Uyghur Mokhtasar — التحريم 66:1 – العلق 96:19

ئەي پەيغەمبەر! خاتونلىرىڭ سېنى كۈنلەپ قالغانلىقى ئۈچۈن ئۇلارنى مەمنۇن قىلىش ئۈچۈن نېمىشقا چۆرەڭ مارىيەدىن مەنپەئەتلىنىشتىن ئىبارەت ئاللاھ ساڭا ھالال قىلىپ بەرگەن ئىشنى ئۆزۈڭگە ھارام قىلىسەن. ئاللاھ سېنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ساڭا رەھىمدىلدۇر.

ئەگەر سىلەر (ئىلگىرى بىرەر ئىشنى قىلماسلىق ھەققىدە قەسەم قىلغان بولساڭلار) ئۇنى قىلماسلىقتىن (قىلىشنىڭ) ياخشىراق ئىكەنلىكىنى بايقىساڭلار ياكى ئۇ قەسىمىڭلارنى بۇزساڭلار، ئاللاھ سىلەرگە كەپپارەت ئارقىلىق قەسىمىڭلاردىن خالاس بولۇشنى يولغا قويدى. ئاللاھ سىلەرنىڭ ياردەمچىڭلاردۇر. ئۇ سىلەرنىڭ ئەھۋالىڭلارنى ۋە نېمىنىڭ سىلەرگە پايدىلىق ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر، يولغا قويغان ھۆكۈملىرىدە ۋە ئورۇنلاشتۇرۇشلىرىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.

ئۆز ۋاقتىدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئايالى ھەپسەگە مۇنداق بىر ئىشنى، يەنى چۆرىسى مارىيەگە قەتئىي يېقىنچىلىق قىلمايدىغانلىقىنى ئايرىم ئېيتقان ئىدى. ھەپسە بۇ ئىشنى ئائىشەگە دەپ قويۇپ، ئاللاھ ئۆز پەيغەمبىرىگە سىرىنىڭ پاش قىلىنغانلىقىنى بىلدۈرگەن چاغدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ھەفسەگە كايىدى ھەمدە ئۇ دەپ سالغان بەزى گەپلەرنى ئۇنىڭ يۈزىگە سېلىپ، بەزىسىنى يۈزىگە سالمىدى. شۇنىڭ بىلەن ھەفسە ئۇنىڭدىن: ساڭا بۇنى كىم ئۇقتۇردى؟ دەپ سورىدى. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: ھەر نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچى، ھەر قانداق مەخپىيەتچىلىكتىن خەۋەردار زات ئۇقتۇردى، دېدى.

ئىككىڭلار تەۋبە قىلىشىڭلار كېرەك. چۈنكى سىلەرنىڭ قەلبىڭلار ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى چۆرىسىدىن يىراق تۇرۇش ۋە ئۇنى ئۆزىگە ھارام قىلىشتىن ئىبارەت ئۆزى ياقتۇرمايدىغان ئىشنى ياقتۇرۇشقا مايىل بولدى. ئەگەر سىلەر ئىككىڭلار يەنە پەيغەمبەرگە قارشى بىرەر ئىش قىلىدىغان بولساڭلار، ھەقىقەتەن ئاللاھ ئۇنىڭ ئىگىسى ۋە ياردەمچىسىدۇر. يەنە شۇنىڭدەك جىبرىئىل ۋە مۇئمىنلەرنىڭ ياخشىلىرىمۇ ئۇنىڭ دوستلىرى ۋە ياردەمچىلىرىدۇر. ئاللاھ ئۇنىڭ ياردەمچىسى بولغان ئىكەن، پەرىشتىلەرمۇ ئۇنىڭغا ئازار بېرىدىغانلارغا قارشى ئۇنىڭ ياردەمچىلىرى بولىدۇ.

ئەگەر ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى سىلەرنى تالاق قىلىۋەتسە، ئاللاھ ئۇنىڭغا سىلەردىنمۇ ياخشىراق ئاياللارنى ئالماشتۇرۇپ بېرىدۇكى، ئۇلار ئۇنىڭ ئەمرىگە ئىتائەت قىلىدىغان، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىشىنىدىغان، ئاللاھقا ئىتائەت قىلىدىغان، گۇناھلىرىغا تەۋبە قىلىدىغان، پەرۋەردىگارىغا ئىبادەت قىلىدىغان، روزا تۇتىدىغان چوكانلار ۋە ئۇنىڭدىن باشقا بىرى يېقىنچىلىق قىلىپ باقمىغان قىزلاردۇر. لېكىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇلارنى تالاق قىلمىدى.

ئى ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن ۋە ئاللاھ يولغا قويغان ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! ئۆزۈڭلارنى ۋە ئائىلەڭلارنى ئىنسان ۋە تاشلار يېقىلغۇ قىلىنىدىغان كاتتا ئوتتىن ساقلاپ قېلىڭلار. بۇ ئوتقا، ئۇنىڭغا كىرگەنلەرگە ناھايىتى قاتتىق قول پەرىشتىلەر مۇئەككەل قىلىنغان بولۇپ، ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئاسىيلىق قىلمايدۇ، بۇيرۇلغان ئىشلارنى كېچىكتۈرمەستىن، سەل قارىماستىن ئىجرا قىلىدۇ.

قىيامەت كۈنى كاپىرلارغا دېيىلىدۇكى، ئەي ئاللاھقا كاپىر بولغان بەدبەختلەر! دۇنيادا قىلغان كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلىرىڭلار ئۈچۈن بۈگۈن باھانە كۆرسەتمەڭلار. چۈنكى سىلەرنىڭ باھانەڭلار قەتئىي قوبۇل قىلىنمايدۇ. سىلەر بۈگۈن چوقۇم ئاللاھقا كاپىر بولۇش ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىشتىن ئىبارەت دۇنيادا قىلغان قىلمىشلىرىڭلارغا قارىتا جازاغا تارتىلىسىلەر.

ئى ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن ۋە ئاللاھ يولغا قويغان ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! گۇناھىڭلاردىن ئاللاھقا سەمىمىي تەۋبە قىلىڭلار. ئۈمىدكى پەرۋەردىگارىڭلار سىلەرنىڭ خاتالىقىڭلارنى يوققا چىقىرىپ، قىيامەت كۈنى سىلەرنى سارايلىرى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرگۈزگەي. ئۇ كۈندە ئاللاھ پەيغەمبەرنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىر سەپتە تۇرغان مۇئمىنلەر دوزاخقا كىرگۈزۈش ئارقىلىق خار قىلمايدۇ. ئۇلارنىڭ نۇرى سىرات كۆۋرۈكى ئۈستىدە ئۇلارنىڭ ئالدى ۋە ئوڭ تەرىپىنى يورۇتۇپ تۇرىدۇ. ئۇلار دەيدۇكى، ئەي رەببىمىز! بىز تاكى جەننەتكە كىرىپ بولغانغا قەدەر نۇرىمىزنى مۇكەممەل قىلغىنكى، سىرات كۆۋرۈكى ئۈستىدە نۇرى ئۆچۈپ قالىدىغان مۇناپىقلارغا ئوخشاش بولۇپ قالمايلى. بىزنىڭ گۇناھلىرىمىزنى مەغپىرەت قىلغىن. سەن ھەقىقەتەن ھەر نەرسىگە قادىرسەن. بىزنىڭ نۇرىمىزنى مۇكەممەل قىلىشتىن ۋە گۇناھلىرىمىزدىن ئۆتۈۋېتىشتىن ئاجىز كەلمەيسەن.

ئەي پەيغەمبەر! كاپىرلارغا قارشى قىلىچ بىلەن، مۇناپىقلارغا قارشى تىل بىلەن ۋە ئىسلامدا بەلگىلەنگەن جازالارنى بېرىش بىلەن جىھاد قىلغىن. ئۇلار سەندىن ئەيمىنىدىغان بولغانغا قەدەر ئۇلارغا قاتتىق قول بولغىن. قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ بارىدىغان جايى جەھەننەمدۇر. ئۇلار قايتىپ بارىدىغان ئاقىۋەت نېمىدېگەن ئېچىنىشلىق ھە!

ئاللاھ تائالا، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلار ئۈچۈن -ئۇلارنىڭ مۇئمىنلەر بىلەن بولغان (ئۇرۇق - تۇغقانچىلىق ياكى قۇدا - باجىلىق) مۇناسىۋىتىنىڭمۇ قىلچە پايدا ئېلىپ كەلمەيدىغانلىقى ھەققىدە- مۇنداق بىر مىسال بايان قىلدى: ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىدىن نۇھ ۋە لۇت ئەلەيھىسسالامدىن ئىبارەت ئىككى پەيغەمبەرنىڭ خاتونلىرى ئىككى سالىھ بەندىنىڭ نىكاھىدا ئىدى. ئەمما ئۇلار باشقىلارنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇش ھەمدە ئۆز قەۋمىنىڭ كاپىرلىرىغا ھەمدەمدە بولۇش ئارقىلىق ئەرلىرىگە خىيانەت قىلىشتى. دېمەك، ئۇ ئىككىسىنىڭ سالىھ ئىككى بەندىنىڭ خاتونلىرى بولغانلىقىنىڭ پايدىسى بولمىدى. ئۇلارغا: كاپىر ۋە پاسىقلاردىن ئىبارەت دوزاخقا كىرگۈچىلەر بىلەن بىرگە دوزاخقا كىرىڭلار، دېيىلدى.

ئاللاھ تائالا ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەر ئۈچۈن، ئۇلارنىڭ كاپىرلار بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنىڭ ئۇلارغا زىيان يەتكۈزەلمەيدىغانلىقى ھەمدە ئۇلار ھەق ئۈستىدىلا بولىدىكەن، مەزكۇر مۇناسىۋەتنىڭ ئۇلارغا سەلبىي تەسىر كۆرسىتەلمەيدىغانلىقى ھەققىدە پىرئەۋننىڭ ئايالىنىڭ ئەھۋالىنى مىسال قىلدى. ئۆز ۋاقتىدا پىرئەۋننىڭ ئايالى: ئەي رەببىم! ماڭا جەننەتتە سېنىڭ دەرگاھىڭدا بىر ئۆي بىنا قىلغىن. مېنى پىرئەۋننىڭ زۇلۇم - سىتەملىرىدىن ۋە ناچار قىلمىشلىرىدىن سالامەت قىلغىن. ھەددىدىن ئېشىش ۋە زۇلۇمدا ئۇنىڭغا ئەگىشىش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغان قەۋمدىنمۇ خاتىرجەم قىلغىن، دېدى.

ئاللاھ تائالا ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرگە ئۆز ئىپپىتىنى زىنادىن ساقلىغان ئىمراننىڭ قىزى مەريەمنى مىسال قىلىپ كۆرسەتتى. ئاللاھ جىبرىئىلنى ئۇنىڭغا پۈۋلەشكە بۇيرۇدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئاللاھنىڭ قۇدرىتى بىلەن ئىيسا ئىبنى مەريەمگە دادىسىز ھامىلدار بولدى. مەريەم ئاللاھنىڭ شەرىئەتلىرىگە ۋە پەيغەمبەرلىرىگە نازىل قىلىنغان كىتابلىرىغا چىنپۈتتى. ئۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا ئىتائەت قىلغۇچىلاردىن ئىدى.

ئاللاھ تائالانىڭ ياخشىلىقلىرى ئىنتايىن كاتتا ھەم كۆپتۇركى، پۈتۈن پادىشاھلىق يالغۇز ئۇنىڭ قولىدىدۇر. ئۇ ھەر نەرسىگە قادىردۇر. ئۇنى ھېچ نەرسە ئاجىز قىلالمايدۇ.

ئەي ئىنسانلار! ئاللاھ تائالا ئۆلۈم بىلەن ھاياتلىقنى سىلەردىن قايسىڭلارنىڭ ئەڭ ياخشى ئەمەل قىلىدىغانلىقىنى سىناپ بېقىش ئۈچۈن ياراتتى. ئاللاھ غالىبتۇركى، ئۇنى ھېچكىم مەغلۇب قىلالمايدۇ. ئۇ بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر.

ئاللاھ يەتتە قات ئاسماننى ياراتتى، ھەر بىر قات ئاسمان يەنە بىرىنىڭ ئۈستىدە بولۇپ، ئاسمان بىلەن ئاسمان بىر - بىرىگە تېگىپ قالمايدۇ. ئەي ئاسمانغا قارىغۇچى ئىنسان! ئاللاھنىڭ يارىتىشىدا ھېچقانداق زىتلىق ۋە ماسلاشماسلىق بارلىقىنى كۆرمەيسەن. قايتىلاپ قاراپ باققىنكى، ئاسماندا بىرەر يوچۇق بارلىقىنى ياكى دەز كەتكەنلىكىنى كۆرەلەمدىكەنسەن؟ ھەرگىز ئۇنداق ئەھۋال بارلىقىنى كۆرمەيسەن. پەقەت مۇكەممەل، پۇختا بىر يارىتىشنىلا كۆرىسەن.

ئاندىن يەنە قايتا - قايتا قارىغىن. كۆزۈڭ ئاسماننىڭ يارىتىلىشىدا بىرەر ئەيىب ياكى نۇقسان تاپالماي، تىكىلىپ قاراۋېرىشتىن تالغان ھالدا قايتىدۇ.

ھەقىقەتەن بىز يەر يۈزىگە ئەڭ يېقىن بولغان ئاسماننى نۇرلۇق يۇلتۇزلار بىلەن زىننەتلىدۇق ۋە ئۇ يۇلتۇزلارنى (ئاسمان خەۋەرلىرىنى) ئوغرىلىقچە ئاڭلىۋالىدىغان شەيتانلارنى ئاتىدىغان ئوق قىلدۇق. ئۇ يۇلتۇزلار ئوغرى شەيتانلارنى كۆيدۈرۈپ تاشلايدۇ. بىز ئۇلارغا ئاخىرەتتە لاۋۇلداپ تۇرغان ئوتنى تەييارلىدۇق.

پەرۋەردىگارىغا كاپىر بولغانلارغا قىيامەت كۈنى يالقۇنجاپ تۇرغان دوزاخ ئازابى بار. ئۇلارنىڭ قايتىپ بارىدىغان جايى نېمىدېگەن يامان جاي!

ئۇلار دوزاخقا تاشلانغاندا ناھايىتى قاتتىق، يىرگىنچلىك ئاۋاز ئاڭلايدۇ. ئەمەلىيەتتە دوزاخ قازان قاينىغاندەك قايناۋاتقان بولىدۇ.

دوزاخ ئۆزىگە تاشلانغانلارغا قاتتىق غەزەپلەنگەنلىكتىن يېرىلىپ، پارە - پارە بولۇپ كەتكىلى تاس قالىدۇ. دوزاخقا ھەر قېتىم دوزاخ ئەھلى بولغان كاپىرلار تاشلانغاندا ئۇنىڭغا مۇئەككەل قىلىنغان پەرىشتىلەر ئۇلارنى ئەيىبلەش يۈزىسىدىن: دۇنيادىكى ۋاقتىڭلاردا سىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتىدىغان بىرەر پەيغەمبەر كەلمىگەنمىدى؟ دەپ سورايدۇ.

كاپىرلار: ئەلۋەتتە بىزنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتىدىغان پەيغەمبەر كەلگەن، ئەمما بىز ئۇنى ئىنكار قىلىپ ئۇنىڭغا: ئەي پەيغەمبەرلەر! ئاللاھ ھېچقانداق ۋەھىي چۈشۈرگىنى يوق. سىلەر پەقەت ھەقتىن يىراق گۇمراھلىقتا سىلەر، دېگەن ئىدۇق، دېيىشىدۇ.

كاپىرلار يەنە: كاشكى بىز (پەيغەمبەرنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشلىرىنى) مەنپەئەتلىنىش مەقسىتىدە ئاڭلىغان بولساق ياكى ھەقنى باتىلدىن ئايرىيالايدىغان ئادەمدەك ئەقلىمىزنى ئىشلەتكەن بولساق، دوزاخ ئەھلىنىڭ قاتارىدا بولماس ئىدۇق. كاشكى بىزمۇ پەيغەمبەرلەرگە ئىمان كەلتۈرۈپ، ئۇلار ئېلىپ كەلگەن دىنغا چىنپۈتۈپ، جەننەت ئەھلىدىن بولساقچۇ! - دېيىشىدۇ.

دېمەك، ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كاپىر بولغانلىقى ۋە ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغانلىقلىرىنى ئېتىراپ قىلىدۇ. ئاندىن ئۇلار دوزاخقا لايىق بولىدۇ. دوزاخ ئەھلى ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن يىراق بولسۇن!

ھەقىقەتەن ھېچكىم كۆرمەيدىغان يەردە تۇرۇپمۇ ئاللاھتىن قورققان كىشىلەرنىڭ گۇناھلىرى مەغپىرەت قىلىنىدۇ. ئۇلارغا جەننەتتىن ئىبارەت كاتتا ساۋاب بار.

ئەي ئىنسانلار! سىلەر سۆزلىرىڭلارنى مەخپىي قىلىڭلار ياكى ئاشكارا قىلىڭلار، ئاللاھ ئۇنى بىلىپ تۇرىدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنىڭ قەلبلىرىدىكىنىمۇ بىلگۈچىدۇر. ئۇنىڭغا ئاشۇلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنى ياراتقان زات مەخپىيەتلىكنى ۋە ئۇنىڭدىنمۇ مەخپىيراق بولغان نەرسىلەرنىمۇ بىلمەمدۇ؟ ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ ئەڭ نازۇك ئەھۋاللىرىنىمۇ بىلگۈچىدۇر، ئۇلارنىڭ ئىش - ھەرىكەتلىرىدىن تولۇق خەۋەرداردۇركى، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئاللاھ زېمىننى سىلەرنىڭ ئولتۇراقلىشىشىڭلارغا قولاي، (تېرىقچىلىق قىلىشىڭلار) ئۈچۈن يۇمشاق قىلىپ بەردى. شۇڭا تەرەپ - تەرەپكە سەپەر قىلىپ، ئاللاھ سىلەرگە شۇ زېمىندا تەييارلىغان رىزىقلاردىن يەڭلار. نىھايەتتە ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن يالغۇز ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا بارىسىلەر.

سىلەر ئاسماندىكى زات ئاللاھنىڭ ئايىغىڭلار ئاستىدا تۇرغان، ئولتۇراقلىشىشقا قولاي ھەم رايىش بولغان زېمىننى خۇددى قارۇننىڭ ئاستىدىن يارغاندەك يېرىۋېتىشىدىن خاتىرجەم بولدۇڭلارمۇ؟ ئۆز ۋاقتىدا بەرقارار تۇرغان ئۇ زېمىن توساتتىن تەۋرەپ كەتكەن ئەمەسمىدى؟

ياكى ئاسماندىكى زات ئاللاھنىڭ خۇددى لۇت قەۋمىگە تاش ياغدۇرغاندەك سىلەرگىمۇ ئاسماندىن تاش ياغدۇرۇشىدىن خاتىرجەم بولدۇڭلارمۇ؟ مېنىڭ ئازابىمنى ئۆز كۆزۈڭلار بىلەن كۆرگەن ۋاقتىڭلاردا مېنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشۇمنىڭ (قانداقلىقىنى) چوقۇم بىلىپ قالىسىلەر. لېكىن سىلەر ئازابنى كۆرگەندىن كېيىن ئۇنى بىلگىنىڭلارنىڭ ھەرگىز پايدىسى بولمايدۇ.

ھەقىقەتەن بۇ مۇشرىكلاردىن ئىلگىرى ئۆتكەن ئۈممەتلەرمۇ ئىنكار (ئاللاھنى ۋە پەيغەمبەرلىرىنى) ئىنكار قىلغان بولۇپ، ئۇلار كۇپرىسى ۋە ئىنكارچىلىقىدا چىڭ تۇرۇۋالغاندىن كېيىن ئاللاھ ئۇلارغا ئازاب چۈشۈردى. مېنىڭ (ئازاب چۈشۈرۈش ئارقىلىق) ئۇلارنى ئەيىبلىشىم قانداقكەن؟ بۇ ھەقىقەتەن قاتتىق ئەيىبلەش بولدى.

بۇ ئىنكارچىلار ئۈستلىرىدە ئۇچۇپ يۈرگەن قۇشلارنى كۆرمىدىمۇكى، ئۇ قۇشلار ھاۋادا قانات قاقىدۇ. ئۇلارنى يەرگە چۈشۈپ كېتىشتىن پەقەت ئاللاھلا تۇتۇپ تۇرىدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن ھەر نەرسىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر. ئۇنىڭغا ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئەي كاپىرلار! ئەگەر ئاللاھ سىلەرنى ئازابلىماقچى بولسا، سىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغداپ قالالايدىغان ھېچبىر قوشۇن يوقتۇر. كاپىرلار پەقەت ئالدانغۇچىلار بولۇپ، ئۇلارنى شەيتان ئالدىدى. نەتىجىدە ئۇلار شەيتاننىڭ دامىغا چۈشتى.

ئەگەر ئاللاھ سىلەرگە رىزىقنىڭ يېتىپ كېلىشىنى توسۇپ قالسا، سىلەرگە رىزىق بېرىدىغان ھېچكىم يوقتۇر. ھاسىل كالام، كاپىرلار بويۇنتاۋلىقتا، تەكەببۇرلۇقتا ۋە ھەقتىن باش تارتىشتا ھەقىقەتەن ئەزۋەيلەپ كەتتى.

بېشىنى چۆكۈرۈپ، دوڭغىيىپ ماڭغان ئادەم؛ -يەنى مۇشرىك- توغرا يولدىمۇ ياكى داغدام يولدا تۈپتۈز ماڭغان مۇئمىنمۇ؟

ئەي پەيغەمبەر! بۇ ئىنكارچى مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى، ئاللاھ سىلەرنى يارىتىپ، ئاڭلايدىغان قۇلاقلارنى، كۆرىدىغان كۆزلەرنى، ئويلىنىدىغان قەلبلەرنى ئاتا قىلغان زاتتۇر. سىلەر ئاللاھ ئاتا قىلغان نېئمەتلەرگە ناھايىتى ئاز شۈكرى قىلىسىلەر.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ ئىنكارچى مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى، سىلەرنى زېمىندا يارىتىپ، ئەتراپقا تاراتقىنى ھېچ نەرسە يارىتالمايدىغان مەبۇدلىرىڭلار ئەمەس، بەلكى ئاللاھتۇر. قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن مەبۇدلىرىڭلارنىڭ يېنىغا ئەمەس، بەلكى يالغۇز ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا بارىسىلەر. شۇڭا ئاللاھتىن قورقۇڭلار ھەمدە يالغۇز شۇنىڭغىلا ئىبادەت قىلىڭلار.

ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشنى يىراق سانايدىغان ئىنكارچىلارغا دەيدۇكى، ئەي مۇھەممەد! سەن ۋە سېنىڭ ھەمراھلىرىڭ بىزگە ۋەدە قىلىۋاتقان بۇ ۋاقىت قاچان كېلىدۇ؟ ئەگەر سىلەر ئۇ ۋاقىت چوقۇم كېلىدۇ، دېگەن دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار، (قېنى دەپ باقمامسىلەر؟).

ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، قىيامەتنىڭ ئىلمى پەقەت ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىدۇر. ئۇنىڭ قاچان بولىدىغانلىقىنى پەقەت ئاللاھ بىلىدۇ. مەن پەقەت ئاگاھلاندۇرۇشلىرىم روشەن بولغان بىر پەيغەمبەرمەن.

ئۇلارغا ۋەدە قىلىنغان ۋاقىت، يەنى قىيامەت كۈنى كېلىپ، ئازابنىڭ يېقىنلاپ قالغانلىقىنى ئۆز كۆزلىرى بىلەن كۆرگەن چاغدا ئاللاھقا كاپىر بولغانلارنىڭ چىرايلىرى تاتىرىپ، قارىداپ كېتىدۇ. ئۇلارغا: سىلەر دۇنيادىكى ۋاقتىڭلاردا تەلەپ قىلىپ ھەم ئالدىرىتىپ كەلگەن ۋاقىت مانا مۇشۇ، دېيىلىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ ئىنكارچى مۇشرىكلارنى ئەيىبلەش يۈزىسىدىن ئېيتقىنكى، قېنى دەپ بېقىڭلارچۇ! ئەگەر ئاللاھ مېنى ۋە مەن بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەرنى ۋاپات تاپقۇزسا، كاپىرلارنى دەرتلىك ئازابتىن كىم قۇتۇلدۇرالايدۇ؟، ئۇلارنى ئۇ ئازابتىن ھېچكىم قۇتۇلدۇرالمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى، ئۇ ئاللاھ ناھايىتى شەپقەتلىك زاتتۇركى، سىلەرنى يالغۇز ئۆزىگىلا قۇلچىلىق قىلىشقا چاقىرىدۇ. بىز ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتتۇق، بارچە ئىشلىرىمىزدا يالغۇز ئۇنىڭغىلا تاياندۇق. ئۇزاققا قالماي كىمنىڭ ئوپئوچۇق گۇمراھلىقتا، كىمنىڭ توغرا يولدا ئىكەنلىكىنى چوقۇم بىلىپ قالىسىلەر.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى، قېنى ئېيتىپ بېقىڭلار! ئەگەر سىلەر ئىچىۋاتقان سۇ يەرگە سىڭىپ كەتسە، سىلەر ئۇنىڭغا ئېرىشەلمەيسىلەر. ئۇ چاغدا ئۇنداق ئېقىپ تۇرىدىغان كۆپ سۇنى سىلەرگە كىم كەلتۈرۈپ بېرەلەيدۇ؟ ئاللاھتىن باشقا ھېچكىم كەلتۈرەلمەيدۇ.

سۈرە بەقەرەنىڭ بېشىدا بۇنىڭغا ئوخشاش ئۈزۈك تاۋۇشلار ھەققىدىكى قاراشلار ئوتتۇرىغا قويۇلۇپ بولدى. ئاللاھ قەلەم بىلەن ھەمدە ئىنسانلار قەلەملىرى ئارقىلىق يازىدىغان خەتلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

ئەي پەيغەمبەر! سەن ئاللاھنىڭ ساڭا ئاتا قىلغان پەيغەمبەرلىك نېئمىتى بىلەن مەجنۇن ئەمەسسەن. ئەكسىچە سەن مۇشرىكلار ساڭا چاپلىغان مەجنۇنلۇقتىن خالىيدۇرسەن.

ھەقىقەتەن سەن پەيغەمبەرلىك ۋەزىپەڭنى ئىنسانلارغا يەتكۈزۈش يولىدا چەككەن ئازار - كۈلپەتلەرنىڭ بەدىلىگە ئۈزۈلمەس ساۋابقا ئېرىشىسەنكى، بۇ ساۋابقا قارىتا ھېچكىمنىڭ ساڭا مىننەت قىلىش ھەققى يوق.

سەن ھەقىقەتەن بۈيۈك ئەخلاققا ئىگىسەنكى، بۇ سۈپەتنى قۇرئان ئېلىپ كەلدى. دېمەك، سەن ئەڭ مۇكەممەل رەۋىشتە ئەخلاق بىلەن زىننەتلەنگەن كىشىسەن.

پات يېقىندا ھەقىقەت ئاشكارا بولغان چاغدا (قايسىڭلارنىڭ مەجنۇن ئىكەنلىكىنى) سەنمۇ كۆرىسەن، ئاۋۇ ئىنكارچىلارمۇ كۆرىدۇ.

پات يېقىندا ھەقىقەت ئاشكارا بولغان چاغدا (قايسىڭلارنىڭ مەجنۇن ئىكەنلىكىنى) سەنمۇ كۆرىسەن، ئاۋۇ ئىنكارچىلارمۇ كۆرىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭ كىمنىڭ ئۆز يولىدىن چەتنەپ كەتكەنلىكىنى بىلىدۇ، ئۇ توغرا يول تاپقۇچىلارنىمۇ ئوبدان بىلىدۇ. دېمەك، ئۇ مۇشرىكلارنىڭ ئازغۇنلىقىنىمۇ، سېنىڭ ھىدايەت تاپقانلىقىڭنىمۇ بىلىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! سەن ئېلىپ كەلگەن دىننى ئىنكار قىلغۇچىلارغا ئىتائەت قىلمىغىن.

ئۇلار سېنىڭ دىندىن ۋاز كېچىش بەدىلىگە ئۇلار بىلەن مادارا قىلىپ، ئۇلارغا سىلىق مۇئامىلە قىلىشىڭنى، ئاندىن ئۇلارمۇ سەن بىلەن مادارا قىلىپ، ساڭا سىلىق مۇئامىلە قىلىشنى ئارزۇ قىلىدۇ.

يالغاندىن كۆپ قەسەم قىلغۇچى، پەسكەش، باشقىلارنىڭ غەيۋىتىنى تولا قىلىدىغان، كىشىلەرنىڭ ئارىسىنى بۇزۇش ئۈچۈن گەپ توشۇيدىغان، بېخىل، باشقىلارنىڭ ماللىرىغا، يۈز - ئابرۇيلىرىغا ۋە جانلىرىغا تاجاۋۇز قىلغۇچى، گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى كۆپ قىلغۇچى، قوپال، توڭ، قەۋمى ئىچىدە ھارامدىن بولغان دەپ نامى بار ئادەمگە ئىتائەت قىلمىغىن.

يالغاندىن كۆپ قەسەم قىلغۇچى، پەسكەش، باشقىلارنىڭ غەيۋىتىنى تولا قىلىدىغان، كىشىلەرنىڭ ئارىسىنى بۇزۇش ئۈچۈن گەپ توشۇيدىغان، بېخىل، باشقىلارنىڭ ماللىرىغا، يۈز - ئابرۇيلىرىغا ۋە جانلىرىغا تاجاۋۇز قىلغۇچى، گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى كۆپ قىلغۇچى، قوپال، توڭ، قەۋمى ئىچىدە ھارامدىن بولغان دەپ نامى بار ئادەمگە ئىتائەت قىلمىغىن.

يالغاندىن كۆپ قەسەم قىلغۇچى، پەسكەش، باشقىلارنىڭ غەيۋىتىنى تولا قىلىدىغان، كىشىلەرنىڭ ئارىسىنى بۇزۇش ئۈچۈن گەپ توشۇيدىغان، بېخىل، باشقىلارنىڭ ماللىرىغا، يۈز - ئابرۇيلىرىغا ۋە جانلىرىغا تاجاۋۇز قىلغۇچى، گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى كۆپ قىلغۇچى، قوپال، توڭ، قەۋمى ئىچىدە ھارامدىن بولغان دەپ نامى بار ئادەمگە ئىتائەت قىلمىغىن.

يالغاندىن كۆپ قەسەم قىلغۇچى، پەسكەش، باشقىلارنىڭ غەيۋىتىنى تولا قىلىدىغان، كىشىلەرنىڭ ئارىسىنى بۇزۇش ئۈچۈن گەپ توشۇيدىغان، بېخىل، باشقىلارنىڭ ماللىرىغا، يۈز - ئابرۇيلىرىغا ۋە جانلىرىغا تاجاۋۇز قىلغۇچى، گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى كۆپ قىلغۇچى، قوپال، توڭ، قەۋمى ئىچىدە ھارامدىن بولغان دەپ نامى بار ئادەمگە ئىتائەت قىلمىغىن.

ئۇ مال - مۈلكى ۋە بالا - چاقىلىرى كۆپ بولغاچقا، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان ئېيتىشتىن تەكەببۇرلۇق قىلىدۇ.

ناۋادا ئۇنىڭغا بىزنىڭ ئايەتلىرىمىز ئوقۇپ بېرىلسە، ئۇ: بۇ ئىلگىرىكىلەرنىڭ ئەپسانىلىرىدىن يېزىپ قالدۇرۇلغان نەرسىدۇر، دەيدۇ.

بىز ئۇنىڭ بۇرنىغا ئەسكىلىكىنىڭ ئالامىتى قىلىپ بەلگە سېلىپ قويىمىز، ئۇ ئالامەت ئۇنىڭدىن ئۆمۈر بويى ئايرىلمايدۇ.

ھەقىقەتەن بىز (ئىلگىرىكى زاماندا) باغ ئىگىلىرىنى سىنىغاندەك، بۇ مۇشرىكلارنىمۇ قەھەتچىلىك ۋە ئاچارچىلىق بىلەن سىنىدۇق. ئەينى چاغدا مەزكۇر باغ ئىگىلىرى يوقسۇللارنىڭ يەۋالماسلىقى ئۈچۈن تاڭ ئېتىشتىن بۇرۇن ئالدىراپ مېۋىلىرىنى ئۈزۈۋېلىشقا قەسەم قىلىشقان ئىدى.

ئۇلار قىلغان قەسەملىرىدە: «ئاللاھ خالىسا» دېمىگەن ئىدى.

مەزكۇر باغنىڭ ئىگىلىرى ئۇخلاۋاتقاندا ئاللاھ ئۇ باغقا بىر ئوت ئەۋەتتى، ئاندىن ئۇ ئوت باغلارنى كۆيدۈرۈپ كۈلگە ئايلاندۇرۇۋەتتى. ئۇلارنىڭ ئۇ ئوتنى توسۇپ قېلىشقا كۈچى يەتمەيتتى.

نەتىجىدە ئۇ باغ زۇلمەتلىك كېچىگە ئوخشاش قاپقارا كۈلگە ئايلىنىپ قالدى.

ئۇلار سەھەر ۋاقتىدا بىر - بىرىنى چاقىرىشىپ: مېۋىلىرىڭلارنى ئۈزمەكچى بولساڭلار كەمبەغەللەر كېلىشتىن بۇرۇن بېغىڭلارغا بالدۇر بېرىڭلار، دېيىشتى.

ئۇلار سەھەر ۋاقتىدا بىر - بىرىنى چاقىرىشىپ: مېۋىلىرىڭلارنى ئۈزمەكچى بولساڭلار كەمبەغەللەر كېلىشتىن بۇرۇن بېغىڭلارغا بالدۇر بېرىڭلار، دېيىشتى.

ئۇلار پەس ئاۋازدا بىر - بىرىگە: بۈگۈن بېغىڭلارغا ھەرگىز بىرەر مىسكىن كىرىپ قالمىسۇن، دەپ كۇسۇرلاشقىنىچە بېغىغا ئالدىراپ مېڭىشتى.

ئۇلار پەس ئاۋازدا بىر - بىرىگە: بۈگۈن بېغىڭلارغا ھەرگىز بىرەر مىسكىن كىرىپ قالمىسۇن، دەپ كۇسۇرلاشقىنىچە بېغىغا ئالدىراپ مېڭىشتى.

ئۇلار مېۋىلىرىدىن كەمبەغەللەرگە بەرمەسلىكنى قارار قىلىشىپ ئەتىگەندە يولغا چىقتى.

ئۇلار باغنىڭ كۆيۈپ كۈلگە ئايلانغانلىقىنى كۆرۈپ بىر - بىرىگە شۇنداق دېيىشتى: بىز ھەقىقەتەن يولدىن ئادىشىپ قاپتىمىز.

بەلكى بىز كەمبەغەللەرگە باغنىڭ مېۋىلىرىدىن بەرمەسلىكنى قارار قىلغانلىقىمىز ئۈچۈن بىزمۇ ئۇنىڭ مېۋىسىنى ئۈزۈشتىن مەھرۇم قاپتۇق.

ئۇلاردىن تەقۋادارراق بولغان بىرى: سىلەر باغنىڭ مېۋىلىرىدىن كەمبەغەللەرنى مەھرۇم قويۇشنى قارار قىلغىنىڭلاردا مەن سىلەرگە: نېمىشقا ئاللاھقا تەسبىھ ئېيتىپ، تەۋبە قىلمايسىلەر، دېمىگەنمىدىم؟ دېدى.

ئۇلار: پەرۋەردىگارىمىز پاكتۇر. بىز ھەقىقەتەن بېغىمىزنىڭ مېۋىلىرىدىن كەمبەغەللەرگە بەرمەسلىكنى قارار قىلغىنىمىز ئۈچۈن ئۆزىمىزگە زۇلۇم قىلغۇچى بوپتۇق، دېيىشتى.

شۇنىڭ بىلەن ئۇلار بىر - بىرىگە تاپا - تەنە قىلىشقا باشلىدى.

ئۇلار قىلغانلىرىغا پۇشايمان قىلغان ھالدا: ۋاي ئېسىت! بىز كەمبەغەللەرنىڭ ھەققىنى بەرمەسلىك بىلەن ھەقىقەتەن چەكتىن ئېشىپتۇق، دېيىشتى.

ئۈمىدكى، پەرۋەردىگارىمىز بىزگە بۇ باغدىنمۇ ياخشىراقنى بەرگەي. بىز ھەقىقەتەن يالغۇز ئاللاھقىلا يۈزلەنگۈچىلەرمىز. ئۇنىڭدىن خاتالىقلىرىمىزنى ئەپۇ قىلىشىنى ئۈمىد قىلىمىز ۋە ياخشىلىق تىلەيمىز.

بىز رىزىقتىن مەھرۇملۇق بىلەن مۇشۇنداق ئازابلىغانغا ئوخشاش، بىزگە ئاسىيلىق قىلغانلارنىمۇ شۇنداق ئازابلايمىز. ئاخىرەتنىڭ ئازابى ئەلۋەتتە تېخىمۇ قاتتىقتۇركى، كاشكى ئۇلار ئۇ ئازابنىڭ قاتتىقلىقىنى ۋە مەڭگۈلۈكلىكىنى بىلسە.

ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ھەم چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولغانلارغا پەرۋەردىگارىنىڭ دەرگاھىدا نازۇنېئمەتلىك جەننەتلەر بار بولۇپ، ئۇلار ئۇ جەننەتلەردە شاد - خۇرام ياشايدۇ، ئۇلارغا بېرىلگەن نېئمەتلەر قەتئىي ئۈزۈلۈپ قالمايدۇ.

مەككە مۇشرىكلىرى بىلجىرلىغاندەك، بىز مۇسۇلمانلارنى جازا - مۇكاپاتتا كاپىرلار بىلەن ئوخشاش قىلىمىزمۇ؟

ئى مۇشرىكلار! سىلەرگە نېمە بولدى؟ قانداقسىگە بۇنداق ئادالەتسىز، خاتا ھۆكۈم چىقىرىسىلەر؟

ياكى سىلەردە بىرەر كىتاب بولۇپ، ئۇنىڭدىن ئىتائەتمەن بىلەن ئىسيانكارنىڭ باراۋەر بولىدىغانلىقىنى ئوقۇۋاتامسىلەر؟

ياكى ئاشۇ كىتابتا ئاخىرەتتە سىلەر خالىغىنىڭلارغا ئېرىشەلەيسىلەر، دەپ بارمۇ؟

ياكى سىلەرنىڭ ئۆزۈڭلار ئۈچۈن چىقارغان ھۆكمىڭلارنىڭ كۈچكە ئىگە بولىدىغانلىقى ھەققىدە بىزدىن قەسەملەر بىلەن ئالغان چىن ئەھدەڭلار بارمۇ؟

ئەي پەيغەمبەر! مۇشۇ گەپنى دېگۈچىلەردىن سوراپ باققىنكى، ئۇلاردىن كىم مۇشۇنىڭغا كېپىل بولالايدىكىن؟

ياكى ئۇلارنى جازا - مۇكاپاتتا مۇئمىنلەر بىلەن باراۋەر قىلىدىغان ئاللاھتىن باشقا شېرىكلىرى بارمۇ؟ ئەگەر ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ جازا - مۇكاپاتتا مۇئمىنلەر بىلەن باراۋەر بولىدىغانلىقى ھەققىدىكى دەۋاسىدا راستچىل بولسا، قېنى شېرىكلىرىنى كەلتۈرۈپ باقسۇن؟

قىيامەت كۈنى قورقۇنچ ئاشكارا بولۇپ، پەرۋەردىگارىمىز ساقىنى ئاچىدۇ. بارلىق كىشىلەر سەجدىگە چاقىرىلىدۇ، ئەمما مۇئمىنلەر سەجدە قىلسىمۇ، كاپىرلار ۋە مۇناپىقلار سەجدە قىلالماي تۇرۇپ قالىدۇ.

ئۇلارنىڭ كۆزلىرى چەكچىيىپ، ۋۇجۇدىنى ھەسرەت - نادامەت چىرمىۋالىدۇ. ئۇلاردىن دۇنيادىكى ۋاقىتلىرىدىمۇ ئاللاھقا سەجدە قىلىش تەلەپ قىلىنغان ئىدى. ھالبۇكى ئۇلار ئۇ چاغدا بۈگۈنكىدىنمۇ ساغلام ئىدى.

ئەي پەيغەمبەر! ساڭا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئاننى ئىنكار قىلغانلارنى ماڭا قويغىن. بىز ئۇلارنى ئازابقا شۇ دەرىجىدە ئاستا - ئاستا ھەيدەپ ئاپىرىمىزكى، ئۇلار بۇنىڭ ئۆزلىرىگە قوللىنىلغان بىر ۋاسىتە ۋە تۇيدۇرماي جازالاش ئىكەنلىكىنى سەزمەي قالىدۇ.

مەن ئۇلارغا گۇناھلىرىدا تېخىمۇ ئەزۋەيلىشى ئۈچۈن مەلۇم مەزگىل مۆھلەت بېرىمەن. مېنىڭ كاپىرلارغا ۋە ئىنكارچىلارغا قوللىنىدىغان تەدبىرىم ھەقىقەتەن كۈچلۈكتۇر. ئۇلار مېنىڭ قولۇمدىن قېچىپ كېتەلمەيدۇ ۋە ئازابىمدىن قۇتۇلۇپ قالالمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! سەن ئۇلارنى دەۋەت قىلغىنىڭ ئۈچۈن ئۇلاردىن ھەق بېرىشنى تەلەپ قىلىۋاتامسەن؟ ئۇلار مۇشۇ سەۋەبلىك جاپادا قېلىۋاتامدۇ؟ ئاندىن ئۇلارنىڭ سەندىن يۈز ئۆرۈشىنىڭ سەۋەبى مۇشۇمۇ؟ ئەمەلىيەت بۇنىڭ دەل ئەكسىچىدۇر. يەنى سەن ئۇلاردىن ھەق تەلەپ قىلغىنىڭ يوق. ئۇنداقتا، ئۇلارنى ساڭا ئەگىشىشتىن توسۇپ قالغان نەرسە زادى نېمە؟

ياكى ئۇلاردا غەيبنىڭ ئىلمى بولۇپ، سەن بىلەن مۇنازىرىلىشىدىغان دەلىل - پاكىتلاردىن ئۆزلىرىگە ياققان نەرسىلەرنى يېزىۋالامدۇ؟

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئۇلارنى تۇيدۇرماي جازالىشىدىن ئىبارەت ھۆكمىگە سەۋر قىلغىن. ئۆز قەۋمىدىن زېرىكىپ قېلىشتا بېلىق ساھىبى يۇنۇس ئەلەيھىسسالامدەك بولمىغىن. ئۆز ۋاقتىدا يۇنۇس دېڭىزنىڭ قاراڭغۇلۇقى ۋە بېلىق قارنىنىڭ قاراڭغۇلىقىدا غەمكىن ھالدا پەرۋەردىگارىغا ئىلتىجا قىلدى.

ئەگەر ئۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشمىگەن بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە ئۇنى بېلىق قىلمىشىغا مالامەت قىلىنغان ھالدا بىر دالاغا تاشلاپ قويغان بولاتتى.

ئاندىن پەرۋەردىگارى ئۇنى (پەيغەمبەرلىككە) تاللاپ، سالىھ بەندىلىرى قاتارىدىن قىلدى.

ئاللاھقا كاپىر بولغان ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلغانلار ساڭا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئاننى ئاڭلىغان ۋاقىتلىرىدا ساڭا قاتتىق تىكىلىپ قاراۋېرىپ، سېنى كۆزلىرى بىلەن يىقىتىۋېتىشكە تاس قالىدۇ. ئۇلار ھاۋايى - ھەۋەسلىرىگە ئەگەشكەنلىكى ۋە ھەقتىن يۈز ئۆرۈگەنلىكىدىن: بۇ قۇرئاننى ئېلىپ كەلگەن پەيغەمبەر ھەقىقەتەن بىر مەجنۇندۇر، دېيىشىدۇ.

ساڭا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئان پەقەت ئىنسان ۋە جىنلارغا ۋەز - نەسىھەتتۇر.

ئاللاھ تائالا ھەممەيلەننىڭ بېشىغا چوقۇم كېلىدىغان قايتا تىرىلىپ قوپۇش ۋاقتىنى ئەسلىتىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا: قىيامەت نېمىدۇر؟ دېگەن سوئال بىلەن قىيامەتنىڭ كاتتىلىقىنى ئۇقتۇرىدۇ.

قىيامەتنىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

دەھشىتىدىن پۈتۈن ئىنسانلار قورقۇپ كېتىدىغان قىيامەتنى، سالىھنىڭ قەۋمى سەمۇد ۋە ھۇدنىڭ قەۋمى ئاد ئىنكار قىلدى.

سەمۇد قەۋمىگە كەلسەك، ئاللاھ تائالا ئۇلارنى قاتتىقلىقى ۋە قورقۇنچلۇقلۇقىدا چېكىگە يەتكەن ئاۋاز بىلەن ھالاك قىلدى.

ئاد قەۋمىنى بولسا، ئاللاھ تائالا ناھايىتى قاتتىق سوغۇق شامال بىلەن ھالاك قىلدى.

ئاللاھ ئۇلارغا يەتتە كېچە، سەككىز كۈندۈز ئۈزۈلدۈرمەي بوران ئەۋەتكەن بولۇپ، بوران ئۇلارنى ئۆيلىرىنىڭ بوسۇغىلىرىدىلا ھالاك قىلدى. سەن ئۇ قەۋمنى ئۆز دىيارلىرىدا ھالاك بولغان ھالدا، ھالاكەتتىن كېيىن خۇددى چىرىپ قېلىپ يەرگە چۈشكەن خورما كۆتەكلىرىگە ئوخشاش يەردە ياتقانلىقىنى كۆرۈسەن.

ئۇلارغا ئازاب كەلگەندىن كېيىن ئۇلاردىن بىرەر ئادەمنىڭ ساق قالغانلىقىنى كۆرەلەمسەن؟

پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭدىن بۇرۇنقى ئۈممەتلەر ھەمدە ئاھالىسى دۈم كۆمتۈرۈۋېتىلگەن لۇت قەۋمى، ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن ئىبارەت خاتا قىلمىشلارنى قىلدى.

ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئۆزلىرىگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرلىرىگە ئاسىيلىق قىلدى ۋە ئۇلار ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتنى ئىنكار قىلدى. ئاللاھ ئۇلارنى تەلتۆكۈس ھالاك قىلىۋېتىدىغان ئازاب بىلەن جازالىدى.

شەكسىزكى سۇ بەك يۇقىرى ئۆرلەپ كەتكەن چاغدا بىز سىلەر پۇشتىدا بولغان ئەجدادلىرىڭلارنى نۇھ ئەلەيھىسسالام بىزنىڭ ئەمرىمىز بىلەن ياسىغان كېمىگە سالدۇق. ئاندىن ئۇ كېمە سىلەرگە قاتناش ۋاستىسى بولدى.

بىز نۇھنىڭ كېمىسىنىڭ ۋەقەلىكىنى كاپىرلارنىڭ ھالاك بولۇپ، مۇئمىنلەرنىڭ قۇتۇلىدىغانلىقىنى ئۇقتۇرىدىغانغا دەلىل قىلدۇق. ئۇنداق بولغانىكەن، ئۇنى ئاڭلاپ ئېسىدە تۇتىدىغانلار ئېسىدە تۇتسۇن.

سۈر چېلىشقا مۇئەككەل قىلىنغان پەرىشتە ئىككىنچى قېتىملىق سۈرنى بىر چالغاندا،

زېمىن ۋە تاغلار ئورۇنلىرىدىن كۆتۈرۈلۈپ، بىر - بىرىگە قاتتىق ئۇرۇلۇپ، كۇكۇم - تالقان بوپكېتىدۇ.

ئاشۇ ئىشلارنىڭ ھەممىسى مەيدانغا كەلگەن كۈندە قىيامەت قايىم بولىدۇ.

ئۇ كۈندە پەرىشتىلەرنىڭ چۈشۈشى ئۈچۈن ئاسمان يېرىلىدۇ. ئۇ كۈندە يەنە ئىنتايىن مۇستەھكەم بولغان ئاسمان ئاجىزلاپ قالىدۇ.

پەرىشتىلەر ئاسماننىڭ ئەتراپىدا تۇرىدۇ. بۇ بۈيۈك كۈندە پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئەرشىنى مۇقەررەب پەرىشتىلەردىن سەككىز پەرىشتە باشلىرى ئۈستىدە كۆتۈرۈپ تۇرىدۇ.

ئەي ئىنسانلار! بۈ كۈندە ھېساب بېرىش ئۈچۈن ئاللاھقا توغرىلىنىسىلەر. سىلەرنىڭ ھېچ بىر مەخپىيەتلىكىڭلار ئاللاھقا مەخپىي قالمايدۇ، بەلكى ئاللاھ ئۇنى بىلگۈچىدۇر ۋە خەۋەرداردۇر.

نامە - ئەمالى ئوڭ قولىغا بېرىلگەنلەر خۇشاللىق ۋە خۇرسەنلىكتىن: بۇ مېنىڭ نامە - ئەمال كىتابىم، قېنى ئوقۇپ بېقىڭلار. مەن ھەقىقەتەن دۇنيادىكى ۋاقتىمدا ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىدىغانلىقىمىزنى ۋە جازا - مۇكاپاتقا تارتىلىدىغانلىقىمىزنى بىلىپ، چىنپۈتكەن ئىدىم، دەيدۇ.

نامە - ئەمالى ئوڭ قولىغا بېرىلگەنلەر خۇشاللىق ۋە خۇرسەنلىكتىن: بۇ مېنىڭ نامە - ئەمال كىتابىم، قېنى ئوقۇپ بېقىڭلار. مەن ھەقىقەتەن دۇنيادىكى ۋاقتىمدا ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىدىغانلىقىمىزنى ۋە جازا - مۇكاپاتقا تارتىلىدىغانلىقىمىزنى بىلىپ، چىنپۈتكەن ئىدىم، دەيدۇ.

ئۇ مەڭگۈلۈك نازۇ-نېئمەتلەرنى كۆرگەنلىكتىن كۆڭۈللۈك تۇرمۇشتا بولىدۇ.

ئالى ۋە مەرتىۋىسى يۇقىرى بولغان جەننەتتە بولىدۇ.

ئۇ جەننەتنىڭ مېۋىلىرى ئالماقچى بولغانلارغا يېقىن بولىدۇ.

ئۇلارنى ھۆرمەتلەش يۈزىسىدىن: يەڭلار، ئىچىڭلار، (جەننەتتىكى بۇ يېمەكلىكلەر ۋە ئىچىملىكلەر) سىلەرگە زىيان قىلمايدۇ. سىلەر دۇنيادا ئۆتكەن كۈنلىرىڭلاردا سالىھ ئەمەللەرنى قىلغان ئىدىڭلار، دېيىلىدۇ.

نامە - ئەمالى سول قولىغا بېرىلگەنلەر قاتتىق پۇشايمان قىلغانلىقتىن دەيدۇكى، كاشكى ماڭا نامە - ئەمالىم بېرىلمىسە بوپتىكەن. چۈنكى ئۇنىڭغا ماڭا ئازاب كەلتۈرىدىغان يامان ئەمەللەر توشۇپ كېتىپتۇ.

كاشكى مەن ھېسابىمنىڭ قانداق بولىدىغانلىقىنى بىلمىگەن بولسامچۇ!

كاشكى مېنىڭ ئۆلىمىم مەڭگۈ تىرىلمەيدىغان ئۆلۈم بولسىچۇ!

مال - مۈلكۈم مەندىن ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ھېچ نەرسىنى توسۇپ قالالمىدى.

ئەمدى مېنىڭ دەلىل - پاكىتىم ھەمدە مەن تايىنىپ كەلگەن كۈچ - قۇۋۋەت ۋە يۈز - ئابرۇي ھەممىسى يوق بولدى.

ئاللاھ پەرىشتىلەرگە ئېيتىدۇ: ئى پەرىشتىلەر! بۇنى تۇتۇپ، بوينىغا تاقاق سېلىڭلار.

ئاندىن ئۇنى ئوتنىڭ ھارارىتىنى تېتىشى ئۈچۈن دوزاخقا تاشلاڭلار.

ئاندىن ئۇنى ئۇزۇنلۇقى 70 گەز كېلىدىغان زەنجىر بىلەن باغلاپ دوزاخقا تاشلاڭلار.

(ئۇنىڭ بۇنداق ئازابلىنىشى شۇ سەۋەبتىندۇركى) ئۇ ئۇلۇغ ئاللاھقا ئىمان ئېيتمىغان ئىدى.

باشقىلارنى كەمبەغەللەرگە تاماق بېرىشكە رىغبەتلەندۈرمەيتتى.

قىيامەت كۈنى ئۇنىڭدىن ئازابنى توسۇپ قالىدىغان دوست يوق.

ئۇنىڭغا دوزاخ ئەھلىنىڭ بەدەنلىرىدىن ئاققان يىرىڭدىن باشقا يېمەك-ئىچمەك بېرىلمەيدۇ.

بۇ يېمەكنى پەقەت گۇناھكارلار ۋە ئاسىيلارلا يەيدۇ.

مەن سىلەر كۆرۈپ تۇرۇۋاتقان نەرسىلەر بىلەن قەسەم قىلىمەن.

سىلەر كۆرمەيۋاتقان نەرسىلەر بىلەنمۇ قەسەم قىلىمەن.

ھەقىقەتەن قۇرئان كەرىم ئاللاھنىڭ كالامى بولۇپ، ئۇنى ھۆرمەتلىك پەيغەمبەر كىشىلەرگە تىلاۋەت قىلىپ بېرىدۇ.

بۇ شائىرنىڭ سۆزى ئەمەس، چۈنكى ئۇ شېئىر نەزمىسىگە ئوخشىمايدۇ. سىلەر تولىمۇ ئاز ئىشىنىسىلەر.

ئۇ كاھىننىڭ سۆزىمۇ ئەمەسكى، كاھىننىڭ سۆزلىرى بۇ قۇرئانغا تامامەن ئوخشىمايدۇ. سىلەر ناھايىتى ئاز پەند - نەسىھەت ئالىسىلەر.

لېكىن ئۇ قۇرئان ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغاندۇر.

ئەگەر مۇھەممەد بىزگە بىز دېمىگەن بەزى سۆزلەرنى توقۇسا،

بىز ئۇنىڭدىن ئەلۋەتتە ئىنتىقام ئالغان بولاتتۇق، ئۇنى كۈچ - قۇدرىتىمىز بىلەن جازالايتتۇق.

ئاندىن ئۇنىڭ يۈرىكىگە تۇتىشىدىغان قىزىل قان تومۇرىنى كېسىپ تاشلايتتۇق.

ئۇ چاغدا ئۇنىڭ سىلەرنى دەپ بىزگە يالغاننى توقۇشى ئۇياقتا تۇرسۇن، سىلەردىن ھېچكىم ئۇنى قوغداپ قالالمايتتى.

ھەقىقەتەن قۇرئان كەرىم پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ھەم چەكلىمىلىرىدىن يىراق بولۇش ئارقىلىق تەقۋادارلىق قىلغۇچىلارغا ۋەز - نەسىھەتتۇر.

بىز ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ ئاراڭلاردا بۇ قۇرئاننىڭ روشەن ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغۇچىلارنىڭ بارلىقىنى ئوبدان بىلىمىز.

ھەقىقەتەن قۇرئان كەرىمنى ئىنكار قىلىش قىيامەت كۈنىدە قاتتىق ھەسرەت - نادامەتتۇر.

ھەقىقەتەن قۇرئان كەرىم ئەلۋەتتە چىن ھەقىقەتتۇركى، ئۇنىڭ ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن كەلگەنلىكىدە ھېچ قانداق شەك - شۈبھە يوقتۇر.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭنى ئۇنىڭغا نالايىق سۈپەتلەردىن پاك دەپ ئېتىقاد قىلغىن، ئۇلۇغ پەرۋەردىگارىڭنىڭ نامىنى ياد ئەتكىن.

مۇشرىكلاردىن بىرى قىيامەت كۈنى يۈز بېرىدىغان ئازابنى مەسخىرە قىلىپ، بۇ ئازاب زادى يۈز بېرىدىغان ئىش بولسا (تېزلا كەلسۇن دەپ) ئۆزىگە ۋە قەۋمىگە ئازاب تىلىدى.

ئاللاھقا كاپىر بولغانلار ئۈچۈن بۇ ئازابنى قايتۇرىدىغان ھېچكىم يوقتۇر.

ئۇ ئازاب بارچە ئۈستۈنلۈك، مەرتىۋە، پەزىلەت ۋە نېئمەت ئىگىسى بولغان ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەندۇر.

بىر كۈننىڭ ئۇزۇنلۇقى 50 مىڭ يىل كېلىدىغان قىيامەت كۈنىدە پەرىشتىلەر بىلەن جىبرىئىل ئاشۇ دەرىجىلەرگە ئۆرلەيدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! قەۋمىڭنىڭ يەتكۈزگەن ئەزىيەتلىرىگە نالە - پەرياد قىلماستىن سەۋر قىلغىن.

كاپىرلار بۇ ئازابنىڭ يۈز بېرىشىنى رېئاللىقتىن يىراق سانايدۇ.

بىز بولساق ئۇ ئازابنى چوقۇم يېقىندا بولىدۇ، دەپ قارايمىز.

ئۇ كۈندە ئاسمان ئېرىتىلگەن مىس ۋە ئالتۇن قاتارلىق مېتاللاردەك بوپقالىدۇ.

.تاغلار يەڭگىللىكتە ئېتىلغان يۇڭدەك بولۇپ قالىدۇ

ھەر كىم ئۆز ھالى بىلەن قالىدىغان بولغاچقا، يېقىن ئۇرۇق - تۇغقانلارمۇ ئۆزئارا ھال سوراشمايدۇ.

ھەر ئىنسان يېقىن تۇغقىنىنى ئوپئوچۇق كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئۇ ۋاقىت ھەم جاينىڭ قورقۇنچىدىن بىر - بىرىدىن ھال سورالمايدۇ. دوزاخقا تېگىشلىك بولغانلار ئۆزىنىڭ ئورنىدا ئازابلىنىش ئۈچۈن پەرزەنتلىرىنى، ئايالىنى، قېرىندىشىنى، ئۆزى مەنسۇپ بولغان ھەمدە مۈشكۈل پەيتلەردە ئۆزى بىلەن بىر سەپتە تۇرغان قەۋم قېرىنداشلىرىنى، ھەتتا يەر يۈزدىكى ئىنسان، جىن ۋە باشقا پۈتۈن مەۋجۇداتنى پىدا قىلىش بەدىلىگە بولسىمۇ دوزاخ ئازابىدىن ئۆزىنى قۇتۇلدۇرۇشنى ئارزۇ قىلىدۇ.

ھەر ئىنسان يېقىن تۇغقىنىنى ئوپئوچۇق كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئۇ ۋاقىت ھەم جاينىڭ قورقۇنچىدىن بىر - بىرىدىن ھال سورالمايدۇ. دوزاخقا تېگىشلىك بولغانلار ئۆزىنىڭ ئورنىدا ئازابلىنىش ئۈچۈن پەرزەنتلىرىنى، ئايالىنى، قېرىندىشىنى، ئۆزى مەنسۇپ بولغان ھەمدە مۈشكۈل پەيتلەردە ئۆزى بىلەن بىر سەپتە تۇرغان قەۋم قېرىنداشلىرىنى، ھەتتا يەر يۈزدىكى ئىنسان، جىن ۋە باشقا پۈتۈن مەۋجۇداتنى پىدا قىلىش بەدىلىگە بولسىمۇ دوزاخ ئازابىدىن ئۆزىنى قۇتۇلدۇرۇشنى ئارزۇ قىلىدۇ.

ھەر ئىنسان يېقىن تۇغقىنىنى ئوپئوچۇق كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئۇ ۋاقىت ھەم جاينىڭ قورقۇنچىدىن بىر - بىرىدىن ھال سورالمايدۇ. دوزاخقا تېگىشلىك بولغانلار ئۆزىنىڭ ئورنىدا ئازابلىنىش ئۈچۈن پەرزەنتلىرىنى، ئايالىنى، قېرىندىشىنى، ئۆزى مەنسۇپ بولغان ھەمدە مۈشكۈل پەيتلەردە ئۆزى بىلەن بىر سەپتە تۇرغان قەۋم قېرىنداشلىرىنى، ھەتتا يەر يۈزدىكى ئىنسان، جىن ۋە باشقا پۈتۈن مەۋجۇداتنى پىدا قىلىش بەدىلىگە بولسىمۇ دوزاخ ئازابىدىن ئۆزىنى قۇتۇلدۇرۇشنى ئارزۇ قىلىدۇ.

ھەر ئىنسان يېقىن تۇغقىنىنى ئوپئوچۇق كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئۇ ۋاقىت ھەم جاينىڭ قورقۇنچىدىن بىر - بىرىدىن ھال سورالمايدۇ. دوزاخقا تېگىشلىك بولغانلار ئۆزىنىڭ ئورنىدا ئازابلىنىش ئۈچۈن پەرزەنتلىرىنى، ئايالىنى، قېرىندىشىنى، ئۆزى مەنسۇپ بولغان ھەمدە مۈشكۈل پەيتلەردە ئۆزى بىلەن بىر سەپتە تۇرغان قەۋم قېرىنداشلىرىنى، ھەتتا يەر يۈزدىكى ئىنسان، جىن ۋە باشقا پۈتۈن مەۋجۇداتنى پىدا قىلىش بەدىلىگە بولسىمۇ دوزاخ ئازابىدىن ئۆزىنى قۇتۇلدۇرۇشنى ئارزۇ قىلىدۇ.

ئەمما ئىش بۇ گۇناھكار ئارزۇ قىلغاندەك بولمايدۇ. شەكسىزكى دوزاخ ئوتى يالقۇنجاپ، يېنىپ تۇرىدۇ.

دوزاخ ئوتىنىڭ يۇقىرى ھارارىتى ۋە يالقۇنجىشىدىن باشنىڭ تېرىسى شىلىنىپ ئاجراپ كېتىدۇ.

دوزاخ ھەقتىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇنىڭدىن يىراقلاپ كەتكەن، ئۇنىڭغا ئىشەنمىگەن ۋە ئەمەل قىلمىغانلارنى، مال - دۇنيا توپلاپ، ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىشقا بېخىللىق قىلغانلارنى چاقىرىدۇ.

دوزاخ ھەقتىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇنىڭدىن يىراقلاپ كەتكەن، ئۇنىڭغا ئىشەنمىگەن ۋە ئەمەل قىلمىغانلارنى، مال - دۇنيا توپلاپ، ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىشقا بېخىللىق قىلغانلارنى چاقىرىدۇ.

ھەقىقەتەن ئىنسان ئىنتايىن چىدامسىز يارىتىلدى.

ئۇنىڭغا كېسەللىك ياكى كەمبەغەللىك دېگەندەك بىرەر خاپىلىق يەتسە زارلانغۇچىدۇر.

ئەگەر ئۇنىڭغا مولچىلىق ۋە بايلىق دېگەندەك خۇرسەن قىلىدىغان ياخشىلىق يەتكەن چاغدا، ئۇ ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىشقا بېخىللىق قىلىدۇ.

پەقەت نامازلىرىنى ئادا قىلغۇچىلارلا ئاشۇ ناچار ئىللەتلەردىن ساغلام كىشىلەردۇر.

ئۇلار داۋاملىق نامازلىرىغا كۆڭۈل بۆلىدۇ، نامازلىرىدىن غەپلەتتە قالمايدۇ، بەلگىلەنگەن ۋاقىتلىرىدا ئادا قىلىدۇ.

ئۇلارنىڭ ماللىرىدا پەرز قىلىپ بېكىتىلگەن، مۇئەييەن ھەقلەر بار.

ئۇلار ماللىرىدىكى بەلگىلەنگەن ھەقلەرنى ھەر قانداق بىر سەۋەب بىلەن رىزىقتىن مەھرۇم قالغانلار ئىچىدىن سورىغانلارغىمۇ، سورىمىغانلارغىمۇ بېرىدۇ.

ئۇلار قىيامەت كۈنىگە ئىشىنىدۇ. ئۇ كۈندە ئاللاھ تائالا ھەركىمگە تېگىشلىك جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

ئۇلار شۇنداق ياخشى ئەمەللەرنى قىلىپ تۇرۇپمۇ پەرۋەردىگارىنىڭ ئازابىدىن قورۇققۇچىلاردۇر.

ھەقىقەتەن ئۇلارنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئازابى قورقۇنۇچلۇق بولۇپ، ئەقىللىق ئادەم ئۇنىڭدىن خاتىرجەم بولالمايدۇ.

ئۇلار ئەۋرەتلىرىنى يېپىش ۋە ناشايان ئىشلاردىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ھارامدىن ساقلىغۇچىلاردۇر.

پەقەت خوتۇنلىرى ۋە قول ئاستىدىكى دېدەك - چۆرىلىرىدىن مەنپەئەتلەنگۈچىلەر ئۇلار بىلەن جىنسىي ئالاقىدە بولۇش ۋە باشقا شەكىللەردە مەنپەتلەنگەنلىكىگە قارىتا مالامەت قىلىنمايدۇ.

يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان خوتۇنلىرى ۋە چۆرىلىرىدىن باشقىلاردىن جىنسىي تەلەپنى قاندۇرۇشنى كۆزلەيدىغانلار ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىدىن ئۆتۈپ كەتكۈچىلەردۇر.

ئۇلار ئۆزلىرىگە ئامانەت قويۇلغان مال - مۈلۈك، مەخپىي سىرلار ۋە باشقا نەرسىلەرنى جايىدا ساقلايدۇ. كىشىلەر بىلەن قىلىشقان ئەھدىلەرگە ۋاپا قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ئامانەتلىرىگە خىيانەت قىلمايدۇ، ئەھدىلىرىنى بۇزمايدۇ.

ئۇلار تەلەپ قىلىنغان رەۋىشتە توغرا گۇۋاھلىق بەرگۈچىلەردۇركى، (گۇۋاھلىق بەرگەندە) يېقىنلىق ياكى دۈشمەنلىكنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىمايدۇ.

ئۇلار نامازلىرىنى ئۆز ۋاقتىدا، مۇكەممەل تاھارەت ۋە تەمكىنلىك بىلەن ئادا قىلىشقا ئەھمىيەت بەرگۈچىلەردۇر. ئۇلارنى نامازلىرىدىن ھېچ نەرسە غەپلەتتە قالدۇرمايدۇ.

ئەنە شۇ مەزكۇر سۈپەتلەرگە ئىگە بولغان كىشىلەر جەننەتلەردە مەڭگۈلۈك نازۇنېئمەتلەرگە ۋە ئۇلۇغ ئاللاھنىڭ مۇبارەك جامالىغا قاراش شەرىپىگە نائىل بولغۇچىلاردۇر.

ئەي پەيغەمبەر! سېنىڭ قەۋمىڭدىن بولغان بۇ مۇشرىكلارنى سېنى ئىنكار قىلىشقا ئالدىرىغان ھالدا ئەتراپىڭغا يىغقان نەرسە نېمە؟

ئۇلار سېنىڭ ئەتراپىڭغا ئولىشىپ، توپ - توپ بولۇپ ئولتۇرۇشىدۇ.

ئۇلاردىن ھەر بىرى ئاللاھ ئۆزلىرىنى نېئمەتلىك جەننەتكە كىرگۈزسە، كاپىر تۇرۇپمۇ جەننەتتىكى مەڭگۈلۈك نېئمەتلەردىن ھۇزۇرلىنىشنى ئۈمىد قىلامدۇ؟

ئىش ئۇلار خىيال قىلغاندەك بولمايدۇ. ھەقىقەتەن بىز ئۇلارنى ئۆزلىرى بىلىدىغان نەرسىدىن ياراتتۇق، يەنى ئۇلارنى ئەرزىمەس مەنىي ئىسپىرمىدىن ياراتتۇق. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ پايدا - زىيىنىغىمۇ ئىگە بولالمايدىغان دەرىجىدە ئاجىز تۇرسا، قانداقسىگە تەكەببۇرلۇق قىلىدۇ؟

ئاللاھ تائالا ئۆز زاتى بىلەن قەسەم قىلىپ، ئۇ شەرق، شىمال، غەرب، جەنۇپ، قۇياش، ئاي ۋە باشقا پىلانىتلارنىڭ رەببىدۇر، بىز ئەلۋەتتە ھەممىگە قادىر.

ئاي ۋە قۇياشنىڭ چىقىدىغان جايلىرىنىڭ پەرۋەردىگارى بىلەن قەسەمكى، بىز ئۇلارنىڭ ئورنىغا ئاللاھقا ئىتائەت قىلىدىغان باشقا كىشىلەرگە كەلتۈرۈپ، ئۇلارنى ھالاك قىلىۋېتىشكە ئەلۋەتتە قادىرمىز. بىز ئۇنىڭدىن ئاجىز ئەمەسمىز. ئۇلارنى قاچان ھالاك قىلماقچى ۋە باشقىلارغا ئالماشتۇرماقچى بولساق، قىلالماي قالمايمىز.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنى ئۆزلىرىنىڭ باتىل، ئازغۇنلۇقلىرىغا چۆمگىلى ۋە قۇرئاندا ۋەدە قىلىنغان قىيامەت كۈنىگە مۇلاقات بولغانغا قەدەر دۇنيا ھاياتىدا ئوينىغىلى قويغىن.

ئۇلار ئۇ كۈندە خۇددى بىر نىشان تەرەپكە قاراپ بەسلىشىۋاتقاندەك قەبرىلىرىدىن ئالدىراپ - ھۆمىدەپ چىقىدۇ.

ئۇلار پەسكىلا قارايدىغان بولۇپ، ئۇلارنى خارلىق چىرمىۋالىدۇ. ئەنە ئاشۇ ئۇلار دۇنيادىكى ۋاقىتلىرىدا ۋەدە قىلىنغان، ئەمما پەرۋا قىلمىغان كۈندۇر.

بىز ھەقىقەتەن نۇھنى قەۋمىگە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەنلىك سەۋەبىدىن دەرتلىك ئازاب كېلىشتىن بۇرۇن ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرۇشى ئۈچۈن ئەۋەتتۇق.

نۇھ قەۋمىگە ئېيتتى: ئەي قەۋمىم! مەن ھەقىقەتەن سىلەرنى شۇنداق بىر ئازابتىن ئوچۇق - ئاشكارا ئاگاھلاندۇرغۇچىمەنكى ئەگەر تەۋبە قىلمىساڭلار ئۇ ئازاب سىلەرنى كۈتۈپ تۇرۇۋاتىدۇ.

مېنىڭ سىلەرنى ئاگاھلاندۇرۇپ دەيدىغىنىم شۇكى، يالغۇز ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىڭلار، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەڭلار، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئۇنىڭغا تەقۋادارلىق قىلىڭلار، مەن سىلەرنى بۇيرۇغان ئىشلاردا ماڭا ئىتائەت قىلىڭلار.

ئەگەر سىلەر شۇنداق قىلساڭلار، ئاللاھ سىلەرنىڭ بەندىلەرنىڭ ھەق - ھوقۇقلىرىغا مۇناسىۋەتلىك بولمىغان بارلىق گۇناھلىرىڭلارنى مەغپىرەت قىلىپ، بۇ دۇنيادا ياشاش مۇددىتىڭلارنى ئاللاھنىڭ ئىلمىدە بېكىتىلگەن ۋاقىتقا قەدەر ئۇزارتىدۇ. سىلەر بۇ دۇنيادا تۇرغان مۇددەتچە يەر يۈزىنى ئاۋات قىلىسىلەر. ھەقىقەتەن ئۆلۈم كەلگەن چاغدا كېچىكتۈرۈلمەيدۇ. كاشكى سىلەر بۇنى بىلگەن بولساڭلار، ئەلۋەتتە ئاللاھقا ئىمان ئېيتىشقا ۋە شېرىك ھەم ئازغۇنلۇقتىن تەۋبە قىلىشقا ئالدىرىغان بولاتتىڭلار.

نۇھ ئېيتتى: ئەي رەببىم! مەن ھەقىقەتەن قەۋمىمنى ساڭا قۇلچىلىق قىلىشقا ۋە سېنى بىر دەپ بىلىشكە كېچە - كۈندۈز ئىزچىل دەۋەت قىلدىم.

مېنىڭ ئۇلارغا قىلغان دەۋىتىم پەقەت ئۇلارنى مەن چاقىرغان نەرسىدىن نەپرەتلەندۈرۈپ، تېخىمۇ يىراقلاشتۇرۇۋەتتى.

مەن قاچانكى ئۇلارنى يالغۇز ساڭا قۇلچىلىق قىلىش، ساڭا ۋە سېنىڭ پەيغەمبىرىڭگە ئىتائەت قىلىشتىن ئىبارەت ئۆزلىرىنىڭ گۇناھلىرىنىڭ مەغپىرىتىگە سەۋەب بولىدىغان ئىشقا دەۋەت قىلسام، ئۇلار مېنىڭ دەۋىتىمنى ئاڭلىماسلىق ئۈچۈن قۇلاقلىرىنى بارماقلىرى بىلەن ئېتىۋېلىپ، مېنى كۆرمەسلىك ئۈچۈن باشلىرىنى كىيىملىرى بىلەن چۈمكىۋېلىشتى. ئۇلار شېرىك ئۈستىدە ئىزچىل تۇردى ھەمدە مەن ئۇلارنى چاقىرغان دىننى قوبۇل قىلىپ، ئۇنىڭغا بويسۇنۇشتىن باش تارتتى.

ئى پەرۋەردىگارىم! ئاندىن كېيىن ئۇلارنى ئاشكارا دەۋەت قىلدىم.

ئاندىن كېيىن ئۇلارنى ئاشكارىمۇ دەۋەت قىلدىم، يوشۇرۇنمۇ دەۋەت قىلدىم. ئۇلارنى دەۋەت قىلىشتا تۈرلۈك ئۇسۇللارنى قوللاندىم.

ئۇلارغا: ئى قەۋمىم! پەرۋەردىگارىڭلارغا تەۋبە قىلىش ئارقىلىق ئۇنىڭدىن مەغپىرەت تىلەڭلار. ئاللاھ تائالا ھەقىقەتەن بەندىلىرىدىن ئۆزىگە تەۋبە قىلغانلارنىڭ گۇناھلىرىنى تولىمۇ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، دېدىم.

ئەگەر سىلەر شۇنداق قىلساڭلار، ئاللاھ تائالا سىلەرگە ئېھتىياجلىق بولغىنىڭلاردا ئارقىمۇ-ئارقا يامغۇر ياغدۇرۇپ بېرىدۇ، ئاندىن سىلەرگە قەھەتچىلىك يەتمەيدۇ.

ئاللاھ سىلەرگە كۆپلەپ مال - مۈلۈك ۋە بالا - چاقىلارنى ئاتا قىلىدۇ. سىلەرگە باغ - بوستانلارنى ئاتا قىلىدۇ، ئۇنىڭ مېۋىلىرىدىن يەيسىلەر. ئۆستەڭلەرنى ئاتا قىلىدۇ، ئۇنىڭ سۈيىدىن ئىچىسىلەر، زىرائەتلىرىڭلارنى ۋە مال - چارۋىلىرىڭلارنى سۇغىرىسىلەر.

ئەي قەۋمىم! سىلەرگە نېمە بولدى؟ ئاللاھقا پەرۋاسىزلارچە ئاسىيلىق قىلغان ۋاقتىڭلاردا ئۇنىڭ ئۇلۇغلۇقىدىن ئەيمەنمەمسىلەر؟

ھەقىقەتەن ئاللاھ سىلەرنى ئىسپىرمىلىق ھالىتى، ئۇيۇل قان ھالىتى، بىر چاينام گۆش ھالىتى قاتارلىق باسقۇچلارغا بۆلۈپ ياراتتى.

سىلەر ئاللاھ تائالانىڭ يەتتە قات ئاسماننى بىر - بىرىنىڭ ئۈستىدە قانداق ياراتقانلىقىنى كۆرمىدىڭلارمۇ؟

ئاللاھ ئاينى دۇنيا ئاسمىنىدا زېمىن ئەھلى ئۈچۈن نۇر قىلدى، قۇياشنى نۇر چاچىدىغان چىراق قىلدى.

ئاللاھ سىلەرنىڭ ئاتاڭلار ئادەم ئەلەيھىسسالامنى تۇپراقتىن يارىتىش ئارقىلىق سىلەرنى زېمىندىن ياراتتى. ئاندىن سىلەر شۇ تۇپراق سىلەرگە ئۆستۈرۈپ بەرگەن نېئمەتلەردىن غىزالىنىۋاتىسىلەر.

ئاندىن ئاللاھ سىلەرنى ئۆلگىنىڭلاردىن كېيىن يەنە شۇ تۇپراققا قايتۇرىدۇ، ئاندىن يەنە شۇ تۇپراقتىن قايتا تىرىلدۈرۈش ئۈچۈن چىقىرىدۇ.

يەرلىشىشكە قولاي بولسۇن ئۈچۈن ئاللاھ سىلەرگە زېمىننى يېيىپ بەردى.

ھالال كەسىپ قىلىشقا مېڭىشىڭلار ئۈچۈن زېمىندا كەڭرى يوللارنى قىلدى.

نۇھ ئېيتتى: ئەي رەببىم! ھەقىقەتەن مېنىڭ قەۋمىم سېنى بىر دەپ بىلىش ۋە يالغۇز ساڭىلا قۇلچىلىق قىلىشتىن ئىبارەت مەن ئۇلارنى بۇيرۇغان ئىشتا ماڭا ئاسىيلىق قىلىپ، ئۆزلىرىدىن بۇرۇنقىلارغا ئەگەشتى. سەن ئۇلارنىڭ كاتتىلىرىغا مال - دۇنيا ۋە بالا - چاقا ئىنئام قىلغان ئىدىڭ. سېنىڭ ئۇلارغا قىلغان ئىنئاملىرىڭ ئۇلارنىڭ گۇمراھلىقىنى تېخىمۇ زىيادە قىلىۋەتتى.

ئۇلارنىڭ كاتتىۋاشلىرى ئۆز ئارىسىدىكى ئەقىلسىزلەرنى نۇھقا ئەزىيەت يەتكۈزۈشكە كۈشكۈرتۈپ چوڭ ھىيلە - مىكىر ئىشلەتتى.

ئۇلار ئەگەشكۈچىلىرىگە: مەبۇدلىرىڭلارغا چوقۇنۇشنى تەرك ئەتمەڭلار، يەنى ۋەد، سۇۋائ، يەغۇس، يەئۇق ۋە نەسردىن ئىبارەت بۇتلىرىڭلارغا چوقۇنۇشنى ھەرگىز تاشلىماڭلار، دېدى.

ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ مۇشۇ مەبۇدلىرى بىلەن نۇرغۇن كىشىلەرنى ئازدۇردى. ئى پەرۋەردىگارىم! كۇپۇرلۇق ۋە ئاسىيلىقتا چىڭ تۇرۇش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغۇچىلارنى پەقەت ھەقىقەتتىن تېخىمۇ ئازدۇرۇۋەتكىن.

ئۇلار سادىر قىلغان خاتالىقلىرى تۈپەيلىدىن دۇنيادا توپان بىلەن غەرق قىلىندى. ئۆلگەندىن كېيىن ئۇدۇل دوزاخقا كىرگۈزىلىدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنى سۇغا غەرق بولۇشتىن ۋە دوزاخ ئازابىدىن قۇتقۇزىدىغان ئاللاھتىن باشقا ھېچقانداق ياردەمچى تاپالمايدۇ.

ئاللاھ تائالا نۇھقا ئۇنىڭ قەۋمىدىن (مۇشۇ چاغقىچە) ئىمان ئېيتقانلاردىن باشقىلارنىڭ ئىمان ئېيتمايدىغانلىقىنى ئېيتقاندا نۇھ ئېيتتى: ئى پەرۋەردىگارىم! يەر يۈزىدە مىدىرلاپ يۈرىدىغان كاپىرلاردىن بىرىنىمۇ قويمىغىن.

پەرۋەردىگارىمىز! ئەگەر ئۇلارنى ساق قويۇپ، مۆھلەت بەرسەڭ، ئۇلار سېنىڭ مۇئمىن بەندىلىرىڭنى ئازدۇرىدۇ، ئۇلاردىن دۇنياغا كەلگەن ئەۋلادلار ساڭا ئىتائەت قىلمايدىغان پاجىر ۋە سېنىڭ نېئمەتلىرىڭگە شۈكرى قىلمايدىغان ئەشەددىي كاپىر بولىدۇ.

پەرۋەردىگارىم! مېنىڭ ۋە ئاتا - ئانامنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغىن، مېنىڭ ئۆيۈمگە مۇئمىن بولۇپ كىرگەنلەرنىڭ ھەمدە بارلىق مۇئمىن ئەر ۋە مۇئمىن ئاياللارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغىن. كۇپۇرلۇق ۋە ئاسىيلىق بىلەن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلارغا پەقەت ھالاكەت ۋە زىيانكارلىقنى زىيادە قىلغىن.

ئەي پەيغەمبەر! ئۈممىتىڭگە ئېيتقىنكى، ئاللاھ تائالا ماڭا مۇنداق ۋەھيى قىلدى: بەتن نەخلە دېگەن جايدا بىر توپ جىنلار مېنىڭ قۇرئان ئوقۇشۇمغا قۇلاق ساپتۇ، ئاندىن ئۇلار قەۋمىنىڭ يېنىغا بارغانلىرىدا قەۋمىگە مۇنداق دەپتۇ: ھەقىقەتەن بىز بالاغەت ۋە پاساھەتتە ھەيران قالارلىق دەرىجىدە ئوقۇلىدىغان بىر سۆزنى ئاڭلىدۇق.

بىز ئاڭلىغان بۇ سۆز بىزنى ئېتىقادتا، گەپ - سۆزدە ۋە ئىش - ھەرىكەتتە توغرا يولغا باشلايدىكەن. شۇڭا بىز ئۇنىڭغا ئىشەندۇق، بىز ئۇنى بەندىسىگە نازىل قىلغان پەرۋەردىگارىمىزغا ھېچكىمنى شېرىك قىلمايمىز.

بىز ئۇلۇغلۇقى ۋە بۈيۈكلۈكى يۈكسەك بولغان پەرۋەردىگارىمىزنىڭ مۇشرىكلار ئېيتقاندەك خوتۇنى ۋە بالىسى يوقلۇقىغا ئىمان ئېيتتۇق.

ھەقىقەتەن ئىبلىس ئاللاھ تائالانىڭ خوتۇنى ۋە بالىسى بار دېگەندەك يالغان گەپنى دەيتتى.

بىز ھەقىقەتەن ئىنسان ۋە جىنلاردىن بولغان مۇشرىكلار ئاللاھنىڭ خوتۇنى ۋە بالىسى بار دېگەن سۆزلەرنى قىلغاندا ئۇلارنى يالغان سۆزلىمەيدۇ، دەپ ئويلاپ قاپتۇق، ئاندىن ئۇلارنى دوراپ ئۇلارنىڭ سۆزلىرىگە ئىشىنىپتۇق.

ھەقىقەتەن جاھىلىيەت دەۋرىدە بىر بۆلۈك ئىنسانلار قورقۇنچلۇق بىرەر جايغا چۈشكۈن قىلغانلىرىدا بىر قىسىم جىنلارغا سىغىنىپ: مەن مۇشۇ ۋادىنىڭ خوجىسىغا سىغىنىپ ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ئەقىلسىزلىرىنىڭ يامانلىقىدىن پاناھلىق تىلەيمەن، دەيتتى. شۇنىڭ بىلەن ئىنسانلار جىنلاردىن تېخىمۇ قورقىدىغان ۋە ئەيمىنىدىغان بوپكەتكەن ئىدى.

ئەي جىنلار! ئىنسانلارمۇ سىلەرگە ئوخشاش، ئاللاھ تائالا ھېچكىمنى ئۆلگەندىن كېيىن ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن تىرىلدۈرەلمەيدۇ، دەپ ئويلاپ قالدى.

ھەقىقەتەن بىز ئاسمان خەۋەرلىرىنى (تىڭشىۋېلىشقا) ئۇرۇنۇپ باقتۇق. نەتىجىدە ئاسماننىڭ پەرىشتىلەردىن تەركىب تاپقان كۈچلۈك مۇھاپىزەتچىلەر قوشۇنى بىلەن توشۇپ كەتكەنلىكىنى بايقىدۇق. ئۇ مۇھاپىزەتچىلەر ئاسماننى بىز ئىلگىرى قىلىپ كەلگەن ئوغرىلىقچە خەۋەر تىڭشاشتىن مۇھاپىزەت قىلىدىكەن. يەنە ئاسمان لاۋۇلداپ يېنىپ تۇرىدىغان ئوتقا توشقۇزۇلغان بولۇپ، ئاسمانغا يېقىنلاشماقچى بولغان ھەر كىمگە شۇ ئوت ئېتىلىدىكەن.

بىز ئىلگىرى ھەمىشە پەرىشتىلەر ئارىسىدا بولۇنغان سۆزلەرنى ئوغرىلىقچە تىڭشىۋېلىش ئۈچۈن ئاسماندىن ئورۇنلىرىمىزنى ئالاتتۇق، ئاندىن ئۇنى يەر يۈزىدىكى كاھىنلارغا ئېيتىپ بېرەتتۇق. ئەمدى ئىش باشقىچە بوپقاپتۇ. يەنى ھازىر بىزدىن كىمكى (ئاسمان خەۋىرىنى) تىڭشىماقچى بولسا، ئۆزى ئۈچۈن تەييارلانغان لاۋۇلداپ تۇرغان ئوتنى تاپىدۇ. ئۇ قاچان ئاسمانغا يېقىنلاشماقچى بولغاندا ئۇنىڭغا شۇ ئوت ئېتىلىپ، ئۇنى كۆيدۈرۈۋېتىدىكەن.

بىز ھەقىقەتەن (ئاسمان خەۋەرلىرىنىڭ) بۇنداق قاتتىق مۇھاپىزەت قىلىنىشىنىڭ سەۋەبىنى، يەنى يەر يۈزىدىكىلەرگە يامانلىق ئىرادە قىلىندىمۇ ياكى ئاللاھ ئۇلارغا ياخشىلىقنى ئىرادە قىلدىمۇ؟ بىلمەيمىز. چۈنكى بىزدىن ئاسماننىڭ خەۋىرى ئۈزۈلۈپ قالدى.

ئەي جىنلار! بىزنىڭ ئىچىمىزدە تەقۋادار، ياخشىلارمۇ بار، كاپىر ۋە پاسىقلارمۇ بار. دېمەك، بىز قىزىقىشى بىر - بىرىگە ئوخشىمايدىغان خىلمۇخىل تۈرلەرگە بۆلۈندۇق.

بىز ھەقىقەتەن شۇنىڭغا ئىشەندۇقكى، ئەگەر ئاللاھ بىزگە بىرەر ئىشنى ئىرادە قىلغان بولسا، بىز ئۇنىڭدىن ھەرگىز قېچىپ قۇتۇلالمايمىز، ئۇ بىزنى ھەر تەرەپتىن قورشىغانلىقى ئۈچۈن بىز ئۇنىڭدىن قېچىپ قۇتۇلالمايمىز.

ھەقىقەتەن بىز ئەڭ توغرا يولغا باشلايدىغان ئاشۇ قۇرئاننى ئاڭلىغان ۋاقتىمىزدىلا ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتتۇق. كىمكى پەرۋەردىگارىغا ئىمان ئېيتىدىكەن، ياخشىلىقلىرىنىڭ كېمىيىپ كېتىشىدىن ھەمدە ئىلگىرى قىلغان گۇناھلىرىغا بىرەر گۇناھنىڭ قوشۇلۇپ قېلىشىدىن ئەنسىرىمىسىمۇ بولىدۇ.

بىزنىڭ ئىچىمىزدىن ئىتائەتمەنلىك بىلەن ئاللاھقا بويسۇنىدىغان مۇسۇلمانلارمۇ بار، توغرا ۋە تۈز يولدىن چەتنەپ كەتكەن زالىملارمۇ بار. كىمكى تائەت - ئىبادەت ۋە سالىھ ئەمەللەر بىلەن ئاللاھقا باش ئىگىدىكەن، ئەنە شۇلار ھىدايەتنى ۋە توغرىلىقنى كۆزلىگەنلەردۇر.

توغرا ۋە تۈپتۈز يولدىن چەتنەپ كەتكەن زالىملارغا كەلسەك، ئۇلار جەھەننەمگە ئوتۇن بولۇپ، ئۆزىگە ئوخشاش ئىنسانلار بىلەن بىرگە جەھەننەمدە يېقىلغۇ قىلىنىدۇ.

شۇنداقلا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا يەنە مۇنداق ۋەھىي قىلىندى: بىر بۆلۈك جىنلار ئۇنىڭغا مۇنداق ۋەھىي قىلىنغانلىقىنى ئاڭلاپتۇ: ئەگەر جىنلار ۋە ئىنسانلار ئىسلام يولى ئۈستىدە بولۇپ، ئىسلامدىكى كۆرسەتمىلەر بويىچە ئەمەل قىلىدىكەن، ئاللاھ چوقۇم ئۇلارغا مول يامغۇر ياغدۇرۇپ، تۈرلۈك - تۈمەن نېئمەتلەردىن بەھرىمەن قىلىدۇ.

(بۇ نېئمەتلەر) ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىگە شۈكرى قىلىدىغانلىقى ياكى تۇزكورلۇق قىلىدىغانلىقىنى سىناپ بېقىش ئۈچۈندۇر. كىمكى قۇرئاندىن ۋە قۇرئاندىكى پەند - نەسىھەتلەردىن يۈز ئۆرۈيدىكەن، پەرۋەردىگارى ئۇنى بەرداشلىق بېرەلمەيدىغان ئېغىر ئازابقا تاشلايدۇ.

ھەقىقەتەن مەسجىدلەر باشقا بىرىنىڭ ئەمەس، پەقەت ئاللاھ تائالانىڭدۇر. شۇڭا مەسجىدلەردە ئاللاھقا باشقا بىرىنى قوشۇپ ئىبادەت قىلماڭلار. بولمىسا چېركاۋلىرى ۋە ئىبادەتخانىلىرىدىكى يەھۇدىي ۋە ناسارالارغا ئوخشاش بوپقالىسىلەر.

ئاللاھنىڭ بەندىسى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام بەتن نەخلە دېگەن جايدا ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا تۇرغاندا جىنلار ئۇنىڭ قۇرئان تىلاۋىتىنى تىڭشاش ئۈچۈن قاتتىق قىستىلىشىپ، ئۇنى بېسىۋېلىشقا تاس قالدى.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇشرىكلارغا: مەن پەقەت يېگانە رەببىمگىلا ئىبادەت قىلىمەن، كىم بولۇشىدىن قەتئىينەزەر ئۇنىڭغا ئىبادەتتە باشقا بىرىنى شېرىك قىلمايمەن، دېگىن.

ئۇلارغا يەنە: مېنىڭ ئاللاھ سىلەرگە پۈتۈۋەتكەن بىرەر زىياننى سىلەردىن دەپئى قىلىشقا ۋە ئاللاھ سىلەردىن چەكلىگەن بىرەر پايدىنى يەتكۈزۈشكە كۈچۈم يەتمەيدۇ، دېگىن.

ئۇلارغا يەنە ئېيتقىنكى: ناۋادا مەن ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلىپ سالسام، مېنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ھېچكىم قۇتقۇزالمايدۇ، مەن ئاللاھتىن باشقا ھېچ پاناھگاھمۇ تاپالمايمەن.

لېكىن مەن پەقەت ئاللاھ مېنى سىلەرگە يەتكۈزۈشكە بۇيرۇغاننى ۋە مېنى سىلەرگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىشتىكى ۋەزىپەمنى يەتكۈزەلەيمەن. كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئاسىيلىق قىلىدىكەن، شەكسىزكى ئۇنىڭ ئاقىۋىتى جەھەننەمنىڭ ئوتىغا كىرىش بولىدۇ، ئۇ دوزاخ ئوتىدا مەڭگۈدىن - مەڭگۈگە قالىدۇ، ئۇنىڭدىن قەتئىي چىقالمايدۇ.

كاپىرلار تاكى ئۆزلىرى دۇنيادا ۋەدە قىلىنغان ئازابنى قىيامەت كۈنى ئۆز كۆزى بىلەن كۆرگەنگە قەدەر كۇپرى ئۈستىدە ئىزچىل تۇرىدۇ. ئۇ چاغدا ئۇلار كىمنىڭ ياردەمچىسىنىڭ ئەڭ ئاجىز، تەرەپدارلىرىنىڭ ئەڭ ئاز ئىكەنلىكىنى چوقۇم بىلىپ قالىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغۇچى بۇ مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى: سىلەر ۋەدە قىلىنىۋاتقان ئازاب يېقىندا بولامدۇ ياكى ئاللاھتىن باشقا ھېچكىم بىلمەيدىغان مەلۇم بىر ۋاقىتقا قەدەر كېچىكتۈرۈلەمدۇ؟ ئۇقمايمەن.

ئاللاھ تائالا پۈتكۈل غەيبلەرنى بىلگۈچىدۇر. ئۇنىڭغا غەيبتىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئاللاھ ئۆز غەيبىدىن ھېچكىمنى خەۋەردار قىلمايدۇ. بەلكى ئۇ ئاللاھنىڭ ئىلمىگە خاس ھالدا قېپقالىدۇ.

پەقەت ئاللاھ پەيغەمبەرلەردىن ئۆزىگە رازى بولغان كىشىگىلا ئۆزى خالىغان غەيبنى ئۇقتۇرىدۇ ھەمدە ئاشۇ پەيغەمبەردىن باشقا بىرى ئۇ غەيبتىن خەۋەردار بوپقالماسلىقى ئۈچۈن ئۇنى مۇھاپىزەت قىلىپ تۇرىدىغان پەرىشتىلەرنى ئۇ پەيغەمبەرنىڭ ئالدىدا قوغدىغۇچى قىلىپ ئەۋەتىدۇ.

بۇ پەيغەمبەرنىڭ شۇنى بىلىشى ئۈچۈنكى، ھەقىقەتەن ئۆزىدىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرمۇ پەرۋەردىگارى يەتكۈزۈشكە بۇيرۇغان ۋەزىپىلىرىنى يەتكۈزدى. چۈنكى ئاللاھ ئۇلارغا ئالاھىدە كۆڭۈل بۆلەتتى ھەمدە ئاللاھ ئۇ پەرىشتىلەر بىلەن پەيغەمبەرلەرنىڭ ئالدىدىكى نەرسىنى مۇكەممەل بىلەتتى. شۇڭا ئاللاھقا ئۇنىڭدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئاللاھ ھەر نەرسىنىڭ سانىنى كونكرېت بىلىدۇكى، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئى كىيىمىگە يۆگىنىۋالغۇچى! (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى دېمەكچى).

كېچىدە مەلۇم ۋاقىت ئۇخلاپ، كېچىنىڭ يېرىمىدا ياكى يېرىمىدىن ئازراقىدا، ھەتتا ئۈچتىن بىرىدە ياكى ئۈچتىن ئىككىسىگە قەدەر ناماز ئوقۇغىن. قۇرئان كەرىمنى ئوقۇغان ۋاقتىڭدا ئالدىرىماي، دانىمۇ-دانە، ئوچۇق ئوقۇغىن.

كېچىدە مەلۇم ۋاقىت ئۇخلاپ، كېچىنىڭ يېرىمىدا ياكى يېرىمىدىن ئازراقىدا، ھەتتا ئۈچتىن بىرىدە ياكى ئۈچتىن ئىككىسىگە قەدەر ناماز ئوقۇغىن. قۇرئان كەرىمنى ئوقۇغان ۋاقتىڭدا ئالدىرىماي، دانىمۇ-دانە، ئوچۇق ئوقۇغىن.

كېچىدە مەلۇم ۋاقىت ئۇخلاپ، كېچىنىڭ يېرىمىدا ياكى يېرىمىدىن ئازراقىدا، ھەتتا ئۈچتىن بىرىدە ياكى ئۈچتىن ئىككىسىگە قەدەر ناماز ئوقۇغىن. قۇرئان كەرىمنى ئوقۇغان ۋاقتىڭدا ئالدىرىماي، دانىمۇ-دانە، ئوچۇق ئوقۇغىن.

ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! بىز ھەقىقەتەن ساڭا قۇرئان كەرىمنى نازىل قىلىمىز. ئۇ قۇرئان بىر مۇنچىلىغان پەرزلەرنى، قانۇنىي بەلگىلىمىلەرنى، ئەھكاملارنى، ئەدەب - قائىدىلەرنى ۋە باشقا مەزمۇنلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغانلىقتىن تولىمۇ ۋەزنىلىك سۆزدۇر.

ھەقىقەتەن كېچە ۋاقىتلىرى قەلبنىڭ قىرائەتكە ئەڭ ماس كېلىدىغان ھەم ئەڭ توغرا تىلاۋەت قىلغىلى بولىدىغان ۋاقىتلاردۇر.

ھەقىقەتەن سېنىڭ كۈندۈزدە قىلىدىغان ئىشلىرىڭ بار. شۇڭا كۈندۈزى قۇرئان تىلاۋەت قىلىشتىن (باشقا ئىشلار بىلەن) ئالدىراش بوپقالىسەن. شۇڭا كېچىدە (قۇرئان تىلاۋەت قىلىش ئارقىلىق) ناماز ئوقۇغىن.

ئاللاھ تائالانى تۈرلۈك زىكىرلەر بىلەن ياد ئەتكىن، ئىبادەتنى ئاللاھقا خالىس قىلىش بىلەن تولۇق يۈزلەنگىن.

ئاللاھ تائالا مەشرىقنىڭ ۋە مەغرىبنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر. ئۇنىڭدىن باشقا ئىبادەتكە لايىق ھېچ ئىلاھىي مەبۇد يوقتۇر. شۇڭا بارچە ئىشلىرىڭدا ئۇنى تايىنىدىغان ھامىي قىلىۋالغىن.

ئىنكارچىلارنىڭ مەسخىرە قىلىپ، تىللاشلىرىغا سەۋر قىلغىن، ئۇلارنى ئازار بەرمەستىن تەرك ئەتكىن.

دۇنيانىڭ ئەيش - ئىشرەتلىرىگە غەرق بولغان ئىنكارچىلارغا پەرۋا قىلمىغىن، ئۇلارنى ماڭا قويغىن ھەم ئۇلارنى تاكى ئەجىلى كەلگەنگە قەدەر ئازراق كۈتكىن.

ھەقىقەتەن ئاخىرەتتە بىزنىڭ دەرگاھىمىزدا ئۇلارغا ئېغىر ئىشكەللەر ۋە يالقۇنجاپ تۇرغان ئوت بار.

ئۇلارغا يۇقىرىدا بايان قىلىنغان ئازابلاردىن سىرت، يەنە ناھايىتى ئاچچىق بولغانلىقتىن گاللىرىغا تۇرۇپ قالىدىغان يېمەكلىك ۋە دەرتلىك ئازاب بار.

ئۇ ئازاب ئىنكارچىلارغا زېمىن ۋە تاغلار تەۋرەپ كېتىدىغان كۈندە كېلىدۇ. ئۇ كۈننىڭ دەھشىتىنىڭ قاتتىقلىقىدىن تاغلارمۇ ئېقىپ تۇرغان قۇمدەك بوپكېتىدۇ.

ھەقىقەتەن بىز پىرئەۋنگە مۇسا ئەلەيھىسسالامنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكىنىمىزدەك، سىلەرگىمۇ قىيامەت كۈنى ئەمەللىرىڭلارغا شاھىت بولىدىغان بىر پەيغەمبەر ئەۋەتتۇق.

پىرئەۋن پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئۆزىگە ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرگە ئاسىيلىق قىلدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇنى دۇنيادا سۇغا غەرق قىلىش بىلەن قاتتىق ئازابلىدۇق. ئۇ ئاخىرەتتە دوزاخ ئازابىغا دۇچار بولىدۇ. شۇڭا سىلەرمۇ پەيغەمبىرىڭلارغا ئاسىيلىق قىلماڭلار. بولمىسا سىلەرگىمۇ پىرئەۋنگە كەلگەن ئازاب كېلىدۇ.

ئەگەر سىلەر ئاللاھقا كاپىر بولۇپ، ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلساڭلار، ناھايىتى قىيىن ھەم ئۇزۇن بولغان كۈندە ئۆزۈڭلارنى قانداق قوغداپ، ھىمايە قىلىپ بولالايسىلەر؟ ئۇ كۈننىڭ دەھشىتىدىن ھەم ئۇزۇنلۇقىدىن كىچىك بالىلارنىڭ چاچلىرىمۇ ئاقىرىپ كېتىدۇ.

ئۇ كۈننىڭ دەھشىتىدىن ئاسمان يېرىلىدۇ. ئاللاھنىڭ ۋەدىسى شەكسىز ئەمەلگە ئاشقۇچىدۇر.

قىيامەت كۈنىدىكى قورقۇنچ ھەم قىيىنچىلىقلارنىڭ بايانىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بۇ پەند - نەسىھەتتىن پەقەت مۇئمىنلەرلا مەنپەئەتلىنەلەيدۇ. كىمكى پەرۋەردىگارىغا يەتكۈزىدىغان يولنى تۇتۇشنى خالىسا، شۇ (پەند - نەسىھەت) نى تۇتسۇن.

ئى پەيغەمبەر! ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭ سېنىڭ بەزىدە كېچىنىڭ ئۈچتىن ئىككىسىدە، بەزىدە كېچىنىڭ يېرىمىدا، بەزىدە ئۈچتىن بىرىدە تۇرۇپ ناماز ئوقۇيدىغانلىقىڭنى، بىر بۆلۈك مۇئمىنلەرنىڭمۇ سەن بىلەن بىرگە تۇرىدىغانلىقىنى بىلىدۇ. ئاللاھ كېچە - كۈندۈزنى بەلگىلەيدۇ، ئۇنىڭ ۋاقىتلىرىنى ھېسابلايدۇ. ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ ئۇ ۋاقىتلارنى ئىنچىكە ھېسابلاپ بولالمايدىغانلىقىڭلارنى، كۆزلىگەن نىشانغا يېتىش ئۈچۈن ئۇنىڭدىنمۇ كۆپرەك ۋاقىت قىيامدا تۇرۇشنىڭ سىلەرگە ئېغىر كېلىدىغانلىقىنى بىلگەچكە، سىلەرنىڭ تەۋبەڭلارنى قوبۇل قىلدى. شۇڭا كېچىدە ئۆزۈڭلارغا قولاي بولغان مىقداردا ناماز ئوقۇڭلار. ئى مۇئمىنلەر! ئاللاھ يېقىن كەلگۈسىدە سىلەرنىڭ ئاراڭلاردا كېسەللەرنىڭ، ئاللاھتىن رىزىق تىلەپ سەپەر قىلغۇچىلارنىڭ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى كۆزلەپ ئۇنىڭ سۆزىنى ئۈستۈن قىلىش ئۈچۈن كاپىرلار بىلەن جىھاد قىلغۇچىلارنىڭمۇ بارلىقىنى بىلىدۇ. بۇلارغا كېچىدە قىيامدا تۇرۇش ئېغىر كېلىدۇ. شۇڭا كېچىدىن ئۆزۈڭلارغا قولاي بولغان مىقداردا ناماز ئوقۇڭلار. پەرز نامازلارنى مۇكەممەل رەۋىشتە ئادا قىلىڭلار، ماللىرىڭلارنىڭ زاكىتىنى ئادا قىلىڭلار، ماللىرىڭلارنىڭ مەلۇم قىسمىنى ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىڭلار. ئۆزۈڭلار ئۈچۈن دۇنيادا قانداق ياخشىلىق قىلغان بولساڭلار، ئۇنىڭ بەدىلىگە ئاخىرەتتە ئۇنىڭدىنمۇ كاتتا ھەم ياخشى ساۋابقا ئېرىشىسىلەر. ئاللاھتىن مەغپىرەت تىلەڭلاركى، ھەقىقەتەن ئاللاھ بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارغا كۆپ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ناھايتى مېھرىباندۇر.

ئى كىيىمىگە يۆگىنىۋالغۇچى! (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى دېمەكچى).

دەس تۇرۇپ، كىشىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇر!

پەرۋەردىگارىڭنى ئۇلۇغلا!

نەپسىڭنى گۇناھلاردىن، كىيىمىڭنى نىجاسەتلەردىن پاك تۇت!

بۇتلارغا چوقۇنۇشتىن يىراق تۇر!

سالىھ ئەمەللەرنى كۆپ قىلغانلىقىڭنى تىلغا ئېلىپ پەرۋەردىگارىڭغا مىننەت قىلما!

دەۋەت يولىدا ئۇچرىغان ئەزىيەتلەرگە ئاللاھ ئۈچۈن سەۋر قىلغىن!

ئىككىنچى قېتىم سۇر چېلىنغان ۋاقىت، ئۇ ناھايىتى قىيىن كۈندۇر.

ئىككىنچى قېتىم سۇر چېلىنغان ۋاقىت، ئۇ ناھايىتى قىيىن كۈندۇر.

ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلارغا بۇ كۈن ئاسان ئەمەس.

ئى پەيغەمبەر! مەن ئانىسىنىڭ قارنىدا مال - دۇنياسىز، بالا - چاقىسىز، يالغۇز ياراتقان ۋەلىيد ئىبنى مۇغىيرەنى ماڭا قويۇپ قويغىن!.

ئۇنىڭغا كۆپ مال-دۇنيا ئاتا قىلدىم.

ئۇنىڭغا يېنىدا بىللە تۇرىدىغان، تۈرلۈك يىغىلىشلارغا بىللە بارىدىغان، مال - مۈلكىنىڭ كۆپلۈكىدىن سەپىرى كۆپ بولغاچقا يېنىدىن ئايرىلمايدىغان ئوغۇللارنى بەردىم.

ئۇنىڭغا كەڭ - تاشا تۇرمۇش، كۆپ رىزىق ۋە بالا - چاقىلارنى بەردىم.

ئاندىن ئۇ ماڭا كاپىر بولۇپ تۇرۇپ يەنە مېنىڭ ئۇنىڭدىنمۇ كۆپ بېرىشىمنى تەمە قىلىدۇ.

ئىش ئۇنىڭ خىيال قىلغىنىدەك بولمايدۇ. چۈنكى ئۇ بىزنىڭ پەيغەمبىرىمىزگە نازىل قىلىنغان ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭغا قارشى چىقتى.

مەن ئۇنىڭغا چوقۇم بەرداشلىق بېرەلمەيدىغان ئېغىر ئازابنى تېتىتىمەن.

ھەقىقەتەن مەن ئاشۇ نېئمەتلەرنى ئىنئام قىلغان بۇ كاپىر قۇرئاننىڭ ئاساسسىزلىقىنى ئىسپاتلاش ئۈچۈن نېمە دېيىش ھەققىدە باش قاتۇرۇپ، كۆڭلىدە پىلان تۈزدى.

لەنەت ۋە ئازاب بولسۇنكى، ئۇ قانداق پىلانلىدى؟

ئاندىن يەنە لەنەت ۋە ئازاب بولسۇنكى، ئۇ قانداق پىلانلىدى؟

ئاندىن ئۇ نېمە دېيىش ھەققىدە قايتىدىن چوڭقۇر ئويلاندى.

ئاندىن قۇرئاندىن قۇسۇر تاپالمىغىنىدا قوشۇمىسىنى تۈرۈپ، چىرايىنى پۈرۈشتۈردى.

ئاندىن ئىماندىن يۈز ئۆرۈدى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئەگىشىشتىن تەكەببۇرلۇق بىلەن باش تارتتى.

ئۇ: مۇھەممەد ئېلىپ كەلگەن بۇ سۆز ئاللاھنىڭ سۆزى ئەمەس، بەلكى ئۇ باشقىلاردىن رىۋايەت قىلىنغان سېھىردۇر.

بۇ ئاللاھنىڭ كالامى ئەمەس، بەلكى ئىنساننىڭ سۆزىدۇر، دېدى.

مەن بۇ كاپىرنى ھارارىتى ئەڭ يۇقىرى بولغان سەقەر دېگەن دوزخقا تاشلايمەن.

ئى مۇھەممەد! سەقەرنىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

سەقەر ئۆزىدە ئازابلانغان ھېچ نەرسىنى قالدۇرمايدۇ، ھەممىنى كۆيدۈرۈپ تاشلايدۇ. ئاندىن (كۆيگەن بەدەنلەر) ئەسلىگە قايتىدۇ، ئاندىن سەقەر ئۇنى يەنە كۆيدۈرىدۇ. (سەقەردىكى ئازاب) ئەنە شۇنداق داۋاملىشىدۇ.

كۆيدۈرۈش كۈچى ئىنتايىن كۈچلۈك بولۇپ، تېرىلەرنى ئۆزگەرتىۋېتىدۇ.

ئۇنى مۇھاپىزەت قىلىشقا 19پەرىشتە مۇئەككەل قىلىنغاندۇر.

بىز دوزاخ مۇئەككەللىرىنى پەقەت پەرىشتىلەردىن قىلدۇق، چۈنكى ئىنسانلار ئۇنىڭغا تاقەت كەلتۈرەلمەيدۇ. ئەبۇ جەھىل يالغان ئېيتتى، ئۇ (مۇشۇ ئايەتنى ئاڭلىغان) چاغدا چوقۇم ئۆزى ۋە قەۋمى بىرلىشىپ دوزخقا مۇئەككەل پەرىشتىلەرنى يوقاتقاندىن كېيىن دوزاختىن چىقىپ كېتەلەيدىغانلىقىنى دەۋا قىلدى. بىز ئۇ پەرىشتىلەرنىڭ مۇشۇ سانىنى پەقەت ئاللاھقا كاپىر بولغانلارنىڭ ئېغىزىغا كەلگەننى دەپ بېقىشلىرى ئۈچۈن بىر سىناق قىلدۇق. ئاندىن ئۇلارغا ھەسسىلەپ ئازاب قىلىنىدۇ. بۇ يەنە تەۋرات بېرىلگەن يەھۇدىيلارنىڭ ۋە ئىنجىل بېرىلگەن ناسارالارنىڭ ئۆزلىرىنىڭ كىتابلىرىدىكى ھۆكۈملەرنى تەستىقلىغان ھالدا نازىل بولغان قۇرئان كەرىمگە چىنپۈتۈشى ئۈچۈن، مۇئمىنلەرنىڭ ئەھلى كىتابنىڭمۇ ئۆزلىرىگە قوشۇلغانلىقىنى كۆرگەندە ئىمانى زىيادە بولۇشى ئۈچۈن، يەھۇدىيلار، ناسارالار ۋە مۇئمىنلەرنىڭ شەكلەنمەسلىكى ۋە ئىماندا ئىككىلىنىپ قالغۇچىلار بىلەن كاپىرلارنىڭ: ئاللاھ بۇ يوچۇن سان بىلەن نېمىنى ئىرادە قىلغاندۇ؟ دېيىشلىرى ئۈچۈندۇر. ئاللاھ تائالا مۇشۇ ساننى ئىنكار قىلغۇچىنى ئازدۇرىدىغانلىقىنى، ئۇنىڭغا ئىشەنگۈچىنى ھىدايەت قىلىدىغانلىقىنى مىسال قىلدى. ئاللاھ ئازدۇرۇشنى خالىغان كىشىنى ئازدۇرىدۇ، ھىدايەت قىلىشنى خالىغان كىشىنى ھىدايەت قىلىدۇ. پەۋەردىگارىڭنىڭ قوشۇنى بەك كۆپ بولغاچقا ئۇنى پەقەت ئۆزىلا بىلىدۇ. شۇڭا كۆزگە ئىلماسلىق ۋە ئىنكار قىلىش تەرىقىسىدە: (مۇھەممەدنىڭ پەقەت 19 ياردەمچىسىلا بار)، دېگەن ئەبۇ جەھل بىلىپ قالسۇن. دوزاخ ئىنسانىيەت ئۈچۈن پەقەت بىر نەسىھەتتۇركى، ئۇلار شۇ ئارقىلىق ئاللاھ تائالانىڭ ئۇلۇغلىقىنى بىلىدۇ.

ئەمەلىيەت مۇشرىكلاردىن بىرىنىڭ ئۆز ھەمراھلىرىنىڭ دوزاخ مۇئەككەللىرىگە تېتىيالايدىغانلىقى ۋە ئۇلارنى يوقىتىۋېتەلەيدىغانلىقى ھەققىدە بىلجىرلىغىنىدەك ئۇنداق ئاددىي ئەمەس. ئاللاھ ئاي بىلەن قەسەم قىلدى.

ئۆتۈپ كەتكەن كېچە بىلەن قەسەم قىلدى.

ئوچۇق يورۇغان سۈبھى بىلەن قەسەم قىلدى.

ھەقىقەتەن دوزاخ كاتتا بالايى - ئاپەتلەردىن بىرىدۇر.

ئىنسانلارنى ئاگاھلاندۇرغۇچى ۋە قورقۇتقۇچىدۇر.

ئى ئىنسانلار! سىلەردىن ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، سالىھ ئەمەللەرنى قىلىش ئارقىلىق (جەننەتكە) ئىلگىرىلەشنى ياكى كۇپۇرلۇق ۋە ئاسىيلىق بىلەن (دوزاخقا) چېكىنىشنى خالىغانلارنى ئاگاھلاندۇرغۇچىدۇر.

ھەر ئىنسان ئۆز قىلمىشلىرىغا قارىتا جازا - مۇكاپاتقا تارتىلىدىغان بولۇپ، يا ئۇنى ئەمەللىرى ھالاك قىلىدۇ، ياكى ئۇنى ئەمەللىرى ھالاكەتتىن خالاس قىلىپ، قۇتۇلدۇرىدۇ.

پەقەت مۇئمىنلەرلا گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن جازاغا تارتىلمايدۇ. بەلكى ئۇلارنىڭ سالىھ ئەمەللىرى تۈپەيلىدىن گۇناھلىرى كەچۈرۈم قىلىنىدۇ.

ئۇلار قىيامەت كۈنى جەننەتلەردە: گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنى ھالاك قىلغان كاپىرلار ھەققىدە بىر - بىرىدىن سورىشىدۇ.

ئۇلار قىيامەت كۈنى جەننەتلەردە: گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنى ھالاك قىلغان كاپىرلار ھەققىدە بىر - بىرىدىن سورىشىدۇ.

ئۇلارغا: سىلەرنى دوزاخقا كىرگۈزگەن نەرسە نېمە؟ دەيدۇ.

كاپىرلار ئۇلارغا جاۋابەن دەيدۇكى، بىز دۇنيا ھاياتىمىزدا پەرز نامازلارنى ئادا قىلمىغان ئىدۇق.

ئاللاھ بىزگە ئاتا قىلغان مال-دۇنيادىن كەمبەغەللەرگە تائام بەرمىگەن ئىدۇق.

خاتا يولدىكىلەر بىلەن بىرگە ئولتۇرۇپ - قوپۇپ، گۇمراھ ، ئازغۇنلار بىلەن ھەمسۆھبەت بولاتتۇق.

بىز جازا - مۇكاپات كۈنىنى ئىنكار قىلاتتۇق.

ھەتتا بىزگە ئۆلۈم كەلگەندە قەدەر ئىنكارچىلىقتا ئەزۋەيلىدۇق. نەتىجىدە بىز بىلەن تەۋبىنىڭ ئارىسى توسالدى.

قىيامەت كۈنى پەرىشتىلەر، پەيغەمبەرلەر ۋە سالىھ كىشىلەردىن ئىبارەت شاپائەت قىلغۇچىلارنىڭ شاپائىتىنىڭمۇ ئۇلارغا پايدىسى بولمايدۇ، چۈنكى شاپائەتنىڭ قوبۇل بولۇشىنىڭ شەرتى شاپائەت قىلىنغۇچىدىن ئاللاھنىڭ رازى بولۇشىدۇر.

بۇ مۇشرىكلارنى قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈتكەن نەرسە زادى نېمە؟

ئۇلار قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈپ، قېچىشتا گوياكى يولۋاستىن ئۈركۈپ ناھايىتى تېز قاچقان ياۋا ئېشەكلەرگە ئوخشايدۇ.

ئۇلار قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈپ، قېچىشتا گوياكى يولۋاستىن ئۈركۈپ ناھايىتى تېز قاچقان ياۋا ئېشەكلەرگە ئوخشايدۇ.

بەلكى بۇ مۇشرىكلاردىن ھەر بىرى ئۆزلىرىنىڭ باشلىرىدا مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھنىڭ ئەلچىسى ئىكەنلىكىنى ئېيتىپ بېرىدىغان، ئوچۇق بىر كىتاب بولۇشىنى ئارزۇ قىلىدۇ. بۇنىڭ سەۋەبى دەلىل پاكىتلارنىڭ ئازلىقى ياكى ئاجىزلىقى ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ تەرسالىقى ۋە تەكەببۇرلىقىدىندۇر.

ئىش ئۇنداق ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ گۇمراھلىقتا ھەددىدىن ئېشىشىنىڭ سەۋەبى ئۇلار ئاخىرەتتىكى ئازابقا ئىشەنمىگەنلىكى ئۈچۈن كۇپۇرلۇقىدا ئىزچىل تۇرغانلىقىدۇر.

بىلىڭلاركى، ھەقىقەتەن بۇ قۇرئان پەند - نەسىھەتتۇر.

كىمكى قۇرئاننى ئوقۇپ، ئۇنىڭدىن پەند - نەسىھەت ئېلىشنى خالىسا، ئۇنى ئوقۇپ، پەند - نەسىھەت ئالسۇن.

ئۇلار پەقەت ئاللاھ خالىغاندىلا پەند - نەسىھەت ئالالايدۇ. ھەقىقەتەن ئاللاھ تائالاھ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش بىلەن تەقۋادارلىق قىلىشقا، بەندىلىرى تەۋبە قىلسا ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىشقا لايىق زاتتۇر.

ئاللاھ تائالا پۈتكۈل ئىنسانلار ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئالدىدا تۇرىدىغان قىيامەت كۈنى بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاللاھ يەنە ئۆز ساھىبىغا سالىھ ئەمەللەرنى قىلىشقا سەل قاراپ، يامان ئەمەللەرنى قىلغانلىقىغا قارىتا مالامەت قىلىدىغان پاك نەپس بىلەن قەسەم قىلدى. ئاللاھ تائالا مۇشۇ ئىككى ئىش بىلەن قەسەم قىلىپ تۇرۇپ ئىنسانلارنىڭ ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قايتا تىرىلدۈرۈلىدىغانلىقىنى ئۇقتۇردى.

ئىنسان بىزنى ئۇ ئۆلۈپ كەتكەندىن كېيىن قايتا تىرىلدۈرۈش ئۈچۈن (چىرىپ كەتكەن) سۆڭەكلىرىنى توپلىيالمايدۇ، دەپ گۇمان قىلامدۇ؟

ئۇنداق ئەمەس، ئۇنى ئىلگىرى قانداق ياراتقان بولساق، يەنە ئۇنىڭ بارماقلىرىنىڭ ئۇچلىرىغا قەدەر يىغىپ، مۇكەممەل ئەسلىگە كەلتۈرۈشكە ئەلۋەتتە قادىرمىز.

بەلكى ئىنسان ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلىش ئارقىلىق كەلگۈسىدە يەنە چەكلىمىسىز ھالدا ئۆزىنىڭ پىسقى - پۇجۇرلىرىنى داۋاملاشتۇرماقچى بولىدۇ.

ئۇ قىيامەت كۈنىنى يىراق ساناپ: قىيامەت قاچان بولىدۇ؟ دەپ سورايدۇ.

ئىنسان ئۆزى ئىنكار قىلغان نەرسىنى كۆرگەندە چۆچۈپ كۆزلىرى تورلاشقان، ئاينىڭ نۇرى ئۆچكەن، قۇياش بىلەن ئاي بىرلەشتۈرۈلگەن چاغدا: قاچىدىغان جاي قەيەردە؟ دەيدۇ.

ئىنسان ئۆزى ئىنكار قىلغان نەرسىنى كۆرگەندە چۆچۈپ كۆزلىرى تورلاشقان، ئاينىڭ نۇرى ئۆچكەن، قۇياش بىلەن ئاي بىرلەشتۈرۈلگەن چاغدا،

ئىنسان ئۆزى ئىنكار قىلغان نەرسىنى كۆرگەندە چۆچۈپ كۆزلىرى تورلاشقان، ئاينىڭ نۇرى ئۆچكەن، قۇياش بىلەن ئاي بىرلەشتۈرۈلگەن چاغدا: قاچىدىغان جاي قەيەردە؟ دەيدۇ.

ئىنسان ئۆزى ئىنكار قىلغان نەرسىنى كۆرگەندە چۆچۈپ كۆزلىرى تورلاشقان، ئاينىڭ نۇرى ئۆچكەن، قۇياش بىلەن ئاي بىرلەشتۈرۈلگەن چاغدا: قاچىدىغان جاي قەيەردە؟ دەيدۇ.

ئۇ كۈندە ھېچ يەرگە قېچىش يوق. پاجىرلارغا پاناھلىنىدىغان، سىغىنىدىغان جاي يوق.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇ كۈندە ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قايتىپ بارىدىغان ئاقىۋەت پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىگىدۇر.

ئۇ كۈندە ئىنسانغا ئىلگىرى - كېيىن قىلغان بارلىق ئەمەللىرى ئېيتىپ بېرىلىدۇ.

بەلكى ئىنسان ئۆز - ئۆزىگە گۇۋاھچىدۇر، يەنى ئۇنىڭ ئەزالىرى ئۇ ئىشلىگەن گۇناھلارغا گۇۋاھلىق بېرىدۇ.

ئۇ ئۆزىنى ئاقلاش ئۈچۈن قانداق باھانە كۆرسىتىشىدىن قەتئىينەزەر قىلچە پايدىسى بولمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! قۇرئان (نازل بولۇۋاتقاندا) ئۇنى ئېسىڭدە تۇتۇۋېلىشقا ئالدىراپ تىلىڭنى ھەرىكەتلەندۈرمە.

ئۇنى سېنىڭ دىلىڭدا توپلاپ، قىرائىتىنى تىلىڭغا سابىت قىلىش بىزنىڭ مەسئۇلىيىتىمىزدۇر.

ئەي مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام! بىزنىڭ ئەلچىمىز جىبرائىل ئەلەيھىسسالام ساڭا قۇرئان كەرىمنى تىلاۋەت قىلىپ بەرگەندە، جىم تۇرۇپ ئۇنىڭ تىلاۋېتىگە قۇلاق سالغىن.

ئاندىن ئۇنى ساڭا چۈشەندۈرۈشمۇ بىزنىڭ مەسئۇلىيىتىمىزدۇر.

ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس. ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىش سىلەر دەۋا قىلغاندەك ئىمكانىسز ئىش ئەمەس. سىلەر ئۆزۈڭلارنى دەسلەپتە يارىتىشقا قادىر زاتنىڭ ئۆلگىنىڭلاردىن كېيىنمۇ قايتا تىرىلدۈرۈشتىن ئاجىز كەلمەيدىغانلىقىنى بىلىپ قالىسىلەر. لېكىن سىلەرنىڭ ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلىشىڭلارنىڭ سەۋەبى سىلەرنىڭ ناھايىتى تېزلا ئۆتۈپ كېتىدىغان دۇنيا تىرىكچىلىكىگە دۈم چۈشكەنلىكىڭلاردۇر.

سىلەرنىڭ بىردىنبىر يولى ئاللاھ بۇيرۇغان تائەت - ئىبادەتلەرنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىگەن ھارام ئىشلاردىن يېنىش بولغان ئاخىرەت ھاياتىنى تەرك ئەتكەنلىكىڭلاردۇر.

بۇ كۈندە ئىمان ئەھلى ۋە سائادەتمەنلەرنىڭ چىرايلىرى خۇشخۇي، نۇرلۇق بولىدۇ.

ئۇلار پەرۋەردىگارىنىڭ جامالىغا قاراپ ھۇزۇرلانغۇچىدۇر.

ئۇ كۈندە كاپىرلار ۋە بەدبەختلەرنىڭ يۈزلىرى تۇتۇق بولىدۇ.

ئۇلار ئۆزلىرىگە قاتتىق جازا بېرىلىدىغانلىقىغا ۋە دەرتلىك ئازابقا دۇچار بولىدىغانلىقىغا چىن پۈتىدۇ.

ئەمەلىيەت مۇشرىكلار خىيال قىلغاندەك ئەمەس. يەنى ئۇلار ئۆلگەندە ئازابلانمايمىز، دەپ ئويلايدۇ. ئەمما ئۇلاردىن بىرىنىڭ جېنى ھەلقۇمىغا يەتكەن چاغدا كىشىلەر بىر - بىرىگە: بۇ كېسەلگە كىم ئامال قىلالايدۇ؟ دېيىشىدۇ.

ئەمەلىيەت مۇشرىكلار خىيال قىلغاندەك ئەمەس. يەنى ئۇلار ئۆلگەندە ئازابلانمايمىز، دەپ ئويلايدۇ. ئەمما ئۇلاردىن بىرىنىڭ جېنى ھەلقۇمىغا يەتكەن چاغدا كىشىلەر بىر - بىرىگە: بۇ كېسەلگە كىم ئامال قىلالايدۇ؟ دېيىشىدۇ.

سەكراتقا چۈشكەن ئادەم ئۆزىنىڭ ئۆلۈم بىلەن تەڭ دۇنيادىن ئايرىلىدىغانلىقىغا ھەقىقىي ئىشىنىدۇ.

دۇنيادىكى مىنۇتلىرى ئاخىرلىشىپ، ئاخىرەت باشلانغان چاغدا بارچە خاپىلىقلار توپلىشىدۇ.

بۇ ئىشلار يۈز بەرگەندە مېيت پەرۋەردىگارى تەرەپكە ئاپىرىلىدۇ.

بۇ كاپىر ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى ئېلىپ كەلگەن قۇرئانغا ئىشەنمىدى، ئاللاھ ئۈچۈن نامازمۇ ئوقۇمىدى.

لېكىن ئۇ پەيغەمبىرى ئېلىپ كەلگەن قۇرئاننى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈدى.

ئاندىن بۇ كاپىر ناھايتى تەكەببۇرلۇق بىلەن گىدەيگىنىچە ئۆيىگە قايتتى.

ئاللاھ بۇ كاپىرغا قاتتىق ئازابلايدىغانلىقى ۋە ئۇنىڭغا ئازابنىڭ يېقىنلاپ قالغانلىقى بىلەن تەھدىت سالدى.

ئاندىن تەكىتلەش ئۈچۈن بۇ جۈملىنى قايتا تەكرارلىدى.

ئىنسان ھەقىقەتەن ئاللاھ تائالا ئۇنى ھېچ قانداق بىر ئەمەلگە تەكلىپ قىلماستىن بىكار قويۇۋېتىدۇ، دەپ ئويلامدۇ؟

بۇ ئىنسان بىر ۋاقىتلاردا بەچچىدانغا تۆكۈلگەن بىر تامچە مەنىي ئەمەسمىدى؟

ئاندىن كېيىن قېتىشقان بىر پارچە قان بولدى، ئاندىن ئاللاھ ئۇنى مۇكەممەل ئىنسان قىلىپ ياراتتى.

ئاللاھ مەنىيدىن ئەر ۋە ئايالدىن ئىبارەت ئىككى تىپنى ياراتتى.

ئىنساننى مەنىيدىن، ئاندىن لەختە قاندىن ياراتقان زات ئۇنى ئۆلگەندىن كېيىن ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قايتا يارىتىشقا قادىر ئەمەسمۇ؟ ئەلۋەتتە ئۇنى قايتا يارىتىشقا قادىردۇر.

ئىنسان ئەسلىدە يوق بولۇپ، تىلغىمۇ ئېلىنمايدىغان ئۇزۇن بىر مەزگىلنى بېشىدىن ئۆتكۈزگەن.

ھەقىقەتەن بىز ئىنساننى ئەر ۋە ئايالنىڭ ئارىلاشما مەنىيسىدىن ياراتتۇق. بىز ئۇنى بىر بۆلۈك ئەمەللەرنى يۈكلەش ئارقىلىق سىنايمىز. شۇڭا بىز ئۇنىڭغا بىز يۈكلىگەن ئەمەللەرنى بەجا كەلتۈرسۇن دەپ قۇلاق، كۆز ئاتا قىلدۇق.

ھەقىقەتەن بىز ئۇنىڭغا پەيغەمبەرلىرىمىزنىڭ تىلىغا ئارقىلىق توغرا يولنى كۆرسەتتۇق. شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭغا گۇمراھلىق يولى روشەن بولدى. ئىنسان ئاشۇنىڭدىن كېيىن يا توغرا يولدا مېڭىپ، ئاللاھقا شۈكرى قىلغۇچى مۇئمىن بەندە بولىدۇ، ياكى ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە ئىنكار قىلغۇچى كاپىر بەندە بولىدۇ.

ھەقىقەتەن بىز ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلارغا زەنجىرلەرنى تەييارلىدۇق، ئۇلار شۇ زەنجىرلەر بىلەن دوزاخقا يالاپ ئاپىرىلىدۇ. يەنە (بويۇنلىرىغا) سېلىنىدىغان تاقاقلارنى ۋە يالقۇنجاپ تۇرىدىغان ئوتنى تەييارلىدۇق.

ھەقىقەتەن ئاللاھ تائالاغا ئىتائەت قىلغۇچى مۇئمىنلەر قىيامەت كۈنى كاپۇر ئارىلاشتۇرۇلغان، خۇشبۇي شاراپلار تولدۇرۇلغان جاملاردىن (تۈرلۈك شاراپلارنى) ئىچىدۇ.

ئىتائەتمەنلەرگە تەييارلانغان بۇ شاراپ ئېلىشقا ناھايىتى قولاي بۇلاقلاردىن ئېقىپ چىقىدىغان بولۇپ، ناھايىتى كۆپ، سىڭىپ كەتمەيدۇ، ئاللاھنىڭ مۇئمىن بەندىلىرى ئۇنىڭدىن قېنىپ ئىچىدۇ، خالىغان يەرلەرگە ئېقىتىپ ئاپىرالايدۇ.

بۇ شاراپلارنى ئىچىدىغان بەندىلەرنىڭ سۈپەتلىرى شۇكى، ئۇلار ئۆزلىرىگە يۈكلەنگەن ئىبادەتلەرنى تولۇق ئادا قىلىدۇ، دەھشىتى كەڭ دائىرىلىك بولغان قىيامەت كۈنىدىن قورقىدۇ.

ئۇلار يېمەكلىكلەرنى ئۆزلىرى موھتاج ھەم كۆڭلى تارتىدىغان تۇرۇپمۇ يوقسۇللار، يېتىملەر ۋە ئەسىرلەردىن ئىبارەت موھتاجلارغا بېرىدۇ.

ئۇلار ئاجىز - مىسكىنلەرگە پەقەت ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى كۆزلەپلا تائام بېرىدىغانلىقىدىن كۆڭلىدە خۇرسەن بولىدۇ. چۈنكى ئۇلار يوقسۇللارغا تائام بەرگەنلىكىگە قارىتا ئۇلاردىن مۇكاپات ۋە مەدھىيە كۈتمەيدۇ.

ھەقىقەتەن بىز پەرۋەردىگارىمىز تەرىپىدىن كېلىدىغان بىر كۈندىن قورقىمىز. ئۇ كۈننىڭ دەھشىتى ۋە قورقۇنچىسىدىن بەختسىزلەرنىڭ يۈزلىرى قارىداپ كېتىدۇ.

ئاللاھ تائالا ئۇلارنى ئۆز پەزلى بىلەن ئاشۇ بۈيۈك كۈننىڭ يامانلىقىدىن ساقلايدۇ، ئۇلارنى ئىززەتلەش ۋە خۇرسەن قىلىش يۈزىسىدىن يۈزلىرىگە نۇر ھەم گۈزەللىك ئاتا قىلىدۇ.

ئۇلار تائەت - ئىبادەتلەرگە چىدامچان بولغانلىقى، ئاللاھنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشلىرىغا سەۋرچان بولغانلىقى، گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن ئۆزىنى تۇتۇۋالغانلىقى ئۈچۈن ئاللاھ ئۇلارنى راھەت - پاراغەتتە ياشايدىغان جەننەت ۋە يىپەك كىيىملەر بىلەن مۇكاپاتلايدۇ.

ئۇلار جەننەتتە چىرايلىق زىننەتلەنگەن تەختلەرگە يۆلىنىپ ئولتۇرىدۇ، ئۇ جەننەتتە نە قۇياش نۇرىنىڭ، نە قاتتىق سوغۇقنىڭ بىئارام قىلغانلىقىنى كۆرمەيدۇ. ئەكسىچە ئۇلار قىززىقمۇ ئەمەس، سوغۇقمۇ ئەمەس مۇقىم سايە ئاستىدا بولىدۇ.

جەننەت دەرەخلىرىنىڭ سايىلىرى ئۇلارغا يېقىن، مېۋىلىرىمۇ قولىنى سوزغان ئادەم ئالالايدىغان دەرىجىدە يېقىنلاشتۇرۇلغان بولۇپ، ئالماقچى بولغانلار يېنى ياتقان، ئولتۇرغان ۋە ئۈرە تۇرغان ھەر قانداق ھالەتتە ئاسانلا ئالالايدۇ.

خىزمەتچىلەر ئۇلارنىڭ ئەتراپىدا (تۈرلۈك يېمەكلىكلەر تىزىلغان) كۈمۈش قاچىلارنى ۋە مەي تولدۇرۇلغان شىشىدەك سۈزۈك جاملارنى ئايلاندۇرۇپ تۇرىدۇ. ساقىلار ئىچىملىكلەرنى ئىچكۈچىلەرنىڭ ئېھتىياجىغا يارىشا، ئېشىپمۇ قالمايدىغان، كەملەپمۇ قالمايدىغان ، ئۆلچەملىك ھالەتتە ئاپىرىدۇ.

خىزمەتچىلەر ئۇلارنىڭ ئەتراپىدا (تۈرلۈك يېمەكلىكلەر تىزىلغان) كۈمۈش قاچىلارنى ۋە مەي تولدۇرۇلغان شىشىدەك سۈزۈك جاملارنى ئايلاندۇرۇپ تۇرىدۇ. ساقىلار ئىچىملىكلەرنى ئىچكۈچىلەرنىڭ ئېھتىياجىغا يارىشا، ئېشىپمۇ قالمايدىغان، كەملەپمۇ قالمايدىغان ، ئۆلچەملىك ھالەتتە ئاپىرىدۇ.

بۇ ھۆرمەتلىك بەندىلەرگە زەنجىبىل ئارىلاشتۇرۇلغان شاراپلار تولدۇرۇلغان جاملار سۇنۇلىدۇ.

ئۇلار جەننەتتىكى سەلسەبىل دېيىلىدىغان بۇلاقتىن ئىچىدۇ.

جەننەتتە ئۇلارنى داۋاملىق ياش پېتى تۇرىدىغان غىلمانلار ئايلىنىپ يۈرۈپ خىزمىتىنى قىلىدۇ. ئۇلارنى كۆرگىنىڭدە چىرايلىرىنىڭ گۈزەللىكى، رەڭگىنىڭ كۆركەملىكى، سانىنىڭ كۆپلۈكى ۋە ھەر يەردە پەرۋانە بولۇپ يۈرگەنلىكىدىن چېچىلىپ كەتكەن مەرۋايىتمىكىن دەپ قالىسەن.

قاچانكى جەننەتتىكى (راھەت - پاراغەت ۋە ھۇزۇر - ھالاۋەتلەرگە) قارايدىغان بولساڭ، تەسۋىرلىگۈسىز نازۇنېئمەتلەرنى ۋە ھېچبىر پادىشاھلىق تەڭلىشەلمەيدىغان شاھانە پادىشاھلىقنى كۆرىسەن.

ئۇلارنىڭ ئۇچىلىرىدا يۇمشاق يىپەكتىن ۋە قېلىن يىپەكتىن تەييارلانغان ناھايىتى ئېسىل، شاھانە كىيىملەر بولىدۇ. (بىلەكلىرىگە) كۈمۈش بىلەيزۈكلەرنى تاقايدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا ھەر قانداق كۆڭۈلسىزلىكتىن خالىي شاراپلارنى ئىلتىپات قىلىدۇ.

ئۇلارغا ئىززەتلەش يۈزىسىدىن: شەكسىزكى سىلەرگە ئاتا قىلىنغان بۇ نازۇنېئمەتلەر سىلەرنىڭ سالىھ ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا بېرىلگەن مۇكاپاتتۇر. ئەمەللىرىڭلار ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا مەقبۇل بولدى، دېيىلىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ھەقىقەتەن بىز ساڭا قۇرئاننى بۆلۈپ - بۆلۈپ نازىل قىلدۇق، ئۇنى ساڭا بىر قېتىمدىلا نازىل قىلمىدۇق.

ئاللاھنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى ۋە يوليورۇقلىرىغا سەۋر قىلغىن، گۇناھقا چاقىرىدىغان ھېچبىر ئاسىيغا ۋە كۇپۇرلۇققا چاقىرىدىغان ھېچبىر كاپىرغا ئىتائەت قىلمىغىن.

ئەتىگەندە ئوقۇلىدىغان بامدات نامىزىنى، پىشىن نامىزىنى ۋە كەچتە ئوقۇلىدىغان ئەسىر نامازلىرىنى ئوقۇش ئارقىلىق پەرۋەردىگارىڭنى ياد ئەتكىن.

كېچىلىكتە ئوقۇلىدىغان شام ۋە خۇپتەن نامازلىرىنى ئوقۇش ھەمدە ئۇنىڭدىن باشقا تەھەججۈد نامازلىرىنى ئوقۇش ئارقىلىق پەرۋەردىگارىڭنى ياد ئەتكىن.

ھەقىقەتەن بۇ مۇشرىكلار دۇنيا تىرىكچىلىكىنى تولىمۇ ياخشى كۆرىدۇ، دۇنياغا قاتتىق ھېرىسمەنلىكىدىن كەلگۈسىدىكى قىيامەت كۈنى بىلەن كارى بولمايدۇ. قىيامەت كۈنى ئىنتايىن ئېغىر بىر كۈنكى، ئۇنىڭدا تۈرلۈك جاپا - مۇشەققەتلەر بار.

بىز ئۇلارنى ياراتتۇق، ئۇلارنىڭ بۇغۇملىرى، ھەر قايسى ئەزالىرى ۋە باشقا پۈتۈن بەدەن قۇرۇلمىلىرىنى مەزمۇت قىلدۇق. ناۋادا بىز ئۇلارنى ھالاك قىلىۋېتىپ، ئۇلارنىڭ ئورنىغا باشقىلارنى كەلتۈرۈشنى خالىساق، ئەلۋەتتە شۇنداق قىلىشقا قادىرمىز.

ھەقىقەتەن بۇ سۈرە پەند - نەسىھەتتۇر. شۇڭا كىمكى رەببىنىڭ رازىلىقىغا يەتكۈزىدىغان يول تۇتۇشنى خالىسا تۇتسۇن.

سىلەرنىڭ ئاللارنىڭ رازىلىقىغا يول ئېلىشنى خالىشىڭلار ئاللاھ سىلەردىن شۇنى خالىغاندىلا ۋۇجۇدقا چىقىدۇ. چۈنكى بارچە ئىش ئاللاھنىڭ قولىدىدۇر. ھەقىقەتەن ئاللاھ بەندىلىرىگە نېمىنىڭ پايدىلىق، نېمىنىڭ پايدىلىق ئەمەسلىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر، يارىتىشىدا، ئورۇنلاشتۇرۇشىدا ۋە يوليورۇقلىرىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.

ئاللاھ بەندىلىرىدىن خالىغان كىشىگە رەھمىتىگە ئېلىپ، ئىمانغا ۋە سالىھ ئەمەللەرگە مۇۋەپپەق قىلىدۇ. كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلارغا ئاللاھ ئاخىرەتتە دەرتلىك ئازاب تەييارلىدى، ئۇ بولسا دوزاخ ئازابىدۇر.

ئاللاھ تائالا ئاتنىڭ يالىسىدەك توختىماي (لەرزان چىقىپ تۇرىدىغان) شاماللار بىلەن قەسەم قىلدى.

ھەممە نەرسىنى ئۇچۇرۇپ قاتتىق چىققۇچى بورانلار بىلەن قەسەم قىلدى.

يامغۇرنى تارىتىدىغان شاماللار بىلەن قەسەم قىلدى.

ھەق بىلەن باتىلنىڭ ئارىسىنى ئايرىش ئۈچۈن چۈشكەن پەرىشتىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاللاھ بەندىلەرگە ئۆزرە قالدۇرماسلىق ۋە ئىنسانلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇرۇش ئۈچۈن پەيغەمبەرلەرگە ۋەھىي ئېلىپ چۈشىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاللاھ بەندىلەرگە ئۆزرە قالدۇرماسلىق ۋە ئىنسانلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇرۇش ئۈچۈن پەيغەمبەرلەرگە ۋەھىي ئېلىپ چۈشىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

ھەقىقەتەن ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىش، ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات قاتارلىق سىلەر ۋەدە قىلىنىۋاتقان ئىشلار شەكسىز يۈز بېرىدۇ.

يۇلتۇزلارنىڭ نۇرى ئۆچۈرۈلۈپ، يورۇقلۇقى يوقالغان چاغدا،

،پەرىشتىلەرنىڭ چۈشۈشى ئۈچۈن ئاسمان يېرىلغان چاغدا

تاغلار ئورۇنلىرىدىن يۇلۇنۇپ، تىتىلىپ توزانغا ئايلانغان چاغدا،

پەيغەمبەرلەر بېكىتىلگەن ۋاقىت ئۈچۈن توپلانغان چاغدا،

پەيغەمبەرلەرنىڭ ئۈممەتلىرىگە گۇۋاھ بولۇشى ئۈچۈن كاتتا كۈنگە كېچىكتۈرۈلدى.

يەنى بەندىلەرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىلىدىغان كۈنگە كېچىكتۈرۈلدى. ئۇ كۈندە ھەقىقەت باتىلدىن، بەختلىك بەختسىزدىن ئايرىلىدۇ.

ئى پەيغەمبەر! ھۆكۈم چىقىرىلىدىغان كۈننىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ھۆكۈم قىلىنىدىغان كۈننى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

بىز ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنى ئاللاھقا كاپىر بولغانلىقى ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن ھالاك قىلمىدۇقمۇ؟

ئاندىن كېيىنكىلەردىن ئۇلارغا ئەگەشكەن ئىنكارچىلارنىمۇ خۇددى ئاشۇلارنى ھالاك قىلغىنىمىزدەك ھالاك قىلدۇق.

مەزكۇر ئۈممەتلەرنى ھالاك قىلغانغا ئوخشاش، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغۇچى گۇناھكارلارنىمۇ ھالاك قىلىمىز.

ئۇ كۈندە ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ئاللاھنىڭ گۇناھكارلارنى ئازاب بىلەن تەھدىت سېلىشىنى ئىنكار قىلغانلارغا بولسۇن.

ئى ئىنسانلار! بىز سىلەرنى مەنىيدىن ئىبارەت ئەرزىمەس سۇدىن ياراتمىدۇقمۇ؟

ئاشۇ ئەرزىمەس سۇنى مەلۇم مۇددەتكىچە، يەنى ھامىلدارلىق مۇددىتىگىچە پۇختا ئورۇنغا، يەنى ئاياللارنىڭ بەچچىدانىغا ئورۇنلاشتۇردۇق.

ئاشۇ ئەرزىمەس سۇنى مەلۇم مۇددەتكىچە، يەنى ھامىلدارلىق مۇددىتىگىچە پۇختا ئورۇنغا، يەنى ئاياللارنىڭ بەچچىدانىغا ئورۇنلاشتۇردۇق.

بوۋاقنىڭ قانداقلىقى، تەقدىرى، رەڭگى ۋە باشقا ئىشلارنى بەلگىلىدۇق. بىز ئاشۇلارنىڭ ھەممىسىگە قادىر بولغۇچىلارمىز.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

زېمىننى ئىنسانلارنىڭ ھەممىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدىغان قىلمىدۇقمۇ؟

زېمىن ئۈستىدە ئولتۇراقلىشىپ، ئاۋات قىلىدىغان تىرىك ئىنسانلارنىمۇ، ئۇنىڭ ئىچىگە دەپنە قىلىنغان ئۆلۈك ئىنسانلارنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

بىز زېمىندا مۇستەھكەم، يۈكسەك تاغلارنى ياراتتۇقكى، ئۇ تاغلار زېمىننى تەۋرەپ كېتىشتىن تۇتۇپ تۇرىدۇ. ئەي ئىنسانلار! بىز سىلەرنى تاتلىق سۇ بىلەن سۇغاردۇق. ئاشۇلارنى ياراتقان زات سىلەرنى ئۆلگىنىڭلاردىن كېيىن قايتا تىرىلدۈرۈشتىن ئاجىز ئەمەس.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

پەيغەمبەرلىرى ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا دېيىلىدۇكى، ئەي ئىنكارچىلار! سىلەر (دۇنيادىكى چېغىڭلاردا) ئىنكار قىلغان ئازاب تەرەپكە مېڭىڭلار.

دوزاخنىڭ تۈتۈنلىرىدىن شەكىللەنگەن ئۈچ شاخلىق سايە تەرەپكە بېرىڭلار.

ئۇنىڭدا سايىنىڭ سالقىنلىقىمۇ يوق، دوزاخنىڭ يالقۇنى ۋە ھارارىتىنىڭ سىلەرگە كېلىشىنىمۇ توسالمايدۇ.

ھەقىقەتەن ئوت ئۇچقۇنلار چاچىدىغان بولۇپ، ھەر بىر ئۇچقۇن چوڭلۇقتا كاتتا ئوردىغا ئوخشايدۇ.

گوياكى ئۇ چاچقان ئۇ ئۇچقۇنلار قارىلىقى ۋە چوڭلۇقىدا قارا تۆگىلەرگە ئوخشايدۇ.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

بۇ كۈندە ئۇلار ھېچ نەرسىنى سۆزلىيەلمەيدۇ.

ئۇلارنىڭ كۇپۇرلۇقى ۋە گۇناھلىرىنى ئاقلاپ پەرۋەردىگارىغا باھانە - سەۋەب كۆرسىتىشىگە رۇخسەت قىلىنمايدۇ.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

بۇ پۈتۈن خالايىقلارنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىلىدىغان كۈندۇر. بىز سىلەرنى ۋە ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنى بىر تۈزلەڭلىككە يىغىمىز.

ئەگەر سىلەرنىڭ ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلۇشقا چارە - تەدبىرىڭلار بولسا، قېنى شۇ چارەڭلەرنى ئىشقا سېلىپ بېقىڭلار.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ھۆكۈم قىلىنىدىغان كۈننى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق تەقۋادار بولغانلار جەننەتنىڭ بۈك - باراقسان دەرەخلىرىنىڭ سايىسىدا، ئېقىپ تۇرىدىغان تاتلىق سۇلۇق بۇلاقلارنىڭ بويىدا ياشايدۇ.

ئۇلار كۆڭۈللىرى تارتقان مېۋىلەردىن يەيدۇ.

ئۇلارغا دېيىلىدۇكى، دۇنيادا قىلغان سالىھ ئەمەللىرىڭلارنىڭ مۇكاپاتى ئۈچۈن زىيانسىز بولغان پاك يېمەكلىكلەردىن يەڭلار، سىڭىشلىك شاراپلارنى ئىچىڭلار.

ھەقىقەتەن بىز بارلىق ياخشى ئەمەل قىلغۇچىلارنى سىلەرنى مۇكاپاتلىغىنىمىزدەك مۇكاپاتلايمىز.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ھۆكۈم قىلىنىدىغان كۈننى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغۇچى كاپىرلارغا دېيىلىدۇكى، سىلەر دۇنيادىكى ۋاقتىڭلاردا يەپ - ئىچىپ، دۇنيانىڭ ھۇزۇر - ھالاۋىتىنى سۈرۈڭلار. سىلەر ئاللاھقا كاپىر بولۇپ، پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغانلىق سەۋەبلىك گۇناھقا پاتتىڭلار.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق قىيامەت كۈنىدىكى جازانى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

ناۋادا بۇ ئىنكارچىلارغا: ناماز ئوقۇڭلار دېيىلسە، ناماز ئوقۇمايدۇ.

ئاشۇ كۈندىكى ھالاكەت، ئازاب ۋە زىيانكارلىق ھۆكۈم قىلىنىدىغان كۈننى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولسۇن.

ئۇلار پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئانغا ئىشەنمىسە، ئۇنىڭدىن باشقا قايسى سۆزگە ئىشىنىدۇ؟

ئۇ مۇشرىكلار، ئاللاھ تائالا ئۇلارغا پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى ئەۋەتكەندىن كېيىن نېمە ھەققىدە سورىشىدۇ؟

ئۇلار بىر - بىرىدىن چوڭ بىر خەۋەر ھەققىدە سورىشىدۇ. ئۇ چوڭ خەۋەر بولسا ئۆزلىرىنىڭ پەيغەمبىرىگە نازىل قىلىنغان مۇشۇ قۇرئاننىڭ ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىش ھەققىدىكى مەلۇماتلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغانلىقىدۇر.

بۇ قۇرئاننى ئۇلار سېھىر، شېئىر، رەمماللىق، ئىلگىرىكىلەردىن قالغان ئەپسانە دېگەندەك خىلمۇخىل سۈپەتلەر بىلەن سۈپەتلەشتى.

ئەمەلىي ئەھۋال ئۇلار ئويلىغاندەك ئەمەس. قۇرئاننى ئىنكار قىلغان بۇ كاززاپلار ئىنكارلىرىنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ ئېچىنىشلىق بولىدىغانلىقىنى ئۇزۇنغا قالماي بىلىپ قالىدۇ.

كەلگۈسىدە بۇ ئىش ئۇلارغا ئېنىق بولىدۇ.

بىز زېمىننى ئۇلار ئۈچۈن ياشىغىلى بولىدىغان بىسات قىلمىدۇقمۇ؟

تاغلارنى زېمىنىڭ تەۋرەپ كېتىشىدىن ساقلايدىغان قوزۇقنىڭ ئورنىدا قىلمىدۇقمۇ؟

ئەي ئىنسانلار! بىز سىلەرنى تۈرلەر ھالىتىدە ياراتتۇقكى، سىلەرنىڭ ئىچىڭلاردا ئەرلەرمۇ، ئاياللارمۇ بار.

ئۇيقۇڭلارنى ئارام ئېلىش ئۈچۈن ئىش - پائالىيەتتىن ئۈزگۈچى قىلدۇق.

خۇددى لىباس ئەۋرەتلىرىڭلارنى ياپقىنىغا ئوخشاش، كېچىنى ئۆز قاراڭغۇلۇقى بىلەن سىلەرنى ياپىدىغان سۈترە قىلدۇق.

كۈندۈزنى تىرىكچىلىك قىلىش ۋە رىزىق ئىزدەش مەيدانى قىلدۇق.

ئۈستۈ ڭلاردا قۇرۇلمىسى مۇستەھكەم، پۇختا يەتتە قات ئاسماننى بىنا قىلدۇق.

قۇياشنى يورۇقى ۋە نۇرى ئىنتايىن كۈچلۈك چىراق قىلدۇق.

ۋاقتى كەلگەندە بۇلۇتتىن مول يامغۇر ياغدۇرۇپ بەردۇق.

بۇ، تۈرلۈك زىرائەتلەرنى ۋە ئۆسۈملۈكلەرنى چىقىرىپ بېرىشىمىز ئۈچۈندۇر.

بىز ئۇ ئارقىلىق دەل - دەرەخلىرىنىڭ شاخلىرى بىر - بىرىگە كىرىشىپ كەتكەن، ئىنتايىن بولۇق باغلارنى چىقىرىپ بېرىمىز.

شەكسىزكى خالايىقلارنىڭ ئوتتۇرىسىدا ھۆكۈم چىقىرىدىغان كۈن ۋاقتى ئېنىق بېكىتىلگەن بىر كۈندۇركى، ئۇنىڭدا قەتئىي كېچىكىپ قېلىش يوق.

پەرىشتە ئىككىنچى قېتىم سۈرنى پۈۋلىگەن چاغدا -ئەي ئىنسانلار- سىلەر توپ - توپ بولۇپ كېلىسىلەر.

ئاسمان ئېچىلىپ، ئۇنىڭ ئوچۇق ئىشىكلەرگە ئوخشاش تۆشۈكلىرى بولىدۇ.

تاغلار ئۈزلۈكسىز ھەرىكەتلەندۈرۈلۈپ، نىھايەت ئۇچۇپ يۈرگەن توزانغا ئايلىنىپ، سەرابتەك بوپكېتىدۇ.

شەكسىزكى جەھەننەم (كاپىرلارنى) كۈتۈپ تۇرىدۇ.

جەھەننەم زالىملارنىڭ ئاخىرى قايتىدىغان جايىدۇر.

ئۇلار جەھەننەمدە چەكسىز ئۇزۇن زامان قالىدۇ.

ئۇلار جەھەننەمدە دوزاخ يالقۇنىنىڭ ھارارىتىنى سوۋۇتىدىغان سالقىن ھاۋاغا ئېرىشەلمەيدۇ، يەنە ھۇزۇر بېغىشلايدىغان بىرەر ئىچىملىكنى تېتىيالمايدۇ.

ئۇلار پەقەت ھارارىتى ئىنتايىن يۇقىرى بولغان قايناق سۇ ۋە دوزىخىيلارنىڭ بەدەنلىرىدىن ئېچىقىپ چىقىدىقان قان - يېرىڭ ئارىلاشمىلىرىنىلا ئىچىدۇ.

بۇ، ئۇلارنىڭ كۇپرىسى ۋە ئازغۇنلۇقلىرىغا مۇۋاپىق جازادۇر.

ئۇلار دۇنيادىكى ۋاقىتلىرىدا ئاللاھنىڭ قىيامەتتە ئۆزلىرىدىن ھېساب ئېلىشىدىن قورقمايتتى. چۈنكى ئۇلار قايتا تىرىلىشكە ئىشەنمەيتتى. ئەگەر ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشتىن قورققان بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە ئۇلار ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان بولاتتى.

ئۇلار يەنە بىزنىڭ پەيغەمبىرىمىزگە نازىل قىلىنغان ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلاتتى.

بىز ئۇلارنىڭ ھەر بىر ئەمىلىنى خاتىرلەپ، ساناپ تۇرغان ئىدۇق. يەنى ئۇلارنىڭ ئەمەللىرى ئۆزلىرىنىڭ ئەمەل دەپتەرلىرىگە پۈتۈلگەندۇر.

ئەي زالىملار! بۇ ئۈزلۈكسىز ئازابنى تېتىڭلار. بىز سىلەرنىڭ ئازابىڭلارغا پەقەت ئازابنىلا قوشىمىز.

پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق تەقۋادار بولغانلار ئۆزلىرى ئۈمىد قىلغان جەننەتكە ئېرىشىدۇ.

ئۇ نېئمەتەلەر بوستانلىق ۋە ئۈزۈمزار باغلاردۇر .

كۆكسى كۆتۈرۈلگەن، تەڭتۇش قىزلاردۇر.

شاراپ تولدۇرۇلغان جاملاردۇر.

ئۇلار جەننەتتە ھېچبىر بىكار گەپ ئاڭلىمايدۇ، يالغان سۆز ئاڭلىمايدۇ، ئۇلار بىر - بىرىگە يالغان گەپ قىلمايدۇ.

مۇشۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھ تائالا ئۇلارغا مەرھەمەت قىلىپ بەرگەن يېتەرلىك مۇكاپاتتۇر.

ئاسمانلارنىڭ، زېمىننىڭ ۋە ئۇ ئىككىسى ئارىسىدىكى بارلىق نەرسىلەرنىڭ پەرۋەردىگارى دۇنيا ۋە ئاخىرەتنىڭ شەپقەتچىسىدۇركى، زېمىندىكى ياكى ئاسماندىكى ھەر كىم ئۇنىڭ رۇخسىتىسىز ھېچبىر سوئال سورىيالمايدۇ.

ئۇ كۈندە جىبرىئىل ۋە پەرىشتىلەر سەپ - سەپ بولۇپ تۇرىدۇ، شاپائەت قىلىش ھەققىدە ئاللاھنىڭ رۇخسەت قىلمىغان ۋە پەقەت تەۋھىد كەلىمىسىگە ئوخشاش توغرا سۆزنى دېمىگەن ھېچكىمنىڭ شاپائەت قىلىش ھوقۇقى بولمايدۇ.

سىلەرگە سۈپەتلەپ بېرىلگەن ئاشۇ كۈن يۈز بېرىشىدە قىلچە شەك بولمىغان كۈندۇر. شۇڭا كىم شۇ كۈندە ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلۇپ قېلىشنى خالىسا، پەرۋەردىگارى رازى بولىدىغان ئەمەللەرنى قىلىش ئارقىلىق قۇتۇلۇشنىڭ ئامالىنى قىلسۇن!

ئەي ئىنسانلار! شەكسىزكى بىز سىلەرنى يېقىندا يۈز بېرىدىغان ئازابتىن ئاگاھلاندۇردۇق. بۇ كۈندە ئىنسان دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىگە قارايدۇ ۋە كاپىر بولغان ئادەم ئازابتىن قۇتۇلۇپ قېلىشنى ئارزۇ قىلىپ: كاشكى مەنمۇ قىيامەت كۈنى: تۇپراققا ئايلىنىپ كەت، دېيىلىدىغان ھايۋانلارنىڭ قاتارىدا تۇپراققا ئايلىنىپ كەتسەمچۇ! دەيدۇ.

ئاللاھ تائالا كاپىرلارنىڭ جېنىنى ناھايىتى قوپاللىق بىلەن سىلكىپ ئالىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

يەنە مۇئمىنلەرنىڭ جانلىرىنى ئاۋايلاپ، ئاستا ئالىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاسمان ۋە زېمىندىن ئاللاھنىڭ ئەمرىنى تەخىرسىز ئېلىپ چۈشىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى بەجا كەلتۈرۈشكە ئالدىرايدىغان بىر قسىىم پەرىشتىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

بەندىلەرنىڭ ئەمەللىرىگە مەسئۇل قىلىنغان پەرىشتىلەرگە ئوخشاش، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلىدىغان پەرىشتىلەر بىلەنمۇ قەسەم قىلدى. ئاللاھ مۇشۇلارنىڭ ھەممىسى بىلەن بەندىلەرنى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن چوقۇم قايتا تىرگۈزىدىغانلىقىغا قەسەم قىلدى.

ئۇ كۈندە تۇنجى سۈر چېلىنىشى بىلەن تەڭ زېمىن تەۋرەپ كېتىدۇ.

ئارقىدىنلا ئىككىنچى قېتىم سۈر چېلىنىدۇ.

ئۇ كۈندە كاپىرلار ۋە پاسىقلارنىڭ دىللىرىنى قورقۇنچ باسىدۇ.

بۇنداق ئادەملەرنىڭ كۆزلىرىدىن بىچارىلىكنىڭ ئالامىتى چىقىپلا تۇرىدۇ.

ئۇلار: بىز ئۆلگەندىن كېيىن قايتا ھاياتلىققا قايتامدۇق؟

بىز چىرىپ، كېرەكسىز سۆڭەككە ئايلىنىپ كەتكەندىن كېيىن يەنە قايتامدۇق؟ دېيىشەتتى.

ئۇلار: ناۋادا بىز قايتىپ قالساق، ئۇ تولىمۇ زىيانلىق، ساھىبى ئالدانغان بىر قايتىش بولىدۇ، دېيىشەتتى.

قايتا تىرگۈزۈش ئىشى ئىنتايىن قولاي بولۇپ، ئۇ پەقەت سۈر چېلىشقا مەسئۇل قىلىنغان پەرىشتە تەرەپتىن كېلىدىغان بىرلا ئاۋازدۇر.

بۇ چاغدا يەر يۈزىدىكى پۈتكۈل جانلىقلار زېمىننىڭ قاتلاملىرىدىكى ئۆلۈك ھالىتىدىن كېيىن تىرىكلەرگە ئايلىنىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ساڭا مۇسانىڭ پەرۋەردىگارى ھەمدە دۈشمىنى پىرئەۋن بىلەن بولغان ۋەقەلىكىنىڭ خەۋىرى كەلدىمۇ؟

ئۆز ۋاقىتدا پەرۋەردىگارى ئۇنىڭغا تۇۋا ناملىق پاك بىر ۋادىدا نىدا قىلدى.

ئاللاھ تائالا مۇساغا ئېيتتى: پىرئەۋننىڭ قېشىغا بارغىن، ئۇ زۇلۇم ۋە كۆرەڭلەشتە ھەددىدىن تولىمۇ ئاشتى.

ئۇنىڭغا: - ئەي پىرئەۋن!- كۇپرى ۋە گۇناھلاردىن پاك بولۇشنى خالامسەن؟

سېنى ياراتقان ۋە پەرۋىش قىلغان پەرۋەردىگارىڭنى تونۇشقا يېتەكلەيمەن، (ئۇنى تونۇساڭ پەرۋەردىگارىڭدىن) قورقىسەن، ئاندىن ئۇنى رازى قىلىدىغان ئەمەللەرنى قىلىسەن، ئۇنى غەزەبلەندۈرىدىغان ئىشلاردىن ساقلىنىسەن، دېگىن.

مۇسا ئۆزىنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئەلچىسى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدىغان چوڭ مۆجىزىنى كۆرسەتتى، ئۇ بولسا قول ۋە ھاسا ئىدى.

پىرئەۋننىڭ بۇنىڭغا تۇتقان پوزىتسىيەسى پەقەت بۇ مۆجىزىنى ئىنكار قىلىش ھەمدە مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ بۇيرۇغانلىرىغا ئاسىيلىق قىلىش بولدى.

ئاندىن مۇسا ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كەلگەن توغرا دىنغا ئىمان ئېيتىشتىن باش تارتتى، ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلىش ۋە ھەقكە قارشى تۇرۇشتا بوشاشمىدى.

پىرئەۋن مۇسا ئەلەيھىسسالامغا غالىب كېلىش ئۈچۈن ئۆزىنىڭ ئەگەشكۈچىلىرى ۋە قەۋمىنى توپلىدى ۋە مۇنداق دېدى:

مەن سىلەرنىڭ بۈيۈك پەرۋەردىگارىڭلار بولىمەن، شۇڭا سىلەر مەندىن باشقا بىرىگە ئىتائەت قىلساڭلار بولمايدۇ.

ئاللاھ ئۇنى دۇنيادا دېڭىزغا غەرق قىلىۋېتىش ئارقىلىق، ئاخىرەتتە بولسا ئەڭ قاتتىق ئازابقا دۇچار قىلىش ئارقىلىق جازالىدى.

شەكسىزكى بىز پىرئەۋنگە بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەرگەن جازايىمىزدا ئاللاھتىن قورقىدىغان كىشى ئۈچۈن ئەلۋەتتە پەند - نەسىھەت بار. دېمەك بۇنداق ئادەم پەند - نەسىھەتلەرنى قوبۇل قىلىدۇ.

ئەي ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلغۇچىلار! ئاللاھقا سىلەرنى يوقتىن بار قىلىش قىيىنمۇ ياكى ئاسماننى بەرپا قىلىشمۇ؟

ئاللاھ ئاسماننىڭ ئالامىتىنى ئۇنىڭ تولىمۇ يۈكسەكلىكىدە قىلدى. ئاندىن ئۇنى چەك كەتمىگەن، يېرىلىپ كەتمىگەن، ئەيىبسىز ھالەتتە تەكشى قىلدى.

ئاسماننىڭ قۇياشى پاتقاندا ئۇنىڭ كېچىسىنى قاراڭغۇ قىلدى، ئەتىگىنى پارلىغان ۋاقىتتا ئۇنىڭ نۇرىنى ئاشكارا قىلدى.

ئاللاھ ئاسماننى يارىتىپ بولغاندىن كېيىن زېمىننى يايدى ھەمدە ئۇنىڭدا تۈرلۈك مەنپەئەتلەرنى ئورۇنلاشتۇردى.

ئۇنىڭدىن سۈيى ئېقىپ تۇرىدىغان بۇلاقلارنى چىقاردى، چارىپايلار يايلايدىغان ئوت - چۆپلەرنى ئۆستۈردى.

تاغلارنى زېمىن ئۈستىدە مۇستەھكەم قىلدى.

ئەي ئىنسانلار! ئاشۇنىڭ ھەممىسى سىلەرنىڭ ۋە چارىپايلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈندۇر. مۇشۇلارنى ياراتقان زات ئۇلاردىن يېڭىدىن يارىتىشتىن ئاجىز كەلمەيدۇ.

ئىككىنچى قېتىم سۈر چېلىنغان چاغدا ھەممە نەرسىنى قورقۇنچ قاپلايدۇ ۋە قىيامەت مەيدانغا كېلىدۇ.

قىيامەت بولغاندا ئىنسان ئىلگىرى قىلغان پۈتۈن ياخشىلىق ۋە يامانلىقلىرىنى ئېسىگە ئالىدۇ.

جەھەننەم كەلتۈرۈلۈپ، كۆزى كۆرىدىغان ئادەملەرگە ئوپئوچۇق كۆرۈنىدۇ.

ئازغۇنلۇقتا چەكتىن ئاشقان،

ئۆتكۈنچى دۇنيا ھاياتىنى مەڭگۈلۈك ئاخىرەت ھاياتىدىن ئارتۇق كۆرگەن ئادەمگە كەلسەك،

ئۇنىڭ جايى جەھەننەم بولىدۇ.

پەرۋەردىگارىنىڭ ئالدىدا تۇرۇشتىن قورققان، نەپسىنى ئاللاھ ھارام قىلغان نەرسىگە بېرىلىشتىن تىزگىنلىگەن ئادەمنىڭ بارار جايى جەننەت بولىدۇ.

پەرۋەردىگارىنىڭ ئالدىدا تۇرۇشتىن قورققان، نەپسىنى ئاللاھ ھارام قىلغان نەرسىگە بېرىلىشتىن تىزگىنلىگەن ئادەمنىڭ بارار جايى جەننەت بولىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان بۇ كاززاپلار سەندىن: قىيامەت قاچان بولىدۇ؟ دەپ سورىشىدۇ.

سېنىڭ ئۇنى دەپ بېرىدىغان ئىلمىڭ يوق، چۈنكى بۇ سېنىڭ ئىشىڭ ئەمەس. سېنىڭ ئىشىڭ پەقەتلا شۇ كۈن ئۈچۈن تەييارلىق قىلىشتۇر.

قىيامەتنىڭ ئىلمى يالغۇز پەرۋەردىگارىڭغا ئائىتتۇر.

سەن پەقەت قىيامەتتىن قورقىدىغانلارنى ئاگاھلاندۇرغۇچىسەن، چۈنكى قورقىدىغان ئادەم سېنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشۇڭدىن پايدىلىنالايدۇ.

ئۇلار قىيامەتنى كۆرگەن كۈندە گويا ئۆزلىرىنى دۇنيا ھاياتلىرىدا پەقەت بىر كەچقۇرۇن ياكى بىر ئەتىگەن تۇرغاندەكلا ئويلايدۇ.

پەيغەمبەر (ئەلەيھىسسالام) چىرايىنى تۈردى ۋە يۈزىنى ئۆرۈۋالدى.

ئابدۇللاھ ئىبنى ئۇممۇ مەكتۇم ئەما كىشى بولۇپ، ئۆزىگە توغرا يولنى كۆرسىتىشىنى تەلەپ قىلىپ كەلگەن ئىدى. بۇ چاغدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇشرىكلارنىڭ كاتتىلىرىنىڭ ھىدايەت تېپىشىنى ئۈمىد قىلىپ شۇلار بىلەن مەشغۇل ئىدى.

ئەي پەيغەمبەر! سەن نېمە بىلىسەن؟ بۇ ئەما كىشى گۇناھلىرىدىن پاكلىنىشى مۇمكىن.

ياكى سەندىن ئاڭلىغان ۋەز - نەسىھەتلەردىن ئىبرەت ئېلىپ ، مەنپەئەتلىنىپ قېلىشى مۇمكىن.

مال - مۈلكىگە ئىشىنىپ، ئۆزىنى سەن ئېلىپ كەلگەن نەرسىگە ئىمان ئېيتىشتىن بىھاجەت ھېسابلايدىغان ئادەمگە كەلسەك،

سەن ئۇنىڭغا بېرىلىپ، يۈزلىنىپ كېتىسەن،

ئۇ ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ گۇناھلىرىدىن پاكلانمىسا ساڭا نېمە زىيىنى بولاتتى؟

ياخشىلىق ئىزدەپ، پەرۋەردىگارىدىن قورققان ھالدا قېشىڭغا كەلگەن ئادەمگە كەلسەك،

ياخشىلىق ئىزدەپ، پەرۋەردىگارىدىن قورققان ھالدا قېشىڭغا كەلگەن ئادەمگە كەلسەك،

سەن بولساڭ مۇشرىكلارنىڭ چوڭلىرىنى دەپ ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈيسەن.

ئەسلى ئىش بۇنداق ئەمەس، پەقەتلا ئۇ قوبۇل قىلىدىغان كىشىگە ۋەز - نەسىھەت ۋە ئەسلىتىشتۇر.

ئاللاھ تائالادىن پەند - نەسىھەت قوبۇل قىلىشىنى خالىغان كىشى بۇ قۇرئاندىكى ئايەتلەردىن پەند -نەسىھەت ئالىدۇ.

دېمەك بۇ قۇرئان پەرىشتىلەرنىڭ قېشىدىكى ئۇلۇغ سەھىپىلەرگە پۈتۈلگەندۇر.

ئۇ يۈكسەك مەرتىۋىگە كۆتۈرۈلگەن، كىر ۋە نىجاسەت يەتكۈزۈشكە بولمايدىغان پاك سەھىپىلەردۇر.

ئۇ پەرىشتىلەردىن تاللانغان ئەلچىلەرنىڭ قوللىرىدىدۇر.

ئۇ ئەلچىلەر پەرۋەردىگارىنىڭ دەرگاھىدا ھۆرمەتلىك، ياخشىلىق ۋە تائەت - ئىبادەتلىرى كۆپتۇر.

كاپىر ئىنسانغا لەنەت قىلىندى. ئۇنىڭ ئاللاھقا كاپىر بولۇشى نېمىدېگەن قەبىھ!.

ئاللاھ ئۇنى نېمىدىن ياراتتىكى، يەر يۈزىدە تەكەببۇرلۇق قىلىپ، ئاللاھقا كاپىر بولسۇن؟

ئاللاھ ئۇنى ئەرزىمەس سۇدىن ياراتتى، ئاندىن ئۇنى (بىر قانچە باسقۇچقا بۆلۈپ) پەيدىن - پەي ياراتتى.

مۇشۇ باسقۇچلاردىن كېيىن ئاللاھ ئۇنىڭ ئانىسىنىڭ قورسىقىدىن چىقىش يولىنى ئاسانلاشتۇرۇپ بەردى.

ئاندىن ئۇنىڭ ئۈچۈن بېكىتىلگەن ئۆمۈر ئاخىرلاشقاندىن كېيىن ئاللاھ ئۇنى ۋاپات تاپقۇزدى ھەمدە ئۇ تاكى قايتا تىرگۈزۈلگەنگە قەدەر قەبرىنى تۇرىدىغان جاي قىلدى.

ئاندىن كېيىن ئاللاھ ئۇنى خالىغان ۋاقىتتا ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن تىرگۈزىدۇ.

ئەمەلىي ئەھۋال بۇ كاپىر گۇمان قىلغاندەك ئەمەسكى، ئۇ تېخىچە ئۈستىدىكى پەرۋەردىگارىنىڭ ھەقلىرىنى ئادا قىلغىنى يوق، ئاللاھ ۋاجىب قىلغان پەرزلەرنى ئادا قىلغىنى يوق.

ئاللاھقا كاپىر بولغان ئىنسان ئۆزى يەۋاتقان يېمەكلىكنىڭ قانداق قولغا كەلگەنلىكىگە قاراپ باقسۇن!.

ئۇنىڭ كېلىپ چىقىشى ئاسماندىن كۈچ بىلەن مول ياغقان يامغۇردىندۇر.

ئاندىن بىز زېمىننى ياردۇق، شۇنىڭ بىلەن ئۆسۈملۈكلەر يېرىپ چىقتى.

بىز زېمىندا بۇغداي، قوناق ۋە باشقا دانلىق زىرائەتلەرنى ئۆستۈردۇق.

زېمىندا يەنە ئۈزۈم ھەمدە چارىپايلىرىڭلارغا يەم بولسۇن ئۈچۈن ئوتياشلارنى ئۆستۈردۇق.

زەيتۇننى ۋە خورمىنى ئۆستۈردۇق.

دەرەخلىرى قويۇق باغچىلارنى ئۆستۈرۈپ بەردۇق.

مېۋىلەرنى ھەمدە چارىپايلىرىڭلارنى ئوتلىتىدىغان ئوت - چۆپلەرنى ئۆستۈرۈپ بەردۇق.

بۇلارنىڭ ھەممىسى سىلەرنىڭ ۋە چارىپايلىرىڭلارنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈندۇر.

ئىككىنچى قېتىم سۈر چېلىنغاندىكى قۇلاقنى يېرىۋەتكۈدەك قاتتىق ئاۋاز كەلگەن چاغدا

ئۇ كۈندە ئىنسان ئۆز قېرىندىشىدىن قاچىدۇ.

ئانىسىدىنمۇ، ئاتىسىدىنمۇ قاچىدۇ.

خوتۇنىدىن ۋە بالىلىرىدىنمۇ قاچىدۇ.

ئاشۇ كۈندىكى قايغۇنىڭ قاتتىقلىقىدىن ھەر كىمنىڭ باشقىلارغا قاراشقا ئىمكانىيەت بەرمەيدىغان ھالى بولىدۇ.

ئۇ كۈندە بەختلىك كىشىلەرنىڭ يۈزلىرى (خۇشاللىقتىن) نۇرلۇق بولىدۇ.

ئاللاھ تەييارلىغان رەھمەتتىن خۇشال بولۇپ كۈلىدۇ.

ئۇ كۈندە بەدبەختلەرنىڭ يۈزلىرى توپا - چاڭ بېسىپ كەتكەندەك بوپكېتىدۇ.

نۇرغۇن يۈزلەر قارىداپ كەتكەن بولىدۇ.

مۇشۇ ھالەت بىلەن سۈپەتلەنگەن ئاشۇ كىشىلەر كۇپۇرلۇق بىلەن گۇناھكارلىقنى بىللە قىلغان كىشىلەردۇر.

قۇياشنىڭ جىسمى يىغىلىپ، نۇرى ئۆچكەن چاغدا،

يۇلتۇزلار تۆكۈلۈپ، نۇرى ئۆچكەن چاغدا،

تاغلار ئۆز ئورنىدىن قوزغىتىلغان چاغدا،

قىيامەت بولىدىغان ۋاقىتتا ئىگىلىرى ئالاھىدە پەخىر قىلىدىغان ئېسىل بوغاز تۆگىلەرمۇ سەل قارىلىپ تاشلىنىدۇ .

ياۋايى ھايۋانلار ئىنسانلار بىلەن بىر يەرگە توپلانغان چاغدا،

دېڭىزلار ئوت بولۇپ يانغان چاغدا.

جانلار ئۆز قاياشلىرىغا قوشۇلۇپ، پاجىر پاجىر بىلەن، تەقۋادار تەقۋادار بىلەن بىر يەرگە كەلگەن چاغدا.

تىرىك پېتى كۆمۈۋېتىلگەن قىزدىن ئاللاھ: سېنى ئۆلتۈرگەنلەر قايسى گۇناھىڭ ئۈچۈن ئۆلتۈردى؟ دەپ سورىغان چاغدا.

تىرىك پېتى كۆمۈۋېتىلگەن قىزدىن ئاللاھ: سېنى ئۆلتۈرگەنلەر قايسى گۇناھىڭ ئۈچۈن ئۆلتۈردى؟ دەپ سورىغان چاغدا.

ھەر كىم ئۆزىنىڭ نامە - ئەمەللىرىنى ئوقۇسۇن ئۈچۈن بەندىلەرنىڭ نامە - ئەمەل دەپتەرلىرى ئېچىلغان چاغدا.

ئاسمان قوينىڭ تېرىسى سويۇلغاندەك سويۇپ ئېچىلغان چاغدا.

دوزاخقا ئوت يېقىلغان چاغدا.

جەننەت تەقۋادارلارغا يېقىنلاشتۇرۇلغان چاغدا.

مۇشۇ ئىشلار يۈز بەرگەن چاغدا ھەر كىم ئاشۇ كۈن ئۈچۈن ئىلگىرى قىلغان ئەمەللىرىنى بىلىدۇ.

ئاللاھ تائالا كېچىدە چىقىشتىن بۇرۇن يوشۇرۇنغۇچى يۇلتۇزلار بىلەن قەسەم قىلدى.

ئۇلار تاڭ ئاتقان چاغدا خۇددى كېيىكلەر ئۇۋىلىرىغا كىرگىنىگە ئوخشاش غائىب بولىدىغان ئوربىتلىرىدا ماڭغۇچى يۇلتۇزلاردۇر.

كېلىش ئالدىدا تۇرغان كېچىنىڭ ئەۋۋىلى بىلەن، كېتىش ئالدىدا تۇرغان كېچىنىڭ ئاخىرى بىلەن قەسەم قىلىمەن.

نۇر چېچىشقا باشلىغان تاڭ بىلەن قەسەم قىلىمەن.

شەكسىزكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان قۇرئان كەرىم ئاللاھنىڭ كالامىدۇركى، ئۇنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ئىشەنچلىك پەرىشتە جىبرىئىل يەتكۈزدى، ئۇنىڭغا ئاللاھمۇ ئىشەنچ قىلىدۇ.

ئۇ كۈچلۈكتۇر، ئەرشنىڭ رەببىنىڭ دەرگاھىدا كاتتا مەرتىۋىگە ئىگىدۇر.

ئاسماندىكىلەرمۇ ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىدىغان بولۇپ، ئۇ ۋەھىي يەتكۈزۈشتە ئىشەنچلىكتۇر.

سىلەر ئەقللىقلىقىنى، ئامانەتچانلىقىنى ۋە راستچىللىقىنى بىلىدىغان ھەمراھىڭلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام سىلەر يالغاندىن بىلجىرلىغاندەك مەجنۇن ئەمەس.

ئۇ (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) جىبرىئىلنى ھەقىقەتەن ئەسلى يارىتىلغان قىياپىتىدە روشەن ئۇپۇقتا كۆردى.

ئۇ سىلەرگە يەتكۈزۈشكە بۇيرۇلغان نەرسىنى يەتكۈزۈشكە بېخىللىق قىلىدىغان بېخىل ئەمەس ھەمدە كاھىنلارغا ئوخشاش ھەق ئالمايدۇ.

بۇ قۇرئان ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن قوغلانغان شەيتاننىڭ سۆزى ئەمەس.

مۇشۇنچىۋالا دەلىل - پاكىتلاردىن كېيىنمۇ يەنە قۇرئاننىڭ ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن كەلگەنلىكىنى ئىنكار قىلىش ئۈچۈن قايسى ئۇسۇلنى قوللىنىۋاتىسىلەر؟

قۇرئان كەرىم پەقەت ئىنسانلار ۋە جىنلارغا (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ۋە نېئمەتلىرىنى) ئەسلىتىش ھەم ۋەز - نەسىھەتتۇر.

ئاراڭلاردىن كىمكى ھەق يولىدا مېڭىشنى خالىغانلار ئۈچۈن نەسىھەتتۇر.

سىلەر مەيلى توغرا يولدا بولۇش، مەيلى باشقا ئىشلار بولسۇن، پەقەت پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ رەببى بولغان ئاللاھ شۇنداق بولۇشىنى خالىغاندىلا ئاندىن سىلەر خالايسىلەر.

.پەرىشتىلەرنىڭ چۈشۈشى ئۈچۈن ئاسمان يېرىلغان چاغدا

يۇلتۇزلار چېچىلغان ھالەتتە تۆكۈلگەن چاغدا.

دېڭىزلار بىر - بىرىگە قوشۇلۇپ، ئارىلىشىپ كەتكەن چاغدا.

ئۆلۈكلەرنىڭ قايتا تىرىلىپ چىقىشى ئۈچۈن قەبرىلەر ئاستى - ئۈستى قىلىنغان چاغدا.

ئاشۇ چاغدا ھەر كىم ئىلگىرى قىلغان ھەمدە قىلماي قالغان ئەمەللىرىنى بىلىدۇ.

ئەي پەرۋەردىگارىغا كاپىر بولغان ئىنسان! سېنى پەرۋەردىگارىڭنىڭ بۇيرۇقىغا خىلاپلىق قىلىشقا نېمە مەجبۇرلىدى؟ ئۆز ۋاقىتدا ئۇ ساڭا مۆھلەت بېرىپ، مەرھەمەت يۈزىسىدىن سېنى جازالاشقا ئالدىرىمىغان ئىدىغۇ!

ئۇ سېنى يوقتىن بار قىلىپ، ئەزالىرىڭنى ساپ - ساق ھالەتتە نورمال قىلدى.

ئاللاھ سېنى ئۆزى خالىغان شەكىلدە ياراتتى، ئۇ ساڭا نېئمەت ئاتا قىلدى. چۈنكى ئۇ سېنى ئېشەك، مايمۇن، ئىت ياكى باشقا بىر ھايۋاننىڭ شەكلىدە يارىتىپ قويمىدى.

ئەي ئالدانغۇچىلار! ئەمەلىي ئەھۋال سىلەر خىيال قىلغاندەك ئەمەس. بەلكى سىلەر جازا - مۇكاپات كۈنىنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭ ئۈچۈن ئەمەل قىلمايۋاتىسىلەر.

شەكسىزكى سىلەرنىڭ ئۈستۈڭلاردا ئەمەللىرىڭلارنى كۆزىتىپ تۇرىدىغان پەرىشتىلەر بار.

ئۇلار ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ھۆرمەتلىكتۇر، سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلارنى يېزىپ تۇرىدىغان كاتىبلاردۇر.

ئۇلار سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلارنى بىلىپ، يېزىپ تۇرىدۇ.

شەكسىزكى ياخشىلىق ۋە تائەت - ئىبادەتلەرنى كۆپ قىلغۇچى قىيامەتتە ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان نېئمەتلەر ئىچىدە بولىدۇ.

شەكسىزكى گۇناھكارلار يالقۇنجاپ يېنىپ تۇرىدىغان دوزاختا بولىدۇ.

ئۇلار جازا - مۇكاپات كۈنى دوزاخقا كىرىپ، دوزاخنىڭ ھارارىتىنى تېتىيدۇ.

ئۇلار دوزاختىن ھەرگىز ئايرىلالمايدۇ، ئەكسىچە ئۇلار دوزاختا مەڭگۈ قالىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! جازا - مۇكاپات كۈنىنىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

جازا - مۇكاپات كۈنىنىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

ئۇ كۈندە ھېچكىم ھېچكىمگە ئەسقاتمايدۇ، ئۇ كۈندە پۈتۈن ئىشلار يالغۇز ئاللاھنىڭ ئىلكىدە بولۇپ، ئۇ ئۆزى خالىغانچە ئىدارە قىلىدۇ، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچكىمنىڭ ئۇنداق ھوقۇقى بولمايدۇ.

ئۆلچەمدە كەم بەرگۈچىلەر ھالاك بولسۇن ۋە زىيان تارتسۇن!

ئۇلار باشقىلاردىن ئۆلچەپ ئالغاندا ئۆزلىرىنىڭ ھەقلىرىنى تولۇق، قىلچە كەم قىلماي ئالىدۇ.

باشقىلارغا ئۆلچەپ ياكى تارتىپ بەرگەندە ئۆلچەم ۋە تارازىدا كەم بېرىدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام دەسلەپ ھىجرەت قىلىپ كەلگەن چاغدا مەدىنىلىكلەرنىڭ ئەھۋالى مۇشۇنداق ئىدى.

مۇشۇنداق ناچار قىلمىشنى قىلىدىغان بۇ ئادەملەر ئۆزلىرىنىڭ ئاللاھ تەرەپكە تىرىلىپ بارىدىغانلىقىغا چىن پۈتمەمدۇ؟

بۈيۈك كۈندىكى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن تىرىلىدىغانلىقىغا چىن پۈتمەمدۇ؟ ئۇ كۈندە قىيىنچىلىق ۋە قورقۇنچ بار.

ئۇ كۈندە ئىنسانلار پۈتۈن مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئالدىدا ھېساب بېرىش ئۈچۈن تىك تۇرىدۇ.

ئەمەلىي ئەھۋال سىلەر تەسەۋۋۇر قىلغاندەك ئۆلۈمدىن كېيىن تىرىلمەيدىغان ئىش يوق. شەكسىزكى كاپىرلار ۋە مۇناپىقلاردىن گۇناھكارلار ئەلۋەتتە ئەڭ تۆۋەن قاتلامدىكى زىيانكارلىق ئىچىدىدۇر.

ئەي پەيغەمبەر! سىججىننىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

شەكسىزكى، ئۇلارنىڭ ئەمەللىرى يېزىلغان، ئۆچۈپ كەتمەيدىغان، قوشۇپمۇ قويۇلمايدىغان، كەممۇ قىلىنمايدىغان دەپتەردۇر.

ئۇ كۈندە ئىنكارچىلارنىڭ ھالىغا ۋاي!

ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە بۇ دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىگە قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدىغان ئۇ كۈننى ئۇلار ئىنكار قىلىشىدۇ.

ئۇ كۈننى پەقەت ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىدىن ئۆتۈپ كەتكۈچى ھەم گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى كۆپ قىلغۇچىلا ئىنكار قىلىدۇ.

ئۇنىڭغا بىزنىڭ پەيغەمبىرىمىزگە نازىل قىلىنغان ئايەتلىرىمىز ئوقۇپ بېرىلگىنىدە: بۇ ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ ھېكايىلىرى، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن كەلگەن ئەمەس، دەيدۇ.

ئەمەلىي ئەھۋال بۇ ئىنكارچىلار ئويلىغاندەك ئەمەس. ئەكسىچە ئۇلارنىڭ قىلغان گۇناھ - مەئسىيەتلىرى ئەقىللىرىدىن ئۈستۈن كېلىپ، ئۇنى يېپىۋالغان، شۇڭا ئۇلار قەلبلىرى بىلەن ھەقنى كۆرەلمىدى.

دەرۋەقە ئۇلار قىيامەت كۈنى پەرۋەردىگارىنى كۆرۈشتىنمۇ مەھرۇم قىلىنىدۇ.

ئاندىن ئۇلار چوقۇم دوزاخقا كىرىپ، ئۇنىڭ ھارارىتىنى تېتىيدۇ.

ئاندىن قىيامەت كۈنى ئۇلارغا كايىش تەرىقىسىدە: سىلەر دۇچار بولغان بۇ ئازابنى دۇنيادىكى ۋاقتىڭلاردا پەيغەمبىرىڭلار خەۋەر بەرگەندە ئۇنى ئىنكار قىلغان ئىدىڭلار، دېيىلىدۇ.

ھەقىقىي ئەھۋال سىلەر ئويلىغاندەك ئەمەسكى، سىلەردىن ھېساب ئېلىنمايدىغان، جازا - مۇكاپات بېرىلمەيدىغان ئىش يوق. شەكسىزكى ئىتائەت قىلغۇچىلارنىڭ نامە - ئەمەل دەپتىرى ئىللىييوندا بولىدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ئىللىييوننىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟

شەكسىزكى (ئۇ) ياخشىلارنىڭ ئەمەللىرى يېزىلغان، ئۆچۈپ كەتمەيدىغان، قوشۇپمۇ قويۇلمايدىغان، كەممۇ قىلىنمايدىغان دەپتەردۇر.

بۇ كىتابقا ھەر ئاسماندىكى ئاللاھنىڭ يېقىن پەرىشتىلىرى ھازىر بولىدۇ.

شەكسىزكى ياخشىلىق ۋە تائەت - ئىبادەتلەرنى كۆپ قىلغۇچى قىيامەت كۈنى ئەلۋەتتە ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان نېئمەتلەر ئىچىدە بولىدۇ.

ئۇلار ئېسىل بېزەلگەن كارىۋاتلار ئۈستىدە پەرۋەردىگارىغا ھەمدە دىللارنى شادلاندۇرىدىغان نېئمەتلەرگە قارىشىپ ئولتۇرىدۇ.

ئۇلارنى كۆرگىنىڭدە يۈزلىرىدە باياشاتلىقنىڭ گۈزەللىكى جىلۋىلىنىپ تۇرغانلىقىنى كۆرىسەن.

خىزمەتكارلىرى ئۇلارغا ئاغزى پىچەتلەنگەن شارابلارنى سۇنىدۇ.

ئۇ شاراب تامامەن تۈگىگەنگە قەدەر ئىپارنىڭ ھىدى كېلىپ تۇرىدۇ. بەسلىشىدىغانلار ئاللاھنى رازى قىلىدىغان ئەمەللەرنى قىلىش، ئۇنى غەزەبلەندۈرىدىغان ئىشنى قىلماسلىق بىلەن مانا مۇشۇنداق ئېسىل مۇكاپاتلار ئۈچۈن بەسلەشسۇن.

بۇ پىچەتلەنگەن شارابقا تەسنىم دېگەن بۇلاقنىڭ (سۈيى) ئارىلاشتۇرۇلغان.

تەسنىم دېگەن ئەڭ ئالىي جەننەتتىكى بىر بۇلاق بولۇپ، ئاللاھنىڭ يېقىن بەندىلىرى ئۇنىڭدىن سۈزۈڭ ھەم ساپ ھالەتتە ئىچىدۇ. باشقا مۇئمىنلەرمۇ ئۇنىڭ ئارىلاشما ھالەتتىكى سۈيىدىن ئىچىدۇ.

شەكسىزكى كۇپۇرلۇق قىلىش ئارقىلىق جىنايەت قىلغان گۇناھكارلار مۇئمىنلەرنى مەسخىرە قىلىپ كۈلەتتى.

كاپىرلار مۇئمىنلەرنىڭ يېنىدىن ئۆتكىنىدە ئۇلارنى مەسخىرە قىلىش مەقسىتىدە ئۆزئارا كۆز قىسىشاتتى.

ئۇلار ئۆيلىرىگە قايتقىنىدا ئۆزلىرىنىڭ كۇپۇرلۇقى ۋە مۇئمىنلەرنى مەسخىرە قىلىۋالغانلىقىغا خۇشال بولغان ھالدا قايتىشاتتى.

ئۇلار مۇسۇلمانلارنى كۆرگىنىدە: بۇلار ئۆز ئاتىلىرىنىڭ دىنىنى تاشلاپ شەكسىز ھەق يولدىن ئاداشقانلاردۇر، دېيىشەتتى.

ئۇلار بۇنداق دەيدىغانغا ئاللاھ تائالا ئۇلارنى مۇئمىنلەرنىڭ ئەمەللىرىنى كۆزىتىشكە مەسئۇل قىلغىنى يوق.

خۇددى كاپىرلار دۇنيادا مۇئمىنلەرنى مەسخىرە قىلىپ كۈلگەندەك، قىيامەت كۈنى بولغاندا ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرمۇ كاپىرلارنىڭ ئىچىنىشلىق ئەھۋالىغا قاراپ كۈلىدۇ.

مۇئمىنلەر چىرايلىق بېزەلگەن كارىۋاتلار ئۈستىدە ئاللاھ تائالا ئۆزلىرىگە تەييارلىغان ئۈزۈلمەس نېئمەتلەرگە قاراپ] ئولتۇرىدۇ.

كاپىرلار دۇنيادىكى قىلمىشلىرىغا قارىتا خورلىغۇچى ئازاب بىلەن چوقۇم جازالىنىدۇ.

.پەرىشتىلەرنىڭ چۈشۈشى ئۈچۈن ئاسمان يېرىلغان چاغدا

پەرۋەردىگارىنىڭ (ئەمرىنى) ئاڭلاپ باش ئەگكەن ھەمدە شۇنىڭغا لايىق بولغان چاغدا.

ئاللاھ تائالا زېمىننى خۇددى چەم سوزۇلغاندەك سوزغان چاغدا.

زېمىن قوينىدىكى مەدەنلەرنى ۋە ئۆلۈكلەرنى چىقىرىپ، قۇرۇقدالغان چاغدا.

پەرۋەردىگارىنىڭ (ئەمرىنى) ئاڭلاپ باش ئەگكەن ھەمدە شۇنىڭغا لايىق بولغان چاغدا.

ئەي ئىنسان! سەن چوقۇم ياخشى ياكى يامان ئەمەل قىلغۇچى بولۇپ، قىيامەت كۈنى ئاللاھ سېنىڭ شۇ قىلمىشىڭغا يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىشى ئۈچۈن ئەمەللىرىڭ بىلەن ئۇچرىشىسەن.

نامە - ئەمالى ئوڭ قولىغا بېرىلگەن ئادەمگە كەلسەك،

ئاللاھ تائالا ئۇنىڭدىن ئاسان ھېساب ئالىدۇكى، ئۇ ئەيىبلەنمەستىن پەقەت ئەمەللىرى ئۆزىگە شۇنداقلا كۆرسىتىپ قويۇلىدۇ.

ئۇ جەننەتتە ئائىلىسى بىلەن خۇشال ـ خۇرام جەم بولىدۇ.

نامە - ئەمالى كەينى تەرىپىدىن سول قولىغا بېرىلگەن ئادەمگە كەلسەك.

ئۇ ئۆزىگە ھالاكەت تىلەپ نىدا قىلىدۇ.

ئۇ جەھەننەم ئوتىغا ئۇنىڭ ھارارىتىنى تېتىغان ھالەتتە كىرىدۇ.

شەكسىزكى ئۇ دۇنيادىكى چېغىدا ئائىلىسىدە كۇپرى ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن شاد - خۇرام ئىدى.

شەكسىزكى ئۇ ئۆلگەندىن كېيىن قەتئىي تىرىلمەيدىغاندەك ئويلايتتى.

ئۇنداق ئەمەس، ئاللاھ ئۇنى دەسلەپ ياراتقىنىدەك چوقۇم ھاياتلىققا قايتۇرىدۇ. شەكسىزكى پەرۋەردىگارى ئۇنىڭ ھالىنى كۆرۈپ تۇراتتى، پەرۋەردىگارىغا ئۇنىڭ ھالىدىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايتتى. پەرۋەردىگارى ئۇنىڭ ئەمىلىگە يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

ئاللاھ تائالا قۇياش پاتقاندىن كېيىن ئۇپۇقتا پەيدا بولىدىغان قىزىللىق بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاللاھ يەنە كېچە ۋە كېچىدە توپلانغان نەرسىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاي پۈتۈنلىنىپ، تولۇن ھالىتىگە كەلگەن ۋاقتى بىلەن قەسەم قىلدى.

ئەي ئىنسانلار! سىلەر چوقۇم بىر ھالەتتىن بىر ھالەتكە يۆتكىلىپ تۇرىسىلەر، يەنى مەنىي، ئاندىن لەختە قان، ئاندىن بىر چىشلەم گۆش، ئاندىن ھاياتلىق، ئاندىن ئۆلۈم، ئاندىن قايتا تىرىلىشتىن ئىبارەت باسقۇچلارنى بېسىپ ئۆتىسىلەر.

بۇ كاپىرلار نېمە دەپ ئاللاھقا ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىمان ئېيتمايدۇ؟

ئۇلارغا قۇرئان ئوقۇپ بېرىلسە نېمىشقا پەرۋەردىگارىغا سەجدە قىلمايدۇ.

ئەكسىچە كاپىرلار پەيغەمبەرلىرى ئېلىپ كەلگەن نەرسىنى ئىنكار قىلىشىدۇ.

ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ دىللىرىدىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇركى، ئۇنىڭغا ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىدىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئۇلارنى كۈتۈپ تۇرۇۋاتقان دەرتلىك ئازابتىن خەۋەر بەرگىن.

ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلار بۇنىڭ سىرتىدا بولۇپ، ئۇلارغا ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان مەڭگۈلۈك مۇكاپات، يەنى جەننەت بېرىلىدۇ.

ئاللاھ تائالا قۇياشنىڭ، ئاينىڭ ۋە ئۇنىڭدىن باشقا سەييارىلەرنىڭ ئورۇنلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئاسمان بىلەن قەسەم قىلدى.

پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنى توپلايدىغانلىقىنى ۋەدە قىلغان قىيامەت كۈنى بىلەن قەسەم قىلدى.

ئۆز ئۈممىتىگە گۇۋاھچى بولىدىغان پەيغەمبەرگە ئوخشاش ھەر بىر گۇۋاھچى بىلەن، ئۆز پەيغەمبىرىگە گۇۋاھچى بولىدىغان ئۈممەتكە ئوخشاش ھەر بىر گۇۋاھلىق بېرىلگۈچى بىلەن قەسەم قىلدى.

زېمىندا چوڭ خەندەكلەرنى كولىغانلارغا لەنەت بولسۇن!

ئۇ ئورەكلەرگە ئوتلار يېقىلغان بولۇپ، ئۇلار مۇئمىنلەرنى تىرىك پېتى ئوت ئورەكلىرىگە تاشلايتتى.

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلار ئوتقا تولغان ئاشۇ ئورەكلەرگە (تاشلانغان مۇئمىنلەرنىڭ نالە - پەريادلىرىنى) تاماشا قىلىپ ئولتۇرۇشاتتى.

ئۇلارمۇ نەخ مەيداندا بولغاچقا ئۆزلىرنىڭ مۇئمىنلەرگە قىلغان ئازاب - ئوقۇبەتلىرىنى كۆرۈپ تۇرۇشاتتى.

بۇ كاپىرلار مۇئمىنلەرگە پەقەت ئۇلارنىڭ ھەممىدىن غالىب، ھېچكىم يېڭەلمەيدىغان، ھەر ئىشتا مەدھىيەگە لايىق بولغان ئاللاھقا ئىمان ئېيتقانلىقلىرى ئۈچۈنلا شۇنداق قىلىشقان ئىدى.

ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى يالغۇز ئاللاھقا خاستۇر، ئۇ ھەر نەرسىدىن خەۋەرداردۇر، ئۇنىڭغا بەندىلىرىنىڭ ئىشلىرىدىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

شەكسىزكى مۇئمىن ئەر ۋە مۇئمىن ئاياللارنى يالغۇز ئاللاھقا بولغان ئىمانىدىن قايتۇرۇش ئۈچۈن ئوت بىلەن قىينىغان، ئاندىن كېيىن گۇناھلىرىدىن ئاللاھقا تەۋبە قىلمىغانلار قىيامەت كۈنى جەھەننەم ئازابىغا دۇچار قىلىنىدۇ، ئۇلار دۇنيادا مۇئمىنلەرنى كۆيدۈرگەنلىكلىرىنىڭ جازاسى سۈپىتىدە دوزاخنىڭ ئوتىمۇ ئۇلارنى كۆيدۈرىدۇ.

شەكسىزكى ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارغا سارايلىرى ۋە دەرەخلىرى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەر بار. ئۇلار ئۈچۈن تەييارلانغان بۇ مۇكاپات ھېچنېمە تەڭ كەلمەيدىغان كاتتا مۇۋەپپەقىيەتتۇر.

ئەي پەيغەمبەر! شەكسىزكى پەرۋەردىگارىڭ زالىمغا -مەلۇم مەزگىل مۆھلەت بەرگەن تەقدىردىمۇ- ئۇنى جازالاشقا ئەلۋەتتە كۈچى يېتىدۇ.

شەكسىزكى ئۇ يارىتىش ۋە ئازابنى دەسلەپتىمۇ يوقتىن بار قىلىدۇ ھەم قايتا قىلالايدۇ.

ئۇ بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغان كىشىنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، شەكسىزكى ئۇ تەقۋادار دوستلىرىنى ياخشى كۆرىدۇ.

ئۇ ئەرشنىڭ ئىگىسىدۇر، ناھايىتى ئۇلۇغدۇر.

ئۇ خالىغان كىشىنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرۈم قىلىش، خالىغان كىشىنى جازالاشتىن ئىبارەت ئۆزى خالىغان ئىشنى قىلغۇچىدۇر، ئۇنى مەجبۇرلىغۇچى يوقتۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ساڭا ھەقكە قارشى تۇرۇش ھەمدە باشقىلارنى ئۇنىڭدىن توسۇش ئۈچۈن توپلانغان لەشكەرلەرنىڭ خەۋىرى كەلدىمۇ؟

يەنى پىرئەۋننىڭ ۋە سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى بولغان سەمۇدنىڭ خەۋىرى كەلدىمۇ؟

بۇلارنىڭ ئىمان ئيېتىشىغا توسالغۇ بولغان نەرسە ئۇلارغا ئىنكارچى ئۈممەتلەر ۋە ئۇلارنىڭ ھالاكىتى ھەققىدىكى خەۋەرلەر يېتىپ كەلمىگەنلىكىدىن ئەمەس، بەلكى ئۇلار ھاۋايى - ھەۋەسلىرىنىڭ كەينىگە كىرىپ پەيغەمبەرلىرى ئېلىپ كەلگەن نەرسىنى يالغانغا چىقىرىشىدۇ.

ئاللاھ كاپىرلارنىڭ ئەمەللىرىنى تولۇق بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىدىن ھېچنەرسە ئۇنىڭ ئىلمىنىڭ سىرتىدا قالمايدۇ، ئاللاھ ئۇلارغا ئەمەللىرىگە يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

قۇرئان ئىنكارچىلار ئېيتقاندەك شېئىر ياكى قاپىيەلىك سۆز ئەمەس، بەلكى ئۇ ئۇلۇغ قۇرئاندۇر.

ئۆزگەرتىلىشتىن، بۇرمىلىنىشتىن، كەم - زىيادە قىلىنىشتىن ساقلانغان ئۇلۇغ قۇرئاندۇر.

ئاللاھ تائالا ئاسمان بىلەن ۋە كېچىدە چىقىدىغان يۇلتۇز بىلەن قەسەم قىلدى.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ كاتتا يۇلتۇزنىڭ نېمىلىكىنى بىلەمسەن؟

ئۇ ئۆتكۈر نۇرى بىلەن ئاسماننىمۇ تېشىۋېتىدىغان يۇلتۇزدۇر.

ھەر قانداق بىر جانغا ئاللاھ بىر پەرىشتىنى ۋەكىل قىلغان بولۇپ، ئۇ پەرىشتە قىيامەت كۈنىدىكى ھېساب ئۈچۈن ئۇنىڭ ئەمەللىرىنى نازارەت قىلىدۇ.

ئىنسان ئاللاھ تائالانىڭ قۇدرىتىنى ۋە مەخلۇقنىڭ ئاجىزلىقىنى ئېنىق بىلىش ئۈچۈن ئاللاھنىڭ ئۆزىنى نېمىدىن ياراتقانلىقى ھەققىدە ئويلانسۇن!

ئاللاھ ئىنساننى ئېتىلىپ چىقىپ، بالىياتقۇغا تۆكۈلىدىغان سۇدىن ياراتتى.

بۇ سۇ ئەر كىشىنىڭ ئومۇرتقا سۆڭىكى بىلەن قوۋۇرغا سۆڭىكىنىڭ ئارىسىدىن چىقىدۇ.

ئۆز ۋاقتىدا ئىنساننى ئاشۇ ئەرزىمەس سۇدىن ياراتقان ئاللاھ تائالا ئۇنى ئۆلگەندىن كېيىن ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن تىرگۈزۈشكە ئەلۋەتتە قادىردۇر.

ئۇ كۈندە بارچە سىرلار ئوتتۇرىغا چىقىدۇ، ئاندىن دىللارغا يوشۇرۇنغان نىيەتلەر، ئېتىقادلار ۋە ئۇنىڭدىن باشقا بارلىق ئىشلار ئاشكارا بولۇپ، ياخشى ياماندىن ئايرىلىدۇ.

ئۇ كۈندە ئىنساننى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغداپ قالالايدىغان ھېچبىر كۈچ، ئۇنىڭغا ياردەم بېرەلەيدىغان ھېچبىر ياردەمچى بولمايدۇ.

ئاللاھ تائالا يامغۇرلۇق بۇلۇت بىلەن قەسەم قىلدى. چۈنكى ئاللاھ شۇ بۇلۇت ئارقىلىق پات - پات يامغۇر ياغدۇرۇپ تۇرىدۇ.

ئاللاھ ئۆسۈملۈكلەر، مېۋىلەر ۋە دەل - دەرەخلەر يېرىپ چىقىدىغان زېمىن بىلەن قەسەم قىلدى.

شەكسىزكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئان كەرىم ئەلۋەتتە ھەق بىلەن باتىلنىڭ، راست بىلەن يالغاننىڭ ئوتتۇرىسىنى ئايرىيدىغان سۆزدۇر.

ئۇ ئويۇن، چاقچاق ئەمەس، بەلكى چىن ھەقىقەتتۇر.

شەكسىزكى پەيغەمبەرلىرى ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغۇچىلار پەيغەمبىرىنىڭ چاقىرىقىنى رەت قىلىش ۋە ئۇنى يوققا چىقىرىش ئۈچۈن كۆپ سۇيىقەستلەرنى قىلىدۇ.

مەن دىننى غالىب قىلىش ھەمدە باتىلنى بەربات قىلىش ئۈچۈن ئۇلارنىڭ ھىيلە - مىكرىگە تاقابىل تۇرىمەن.

ئەي پەيغەمبەر! بۇ كاپىرلارغا مۆھلەت بەرگىن، ئۇلارغا ئازراق مۆھلەت بەرگىن، ئۇلارنىڭ ئازابى ۋە ھالاك قىلىنىشىغا ئالدىراپ كەتمىگىن.

پۈتكۈل مەخلۇقاتلىرىدىن ئۈستۈن بولغان پەرۋەردىگارىڭنى زىكرى قىلغان ۋە ئۇلۇغلىغان ۋاقتىدا ئۇنىڭ نامىنى تىلغا ئېلىپ تۇرۇپ بارچە ئەيىب - نۇقسانلاردىن پاك دەپ تەسبىھ ئېيتقىن.

ئۇ ئىنساننى بېجىرىم شەكىلدە ياراتتى ۋە قامىتىنى راۋرۇس قىلدى.

ئۇ پۈتكۈل خالايىقنىڭ جىنسلىرىنى، تۈرلىرىنى ۋە سۈپەتلىرىنى بېكىتتى ھەمدە ھەر قانداق مەخلۇقنى ئۆزىگە مۇناسىپ ۋە ماس تەرەپكە يېتەكلىدى.

ئۇ زېمىندىن چارىپايلىرىڭلارنى باقىدىغان ئوت - چۆپلەرنى چىقاردى.

ئاندىن ئۇ ئوت - چۆپلەر ھۆل ياشىرىپ بولغاندىن كېيىن قارامتۇل قۇرۇق ئوت - خەسكە ئايلاندۇردى.

ئەي پەيغەمبەر! بىز ساڭا قۇرئاننى ئوقۇپ، قەلبىڭگە توپلاپ بېرىمىز، ئۇنى ھەرگىز ئۇنتۇپ قالمايسەن. شۇڭ سەن ئۇنتۇپ قالماسلىق ئۈچۈن قىلغىنىڭدەك، جىبرىئىل بىلەن تەڭ ئوقۇمىغىن.

لېكىن ئاللاھ بىرەر ھېكمەت تۈپەيلىدىن سېنىڭ ئۇنتۇپ قېلىشىڭنى خالىغان ئايەتلەرنى ئۇنتۇپ قالىسەن. شەكسىزكى ئاللاھ ئاشكارىنى ۋە مەخپىينى بىلىدۇ، بۇ ئىشلاردىن ئۇنىڭغا ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

بىز ساڭا جەننەتكە كىرىشكە ۋەسىلە بولىدىغان ئەمەللەردىن ئاللاھ رازى بولىدىغانلىرىنى قولايلاشتۇرۇپ بېرىمىز.

بىز ساڭا ۋەھىي قىلغان قۇرئان ئارقىلىق كىشىلەرگە نەسىھەت قىلغىن، ئۇلار ۋەز - نەسىھەتكە قۇلاقلا سالىدىكەن، ئۇلارغا ۋەز - نەسىھەت قىلىشنى داۋاملاشتۇرغىن.

سېنىڭ ۋەز - نەسىھەتلىرىڭنى ئاللاھتىن قورقىدىغان ئادەم قوبۇل قىلىدۇ. چۈنكى ئۇ ۋەز - نەسىھەتتىن مەنپەئەت ئالىدۇ.

كاپىر ۋەز - نەسىھەتتىن يىراق تۇرىدۇ ۋە قاچىدۇ. چۈنكى ئۇ ئاخىرەتتە دوزاخقا كىرىدىغانلىقى ئۈچۈن ئەڭ بەدبەخت ئىنساندۇر.

ئاخىرەتتە ئۇلۇغ ئوتقا كىرىدىغان كىشى ئۇنىڭ ھارارىتىنى تېتىيدۇ ۋە مەڭگۈ ئازابىنى چېكىدۇ.

ئاندىن ئۇ دوزاختا مەڭگۈ قالىدۇ، ئۇنىڭ ئۆلۈپ بىراقلا ئازابتىن قۇتۇلۇپ كېتەلمەيدۇ يا تۈزۈكرەك ياشىيالمايدۇ.

شېرىكتىن ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن پاكلانغان ئادەم كۆزلىگەن مەقسىتىگە يەتتى.

ئۇ پەرۋەردىگارى يولغا قويغان شەكىلدە ئۇنى زىكىر قىلاتتى ھەمدە نامازنى تەلەپكە لايىق رەۋىشتە ئادا قىلاتتى.

بەلكى سىلەر دۇنيا تىرىكچىلىكىنى ئالدىغا قويىسىلەر، ئۇنى ئاخىرەتتىن ئارتۇق كۆرىسىلەر، ھالبۇكى ئۇ ئىككىسى ئوتتۇرىسىدا چوڭ پەرقلەر بار.

ئاخىرەت ئەلۋەتتە دۇنيادىن ھەمدە ئۇنىڭدىكى مال - ماتا ۋە نازۇ-نېئمەتلەردىن كۆپ ياخشى ھەم ئارتۇقتۇر. چۈنكى ئاخىرەتتە قەتئىي ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان نېئمەتلەر بار.

شەكسىزكى بىز سىلەرگە سۆزلەپ بەرگەن بۇ ئىشلار ۋە خەۋەرلەر قۇرئاندىن ئىلگىرى نازىل قىلىنغان سەھىپىلەردۇر.

ئۇ بولسا ئىبراھىم ۋە مۇساغا نازىل قىلىنغان سەھىپىلەردۇر.

ئەي پەيغەمبەر! ساڭا قورقۇنچلۇق ھالەتلىرى ئىنسانلارنى تەرەپ - تەرەپتىن قورشىۋالغان قىيامەتنىڭ خەۋىرى كەلدىمۇ؟

قىيامەت كۈنىدە ئىنسانلار يا بەدبەخت بولىدۇ يا بەختلىك بولىدۇ. بەدبەختلەرنىڭ چىرايلىرى ناھايىتى بىچارە، خار بولىدۇ.

بەدبەختلەر سۆرىلىپ تۇرىدىغان زەنجىرلەر ۋە باغلىنىدىغان كىشەنلەر سەۋەبىدىن چارچاپ ھالىدىن كەتكۈچىلەردۇر.

ئاشۇ ئادەملەر ھارارىتى قاتتىق بولغان قىززىق ئوتقا كىرىدۇ.

تېمپېراتۇرىسى ئىنتايىن يۇقىرى بولغان بۇلاقنىڭ سۈيىدىن سۇغىرىلىدۇ.

ئۇلار غىزالىنىدىغانغا شىبرىق دەپ ئاتىلىدىغان، قۇرۇغاندا زەھەرگە ئايلىنىدىغان ئەڭ نىجىس، ئەڭ سېسىق بىر خىل ئۆسۈملۈكتىن باشقا ھېچقاندا يېمەكلىك بولمايدۇ.

ئۇ ئۆسۈملۈك يېگۈچىنى يا سەمرىتمەيدۇ، يا ئاچلىقىنى پەسەيتمەيدۇ.

ئۇ كۈندە نۇرغۇن بەختلىك كىشىلەر بولۇپ، ئۇلار ھۇزۇر - ھالاۋەت ۋە شاد - خۇراملىققا چۆمىدۇ.

ئۇلار دۇنيادا قىلغان ياخشى ئەمەللىرىدىن مەمنۇن بولىدۇ، چۈنكى ئۇلار ئەمەللىرىنىڭ ساۋابىنىڭ ھەسسىلىنىپ ساقلانغانلىقىنى بىلىدۇ.

ئالى ۋە مەرتىۋىسى يۇقىرى بولغان جەننەتتە بولىدۇ.

جەننەتتە چەكلەنگەن سۆزلەرنى ئاڭلاش ئۇياقتا تۇرسۇن، ھەتتا ئاساسسىز، بىكار گەپمۇ ئاڭلىمايدۇ.

بۇ جەننەتتە سۇلىرى ئېتىلىپ چىقىپ، داۋاملىق ئېقىپ تۇرىدىغان بۇلاقلار بار بولۇپ، ئۇلار ئۇنىڭدىن ئۆزلىرى خالىغىنىچە بەھرىمەن بولىدۇ.

ئۇ جەننەتتە ئېگىز كارىۋاتلار بار.

ئىچىملىك ئۈچۈن قاتار تىزىلغان قەدەھلەر بار.

يانمۇيان، رەتلىك تىزىلغان ياستۇقلار بار.

ھەممە يەردە سېلىنغان بىساتلار بار.

ئۇلار ئاللاھنىڭ تۆگىنى قانداق ياراتقانلىقىغا ۋە ئۇنى ئادەمزاتقا بويسۇندۇرۇپ بەرگەنلىكىگە تەپەككۇر نەزىرى بىلەن قارىمامدۇ؟

ئۇلار ئاسماننىڭ قانداق ئېگىز بىنا قىلىنغانلىقىغا قارىمامدۇكى، ئاسمان ئۇلارنىڭ ئۈستىدە چۈشۈپ كېتىشتىن ساقلانغان بىر ئۆگزە ھالىتىدە بولدى.

تاغلارنىڭ قانداق تىكلىنىپ، زېمىننىڭ ئىنسانلارنى تەۋرىتىپ قويماسلىقى ئۈچۈن شۇ تاغلار ئارقىلىق قانداق مۇقىملاشتۇرۇلغانلىقىغا قارىمامدۇ؟

زېمىننىڭ قانداق يېيىلغانلىقىغا ھەمدە ئۇنىڭ ئىنسانلارنىڭ ئۈستىدە يەرلىشىشى ئۈچۈن قانداق تەييارلانغانلىقىغا قارىمامدۇ؟

ئەي پەيغەمبەر! بۇلارغا ۋەز - نەسىھەت قىلغىن، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتقىن. سەن پەقەت ۋەز - نەسىھەت قىلغۇچىسەن. سەندىن پەقەت ئۇلارغا ۋەز - نەسىھەت قىلىشتىن باشقا نەرسە تەلەپ قىلىنمايدۇ. ئۇلارنى ئىمانغا مۇۋەپپەق قىلىش ئىشىغا كەلسەك، بۇ ئىش يالغۇز ئاللاھنىڭ ئىلكىدىدۇر.

سەن ئۇلارنى ئىمانغا مەجبۇرلاشقا مەسئۇل ئەمەسسەن.

لېكىن ئىمان ئېيتىشتىن يۈز ئۆرۈپ، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە كاپىر بولغان ئادەمگە كەلسەك،

ئاللاھ قىيامەت كۈنى بۇنداق ئادەمنى جەھەننەمگە مەڭگۈلۈك مەھكۇم قىلىش ئارقىلىق ئەڭ قاتتىق ئازاب بىلەن ئازابلايدۇ.

ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن چوقۇم بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتىدۇ.

ئاندىن ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىدىن ھېساب ئېلىش پەقەت بىزنىڭ ۋەزىپىمىزدۇر، سېنىڭ ياكى قانداقتۇر باشقا بىرىنىڭ بۇنداق ھوقۇقى بولمايدۇ.

ئاللاھ تائالا تاڭ بىلەن قەسەم قىلدى.

زۇلھەججىنىڭ دەسلەپكى ئون كېچىسى بىلەن قەسەم قىلدى.

جۈپ ۋە تاق نەرسىلەر بىلەن قەسەم قىلدى.

كېلىپ، دۋاملىشىپ، كەتكەن چاغدىكى كېچە بىلەن قەسەم قىلدى. بۇ قەسەملەرنىڭ جاۋابى: سىلەرگە چوقۇم ئەمەللىرىڭلارغا يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىلىدۇ، دېگەن سۆزدۇر.

يۇقىرىدىكى ئايەتلەردە ئەقىل ئىگىسىنى قانائەتلەندۈرلەيدىغان قەسەم بارمۇ؟

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھۇد قەۋمى بولغان ئاد پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلغاندا ئۇلارنى قانداق قىلىۋەتكەنلىكىدىن خەۋىرىڭ بارمۇ؟

ئاد بولسا ئۇلارنىڭ بوۋىسى ئۇزۇن بويلۇق ئىرەمگە نىسبەت بېرىلگەن قەبىلىدۇر.

بۇنداق ئادەملەر باشقا شەھەرلەردە يارىتىلىپ باقمىغان ئىدى.

شۇنىڭدەك پەرۋەردىگارىڭنىڭ سالىھ قەۋمى بولغان سەمۇدنى قانداق جازالىغانلىقىدىن خەۋىرىڭ بارمۇ؟ ئۇلار تاغلاردىكى قورام تاشلارنى كېسىپ، تاش ئۆيلەرنى ياسايتتى

پەرۋەردىگارىڭنىڭ يەنە كىشىلەرنى قوزۇقلار بىلەن ئازابلايدىغان پىرئەۋننى قانداق جازالىغانلىقىدىن خەۋىرىڭ بارمۇ؟

بۇلارنىڭ ھەممىسى زومىگەرلىك ۋە زۇلۇمدا چەكتىن ئېشىپ كەتكەن، ھەممىسى شەھەرلەردە ھەددىدىن ئاشقان ئىدى.

ئۇلار كۇپرى ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى تارقىتىش ئارقىلىق بۇزۇقچىلىقنى كۆپ قىلدى.

شۇنىڭ بىلەن ئاللاھ ئۇلارغا قاتتىق ئازابىنى تېتىتىپ، ئۇلارنى تۈپ يىلتىزىدىن قۇرۇتۇۋەتتى.

ئەي پەيغەمبەر! شەكسىزكى پەرۋەردىگارىڭ ياخشىلىق قىلغانلارنى جەننەت بىلەن مۇكاپاتلاش، يامانلىق قىلغانلارنى دوزاخ بىلەن جازالاش ئۈچۈن ئىنسانلارنىڭ ئەمەللىرىنى كۆزىتىپ، نازارەت قىلىپ تۇرىدۇ.

ئىنسان تەبىئىتى شۇنداق: يەنى رەببى ئۇنى سىناپ، ئەزىز قىلىپ، مال - دۇنيا، بالا - چاقا ۋە يۈز - ئابروي ئاتا قىلسا، ئىنسان بۇنى ئاللاھنىڭ نەزىرىدە ھۆرمەتكە سازاۋەر بولغانلىق دەپ ئويلاپ قالىدۇ، شۇنىڭ بىلەن: مەن پەرۋەردىگارىمنىڭ ھۆرمىتىگە لايىق بولغىنىم ئۈچۈن پەۋەردىگارىم مېنى ھۆرمەتلىدى، دەيدۇ.

ناۋادا ئۇنى سىناپ، رىزقىنى تار قىلىپ قويسا، بۇنى پەرۋەردىگارىنىڭ نەزىرىدىكى خارلىق دەپ ئويلاپ قالىدۇ، شۇنىڭ بىلەن: پەرۋەردىگارىم مېنى خارلىدى، دەيدۇ.

ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس، ، يەنى ئەمەلىي ئەھۋال بۇ ئىنسان خىيال قىلغاندەك، راھەت - پاراغەتكە ئېرىشىش ئاللاھنىڭ بەندىسىدىن رازى بولغانلىقىنىڭ دەلىلى ئەمەس. بەلكى سىلەر ئاللاھ سىلەرگە بەرگەن رىزىقنىڭ بىر قىسمىنى يېتىملارغا بەرمەيسىلەر.

بىر - بىرىڭلارنى يېگۈدەك بىر نەرسە تاپالمايدىغان كەمبەغەللەرگە تائام بېرىشكە تەۋسىيە قىلىشمايسىلەر.

بىچارە ئاياللار ۋە يېتىملەرنىڭ ھەقلىرىنى سىلەرگە ھالال بولۇش - بولماسلىقىغا قارىماي ھە دەپ يەيسىلەر.

مال - دۇنيانى تولىمۇ ياخشى كۆرگەنلىكتىن ئاللاھ يولىدا مال چىقىم قىلىشقا بېخىللىق قىلىسىلەر.

بۇنداق قىلىش سىلەرگە راۋا بولمايدۇ. زېمىن ئارقىمۇ-ئارقا قاتتىق تەۋرىتىلگەن چاغدا.

ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ بەندىلىرى ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىش ئۈچۈن كەلگەن، پەرىشتىلەرمۇ سەپ - سەپ بولۇپ تىزىلغان چاغدا.

ئۇ كۈندە جەھەننەم كەلتۈرۈلىدۇ، ئۇنىڭ يەتمىش مىڭ ھالقىسى بار بولۇپ، ھەر بىر ھالقىنى يەتمىش مىڭ پەرىشتە تۇتۇپ، سۆرەپ ماڭىدۇ. ئۇ كۈندە ئىنسان سەلقارىغان ئاللاھنىڭ ھەقلىرىنى ئېسىگە ئالىدۇ. لېكىن ئۇ كۈنكى ئەسلەشنىڭ نېمىگە پايدىسى بولسۇن؟ چۈنكى ئۇ ئەمەل كۈنى ئەمەس، بەلكى دۇنيادا قىلغاننىڭ جازا - مۇكاپاتىنى كۆرىدىغان كۈندۇر.

ئىنسان قاتتىق پۇشايماندىن: كاشكى ھەقىقىي ھايات بولغان ئاخىرەت ھاياتىغا ئەسقاتىدىغان ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان بولسامچۇ؟ دەيدۇ.

ئۇ كۈندە ھېچكىم ئاللاھ ئازابلىغانغا ئوخشاش ئازابلىيالمايدۇ. چۈنكى ئاللاھنىڭ ئازابى ئەڭ قاتتىق ۋە داۋاملىقتۇر.

ھېچكىم ئاللاھ كاپىرلارنى باغلىغانغا ئوخشاش زەنجىرلەردە باغلىيالمايدۇ.

مۇئمىنگە جېنى ئېلىنىدىغان چاغدا ۋە قىيامەت كۈنى مۇنداق دېيىلىدۇ: ئەي ئىمان ۋە ياخشى ئەمەل بىلەن ئارام تاپقۇچى جان!

ئېرىشكەن مول مۇكاپاتلاردىن مەمنۇن بولغان، قىلغان ياخشى ئەمەللىرىڭ ئارقىلىق پەرۋەردىگارىڭنىڭ دەرگاھىدا رازىلىققا ئېرىشكەن ھالدا پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھۇزۇرىغا قايتقىن.

مېنىڭ ياخشى بەندىلىرىمنىڭ سىپىگە قوشۇلغىن.

ئۇلار بىلەن بىرگە مەن ئۇلارغا تەييارلىغان جەننىتىمگە كىرگىن.

ئاللاھ تائالا ھۆرمەتلىك شەھەر بولغان مەككە مۇكەررەمە بىلەن قەسەم قىلدى.

ئەي پەيغەمبەر! ئۆلۈمگە لايىق بولغانلارنى ئۆلتۈرۈش، ئەسىر ئېلىشقا لايىق بولغانلارنى ئەسىر ئېلىشتىن ئىبارەت سەن بۇ شەھەردە قىلغان ئىشلار ساڭا ھالالدۇر.

ئاللاھ تائالا ئىنسانىيەتنىڭ ئاتىسى بىلەن، شۇنداقلا ئۇنىڭ نەسلىدىن بولغان ئەۋلادلار بىلەن قەسەم قىلدى.

بىز ئىنساننى ھەقىقەتەن جاپا - مۇشەققەت ئىچىگە ياراتتۇق. چۈنكى ئۇ بۇ دۇنيادا جاپا چېكىدۇ.

ئىنسان گۇناھ - مەئسىيەت قىلسا ئۇنىڭغا ھېچكىمنىڭ كۈچى يەتمەيدۇ، ھەتتا ئۇنىڭ پەرۋەردىگارىمۇ ئۇنىڭدىن ئىنتىقام ئالالمايدۇ، دەپ ئويلامدۇ؟

ئۇ: مەن ئۈستى - ئۈستىلەپ ئىنتايىن كۆپ مال سەرپ قىلدىم، دەيدۇ.

بۇ ماختانچاق ئۆزى سەرپ قىلغان ماللارنى ئاللاھ كۆرمەي قالىدۇ، ئۆزىدىن مال - مۈلكلىرىنى نەدىن تاپقانلىقى ۋە نەگە سەرپ قىلغانلىقى ھەققىدە ھېساب ئالمايدۇ، دەپ ئويلامدۇ؟

بىز ئۇنىڭغا كۆرىدىغان ئىككى كۆز بەرمىدۇقمۇ؟

گەپ قىلىدىغان بىر تىل ۋە ئىككى كالپۇك بەرمىدۇقمۇ؟

بىز ئۇنىڭغا ياخشى يول بىلەن يامان يولنى تونۇتمۇدۇقمۇ؟

ئۇ ئۆزى بىلەن جەننەتنىڭ ئوتتۇرىسىنى ئايرىپ تۇرىدىغان داۋاندىن ئېشىپ، ئۇنى بېسىپ ئۆتۈشى تەلەپ قىلىنغۇچىدۇر.

ئەي پەيغەمبەر! جەننەتكە كىرىش ئۈچۈن بېسىپ ئۆتۈشكە تېگىشلىك بولغان داۋاننىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلىسەن؟

داۋان ئېشىش ئەر ياكى ئايال قۇللارنى ئازاد قىلىشتۇر.

ياكى يېمەكلىك كەمدىن - كەم تېپىلىدىغان ئاچارچىلىق كۈنلىرىدە تۇغقانچىلىق مۇناسىۋىتى بولغان يېتىمگە تاماق بېرىشتۇر.

يەنى دادىسى يوق، ئۇرۇق - تۇغقانچىلىق مۇناسىۋىتى بولغان سەبىي بالىلارغا تاماق بېرىشتۇر.

ياكى ھېچ نەرسىسى يوق كەمبەغەلگە تاماق بېرىشتۇر.

شۇنىڭ بىلەن بىرلىكتە ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان، ئۆزئارا تائەت - ئىبادەتلەردە چىڭ تۇرۇشقا، گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن ئۆزىنى تۇتۇۋېلىشقا ۋە بالا - قازالارغا سەۋر قىلىشقا تەۋسىيە قىلىشقان، بىر - بىرىنى ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە شەپقەتلىك بولۇشقا تەۋسىيە قىلىشقان كىشىلەردىن بولۇشتۇر.

يۇقىرىدىكى سۈپەتلەرگە ئىگە بولغان ئاشۇ كىشىلەر نامە - ئەمالى ئوڭ قولىغا بېرىلىدىغانلاردۇر.

پەيغەمبىرىمىزگە نازىل قىلىنغان ئايەتلىرىمىزگە كاپىر بولغانلار نامە - ئەمالى سول قولىغا بېرىلىدىغانلاردۇر.

ئۇلار قىيامەت كۈنى ئىشىكلىرى تاقاق ھالەتتىكى دوزاخقا سولىنىپ، شۇ جايدا ئازابلىنىدۇ.

ئاللاھ تائالا قۇياش بىلەن قەسەم قىلدى، شۇنداقلا قۇياش مەشرىق تەرەپتىن چىققاندىن كېيىنكى كۆتۈرۈلۈش ۋاقتى بىلەن قەسەم قىلدى.

قۇياش پاتقاندىن كېيىنلا چىققان چاغدىكى ئاي بىلەن قەسەم قىلدى.

نۇرى ئارقىلىق يەر يۈزىدىكى بارلىق نەرسىلەرنى ئاشكارا قىلغان ۋاقىتتىكى كۈندۈز بىلەن قەسەم قىلدى.

يەر يۈزىنى يېپىپ، قاراڭغۇ قىلىۋەتكەن چاغدىكى كېچە بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاسمان بىلەن ھەمدە ئاسماننى پۇختا بىنا قىلغان زات بىلەن قەسەم قىلدى.

زېمىن بىلەن ھەمدە ئۇنىڭ ئىنسانلارنىڭ ئولتۇراقلىشىشى ئۈچۈن يېيىلىشى بىلەن قەسەم قىلدى.

ھەر قانداق جان بىلەن ھەمدە ئاللاھنىڭ ئۇنى چىرايلىق قىلىپ ياراتقانلىقى بىلەن قەسەم قىلدى.

ئاللاھ تائالا نەپسكە نېمىنىڭ ساقلىنىشقا تېگىشلىك يامان ئىش، نېمىنىڭ قىلىشقا تېگىشلىك ياخشى ئىش ئىكەنلىكىنى تەلىم - تەربىيەسىز چۈشەندۈردى.

ئۆز نەپسىنى پەزىلەتلىك ئىشلار بىلەن زىننەتلەپ، رەزىللىكلەردىن تازىلاش ئارقىلىق پاكلىغان كىشى مەقسىتىگە چوقۇم يېىتدۇ.

نەپسىنى گۇناھ - مەئسىيەتلەرگە چۆمدۈرۈش بىلەن كەمسىتكەن ئادەم چوقۇم نائۈمىد بولىدۇ.

سەمۇد گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلىشتا ھەددىدىن ئېشىش ئارقىلىق پەيغەمبىرى سالىھنى ئىنكار قىلدى.

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارنىڭ ئەڭ بەدبەخت ئادىمى قەۋمىنىڭ كۈشكۈرتىشى بىلەن ئورنىدىن تۇردى.

ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى سالىھ ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: ئاللاھنىڭ تۆگىسىنى ئۆز نۆۋىتى كەلگەندە سۇ ئىچكىلى قويۇڭلار، ئۇنىڭغا چېقىلماڭلار، دېدى.

ئاندىن ئۇلار بۇ تۆگىنىڭ ئىشىدا پەيغەمبىرىنى يالغانغا چىقىرىشتى. شۇنىڭ بىلەن تۆگىنى ئۇلارنىڭ ئەڭ بەدبەخت ئادىمى ئۆلتۈرۈۋەتتى، باشقىلار بولسا ئۇنىڭ قىلغىنىغا قول قوۋۇشتۇرۇپ تۇرۇشتى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلارنىڭ ھەممىسى گۇناھتا ئورتاق بولدى. ئاندىن ئاللاھ ئۇلارغا ئازابىنى چۈشۈردى. يەنى ئۇلارنى گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن قاتتىق بىر ئاۋاز بىلەن ھالاك قىلىۋەتتى ھەمدە ئۇلارغا ئوخشاشلا ھالاكەت جازاسى بەردى.

ئاللاھ تائالا ئۇلارغا چۈشۈرگەن ھالاك قىلىش ئازابىنىڭ مەسئۇلىيتىدىن قورقمايدۇ.

ئاللاھ تائالا قاراڭغۇلۇقى ئاسمان بىلەن زېمىننىڭ ئارىسىدىكى بارلىق نەرسىنى قاپلىغان چاغدىكى كېچە بىلەن قەسەم قىلدى.

تاڭ يورۇپ، ئاشكارا بولغان چاغدىكى كۈندۈز بىلەن قەسەم قىلدى.

ئەر ۋە ئايالدىن ئىبارەت ئىككى جىنسنى يارىتىشى بىلەن قەسەم قىلدى.

ئەي ئىنسانلار! شەكسىزكى سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلار خىلمۇخىلدۇر. يەنى ئەمەللىرىڭلاردىن ياخشىلىقلارمۇ بار بولۇپ، بۇنداق ئەمەللەر جەننەتكە كىرىشنىڭ سەۋەبىدۇر، يامانلىقلارمۇ بار بولۇپ، بۇنداق ئەمەللەر دوزاخقا كىرىشنىڭ سەۋەبىدۇر.

زاكات، نەپىقە ۋە كاپپارەت دېگەندەك بېرىشكە تېگىشلىك بولغان مالنى بەرگەن ھەمدە ئاللاھ چەكلىگەن ئىشلاردىن ساقلانغان،

شۇنداقلا ئاللاھ ۋەدە قىلغان ساۋاب - مۇكاپاتلارغا ئىشەنگەن ئادەمگە كەلسەك،

بۇ بۇنداق ئادەمگە ياخشى ئەمەللەرنى ۋە ئاللاھ يولىدا مال سەرپ قىلىشنى قولايلاشتۇرۇپ بېرىمىز.

مېلىغا بېخىللىق قىلىپ، بېرىشكە تېگىشلىك مالنىمۇ بەرمىگەن ھەمدە ئۆز مېلى ئارقىلىق ئاللاھتىن ئۆزىنى بىھاجەت ساناپ، ئاللاھنىڭ پەزلىدىن ھېچنەرسە تىلىمىگەن،

ھەمدە ئاللاھ تائالا ئۆز يولىدا سەرپ قىلىنغان ماللارنىڭ بەدىلىگە بېرىشنى ۋەدە قىلغان ساۋاب - مۇكاپاتلارنى ئىنكار قىلغان ئادەمگە كەلسەك،

بۇنداق ئادەمگە بىز يامان ئەمەللەرنى قولايلاشتۇرۇپ، ياخشىلىق قىلىشنى قىيىنلاشتۇرۇۋېتىمىز.

بۇ ئادەم ھالاك بولۇپ، دوزاخقا كىرگەن چاغدا ئۇنىڭ بېخىللىق قىلىپ چىڭ تۇتقان مال - مۈلكى ھېچنېمىگە ئەسقاتمايدۇ.

شەكسىزكى بىزنىڭ ۋەزىپىمىز توغرا يولنى خاتا يولدىن ئېنىق ئايرىپ بېرىشتۇر.

ئاخىرەت ۋە بۇ دۇنيا ھەقىقەتەن بىزنىڭ ئىلكىمىزدىدۇركى، بىز ئىككىلىسىدە ئۆزىمىز خالىغاننى قىلىمىز. بىزدىن باشقا ھېچكىمنىڭ بۇنداق قىلىش ھوقۇقى يوق.

ئەي ئىنسانلار! ئەگەر ئاللاھقا ئاسىي بولغان بولساڭلار، مەن سىلەرنى لاۋۇلداپ يېنىپ تۇرغان ئوتتىن ئاگاھلاندۇردۇم.

بۇ ئوتنىڭ ھارارىتىنى پەقەت كاپىر بولغان بەدبەخت ئادەملا تېتىيدۇ.

ئۇ پەيغەمبەر ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغان ھەمدە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈشتىن يۈز ئۆرۈگەن ئادەمدۇر.

ئەڭ تەقۋادار بولغان ئەبۇبەكرى رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ ئۇ ئوتتىن يىراق قىلىنىدۇ.

ئۇ گۇناھلاردىن پاكلىنىش ئۈچۈن مېلىنى ياخشىلىق يوللىرىغا سەرپ قىلىدۇ.

ئۇ مېلىنى بىراۋنىڭ ئۆزىگە قىلغان ياخشىلىقىغا جاۋاب قايتۇرۇش يۈزىسىدىن سەرپ قىلمايدۇ.

ئۇ مال سەرپ قىلىش ئارقىلىق پەقەت مەخلۇقاتلىرىدىن يۈكسەك بولغان پەرۋەردىگارىنىڭ رازىلىقىنىلا كۆزلەيدۇ.

ئۇ ئاللاھ بەرگەن ئېسىل مۇكاپاتلاردىن چوقۇم مەمنۇن بولىدۇ.

ئاللاھ تائالا كۈندۈزنىڭ ئەۋۋىلى بىلەن قەسەم قىلدى.

قاراڭغۇلۇقى (ئەتراپنى قاپلىغان)، كىشىلەر ھەرىكەتتىن توختىغان چاغدىكى كېچە بىلەن قەسەم قىلدى.

ئەي پەيغەمبەر! ۋەھىي ئۈزۈلۈپ قالغان ۋاقىتتا مۇشرىكلار ئېيتقاندەك، پەرۋەردىگارىڭ سېنى تاشلىۋەتكىنى يوق، شۇنداقلا سېنى يامان كۆرۈپ قالغىنىمۇ يوق.

ساڭا نىسبەتەن ئاخىرەت ئەلۋەتتە دۇنيادىن ياخشىدۇر. چۈنكى ئۇنىڭغا ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان مەڭگۈلۈك نېئمەت بار.

ئاللاھ چوقۇم ساڭا ۋە ئۈممىتىڭگە سىلەر مەمنۇن بولغۇدەك دەرىجىدە كۆپ ساۋاب - مۇكاپاتلارنى بېرىدۇ.

ئاللاھ ھەقىقەتەن سېنىڭ دادىسى ئۆلۈپ كەتكەن يېتىم ئىكەنلىكىڭنى بىلىپ، ساڭا پاناھلىنىدىغان جاي بەردى. يەنى بوۋاڭ ئابدۇلمۇتتەلىب، ئۇنىڭدىن كېيىن تاغاڭ ئەبۇتالىب ساڭا مېھرىبانلىق قىلدى.

سېنىڭ كىتاب نېمە، ئىمان نېمە بىلمەيدىغانلىقىڭنى بىلىپ، ساڭا بىلمىگەننى ئۆگەتتى.

سېنى يوقسۇل بىلىپ، بىھاجەت قىلدى.

شۇڭا كىچىك تۇرۇپ دادىسىدىن ئايرىلىپ قالغان يېتىمگە قاتتىق مۇئامىلە قىلما، ئۇنى خارلىما.

مۇھتاج بوپقالغان سائىلغا قوپاللىق قىلما.

ئاللاھنىڭ ساڭا ئاتا قىلغان نېئمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىپ، باشقىلارغا سۆزلەپ بەرگىن.

ئاللاھ ھەقىقەتەن كۆكسۈڭنى ئېچىپ، ساڭا ۋەھىينى قوبۇل قىلىشنى سۆيۈملۈك قىلدى.

سېنىڭ ئىلگىرىكى گۇناھلىرىڭنى كەچۈرۈم قىلدۇق، جاھىلىيەت كۈنلىرىڭدىكى ئېغىرچىلىقلىرىڭنى چۈشۈرىۋەتتۇق.

ئۇ سېنىڭ بېلىڭنى سۇندۇرۇۋېتەي دەپ قالغان يۈك ئىدى.

شۆھرىتىڭنى ئۈستۈن قىلدۇق. شۇنىڭ بىلەن ئەزاندا، تەكبىردە ۋە باشقا ئىبادەتلەردە نامىڭ ياد ئېتىلىدىغان بولدى.

ھەر بىر مۈشكۈل ۋە تارچىلىق بىلەن چوقۇم بىر ئاسانلىق ۋە كەڭرىچىلىك بار.

ھەر قانداق بىر قىيىنچىلىق ۋە تارچىلىق بىلەن چوقۇم يەنە بىر ئاسانچىلىق ۋە كەڭرىچىلىك بار. سەن بۇنى بىلگىنىڭدە قەۋمىڭنىڭ ئەزىيەتلىرى سېنى قورقۇتالمايدۇ ھەمدە سېنى ئاللاھقا چاقىرىشتىن توسالمايدۇ.

ئىشلىرىڭنى تۈگىتىپ، بىكار بولغان چېغڭدا پەرۋەردىگارىڭغا ئىبادەت قىلىشقا تىرىشقىن.

رىغبىتىڭ ۋە نىيىتىڭنى يالغۇز ئاللاھقىلا قاراتقىن.

ئاللاھ تائالا ئىيسا ئەلەيھىسسالام ئەۋەتىلگەن زېمىندىكى ئەنجۈر بىلەن ھەمدە ئۇ ئۆسىدىغان جاي بىلەن، زەيتۇن بىلەن ھەمدە ئۇ ئۆسىدىغان جاي بىلەن قەسەم قىلدى.

پەيغەمبىرى مۇسا ئەلەيھىسسالام بىلەن مۇناجات قىلىشقان جاي سىنا تېغى بىلەن قەسەم قىلدى.

كىرىۋالغان كىشى خاتىرجەملىككە ئېرىشىدىغان ھەمدە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام پەيغەمبەر بولۇپ ئەۋەتىلگەن ھۆرمەتلىك شەھەر مەككە بىلەن قەسەم قىلدى.

ھەقىقەتەن بىز ئىنساننى ئەڭ مۇكەممەل قامەت ۋە ئەڭ چىرايلىق شەكىلدە ياراتتۇق.

ئاندىن ئۇنى مۇشۇ دۇنيادا قېرىلىق ۋە ئاجىزلىققا قايتۇردۇق. شۇنىڭ بىلەن گوياكى ئۇ تەبىئىتى بۇزۇۋېتىپ، دوزاخقا بارغاندا بەدىنى ھېچ نېمىگە ئەسقاتمىغاندەك بەدىنىدىن پايدىلىنالمايدۇ.

لېكىن ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلار قېرىپ كەتكەن تەقدىردىمۇ، ئۇلارغا داۋاملىق ئۈزۈلمەيدىغان مۇكاپات بار بولۇپ، ئۇ مۇكاپات جەننەتتۇر. چۈنكى ئۇلار تەبىئىتىنى پاكلىغان كىشىلەر ئىدى.

ئەي ئىنسان! سەن ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ نۇرغۇنلىغان ئالامەتلىرىنى ئۆز كۆزۈڭ بىلەن كۆرۈپ تۇرۇپمۇ يەنە سېنى جازا - مۇكاپات كۈنىنى ئىنكار قىلىشقا نېمە قىستىدى؟

ئاللاھ تائالا -قىيامەت كۈنىنى جازا - مۇكاپات كۈنى قىلىش ئارقىلىق- ئەڭ توغرا ھەم ئەڭ ئادىل ھۆكۈم قىلغۇچى ئەمەسمۇ؟ ئاللاھنىڭ بەندىلىرى ئارىسىدا ھۆكۈم قىلىپ، ياخشى ئىش قىلغۇچىغا ياخشى مۇكاپات، يامانلىق قىلغۇچىغا جازا بەرمەي تاشلاپ قويۇشى ئەقىلگە سىغامدۇ؟

ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ ساڭا قىلغان ۋەھىينى پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنى ياراتقان پەرۋەردىگارىڭنىڭ نامى بىلەن باشلاپ ئوقۇغىن.

ئۇ ئىنساننى مەنىيلىك ھالىتىدىن كېيىن بىر پارچە ئۇيۇل قاندىن ياراتتى.

ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ ساڭا قىلغان ۋەھىينى ئوقۇغىن، پەرۋەردىگارىڭ ئەڭ كەرەملىك زاتتۇركى، ئۇنىڭ ئۇلۇغلۇقىغا ھېچبىر ئۇلۇغ تەڭ كەلمەيدۇ. چۈنكى ئۇ سېخىيلىقى ۋە ئېھسانى كۆپ زاتتۇر.

ئۇ قەلەم بىلەن خەت يېزىشنى ۋە يېزىقچىلىقنى ئۆگەتتى.

ئىنسانغا ئىلگىرى بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى بىلدۈردى.

دەرۋەقە ئەبۇجەھىل كەبى گۇناھكار ئىنسان ئەلۋەتتە ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىدىكى چەكتىن ئېشىپ كېتىدۇ.

ئۇ يۈز - ئابرويى ۋە مال - مۈلكى بىلەن ئۆزىنى بىھاجەت سانىغانلىقتىن ھەددىدىن ئاشىدۇ.

ئەي ئىنسان! شەكسىزكى قىيامەت كۈنى قايتىپ بارىدىغان جايىڭ پەرۋەردىگارىڭنىڭ دەرگاھىدۇركى، ئۇ ھەر كىمگە لايىق جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.

سەن (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى) توسقان ئەبۇجەھىلنىڭ ئىشىدىنمۇ غەلىتىرەك بىر ئىشنى كۆردۈڭمۇ؟

بەندىمىز مۇھەممەد سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم كەبىنىڭ يېنىدا ناماز ئوقۇۋاتقاندا ئۇنى توستى.

قېنى ئېيتقىنا؟ چەكلەنگۈچى (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن كەلگەن ھىدايەت ۋە پاراسەت ئۈستىدە بولسىچۇ؟

ياكى تەقۋادارلىققا بۇيرۇغان بولسىچۇ؟

قېنى ئېيتقىنا، پەيغەمبەر ئېلىپ كەلگەن دىننى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈگەن بۇ توسقۇچى ئاللاھتىن قورقمامدۇ؟

بۇ بەندىنى نامازدىن توسقان ئادەم ئاللاھنىڭ ئۇنىڭ قىلمىشلىرىنى كۆرۈپ تۇرىدىغانلىقىنى ھەمدە ئۇنىڭغا ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدىغانلىقىنى بىلمىدىمۇ؟

ئەمەلىي ئەھۋال بۇ نادان خىيال قىلغاندەك ئەمەس، ئەگەر ئۇ بەندىمىزگە ئەزىيەت بېرىپ، ئۇنى ئىنكار قىلىشتىن توختىمىسا، بىز چوقۇم ئۇنىڭ كوكۇلىسىدىن چىڭ تۇتۇپ جەھەننەمگە سۆرەيمىز.

ئاشۇ كوكۇلا چاچنىڭ ئىگىسى سۆزىدە يالغانچى، ئىشىدا خاتالاشقۇچىدۇر.

ئۇ كوكۇلىسىدىن تۇتۇلغان چاغدا دوزاختىكى ھەمراھلىرىنى ۋە سورۇنداشلىرىنى ئۆزىنى ئازابتىن قۇتۇلدۇرۇشى ئۈچۈن ياردەمگە چاقىرىپ باقسۇن.

بىزمۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا ئاسىيلىق قىلمايدىغان، بۇيرۇلغاننى قىلىدىغان قاتتىق قول پەرىشتىلەرنى چاقىرىمىز. ئىككى تەرەپنىڭ قايسى كۈچلۈكرەك ئىكەنلىكىنى كۆرسۇن.

ئەمەلىي ئەھۋال بۇ زالىم ئويلىغاندەك ئۇنىڭغا ھېچبىر خاپىلىق يەتمەيدىغان ئىش يوق. شۇڭا مەيلى بۇيرۇقتا، مەيلى چەكلىمىدە ئۇنىڭغا بويسۇنما، ئاللاھقا سەجدە قىلغىن، ئۇنىڭغا ئىتائەت بىلەن يېقىنلاشقىن. چۈنكى ئۇنىڭغا ئىتائەت بىلەن يېقىنلاشقىلى بولىدۇ.