جەھەننەم كىرگەنلەرگە ھەقىقەتەن يامان قارارگاھ ھەم يامان جايدۇر.

ئۇلار ماللىرىنى سەرپ قىلغاندا ئىسراپچىلىق قىلمايدۇ، ئۆزى ۋە باشقىلاردىن نەپىقىسىنى بېرىش ۋاجىب بولغانلارنىڭ نەپىقىسىنىمۇ قىسىۋالمايدۇ. ئۇلار ئىسراپمۇ قىلماي، بېخللىقمۇ قىلماي، ئوتتۇراھال چىقىم قىلىدۇ.

ئۇلار ئاللاھقا ئىككىنچى بىر مەبۇدنى شېرىك قىلمايدۇ، ئاللاھ ئۆلتۈرۈشنى ھارام قىلغان جاننى ئۆلتۈرمەيدۇ. قاتىلنى ياكى مۇرتەدنى، ياكى توي قىلغان زىناخورنى ئۆلتۈرۈشتىن ئىبارەت ئاللاھ رۇخسەت قىلغان ئىشلار بۇنىڭ سىرتىدا. ئۇلار زىنا قىلمايدۇ. كىمكى مۇشۇنداق چوڭ گۇناھلارنى سادىر قىلىدىكەن، قىيامەت كۈنى قىلغان گۇناھىنىڭ جازاسىنى تارتىدۇ.

قىيامەت كۈنى ئۇنىڭغا ھەسسىلەپ ئازاب قىلىنىدۇ، ئۇ ئازابتا خارلانغان، كۆزگە ئېلىنمىغان ھالدا مەڭگۈ قالىدۇ.

ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ، ئىمان ئېيتقان ھەمدە تەۋبىسىدە سەمىمىيلىكىنى ئىسپاتلاپ ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارغا كەلسەك، ئاللاھ تائالا بۇلارنىڭ قىلىپ سالغان يامانلىقلىرىنى ياخشىلىققا ئالماشتۇرۇپ بېرىدۇ. ئاللاھ تائالا بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرگۈچىدۇر، ئۇلارغا مېھرىباندۇر.

كىمكى ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ ھەمدە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىش ۋە يامانلىقلارنى تاشلاش ئارقىلىق تەۋبىسىنىڭ سەمىمىيلىكىنى ئىسپاتلىسا، ئۇنىڭ تەۋبىسى چوقۇم قوبۇل قىلىنىدۇ.

ئۇلار ھارام قىلىنغان گۇناھ - مەئسىيەت ۋە ئويۇن - تاماشا سورۇنلىرىغا ئوخشاش جايلارغا بارمايدۇ. ناچار گەپ - سۆز ۋە ئىش - ھەرىكەتلەرنى كۆرگەندە ئۇنداق ئىشلارغا ئارىلىشىپ ئۆزىنى بۇلغىماستىن، ئېسىللىك بىلەن ئۆتۈپ كېتىدۇ.

ئۇلارغا ئاللاھ تائالانىڭ قۇرئاندىكى ۋە كائىناتتىكى ئايەتلىرى ئەسلىتىلگەندە قۇلاقلىرىنى ئاڭلايدىغان ئايەتلەردىن پاڭ قىلىۋالمايدۇ، كۆرىدىغان مۆجىزىلەرگە كور بولۇۋالمايدۇ.

ئۇلار پەرۋەردىگارىغا مۇنداق دۇئا قىلىدۇ: پەرۋەردىگارىمىز! بىزنىڭ ئاياللىرىمىز ۋە پەرزەنتلىرىمىزدىن تەقۋالىق ۋە ھەق ئۈستىدە مۇستەھكەم تۇرۇش ئارقىلىق بىزنى خۇرسەن قىلىدىغان كىشىلەرنى چىقىرىپ بەرگىن، بىزنى باشقىلارغا يولباشچى بولىدىغان توغرا يولدىكى پېشۋالاردىن قىلىغىن.

مۇشۇنداق سۈپەتلەرگە ئىگە بولغانلار ئاللاھقا تائەت - ئىبادەت قىلىشتا چىدامچان بولغانلىقى تۈپەيلىدىن فىردەۋس جەننىتىدىكى ئالىي سارايلار بىلەن مۇكاپاتلىنىدۇ، ئۇ سارايلاردا پەرىشتىلەر تەرىپىدىن ئىززەت - ئىكرام ۋە سالاملار بىلەن قارشى ئېلىنىدۇ، تۈرلۈك ئاپەتلەردىن ئامان بولىدۇ.

ئۇلار جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ. ئۇلار ئورۇنلاشقان جەننەت نېمىدېگەن ياخشى جاي!

ئەي پەيغەمبەر! كۇپرى ئۈستىدە چىڭ تۇرغان كاپىرلارغا ئېيتقىنكى، پەرۋەردىگارىم ئۆزىگە سىلەرنىڭ تائىتىڭلارنىڭ بىرەر پايدىسى تېگىپ قالارمىكى، دەپ ئۈمىد قىلىدىغان ئىش يوق. ئەگەر قۇلچىلىق قىلىش ھەم ئىلتىجا قىلىش مەقسىتىدە ئۆزىگە دۇئا قىلىدىغان بەندىلەر بولمىسا ئىدى، سىلەرگە قىلچە پەرۋا قىلمايتتى. چۈنكى پەيغەمبەر سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن ئېلىپ كەلگەن نەرسىنى ئىنكار قىلدىڭلار. سىلەر ئىنكار قىلغانلىقىڭلارنىڭ جازىسىنى چوقۇم تارتىسىلەر.

سۈرە بەقەرىنىڭ بېشىدا بۇنىڭغا ئوخشاش ئۈزۈك تاۋۇشلار ھەققىدىكى قاراشلار ئوتتۇرىغا قويۇلغان.

بۇ توغرىنى خاتادىن ئايرىپ بېرىدىغان قۇرئاننىڭ ئايەتلىرىدۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنىڭ ھىدايەت تېپىۋېلىشىغا ھېرىسمەنلىكىڭدىن (ئۇلارنىڭ ئىمان ئېيتمىغانلىقىغا) قايغۇرۇپ ئۆزۈڭنى يوقىتىپ قويۇشۇڭ مۇمكىن.

ئەگەر بىز ئۇلارغا ئاسماندىن بىرەر مۆجىزە چۈرۈشنى خالىساق ئىدۇق، ئەلۋەتتە شۇنداق قىلاتتۇق. ئاندىن ئۇلار ئۇنىڭغا تۆۋەنچىلىك بىلەن بويسۇنغان بولاتتى. لېكىن بىز ئۇلارنى غەيىبكە ئىشىنەمدۇ - يوق، سىناش ئۈچۈن ئۇنداق قىلىشنى خالىمىدۇق.

ئۇلارغا مەرھەمەتلىك ئاللاھ تەرىپىدىن ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ۋە پەيغەمبىرىنىڭ راستلىقىنى ئۇقتۇرىدىغان يېڭى ۋەز - نەسىھەت نازىل قىلىنسا، ئۇلار ئۇنى ئاڭلاپ، ئىشىنىشتىن يۈز ئۆرۈيدۇ.

ئۇلار راستتىنلا پەيغەمبەر ئېلىپ كەلگەن قۇرئاننى ئىنكار قىلىشتى، ئۇلار مەسخىرە قىلىشقان خەۋەرلەر چوقۇم ئىشقا ئاشىدۇ ھەم ئۇلارغا ئازاب كېلىدۇ.

كۇپرىسىدا چىڭ تۇرغان بۇ ئادەملەر زېمىنغا قاراپ باقمىدىمۇ؟ بىز زېمىندا مەنزىرىسى كۆركەم، پايدىسى كۆپ تۈرلۈك - تۈمەن ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈپ بەردۇققۇ؟

ھەقىقەتەن زېمىننىڭ تۈرلۈك - تۈمەن ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈشىدە شۇ ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرگەن زاتنىڭ ئۆلۈكلەرنى تىرگۈزۈشكە قادىر ئىكەنلىكىگە روشەن دەلىل - پاكىتلار بار، ئەمما ئىنسانلارنىڭ كۆپىنچىسى ئىمان ئېيتقۇچى بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن غالىبتۇر، ئۇنى ھېچكىم يېڭەلمەيدۇ، ئۇ بەندىلىرىگە تولىمۇ مېھرىباندۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا نىدا قىلىپ، ئۇنى ئاللاھقا كاپىر بولۇش ھەمدە مۇسانىڭ قەۋمىنى قۇل قىلىش ئارقىلىق زالىم بولغان بىر قەۋمنىڭ يېنىغا بېرىشقا بۇيرۇدى.

ئۇلار پىرئەۋننىڭ قەۋمى بولۇپ، مۇسا سىلىق ھەم مۇلايىملىق بىلەن ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئەمىر - پەرمانلىرىنى بەجە كەلتۈرۈشكە ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىشقا بۇيرۇيدۇ.

مۇسا ئەلەيھىسسالام ئېيتتى: پەرۋەردىگارىم! ئۇلارغا مەن سېنىڭ ئەمرىڭنى يەتكۈزسەم مېنى يالغانغا چىقىرىشىدىن ئەنسىرەيمەن.

ئۇلارنىڭ مېنى ئىنكار قىلىشىدىن يۈرىكىم سىقىلىدۇ، تىلىممۇ سۆزدىن تۇتۇلىدۇ، شۇڭا ماڭا ياردەمچى بولۇشى ئۈچۈن جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامنى قېرىندىشىم ھارۇننىڭ قېشىغا ئەۋەتكىن.

مەن بىر قىبتىنى ئۆلتۈرۈپ قويغانلىقىم ئۈچۈن ئۇلارنىڭ ئالدىدا گۇناھكارمەن، شۇڭا ئۇلارنىڭمۇ مېنى ئۆلتۈرۈۋېتىشىدىن ئەنسىرەيمەن.

ئاللاھ تائالا مۇسا ئەلەيھىسسالامغا ئېيتتى: ھەرگىز ئۇنداق بولمايدۇ، يەنى ئۇلار سېنى ھەرگىز ئۆلتۈرەلمەيدۇ. شۇڭا سەن قېرىندىشىڭ ھارۇن بىلەن بىرگە ئىككىڭلارنىڭ راست پەيغەمبەر ئىكەنلىكىڭلارنى ئۇقتۇرىدىغان مۆجىزىلىرىمىزنى ئېلىپ بېرىڭلار، مەن سىلەر بىلەن بىرگە، سىلەرگە ياردەم بېرىپ ھەم قوللاپ تۇرىمەن، سىلەرنىڭ دېگەنلىرىڭلارنىمۇ، سىلەرگە دېيىلگەننىمۇ ئاڭلاپ تۇرىمەن. بىز سىلەرنىڭ دېيىشكەنلىرىڭلاردىن ھېچنەرسىنى قولدىن بېرىپ قويمايمىز.

ئىككىڭلار پىرئەۋننىڭ يېنىغا بېرىپ، ئۇنىڭغا: بىز بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھنىڭ ساڭا ئەۋەتكەن ئەلچىلىرىمىز.

ئىسرائىل ئەۋلادىنى بىز بىلەن قويۇۋەتكىن، دەڭلار.

پىرئەۋن مۇسا ئەلەيھىسسالامغا: بىز سېنى كىچىكىڭدىن بېقىپ چوڭ قىلمىدۇقمۇ؟ بىر قانچە يىل يېنىمىزدا تۇردۇڭ. ئەمدى پەيغەمبەرلىك دەۋاسى قىلىشىڭغا نېمە سەۋەب بولدى؟

سەن ئۆز جەمەتىڭگە يان بېسىپ، بىر قىبتىينى ئۆلتۈرۈپ چوڭ خاتالىق ئۆتكۈزمىدىڭمۇ؟ ئەمەلىيەتتە سەن مېنىڭ قىلغان ياخشىلىقلىرىمىغا تۇزكورلۇق قىلدىڭ.

مۇسا ئەلەيھىسسالام پىرئەۋنگە ئۆزىنىڭ قىلغانلىرىنى ئېتىراپ قىلىپ: مەن ئۇ ئادەمنى ماڭا ۋەھىي كېلىشتىن بۇرۇن ئۆلتۈرۈپ قويغان بولۇپ، ئۇ چاغدا مەن نادانلاردىن ئىدىم، دېدى.

مەن ئۇنى ئۆلتۈرگەندىن كېيىن ئۇنىڭ بەدىلىگە سىلەرنىڭ مېنى ئۆلتۈرۈۋېتىشىڭلاردىن قورقۇپ قېچىپ كەتتىم، ئاندىن پەرۋەردىگارىم ماڭا ئىلىم ئاتا قىلدى ھەمدە مېنى كىشىلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى.

توغرا، سەن مېنى ئىسرائىل ئەۋلادىنى قۇل قىلغاندەك قۇل قىلماستىن بېقىپ چوڭ قىلىپ قويغىنىڭ ئۈچۈن مىننەت قىلىۋاتىسەن. لېكىن سېنىڭ بۇ قىلغىنىڭ مېنىڭ سېنى دەۋەت قىلىشىمنى توسۇپ قالالمايدۇ.

پىرئەۋن مۇساغا: مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى دېگىنىڭ نېمە؟ سەن ئۆزۈڭنى ئۇنىڭ پەيغەمبىرى دەيسەن، دېدى.

مۇسا پىرئەۋنگە جاۋابەن: مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى دېگىنىم ئاسمانلارنىڭ، زېمىننىڭ ۋە ئۇ ئىككىسى ئارىسىدىكى بارلىق نەرسىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر. ئەگەر ئۇنىڭ شۇ نەرسىلەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئىكەنلىكىگە چىن پۈتىدىغان بولساڭلار يالغۇز شۇنىڭغىلا قۇلچىلىق قىلىڭلار، دېدى.

پىرئەۋن ئەتراپىدا تۇرغان قەۋمىنىڭ كاتتىباشلىرىغا: مۇسانىڭ بەرگەن جاۋابىنى ھەم ئۇنىڭ يالغانچلىقىنى ئاڭلىغانسىلەر؟ دېدى.

مۇسا ئۇلارغا: ئاللاھ سىلەرنىڭ ھەم ئىلگىرىكى ئاتا - بوۋىلىرىڭلارنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر، دېدى.

پىرئەۋن ئېيتتى: ئۆزىنى سىلەرگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر دەۋالغان بۇ ئادەم چوقۇم ساراڭ، ئۇ قانداق جاۋاب بېرىشنى بىلمەيدۇ، ھەتتا ئۆزىنىڭ نېمە دەۋاتقانلىقىنىمۇ ئاڭقىرالمايدۇ.

مۇسا ئېيتتى: مەن سىلەرنى چاقىرىۋاتقان ئاللاھ تائالا مەشرىقنىڭ، مەغرىبنىڭ ۋە ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى بارلىق نەرسىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر. ئەگەر سىلەرنىڭ ئەقلىڭلار بولسىدى بۇلارنى چۈشىنەتتىڭلار.

پىرئەۋن مۇسا بىلەن داۋلىلىشىشتىن ئاجىز كەلگەندىن كېيىن: ئەگەر مەندىن باشقا بىرەر مەبۇدقا چوقۇنىدىغان بولساڭ، سېنى چوقۇم زىندانغا تاشلايمەن، دېدى.

مۇسا پىرئەۋنگە: مەن ساڭا ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن ئېلىپ كەلگەنلىرىمدە راستچىل ئىكەنلىكىمنى ئېنىق ئۇقتۇرىدىغان پاكىتلارنى كەلتۈرگەن تۇرسام، يەنە مېنى زىندانغا تاشلامسەن؟ دېدى.

پىرئەۋن ئېيتتى: ئەگەر دېگەنلىرىڭدە راستچىل بولساڭ، ئۆزۈڭنىڭ راستچىللىقىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىلىڭنى كەلتۈرۈپ باقمامسەن؟

مۇسا ھاسىسىنى يەرگە تاشلىغان ئىدى، ئۇ ھاسا بىردىنلا ھەممەيلەننىڭ كۆز ئالدىدا ئوچۇق بىر يىلانغا ئايلاندى.

مۇسا قولىنى قوينىغا سېلىپ چىقىرىۋېدى، ئۇنىڭدا قىلچە ئالىلىق يوق، ھەممەيلەنگە ئوخشاش تامامەن ئاپئاق، نۇرلۇق بولۇپ كۆرۈندى.

پىرئەۋن ئەتراپىدىكى قەۋمىنىڭ چوڭلىرىغا ئېيتتى: بۇ ئادەم ھەقىقەتەن ئۇستا سېھىرگەر ئىكەن.

ئۇ ئۆزىنىڭ سېھرىسى ئارقىلىق سىلەرنى زېمىنىڭلاردىن ھەيدەپ چىقارماقچى بولۇۋاتىدۇ. بۇنىڭغا قانداق چارە قوللىنىمىز؟ بۇ ھەقتە ماڭا مەسلىھەت بېرىڭلار.

ئۇلار پىرئەۋنگە ئېيتتى: ئۇنىڭ بىلەن قېرىندىشىنىڭ ئىشىنى قويۇپ تۇرغىن، ئۇلارنى جازالاشقا ئالدىراپ كەتمىگىن. (ئالدى بىلەن) مىسىرنىڭ ھەر قايسى شەھەرلىرىگە سېھىرگەرلەرنى يىغىدىغان چاپارمەنلەرنى ئەۋەتكىن.

ئۇلار سېھىر ئىلمىنى بىلىدىغان ئۇستا سېھىرگەرلەرنىڭ ھەممىنى سېنىڭ ھۇزۇرۇڭغا ئېلىپ كەلسۇن.

پىرئەۋن مۇسا بىلەن بەسلىشىش ئۈچۈن كېلىشكەن ۋاقىتتا بېكىتىلگەن ئورۇنغا سېھىرگەرلىرىنى توپلىدى.

كىشىلەرگە دېيىلدىكى: ھەممىڭلار كېلىپ بولدۇڭلارمۇ؟ ئۇتۇپ چىققۇچى مۇسامۇ ياكى سېھىرگەرلەرمۇ چوقۇم كۆرىسىلەر.

ئەگەر سېھىرگەرلەر مۇسانى يېڭىۋالسا شۇلارنىڭ دىنىغا ئەگىشىشىمىز مۇمكىن.

سېھىرگەرلەر مۇسانى يېڭىۋېلىشنى كۆڭۈللىرىگە پۈكۈشۈپ پىرئەۋننىڭ قېشىغا كەلگەندە ئۇنىڭغا: ئەگەر بىز مۇسانى يىڭىۋالساق، بىزگە ماددىي ياكى مەنىۋى مۇكاپات بېرىلەمدۇ؟ دېيىشتى.

پىرئەۋن ئۇلارغا: شۇنداق، ئەگەر مۇسانى يېڭەلىسەڭلار، مەن سىلەرگە يۇقىرى ئۇنۋانلارنى بېرىپ، يېقىن ئادەملىرىمدىن قىلىۋالىمەن، دېدى.

مۇسا ئاللاھنىڭ ئۆزىگە ياردەم بېرىدىغانلىقىغا ئىشىنىپ ھەم ئۆزىدىكى نەرسىنىڭ سېھىر ئەمەسلىكىنى ئېيتىپ ئۇلارغا: سىلەر تاشلىماقچى بولغان ئارغامچا ۋە ھاسىلىرىڭلارنى تاشلاڭلار، دېدى.

شۇنداق قىلىپ ئۇلار ئارغامچىلىرى بىلەن ھاسىلىرىنى تاشلاشتى ھەمدە ئۇلارنى تاشلاۋېتىپ: پىرئەۋننىڭ كاتتىلىقى بىلەن قەسەم قىلىمىزكى، بىز چوقۇم ئۇتۇپ چىققۇچىلارمىز، مۇسا بولسا مەغلۇبىيەتكە مەھكۇمدۇر، دېيىشتى.

ئارقىدىن مۇسامۇ ھاسىسىنى تاشلىۋېدى، ھاسا بىردىنلا ئەجدىھاغا ئايلىنىپ، كۈتۈلمىگەندە سېھىرگەرلەرنىڭ كىشىلەرنى قايمۇقتۇرۇپ ئوتتۇرىغا تاشلىغان نەرسىلىرىنى يۇتۇۋەتتى.

سېھىرگەرلەر مۇسانىڭ ھاسىسىنىڭ ئۆزلىرى ئوتتۇرىغا تاشلىغان سېھىرلەرنى يۇتۇۋەتكەنلىكىنى كۆرۈپ سەجدىگە يىقىلىشتى.

ئۇلار بارچە مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھقا ئىمان ئېيتتۇق، دېدى.

ئۇلار مۇسا ۋە ھارۇن ئەلەيھىسسالاملارنىڭ پەرۋەردىگارىغا ئىمان ئېيتتۇق، دېدى.

پىرئەۋن سېھىرگەرلەرنىڭ ئىمان ئېيتقانلىقىغا قاتتىق غەزەبلىنىپ: مېنىڭ رۇخسىتىمسىز مۇساغا ئىمان ئېيتتىڭلارما؟ مۇسا چوقۇم سىلەرگە سېھىرگەرلىكنى ئۆگەتكەن پىرىڭلار ئىكەن. سىلەر بىرلىشىپ مىسىرلىقلارنى يۇرتلىرىدىن چىقىرىۋېتىشنىڭ كويىدا بولۇۋېتىپسىلەر. سىلەرنى قانداق جازالايدىغانلىقىمنى ئۇزۇنغا قالماي بىلىپ قالىسىلەر. مەن سىلەرنىڭ قول - پۇتلىرىڭلارنى چوقۇم ئوڭ - چەپ قىلىپ، يەنى ئوڭ پۇتۇڭلارنى سول قولۇڭلار بىلەن، ياكى سول پۇتۇڭلارنى ئوڭ قولۇڭلار بىلەن قوشۇپ كېسىۋېتىمەن، شۇنداقلا ھەممىڭلارنى خورما ياغاچلىرى (دىن ياسالغان دار)غا ئاسىمەن، سىلەردىن ھېچكىمنى ساق قويمايمەن، دېدى.

سېھىرگەرلەر پىرئەۋنگە ئېيتتى: سېنىڭ بۇ دۇنيادىكى چېپىش، ئېسىش دېگەندەك تەھدىتلىرىڭنىڭ كارايىتى چاغلىق. چۈنكى سېنىڭ ئازابىڭ ھامان يوقىلىدۇ. بىز پەرۋەردىگارىمىزنىڭ دەرگاھىغا قايتقۇچىلارمىز. ئۇ بىزنى چوقۇم مەڭگۈلۈك رەھمىتىگە كىرگۈزىدۇ.

بىز ھەممىدىن بۇرۇن مۇساغا ئىمان ئېيتىپ، ئۇنى تەستىقلىغانلار بولغانلىقىمىز ئۈچۈن ئاللاھنىڭ ئىلگىرى قىلىپ سالغان گۇناھلىرىمىزنى يوققا چىقىرىۋېتىشىنى ئۈمىد قىلىمىز.

بىز مۇساغا ۋەھىي قىلىپ، ئىسرائىل ئەۋلادىنى كېچىدە (مىسىردىن) ئېلىپ چىقىپ كېتىشنى بۇيرۇدۇق. چۈنكى پىرئەۋن ئۇلارنى قايتۇرۇپ كېلىش ئۈچۈن چاپارمەنلىرى بىلەن چوقۇم قوغلاپ كېلەتتى.

پىرئەۋن ئىسرائىل ئەۋلادىنىڭ مىسىردىن يولغا چىققانلىقىنى بىلىپلا ئۇلارنى قايتۇرۇپ كېلىش ئۈچۈن ئەتراپتىكى شەھەرلەرگە لەشكەر توپلاش ئۈچۈن چاپارمەنلەرنى ئەۋەتتى.

پىرئەۋن ئۇلارنى مەنسىتمىگە ھالدا ئېيتتى: ئۇلار پەقەت ئازغىنە بىر ئوچۇم كىشىلەردۇر.

ھەقىقەتەن ئۇلار بىزنىڭ ئاچچىقىمىزنى كەلتۈرىدىغان ئىشنى قىلدى.

بىز ھەقىقەتەن سەگەكلىك بىلەن تۇرىدىغان كىشىلەرمىز.

بىز پىرئەۋننى ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىكىنى مول ھوسۇللۇق باغلىرى، سۈيى ئېقىپ تۇرىدىغان بۇلاقلىرى بار بولغان مىسىر زېمىدىن چىقاردۇق.

مىسىرنىڭ يەنە بايلىققا تولغان خەزىنىلىرى ۋە ھەشەمەتلىك تۇرالغۇلىرى بار.

پىرئەۋن بىلەن ئۇنىڭ تەۋەلىكىنى مۇشۇنداق باياشاتلىقتىن چىقارغىنىمىزدەك، ئۇلاردىن كېيىن ئىسرائىل ئەۋلادىنى شام زېمىنىدا مۇشۇنداق باياشاتلىققا ئىگە قىلدۇق.

پىرئەۋن قەبىلىسى بىلەن بىرگە قۇياش كۆتۈرۈلگەن چاغدا ئىسرائىل ئەۋلادىنى قوغلاپ چىقتى.

پىرئەۋن لەشكەرلىرى بىلەن مۇسا ۋە قەۋمىنى قوغلاپ چىقىپ، ئىككىلا تەرەپ بىر - بىرىنى كۆرەلەيدىغان دەرىجىدە يېقىنلىشىپ قالغاندا مۇسانىڭ ئادەملىرى: پىرئەۋن بىلەن لەشكەرلىرى بىزگە يېتىشىۋالىدىغان بولدى، بىز ئۇلارغا تەڭ كېلەلمەيدىغان تۇرساق، دېيىشتى.

مۇسا قەۋمىگە: بۇ ئىش سىلەر ئويلىغاندەك بولمايدۇ. پەرۋەردىگارىم چوقۇم مەنتەرەپتە تۇرۇپ، ماڭا ياردەم بېرىدۇ، ئۇ ماڭا چوقۇم چىقىش يولىنى كۆرسىتىدۇ، دېدى.

بىز مۇساغا ۋەھىي قىلىپ: ھاساڭ بىلەن دېڭىزغا ئۇرغىن، دەپ بۇيرۇدۇق. مۇسا دەرھال دېڭىزغا ئۇرۋېدى، دېڭىزنىڭ سۈيى يېرىلىپ، ئىسرائىل ئەۋلادىنىڭ سانى بويىچە ئون ئىككى يولغا ئۆزگەردى. دېڭىزدىن يېرىلغان ھەر بىر پارچە سۇ چوڭلۇقتا ۋە مۇستەھكەملىكتە بىر تامچىمۇ ئېقىپ كەتمەيدىغان بەھەيۋەت تاغقا ئوخشايتتى.

پىرئەۋن بىلەن لەشكەرلىرىنى تېخىمۇ يېقىنلاشتۇردۇق، نىھايەت ئۇلار دېڭىزغا كىرگەندە ئۇنى ماڭغىلى بولىدىغان يول، دەپ ئويلاپ قېلىشتى.

بىز مۇسانى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغان ئىسرائىل ئەۋلادىنى قۇتۇلدۇردۇق، ئۇلاردىن ھېچكىم غەرق بولۇپ كەتمىدى.

ئاندىن پىرئەۋن بىلەن ئۇنىڭ قەۋمىنى دېڭىزغا غەرق قىلىۋەتتۇق.

شەكسىزكى مۇساغا دېڭىزنىڭ يېرىلىشىدا ھەم ئۇنىڭ قۇتۇلۇپ، پىرئەۋننىڭ تەۋەلىرى بىلەن قوشۇلۇپ ھالاك بولۇشىدا ئەلۋەتتە مۇسانىڭ راست پەيغەمبەرلىكىنى كۆرسىتىدىغان دەلىل بار. پىرئەۋننىڭ تەۋەلىرىنىڭ كۆپىنچىسى ئىمان ئېيتقۇچى بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ ئەلۋەتتە غالىبتۇر، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالالايدۇ، ئۇلاردىن تەۋبە قىلغانلارغا تولىمۇ مېھرىباندۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئىبراھىمنىڭ قىسىسەسىنى ئوقۇپ بەرگىن.

ئۆز ۋاقتىدا ئىبراھىم ئاتىسى ئازەرگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە: ئاللاھنى قويۇپ نېمىگە چوقۇنۇۋاتىسىلەر؟ دېدى.

قەۋمى ئۇنىڭغا: بۇتلارغا چوقۇنۇۋاتىمىز ھەم ئۇلارغا چوقۇنۇشتا چىڭ تۇرىمىز، دېيىشتى.

ئىبراھىم ئۇلارغا ئېيتتى: بۇتلىرىڭلارغا دۇئا قىلغىنىڭلاردا ئۇلار دۇئايىڭلارنى ئاڭلامدۇ؟

ئىتائەت قىلساڭلار پايدا، ئاسىيلىق قىلساڭلار زىيان يەتكۈزەلەمدۇ؟

ئۇلار ئېيتتى: ئۇلارغا دۇئا قىلساق دۇئالىرىمىزنى ئاڭلىمايدۇ، ئىتائەت قىلساق پايدا، ئاسىيلىق قىلساق زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. گەپنىڭ قىسقىسى، بىز ئاتا - بوۋىلىرىمىزنىڭ شۇنداق قىلغانلىقىنى بىلدۇق. ئاندىن بىزمۇ شۇلارغا ئەگەشتۇق.

ئىبراھىم ئېيتتى: سىلەر ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنۇۋاتقان بۇ بۇتلار توغرىسىدا ئويلىنىپ باقتىڭلارمۇ؟

سىلەرنىڭ ئىلگىرىكى ئاتا - بوۋىلىرىڭلار چوقۇنغىنى نېمە؟

ئۇلارنىڭ ھەممىسى مېنىڭ دۈشمەنلىرىمدۇر، چۈنكى ئۇلار ساختا ئىلاھلاردۇر. پەقەت بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ تائالالا مېنىڭ پەرۋەردىگارىمدۇر.

ئۇ مېنى ياراتقان زاتتۇر، ئۇ مېنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتنىڭ ياخشىلىقىغا باشلايدۇ.

ئۇ يەككە - يېگانىدۇركى، ئاچ قالسام يېمەك بېرىدۇ، ئۇسسۇز قالسام ئۇسسۇلۇق بېرىدۇ.

ئاغرىپ قالسام ماڭا يالغۇز ئاللاھ شىپالىق بېرىدۇ، ماڭا ئۇنىڭدىن باشقا شىپالىق بەرگۈچى يوق.

ئۇ يەككە - يېگانە زاتتۇركى، ئەجىلىم توشقاندا مېنى ۋاپات تاپقۇزىدۇ، ئۆلگىنىمدىن كېيىن تىرىلدۈرىدۇ.

مەن يېگانە ئاللاھتىن قىيامەت كۈنى خاتالىقلىرىمنى مەغپىرەت قىلىشىنى ئۈمىد قىلىمەن.

ئىبراھىم پەرۋەردىگارىغا دۇئا قىلىپ: پەرۋەردىگارىم! ماڭا دىندا توغرا چۈشەنچە ئاتا قىلغىن، مېنى مەندىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەردىن بولغان ياخشىلارنىڭ قاتارىغا قوشقىن، مېنى ئۇلار بىلەن بىرلىكتە جەننەتكە كىرگۈزگىن.

مەندىن كېيىن كېلىدىغان كىشىلەر ئارىسىدا ياخشى نامىمنى قالدۇرغىن.

مېنى مۇئمىن بەندىلىرىڭ راھەت - پاراغەتتە ياشايدىغان جەننەتنىڭ تۇرالغۇلىرىغا ئىگە قىلغىن، مېنى شۇ جايلاردا تۇرغۇزغىن.

ئاتامنى مەغپىرەت قىلغىن، ئۇ ھەقىقەتەن شېرىك سەۋەبىدىن توغرا يولدىن ئېزىپ كەتتى. ئىبراھىم ئاتىسىنىڭ دوزاخ ئەھلى ئىكەنلىكىنى بىلىشتىن بۇرۇن ئۇنىڭ ھەققىدە ياخشى دۇئا قىلغان ئىدى. ئۇنىڭ دوزاخ ئەھلى ئىكەنلىكىنى بىلگەندىن كېيىن ئۇنىڭدىن ئادا-جۇدا بولۇپ، دۇئا قىلمايدىغان بولدى.

ھېساب ئۈچۈن خالايىقلارنى تىرىلدۈرىدىغان كۈندە مېنى رەسۋا قىلمىغىن.

ئۇ كۈندە ئىنساننىڭ دۇنيادا توپلىغان مال - مۈلۈك ۋە ئۇلارغا ياردەملىشىدىغان ئوغۇللار ئەسقاتمايدۇ.

پەقەت ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىغا شېرىك، نىپاق، رىيا ۋە مەنمەنچىلىك بولمىغان ساغلام قەلب بىلەن كەلگەنلەر بۇنىڭ سىرتىدا بولۇپ، بۇنداق كىشىلەرگە ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلغان مال - مۈلكى ۋە ئۇلار ئۈچۈن دۇئا قىلىپ تۇرىدىغان ئوغۇللىرى ئەسقاتىدۇ.

جەننەت پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىمىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئۇنىڭغا تەقۋادار بولغانلارغا يېقىنلاشتۇرۇلىدۇ.

مەھشەردە توغرا دىندىن ئېزىپ كەتكەن ئازغۇنلارغا دوزاخ ئېنىق كۆرسىتىلىدۇ.

ئۇلارغا قاتتىق كايىپ دېيىلىدۇكى: سىلەر دۇنيادا ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان بۇتلىرىڭلار قېنى؟

سىلەر ئاللاھنى قويۇپ شۇلارغا چوقۇناتتىڭلارغۇ؟ ئەمدى ئۇلار سىلەردىن ئاللاھنىڭ ئازابىنى توسۇش ئارقىلىق ياردەم قىلالامدۇ؟ ياكى ئۇلار ئۆزلىرىگە بولسىمۇ ياردەم بېرەلەمدۇ؟

ئۇلار ۋە ئۇلارنى ئازدۇرغانلار دوزاخقا ئۈستى - ئۈستىلەپ تاشلىنىدۇ.

ئىبلىسنىڭ ياردەمچى شەيتانلىرىمۇ ھەممىسى دوزاخقا تاشلىنىدۇ، ئۇلاردىن ھېچكىم چەتتە قالمايدۇ.

ئاللاھنىڭ غەيرىگە چوقۇنغان ۋە ئاللاھنى قويۇپ شېرىكلەرنى تۇتۇۋالغان مۇشرىكلار ئۆزلىرى چوقۇنغان بۇتلىرى بىلەن تاكاللىشىپ مۇنداق دەيدۇ:

ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، بىز ھەقىقەتەن ئوپئوچۇق ئازغۇنلۇقتا ئىكەنمىز.

ئۆز ۋاقتىدا بىز سىلەرنى پۈتۈن مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارىغا تەڭ قىلىپ، خۇددى شۇنىڭغا چوقۇنغاندەك چوقۇنۇپتىكەنمىز.

بىزنى ھەق يولدىن ئازدۇرۇۋەتكىنى پەقەت ئاللاھنى قويۇپ بۇتلارغا چوقۇنۇشقا چاقىرغان جىنايەتچىلەردۇر.

ئەمدى بىزگە ئاللاھنىڭ ھوزۇرىدا ئۇنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلۇشىمىز ئۈچۈن شاپائەت قىلىدىغان شاپائەتچىلەر يوق.

بىزگە چاپان ياپىدىغان ۋە بىزگە شاپائەت قىلىدىغان سەمىمىي دوستمۇ يوق.

كاشكى بىز ھاياتىي دۇنياغا قايتالىغان بولساق، ئاللاھقا ئىمان ئېيتقۇچىلاردىن بولاتتۇق.

ھەقىقەتەن يۇقىرىدا بايان قىلىنغان ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قىسىسى ۋە كاپىرلارنىڭ ئاقىۋىتى توغرىسىدىكى بايانلاردا ئىبرەت ئالغۇچىلار ئۈچۈن ئىبرەت باردۇر. ئۇلارنىڭ تولىسى مۇئمىن بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ ئەلۋەتتە غالىبتۇر، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالالايدۇ، ئۇلاردىن تەۋبە قىلغانلارغا تولىمۇ مېھرىباندۇر.

نۇھنىڭ قەۋمى نۇھ ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغان ۋاقتىدا بارلىق پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلدى.

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارغا ئۆز قېرىندىشى نۇھ ئېيتتى: ئاللاھنىڭ غەيرىگە چوقۇنۇشنى تاشلاپ ئۇنىڭغا تەقۋادارلىق قىلمامسىلەر؟

مەن شەكسىزكى سىلەرنىڭ پەيغەمبىرىڭلاردۇرمەن، ئاللاھ مېنى سىلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. مەن ئىشەنچلىك بولۇپ، ئاللاھنىڭ ماڭا ۋەھىي قىلغىنىغا قوشۇپمۇ قويمايمەن، كەممۇ قىلمايمەن.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئاللاھتىن قورقۇڭلار، مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن سىلەرگە يەتكۈزگەن نەرسىگە ھەق تەلەپ قىلمايمەن. ماڭا مۇكاپات بېرىشنى باشقىسى ئەمەس، پەقەت پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ ئۆز ئۈستىگە ئالغان.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئاللاھتىن قورقۇڭلار، مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

نۇھنىڭ قەۋمى ئۇنىڭغا: ئەي نۇھ! سېنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىڭ تۆۋەن تەبىقىدىكى كىشىلەر بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئېچىدە دۆلەتمەن، كاتتىباشلار بولمىسا، بىز يەنە ساڭا ئىمان ئېيتىپ، دىنىڭغا ئەمەل قىلىمىزمۇ؟ دېيىشتى.

نۇھ ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا ئېيتتى: مەن ئۇ مۇئمىنلەرنىڭ نېمە قىلغانلىقىنى بىلمەيمەن، چۈنكى مەن ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىنى ھېسابلاپ تۇرۇشقا مۇئەككەل ئەمەسمەن.

ئۇلارنىڭ ھېسابىنى پەقەت ئۇلارنىڭ ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن ھەممە ئىشلىرىنى بىلىپ تۇرىدىغان ئاللاھ ئالىدۇ. ئەگەر بىلگەن بولساڭلار، ھەرگىز ئۇنداق دېمەيتتىڭلار.

مەن سىلەرنى ئىمان ئېيتىپ قالارمىكىن دەپ سىلەرنىڭ تەلىپىڭلارغا ئاساسەن مۇئمىنلەرنى سورۇنۇمدىن قوغلىۋەتمەيمەن.

مەن پەقەت ئوچۇق - ئاشكارا ئاگاھلاندۇرغۇچىمەنكى، سىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇرىمەن.

نۇھنىڭ قەۋمى ئۇنىڭغا: ئەي نۇھ! ئەگەر سەن بىزنى چاقىرىۋاتقان ئىشتىن توختىمىساڭ، چوقۇم تىل - ئاھانەتكە قېلىپ، تاش كېسەك قىلىنىپ ئۆلتۈرۈلىسەن.

نۇھ پەرۋەردىگارىغا ئىلتىجا قىلىپ ئېيتتى: پەرۋەردىگارىم! قەۋمىم ھەقىقەتەن مېنى ئىنكار قىلدى، سېنىڭ دەرگاھىڭدىن ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتكە ئىشەنمىدى.

مەن بىلەن ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم قىلغىنكى، ئۇلار ئازغۇنلۇقىدا چىڭ تۇرۇۋالغانلىقى ئۈچۈن بۇ ھۆكۈم ئۇلارنىڭ ھالاكىتى بولسۇن. مېنى ۋە مەن بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەرنى قەۋمىمنىڭ كاپىرلىرىنى ھالاك قىلغان ئازابتىن قۇتۇلدۇرغىن.

بىز نۇھنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ، ئادەملەر ۋە ھايۋانلار بىلەن لىق تولغان كېمىدە ئۇنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەرنى قۇتۇلدۇردۇق.

ئۇلارنى قۇتۇلدۇرغاندىن كېيىن نۇھنىڭ قەۋمىدىن قېپقالغانلىرىنى ھالاك غەرق قىلىۋەتتۇق.

يۇقىرىدا بايان قىلىنغان نۇھ ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ۋەقەلىكىدە، شۇنداقلا نۇھنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەرنى قۇتۇلدۇرۇپ، ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كاپىرلىرىنىڭ ھالاك قىلىنىشىدا پەند - نەسىھەت ئالغۇچىلار ئۈچۈن ئەلۋەتتە ئىبرەت بار. ئۇلارنىڭ تولىسى ئىمان ئېيتقۇچى بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! سېنىڭ رەببىڭ شەكسىز غالىبتۇركى، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالغۇچىدۇر، ئۇلاردىن تەۋبە قىلغانلارغا ناھايىتى مېھرىباندۇر.

ئاد خەلقى ھۇد ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغانلىقتىن بارلىق پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان بولدى.

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارغا ئۆز قېرىندىشى ھۇد ئېيتتى: ئاللاھنىڭ غەيرىگە چوقۇنۇشنى تاشلاپ ئۇنىڭغا تەقۋادارلىق قىلمامسىلەر؟

مەن ھەقىقەتەن سىلەرگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرمەن، ئاللاھ تائالا مېنى سىلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. مەن ئىشەنچلىك بولۇپ، ئاللاھ ماڭا ۋەھىي قىلغان نەرسىنى يەتكۈزۈشتە قوشۇپمۇ قويمايمەن، كەممۇ قىلمايمەن.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئۇنىڭغا تەقۋادار بولۇڭلار، مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن سىلەرگە يەتكۈزگەن نەرسىگە ھەق تەلەپ قىلمايمەن. ماڭا مۇكاپات بېرىشنى باشقىسى ئەمەس، پەقەت پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ ئۆز ئۈستىگە ئالغان.

سىلەر ھەر بىر ئېگىز جايغا ئويۇن - تاماشىنىڭ ئالامىتى قىلىپ بۇ دۇنيا ياكى ئۇ دۇنيالىقىڭلارغا ھېچقانداق پايدىسى بولمايدىغان بىنالارنى سالامسىلەر؟

گوياكى سىلەر بۇ دۇنيادا مەڭگۈ قېلىپ، بۇ جايدىن يۆتكەلمەيدىغاندەك پۇختا سارايلارنى سالامسىلەر؟

ئەگەر (بىراۋغا) ئۆلۈم جازاسى ياكى كالتەكلەش جازاسى بەرسەڭلار، قىلچە رەھىم قىلماستىن زالىملارچە جازالايسىلەر.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئۇنىڭغا تەقۋادار بولۇڭلار، مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

ئۆزۈڭلارمۇ بىلىدىغان نېئمەتلەرنى ئاتا قىلغان ئاللاھنىڭ غەزىپىدىن قورقۇڭلار.

ئۇ سىلەرگە چارۋىلارنى ۋە ئوغۇللارنى بەردى.

باغ - بوستانلارنى ۋە ئېقىپ تۇرىدىغان بۇلاقلارنى ئاتا قىلدى.

ئەي قەۋمىم! مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ قىيامەت كۈنىدىن ئىبارەت كاتتا كۈننىڭ ئازابىغا قېلىشىڭلاردىن ئەنسىرەيمەن.

قەۋمى ئۇنىڭغا: سەن بىزگە نەسىھەت قىلساڭمۇ - قىلمىساڭمۇ بەرىبىر، چۈنكى بىز ساڭا ھەرگىز ئىشەنمەيمىز، ئۆز دىنىمىزدىنمۇ قايتمايمىز، دېدى.

بۇ پەقەت بۇرۇنقىلارنىڭ دىنى، ئادىتى ۋە ئەخلاقىدىن باشقا نەرسە ئەمەس.

بىز جازالانمايمىز.

ئۇلار پەيغەمبىرى ھۇد ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلىشنى داۋاملاشتۇردى. ئاندىن بىز ئۇلارنى پەيغەمبەرنى ئىنكار قىلغانلىقى سەۋەبىدىن قاتتىق بوران بىلەن ھالاك قىلدۇق. ھەقىقەتەن ئاشۇ ھالاكەتتە ئىبرەت ئالغۇچىلار ئۈچۈن ئىبرەت بار. ئۇلارنىڭ تولىسى ئىمان ئېيتقۇچى بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەدىگارىڭ ئەلۋەتتە غالىبتۇركى، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالىدۇ، بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارغا رەھىم قىلغۇچىدۇر.

سەمۇد خەلقى ئۆز پەيغەمبىرى سالىھ ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلىش ئارقىلىق بارلىق پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلدى.

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارغا ئۆز قېرىندىشى سالىھ ئېيتتى: ئاللاھنىڭ غەيرىگە چوقۇنۇشنى تاشلاپ ئۇنىڭغا تەقۋادارلىق قىلمامسىلەر؟

مەن ھەقىقەتەن سىلەرگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرمەن، ئاللاھ تائالا مېنى سىلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. مەن ئىشەنچلىك بولۇپ، ئاللاھ ماڭا ۋەھىي قىلغان نەرسىنى يەتكۈزۈشتە قوشۇپمۇ قويمايمەن، كەممۇ قىلمايمەن.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش، چەكلىمىلىرىدىن يىراق بولۇش بىلەن ئاللاھتىن قورقۇڭلار، ماڭا مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ئىتائەت قىلىڭلار.

مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن سىلەرگە يەتكۈزگەن نەرسىگە ھەق تەلەپ قىلمايمەن. ماڭا مۇكاپات بېرىشنى باشقىسى ئەمەس، پەقەت پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ ئۆز ئۈستىگە ئالغان.

سىلەر مۇشۇ يەرلەردە باغچىلاردىن، بۇلاقلاردىن، زىرائەتلەردىن، يۇمشاق پىشقان خورمىلاردىن ۋە كۆپ ياخشىلىقلاردىن بەھرىمەن بولۇپ، ھېچنېمىدىن ئەنسىرىمەي، خاتىرجەم ھالدا داۋاملىق قېلىشنى ئويلامسىلەر؟

سىلەر مۇشۇ يەرلەردە باغچىلاردىن، بۇلاقلاردىن، زىرائەتلەردىن، يۇمشاق پىشقان خورمىلاردىن ۋە كۆپ ياخشىلىقلاردىن بەھرىمەن بولۇپ، ھېچنېمىدىن ئەنسىرىمەي، خاتىرجەم ھالدا داۋاملىق قېلىشنى ئويلامسىلەر؟

سىلەر مۇشۇ يەرلەردە باغچىلاردىن، بۇلاقلاردىن، زىرائەتلەردىن، يۇمشاق پىشقان خورمىلاردىن ۋە كۆپ ياخشىلىقلاردىن بەھرىمان بولۇپ، ھېچنېمىدىن ئەنسىرىمەي، خاتىرجەم ھالدا داۋاملىق قېلىشنى ئويلامسىلەر؟

سىلەر تاغلارنى تېشىشكە ماھىر بولغانلىقىڭلاردىن پايدىلىنىپ تاغلارنى تېشىپ، ئولتۇرىدىغان ئۆيلەرنى ياسامسىلەر؟

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق بولۇش بىلەن ئاللاھتىن قورقۇڭلار، مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە جىنايەت قىلىدىغانلارنىڭ بۇيرۇقىغا بويسۇنماڭلار.

ئۇلار گۇناھ - مەئسىيەت تارقىتىش ئارقىلىق زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىدۇ، ئاللاھقا ئىتائەت قىلىش بىلەن ئۆزلىرىنى تۈزىمەيدۇ.

قەۋمى ئۇنىڭغا: سەن ھەقىقەتەن قايتا - قايتا سېھىرلىنىپ، ساراڭ بوپقاپسەن، دېدى.

سەنمۇ پەقەت بىزگە ئوخشاش بىر ئىنسان، سېنىڭ پەيغەمبەر بولغۇدەك بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقىڭ يوق. ئەگەر سەن ئۆزۈڭنى پەيغەمبەر دېگەن گېپىڭدە راستچىل بولساڭ، پەيغەمبەرلىكىڭنى ئىسپاتلايدىغان بىرەر مۆجىزە كەلتۈرۈپ باققىن.

سالىھ ئۇلارغا ئېيتتى: (سىلەرنىڭ مۆجىزە كەلتۈرۈشۈمنى تەلەپ قىلغىنىڭلارغا قارىتا) ئاللاھ تائالا بىر ئالامەت ئاتا قىلدى. ئۇ ئالامەت ئاللاھ تائالا قورام تاشتىن چىقىرىپ بەرگەن چىشى تۆگىدۇركى، ئۇنى كۆرۈپ، تۇتۇپ باققىلى بولىدۇ. (سىلەر ئىچىۋاتقان) سۇدىن مۇشۇ تۆگىنىڭمۇ ئۆزىگە تۇشلۇق نېسىۋىسى بار، سىلەرنىڭمۇ مەلۇم نېسىۋەڭلار بار. سىلەرنىڭ نۆۋىتىڭلار كەلگەن كۈندە تۆگە سۇ ئىچمەيدۇ، تۆگىنىڭ نۆۋىتى كەلگەن كۈندە سىلەر ئىچمەيسىلەر.

ئۇ تۆگىنى ئۇرۇش ياكى بوغۇزلاش ئارقىلىق يامانلىق قىلماڭلار. ئەگەر ئۇنداق قىلساڭلار، شۇ سەۋەبلىك ئاللاھنىڭ ئازابىغا دۇچار بولىسىلەر. ئاللاھ تائالا سىلەرگە ئازاب كەلگەن كۈندە سىلەرنى شۇ ئازاب بىلەن ھالاك قىلىدۇ.

ئۇلار تۆگىنى بوغۇزلاشقا تىل بىرىكتۈرۈۋالغاندىن كېيىن، ئۇلارنىڭ ئەڭ ئەسكىسى تۆگىنى بوغۇزلىدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ئۆزلىرىگە چوقۇم ئازاب كېلىدىغانلىقىنى بىلىپ قىلمىشىغا پۇشايمان قىلدى، لېكىن ئازابنى كۆرگەندە قىلغان پۇشايماننىڭ پايدىسى بولمايدۇ.

ئۇلارغا ۋەدە قىلىنغان ئازاب ئۇلارنى تۇتتى، ئۇ ئازاب يەر تەۋرەش ۋە كۈچلۈك ئاۋاز ئىدى. يۇقىرىدا بايان قىلىنغان سالىھ ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ۋەقەلىكىدە ئىبرەت ئالغۇچىلار ئۈچۈن كاتتا ئىبرەت بار. ئۇلارنىڭ تولىسى ئىمان ئېيتقۇچى بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەدىگارىڭ ئەلۋەتتە غالىبتۇركى، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالىدۇ، بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارغا رەھىم قىلغۇچىدۇر.

لۇت قەۋمى لۇتنى ئىنكار قىلغانلىق تۈپەيلىدىن بارلىق پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان بولدى.

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارنىڭ قېرىندىشى لۇت ئۇلارغا ئېيتتى: ئاللاھنىڭ غەيرىگە چوقۇنۇشنى تاشلاپ ئۇنىڭغا تەقۋادارلىق قىلمامسىلەر؟

مەن ھەقىقەتەن سىلەرگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرمەن، ئاللاھ تائالا مېنى سىلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. مەن ئىشەنچلىك بولۇپ، ئاللاھ ماڭا ۋەھىي قىلغان نەرسىنى يەتكۈزۈشتە قوشۇپمۇ قويمايمەن، كەممۇ قىلمايمەن.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئاللاھتىن قورقۇڭلار، مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن سىلەرگە يەتكۈزگەن نەرسىگە ھەق تەلەپ قىلمايمەن. ماڭا مۇكاپات بېرىشنى باشقىسى ئەمەس، پەقەت پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ ئۆز ئۈستىگە ئالغان.

سىلەر ئىنسانلاردىن ئەرلەر بىلەن جىنسىي تەلىپىڭلارنى قاندۇرامسىلەر؟

پەرۋەردىگارىڭلار شەھۋىتىڭلارنى قاندۇرۇش ئۈچۈن يارىتىپ بەرگەن ئاياللىرىڭلارنى تاشلامسىلەر؟ سىلەر مۇشۇنداق ناچار قىلمىشىڭلار ئارقىلىق ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىسىدىن ئۆتۈپ كەتكەن قەۋمسىلەر.

قەۋمى ئۇنىڭغا: ئەي لۇت! ئەگەر سەن بىزنى بۇ ئىشتىن چەكلەشتىن ۋە بىزنى ئەيىبلەشتىن توختىمىساڭ، سەن ۋە ساڭا ئەگەشكەنلەر يۇرتىمىزدىن چوقۇم قوغلاپ چىقىرىلىسىلەر، دېدى.

لۇت ئۇلارغا ئېيتتى: مەن سىلەرنىڭ بۇ يىرگىنچلىك قىلمىشىڭلارنى ئىنتايىن ئۆچ كۆرىمەن.

لۇت يەنە پەرۋەردىگارىغا دۇئا قىلىپ: پەرۋەردىگارىم! مۇشۇلارنىڭ ناچار قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن ئۇلار دۇچار بولىدىغان ئازابتىن مېنى ۋە تەۋەلىرىمنى قۇتۇلدۇرغىن.

شۇنىڭ بىلەن بىز لۇتنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ، ئۇنى ھەم تەۋەلىرىنى تولۇق قۇتۇلدۇردۇق.

لېكىن ئۇنىڭ ئايالى كاپىر بولغانلىقتىن ھالاك بولغۇچىلار بىلەن بىرگە كەتتى.

لۇت ئۆز تەۋەلىرىنى ئېلىپ سەدۇم شەھىرىدىن چېقىپ كەتكەندىن كېيىن قەۋمىنىڭ قالغانلىرىنى ئېچىنىشلىق ھالاك قىلدۇق.

بىز ئۇلارنىڭ ئۈستىگە ئاسماندىن خۇددى يامغۇر ياغدۇرغاندەك تاش ياغدۇردۇق. بۇلارنىڭ يامغۇرى نېمىدېگەن يامان! لۇت ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرۇپ، ئەگەر ئۇلار يەنە مۇشۇنداق ناچار قىلمىشنى داۋاملاشتۇرىدىغان بولسا، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىغا قېلىشتىن ئەسكەرتكەن ئىدى.

شەكسىزكى يۇقىرىدا لۇت قەۋمىنىڭ ناچار قىلىقى تۈپەيلىدىن ئۇلارنىڭ بېشىغا كېلىدىغانلىقى ئېيتىلغان ئازابتا ئەلۋەتتە پەند - نەسىھەت ئالىدىغانلار ئۈچۈن ئىبرەت بار. ئۇلارنىڭ تولىسى مۇئمىن بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەدىگارىڭ ئەلۋەتتە غالىبتۇركى، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالىدۇ، بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارغا مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر.

مەديەن شەھىرىگە يېقىن جايدىكى بۈك - باراقسان ئورمانلىققا جايلاشقان كەنتتىكى كىشىلەر ئۆزلىرىنىڭ پەيغەمبىرى شۇئەيبنى ئىنكار قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن بارلىق پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغان بولدى.

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارنىڭ پەيغەمبىرى شۇئەيب ئۇلارغا ئېيتتى: ئاللاھنىڭ غەيرىگە چوقۇنۇشنى تاشلاپ ئۇنىڭغا تەقۋادارلىق قىلمامسىلەر؟

مەن ھەقىقەتەن سىلەرگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرمەن، ئاللاھ تائالا مېنى سىلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. مەن ئىشەنچلىك بولۇپ، ئاللاھ ماڭا ۋەھىي قىلغان نەرسىنى يەتكۈزۈشتە قوشۇپمۇ قويمايمەن، كەممۇ قىلمايمەن.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئاللاھتىن قورقۇڭلار، مەن بۇيرۇغان ۋە چەكلىگەن ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن سىلەرگە يەتكۈزگەن نەرسىگە ھەق تەلەپ قىلمايمەن. ماڭا مۇكاپات بېرىشنى باشقىسى ئەمەس، پەقەت پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ ئۆز ئۈستىگە ئالغان.

كىشىلەرگە بىر نەرسە ساتقاندا تولۇق (تارتىپ) بېرىڭلار، ئۆلچەمدە كەم بەرگۈچىلەردىن بولماڭلار.

باشقىلارغا بىر نەرسە تارتىپ بەرگەندە توغرا تارازىدا تارتىڭلار.

كىشىلەرنىڭ ھەققىنى كەم بەرمەڭلار، گۇناھ - مەئسىيەت قىلىش ئارقىلىق زېمىندا بۇزۇقچىلىقنى كۆپەيتىۋەتمەڭلار.

سىلەرنى ۋە ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنى ياراتقان ئاللاھنىڭ ئازابى بېشىڭلارغا كېلىشتىن بۇرۇن ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىڭلار.

شۇئەيبنىڭ قەۋمى ئۇنىڭغا ئېيتتى: ھەقىقەتەن سەن قايتا - قايتا سېھىرلىنىپ، سېھىر ئەقلىڭنى يېڭىپ، سېنى ئەقىلسىز قىپ قويۇپتۇ.

سەن پەقەت بىزگە ئوخشاش بىر ئىنسان، چۈنكى سېنىڭ بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقىڭ يوق. ئۇنداق بولغانىكەن، سەن قانداقسىگە پەيغەمبەر بوپقالىسەن؟ ھەقىقەتەن بىز سېنىڭ ئۆزۈڭنى پەيغەمبەر دەۋېلىشىڭدا يالغانچى دەپ ئويلايمىز.

ئەگەر دەۋايىڭدا راستچىل بولساڭ، بىزگە ئاسماندىن بىر پارچە (ئازاب) چۈشۈرگىن.

شۇئەيب ئۇلارغا: پەرۋەردىگارىم سىلەرنىڭ شېرىك ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلىرىڭلارنى ئوبدان بىلىدۇ، ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ قىلمىشىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ، دېدى.

ئۇلار شۇئەيبنى ئىنكار قىلىشنى داۋاملاشتۇردى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار قاتتىق ئازابقا دۇچار بولدى. يەنى، بىر كۈنى قاتتىق ئىسسىق بولغاندىن كېيىن ئۇلارغا بۇلۇت سايە تاشلىدى، شۇنىڭ بىلەن ئۇلارنىڭ ئۈستىگە ئوت يېغىپ، ئۇلارنى كۆيدۈرۈۋەتتى. ھەقىقەتەن ئۇلار ھالاك بولغان كۈن دەھشەتلىك بىر كۈن بولدى.

ھەقىقەتەن يۇقىرىدا بايان قىلىنغان شۇئەيب قەۋمىنىڭ ھالاك قىلىنىش ۋەقەلىكىدە ئىبرەت ئالغۇچىلار ئۈچۈن ئىبرەت بار. ئۇلارنىڭ تولىسى ئىمان ئېيتقۇچى بولمىدى.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەدىگارىڭ ئەلۋەتتە غالىبتۇركى، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالىدۇ، بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارغا مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر.

شەكسىزكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئان پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن نازىل قىلىنغاندۇر.

قۇرئاننى ئىشەنچلىك پەرىشتە جىبرىئىل ئېلىپ چۈشتى.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇ سېنىڭ كىشىلەرنى ئاگاھلاندۇرىدىغان، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتىدىغان پەيغەمبەرلەردىن بولۇشۇڭ ئۈچۈن قۇرئاننى دىلىڭغا ئېلىپ چۈشتى.

جىبرىئىل ئۇنى ئوچۇق ئەرەب تىلىدا ئېلىپ چۈشتى.

ھەقىقەتەن بۇ قۇرئان ئىلگىرىكىلەرنىڭ كىتابلىرىدىمۇ تىلغا ئېلىنغان. يەنى ئىلگىرىكى ساماۋىي كىتابلارمۇ بۇ قۇرئاندىن ئالدىن بېشارەت بەرگەن.

ئابدۇللاھ ئىبنى سالامدەك بەنى ئىسرائىل ئۆلىمالىرىنىڭ ساڭا نازىل بولغان قۇرئاننىڭ ھەقلىقىنى بىلگەنلىكى بۇ ئىنكارچى مۇشرىكلارغا سېنىڭ راستلىقىڭنىڭ دەلىلى بولمامدۇ؟

ئەگەر بىز بۇ قۇرئاننى ئەرەب بولمىغان بىرىگە نازىل قىلغان بولساق، ئاندىن ئۇ قۇرئاننى ئۇلارغا ئوقۇپ بەرسە، ئۇلار ئۇنىڭغا ئىشەنمەيتتى، چۈنكى ئۇلارنىڭ: بىز بۇنىڭ تىلىنى چۈشەنمەيمىز، دېيىشى مۇقەررەر. شۇڭا ئۇلار قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆزلىرىنىڭ تىلىدا نازىل بولغانلىقىدىن ئاللاھقا ھەمدۇسانا ئېيتسۇن.

ئەگەر بىز بۇ قۇرئاننى ئەرەب بولمىغان بىرىگە نازىل قىلغان بولساق، ئاندىن ئۇ قۇرئاننى ئۇلارغا ئوقۇپ بەرسە، ئۇلار ئۇنىڭغا ئىشەنمەيتتى، چۈنكى ئۇلارنىڭ: بىز بۇنىڭ تىلىنى چۈشەنمەيمىز، دېيىشى مۇقەررەر. شۇڭا ئۇلار قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆزلىرىنىڭ تىلىدا نازىل بولغانلىقىدىن ئاللاھقا ھەمدۇسانا ئېيتسۇن.

ئەنە شۇنىڭدەك، ئىنكارچىلىق ۋە كۇپۇرلۇقنى جىنايەتچىلەرنىڭ دىللىرىغا سالىمىز.

ئۇلار تاكى دەرتلىك ئازابنى كۆرمىگۈچە كۇپۇرلۇق ھالىتىدىن ئۆزگەرمەيدۇ ھەم ئىمان ئېيتمايدۇ.

شۇنىڭ بىلەن ئۇلارغا بۇ ئازاب ئۇشتۇمتۇت كېلىدۇ - دە، ئۆزلىرىگە ئازابنىڭ كەلگەنلىكىنى تۇيماي قالىدۇ.

ئۇلارغا ئازاب ئۇشتۇمتۇت كەلگەندە قاتتىق ھەسرەتلەنگەنلىكتىن: بىزگە ئاللاھقا تەۋبە قىلىۋېلىشىمىز ئۈچۈن مۆھلەت بېرىلمەمدۇ؟ دەيدۇ.

بۇ كاپىرلار: سېنىڭ دېگىنىڭ بويىچە تاكى ئاسمان ئۈستىمىزگە پارچە بولۇپ چۈشمىگۈچە بىز ساڭا ھەرگىز ئىشەنمەيمىز، دەپ بىزنىڭ ئازابىمىزنى ئالدىرىتىۋاتامدۇ؟

ئەي پەيغەمبەر، ئېيتىپ باققىنا! سەن ئېلىپ كەلگەن قۇرئانغا ئىمان ئېيتقىلى ئۇنىمىغان بۇ كاپىرلارنى ئۇزۇن يىللار نېئمەتلىرىمىزدىن بەھرىمەن قىلساق، ئاندىن ئۇلارغا ۋەدە قىلىنغان ئازاب كەلسە، ئۇلار بەھرىمەن بولغان نېئمەتلەر ئۇلاردىن ئاللاھنىڭ ئازابىنى توسۇپ قالالمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر، ئېيتىپ باققىنا! سەن ئېلىپ كەلگەن قۇرئانغا ئىمان ئېيتىشتىن يۈز ئۆرۈگەن بۇ كاپىرلارنى ئۇزۇن يىللار نېئمەتلىرىمىزدىن بەھرىمەن قىلساق، ئاندىن ئۇلارغا ۋەدە قىلىنغان ئازاب كەلسە، (ئۇلار بەھرىمەن بولغان نېئمەتلەر ئۇلاردىن ئاللاھنىڭ ئازابىنى توسۇپ قالالمايدۇ).

ئۇلار دۇنيادا ئېرىشكەن نېئمەتلەر نېمىگە ئەسقاتىدۇ؟ ئۇ نېئمەتلەر ئاللىبۇرۇن ئۈزۈلۈپ، ئۇلار ھېچ نەرسىگە ئېرىشەلمەيدىغان تۇرسا؟

بىز قانداق بىر ئۈممەتنى ھالاك قىلساق، پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىش ھەمدە كىتابلارنى نازىل قىلىش ئارقىلىق ئۇلارنىڭ باھانە - سەۋەب كۆرسىتىشىگە ئىمكانىيەت قالدۇرمىغاندىن كېيىن ھالاك قىلدۇق.

بۇ ئۇلارغا پەند - نەسىھەت ۋە ئەسلىتىشتۇر. بىز پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىپ، كىتابلارنى نازىل قىلىش ئارقىلىق ئۇلارنىڭ باھانە - سەۋەب كۆرسىتىشىگە ئىمكانىيەت قالدۇرمىغاندىن كېيىن ئۇلارنى ئازابلاشتا زۇلۇم قىلغۇچى بولمىدۇق.

بۇ قۇرئاننى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ دىلىغا شەيتانلار ئېلىپ چۈشكىنى يوق.

قۇرئاننى ئۇنىڭ دىلىغا شەيتانلارنىڭ ئېلىپ چۈشۈشى لايىق ئەمەس ھەم ئۇلارمۇ ئۇنداق قىلالمايدۇ.

ئۇلارنىڭ بۇنداق قىلالماسلىقىدىكى سەۋەب، ئۇلار قۇرئاننىڭ ئاسماندىكى ئورنىدىن يىراقلاشتۇرۇۋېتىلگەن. ئۇنداق بولغانىكەن، ئۇلار ئۇنىڭغا قانداق ئېرىشىپ، قانداق ئېلىپ چۈشەلەيدۇ؟

ئاللاھقا باشقا ھېچقانداق مەبۇدنى شېرىك قىلغان ھالدا ئىبادەت قىلمىغىن، بولمىسا مۇشۇ سەۋەبلىك ئازابلانغۇچىلاردىن بوپقالىسەن.

ئەي پەيغەمبەر! قەۋمىڭنى ئاگاھلاندۇرۇشتا ئەڭ يېقىن ئۇرۇق - تۇغقانلىرىڭدىن باشلىغىن. ئۇلار شېرىك ئۈستىدە قېلىپ ئاللاھنىڭ ئازابىغا دۇچار بولمىسۇن.

ساڭا ئەگەشكەن مۇئمىنلەرگە مېھىر - شەپقەت كۆرسىتىش يۈزىسىدىن سۆز - ھەرىكەتتە مۇلايىم بولغىن.

ئەگەر ئۇلار ساڭا ئاسىيلىق قىلىپ، ئاللاھنى بىر دەپ بىلىش ھەم ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىشتىن ئىبارەت بۇيرۇقۇڭغا بويسۇنمىسا ئۇلارغا ئېيتقىنكى، مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ شېرىك كەلتۈرۈشۈڭلاردىن ۋە ئاسىيلىقىڭلاردىن ئادا - جۇدامەن.

سەن بارلىق ئىشلىرىڭدا دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالالايدىغان، ھەممىدىن غالىب، بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارغا رەھىمدىل بولغان زاتقا تايانغىن.

ئۇ سېنى نامازغا تۇرغىنىڭدا كۆرۈپ تۇرىدۇ.

ئۇ سېنىڭ نامازخانلار ئىچىدە بىر ھالەتتىن يەنە بىر ھالەتكە يۆتكەلگىنىڭنىمۇ كۆرۈپ تۇرىدۇ، ئاللاھقا سېنىڭ ۋە باشقىلارنىڭ قىلىۋاتقان ئىشىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ھەقىقەتەن ئاللاھ سېنىڭ قۇرئاندىن ئوقۇغانلىرىڭنى، نامازدىكى زىكىر - تەسبىھلىرىڭنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، نېيىتىڭنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.

(ئى مۇھەممەد! مەككە كاپىرلىرىغا ئېيتقىنكى)، سىلەر بۇ قۇرئاننى ئېلىپ چۈشكەن، دەپ بىلجىرلاۋاتقان شەيتانلارنىڭ كىمگە چۈشىدىغانلىقىنى ئېيتىپ بېرەيمۇ؟

شەيتانلار ھەر بىر يالغانچى، گۇناھكار، ئاسىي رەمباللارغا چۈشىدۇ.

شەيتانلار پەرىشتىلەرنىڭ (دېيىشكەنلىرىنى) ئوغرىلىقچە ئاڭلىۋېلىپ، كاھىن دوستلىرىغا تاشلايدۇ. كاھىنلارنىڭ كۆپىنچىسى يالغانچىلاردۇر. ئۇلار بىر ئېغىز راست سۆزگە يۈز يالغاننى قوشىدۇ.

سىلەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى ئەگىشىدۇ، دەپ بىلجىرلاۋاتقان شائىرلار توغرا، تۈپتۈز يولدىن چەتنەپ كەتكەنلەر بولۇپ، ئۇلار شېئىرلارنى ئوقۇيدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنىڭ گۇمراھلىقىغا قارىمامسەن؟ ئۇلار ھەر بىر ۋادىدا تېڭىرقاپ يۈرىدۇ، گاھ ماختايدۇ، گاھ ئەيىبلەيدۇ، گاھ باشقا نەرسىلەرنى دەيدۇ.

ئۇلار يالغان ئېيتىپ، ئۆزلىرى قىلمىغاننى بىز قىلدۇق، دەيدۇ.

پەقەت شائىرلار ئىچىدىن ھەسسان ئىبنى سابىت رەزىيەللاھۇ ئەنھۇغا ئوخشاش ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان، ئاللاھنى كۆپ زىكىر قىلغان، ئاللاھنىڭ دۈشمەنلىرى تەرىپىدىن زۇلۇمغا ئۇچرىغاندىن كېيىن ئۆزىنى قوغدىغانلار بۇنىڭدىن مۇستەسنا. ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش، ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە تاجاۋۇز قىلىش ئارقىلىق زۇلۇم قىلغانلار ئۆزلىرىنىڭ نەگە قايتىدىغانلىقىنى يېقىندا بىلىدۇ، ئۇلار بۈيۈك تۇرۇش ۋە ئىنچىكە ھېسابقا قايتۇرۇلىدۇ.

سۈرە بەقەرەنىڭ بېشىدا بۇنىڭغا ئوخشاش ئۈزۈك تاۋۇشلار ھەققىدىكى قاراشلار ئوتتۇرىغا قويۇلۇپ بولدى. ساڭا نازىل قىلىنغان بۇ ئايەتلەر قۇرئان كەرىمنىڭ ئايەتلىرىدۇر، (قۇرئان) روشەن كىتابتۇركى، ئۇنىڭدا قىلچە شەك يوق. ئازراق ئويلانغان كىشى ئۇنىڭ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدىن نازىل بولغانلىقىنى بىلەلەيدۇ.

ھەقكە يېتەكلەپ، توغرىنى كۆرسىتىدىغان بۇ ئايەتلەر ئاللاھقا ۋە ئاللانىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرگە خۇشبېشارەتتۇر.

ئۇلار نامازنى ئەڭ مۇكەممەل رەۋىشتە ئادا قىلىدۇ، ماللىرىنىڭ زاكىتىنى بېرىدۇ، ئاخىرەتتىكى جازا - مۇكاپاتلارغا چىن پۈتىدۇ.

شەكسىزكى ئاخىرەتكە ھەم ئاخىرەتتىكى جازا - مۇكاپاتقا ئىشەنمەيدىغان كاپىرلارغا ناچار ئەمەللىرىنى چىرايلىق كۆرسىتىپ قويدۇق. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار قىلمىشلىرىنى داۋاملاشتۇردى، تېڭىرقىغان ھالدا توغرا يولنى تاپالمىدى.

يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان سۈپەتتىكى ئىنسانلار بۇ دۇنيادا ئۆلتۈرۈلۈش ۋە ئەسىرگە ئېلىنىش ئارقىلىق قاتتىق ئازابقا دۇچار بولىدۇ. ئۇلار ئاخىرەتتە ئەڭ كۆپ زىيان تارتىدىغانلاردۇر، چۈنكى ئۇلار قىيامەت كۈنى دوزاخقا مەڭگۈلۈك مەھكۇم قىلىنىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنى ھەم بالا - چاقىلىرىنى يوقىتىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ساڭا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئاننى يارىتىشىدا، پىلانلىشىدا ۋە ئەھكاملارنى يولغا قويۇشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچى زاتتىن تاپشۇرۇۋالىسەن. ئۇ ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا بەندىلىرىدىنىڭ ياخشى ئەمەللىرىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ئۆز ۋاقتىدا مۇسا ئەھلىگە: مەن ھەقىقەتەن ئوت كۆردۈم، ئوتنىڭ يېنىغا بېرىپ، بىزگە توغرا يول كۆرسىتىدىغان بىرەر خەۋەر ئېلىپ كېلەي ياكى سىلەرنىڭ سوغۇقتىن ئىسسىنىشىڭلار ئۈچۈن ئوتتىن بىر چوغ ئېلىپ كېلەي، دېدى.

مۇسا يىراقتىن كۆرۈنگەن ئوتنىڭ ئورنىغا كەلگەندە ئاللاھ تائالا ئۇنىڭغا مۇنداق نىدا قىلدى: ئوتنىڭ يېنىدىكى كىشى ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى پەرىشتىلەر ئۇلۇغ قىلىندى. بۇ، ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىنى ئۇلۇغلاش ھەمدە ئۇنى ئازغۇنلار سۈپەتلىگەن نالايىق سۈپەتلەردىن پاكلاش ئۈچۈندۇر.

ئاللاھ تائالا مۇساغا ئېيتتى: ئى مۇسا! شەكسىزكى مەن ھېچكىم يېڭەلمەيدىغان غالىب، يارىتىش، تەقدىر قىلىش ۋە ھۆكۈملەرنى يولغا قويۇشتا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچى ئاللاھتۇرمەن.

ھاساڭنى تاشلىغىن. مۇسا ھاسىسىنى تاشلىدى. مۇسا ھاسىسىنىڭ خۇددى ئەجدىھادەك تەۋرىنىپ، ھەرىكەتلىنىۋاتقانلىقىنى كۆرگىنىدە ئارقىسىغا بۇرۇلدى، (قورققىنىدىن) كەينىگە قارىيالمىدى. ئاللاھ ئۇنىڭغا ئېيتتى: قورقمىغىن. مېنىڭ ھۇزۇرۇمدا پەيغەمبەرلەر ئەجدىھا ۋە باشقا نەرسىلەردىن قورقمايدۇ.

لېكىن كىمكى گۇناھ قىلىش ئارقىلىق ئۆزىگە زۇلۇم قىلىپ، ئۇنىڭدىن كېيىن تەۋبە قىلىدىكەن، مەن ھەقىقەتەن ئۇنى مەغپىرەت قىلغۇچى ۋە ناھايىتى مېھرىباندۇرمەن.

قولۇڭنى كۆڭلىكىڭنىڭ ياقىسىدىن قوينۇڭغا سالغىن، قولۇڭ قوينۇڭغا سالغاندىن كېيىن قاردەك ئاپئاق بولۇپ چىقىدۇ، ئۇ ئاۋلاق كېسىلى ئەمەس. (بۇ ئىش بىز ساڭا ئاتا قىلغان) توققۇز مۆجىزە ئىچىدە بار بولۇپ، بۇلارنىڭ ھەممىسى سېننىڭ راستلىقىڭغا ئىسپات بولىدۇ، -قول بىلەن بېرىلگەن مۆجىزىلەر: ھاسا، قەھەتچىلىك يىللىرى، مېۋىلەرنىڭ كېمىيىپ كېتىشى، توپان بالاسى، چېكەتكە، پىت، تاشپاقا ۋە قان ئاپەتلىرى قاتارلىقلار بولۇپ- (بىز بۇ ئاپەتلەرنى) پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىگە ئاپرىدە قىلدۇق. شەكسىزكى ئۇلار ئاللاھقا كاپىر بولۇش ئارقىلىق ئۇنىڭ ئىتائىتىدىن چىققان قەۋم ئىدى.

ئۇلارغا بىز مۇسانى قوللاپ ئۇنىڭغا بەرگەن بۇ روشەن مۆجىزىلەر كەلگەن چاغدا ئۇلار: مۇسا مۆجىزە دەپ كەلتۈرگەن بۇ نەرسىلەر ئوپئوچۇق سېھىردۇر، دېيىشتى.

ئۇلار ئىچىدە بۇ مۆجىزىلەرنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەنلىكىنى ئېتىراپ قىلسىمۇ، ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلىپ، ھەقتىن باش تارتقانلىقلىرى ئۈچۈن بۇ روشەن مۆجىزىلەرنى ئىنكار قىلىپ، ئېتىراپ قىلمىدى. ئەي پەيغەمبەر! كۇپۇرلۇقى ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلىرى ئارقىلىق يەر يۈزىدە بۇزۇقچىلىق قىلغانلارنىڭ قانداق ئاقىۋەتكە قالغانلىقىنى ئويلاپ باققىن. بىز ئۇلارنى ھالاك قىلىپ، پۈتۈنلەي ۋەيران قىلىۋەتتۇق.

بىز ھەقىقەتەن داۋۇدقا ۋە ئوغلى سۇلايمانغا ئىلىم ئاتا قىلدۇق، (ئۇلارنىڭ) قۇشلارنىڭ تىلىنى بىلگەنلىكىمۇ شۇنىڭ جۈملىسىدىن ئىدى. داۋۇد بىلەن سۇلايمان ئاللاھ تائالاغا شۈكۈر ئېيتىپ: جىمى ھەمدۇسانا بىزنى پەيغەمبەر قىلىپ، جىن - شەيتانلارنى بويسۇندۇرۇپ بېرىش ئارقىلىق كۆپلىگەن مۇئمىن بەندىلىرىدىن ئۈستۈن قىلغان ئاللاھ تائالا خاستۇر، دېدى.

سۇلايمان پەيغەمبەرلىكتە، ئىلىمدە ۋە پادىشاھلىقتا دادىسى داۋۇدقا ۋارىسلىق قىلدى، شۇنداقلا ئاللاھنىڭ ئۆزىگە ۋە ئاتىسىغا بەرگەن نېئمەتلەرنى تىلغا ئېلىپ: ئەي ئىنسانلار! ئاللاھ بىزگە قۇشلارنىڭ تىلىنى ئۆگەتتى، پەيغەمبەرلەرگە ۋە پادىشاھلارغا بېرىدىغان ھەر قانداق نەرسىنى بەردى. ئاللاھ تائالا بىزگە بەرگەن بۇ نېئمەتلەر ھەقىقەتەن روشەن مەرھەمەتتۇر.

سۇلايمانغا ئىنسانلار، جىنلار ۋە ئۇچار قۇشلاردىن بولغان قوشۇنلىرى توپلاندى، ئۇلار ناھايىتى تەرتىپلىك ئورۇنلاشتۇرۇلغان ئىدى.

ئۇلار توختىماي يۈرۈش قىلىپ، شام زېمىنىدىكى بىر چۈمۈلە ۋادىسىغا يېتىپ كەلگەندە چۈمۈلىلەردىن بىرى: ھەي چۈمۈلىلەر! ئۇۋىلىرىڭلارغا كىرىۋېلىڭلار، سۇلايمان ۋە ئۇنىڭ قوشۇنلىرى ئۇقماستىن سىلەرنى يەنچىۋەتمىسۇن. كاشكى ئۇلار سىلەرنىڭ بارلىقىڭلارنى ئۇققان بولسا، سىلەرنى ھەرگىز يەنچىۋەتمىگەن بولاتتى، دېدى.

سۇلايمان چۈمۈلىنىڭ سۆزىنى ئاڭلاپ تەبەسسۇم قىلىپ كۈلدى ۋە پەرۋەردىگارىغا دۇئا قىلىپ: پەرۋەردىگارىم! ماڭا مۇۋەپپەقىيەتكە ئېرىشتۈرگىن، ماڭا ۋە ئاتا-ئانامغا بەرگەن نېئمەتلىرىڭگە شۈكۈر ئېيتىشنى ئىلھام قىلغىن، مېنى ئۆزۈڭ رازى بولىدىغان ياخشى ئەمەللەرگە مۇۋەپپەق قىلغىن، شۇنداقلا رەھمىتىڭ بىلەن سالىھ بەندىلىرىڭنىڭ قاتارىغا كىرگۈزگىن، دېدى.

سۇلايمان قۇشلارنى كۆزدىن كەچۈرۈۋېتىپ، ھۆپۈپنى كۆرمىگەندىن كېيىن ئېيتتى: ماڭا نېمە بولدى؟ ھۆپۈپنى كۆرمەيمەنغۇ! ئۇنى بىرەر نەرسە توسۇۋېلىپ كۆرەلمەي قالدىممۇ ياكى ئۇ زادى يوقمۇ؟

سۇلايمان ئۇنىڭ يوقلۇقىنى مۇئەييەنلەشتۈرگەندىن كېيىن: مەن ئۇنى قاتتىق جازالايمەن، يەنى يا يوقاپ كەتكەنلىكىنىڭ جازاسى سۈپىتىدە ئۇنى بوغۇزلايمەن ياكى يوقاپ كەتكەنلىكىگە سەۋەب بولالايدىغان ئېنىق پاكىت كەلتۈرىدۇ، دېدى.

ھۆپۈپ يوقاپ كېتىپ ئۇزۇن ئۆتمەي قايتىپ كېلىپ، سۇلايمان ئەلەيھىسسالامغا ئېيتتى: مەن سەن بىلمىگەن بىر ئىشنى بىلىپ كەلدىم، ساڭا سەبە ئاھالىسىدىن شەكسىز، ئىشەنچلىك مەلۇمات ئېلىپ كەلدىم.

شەكسىزكى مەن بىر ئايالنىڭ ئۇلارغا (يەنى سەبە ئاھالىسىگە) ھۆكۈمرانلىق قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۈم. بۇ ئايالغا كۈچ - قۇۋۋەت ۋە پادىشاھلىقنىڭ ھەر قانداق ۋاسىتىسى بېرىلىپتۇ. ئۇنىڭ ناھايىتى چوڭ بىر تەختى بار بولۇپ، ئۇ خەلقىنى شۇ تەختىدە ئولتۇرۇپ ئىدارە قىلىدىكەن.

مەن بۇ ئايالنىڭمۇ، قەۋمىنىڭمۇ ئاللاھنى قويۇپ قۇياشقا چوقۇنىۋاتقۇانلىقىنى كۆردۈم، شەيتان ئۇلارغا شېرىك ۋە ئاسىيلىقتىن ئىبارەت ناچار ئەمەللىرىنى چىرايلىق كۆرسىتىپ، ئۇلارنى ھەق يولىدىن بۇرۇۋەتكەنلىكتىن، ئۇلار ھىدايەت تاپالماپتۇ.

شەيتان ئۇلارنىڭ ئاسماندا يوشۇرۇنغان يامغۇرنى ۋە زېمىندىكى ئۆسۈملۈكلەرنى چىقىرىدىغان، بەندىلەرنىڭ ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن ئىشلىرىنى بىلىپ تۇرىدىغان، بۇلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدىغان ئاللاھقا سەجدە قىلمىسۇن، دەپ ئۇلارغا شېرىك ۋە ئاسىيلىقتىن ئىبارەت ناچار ئەمەللىرىنى چىرايلىق كۆرسەتتى.

ئاللاھتىن باشقا ھەقىقىي مەبۇد يوقتۇركى، ئۇ بۈيۈك ئەرشنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر.

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام ھۆپۈپكە ئېيتتى: سەن دېگەنلىرىڭدە راست ئېيتتىڭمۇ ياكى يالغان ئېيتتىڭمۇ؟ قاراپ باقىمىز.

سۇلايمان بىر پارچە مەكتۇب يېزىپ، ئۇنى ھۆپۈپكە بەردى ۋە ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى: بۇ مەكتۇبنى سەبە ئاھالىسىگە ئاپىرىپ تاشلىغىن، مەكتۇب ئۇلارنىڭ قولىغا تەگكەندىن كېيىن بىر چەتتە تۇرۇپ، ئۇلارنىڭ بۇنىڭغا قانداق جاۋاب قايتۇرىدىغانلىقىغا قۇلاق سالغىن.

ئايال پادىشاھ مەكتۇبنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن ئېيتتى: ئەي كاتتىلار! ماڭا بىر پارچە قىممەتلىك مەكتۇب كەلدى.

سۇلايماندىن ئەۋەتىلگەن ھەمدە «ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ئاللاھنىڭ نامى بىلەن باشلايمەن» دەپ باشلانغان بۇ مەكتۇبنىڭ مەزمۇنى مۇنداق:

ھاكاۋۇرلۇق قىلماي، ماڭا بويسۇنغان ھالدا ئالدىمغا كېلىڭلار. مەن سىلەرنى ئاللاھنى بىر دەپ بىلىشكە، ئۇنىڭغا قوشۇپ قۇياشقا چوقۇنۇش ئارقىلىق سىلەر ئۈستىدە تۇرۇۋاتقان شېرىكنى تاشلاشقا چاقىرىمەن.

ئايال پادىشاھ مۇنداق دېدى: ئەي ئۇلۇغلار، كاتتىلار! بۇ ئىشتا ماڭا توغرا مەسلىھەت بېرىڭلار، مەن مۇشۇ چاغقىچىمۇ سىلەرنى يىغىپ، مەسلىھەتىڭلارنى ئالماي تۇرۇپ ھېچ ئىشتا قارار چىقارغىنىم يوق.

ئۇنىڭغا قەۋمىنىڭ چوڭلىرى: بىز تولىمۇ كۈچلۈك، ئۇرۇشتا ئىنتايىن جەڭگىۋار خەلقمىز، سېنىڭ پىكىرىڭگە ھۆرمەت قىلىمىز، شۇڭا ئۆزۈڭ بىر نەرسە دېگىن. بىزنى نېمىگە بۇيرۇساڭ، بىز شۇنى قىلىشقا تەييار، دېيىشتى.

ئايال پادىشاھ ئېيتتى: پادىشاھلار بىرەر شەھەرگە ھۇجۇم قىلىپ كىرسە، ئۆلتۈرۈش ۋە بۇلاڭ - تالاڭ قىلىش ئارقىلىق شەھەرنى ۋەيران قىلىۋېتىدۇ، شەھەرنىڭ ئىززەت - شەرەپ بىلەن ياشاپ كەلگەن ئاقساقاللىرى ۋە مۆتىۋەرلىرىنى خورلايدۇ. پادىشاھلار بىرەر شەھەرنى بېسىۋالسا، (شەھەر پۇقرالىرىنىڭ) كۆڭۈللىرىگە قورقۇنچ ۋە ئەندىشە سېلىش ئۈچۈن بۇرۇندىن شۇنداق قىلىپ كەلگەن.

مەن بۇ مەكتۇبنىڭ ئىگىسىگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە سوۋغات ئەۋەتىمەن ھەمدە سوۋغات ئەۋەتكەندىن كېيىن ئەلچىلەرنىڭ قانداق جاۋاب ئېلىپ كېلىدىغانلىقىغا قارايمەن.

بىلقىسنىڭ ئەلچىسى ھەمراھلىرى بىلەن سوۋغاتلارنى كۆتۈرۈپ سۇلايماننىڭ ھۇزۇرىغا كەلگەندە سۇلايمان ئۇنىڭ سوۋغات ئەۋەتكەنلىكىنى ئەيىبلەپ مۇنداق دېدى: سىلەر ماڭا مال - دۇنيا بېرىش ئارقىلىق ئۆزۈڭلاردىن دىققىتىمنى بۇرىماقچىمۇ؟ ئاللاھ تائالا ماڭا بەرگەن پەيغەمبەرلىك، پادىشاھلىق ۋە مال - دۇنيالار سىلەرنىڭ بەرگىنىڭلاردىن كۆپ ياخشىدۇر. بەلكى سىلەر ئۆزۈڭلارغا بېرىلگەن دۇنيانىڭ ئەرزىمەس ماتالىرىدىن كۆرەڭلەپ كېتىسىلەر.

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام بىلقىسنىڭ ئەلچىسىگە: ئەكەلگەن سوۋغىتىڭنى ئېلىپ كەتكىن. بىز بىلقىس ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە ئۇلار تاقابىل تۇرالمايدىغان لەشكەر تارتىپ بېرىپ، ئەگەر ئۇلار ماڭا بويسۇنمىسا، ئىلگىرى شان - شەرەپ بىلەن ياشاپ كەلگەن سەبەدىن خارلانغان ھالدا قوغلاپ چىقىرىمىز، دېدى.

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام يېنىدىكى ئوردا ئەركانلىرىغا خىتاب قىلىپ: ئەي كاتتىلار! ئۇلار بويسۇنغان ھالدا ئالدىمغا كېلىشتىن بۇرۇن قايسىڭلار بىلقىسنىڭ تەختىنى ئېلىپ كېلىسىلەر؟ دېدى.

باشتۇڭ بىر جىن ئۇنىڭغا جاۋابەن: مەن ئۇنىڭ تەختىنى سەن مۇشۇ ئۇرنۇڭدىن تۇرۇپ بولغۇچە ئەكېلىپ بولىمەن، مېنىڭ ئۇنى ئەكېلىشكە ئەلۋەتتە كۈچۈم يېتىدۇ، مەن بۇ ئىشتا ئىشەنچلىكمەن، بۇيرۇقۇڭدىن ھېچنېمىنى چالا قويمايمەن، دېدى.

سۇلايمان ئەلەيھىسسالامنىڭ ھۇزۇرىدا سالىھ بىر كىشى بار بولۇپ، ئۇنىڭ كىتابتىن ئىلمى بار، شۇنىڭ ئىچىدە دۇئانىڭ ئىجابەت قىلىنىشىغا ۋەسىيلە بولىدىغان ئاللاھنىڭ ئۇلۇغ ئىسمىنىمۇ بىلىدىغان كىشى ئىدى. شۇ كىشى سۇلايمانغا: مەن ئاللاھقا بىلقىسنىڭ تەختىنى ئەكېلىپ بېرىشى ھەققىدە دۇئا قىلىپ، سەن كۆزۈڭنى يۇمۇپ ئاچقۇچە ئۇنى ئەكېلىپ بولىمەن، دېدى - دە، ئاللاھقا دۇئا قىلىۋېدى، ئاللاھ ئۇنىڭ دۇئاسىنى شۇئانلا ئىجابەت قىلدى. سۇلايمان بىلقىسنىڭ تەختىنىڭ ئۆز يېنىدا تۇرغانلىقىنى كۆرۈپ: بۇ پەرۋەردىگارىمنىڭ پەزلى - مەرھەمىتىدىندۇركى، ئۇ مېنى ئۆزىنىڭ نېئمەتلىرىگە شۈكرى قىلامدىم - يوق؟ سىنىماقچى. كىمكى ئاللاھقا شۈكرى قىلىدىكەن، شۈكرىسىنىڭ پايدىسى ئۆزىگە. ئاللاھ ھەر نەرسىدىن بىھاجەت زاتتۇركى، بەندىلەرنىڭ شۈكرى قىلغانلىقى ئۇنىڭ بايلىقىنى كۆپەيتەلمەيدۇ. كىمكى ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىگە تۇزكورلۇق قىلىپ، شۈكرى قىلمايدىكەن، شەكسىزكى پەرۋەردىگارىم ئۇنىڭ شۈكرىسىدىن بىھاجەتتۇر، سېخىيدۇر. ئۇنىڭ ئۆز نېئمەتلىرىگە تۇزكورلۇق قىلغانلارغىمۇ ئېھسان قىلىشى ئۇنىڭ سېخىيلىقىدىندۇر.

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام: بىلقىسنىڭ تەختىنى ئەسلىدىكى ھالىتىدىن ئۆزگەرتىۋېتىڭلار. ئۇ ئۆز تەختىنى تونۇيالامدۇ - يوق؟ قاراپ باقايلى، دېدى.

سەبە مەلىكىسى سۇلايماننىڭ ھۇزۇرىغا كەلگەندە ئۇنىڭغا سىناش ئۈچۈن: مۇشۇ سېنىڭ تەختىڭگە ئوخشامدۇ؟ دېيىلدى. ئۇ جاۋابەن: شۇدەك قىلىدۇ، دېدى. ئارقىدىنلا سۇلايمان: ئاللاھ تائالا مۇشۇنداق ئىشلارغا قادىر بولغاچقا، بىلقىستىن ئىلگىرى بىزگە ئىلىم بەرگەن ئىدى. بىزمۇ ئاللاھقا ئىتائەت قىلىپ ئۇنىڭ ئەمرىگە بويسۇنغان ئىدۇق، دېدى.

ئۇنى قەۋمىگە ئەگىشىپ، قارىغۇلارچە تەقلىد قىلىش ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان بۇتلىرى ئاللاھنى بىر دەپ ئېتىقاد قىلىشتىن توسۇپ قويدى، ئۇ ھەقىقەتەن ئاللاھقا كاپىر بولغان قەۋمدىن بولۇپ، ئۇمۇ قەۋمىگە ئوخشاش كاپىرلاردىن بولغان ئىدى.

بىلقىسقا: سىرتقى كۆرۈنۈشى تۈپتۈز سارايغا كىرگىن، دېيىلگەندە بىلقىس ئۇنى كۆرۈپلا سۇ دەپ ئويلاپ قالدى - دە، كىچىپ ئۆتۈشكە تەمشەلگەندەك پاچىقىنى ئاچتى. سۇلايمان ئەلەيھىسسالام: بۇ ئەينەكتىن ياسالغان سىلىق سارايدۇر، دەپ، ئۇنى ئىسلامغا دەۋەت قىلىۋېدى، بىلقىس سۇلايمان ئەلەيھىسسالامنىڭ چاقىرىقىغا شۇئانلا ئاۋاز قوشۇپ: ئەي رەببىم! مەن ھەقىقەتەن ساڭا باشقىلارنى قوشۇپ چوقۇنۇپ ئۆزۈمگە زۇلۇق قىپتىمەن، مەن سۇلايمان بىلەن بىرگە پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ئاللاھقا بويسۇندۇم، دېدى.

ھەقىقەتەن بىز سەمۇدقا ئۇلارنىڭ نەسەب قېرىندىشى سالىھنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق. سالىھ ئۇلارغا: يالغۇز بىر ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىڭلار، دېدى. سالىھ ئۇلارنى تەۋھىدكە چاقىرغاندىن كېيىن ئۇلار بىردىنلا بىرى مۇئمىن، يەنە بىر كاپىر ئىككى گۇرۇھقا بۆلۈنۈپ، قايسى تەرەپنىڭ ھەق ئۈستىدە ئىكەنلىكى ھەققىدە دەتالاش قىلىشقا باشلىدى.

سالىھ ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: نېمىشقا رەھمەتتىن بۇرۇن ئازاب كېلىشىنى تىلەيسىلەر؟ ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشڭلار ئۈچۈن گۇناھلىرىڭلارغا مەغپىرەت تىلىسەڭلار بولمامدۇ؟ دېدى.

سالىھنىڭ قەۋمى ھەقتىن چوڭچىلىق قىلغان ھالدا ئۇنىڭغا: سەن ۋە سەن بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەرنىڭ شۇملۇقىدىن (بىزگە قەھەتچىلىك كەلدى) دېدى. سالىھ ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: سىلەر بېشىڭلارغا كەلگەن خاپىلىقلارنى باشقىلارنىڭ شۇملۇقىدىن دەپ قاراشتىن چەكلەنگەن ئىدىڭلار. بۇنىڭ ئىلمى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا بولۇپ، ئۇنىڭغا بۇ ئىشلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئەسلىدە سىلەر بەزىدە كەڭرى نېئمەتلەر بېرىلىش ئارقىلىق، بەزىدە خاپىلىققا دۇچار بولۇش ئارقىلىق سىنىلىۋاتىسىلەر.

ھىجر شەھىرىدە توققۇز نەپەر كىشى بولۇپ، ئۇلار كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن يەر يۈزىدە بۇزۇقچىلىق قىلىدۇ، ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەر ئارقىلىق ئىسلاھات ئېلىپ بارمايدۇ.

ئۇلار بىر - بىرىگە مۇنداق دېيىشتى: ئاراڭلاردىن ھەر كىم ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلسۇن، كېچىدە سالىھنىڭ ئۆيىگە كېلىپ، ئۇنى ئۆلتۈرۈۋېتىمىز. ئاندىن ئۇنىڭ ئۇرۇق - تۇغقانلىرىغا: بىز سالىھ ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ئۆلتۈرۈلگەندە يوق ئىدۇق، شەكسىزكى بىز راست دەۋاتىمىز، دەيمىز.

ئۇلار سالىھنى ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكەن مۇئمىنلەرنى يوقىتىش ئۈچۈن خۇپىيانە سۇيىقەست پىلانلاشتى. بىزمۇ سالىھقا ياردەم بېرىپ، ئۇلاردىن قۇتۇلدۇرۇپ، ئۇنىڭ قەۋمىدىن كاپىر بولغانلارنى ھالاك قىلىش ئۈچۈن پىلان تۈزدۇق. ئۇلار بۇنى بىلمەيتتى.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنىڭ سۇيىقەستى ۋە ھىيلە - مىكرىنىڭ ئاقىۋىتى قانداق بولغانلىقىنى ئويلىنىپ باققىن. بىز ئۆز دەرگاھىمىزدىن ئازاب ئەۋەتىپ ئۇلارنى تەلتۆكۈس يوقىتىۋەتتۇق. نەتىجىدە ئۇلار تامامەن ھالاك بولدى.

ئەنە ئاشۇ ئۇلارنىڭ ئۆيلىرى ئىدى، ئۇ ئۆيلەرنىڭ تام - تورۇسلىرى پۈتۈنلەي ۋەيران بولۇپ، ئۇنىڭدا ئولتۇراقلاشقان كىشىلەر ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن ئادىمىزاتتىن خالىي بوپقالدى. شەكسىزكى ئۇلارنىڭ زۇلۇم قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن باشلىرىغا كەلگەن ئازاب ئىمان ئېيتىدىغانلار ئۈچۈن ئەلۋەتتە پەند - نەسىھەتتۇر. مۇئمىنلەر (ئاللاھنىڭ) ئايەتلىرىدىن ئىبرەت ئالىدۇ.

سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىدىن ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرنى قۇتۇلدۇردۇق، ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولغان ئىدى.

ئەي پەيغەمبەر! لۇتنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلغىن، ئۆز ۋاقتىدا لۇت قەۋمىگە كايىپ ۋە ئۇلارنىڭ ئەيىبلەپ ئىپلاس قىلمىشىنى ئىنكار قىلىپ ئېيتتى: سىلەر بىر يەرگە توپلىشىدىغان سورۇنلىرىڭلاردا بىر - بىرىڭلارنى كۆرۈپ تۇرۇپ، ئوچۇق - ئاشكارا قەبىھ قىلمىشنى قىلامسىلەر؟

سىلەر ئاياللارنى قويۇپ، جىنسىي تەلىپىڭلارنى ئەرلەر بىلەن قاندۇرامسىلەر؟ئىپپىتىڭلارنى ساقلاپ، پەرزەنتلىك بولۇشنى خالىمامسىلەر؟ بۇ قىلغىنىڭلار پەقەت چاھارىپايلاردەك شەھۋەتنى قاندۇرۇشتۇر. بەلكى سىلەر ئىمان ئېيتىش، پاك بولۇش ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن يىراق تۇرۇشتىن ئىبارەت ئۆزۈڭلارنىڭ مەجبۇرىيىتىنىمۇ بىلمەيدىغان نادان كىشىلەر سىلەر.

ئۇلارنىڭ بىردىنبىر جاۋابى: «لۇتنىڭ تەۋەلىرىنى يۇرتۇڭلاردىن ھەيدەپ چىقىرىۋېتىڭلار، چۈنكى ئۇلار نىجاسەتتىن ۋە مەينەتچىلىكتىن پاك كىشلەردۇر» دېيىش بولدى. ئۇلار بۇ گەپلەرنى ئۆزلىرىنىڭ ناچار قىلمىلشىرىغا شېرىك بولماي، ئەكسىچە ئىنكار قىلغان لۇتنىڭ تەۋەلىرىنى مەسخىرە قىلىش ئۈچۈن دېيىشتى.

بىز ئۇنى ۋە خوتۇنىدىن باشقا تەۋەلىرىنى قۇتۇلدۇردۇق، خوتۇنىنىڭ ھالاك بولغۇچىلارنىڭ قاتارىدا بولۇشى ئۈچۈن ئازابتا قېلىشىغا ھۆكۈم قىلدۇق.

بىز ئۇلارنىڭ ئۈستىگە ئاسماندىن تاش ياغدۇردۇق. بۇ يامغۇر ئازاب بىلەن قورقۇتۇلسىمۇ قوبۇل قىلمىغانلارنى ھالاك قىلغۇچى ئاپەت بولدى.

ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، جىمى ھەمدۇسانا نېئمەتلەر ئاتا قىلغان ئاللاھقا خاستۇر، لۇت ۋە سالىھلارنىڭ قەۋمى دۇچار بولغان ئازابتىن مېنىڭ ساھابىلىرىمنىڭ قۇتۇلۇپ قېلىشىمۇ ئۇنىڭ ئىلكىدىدۇر. ھەممە نەرسە ئىلكىدە بولغان، ھەقىقىي مەبۇد ئاللاھ ياخشىمۇ ياكى قىلچە پايدا - زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان، مۇشرىكلار چوقۇنۇۋاتقان مەبۇدلار ياخشىمۇ؟

ئەي ئىنسانلار! ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ئۆرنەكسىز ياراتقان، سىلەرگە ئاسماندىن يامغۇر ياغدۇرۇپ بەرگەن ھەم كۆركەم باغلارنى ئۆستۈرۈپ بەرگەن كىم؟ ئاجىز بولغانلىقىڭلار ئۈچۈن ئۇنچىۋالا باغلارنى يېتىشتۈرۈش سىلەرنىڭ قولۇڭلاردىن كەلمەيتتى. ئۇنى ئاللاھ ئۆستۈرۈپ بەردى. ئاللاھقا بۇ ئىشلارنى قىلىشىپ بەرگەن بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ يوق! بەلكى ئۇلار ھەقتىن چەتنەپ كەتكەن كىشىلەر بولغاچقا، ناھەق رەۋىشتە ياراتقۇچىغا يارالغۇچىلارنى تەڭ قىلىدۇ.

زېمىننى ئۈستىدىكى مەخلۇقلارنى پاراكەندە قىلمايدىغان شەكىلدە تەۋرىمەس، مۇستەھكەم قىلغان كىم؟ ئۇنىڭ ئىچىدە دەريالارنى ئاققۇزغان، تاغلارنى ئۇنىڭ ئۈچۈن قوزۇق قىلغان كىم؟ تۇزلۇق دېڭىز بىلەن تاتلىق دېڭىزنىڭ ئوتتۇرىسىدا توسۇق پەيدا قىلغان كىم؟ ئۇ توسۇق ئىككى دېڭىزنىڭ بىر - بىرىگە ئارىلىشىپ كېتىپ، ئىچكىلى بولمايدىغان دەرىجىدە بۇزۇلۇپ كېتىشىدىن ساقلايدۇ. ئاللاھقا بۇلارنى قىلىشىپ بەرگەن بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ يوق! ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسى بىلمەيدۇ. ئەگەر ئۇلار بىلگەن بولسا ئىدى، ئاللاھقا مەخلۇقاتلىرىدىن ھېچكىمنى شېرىك قىلمىغان بولاتتى.

بېشىغا كۈن چۈشۈپ، خاپىلىقتا قالغان ئادەم دۇئا قىلسا ئۇنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىدىغان، ئىنساننىڭ بېشىغا كەلگەن كېسەللىك، كەمبەغەللىك ۋە باشقا تۈرلۈك خاپىلىقلارنى كۆتۈرۈۋېتىدىغان زات كىم؟ ئۇ زات سىلەرنى ئەۋلادمۇئەۋلاد بىر - بىرىڭلارغا ئىزباسار بولىدىغان ھالەتتە يەر يۈزىدە خەلىپە قىلدى. ئاللاھقا بۇلارنى قىلىشىپ بەرگەن بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ يوق! سىلەر ئىنتايىن ئاز پەند - نەسىھەت قوبۇل قىلىسىلەر، ئاز ئىبرەت ئالىسىلەر.

قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىزنىڭ قاراڭغۇلۇقلىرىدا نىشان قىلىپ بەرگەن ئالامەتلەر ۋە يۇلتۇزلار ئارقىلىق سىلەرگە يول كۆرسىتىدىغان، بەندىلىرىگە رەھمەت بولىدىغان يامغۇرنىڭ يېقىنلاشقانلىقىدىن خۇشبېشارەت بېرىدىغان شاماللارنى ئەۋەتىدىغان زات كىم؟ ئاللاھقا بۇ ئىشلارنى قىلىشىپ بېرىدىغان بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ ئاللاھ (بۇلاردىن) پاكتۇر، مۇشرىكلار ئۇنىڭغا شېرىك قىلىۋاتقان مەخلۇقاتلىرىنىڭ (شېرىك بولۇشىدىن) مۇقەددەستۇر.

ئىنساننى دەسلەپتە بەچچىدانلاردا باسقۇچمۇ-باسقۇچ ياراتقان، ئاندىن ۋاپات تاپقۇزغاندىن كېيىن يەنە ئۇنى تىرىلدۈرىدىغىنى كىم؟ ئاسماندىن يامغۇر ياغدۇرۇپ، زېمىندىن ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈش ئارقىلىق سىلەرگە رىزىق .بېرىۋاتقان كىم؟ ئاللاھقا بۇ ئىشلارنى قىلىشىپ بېرىدىغان بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇشرىكلارغا: ئەگەر سىلەر ئۆزۈڭلارنىڭ ھەق ئۈستىدە ئىكەنلىكىدىن ئىبارەت دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار، شېرىك كەلتۈرگىنىڭلارغىمۇ دەلىل - پاكىتىڭلارنى كەلتۈرۈپ بېقىڭلار، دېگىن.

ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، ئاسمانلاردىكى پەرىشتىلەرمۇ، زېمىندىكى ئىنسانلارمۇ غەيبنى بىلمەيدۇ. لېكىن ئۇنى يەككە - يېگانە ئاللاھ بىلىدۇ. ئاللاھتىن باشقا ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارلىق كىشىلەر ھەتتا ئۆزلىرىنىڭ جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قاچان تىرىلدۈرۈلىدىغانلىقىنىمۇ بىلمەيدۇ.

ئۇلارنىڭ ئاخىرەت ھەققىدىكى ئىلمى (ئەۋلادمۇ-ئەۋلاد) ئۇدۇم قالغان بولۇپ، ئۇلار شۇنىڭغا ئىشىنەمدۇ؟ ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس، ئەكسىچە ئۇلار ئاخىرەت ھەققىدە داۋاملىق گۇمان ۋە تېڭىرقاش ئىچىدىدۇر. بەلكى ئۇلارنىڭ كۆزلىرى ئاخىرەتتىن كوردۇر.

كاپىرلار ئىنكار قىلىپ ئېيتتى: بىز ئۆلۈپ، توپىغا ئايلىنىپ كېتىدىغان تۇرساق، قايتىدىن تىرىكلىك ھالەتكە قايتىشىمىز مۇمكىنمۇ؟

ھەقىقەتەن بىزگە ۋە ئاتا - بوۋىلىرىمىزغا بىردەك قايتا تىرىلىدىغانلىقىمىز ۋەدە قىلىنغان ئىدى. ئەمما بىز بۇ ۋەدىنىڭ ئىشقا ئاشقانلىقىنى كۆرۈپ باقمىدۇق. بىزنىڭ ھەممىمىزگە قىلىنغان بۇ ۋەدە ئىلگىرىكىلەر كىتابلىرىدا توپلىغان ئەپسانىلەردىن باشقا نەرسە ئەمەس.

ئەي پەيغەمبەر! ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان بۇ كىشىلەرگە ئېيتقىنكى، زېمىننىڭ ھەر قانداق يېرىگە بېرىپ، ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان گۇناھكارلارنىڭ ئاقىۋىتى قانداق بولغانلىقى ھەققىدە ئويلىنىپ بېقىڭلار. ئۇلار ئۇنى ئىنكار قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن بىز ئۇلارنى ھالاك قىلىۋەتتۇق.

مۇشرىكلارنىڭ دەۋىتىڭدىن يۈز ئۆرۈگەنلىكى ئۈچۈن قايغۇرۇپ كەتمىگىن، ئۇلارنىڭ ھىيلە - مىكىرلىرىدىن ئىچىڭ سىقىلمىسۇن. ئاللاھ ساڭا ئۇلارغا قارشى ياردەم بېرىدۇ.

قەۋمىڭدىن قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان كاپىرلار ئېيتىدۇكى، سەن ۋە مۇئمىنلەر بىزگە ۋەدە قىلىۋاتقان ئازاب قاچان ئىشقا ئاشىدۇ؟ ئەگەر سىلەر ئاشۇ دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار (قېنى دەپ بېقىڭلار).

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، سىلەر ئالدىراتقان ئازابنىڭ بىر قىسمى سىلەرگە يېقىنلاشقان بولۇشى مۇمكىن.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ ئىنسانلارغا تولىمۇ مەرھەمەتلىكتۇر، ئۇلار شۇنچىۋالا كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلغان تۇرۇپمۇ يەنىلا ئۇلارنى جازالاشقا ئالدىرىمايدۇ. لېكىن كىشىلەرنىڭ كۆپىنچىسى ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىگە ئاتا قىلغان نېئمەتلىرىگە شۈكرى قىلمايدۇ.

شۈبھىسىزكى پەرۋەردىگارىڭ بەندىلىرىنىڭ كۆڭلىدە يوشۇرغانلىرىنىمۇ، ئاشكارا قىلغانلىرىنىمۇ بىلىپ تۇرىدۇ، ئۇنىڭغا ئۇلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ ھەمدە ئۇلارغا ئەمەللىرىگە قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

ئاسماندا ۋە زېمىندا ھەر قانداق بىر سىر بولسا، ئۇ چوقۇم لەۋھۇلمەھپۇزغا پۈتۈلگەندۇر.

شەكسىزكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئان ئىسرائىل ئەۋلادىغا ئۇلار دەتالاش قىلىشقان كۆپ نەرسىنى بايان قىلىپ بېرىدۇ ھەمدە ئۇلارنىڭ بۇرمىلاشلىرىنىمۇ پاش قىلىدۇ.

قۇرئان ھەقىقەتەن ئىچىدىكى ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلغۇچى مۇئمىنلەرگە ھىدايەت ۋە رەھمەتتۇر.

ئەي پەيغەمبەر! شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ قىيامەت كۈنى مۇئمىن ۋە كاپىر بارلىق ئىنسانلار ئارسىدا ئادىل ھۆكۈم چىقىرىدۇ، ئاندىن مۇئمىننى رەھمىتىگە ئالىدۇ، كاپىرنى جازالايدۇ. ئاللاھ غالىبتۇركى، دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالىدۇ، ھېچكىم ئۇنى يېڭەلمەيدۇ. ئۇ ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، توغرا ئىش قىلغۇچىنى خاتا ئىش قىلغۇچىغا ئارىلاشتۇرۇۋەتمەيدۇ.

شۇڭا پۈتۈن ئىشلىرىڭدا ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلغىن ھەم ئۇنىڭغا تايانغىن، شۈبھىسىزكى سەن روشەن ھەقىقەت ئۈستىدىسەن.

ئەي پەيغەمبەر! سەن ھەقىقەتەن ئاللاھقا كاپىر بولغانلىقى تۈپەيلىدىن قەلبلىرى ئۆلۈپ كەتكەن ئۆلۈكلەر ۋە پاڭلارغا، ئۇلار سەندىن يۈز ئۆرۈگەن چاغدا دەۋىتىڭنى ئاڭلىتالمايسەن.

سەن كۆزلىرى ھەقىقەتتىن كور بولغان كىشىلەرنى ھىدايەت قىلالمايسەن، شۇڭا ئۇلارغا قايغۇرمىغىن ھەم قۇرۇق ئاۋارە بولمىغىن، دەۋىتىڭنى پەقەت ئايەتلىرىمىزگە ئىمان ئېيتىپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنغانلارغىلا ئاڭلىتالايسەن.

كۇپرىسى ۋە ئاسىيلىقلىرىدا چىڭ تۇرغانلىقى ئۈچۈن ئۇلارنى ئازابلاشقا تېگىشلىك بولۇپ، ئەمەلىيەتتە ئازابلانسا ۋە ناچار كىشىلەر قېپقالسا، قىيامەت يېقىنلاشقان چاغدا زېمىندىن قىيامەتنىڭ چوڭ ئالامەتلىرىدىن بىرنى مەيدانغا چىقىرىمىز. ئۇ ئالامەت زېمىندىن چىقىدىغان بىر ھايۋان بولۇپ، ئۇ ئۇلار چۈشىنىدىغان تىلدا ئىنسانلارنىڭ پەيغەمبەرلىرىمىزگە نازىل قىلغان ئايەتلىرىمىزگە ئىشەنمىگەنلىكىنى ئېيتىپ بېرىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ھەر ئۈممەتتىن بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان بىر توپ كاتتىباشلىرىنى توپلايدىغان ھەمدە ئۇلار باشتىن - ئاخىرى يىغىلىپ، ھېساب ئېلىنىش ئۈچۈن ئېلىپ مېڭىلىدىغان كۈننى سۆزلەپ بەرگىن.

ئۇلار توختىماي ھەيدىلىپ، ھېساب مەيدانىغا يېتىپ كەلگەندە ئاللاھ ئۇلارغا كايىپ: سىلەر مېنىڭ يەككە - يېگانىلىكىمنى ئۇقتۇرۇپ بېرىدىغان ھەمدە مېنىڭ شەرىئىتىمنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئايەتلىرىمنى ئىنكار قىلدىڭلارمۇ؟ ھالبۇكى سىلەرنىڭ ئۇنىڭ باتىل ئىكەنلىكى ھەققىدە مەلۇماتىڭلار يوق. (ئەگەر ئۇنىڭ باتىللىقى ھەققىدە مەلۇماتىڭلار بولغان بولسا) ئاندىن ئۇنى ئىنكار قىلساڭلارمۇ بولار ئىدى. ياكى سىلەرنىڭ ئايەتلىرىمنى تەستىقلاش ياكى ئىنكار قىلىشتىن ئىبارەت قىلمىشىڭلار نېمە؟

ئاللاھقا كاپىر بولۇش ھەم ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلىقلىرى تۈپەيلىدىن ئۇلارغا ئازاب كەلدى. ئۇلار ئۆزلىرى ئاجىز، دەلىل - پاكىتلىرى پۇت تىرەپ تۇرالمايدىغان بولغاچقا ئۆزلىرىنى ئاقلاپ بىر نەرسە دېيەلمەيدۇ.

ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغۇچىلار ئۆزلىرىگە كېچىنى ئارام ئالىدىغان ۋاقىت قىلىپ بەرگەنلىكىمىزگە، كۈندۈزنى كۆرۈپ، تىرىكچىلىك قىلىشى ئۈچۈن يورۇق قىلىپ بەرگەنلىكىمىزگە قاراپ باقمىدىمۇ؟ ھەقىقەتەن ئاشۇ قايتا - قايتا ئۆلۈم ۋە ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشتە ئىشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن روشەن ئالامەتلەر بار.

ئەي پەيغەمبەر! سۈر چىلىشقا مۇئەككەل پەرىشتە ئىككىنچى قېتىم سۈر چالىدىغان كۈننى ئەسلىگىن، ئۇ چاغدا ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارچە مەخلۇقات ئالاقىزادە بولۇپ كېتىدۇ. لېكىن ئاللاھ مەرھەمەت قىلىپ بۇ ئالاقىزادىلىكتىن ساقلاپ قالغانلار بۇنىڭدىن مۇستەسنا. ئۇ كۈندە ئاللاھنىڭ پۈتۈن مەخلۇقاتلىرى ئاللاھقا بويسۇنۇپ، باش ئەگكەن ھالدا كېلىدۇ.

بۇ كۈندە تاغلارنى مىدىرلىماي، جىم تۇرىدۇ، دەپ ئويلايسەن. ھالبۇكى تاغلار ئەمەلىيەتتە بۇلۇتتەك ناھايىتى تېز مېڭىپ تۇرىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئىشىدۇركى، ئۇ تاغلارنى ھەرىكەتلەندۈرۈپ تۇرىدۇ. شۈبھىسىزكى ئۇ سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن خەۋەرداردۇر، ئۇنىڭغا ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ ھەم شۇ ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا سىلەرگە جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

قىيامەت كۈنى ئىمان ۋە ياخشى ئەمەل بىلەن كەلگەنلەر جەننەتكە كىرىدۇ، ئۇلار قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ئەمىنلىكىگە ئېرىشىپ خاتىرجەم بولىدۇ.

كۇپۇرلۇق ھەم گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن كەلگەنلەر دوزاخقا دۇم تاشلىنىدۇ ھەمدە ئۇلارنى تېخىمۇ يەرگە قارىتىش ئۈچۈن كايىلغان ھالەتتە دېيىلىدۇكى: سىلەر پەقەت دۇنيادا كاپىر بولغانلىقىڭلار ھەم ئاسىيلىق قىلغانلىقىڭلارنىڭ جازاسىنى تارتىسىلەر.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، مەن پەقەت ئاللاھ ھۆرمەتلىك قىلغان شەھەر مەككىنىڭ پەرۋەردىگارىغىلا ئىبادەت قىلىشقا بۇيرۇلدۇم. ئۇ جايدا قان تۆكۈشكە بولمايدۇ، ھېچكىم زۇلۇمغا ئۇچرىمايدۇ، ئوۋلىرى ئوۋلانمايدۇ، دەرەخلىرى كېسىلمەيدۇ. ھەممە نەرسنىڭ ئىگىدارچىلىقى ئاللاھقا خاستۇر. مەن پەقەت ئىتائەتمەنلىك بىلەن ئاللاھقا بويسۇنغۇچىلاردىن بولۇشقا بۇيرۇلدۇم.

مەن كىشىلەرگە قۇرئاننى ئوقۇپ بېرىشكە بۇيرۇلدۇم، كىمكى قۇرئان بىلەن ھىدايەت تېپىپ، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىگە ئەمەل قىلىدىكەن، ئۇنىڭ ھىدايەت تاپقانلىقىنىڭ پايدىسى ئۆزىگە. كىمكى ئېزىپ، قۇرئاندىكى بەلگىلىمىلەردىن چەتنەپ، ئۇنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىگە ئەمەل قىلمايدىكەن: مەن پەقەت سىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇرغۇچىلاردىنمەن، سىلەرنى ھىدايەت قىلىش مېنىڭ قۇلۇمدىن كەلمەيدۇ، دېگىن.

ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، جىمى ھەمدۇسانا ساناقسىز نېئمەتلەرنى ئاتا قىلغان ئاللاھقا خاستۇر. ئاللاھ سىلەرگە ئۆزۈڭلاردا، ئاسماندا، زېمىندا ۋە رىزىق بېرىشتە ئۆزىنىڭ مۆجىزىلىرىنى كۆرسىتىدۇ. سىلەر ئۇ مۆجىزىلەرنى ھەقكە بويسۇنۇشقا يېتەكلەيدىغان رەۋىشتە تونۇيسىلەر. پەرۋەردىگارىڭ قىلمىشىڭلاردىن بىخەۋەر قالمايدۇ، بەلكى ئۇ ئۇنىڭدىن خەۋەرداردۇر، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ ھەمدە ئۇ سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

سۈرە بەقەرىنىڭ بېشىدا بۇنىڭغا ئوخشاش ئۈزۈك تاۋۇشلار ھەققىدىكى قاراشلار ئوتتۇرىغا قويۇلغان.

بۇ روشەن قۇرئاننىڭ ئايەتلىرىدۇر.

ئىشىنىدىغان قەۋم ئۈچۈن ساڭا مۇسا ۋە پىرئەۋننىڭ قىسسەسىنى ھەقلىق ئاساستا ئوقۇپ بېرىمىز، چۈنكى ئۇلار قۇرئاندىكى مەزمۇنلاردىن مەنپەئەتلىنەلەيدۇ.

شۈبھىسىزكى، پىرئەۋن مىسىر زېمىنىدا ھەددىدىن ئاشتى ھەم ئۇ زېمىندا ھاكىم مۇتلەق بولۇۋالدى، مىسىر ئاھالىسىنى بۆلۈپ، ئۇلاردىن بىر تائىپىنى، يەنى بەنى ئىسرائىلنى ئوغۇل بالىلىرىنى ئۆلتۈرۈش، قىزلىرىنى خىزمەتكە سېلىش ئۈچۈن ھايات قالدۇرۇش ئارقىلىق بوزەك قىلدى ۋە ئۇلارنى قاتتىق خورلىدى. ھەقىقەتەن پىرئەۋن زۇلۇم قىلىش، ھەددىدىن ئېشىش ۋە تەكەببۇرلۇق ئارقىلىق يەر يۈزىدە بۇزغۇنچىلىق قىلغۇچىلاردىن بولدى.

بىز مىسىر زېمىنىدا پىرئەۋن بوزەك قىلغان ئىسرائىل ئوغۇللىرىغا ئۇلارنىڭ دۈشمىنىنى ھالاك قىلىش ۋە ئۇلارنى كۈچەيتىش ئارقىلىق، شۇنداقلا ئۇلارنى باشقىلارغا ئۈلگە بولىدىغان يولباشچى قىلىش ئارقىلىق مەرھەمەت قىلماقچىمىز. بىز پىرئەۋننىڭ ھالاكىتىدىن كېيىن ئۇلارنى مۇبارەك شام زېمىنىغا ۋارىس قىلىمىز. بۇ ھەقتە ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ: «بوزەك قىلىنغان قەۋمنى (يەنى بەنى ئىسرائىلنى) بىز بەرىكەتلىك قىلغان (شام) زېمىنىنىڭ شەرق ۋە غەرب تەرەپلىرىگە (يەنى ھەممە تەرەپلىرىگە) مىراسخور قىلدۇق».

بىز ئۇلارغا سەلتەنەت بېرىپ يەر يۈزىدە قۇدرەت تاپقۇزماقچىمىز، كۈچ - قۇۋۋەتكە ئىگە قىلماقچىمىز. پىرئەۋنگە، ئۇنىڭ ھاكىمىيەتتىكى ئەڭ چوڭ ياردەمچىسى ھامانغا ۋە ئۇلارنىڭ چاپارمەن قوشۇنلىرىغا ئۇلار ئەنسىرەۋاتقان ئاقىۋەتنى كۆرسىتىمىز، ئۇلارنىڭ پادىشاھلىقى ئىسرائىل ئوغۇللىرىدىن دۇنياغا كەلگۈسى بىر ئوغۇل بالىنىڭ قولىدا گۇمران بولىدۇ.

بىز مۇسانىڭ ئانىسىغا مۇنداق ئىلھام قىلدۇق: مۇسانى ئېمىتكىن، ئەگەر پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ئۇنى ئۆلتۈرۈۋېتىشىدىن ئەنسىرەپ قالساڭ، ئۇنى ساندۇققا سېلىپ، نىل دەرياسىغا تاشلىغىن، ئۇنىڭ غەرق بولۇپ كېتىشىدىن ياكى پىرئەۋننىڭ زىيانكەشلىك قىلىشىدىن ئەنسىرىمىگىن، پىراقىدىن قايغۇرمىغىن، ئۇنى ساڭا چوقۇم ھايات قايتۇرۇپ بېرىمىز ھەمدە ئۇنى ئاللاھ خالايىقلارغا ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلەردىن قىلىمىز.

مۇسانىڭ ئانىسى بىزنىڭ ئىلھام قىلغىنىمىز بويىچە مۇسانى ساندۇققا سېلىپ، دېڭىزغا تاشلىدى، ئاندىن پىرئەۋن ئائىلىسىدىكىلەر ئۇنى ئۇچرىتىپ، ئېلىۋېلىشتى. (مۇشۇنداق بولغاندا) مۇسانىڭ كەلگۈسىدە پىرئەۋنگە دۈشمەن بولۇشىدىن ئىبارەت ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ئىشقا ئېشىپ، ئاللاھ تائالا پىرئەۋننىڭ پادىشاھلىقىنى مۇسانىڭ قولى ئارقىلىق ۋەيران قىلاتتى. ھەقىقەتەن پىرئەۋن، ۋەزىرى ھامان ۋە ئۇلارنىڭ چاپارمەنلىرى كۇپۇرلۇقى، ھەددىدىن ئاشقانلىقى ۋە يەر - يۈزىدە بۇزۇقچىلىق قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن گۇناھكار بولغان ئىدى.

پىرئەۋن مۇسانى ئۆلتۈرمەكچى بولغان چاغدا ئايالى ئۇنىڭغا: بۇ بالا مېنىڭ ۋە سېنىڭ خۇشاللىقىمىز بولىدۇ. ئۇنى ئۆلتۈرمەڭلار. بەلكىم ئۇ ئىشىمىزغا ياراپ قالار ياكى بالا قىلىۋالارمىز، دېدى. ئۇلار ئۆز پادىشاھلىقىنىڭ مۇسانىڭ قولىدا ۋەيران بولىدىغانلىقىنى بىلمەيتتى.

مۇسانىڭ ئانىسىنىڭ خىيالىغا مۇسادىن باشقا ھېچ ئىش كىرمەيدىغان بولۇپ، ئۇ سەۋر قىلالمايدىغان ھالغا كېلىپ قالغان ئىدى. ئەگەر بىز ئۇنىڭ كۆڭلىنى تىندۇرۇپ، سەۋرچانلىق ئاتا قىلمىغان بولساق، مۇساغا بولغان ئامراقلىقىدىن ئۇنىڭ ئۆز ئوغلى ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلاپ قويغىلى تاس قالغان ئىدى. (بۇلارنىڭ ھەممىسى)، ئۇنىڭ پەرۋەردىگارىغا تەۋەككۈل قىلغۇچىلاردىن ھەم پىشانىسىگە پۈتۈلگەنگە سەۋر قىلغۇچىلاردىن بولۇشى ئۈچۈن ئىدى.

مۇسانىڭ ئانىسى مۇسانى دەرياغا تاشلىغاندىن كېيىن ئۇنىڭ ھەمشىرىسىگە: مۇسانىڭ ئارقىسىدىن ئىزلاپ مېڭىپ، بولغان ئەھۋالنى ئۇقۇپ كەلگىن، دېدى. مۇسانىڭ ھەمشىرىسى بايقىلىپ قالماسىلىق ئۈچۈن ئۇنى بىر چەتتە كۆزىتىپ تۇردى. پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى ئۇنىڭ مۇسانىڭ ھەمشىرىسى ئىكەنلىكىنى ھەمدە مۇسانىڭ ئەھۋالىنى تىڭ - تىڭلىغىلى كەلگەنلىكىنى ئۇقمايتتى.

مۇسا ئاللاھنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى بىلەن باشقا ئاياللارنى ئەمگىلى ئۇنىمىدى. مۇسانىڭ ھەمشىرىسى ئۇلارنىڭ مۇسانى ئېمىتىشكە ئۇرۇنۇۋاتقانلىقىنى كۆرۈپ ئۇلارغا: مەن سىلەرگە مۇسانى ئېمىتىپ، باقىدىغان بىر ئائىلىنى كۆرسىتىپ قويايمۇ؟ ھەم ئۇلار مۇساغا كۆيىنىدۇ؟ دېدى.

بىز مۇسانى ئانىسىغا قايتۇرۇپ بەردۇقكى، ئانىسى ئۇنى يېقىندىن كۆرۈپ خۇرسەن بولسۇن، ئۇنىڭدىن ئايرىلىپ قالغانلىقىغا قايغۇرمىسۇن، شۇنداقلا ئاللاھنىڭ مۇسانى ئۇنىڭغا قايتۇرۇپ بېرىشى ھەققىدىكى ۋەدىسىنىڭ راستلىقىنى بىلسۇن. لېكىن ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسى بۇ ۋەدىنى ھەمدە مۇسانى ئېمىتكەن ئايالنىڭ ئۇنىڭ ئانىسى ئىكەنلىكىنى بىلمەيتتى.

مۇسا ئۆسۈپ يېتىلىپ، كۈچ - قۇۋۋەتكە تولغاندا بىز ئۇنىڭغا پەيغەمبەرلىكتىن ئىلگىرى بەنى ئىسرائىلنىڭ دىنى ھەققىدە چۈشەنچە ۋە ئىلىم ئاتا قىلدۇق. بىز مۇسانى مۇكاپاتلىغىنىمىزدەك، ھەر ۋاقىت ۋە ھەر جايدا ياخشى ئىش قىلغۇچىلارنى شۇنداق مۇكاپاتلايمىز.

مۇسا كىشىلەر ئۆيلىرىدە ئارام ئېلىۋاتقان ۋاقىتتا شەھەرگە كىرگەن بولۇپ، شەھەردە ئۆز - ئارا دەتالاش قىلىپ، ئۇرۇشۇپ قالغان ئىككەيلەننى ئۇچراتتى. ئۇلاردىن بىرى ئۆز قەۋمى بەنى ئىسرائىلدىن، يەنە بىرى دۈشمىنى پىرئەۋن قەۋمىگە تەۋە قىبتىلاردىن ئىدى. ئۆز قەۋمىدىن بولغان ئادەم مۇسادىن دۈشمىنى قىبتىغا قارشى ياردەم سورىۋېدى، مۇسا قىبتىغا بىر مۇش ئاتتى - دە، قاتتىق ئېتىلغان بىر مۇش بىلەن ئۇنى ئۆلتۈرۈپ قويدى. مۇسا ئېيتتى: بۇ شەيتاننىڭ چىرايلىق كۆرسىتىشى ۋە قۇترىتىشىدۇركى، شەيتان ھەقىقەتەن ئۆزىگە ئەگەشكەنلەرنى ئازدۇرغۇچى، دۈشمەنلىكى ئوچۇق - ئاشكارا دۈشمەندۇر. مەندىن سادىر بولغان بۇ خاتالىقمۇ شەيتاننىڭ دۈشمەنلىكى ھەمدە مېنى ئازدۇرۇشنىڭ كويىدا يۈرگەن ئازدۇرغۇچى بولغانلىقى تۈپەيلىدىندۇر.

مۇسا ئۆزىدىن سادىر بولغان خاتالىقنى ئېتىراپ قىلىپ پەرۋەردىگارىغا مۇنداق دۇئا قىلدى: ئى پەرۋەردىگارىم! شەكسىزكى مەن بۇ قىبتىنى ئۆلتۈرۈپ قويۇپ ئۆزەمگە ئۆزەم زۇلۇم قىلدىم، مېنىڭ گۇناھىمنى مەغپىرەت قىلغىن. ئاندىن ئاللاھ بىزگە مۇسانىڭ گۇناھىنى مەغپىرەت قىلغانلىقىنى بايان قىلدى. شۈبھىسىزكى، ئۇ بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارغا مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا كۆيۈمچاندۇر.

ئارقىدىنلا ئاللاھ يەنە مۇسانىڭ مۇنداق دۇئا قىلغانلىقىنى تىلغا ئالدى: ئى پەرۋەردىگارىم! سەن ماڭا ئاتا قىلغان كۈچ - قۇۋۋەت، ھېكمەت ۋە ئىلىم بىلەن ھەرگىز گۇناھكارلارنىڭ گۇناھىغا يانتاياق بولمايمەن.

مۇسا ھېلىقى قىبتىلىكنى ئۆلتۈرۈۋەتكەن بولغاچقا، ئەنسىرەپ نېمە ئىشلار بولىدىغانلىقىنى تىڭ - تىڭلاپ يۈرگەن بىر پەيتتە توساتتىن تۈنۈگۈن ھېلىقى قىبتىلىك دۈشمىنىگە قارشى ياردەم سورىغان كىشى يەنە بىر قىبتىلىككە قارشى ياردەم سورىدى. مۇسا ئۇنىڭغا: سەن ھەقىقەتەن ئوپئوچۇق گۇمراھ ئادەم ئىكەنسەن، دېدى.

مۇسا ئۆزىنىڭ ۋە پۈتۈن ئىسرائىللىكلەرنىڭ ئورتاق دۈشمىنى بولغان قىبتىغا قول ئۇزاتماقچى بولغاندا ھېلىقى ئىسرائىللىك ئادەم مۇسانى ئۆزىنىڭ ئەدىبىنى بەرمەكچى دەپ ئويلاپ قالدى، چۈنكى ئۇ مۇسانىڭ: سەن ھەقىقەتەن ئوپئوچۇق گۇمراھ ئادەم ئىكەنسەن، دېگىنىنى ئاڭلىغان ئىدى. شۇنىڭ بىلەن مۇساغا: سەن تۈنۈگۈن بىر ئادەمنى ئۆلتۈرگىنىڭدەك مېنىمۇ ئۆلتۈرمەكچىمۇ؟ سەن پەقەت يەر يۈزىدە باشقىلارنى ئۆلتۈرۈپ، زۇلۇم قىلىدىغان زومىگەر بولۇشنىلا ئويلايسەن، ئەمما دەۋاگەرلەرنىڭ ئارىسىنى تۈزەپ قويۇشنى خالىمايسەن، دېدى.

بۇ خەۋەر (شەھەر ئىچىگە) پۇر كەتكەن بولۇپ، شەھەرنىڭ چەت يېرىدىن بىر ئادەم ھاسىراپ - ھۆمۈدەپ كېلىپ، (پىرئەۋنىيلەرنىڭ) مۇسانى تۇتۇۋېلىشىدىن ئەنسىرەپ: ئەي مۇسا، پىرئەۋن قەۋمىنىڭ چوڭلىرى سېنى ئۆلتۈرۈۋېتىش ھەققىدە مەسلىھەتلىشىۋاتىدۇ، شۇڭا دەرھال شەھەردىن چىقىپ كەتكىن، شەكسىزكى مەن ساڭا سەمىمىي نەسىھەت قىلىۋاتىمەن، ئۇلارنىڭ سېنى تېپىۋېلىپ، ئۆلتۈرۈۋېتىشىدىن ئەنسىرەيمەن، دېدى.

مۇسا ئۆزىگە كۆيۈنۈپ گەپ قىلغان ھېلىقى كىشىنىڭ دېگىنى بويىچە ئەنسىزلىك ئىچىدە شەھەردىن چىقتى، ئۇ بىرەر كېلىشمەسلىك يۈز بېرىپ قالارمۇ، دەپ ئەتراپقا باقاتتى. ئۇ پەرۋەردىگارىغا: ئەي رەببىم! مېنى زالىم قەۋمدىن قۇتۇلدۇرغىن، ئۇلار ماڭا چېقىلمىسۇن، دەپ دۇئا قىلدى.

ئۇ مەديەن تەرەپكە قاراپ ماڭغان چاغدا: پەرۋەردىگارىم مېنى توغرا يولغا يېتەكلىشى مۇمكىن، ئاندىن مەن توغرا يولدىن ئېزىپ كەتمەيمەن، دېدى.

مۇسا مەديەندىكى بىر بۇلاقنىڭ بېشىدا چارۋىلىرىنى سۇغىرىۋاتقان بىر توپ كىشىلەرنى ئۇچراتتى، ئۇلاردىن سەل ئارقىدىراق ئىككى ئايالمۇ بار بولۇپ، ئۇلار تاكى ئەرلەر چارۋىلىرىنى سۇغىرىپ بولغىچە قويلىرىنى سۇدىن توسۇپ تۇراتتى. مۇسا ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: سىلەرگە نېمە بولدى؟ (قويلىرىڭلارنى) باشقىلار بىرگە سۇغارمامسىلەر؟ دېدى. ئۇلار مۇساغا: بىزنىڭ ئادىتىمىزدە ئاياللار ئەرلەرگە ئارىلىشىپ قالماسلىق ئۈچۈن تاكى ئەر پادىچىلار قايتىپ كەتكەنگە قەدەر ماللىرىمىزنى سۇغىرىشقا ئالدىرىمايمىز. دادىمىز ياشىنىپ قالغان بوۋاي بولغاچقا، چارۋىلارنى سۇغىرالمايدۇ. شۇڭا ئامالسىزلىقتىن قويلىرىمىزنى ئۆزىمىز سۇغىرىشقا مەجبۇرمىز، دېيىشتى.

مۇسانىڭ ئۇلارغا ئىچى ئاغرىپ، قويلىرىنى سۇغىرىپ بەرگەندىن كېيىن بىر سايىنىڭ ئاستىغا بېرىپ ئارام ئالغاچ پەرۋەردىگارىغا ھال ئېيتىپ: ئەي رەببىم! ماڭا نېمىنى چۈشۈرۈپ بەرسەڭ، مەن شۇنىڭغا موھتاج، دەپ دۇئا قىلدى.

ھېلىقى ئىككى ئايال قايتىپ كېلىپ، دادىسىغا بولغان ئىشلارنى سۆزلەپ بېرىۋېدى، دادىسى ئۇلارنىڭ بىرىنى مۇسانى چاقىرىپ كېلىشكە ئەۋەتتى. ئۇ مۇسانىڭ يېنىغا ئۇياتچانلىق بىلەن كېلىپ: دادام سىزنى چاقىرىۋاتىدۇ، ئۇ سىزنىڭ قويلىرىمىزنى سۇغىرىپ بەرگەنلىكىڭىزنىڭ ھەققىنى بەرمەكچى، دېدى. مۇسا ئۇلارنىڭ دادىسىنىڭ يېنىغا كېلىپ، ئۆزىنىڭ ئەھۋالىنى ئېيتقاندىن كېيىن ئۇ كىشى مۇسانىڭ كۆڭلىنى تەسكىن تاپقۇزۇپ: ئەنسىرىمىگىن، ئەمدى زالىم پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىدىن قۇتۇلدۇڭ. چۈنكى ئۇلارنىڭ مەديەنگە كۈچى يەتمەيدۇ، شۇڭا ئۇلار ساڭا ھېچقانداق زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ، دېدى.

ئىككى قىزنىڭ بىرى: ئى ئاتا! بۇ كىشىنى قويلىرىمىزنى بېقىشقا سالغىن، ئۇ سېنىڭ ئىشلىتىشىڭگە ئەڭ لايىق كىشى. چۈنكى ئۇ ھەم كۈچلۈك، ھەم ئامانەتچان ئىكەن. كۈچى بىلەن مەجبۇرىيىتىنى ئادا قىلسا، ئامانەتچانلىقى بىلەن ئامانەتنى جايىدا ساقلايدۇ، دېدى.

ئۇلارنىڭ ئاتىسى (يەنى شۇئەيب) مۇساغا: سېنىڭ قويلىرىمىزنى سەككىز يىل بېقىپ بېرىشىڭ بەدىلىگە بۇ ئىككى قىزىمدىن بىرىنى ساڭا نىكاھلاپ بەرسەم دەيمەن. ئەگەر ئون يىلنى تۇشقۇزۇۋەتسەڭمۇ ئىختىيارىڭ، ئەمما مەجبۇرىي ئەمەس. چۇنكى كېلىشىم سەككىز يىل بولۇپ، ئۇنىڭدىن ئارتۇقى ئىختىيارىيدۇر. مەن سېنى جاپاغا سېلىشنى خالىمايمەن. -ئاللاھ خالىسا- كەلگۈسىدە مېنىڭ كېلىشىمگە ئەمەل قىلىدىغان، ۋەدىنى بۇزمايدىغان سالىھلاردىن بىرى ئىكەنلىكىمنى بىلىپ قالىسەن، دېدى.

مۇسا ئېيتتى: بۇ ئىككىمىزنىڭ ئارىسىدىكى توختامدۇر، مەن ئىككى مۇددەتنىڭ (يەنى سەككىز يىل ياكى ئون يىلنىڭ) قايسىسىنى توشقۇزسام مەجبۇرىيىتىمنى ئادا قىلغان بولىمەن، شۇڭا ماڭا ئارتۇقچە تەلەپ قويمىغىن، ئاللاھ بىزنىڭ كېلىشىمىمىزگە ئىگە بولغۇچىدۇر، ئۇنى كۆزىتىپ تۇرغۇچىدۇر.

مۇسا كېلىشكەن ئىككى مۇددەتنىڭ تولۇقراقى بولغان ئون يىلنى تۇشقۇزۇپ، ئائىلىسنى ئېلىپ مەديەندىن مىسىرغا قاراپ ماڭغان چاغدا تۇر تېغى تەرەپتە بىر ئوت كۆردى. ئۇ ئائىلىسىدىكىلەرگە: (مۇشۇ يەردە) تۇرۇپ تۇرۇڭلار، مەن بىر ئوت كۆردۈم، بەلكىم مەن ئاشۇ يەردىن سىلەرگە بىرەر خەۋەر ياكى سىلەرنىڭ سوغۇقتىن ئىسسىنىشىڭلار ئۈچۈن بىرەر پارچە چوغ ئېلىپ كېلىشىم مۇمكىن، دېدى.

مۇسا (يىراقتىن) كۆرگەن ئوتنىڭ يېنىغا كەلگەندە پەرۋەردىگارى ئۇنىڭغا ۋادىنىڭ ئوڭ تەرىپىدىن نىدا قىلدى، بۇ ئاللاھ تائالا مۇساغا گەپ قىلىش ئارقىلىق بەرىكەتلىك قىلغان جاي بولۇپ، (شۇ جايدىكى) دەرەختىن مۇنداق نىدا كەلدى: ئەي مۇسا! شەكسىزكى مەن پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ بولىمەن.

ھاساڭنى تاشلىغىن. مۇسا پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقىغا بىنائەن ھاسىنى تاشلىدى. مۇسا ھاسىنىڭ بىردىنلا ھەرىكەتلىنىپ، گويا ئەجدىھادەك تېز تەۋرىنىۋاتقانلىقىنى كۆرۈپ قورققىنىدىن ئارقىغا بۇرۇلۇپ قاچتى، كەينىگە قارىيالمىدى. شۇ ھامان پەرۋەردىگارى ئۇنىڭغا مۇنداق نىدا قىلدى: ئەي مۇسا! ئالدىڭنى قىلغىن، قورقما. چۈنكى سەن ھەقىقەتەن ئۇنىڭدىن ۋە باشقا ھەر قانداق قورقۇنچلۇق نەرسىدىن قورقمايدىغانلاردىن سەن.

ئوڭ قولۇڭنى بويۇن تەرىپىڭدىن قوينۇڭغا سالغىن، ئۇ ھېچقانداق ئىللەتسىز ئاپئاق بولۇپ چىقىدۇ. مۇسا دەرھال ئوڭ قولىنى قوينىغا كىرگۈزۈۋېدى، قاردەك ئاپئاق بولۇپ چىقتى. قورقۇنچتىن تىنچلىنىش ئۈچۈن قولۇڭنى كۆكسۈڭگە قويغىن. مۇسا قولىنى كۆكسىگە قويۇۋېدى، دەرھال قورقۇنچ يوقالدى. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان ھاسا بىلەن قول پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كاتتىلىرىغا ئەۋەتىلگەن دەلىل - پاكىتلاردۇر. ھەقىقەتەن ئۇلار كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەت ئارقىلىق ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققۇچى قەۋم ئىدى.

مۇسا پەرۋەردىگارىغا يالۋۇرۇپ ئېيتتى: مەن ھەقىقەتەن ئۇلاردىن بىر ئادەمنى ئۆلتۈرۈپ قويدۇم. شۇڭا ئۇلارنىڭ يېنىغا سەن تاپشۇرغان ۋەزىپىنى يەتكۈزۈش ئۈچۈن بارسام، ئۇلارنىڭ مېنى ئۆلتۈرۈۋېتىشىدىن ئەنسىرەيمەن.

قېرىندىشىم ھارۇننىڭ تىلى مېنىڭدىن راۋاندۇر، ئۇنى ماڭا ياردەمچى قىلىپ ئەۋەتكىن، ئەگەر پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى مېنى ئىنكار قىلىپ قالسا، ئۇ مېنىڭ سۆزۈمنى قۇۋۋەتلەيدۇ. مەن ھەقىقەتەن مەندىن ئىلگىرى ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلەرنىڭ ئۈممەتلىرىگە ئوخشاش، ئۇلارنىڭمۇ مېنى ئىنكار قىلىشىدىن ئەنسىرەيمەن.

ئاللاھ مۇسانىڭ ئىلتىجاسىغا جاۋابەن: ئى مۇسا! بىز قېرىندىشىڭنى ساڭا ياردەمچى قىلىپ ئەۋەتىش ئارقىلىق چوقۇم سېنى كۈچەيتىمىز، ئىككىڭلارغا دەلىل - پاكىت ئاتا قىلىمىز. ئاندىن ئۇلار سىلەرگە ھېچقانداق زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. سىلەر ئىككىڭلار ۋە سىلەرگە ئەگەشكەن مۇئمىنلەر بىز سىلەر بىلەن بىرگە ئەۋەتكەن ئايەتلىرىمىز ئارقىلىق چوقۇم غەلىبە قىلىسىلەر، دېدى.

مۇسا ئۇلارغا بىزنىڭ روشەن مۆجىزىلىرىمىزنى ئېلىپ كەلگەندە ئۇلار: بۇ پەقەت مۇسا ئويدۇرۇپ چىققان يالغاندۇر، بىز ئىلگىرىكى ئاتا - بوۋىلىرىمىزنىڭ زامانىدا بۇنداق نەرسىلەرنىڭ بارلىقىنى ئاڭلىمىغان ئىدۇق، دېيىشتى.

مۇسا پىرئەۋنگە: پەرۋەردىگارىم ئۆز دەرگاھىدىن كىمنىڭ توغرا يول ئېلىپ كەلگەنلىكىنى، كىمنىڭ ئاخىرەتتە ماختاشقا سازاۋەر بولىدىغانلىقىنى ئوبدان بىلىدۇ. زالىملار مەقسىتىگە يېتەلمەيدۇ، قورقۇنچلۇق ئاقىۋەتتىن قۇتۇلالمايدۇ، دېدى.

پىرئەۋن قەۋمىنىڭ مۆتىۋەرلىرىگە: ئەي كاتتىلار! مەن ئۆزۈمدىن باشقا يەنە بىر ئىلاھنىڭ بارلىقىنى بىلمەيمەن. ئى ھامان! مېنىڭ ئۈچۈن پىششىق خىش پىشۇرۇپ ئېگىز بىر بىنا سالغىن، مەن مۇسانىڭ ئىلاھىغا قاراپ ئۇنى بىلىپ قالسام ئەجەب ئەمەس. مەن ھەقىقەتەن مۇسانىڭ ئۆزىنى ئاللاھ تەرەپتىن ماڭا ۋە قەۋمىمگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەر دەۋالغانلىقىدا يالغانچى دەپ ئويلايمەن، دېدى.

پىرئەۋن بىلەن لەشكەرلىرى تېخىمۇ تەكەببۇرلىشىپ، مىسىردا ناھەق چوڭچىلىق قىلدى، قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلدى، ئۆزلىرىنى قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا ئۈچۈن قايتا تىرىلدۈرۈلمەيدۇ، دەپ ئويلاپ قېلىشتى.

بىز پىرئەۋننى ۋە ئۇنىڭ لەشكەرلىرىنى جازالاپ، دېڭىزغا تاشلىدۇق، نەتىجىدە ئۇلار تەلتۆكۈس ھالاك بولدى. ئەي پەيغەمبەر! زالىملارنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقىنى ئوبدان ئويلىنىپ باققىن. ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ئەزەلدىن ھالاكەت بولۇپ كەلدى.

ئۇلارنى بىز دوزاخقا چاقىرىدىغان تەكەببۇر، ئازغۇنلارنىڭ ئاتامانى قىلدۇق، چۈنكى ئۇلار كۇپۇرلۇق ۋە ئازغۇنلۇققا تەشەببۇس قىلاتتى. ئۇلار قىيامەت كۈنى ئازابتىن قۇتۇلدۇرۇشقا ئېرىشەلمەيدۇ، ئەكسىچە ئۇلارغا ئۆزلىرى يولغا قويغان ھەر بىر يامان يول ھەمدە چاقىرغان ھەر بىر ئازغۇنلۇق ئۈچۈن ھەسسىلەپ ئازاب قىلىنىدۇ، ئۇلارغا ئۆزلىرى قىلغان يامان ئەمەلنىڭ گۇناھى، شۇنداقلا ئۇلارغا ئەگىشىپ شۇ يامانلىقنى قىلغانلارنىڭ گۇناھلىرىمۇ قوشۇپ يېزىلىدۇ.

بىز ئۇلارنى تېخىمۇ قاتتىق جازالاش ئۈچۈن مۇشۇ دۇنيادىلا خار ۋە لەنەتكەردە قىلدۇق. ئۇلار قىيامەت كۈنىمۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن يىراق قىلىنىپ، ئەيىبكە دۇچار بولغۇچىلاردۇر.

شۈبھىسىزكى، بىز ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرگىمۇ پەيغەمبەرلىرىمىزنى ئەۋەتكەندىن كېيىن مۇساغا تەۋراتنى بەردۇق، ئۇ پەيغەمبەرلەرنى ئۈممەتلىرى ئىنكار قىلغاندا بىز ئۇلارنى پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن ھالاك قىلدۇق. تەۋراتتا ئىنسانلارغا پايدىلىق بولغاننى كۆرسىتىپ، ئۇلارنىڭ شۇ بويىچە ئەمەل قىلىشىغا، زىيانلىق بولغاننى كۆرسىتىپ، ئۇلارنىڭ ئۇنى تاشلىشىغا ياردىمى بولىدىغان، ئۇلارنى ياخشىلىققا يېتەكلەيدىغان ھەقىقەتلەر بار. ئۇنىڭدا دۇنيا ۋە ئاخىرەتنىڭ ياخشىلىقلىرى بولغان رەھمەتتۇر. ئۈمىدكى ئۇلار ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىنى ئەسلەپ، ئۇنىڭغا شۈكرى قىلىپ، ئىمان ئېيتقاي.

ئەي پەيغەمبەر! تۇر تېغىنىڭ مۇساغا نىسبەتەن غەرب تەرىپىدە سەن يوق ئىدىڭ، ئۇ چاغدا بىز مۇسانى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىگە ئەۋەتىش ھەققىدىكى ئەمرىمىزنى ئۇنىڭغا يەتكۈزگەن ئىدۇق. سېنىڭ بۇ ھەقتە مەلۇماتىڭ بولۇپ، ئۇنى كىشىلەرگە سۆزلەپ بېرىشىڭ ئۈچۈن ئۇ جايغا كەلگەنلەردىن ئەمەسسەن. سەن ئۇلارغا دەپ بېرىۋاتقان ۋەقە ئاللاھنىڭ ساڭا ۋەھىي قىلغانلىرىدىندۇر.

بىز مۇسادىن كېيىن نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى پەيدا قىلدۇق، ئۇلار ۋاقىت ئۆتكەنسېرى ئاللاھقا بەرگەن ۋەدىلىرىنى ئۇنتۇدى. سەن مەديەن ئاھالىسى ئىچىدە بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئوقۇپ بېرىپ تۇرغىنىڭ يوق. لېكىن بىز سېنى دەرگاھىمىزدىن پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق، شۇنداقلا ساڭا مۇسانىڭ خەۋىرىنى ۋە ئۇنىڭ مەديەن ئاھالىسى ئىچىدە تۇرغىنىنى ۋەھىي قىلدۇق، سەن پەقەت كىشىلەرگە ئاللاھ ۋەھىي قىلغاننىلا ئېيتىپ بەردىڭ.

باشقىلارغا دەپ بېرىشىڭ ئۈچۈن بىز تۇر تېغىنىڭ بىر تەرىپىدە مۇساغا نىدا قىلىپ، ۋەھىي قىلغان چېغىمىزدا سەن ئۇ يەردە يوق ئىدىڭ. لېكىن بىز سېنى پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن كىشىلەرگە رەھمەت قىلىپ ئەۋەتتۇق. بىزنىڭ ساڭا بۇ ھەقتىكى مەلۇماتلارنى ۋەھىي قىلىشىمىز، سەندىن ئىلگىرى قەۋمىنىڭ ۋەز - نەسىھەت ئېلىشىنى، ئاندىن ئۇ پەيغەمبەرلەر ئېلىپ كەلگەن نەرسىنىڭ ئاللاھ تائالانىڭ دەرگاھىدىن ئىكەنلىكىگە ئىمان ئېيتىشىنى ئۈمىد قىلىپ ئاگاھلاندۇرىدىغان پەيغەمبەر كەلمىگەن بىر قەۋمنى ئاگاھلاندۇرۇشۇڭ ئۈچۈن ئىدى.

ناۋادا ئۇلارغا كۇپرىسى ۋە گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن بىرەر ئىلاھىي ئازاب كەلسە، ئۇلار ئۆزلىرىگە ھېچقانداق پەيغەمبەر ئەۋەتىلمىگەنلىكىنى باھانە قىلىپ: «بىزگە بىرەر پەيغەمبەر ئەۋەتكەن بولساڭ ئايەتلىرىڭگە ئەگىشىدىغان، پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقىغا ئەمەل قىلىدىغان مۇئمىنلەردىن بولاتتۇق» دېمەسلىكلىرى ئۈچۈن (سېنى ئۇلارغا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق). ناۋادا ئۇلار مۇشۇنى باھانە قىلىدىغان ئىش بولمىسا ئىدى، بىز ئۇلارنى ئالدىراپ جازالايتتۇق. لېكىن بىز ئۇلارغا پەيغەمبەر ئەۋەتىش ئارقىلىق ئۇلارنىڭ باھانە كۆرسىتىشىگە يوچۇق قالدۇرماسلىق ئۈچۈن ئۇلاردىن ئازابنى كېچىكتۈردۇق.

مۇھەممەد قۇرەيشلەرگە پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن پەيغەمبەرلىك ئېلىپ كەلگەن چاغدا ئۇلار يەھۇدىيلاردىن بۇ ھەقتە سورىغان بولۇپ، يەھۇدىيلار ئۇلارغا مۇشۇنداق باھانە كۆرسىتىشنى ئۆگەتتى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار: نېمىشقا مۇھەممەدنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن كەلگەن پەيغەمبەر ئىكەنلىكىنى ئۇقتۇرىدىغان مۆجىزىلەردىن مۇساغا بېرىلگەن نۇرلۇق قول ۋە ھاسىغا ئوخشاش بىرەر مۆجىزە بېرىلمىدى؟ دېيىشتى. ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا جاۋابەن ئېيتقىنكى: يەھۇدىيلار ئىلگىرى مۇساغا بېرىلگەن مۆجىزىنى ئىنكار قىلمىدىمۇ؟ ئۇلار تەۋرات ۋە قۇرئان ھەققىدە: تەۋرات بىلەن قۇرئان بىر - بىرىنى كۈچەيتىدىغان سېھىردۇر، بىز ھەقىقەتەن تەۋرات ۋە قۇرئاندىن ھەر بىرىنى ئىنكار قىلغۇچىلارمىز، دېيىشتى.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى: ئەگەر سىلەر تەۋرات بىلەن قۇرئان سېھىردۇر، دېگەن دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار، تەۋرات ۋە قۇرئاندىنمۇ توغرىراق، ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان بىرەر كىتابنى كەلتۈرۈپ بېقىڭلار. ئەگەر كەلتۈرەلىسەڭلار مەن شۇنىڭغا ئەگىشەي.

ئەگەر قۇرەيشلەر تەۋرات بىلەن قۇرئاندىنمۇ توغرىراق بىرەر كىتاب كەلتۈرۈشتە سېنىڭ تەلىپىڭنى ئورۇندىيالمىسا، ئۇلارنىڭ بۇ ئىككى كىتابنى ئىنكار قىلىشى تامامەن ئاساسسىز بولۇپ، بۇنىڭ پەقەت ھاۋايى - ھەۋەسكە ئەگىشىشتىن باشقا نەرسە ئەمەسلىكىگە چىن پۈتكىن. ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن توغرا يولنى قويۇپ، ئۆزىنىڭ ھاۋايى - ھەۋىسىنىڭ كەينىگە كىرگەن ئادەمدىنمۇ ئازغۇنراق بىرى يوق. شەكسىزكى ئاللاھ كۇپۇرلۇق بىلەن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغان قەۋمنى ھىدايەتكە مۇۋەپپەق قىلمايدۇ.

مۇشرىكلار بىلەن ئىسرائىل ئەۋلادىدىن بولغان يەھۇدىيلارغا ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ قىسسەلىرى، شۇنداقلا ئۇلار پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغان چاغدا بېشىغا كەلگەن ئازابلار ھەققىدە ئارقىمۇئارقا مەلۇمات بەردۇق. (بۇنداق قىلىشىمىز) ئۇلارنىڭ پەند - نەسىھەت ئېلىپ، ئىمان ئېيتىشلىرى ئۈچۈن، نىھايەت ئۇلارغىمۇ ئىلگىرىكىلەرنىڭ بېشىغا كەلگەن ئازاب كەپقالماسلىقى ئۈچۈندۇر.

قۇرئان نازىل بولۇشتىن بۇرۇن تەۋراتقا بولغان ئىمانىدا مۇستەھكەم تۇرغانلار قۇرئانغىمۇ ئىشىنىدۇ، چۈنكى ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كىتابىدا قۇرئان ۋە ئۇنىڭ سۈپەتلىرى ھەققىدىكى مەلۇماتلارنى بىلىدۇ.

ئۇلارغا قۇرئان ئوقۇپ بېرىلسە: بىز قۇرئانغا ئىشەندۇق. شۈبھىسزكى، ئۇ پەرۋەردىگارىمىز تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان، شەكسىز ھەقىقەتتۇر. بىز بۇ قۇرئان نازىل بولۇشتىن بۇرۇنمۇ مۇسۇلمان ئىدۇق، چۈنكى بىز ئۇنىڭدىن ئىلگىرى پەيغەمبەرلەر ئېلىپ كەلگەن نەرسىگە ئىمان ئېيتقان ئىدۇق، دەيدۇ.

ئاللاھ تائالا يۇقىرىدىكى سۈپەتلەرگە ئىگە ئاشۇ كىشىلەرنىڭ ئەمىلىنىڭ ساۋابىنى ھەسسىلەپ بېرىدۇ. چۈنكى ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كىتابىغا بولغان ئىمانىدىمۇ، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام پەيغەمبەر بولۇپ كەلگەن چاغدا ئۇنىڭغا بولغان ئىمانىدىمۇ مۇستەھكەم تۇردى. ئۇلار ياخشى ئەمەللىرى ئارقىلىق قىلىپ سالغان گۇناھلىرىنى يۇيىدۇ، بىز بەرگەن رىزىقلاردىن ياخشىلىق يوللىرىغا سەرپ قىلىدۇ.

ئەھلى كىتابتىن بولغان بۇ مۇئمىنلەر بىھۇدە سۆزلەرنى ئاڭلىغان چاغدا پەرۋا قىلماستىن ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈپ، بۇ گەپنى دېگۈچىلەرگە: بىز ئەمەللىرىمىزنىڭ مۇكاپاتىنى ئۆزىمىز كۆرىمىز، سىلەرمۇ ئەمەللىرىڭلارنىڭ جازاسىنى تارتىسىلەر. بىز سىلەرنى تىللاپ، ئازار بەرمەيمىز. دىنىمىز ۋە دۇنيايىمىزغا زىيىنى بولغاچقا نادانلار بىلەنمۇ ھەمسۆھبەت بولمايمىز، دەيدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! شۈبھىسىزكى، سەن ئەبۇ تالىب ۋە شۇنىڭدەك ئۆزۈڭ ياخشى كۆرگەن كىشىلەرنى ئىمانغا ھىدايەت قىلالمايسەن، لېكىن يەككە - يېگانە ئاللاھ ئۆزى خالىغان كىشىنى ھىدايەت قىلىدۇ. ئۇ ئۆز ئىلمى ئەزەلىيسىدە كىمنىڭ توغرا يول تاپالايدىغانلىقىنى ئوبدان بىلىدۇ.

مەككىلىك مۇشرىكلار ئىسلامغا كىرىپ، ئىمان ئېيتماسلىققا باھانە كۆرسىتىپ: ئەگەر بىز سەن ئېلىپ كەلگەن بۇ دىنغا ئەگەشسەك دۈشمەنلىرىمىز بىزدىن زېمىنىمىزنى تېزلا تارتىۋالىدۇ، دېيىشتى. بىز ئۇلارنى قان تۆكۈش ۋە زۇلۇم قىلىش چەكلەنگەن ھەرەمگە يەرلەشتۈرمىدۇقمۇ؟ ئۇلار ھەرەمدە باشقىلارنىڭ ھۇجۇمىدىن خاتىرجەم ياشاۋاتمامدۇ؟ ھەرەمگە تۈرلۈك - تۈمەن مېۋىلەر ئېلىپ كېلىنىدۇ، ئۇ مېۋىلەرنى بىز ئۆز دەرگاھىمىزدىن رىزىق قىلىپ كەلتۈرۈپ بەردۇق. لېكىن ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسى ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىگە ئاتا قىلغان نېئمەتلەرنى تونۇپ، ئۇنىڭغا شۈكرى قىلمايدۇ.

ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىنى ئىنكار قىلىپ، گۇناھ - مەئسىيەتلەرگە چۆمگەن يۇرت ئاھالىسى نېمىدېگەن كۆپ - ھە! بىز ئۇلارغا ئازاب ئەۋەتىپ ھالاك قىلدۇق. ئەنە ئاشۇ ئۇلارنىڭ تۇرالغۇ جايلىرى بولۇپ، ئۇنىڭدىن ئۆتىدىغان كىشىلەرنىڭ ئايىغىمۇ ئاللىبۇرۇن ئۈزۈلگەن، ئۇ يۇرتلارنىڭ ئاھالىسىدىن كېيىن بىر قىسىم يولۇچىلار ئازغىنە ۋاقىت تۇرغاندىن باشقا ھېچكىم تۇرۇپ باققىنىمۇ يوق. بىز ئاسمانلارغا، زېمىنغا ۋە ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى بارلىق نەرسىلەرگە ۋارىسلىق قىلدۇق.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ چوڭ يۇرتلارغا پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىش ئارقىلىق يۇرت ئاھالىسىگە كەڭچىلىق قىلماي تۇرۇپ يۇرتلارنى ھالاك قىلغۇچى بولمىدى، شۇنداقلا ئۇ سېنى يۇرتلارنىڭ مەركىزى بولغان مەككىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. بىز ھېچقانداق يۇرت ئاھالىسىنى ئۇلار ھەقىقەت ئۈستىدە تۇرغان ھالەتلىرىدە ھالاك قىلمىدۇق، پەقەت بىز ئۇلارنى كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەر ئارقىلىق زالىم بولغان چاغدىلا ھالاك قىلدۇق.

ئاللاھ تائالا سىلەرگە نېمىلا بەرمىسۇن، ئۇ سىلەر دۇنيا تىرىكچىلىكىدە پايدىلىنىدىغان ۋە زىننەتلىنىدىغان نەرسىلەردۇر،ئاخىرەتتە ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىكى كاتتا ساۋاب - مۇكاپاتلار دۇنيانىڭ نازۇنېئمەتلىرى ۋە زىبۇزىننەتلىرىدىن كۆپ ياخشىدۇر ۋە مەڭگۈلۈكتۇر. شۇڭا سىلەر ئەقلىڭلارنى ئىشلىتىپ، ئۆتكۈنچى مەنپەئەتنى قويۇپ، مەڭگۈ يوقالمايدىغان نېئمەتنى تاللىمامسىلەر؟

بىز ئاخىرەتتە جەننەتنى ۋە ئۇنىڭ ئىچىدىكى ئۈزۈلمەس نېئمەتلەرنى ۋەدە قىلغان ئادەم بىلەن، دۇنيا تىرىكچىلىكىدە پايدىلىنىدىغان مال - دۇنيا ۋە زىبۇ-زىننەتلەرنى بەرگەن، ئاندىن قىيامەت كۈنى جەھەننەمنىڭ ئازابىغا دۇچار بولىدىغان ئادەم بىلەن ئوخشاشمۇ؟.

ئۇ كۈندە پەرۋەردىگارى ئۇلارغا: سىلەر مېنى قويۇپ چوقۇنغان ھەمدە ئۇلارنىڭ مېنىڭ شېرىكلىرىم ئىكەنلىكىنى دەۋا قىلغان شېرىكلىرىم قەيەردە؟ دەپ نىدا قىلىدۇ.

كۇپرىغا چاقىرغۇچىلاردىن ئازابقا تېگىشلىك بولغانلار: ئەي رەببىمىز! بىز ئۆزىمىز ئازغۇن بولغاچقا ئۇلارنى ئازدۇرۇپتۇق، ئەمدى ئۇلاردىن يىراقلىشىپ ساڭا يېقىنلاشتۇق. ئۇلار بىزگە چوقۇنمايتتى، پەقەتلا شەيتانلارغا چوقۇناتتى، دېيىشىدۇ.

ئۇلارغا: شېرىكلىرىڭلارنى چاقىرىڭلار، سىلەرنى دۇچار بولغان بۇ خارلىقتىن قۇتۇلدۇرسۇن، دېيىلگىنىدە ئۇلار شېرىكلىرىنى چاقىرىدۇ، لېكىن ئۇلاردىن ھېچقانداق سادا كەلمەيدۇ. ئۇلار ئۆزلىرى ئۈچۈن تەييارلانغان ئازابنى كۆرگىنىدە دۇنيادىكى ۋاقىتلىرىدا ھىدايەت تاپقان بولۇشلىرىنى ئارزۇ قىلىدۇ.

ئۇ كۈندە پەرۋەردىگارى ئۇلارغا: مەن سىلەرگە ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلىرىمگە قانداق جاۋاب بەرگەن ئىدىڭلار؟ دەپ نىدا قىلىدۇ.

ئۇلارنىڭ كۆرسەتكەن باھانە - سەۋەبلىرى ئۇلارغا مەخپىي بولۇپ، ھېچ نەرسىنى ئەسلىيەلمەيدۇ، بىر - بىرىدىنمۇ سورىشالمايدۇ، چۈنكى ئۇلار كۈتۈلمىگەن ئالاقىزادىلىك ئىچىدە بولۇپ، ئۆزلىرى دۇچار بولغان ئازابقا چىن پۈتمەيتتى.

بۇ مۇشرىكلار ئىچىدىن كۇپرىسىدىن تەۋبە قىلىپ، ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان، ياخشى ئەمەل قىلغانلارغا كەلسەك، بۇلار كۆزلىگەن مەقسىتىگە يېتىپ، ئەنسىز ئاقىۋەتتىن قۇتۇلغۇچىلاردىن بولۇشى ئۈمىدلىكتۇر.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ خالىغىنىنى يارىتىدۇ، خالىغان ئادەمنى ئۆز ئىتائىتىگە ۋە پەيغەمبەرلىكىگە تاللايدۇ. مۇشرىكلارنىڭ ئاللاھقا ئېتىراز بىلدۈرۈش ھوقۇقى يوق. ئاللا ئۇلار چوقۇنۇۋاتقان شېرىكلەردىن پاكتۇر ۋە مۇقەددەستۇر.

پەرۋەردىگارىڭ ئۇلارنىڭ دىللىرىدا يوشۇرغانلىرىنىمۇ، ئاشكارا قىلغانلىرىنىمۇ بىلىپ تۇرىدۇ. ئۇنىڭغا بۇلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ، شۇنداقلا ئاللاھ ئۇلارغا ئەمەللىرىگە يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

ئۇ ئاللاھ تائالادۇركى، ئۇنىڭدىن باشقا ھەقىقىي مەبۇد يوق، بۇ دۇنيادىمۇ، ئاخىرەتتىمۇ بارلىق ھەمدۇسانا يالغۇز ئاللاھقا خاستۇر، چوقۇم ئىجرا بولىدىغان، ئەمەلدىن قالمايدىغان ھۆكۈم پەقەت ئاللاھقا خاستۇر. سىلەر قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن يەككە - يېگانە ئاللاھ تەرىپىگە قايتۇرۇلىسىلەر.

ئى پەيغەمبەر، مۇشرىكلارغا ئيتقىنكى، قېنى دەپ بېقىڭلار! ئەگەر ئاللاھ سىلەرگە كېچىنى داۋاملىق، ئىزچىل قىلىۋەتسە، تا قىيامەتكە قەدەر ئۈزلۈكسىز كېچە بولسا، سىلەرگە كۈندۈزنىڭ يورۇقىغا ئوخشاش يورۇقلۇق ئەكېلەلەيدىغان ئاللاھتىن باشقا بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ بۇ دەلىللەرنى ئاڭلاپ، سىلەرگە بۇنى ئەكېلەلەيدىغان ئاللاھتىن باشقا ئىلاھنىڭ يوقلۇقىنى بىلمەمسىلەر؟

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلاغا ئېيتقىنكى، ئېيتىپ بېقىڭلارچۇ؟ ئەگەر ئاللاھ سىلەرگە كۈندۈزنى تا قىيامەت كۈنىگىچە داۋاملىق سوزىدىغان بولسا، كۈندۈزدە ئىشلەپ چارچىغانلىقتىن ئارام ئېلىشىڭلار ئۈچۈن ھەرىكەتتىن توختايدىغان كېچىنى ئەكېلەلەيدىغان ئاللاھتىن باشقا مەبۇد بارمۇ؟ سىلەر شۇنچىۋالا مۆجىزىلەرنى كۆرۈپ تۇرۇپمۇ بۇلارنىڭ ھەممىسىنى سىلەرگە ئېلىپ كېلىدىغان ئاللاھتىن باشقا ئىلاھنىڭ يوقلۇقىنى ئويلاپ يېتەلمەمسىلەر؟

ئى ئىنسانلار! كۈندۈزى ئىشلەپ چارچىغىنىڭلاردىن كېيىن ئارام ئېلىشىڭلار ئۈچۈن ئاللاھنىڭ سىلەرگە كېچىنى قاراڭغۇ قىلىپ بەرگەنلىكى، رىزىق ئىزدەپ تىرىكچىلىك قىلىشىڭلار ئۈچۈن كۈندۈزنى يورۇق قىلىپ بەرگەنلىكى ئۇنىڭ رەھىم - شەپقىتىدىندۇركى، ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىگە شۈكرى ئېيتىپ، تۇزكورلۇق قىلمىغايسىلەر.

ئۇ كۈندە پەرۋەردىگارى ئۇلارغا: سىلەر مېنى قويۇپ چوقۇنغان ھەمدە مېنىڭ شېرىكلىرىم دەپ بىلجىرلىغان شېرىكلىرىم قېنى؟ دەپ نىدا قىلىدۇ.

بىز ھەر بىر ئۈممەتتىن ئۇلارنىڭ كۇپۇرلۇقلىرى ۋە ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىشلىرىغا گۇۋاھلىق بېرىدىغان بىر پەيغەمبەرنى چىقىرىمىز، ئاندىن ئاشۇ ئۈممەتلەرنىڭ ئىنكارچىلىرىغا: كۇپۇرلۇقۇڭلار ۋە ئىنكارىڭلارغا دەلىل - پاكىتلىرىڭلارنى كەلتۈرۈپ بېقىڭلار، دەيمىز. لېكىن ئۇلارنىڭ دەلىللىرى يوق چىقىدۇ. (بۇ چاغدا) ئۇلار شەكسىز ھەقىقەتنىڭ پەقەت ئاللاھقىلا خاس ئىكەنلىكىگە چىن پۈتىدۇ، ئۇلارنىڭ ئويدۇرغان شېرىكلىرى ئاللىقاياقلارغا غايىب بولىدۇ.

قارۇن ھەقىقەتەن مۇسانىڭ قەۋمىدىن بولۇپ، ئۆز قەۋمىگە يوغانچىلىق قىلدى. بىز قارۇنغا خەزىنىلەردىن شۇ قەدەر كۆپ بەردۇقكى، ھەقىقەتەن ئۇلارنىڭ ئاچقۇچلىرىنى كۆتۈرۈش كۈچلۈك بىر جامائەگىمۇ ئېغىر كېلەتتى. ئەينى ۋاقىتتا قارۇنغا قەۋمى ئېيتتى: بەك كۆرەڭلەپ كەتمىگىن. ئاللاھ ھەقىقەتەن كۆرەڭلەپ كەتكۈچىلەرنى دوست تۇتمايدۇ، ئەكسىچە ئۇلارغا غەزەب قىلىدۇ ۋە كۆرەڭلەپ كەتكىنىگە قارىتا ئۇلارنى جازالايدۇ.

ئاللاھ ساڭا بەرگەن مال - مۈلۈكلەرنى ياخشىلىق يوللىرىغا سەرپ قىلىش ئارقىلىق ئاخىرەتتىكى ساۋابنى كۆزلىگىن، ئىسراپ قىلماستىن ۋە چوڭچىلىق قىلماستىن يەپ - ئىچىش، كىيىم - كېچەك ۋە ئۇنىڭدىن باشقا ھۇزۇر - ھالاۋەتتىن ئىبارەت نېسىۋەڭنىمۇ ئۇنتۇمىغىن، ئاللاھ ساڭا ياخشىلىق قىلغاندەك، سەنمۇ پەرۋەردىگارىڭ ۋە ئۇنىڭ بەندىلىرىگە ياخشى مۇئامىلە قىلغىن، يەر يۈزىدە گۇناھ - مەئسىيەت ئۆتكۈزۈش ۋە تائەت - ئىبادەتلەرنى تاشلاش ئارقىلىق بۇزغۇنچىلىقنى تىلىمىگىن. ئاللاھ ھەقىقەتەن يەر يۈزىدە بۇزغۇنچىلىق قىلغۇچىلارنى دوست تۇتمايدۇ، ئەكسىچە ئۇلارغا غەزەب قىلىدۇ.

قارۇن: مېنىڭ بىلىمىم ۋە لاياقىتىم بولغاچقا بۇ بايلىققا ئېرىشتىم، شۇڭا مەن بۇ بايلىقلارغا لايىق، دېدى. قارۇن ئۆزىدىن ئىلگىرىكى ئۈممەتلەردىن ئۇنىڭدىنمۇ كۈچلۈك ۋە مال - دۇنيالىرى كۆپ بولغانلارنىمۇ ئاللاھنىڭ ھالاك قىلغانلىقىنى بىلمىدىمۇ؟ قىيامەن كۈنى گۇناھكارلاردىن گۇناھلىرى ھەققىدە سوراش كەتمەيدۇ، چۈنكى ئاللاھ ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى ئوبدان بىلىدۇ. ئۇلاردىن سوراش پەقەت ئۇلارنى مات قىلىش ۋە كايىش ئۈچۈندۇر.

قارۇن (قەۋمى ئالدىغا) ھەيۋە كۆرسىتىش ئۈچۈن زىننىتى بىلەن چىققىنىدا، قارۇننىڭ ھاياتىي دۇنيانىڭ زىبۇزىننەتلىرىنى كۆزلەيدىغان ھەمراھلىرى: كاشكى بىزگىمۇ قارۇنغا بېرىلگىنىگە ئوخشاش دۇنيانىڭ زىبۇزىننەتلىرىدىن بېرىلسىچۇ! ئۇ ھەقىقەتەن كاتتا نېسىۋە ئىگىسى ئىكەن، دېيىشتى.

ئىلىملىك كىشىلەر قارۇننى زىبۇزىننىتى ئىچىدە كۆرۈپ ھەمدە قارۇننىڭ ھەمراھلىرىنىڭ ئارزۇلىرىنى ئاڭلاپ: ۋاي سىلەرگە! ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەل قىلغان كىشىگە ئاللاھنىڭ ئاخىرەتتىكى ساۋابى ۋە تەييارلىغان نېئمىتى قارۇنغا دۇنيا ھاياتىدا بېرىلگەن نەرسىدىن كۆپ ياخشىدۇر. بۇ سۆز (يەنى كەلىمە تەۋھىدتىن ئىبارەت ئىمان سۆزى) نى دېيىشكە ھەمدە شۇنىڭ تەقەززاسى بويىچە ئەمەل قىلىشقا پەقەت ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىكى ساۋاب - مۇكاپاتنى بۇ دۇنيانىڭ ئۆتكۈنچى مەنپەئەتىدىن ئۈستۈن بىلىشكە بەرداشلىق بېرەلىگەن سەۋرچان كىشىلەرلا مۇۋەپپەق قىلىنىدۇ.

بىز قارۇندىن ھەددىدىن ئاشقانلىقىغا قارىتا ئىنتىقام ئېلىش ئۈچۈن ئۇنى تۇرالغۇسى ۋە بارلىق مۈلكى بىلەن قۇشۇپ يەرگە يۇتقۇزۇۋەتتۇق. ئاندىن ئاللاھتىن باشقا ئۇنىڭغا ياردەم بېرىدىغان بىر جامائە بولمىدى، قارۇن ئۆزىنىمۇ قوغدىيالمىدى.

قارۇننى يەر يۇتۇشتىن بۇرۇن ئۇ ئېرىشكەن مال - دۇنيا ۋە زىبۇزىننەتلەرنى ئارزۇ قىلغان كىشىلەر ھەسرەت چېكىپ، (قارۇننىڭ ئەھۋالىدىن) ئىبرەت ئېلىپ مۇنداق دېيىشتى: ئاللاھنىڭ بەندىلىرىدىن خالىغان كىشىنىڭ رىزقىنى كەڭ قىلىپ، خالىغان كىشىنىڭ رىزقىنى تار قىلىدىغانلىقىنى بىلمىدۇقمۇ؟ ناۋادا ئاللاھ تائالا بىزگە ئېغىزىمىزدىن چىققان سۆزلەرگە قارىتا جازالاش ئارقىلىق مەرھەمەت قىلمىغان بولسا ئىدى، بىزنىمۇ قارۇننى يەر يۇتقانغا ئوخشاش يەر يۇتۇۋېتەتتى. كاپىرلار نە دۇنيادا، نە ئاخىرەتتە نىجات تاپالمايدۇ، ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ھەقىقەتەن ئىككىلا دۇنيادا زىيانكارلىقتۇر.

ئەنە شۇ ئاخىرەت يۇرتىنى بىز يەر يۈزىدە ھەقىقەتكە ئىشىنىپ، ئۇنىڭغا ئەگىشىشتىن باش تارتمايدىغان، يەر يۈزىدە بۇزغۇنچىلىق قىلمايدىغان كىشىلەرنى ھۇزۇر - ھالاۋەتكە ئېرىشتۈرىدىغان، كۈتۈۋېلىش ماكانى قىلدۇق. جەننەتتىكى ھۇزۇر - ھالاۋەت ھەمدە ئاللاھنىڭ رازىلىقى پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئۇنىڭغا تەقۋادار بولغۇچىلارغا مەنسۇپتۇر.

كىمكى قىيامەت كۈنى ناماز، زاكات، روزا ۋە باشقا ياخشى ئەمەللەر بىلەن كېلىدىكەن، ئۇنىڭ قىلغان بىر ياخشىلىقى ئون ھەسسىگىچە كۆپەيتىلىپ، قىلغان ياخشىلىقىدىن كۆپرەك مۇكاپاتقا ئېرىشىدۇ. كىمكى قىيامەت كۈنى كۇپۇرلۇق، جازانىخورلۇق، زىناخورلۇق ۋە ئۇنىڭدىن باشقا يامانلىقلار بىلەن كېلىدىكەن، بۇ يامانلىقلارنى قىلغانلار ئۆزلىرىنىڭ قىلغىنىغا تۇشلۇق، ئېغىرلىتىلماستىن جازاغا تارتىلىدۇ.

ساڭا قۇرئاننى نازىل قىلغان، ئۇنى (ئىنسانلارغا) يەتكۈزۈشنى ھەم ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشىنى پەرز قىلغان زات ئەلۋەتتە سېنى مەككىگە غالىب ھالدا قايتۇرىدۇ. ئەي پەيغەمبەر! مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى، پەرۋەردىگارىم كىمنىڭ توغرا يول ئېلىپ كەلگەنلىكىنى، كىمنىڭ ھىدايەت ۋە ھەقىقەتتىن ئاشكارا ئازغۇنلۇق ئىچىدە ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! سەن -پەيغەمبەر بولۇشتىن بۇرۇن- قۇرئاننىڭ ئۆزۈڭگە ئاللاھ تەرىپىدىن ۋەھىي قىلىنىشىنى ئويلاپمۇ باقمىغان ئىدىڭ، لېكىن ئاللاھ رەھمەت قىلىپ ساڭا قۇرئاننى چۈشۈردى، كاپىرلارنىڭ ئازغۇنلۇقىغا يانتاياق بولمىغىن.

بۇ مۇشرىكلار ساڭا ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى نازىل قىلىنغاندىن كېيىن سېنى ئۇ ئايەتلەردىن توسۇپ قويمىسۇنكى، ئۇنى تىلاۋەت قىلىشنى ۋە يەتكۈزۈشنى تاشلىمىغىن، كىشىلەرنى ئاللاھقا ئىمان ئېيتىشقا، ئاللاھنى بىر دەپ بىلىشكە، ئۇنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلىشقا چاقىرغىن. ھەرگىز ئاللاھقا باشقىلارنى قوشۇپ چوقۇنىدىغان مۇشرىكلاردىن بولمىغىن. ئەكسىچە يالغۇز ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىدىغان مۇئمىنلەردىن بولغىن.

ئاللاھقا قوشۇپ باشقا بىر مەبۇدقا چوقۇنما. ئاللاھتىن باشقا ھېچ مەبۇد يوق. ئاللاھنىڭ زاتىدىن باشقا بارلىق نەرسە يوقىلىدۇ. ھۆكۈم پەقەت ئاللاھقا خاستۇركى، ئۇ خالىغىنى بويىچە ھۆكۈم قىلىدۇ. سىلەر قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر.