Kyrgyz Mokhtasar — Vakıa 56:1 – Abese 80:42

Кыямат анык келген кезде.

Аны дүйнөдө жалганга чыгарган сыяктуу жалганга чыгара тургандай эч бир жан болбойт.

Ал бузуку каапырларды тозокко киргизип басынтат, такыба ыймандууларды бейишке киргизип көтөрөт.

Жер катуу титиреген кезде.

Тоолор бытырап талкаланат.

Алар талкалангандан улам бырыксып жайылган чаңга айланат.

Силер ал күндө үч топко бөлүнөсүңөр.

Амал китептерин оң тараптан алган оң тарап ээлери. Алардын даражасы кандай бийик жана улук!

Амал китептерин сол тараптан алган сол тарап ээлери. Алардын даражасы кандай жаман жана төмөн!

Дүйнөдө жакшылыктарды кылууда алдыңкы болгондор, алар акыретте да бейишке кирүүдө алдыңкы болушат.

Алар Аллахка жакын адамдар.

Алар жыргалчылык бейиштеринде түрдүү жылгалчылыктар менен ырахаттанышат.

Алар бул үммөттөн жана мурунку коомдордон болгон жамааттар.

Алардын азыраагы акыр заман адамдары. Алар алдыңкы Аллахка жакын адамдар.

Алар алтын менен токулган сөрүлөрдө.

Алар ошол сөрүлөргө жөлөнүп, бири-бирине артын салбастан, бет маңдай олтурушат.

Аларга кызмат кылуу үчүн картайбаган жана жок болуп кетпеген жаш жигиттер тегеренип жүрүшөт.

Алар кармоочсуз чөйчөктөр, кармоочу бар кумуралар жана бейиште токтобой агып турган шараптар куюлган чынылар менен айланып турушат.

Ал дүйнөнүн шарабына окшош эмес, анын ичкен адамдын башы оорубайт жана акылын да жоготуп койбойт.

Ал жаш жигиттер алар каалагандай мөмө-жемиштер менен аларды тегеренип жүрүшөт.

Жана алар каалагандай куштардын эттери менен айланып жүрүшөт.

Бейиште алар үчүн бакыраң көз сулуу аялдар бар.

Алар седепте жашырылган берметтер сыяктуу.

Бул алардын дүйнөдө кылган жакшылык иштеринин сыйлыгы.

Алар бейиште уят сөздөрдү жана адамды күнөөгө түрткөн нерселерди угушпайт.

Алар периштелердин аларга айткан саламдарын жана алардын өз ара саламдашуусун гана угушат.

Амал китептери оң тарабынан берилгендердин Аллахтын алдындагы абалы жана кадыры кандай улуу.

Алар тикенектери кесилген, зыянсыз Сидрдын арасында.

Үстү-үстүнө тизилген банандардын астында.

Үзүлбөстөн узакка созулган көлөкөлөрдө.

Токтобой аккан суулардын боюнда.

Сансыз көп мөмө-жемиштер ичинде.

Алар эч качан түгөнбөйт, анын мезгили да болбойт жана алар аны кайсы убакта кааласа, аларга эч кандай тоскоолдук жаралбайт.

Алар сөрүлөргө коюлган бийик көтөрүлгөн төшөктөрдө.

Чындыгында Биз жогоруда айтылган Хур кыздарды адаттан тыш кылып жараттык.

Аларды буга чейин эч бир кол тийбеген кыздар кылдык.

Алар күйөөлөрүнө сүйүктүү жана жаштары бирдей.

Биз аларды бактысынын белгиси катары оң тарап алынып кеткен оң тарап ээлери үчүн жараттык.

Алар абалкы пайгамбарлардын үммөттөрүнөн болгон жамааттар.

Жана акыркы үммөт болгон Мухаммаддын үммөтүнөн болгон жамааттар.

Амал китеби сол тарабынан берилгендердин абалы жана бара турган жайы кандай жаман.

Алар өтө ысык шамалда жана өтө ысык сууда.

Капкара түтүндүн көлөкөсүндө.

Соккон жели да жагымсыз, көрүнүшү да жагымсыз.

Алар азапка келерден мурун дүйнөдө кумардан башка эч нерсени ойлобостон жыргап жашашкан.

Алар Аллахка каапырлык кылуудан жана Андан башка кудайларга сыйынуудан баш таштышкан жок.

Алар кайра тирилүүнү четке кагышты жана аны мүмкүн эмес дегендей шылдыңдап мындай деп айтышты: «Биз өлүп топуракка жана чириген сөөккө айлангандан кийин кайрадан тирилет бекенбиз?

Же бизден мурун өлгөн абалкы ата-бабаларыбыз кайрадан тирилишет бекен?».

Оо, пайгамбар! Кайра тирилүүнү четкен каккандарга айт: «Чындыгында адамдардын абалкылары да, акыркылары да,

Кыямат күнү сурак берүү жана сыйлык-жаза алуу үчүн сөзсүз түрдө чогултулат.

Кийин, эй, кайра тирилүүгө ишенбеген, туура жолдон адашкандар, Кыямат күнү жаман, жагымсыз мөмөлүү "Заккум" дарагынын мөмөсүн жейсиңер.

Кийин, эй, кайра тирилүүгө ишенбеген, туура жолдон адашкандар, Кыямат күнү жаман, жагымсыз мөмөлүү "Заккум" дарагынын мөмөсүн жейсиңер.

Ач курсагыңарды ошол ачуу дарак менен толтурасыңар.

Анын артынан кайнаган ысык суу ичесиңер.

Төө акактап ооруган себептүү сууну көп ичкендей, силер дагы аны көп ичесиңер».

Бул айтылган ачуу тамак жана ысык суу – аларды жаза күнү тосуп алганда көрсөтүлүүчү сый-урмат.

Эй, жалганчылар! Биз силерди жоктон жараттык. Эми силерди өлгөнүңөрдөн кийин кайра тирилтебиз дегенге эмнеге ишенбей жатасыңар?

Оо, адамдар! Силер аялдарыңардын жатынына таштаган уруктукту көрбөйсүңөрбү?

Ал уруктукту силер жаратасыңарбы же Биз жаратабызбы?

Биз силердин араңарда өлүмдү белгилеп койгонбуз. Ар бириңердин ажалыңар бар, ал алдыга да, артка да жылдырылбайт. Биз алсыз эмеспиз.

Биз силерди өзүңөргө белгилүү болгондой жаратылышыңарды жана келбетиңерди өзгөртүп, силерди өзүңөр билбегендей жаратылышта жана келбетте жаратабыз.

Биз силерди абалкы жолу жаратканыбызды билдиңер. Силерди абалкы жолу жараткан Аллах, силерди өлгөндөн кийин кайрадан тирилтүүгө кудуреттүү экендигин ойлонбойсуңарбы жана билбейсиңерби?

Силер жерге сепкен үрөөндү көрбөйсүңөрбү?

Ал үрөөндү силер өстүрөсүңөрбү же Биз өстүрөбүзбү?

Эгерде Биз ал үрөөндү тыпынга айлантууну кааласак, анда аны бышайын деп калганда тыпынга айлантып коймокпуз. Ошондон кийин силер анын эмне болгонуна таң калмаксыңар.

Силер айтасыңар: «Биз сарптаган нерсебизден зыянга учурап азап тарттык.

Атүгүл ырыскыдан да куру калдык».

Силер суусаганда ичкен сууну көрбөйсүңөрбү?

Силер аны асмандагы булуттардан түшүрөсүңөрбү же Биз түшүрөбүзбү?

Эгерде Биз ал сууну ичкенге жана сугарганга жарабай тургандай өтө туздуу кылууну каалаганыбызда, анда Биз аны өтө туздуу кылып коймокпуз. Силерге ырайым кылып таза сууну түшүргөн Аллахка шүгүр кылбайсыңарбы?

Силер пайдалануу үчүн жагып жаткан отту көрбөйсүңөрбү?

Отту тутанткан даракты силер жараттыңарбы же аны силерге ырайым кылып Биз жараттыкпы?

Биз бул отту силерге акырет отун эстетүү үчүн жана силердеги мусапырлар пайдаланыш үчүн кылдык.

Оо, пайгамбар! Улуу Раббиңди Ага ылайык келбеген нерселерден аруула!

Аллах жылдыздардын жайгашкан орундары менен ант берди.

Эгер билсеңер, бул орундар менен ант берүү өтө улук. Анткени анда эсепсиз аят-белгилер жана үлгү-насааттар бар.

Оо, адамдар! Силерге окулуп жаткан Куран – ыйык Куран. Анткени анда көптөгөн пайдалар бар.

Ал адамдардын көзүнөн жашырылган китеп болгон Сакталган Тактада (Лаухуль Махфуз).

Аны күнөөдөн жана айып-кемчиликтерден таза периштелер гана кармашат.

Ал макулуктардын Раббиси тараптан пайгамбарга түшүрүлгөн.

Эй, мушриктер! Силер бул сөзгө ишенбей, жалганга чыгарып жатасыңарбы?

Силер Аллахтын ырыскы кылган жакшылыктарына шүгүр кылуунун ордуна Аны жалганга чыгарасыңарбы жана жамгырдын жаашын жылдызга байланыштырып: «Баланча жылдыз же түкүнчө жылдыз себептүү бизге жамгыр жаады» – дейсиңерби?

Жан кекиртекке жеткенде.

Ошол учурда силер алдыңардагы жаны чыгып жаткан адамды карап турасыңар.

Биз ал өлүккө илимибиз, кудуретибиз жана периштелерибиз менен силерден да жакынбыз. Бирок силер ал периштелерди көрбөйсүңөр.

Эгерде силер ойлогондой, кылган иш-аракеттериңердин жазасын алуу үчүн кайра тирилбегениңерде.

Өлүгүңөрдөн чыгып жаткан жанды кайтаргылачы, эгер чынчыл болсоңор?! Силер муну кыла албайсыңар.

Эгерде өлүк жакшылыктарга карай алдыңкылардан болсо.

Ага мындан кийин чарчоо болбогон ырахат, таза ырыскы, ырайымдуулук болот жана ал үчүн көңүлү каалагандай ырахаттарга бата турган бейиш бар.

Эгерде өлүк оң тарап ээлеринен болсо, анда анын абалы тууралуу кам жебе. Анткени алар үчүн бейпилдик жана тынчтык бар.

Эгерде өлүк оң тарап ээлеринен болсо, анда анын абалы тууралуу кам жебе. Анткени алар үчүн бейпилдик жана тынчтык бар.

Эгерде өлүк пайгамбар алып келген нерсени жалганга чыгаргандардан, туура жолдон адашкандардан болсо,

Аны тосуп алгандагы сый тамагы – өтө ысык суу болот.

Ал тозок отуна күйөт.

Оо, пайгамбар! Биз сага айтып берген бул нерселер шек-күмөнсүз акыйкат.

Андыктан Улуу Раббиңдин ысымын улукта жана Аны айып-кемчиликтерден аруула.

Асмандардагы жана жердеги макулуктар Аллахты улукташат жана аруулашат. Ал эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү, Өз жаратуусунда жана тагдыр кылуусунда Даанышман.

Асмандар менен жердин мүлкү Ага гана таандык. Ал каалаганын тирилтет, каалаганын өлтүрөт. Ал бардык нерсеге кудуреттүү. Аны эч бир нерсе алсыратпайт.

Ал – Абалкы, Андан алдын эч нерсе болгон эмес. Ал – Акыркы, Андан кийин эч нерсе болбойт. Ал – Жогорку, Андан жогору эч нерсе жок. Ал – Жакын, Андан төмөн нерсе жок. Ал бүткүл нерсени Билүүчү. Ал эч нерсени өткөрүп жибербейт.

Ал асмандар менен жерди алты күндө жаратты. Жекшемби күнү баштап, жума күнү бүттү. Ал аны көз ирмемден аз убакытта жаратууга кудуреттүү. Андан соң Аллах Өзүнө ылайык абалда Аршка көтөрүлдү жана бийиктеди. Ал жерге кирген жамгырды, дандарды ж.б. билет жана андан чыкканда өсүмдүктөрдү, кендерди ж.б. билет. Ошондой эле асмандан түшкөн жамгырды, вахийди ж.б. билет жана ага көтөрүлгөн периштелерди, пенделердин иш-аракеттерин жана жандарын билет. Оо, адамдар! Силер кайда болсоңор да, Ал силер менен Өз илими менен бирге. Силердин эч бир нерсеңер Ага жашыруун эмес. Аллах силердин кылган нерсеңерди Көрүүчү. Ага силердин иш-аракеттериңердин эч бири жашыруун эмес. Жакында Ал силерге сыйлыгын же жазасын берет.

Асмандар менен жердин мүлкү жалгыз Ага таандык. Иш-аракеттер жалгыз Ага кайтат. Ал кыямат күнү макулуктарды суракка алат жана аларга иш-аракеттеринин сыйлыгын же жазасын берет.

Ал түндү күндүзгө киргизип, түн келет жана адамдар укташат. Жана күндүздү түнгө киргизип, күндүз келет жана адамдар жумуштарына жөнөшөт. Ал пенделеринин көкүрөгүндөгү нерселерди Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.

Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтиргиле жана Аллах силердин карамагыңарга өткөрүп, силер аны уруксат берилген жолдо пайдаланган мал-мүлктөн сарптагыла. Ал эми араңардан Аллахка ыйман келтирип, Анын жолунда мал-мүлктөрүн сарптагандарга Аллахтын алдында улуу сыйлык болгон бейиш бар.

Аллахка ыйман келтирүүгө силерге эмне тоскоол болуп жатат? Пайгамбар силерди Раббиңерге ыйман келтиреби деген үмүттө даават кылып жатат. Эгерде ыймандуу болсоңор, Аллах силерди атаңардын белинен чыгарган кезде Ага ыйман келтиресиңер деген удаданы алган.

Ал силерди каапырлык жана наадандык караңгылыктарынан ыйман жана илим нуруна чыгарыш үчүн пендеси Мухаммадга ачык-айкын аят-белгилерди түшүрдү. Чындыгында Аллах силерге Мээримдүү жана Ырайымдуу. Анткени Ал силерге туура жол көргөзүүчү жана сүйүнчү кабар жеткирүүчү пайгамбарын жиберди.

Аллах жолунда садага чыгаруудан силерди эмне тыйып жатат? Асмандар менен жердин мурасы Аллахка таандык. О, ыймандуулар! Силердин араңардагы Меккени багынтуудан мурда Аллах жолунда Анын ыраазылыгы үчүн садага кылган жана Исламды колдоо үчүн каапырларга каршы согушкандар менен, Меккени багынткандан кийин садага кылган жана каапырларга каршы согушкандар бирдей эмес. Меккени багынтуудан мурун садага кылган жана Аллах жолунда согушкандар, Меккени багынткандан кийин садага кылган жана каапырлар менен согушкандарга караганда Аллахтын алдында орду бийик жана даражасы жогору. (Ошентсе да) Аллах эки топко тең бейишти убада кылган. Аллах силер кылып жаткан иштерден Кабардар. Силер кылган иш-аракеттердин эч бири Ага жашыруун эмес. Ошол иш-аракеттериңерге жараша жакында силерге сыйын же жазасын берет.

Ким Аллахтын Жүзү үчүн чын көңүлүнөн мал-мүлк сарптаса, анда Аллах ага сарптаган мал-мүлкүнүн сыйлыгын эселеп берет жана ага кыяматта улуу сыйлык болгон бейиш бар.

Сен ал күнү ыймандуу эркектер менен ыймандуу аялдардын алдыларынан жана оң капталдарынан нурлары алдыга жаркырап баратканын көрөсүң. Ошол күнү аларга: «Силердин бүгүнкү сүйүнчү кабарыңар – хан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар аккан бейиштер! Ал жакта түбөлүк каласыңар. Бул теңдешсиз улуу жеңиш» – деп айтылат.

Ал күнү эки жүздүү эркектер менен эки жүздүү аялдар ыймандууларга: «Бизди күтө тургулачы, бизге Сыраттан өтүүгө жардам бергенге нуруңардан бир аз алалы» – дешет. Эки жүздүүлөргө шылдың иретинде: «Артка кайткыла, жарык бере турган нурду издегиле» – деп айтылат. Ошондо алардын ортосуна дарбазасы бар тосмо орнотулат. Анын ички тарабында ыймандуулар ырайымдуулукта болот, ал эми сырткы тарабында эки жүздүүлөр азапта болот.

Эки жүздүүлөр ыймандууларга кайрылып: «Биз Исламды кабыл кылууда жана (Аллахка) баш ийүүдө силер менен бирге эмес белек?» – дегенде, мусулмандар аларга минтип жооп берди: «Ооба, биз менен бирге элеңер. Бирок, эки жүздүүлүккө берилип өзүңөрдү куруттуңар, каапырлыгыңарды ачыкка чыгаруу үчүн ыймандуулардын жеңилүүсүн күттүңөр, Аллахтын ыймандууларды колдоосуна жана өлүмдөн кийин кайра тирилүүгө шектендиңер жана өлүм келгенге чейин жалган кыялдарга алданган боюнча калдыңар. Аллахка ишенүүдө шайтан силерди алдап, адаштырып койду».

Эй, эки жүздүүлөр! Бүгүн силерден Аллахтын азабынан эч кандай кун алынбайт жана Аллахка ачык каапырлык кылгандардан да кун алынбайт. Силер менен каапырлардын барар жайы тозок. Силер ага, ал силерге ылайыктуу. Ал кандай жаман жай.

Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтиргендер Аллахты эстегенде жана Куранда түшкөн убадаларга же эскертмелерге жүрөктөрү жумшарып, бейпил боло турган убакыт келип жетпедиби?! Алар жүрөктүн мерездигинде Тоорат берилген жөөттөрдөй жана Инжил берилген христиандардай болушпасын. Алар менен пайгамбарларынын келүүсүнүн ортосундагы убакыт өтө узарып кеткендиктен жүрөктөрү мерез болуп калды. Алардын көпчүлүгү Аллахка моюн сунбай, баш ийбестик кылгандар.

Билип койгула, Аллах жерди кургагандан кийин аны өстүрүү менен кайра тирилтет. Оо, адамдар! Биз силерге Аллахтын кудуреттүүлүгүн жана жалгыздыгын билдирген далилдерди баяндадык. Балким силер мунун үстүндө акыл жүгүртөсүңөр жана жерди өлгөндөн кийин кайра тирилткен Зат силерди өлгөнүңөрдөн кийин кайра тирилтүүгө кудуреттүү экенин жана жүрөгүңөрдү мерездиктен кийин кайрадан жумшартууга кудуреттүү экенин билерсиңер.

Мал-мүлкүнөн садака кылган эркектерге жана мал-мүлкүнөн садака кылган аялдарга, милдет кылбастан жана зыян бербестен чын көңүлдөн садака бергендерге иш-аракеттеринин сооптору эселеп берилет, бир жакшылыкка он эседен жети жүз эсеге чейин же андан да көп эселеп берилет. Аларга муну менен бирге Аллахтын алдында улуу сыйлык болгон бейиш даярдалган.

Аллахка ыйман келтиргендер жана пайгамбарларды бөлбөстөн ыйман келтиргендер – мына ошолор чынчылдар. Жана шейиттер үчүн Раббисинин алдында улуу сооптор даярдалган жана кыяматта аларга алдыларынан жана оң тарабынан жаркыраган нур бар. Ал эми Аллахка жана Анын элчилерине каапырлык кылгандар жана элчибизге түшүргөн аяттарыбызды жалганга чыгаргандар – мына ошолор тозок ээлери. Алар кыяматта ага киришет, ал жакта түбөлүк калышат жана ал жактан чыгышпайт.

Билип алгыла, чындыгында дүйнө жашоосу – денелер ойногон оюн-зоок, жүрөктөр ээликкен көңүл ачуу, силер сулууланган кооздук, бири-бирине мал-мүлк жана дүнүйө менен мактануу, байлык жана бала-чаканын көптүгү менен чиренүү гана. Ал жамгыр сыяктуу, андан өскөн өсүмдүктөр дыйкандарды суктандырат. Анан ал жашыл өсүмдүктөр бат эле куурап калат. Эй, назар салуучу! Сен аларды жашылдангандан кийин саргайганын көрөсүң. Кийин Аллах аны майдаланган куурайга айлантат. Ал эми акыретте каапырлар жана эки жүздүүлөр үчүн катуу азап бар жана Аллахтын ыймандуу пенделери үчүн күнөөлөрүнө кечирим жана ыраазылык бар. Дүйнө жашоосу эч кандай туруктуулукка ээ болбогон, убактылуу ырахаттан башка эч нерсе эмес. Ким анын убактылуу ырахаттарын акырет жыргалчылыгынан артык көрсө, анда ал куру жалак калды.

Оо, адамдар! Тообо же башка ибадаттар сыяктуу күнөөлөрүңөрдүн кечирилишине жеткирген жана асман менен жердин кендигиндей бейишке жеткирген жакшылык иштерде жарышкыла! Аллах бул бейишти Ага жана Анын элчисине ыйман келтиргендерге даярдап койгон. Бул Аллахтын Өзү каалаган пенделерине бере турган сыйлыгы. Аллах ыймандуу пенделерине карата улуу артыкчылык Ээси.

Адамдардын башына түшкөн кургакчылык жана башка сыяктуу жер бетиндеги кырсыктар жана өздөрүнүн башына түшкөн кыйынчылыктар макулуктарды жаратканыбызга чейин эле Сакталган Тактада бекитилген. Чындыгында бул Аллах үчүн жеңил.

Оо, адамдар! Муну силер жетпей калган нерсеңерге кайгырбашыңар үчүн жана силерге берилген жакшылыктарга сүйүнүп көөп кетпешиңер үчүн кылды. Чындыгында Аллах берген нерселер менен адамдарга тебекерлик кылгандарды, мактангандарды жакшы көрбөйт.

Берүүгө милдеттүү болгон нерсеге сараңдык кылгандар жана башкаларды сараңдыкка буйругандар – зыян тартуучулар. Аллахка моюн сунуудан баш тарткан адам, Ага эч качан зыян келтире албайт. Ал өзүнө гана зыян келтирет. Чындыгында Аллах – Беймуктаж, Ал пенделеринин баш ийүүсүнө муктаж эмес, Ал бүткүл абалда Мактоого татыктуу.

Биз пайгамбарларыбызды ачык-айкын далилдер менен жибердик, алар менен Китептерди түшүрдүк жана адамдар адилеттикти карманыш үчүн алар менен Таразаны түшүрдүк. Ошондой эле чоң күчтү камтыган темирди түшүрдүк, андан курал жасалат жана анда адамдардын өндүрүшү жана өнөрчүлүгү үчүн пайдалар бар. Аллах пенделерге ачык боло тургандай абалда кимиси Аны көрбөстөн жардам берерин билиш үчүн кылды. Чындыгында Аллах Күчтүү, Кудуреттүү. Ага эч нерсе үстөмдүк кыла албайт жана эч ким Аны алсырата албайт.

Биз Нухту жана Ибрахимди жибердик жана алардын урпактарына пайгамбарлыкты жана түшүрүлгөн Китептерди бердик. Ал экөөнүн урпактарынан кээ бирлери ийгиликке жетип, туура жолго түшүштү, ал эми көпчүлүгү Аллахка баш ийбестик кылышты.

Кийин алардын артынан элчилерибизди үммөттөрүнө удаа-удаа жибердик. Алардын артынан Мариямдын уулу Исаны жиберип, ага Инжилди бердик жана ага ыйман келтирип, аны ээрчигендердин жүрөгүнө боорукерлик жана мээрим салдык. Алардын ортосунда бири-бирине болгон сүйүү жана мээрим бар эле. Жана алар динде ашаа чаап, жок нерсени ойлоп табышты. Алар Аллах уруксат берген үйлөнүү, ырахаттануу сыяктуу кээ бир нерселерди Биз алардан талап кылбасак деле таштап коюшту. Алар динде жок нерсени ойлоп таап, аны өздөрүнө милдет кылып алышты. Чындыгында Биз алардан Аллах ыраазы болгон нерселерди гана ээрчигиле деп талап кылганбыз, бирок алар муну аткарышкан жок. Биз алардын арасынан ыйман келтиргендерине сооп-сыйлыгын бердик. Бирок алардын көпчүлүгү Аллахтын элчиси алып келген нерсени жалганга чыгаруу менен Ага баш ийбестик кылышкандар.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккула жана Анын элчисине ыйман келтиргиле! Ошондо Ал силерге Мухаммад менен мурунку элчилерге келтирген ыйманыңар үчүн эки эсе сооп-сыйлык берет, силерге дүйнө жашоосунда туура багыт көргөзгөн жана кыямат күнү Сыратта жарык берүүчү нурду пайда кылат жана ошондой эле күнөөңөрдү кечирип, аны жашырат жана ал үчүн жазалабайт. Аллах таала пенделерине Кечиримдүү, аларга Ырайымдуу.

Оо, ыймандуулар! Биз силерге эселеген сооп-сыйлыктарды даярдап койгон улуу жакшылыгыбызды баяндадык. Биз муну жөөттөрдөн жана христиандардан болгон мурунку Китеп ээлери Аллахтын жакшылыктарын өздөрү каалаганына берип, каалабаганына бербей тургандай кудуреттүүлүккө ээ эмес экенин билүүлөрү үчүн жана жакшылык Аллахтын гана колунда экенин, Ал аны Өзү каалаган пенделерине берерин билүүлөрү үчүн кылдык. Аллах улуу жакшылык Ээси, Ал аны Өзү каалаган пенделерине гана берет.

Оо, пайгамбар! Аллах Хаулат бинт Саалаба деген аялдын сөзүн укту. Аны күйөөсү Аус ибн ас-Самит «зихар» кылганда, ал күйөөсү тууралуу сени менен сүйлөшкөнү келди жана анын кылганын Аллахка айтып даттанды. Аллах экөөңөрдүн талаш сөзүңөрдү укту. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Чындыгында Аллах пенделеринин сөздөрүн Угуучу, иш-аракеттерин Көрүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.

Аялдарын зихар кылгандар, тагыраак айтканда, силерден кимдир бирөө аялына: «Сен мага апамдын белиндейсиң» деп айткандар – бул айткан сөздөрүндө жалганчылар. Алардын аялдары энеси эмес. Аларды төрөгөндөр гана алардын энелери. Алар бул сөздү айтышканда, коркунучтуу жана жалган сөздү айтышкан болот. Чындыгында Аллах – Кечүүчү, Кечиримдүү.

Бул коркунучтүү сөздү айтып алып, кийин зихар кылган аялдары менен жыныстык мамиле кылууну каалагандар, алар менен жыныстык катнаш кылуудан мурун бир кулду азат кылуу менен күнөөсүн жууш керек. Бул айтылган өкүм, силерди зихар кылуудан тосуу үчүн буйрук кылынды. Аллах силердин кылганыңардан Кабардар. Силердин иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес.

Ким азат кылганга кул таппаса, анда ал зихар кылган аялы менен жыныстык мамиле кылуудан мурун эки ай үлгүлтүксүз орозо кармашы керек. Ал эми ким эки ай үзгүлтүксүз орозо кармай албаса, анда ал алтымыш кембагалды тамактандыруусу керек. Биз бул өкүмдү Аллах буйруду деп ишенип, Анын буйругуна баш ийүүңөр үчүн өкүм кылдык. Биз силерге шарият кылган бул өкүмдөр – Аллахтын пенделери үчүн койгон чектери. Андыктан, аны бузбагыла. Ал эми Аллахтын өкүмдөрүнө жана койгон чектерине каапыр болгондорго кыйноочу азап бар.

Аллахка жана Анын элчисине душмандык кылгандар, мурунку душман коомдор кор болгон сыяктуу кордукка туш болушту. Биз ачык-айкын аят-белгилерибизди түшүргөнбүз. Аллахка, анын элчисине жана аят-белгилерине каапырлык кылгандарга кордоочу азап бар.

Ал күнү Аллах алардын бирин да калтырбастан, бүт баарысын кайра тирилтип, аларга дүйнөдө кылган жамандык иштери тууралуу кабар берет. Аллах аларды эсептеп койгон, алардын иш-аракеттеринин эч бирин өткөрүп жиберген эмес. Бирок алар муну унутуп коюшкан, кийин алар анын кичинеси да, чоңу да калтырылбастан эсептелген амал баракчаларында жазылганын көрүшөт. Аллах бардык нерседен кабардар. Алардын иш-аракеттеринин эч бири Ага жашыруун эмес.

Оо, пайгамбар! Аллах асмандардагы жана жердеги нерселерди билет экенин билбейсиңби? Ал экөөсүндөгү эч бир нерсе Ага жашыруун эмес. Үч адамдын ортосунда жашыруун сөз болсо, Ал Өз илими менен алардын төртүнчүсү болот. Беш адамдын ортосунда жашыруун сөз болсо, Ал Өз илими менен алардын алтынчысы болот. Андан аз санда болобу, көп санда болобу, алар кайда болушпасын, Ал Өзү илими менен алар менен бирге. Андан кийин кыямат күнү Ал алардын кылгандары тууралуу кабар берет. Чындыгында Аллах бардык нерсени Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.

Оо, пайгамбар! Ыймандуу адамды көргөндө өз ара жашыруун сүйлөшкөн жөөттөрдү көрбөдүңбү? Аллах аларды жашыруун сүйлөшүүдөн тыйган эле. Бирок кийин алар Аллахтын тыйган нерсесине кайра кайтышты жана ыймандууларды ушактоо, аларга душмандык кылуу, пайгамбарга баш ийбестик кылуу сыяктуу күнөө иштерди ич ара жашыруун сүйлөштү. Оо, пайгамбар! Качан алар сага келгенде, алар Аллахтын сага айткан саламынан башкача саламды айтышат. Бул алардын «ассааму алейка (сага өлүм болсун)» деген сөзү. Жана алар пайгамбарды жалганга чыгарып: «Аллах бизди бул айткан сөзүбүз үчүн жазалабайт беле? Эгер ал пайгамбармын деген сөзүндө чынчыл болсо, анда Аллах бизди ал тууралуу айткан сөзүбүз үчүн жазаламак» – деп айтышат. Алардын айткан сөздөрүнүн жазасына тозок жетиштүү. Алар анын ысык азабын тартышат. Алардын бара турган жайы кандай жаман жай!

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Жөөттөргө окшобошуңар үчүн күнөөнү же душмандыкты же пайгамбарга карата баш ийбестикти камтыган нерселер тууралуу ич ара жашыруун сүйлөшпөгүлө! Аллахка моюн сунууну жана Ага баш ийбестиктикти тыюуну камтыган нерселерди жашыруун сүйлөшкүлө! Жана Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштоо менен Андан корккула! Силер кыямат күнү сурак жана сыйлык-жаза үчүн жалгыз Ага гана чогултуласыңар.

Чындыгында өзүнө күнөөнү, душмандыкты жана пайгамбарга болгон баш ийбестикти камтыган жашыруун сөздөр – шайтандын ыймандууларга каршы жаман иш болот деп аларды ойго салыш үчүн өзүнүн жан жөкөрлөрүнө кооз кылып көрсөтүүсү жана азгырыгы. Шайтан жана анын кооз кылып көргөзүүсү Аллахтын каалоосу болмоюнча ыймандууларга эч кандай зыян келтирбейт. Ыймандуулар бардык иштеринде Аллахка гана таянышат.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Эгерде силерге «ордуңардан жылышкыла» деп айтылса, анда жылышкыла. Ошондо Аллах силерге дүйнө жашооңордо жана акыретте орун берет. Эгер силерге «кадырлуу адамдар олтурсун үчүн ордуңарды бошоткула» деп айтылса, анда ордуңарды бошоткула. Аллах таала силердин араңардагы ыйман келтиргендердин жана илим берилгендердин даражасын көтөрүп коёт. Аллах силердин кылган нерселериңерден кабардар. Силердин иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында Ал алардын сыйлыгын же жазасын берет.

Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) менен сырдашууну каалаган сахабалар көбөйгөндө, Аллах Таала: "О, ыйман келтиргендер! Эгерде пайгамбар менен жеке сүйлөшүүнү кааласаңар, анда аны менен сүйлөшүүдөн мурда садага бергиле. Ошентип алдын ала садага берүү – силер үчүн жакшыраак жана тазараак. Анткени, мында Аллахка жүрөктөрдү тазарткан баш ийүү бар. Эгер садага бергенге эч нерсе таппасаңар, анда аны менен жекече сүйлөшүүңөр күнөө эмес. Чынында, Аллах пенделеринин күнөөлөрүн Кечирүүчү, аларга Ырайымдуу. Ал пенделеринин моюнуна күчү жетпеген ишти жүктөгөн жок.

Пайгамбар менен жекече сүйлөшүүңөр үчүн алдын ала берген садакаңар себептүү кедейликтен корктуңарбы? Аллахтын бул тууралуу берген буйругун аткара албасаңар жана Аллах силерге аны таштоого уруксат берип, тообоңорду кабыл кылса, анда намазды толук түрдө аткаргыла, мал-мүлкүңөрдөн зекет бергиле, Аллахка жана Анын элчисине баш ийгиле. Аллах силердин кылып жатканыңардан Кабардар. Силердин иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында Ал алардын сыйлыгын же жазасын берет.

Оо, пайгамбар! Каапырлыктары жана күнөөлөрү себептүү Аллахтын каарына калган жөөттөр менен достошуп жүргөн эки жүздүүлөргө карабайсыңбы? Эки жүздүүлөр ыймандуулардан эмес, жөөттөрдөн да эмес. Алар буларга да, тигилерге да тиешеси жок ара жолдо жүргөндөр. Алар мусулманбыз деп касам ичишип, мусулмандардын кабарларын жөөттөргө жеткиришет. Алар ичкен касамында жалганчылар.

Аллах акыретте аларга катуу азапты даярдап койган. Алар тозоктун эң төмөнкү кабатына киришет. Алардын дүйнөдө кылган каапырлык иштери кандай жаман!

Алар берген анттарын каапырлык себептүү өлтүрүлбөш үчүн коргонуч кылып алышты. Анткени алар өз канын жана мал-мүлкүн коргош максатта аны менен сыртынан Исламды көрсөтүшөт жана адамдарды акыйкаттан бурушат. Анткени бул нерседе мусулмандарды алсыратуу жана аларга бут тосуу бар. Алар үчүн кордукка салуучу азап даярдалган.

Аларга Аллахтын алдында мал-мүлктөрү жана бала-чакасы эч пайда келтирбейт. Мына ошолор тозок ээлери. Алар ал жакка кирип, түбөлүк калышат. Алардын азабы токтотулбайт.

Ал күнү Аллах аларды жазалоо үчүн бирин да калтырбай кайра тирилтет. Ошондо алар каапырлыкта жана эки жүздүүлүктө болбостон, Аллахты ыраазы кылган иштерди аткарган ыймандуулардай Аллахка касам ичишет. Оо, ыймандуулар! Алар дүйнөдө силерге «биз мусулманбыз» деп касам ичкендей, акыретте да Аллахка касам ичишет. Алар Аллах үчүн ичкен бул касамдары аларга пайда келтирет же аларды зыяндан коргойт деп ойлошот. Мына ошолор дүйнөдө жана акыретте айткан касамдарында чыныгы жалганчылар эмеспи!

Шайтан аларды баш ийдирип, өз азгырыгы менен Аллахты эстөөнү унуттурду. Алар Ал ыраазы болгон иштерди кылышкан жок. Тескерисинче, Анын каарын келтирген иштерди кылышты. Мына ушундай сыпаттагы адамдар – Иблистин аскери жана аны ээрчигендер. Иблисти жана аны ээрчигендер, мына ошолор дүйнөдө жана акыретте кыйроого учурагандар эмеспи! Анткени алар акыйкатты адашууга сатты жана бейишти тозокко сатты.

Аллахка жана Анын элчисине душмандык кылгандар, Аллах бул дүйнөдө жана акыретте кор кылгандардын жана кордукка туш болгон каапыр коомдордун катарында.

Аллах абалкы илиминде: «Мен жана Менин элчилерим далил жана күч-кубаттуулук менен душмандардын үстүнөн сөзсүз жеңишке жетебиз» – деп жазып койгон. Чындыгында Аллах өз элчилерине жардам берүүгө Кубаттуу, душмандарынан өч алууга Кудуреттүү.

Оо, пайгамбар! Сен Аллахка жана кыямат күнүнө ыйман келтирген адамдарды, Аллахтын жана Анын элчисинин душмандарын дос туткандарын көрбөйсүң, эгер ал Аллахка жана Анын элчисине душмандык кылгандар алардын аталары же балдары же бир туугандары же алар таандык болгон урук-туугандары болсо да. Анткени ыйман Аллахтын жана Анын элчисинин душмандары менен достошуудан тыят жана ыйман байланышы бардык байланыштардан жоготу турат. Экөөсү бирдей келгенде ал биринчи аткарылат. Жакын тууганы болсо да, Аллахтын жана Анын элчисинин душмандарын дос тутпаган адамдар, мына ошолордун жүрөктөрүнө Аллах өзгөрбөс ыйманды бекемдеп койду жана аларды Өзүнүн далили жана нуру менен кубаттады. Алар кыяматта хан сарайлары менен бак-дарактарынын алдынан дарыялар агып турган Адн бейиштерине киришет. Алар анын түгөнбөгөн жыргалчылыктарында түбөлүк калышат. Аллах аларга андан кийин эч качан ачууланбай тургандай ыраазы болду жана алар Ага түгөнбөс жыргалчылык тартуулаганы үчүн ыраазы болушту. Ал жыргалчылыктардын бири – Аны көрүү. Жогоруда айтылган сыпаттагы адамдар – Аллахтын буйругун ээрчиген жана Анын тыюуларын таштаган Анын аскери. Албетте, мына ошол Аллахтын аскери жеңишке жетүүчүлөр эмеспи! Анткени алар дүйнөдө жана акыретте көздөгөнүнө жетишет жана коркунуч салган нерселерден кутушулат.

Асмандагы жана жердеги бүткүл макулуктар Аллахты улукташты жана Ага ылайык келбеген нерселерден аруулашты. Ал эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү жана Өз жаратуусунда, шариятында жана кудуреттүүлүгүндө Даанышман.

Ал Аллахка каапырлык кылган жана Анын элчисин жалганга чыгарган Бану Надир уруусун Мединадагы өз турак-жайларынан Мединадан Шамга карай биринчи сүргүн катары чыгарды. Алар Тоорат ээлери болгон жөөттөр. Алар келишимди бузуп, мушриктер менен бирге ага каршы болгондон кийин Шам жергесине куугунтукталды. Оо, ыймандуулар! Силер алардын күч-кубаттуулугу жана коргонуусу себептүү аларды өз турак-жайларынан чыгып кетет деп ойлогон эмессиңер. Жана алар дагы курган чептери аларды Аллахтын кудурети менен жазасынан коргойт деп ойлошкон. Аллах Өз элчисине алар менен согушууну жана турак-жайларынан кууп чыгууну буйруган кезде Аллахтын күч-кубаты алар ойлобогон тараптан келди. Аллах алардын жүрөктөрүнө катуу коркунуч салды. Алар мусулмандар пайдаланбасын деп турак-жайларынын ичин өз колу менен бузуп талкалашты. Ал эми мусулмандар болсо аны сыртынан талкалашты. Эй, көзү бар адамдар! Аларга каапырлыктары себептүү башына түшкөн нерседен сабак алгыла жана алардай болбогула! Болбосо, силер да алар жазалангандай жаза аласыңар.

Эгер Аллах аларга турак-жайларын таштап чыгып кетүүнү буйрубаганда, (анда Бану Курайза уруусу сыяктуу) аларды блу дүйнөдө өлтүрүү жана туткунга түшүрүү менен азаптамак. А акыретте болсо, аларды азап күтүп турат, алар анда түбөлүк калышат.

Алардын башына түшкөн бул нерсенин себеби, алар каапырлыктары жана келишимди бузуулары менен Аллахка жана Анын элчисине душмандык кылышты.

Оо, ыймандуулар жамааты! Эгерде силер Бану Надир согушунда Аллахтын душмандарынын кыжырын келтириш үчүн курмаларды кыйсаңар же өзүңөр пайдалануу үчүн аны тамырында турган бойдон калтырсаңар, демек, Аллахтын буйругу менен болду. Бул алар ойлошкондой жер бетинде бузукулукту жаюуга жатпайт. Ошондой эле Аллах муну менен Ага баш ийбестик кылып келишимди бузган жана ишеним жолун таштап, кыянат жолун тандаган жөөттөрдү кордойт.

Аллах Өз элчисине кайтарып берген Бану Надирдин мал-мүлктөрүнө жетиш үчүн силер ат чаап же төө жортуп шашылып барбадыңар жана силер кыйынчылык да тарткан жоксуңар. Бирок Аллах Өзү каалаганын элчилерине баш ийдирет. Бану Надирди да Өз элчисине баш ийдирип, алардын мекенин согушсуз багынтып берди. Аллах бардык нерсеге кудуреттүү, Аны эч бир нерсе алсыратпайт.

Аллах Өз элчисине согушсуз тартуу кылган айыл элинин мал-мүлкү Аллахка таандык, Ал аны Өзү каалагандарга жана пайгамбарга мүлк кылды, ошондой эле анын жакын туугандары болгон Хашим менен Абдулмутталибдин урпактарына, алар садака албагандыгынын ордуна кылды, ошондой эле жетимдерге, кедей-кембагалдарга, каражаты түгөнгөн бөтөн жердиктерге кылды. Ал муну мал-мүлк кедейлерге тийбей, байлардын гана ортосунда айланып калбашы үчүн кылды. Оо, ыймандуулар! Пайгамбар силерге олжодон кандай мал-мүлк берсе, ошону алгыла, кайсыдан тыйса, аны таштагыла! Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккула! Чындыгында Аллахтын жазасы катаал. Анын жазасынан сак болгула.

Бул мал-мүлктүн бир бөлүгү Аллах жолунда көчкөн кедей мухажирлерге сарпталат. Алар мал-мүлкүн жана бала-чакасын таштоого аргасыз болушкан. Алар Аллахтан дүйнөдө мол ырыскыны жана акыретте ыраазылыкты тартуу кылат деп үмүттөнүшөт жана алар Аллах жолунда согушуу менен Ага жана Анын элчисине жардам беришет. Бул сыпаттарга ээ болгондор, чыныгы ыйманга бекем адамдар.

Мухажирлерден мурун Мединада турукташкан ансарлар Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтиришти. Алар Меккеден көчүп келгендерди жакшы көрүшөт жана аларга берилбей, Аллах жолундагы мухажирлерге берилген олжо себептүү көкүрөктөрүндө аларга карата кыжырланууну жана көрө албастыкты сезбейт. Өздөрү кедей жана муктаж болуп турса да, дүйнө жакшылыктарын өздөрүнөн мурун мухажирлерге ыраа көрүшөт. Аллах кимди байлыкка болгон напси сугалактыгынан сактап, ал аны Аллах жолуна сарптаса, мына ошолор өздөрү каалаганына жетип жана корккон нерселеринен аман калуу менен жеңишке жетишет.

Алардан кийин келип жана аларды кыяматка чейин жакшылыкта ээрчигендер айтышат: «Раббибиз! Бизди кечир жана Аллахка жана Анын элчисине бизден мурун ыйман келтирген диндеш бир туугандарыбызды кечир. Биздин жүрөгүбүзгө ыймандуулардын эч бирине карата көрө албастыкты жана жек көрүүнү салба. Раббибиз! Чындыгында Сен пенделериңе Боорукерсиң, аларга Ырайымдуусуң».

Оо, пайгамбар! Ичине каапырлыкты жашырып, сыртынан ыйманды көргөзгөндөрдү карабайсыңбы, алар бурмаланган Тооратты ээрчиген каапыр жолдогу бир туугандары жөөттөргө: «Үйүңөрдө калгыла, биз силерди жардамсыз таштабайбыз, силерди сатып кетпейбиз. Эгерде силерди ал жактан кууп чыкса, биз дагы силер менен бирге чыгабыз. Бизди силер менен чыгып кетүүдөн тыюуну каалагандарга баш ийбейбиз. Эгерде силер менен согушса, анда биз дагы аларга каршы силерге жардам беребиз» – деп айтышат. Аллах эки жүздүүлөрдүн «жөөттөр кууп чыгарылса, биз дагы кошо чыгабыз, аларга согуш ачылса, алар менен бирге согушабыз» деген сөздөрүндө анык жалганчылар экенине күбөлүк берет.

Эгерде мусулмандар жөөттөрдү кууп чыгышса, алар менен бирге чыгышпайт. Эгерде алар менен согушса, аларды колдоп жардам беришпейт. Эгерде мусулмандарга каршы аларды колдоп жардам беришсе, алардан качып жөнөшмөк. Ошондон кийин эки жүздүүлөргө колдоо болмок эмес. Тескересинче, Аллах аларды кордукка салмак.

Оо, ыймандуулар! Силер эки жүздүүлөрдүн жана жөөттөрдүн жүрөктөрүнө Аллахтан да катуураак коркунуч салдыңар. Алардын силерден катуу корккондугу жана Аллахтан болгон коркунучтарынын аздыгы тууралуу бул айтылгандардын себеби, алар түшүнбөгөн жана аңдабаган коом. Эгерде алар түшүнгөндө, анда коркууга жана сестенүүгө Аллах гана татыктуу экенин билишмек. Ошондуктан Ал силерге алардын үстүнөн бийлик берди.

Оо, ыймандуулар! Жөөттөр силер менен бирге чептер менен корголгон шаарлардын ичинде же дубалдардын арт жагында гана согушушат. Алар коркоктугу үчүн силер менен бетме-бет чыга алышпайт. Алардын ич ара душмандыктары себептүү күч-кубаттуулугу өздөрүнүн ортосунда гана күчтүү. Сен алардын сөзү жана катары бир деп ойлойсуң, бирок акыйкатта алардын жүрөктөрү бытыранды жана ар башка. Бул пикир келишпестик жана душмандык алардын акыл жүгүртпөгөнү себептүү. Эгерде алар акыл жүгүртүшкөндө, анда акыйкатты билишмек жана аны ээрчишмек, ал тууралуу талашып-тартышмак эмес.

Бул жөөттөрдүн каапырлыктагы жана башына түшкөн азаптагы мисалы, жакындагы эле алардан мурунку Мекке мушриктеринин мисалына окшойт. Алар каапырлыктын эң жаман акыбетин татып, Бадр күнү өлтүрүлгөнү өлтүрүлдү, туткундалганы туткундалды. Алар үчүн акыретте кыйноочу азап бар.

Алардын эки жүздүүлөргө кулак салганы шайтанга окшош. Ал инсанга каапырлыкты кооз кылып көргөздү. Качан ал анын кооз көргөзгөнү себептүү каапыр болгондо: «Мен сенин каапыр болгонуңа катышым жок. Мен макулуктардын Раббисинен коркомун» – деп айтты.

Шайтандын жана ага баш ийген адамдын ишинин акыры кыямат күнү түбөлүк тозок болот. Ал экөөсүн күтүп турган мындай жаза – Аллахтын чектеринен чыгып өздөрүнө зулумдук кылгандардын жазасы.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Аллахтын буйруктарын аткарып жана тыйгандарын таштап Андан корккула! Ар бир жан кыямат күнүнө кандай жакшылык иш даярдаганын карасын. Аллахтан корккула! Чындыгында Аллах силердин кылган ишиңерден Кабардар. Силердин иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында силерге алардын жазасын же сыйлыгын берет.

Анын буйруктарына баш ийбей, тыйгандарын таштабай Аллахты унуткан жана Аллах да аларга өздөрүн унуттурган адамдардай болбогула. Алар Аллахтын каарынан жана жазасынан куткара турган иштерди кылышпады. Аллахтын буйругун аткарбай, тыйгандарын таштабай Аллахты унуткан мына ошол адамдар – Аллахка баш ийбестик кылгандар.

Тозок ээлери менен бейиш ээлери бирдей эмес. Тескерисинче, алар дүйнөдө кылган иш-аракеттериндеги айырмачылыктар сыяктуу жаза-сыйлыктары да айырмаланат. Бейиш ээлери – алар көздөгөнүнө жетип, коркконунан кутулуу менен жеңишке жеткендер.

Оо, пайгамбар! Эгер Биз бул Куранды тоого түшүргөн болсок, анда сен ал тоонун бекемдигине карабастан, Аллахтан болгон катуу коркунучтан улам бой сунуп, бөлүнүп-жарылганын көрмөксүң. Анткени Куранда эскертүүчү насааттар жана катаал азаптар тууралуу убадалар бар. Биз бул мисалдарды адамдар акыл жүгүртүп, андагы аяттарда камтылган осуяттардан жана насааттардан сабак алсын үчүн келтиребиз.

Ал – Аллах. Андан башка сыйынууга татыктуу кудай жок. Ал жашыруунду да, ачыкты да Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Дүйнө менен акыреттин Ырайымдуусу жана алардын Мээримдүүсү. Анын ырайымы бүткүл ааламды өзүнө камтыйт. Ал – Падыша, бүткүл кемчиликтерден Аруу жана Ыйык, бардык айыптардан Таза, Өзүнүн элчилерин кереметтүү аяттар менен Тастыктоочу, пенделеринин иш-аракеттерин Көзөмөлдөөчү, эч кимге жеңилбес Кудуреттүү, Өзүнүн күч-кудурети менен бардык нерсени багыткан Күчтүү, Текебер. Ал мушриктердин шерик кылган кудайларынан жана башка нерселеринен Аруу жана Ыйык.

Ал – Аллах. Андан башка сыйынууга татыктуу кудай жок. Ал жашыруунду да, ачыкты да Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Дүйнө менен акыреттин Ырайымдуусу жана алардын Мээримдүүсү. Анын ырайымы бүткүл ааламды өзүнө камтыйт. Ал – Падыша, бүткүл кемчиликтерден Аруу жана Ыйык, бардык айыптардан Таза, Өзүнүн элчилерин кереметтүү аяттар менен Тастыктоочу, пенделеринин иш-аракеттерин Көзөмөлдөөчү, эч кимге жеңилбес Кудуреттүү, Өзүнүн күч-кудурети менен бардык нерсени багыткан Күчтүү, Текебер. Ал мушриктердин шерик кылган кудайларынан жана башка нерселеринен Аруу жана Ыйык.

Ал – Аллах, бүткүл нерселерди жараткан Жаратуучу, заттарды бар Кылуучу, макулуктарга Өзү каалагандай келбет Берүүчү. Ал улуу сыпаттарды камтыган эң көркөм ысымдарга ээ. Аны асмандар менен жердеги нерселер бүткүл айып-кемчиликтерден аруулашат. Ал эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү жана Өз жаратуусунда, шариятында жана тагдырында Даанышман.

Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Мага жана силерге душман болгондорду жакшы көрүп дос тутпагыла! Алар силердин пайгамбарыңардын колу менен келген динге каапырлык кылышты. Алар пайгамбарга кошуп силерди дагы Меккедеги турак-жайларыңардан чыгарышты. Алар силерге келгенде жакындыкка да, туугандыкка да, дегеле эч нерсеге карашпайт. Анткени силер Раббиңер Аллахка ыйман келтиргенсиңер. Эгерде Менин жолумда согушуу үчүн жана Менин ыраазылыгыма жетүү үчүн чыксаңар, анда андай кылбагыла, аларга болгон сүйүүдөн улам мусулмандардын кабарларын жашыруун жеткирбегиле. Мен силердин ал тууралуу эмнени жашырып, эмнени жарыялаганыңарды билемин. Ал болобу же башкасы болобу, алардын эч бири Мага жашыруун эмес. Кимде-ким каапырлар менен ошондой достук мамиледе болуп, аларга жакындык кылса, анда ал жолдун ортосунан чыгып кетти, акыйкаттан адашты жана тууралыктан четтеди.

Эгер аларда силерге үстөм кылууга мүмкүнчүлүк түзүлсө эле, алар жүрөктөрүндө каткан кастыкты ачыкка чыгарышат, кордук көрсөтүү жана уруу менен силерге колдорун созушат, сөгүп жана урушуп тилине ээ чыга алышпайт жана алардай болуп Аллахка жана Анын элчисине каапыр болушуңарды каалап турушат.

Эгерде каапырлар менен алар үчүн достошсоңор, анда силерге тууган-уругуңар да, бала-чакаңар да пайда келтирбейт. Кыямат күнү Аллах силерди бөлөт, араңардагы бейиш ээлери бейишке, тозок ээлери тозокко кирет. Бири-бириңерге пайда келтире албайсыңар. Аллах кылып жаткан ишиңерди Көрүүчү. Силердин иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында силерге алардын сыйлыгын же жазасын берет.

Оо, ыймандуулар! Силер үчүн Ибрахимде жана аны менен бирге болгон ыймандуу адамдарда жакшы өрнөк бар. Бир кезде алар каапыр коомуна: «Биз силерге жана Аллахтан башка сыйынган кудайларыңарга эч тиешебиз жок. Биз силер тутунган динге каапырлык кылдык. Силер Аллахка ширк кылбастан, жалгыз Ага ыйман келтирмейинче, биз менен силердин ортобузда душмандык жана жек көрүү жаралды» – деп айтышты. Андыктан силер дагы аларга окшогон каапыр коомуңардан баш тартууңар керек. Бирок Ибрахимдин атасына карата айткан: «Мен сиз үчүн Аллахтан кечирим сураймын. Мен сизди Аллахтын азабынан эч коргой албаймын» – сөзүндө аны өрнөк тутпагыла. Анткени бул Ибрахим атасынан үмүт үзгөнгө чейин болгон. Ошондуктан ыймандуу адам мушрик үчүн кечирим сурабаш керек. Раббибиз! Бүткүл ишибизде Сага таяндык, тообо кылып Сага кайттык жана кыямат күнү кайтып баруу – Өзүңө гана.

Раббибиз! Бизди каапырларга көз каранды кылуу менен аларга сыноо кылба. Ошондо алар бизге: «Эгерде акыйкатта болсоңор, бизге көз каранды болбойт элеңер» – деп айтышпасын. Раббибиз, күнөөлөрүбүздү кечир. Чындыгында Сен жеңилбеген Кудуреттүүсүң жана Өз жаратууңда, шариятыңда жана кудуреттүүлүгүңдө Даанышмансың.

Бул жакшы өрнөктү Аллахтан дүйнө жана акырет жакшылыктарын үмүт кылгандар гана ээрчишет. Ал эми ким мындай жакшы өрнөктөн баш тартса, анда Аллах пенделерине муктаж эмес, Ал алардын баш ийүүсүнө муктаж эмес. Ал бардык абалда мактоого татыктуу.

Оо, ыймандуулар! Балким Аллах силерге душмандык кылган каапырлар менен силердин ортоңордо сүйүү жаратып, Аллах аларды Исламга карай багыттайт. Ошондо алар силердин диндеш бир туугандарыңар болот. Аллах силердин жүрөгүңөрдү ыйманга өзгөртүүгө Кудуреттүү. Аллах тообо кылган пенделерине Кечиримдүү, аларга Мээримдүү.

Исламга киргениңер себептүү силер менен согушпаган жана силерди өз мекениңерден чыгарбаган адамдарга жакшылык кылууңарды жана аларга тийиштүү акыларын берип, алардын ортосунда адилеттүү болууңарды Аллах силерге тыйбайт. Чындыгында Аллах өздөрүнө, үй-бүлөсүнө жана кол астындагыларга адилеттүүлүк кылгандарды сүйөт.

Силер менен ыйманыңар себептүү согушуп, силерди өз мекениңерден чыгарган же чыгарууга жардам берген адамдар менен достук мамиле түзүүңөрдү Аллах силерге тыйды. Араңардан ким алар менен достошсо, мына ошолор Аллахтын буйругуна каршы чыгып, өздөрүн кыйроого учураткан залымдар.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Эгерде силерге ыймандуу аялдар каапырлардын жеринен мусулмандардын жерине көчүп келишсе, алардын ыйманынын чындыгын сынап көргүлө. Аллах алардын ыйманын жакшы билет. Алардын жүрөгүндөгү катылган нерселер Ага жашыруун эмес. Эгерде алардын чынчылдыгын текшергенден кийин ыймандуу экенин билсеңер, анда аларды каапыр күйөөлөрүнө кайтарбагыла. Ыймандуу аялдар каапырларга турмушка чыгууга болбойт жана каапырлар ыймандуу аялдарга үйлөнүүгө болбойт. Күйөөлөрүнө аларга берген калыңды кайтарып бергиле. Оо, ыймандуулар! Силер алардын идда мөөнөтү бүткөндөн кийин аларга калың берип, үйлөнсөңөр күнөө эмес. Кимдин аялы каапыр болсо же Исламдан баш тартса, анда аны кармабасын. Анткени анын каапыр болушу менен алардын никеси токтойт. Динден баш тарткан аялдарыңарга берген калыңды каапырлардан сурагыла жана алар дагы Исламды кабыл алган аялдарынын калыңын сурашсын. Силер тараптан жана алар тараптан калыңдын кайтарылып берилүүсү тууралуу бул айтылган нерсе – Аллахтын өкүмү. Аллах силердин араңарда Өзү каалагандай өкүм чыгарат. Аллах пенделеринин абалдарын жана иш-аракеттерин Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Ал пенделерине кылган шариятында Даанышман.

Эгерде аялдарыңардын кээ бирлери динден баш тартып, каапырларга кетип калса жана силер каапырлардан алардын калыңын талап кылып, бирок алар бербей коюшса, кийин силер каапырлардан олжого ээ болсоңор, анда динден баш тартып кетип калган аялдардына күйөөлөрү берген калыңды бергиле. Жана силер буйругуна баш ийип жана тыйгандарын таштап, ыйман келтирген Аллахтан корккула!

Оо, пайгамбар! Эгерде сага Меккени багынткан күндөгүдөй ыймандуу аялдар келип, Аллахка эч нерсени шерик кылбастан, жалгыз Ага сыйынууга, уурулук жана зына кылбоого, караңгылык доордогу адамдардын үрп-адаттарына ылайык балдарды өлтүрбөөгө, зынадан төрөлгөн балдарын күйөөлөрүнө таандык кылбоого жана өлүккө өкүрүп ыйлоо, чачты кыруу, кийимин тытуу сыяктуу тыюу салынган жакшылык иштерде сага каршы чыкпоого ант беришсе, анда алардын антын кабыл кыл жана алар сага ант беришкенден кийин күнөөлөрү үчүн Аллахтан кечирим сура. Чындыгында Аллах тообо кылган пенделерине Кечиримдүү, аларга Ырайымдуу.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Аллахтын каарына калган коом менен достук мамиледе болбогула. Алар акыретке ишенишпейт. Тескерисинче, алар кайра тирилүүгө ишенбегендик себептүү өлүктөрдүн кайтып келүүсүнөн үмүтсүз болгон сыяктуу андан үмүт үзүшкөндөр.

Асмандар менен жердегилер Аллахты ылайык келбеген бардык айып-кемчиликтерден аруулашты жана улукташты. Ал эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү жана Өз жаратуусунда, тагдырында жана шариятында Даанышман.

Оо, Аллахка ыйман келтиргендер! Эмнеге силер аныгында өзүңөр кылбаган нерсени кылдым деп айтасыңар? Бул араңардан кимдир бирөө: «Мен кылычым менен салгылаштым» деп айтканы сыяктуу, бирок ал кылычы менен салгалышкан эмес жана аны менен чапкан да эмес.

Өзүңөр кылбаган нерсени айтууңар – Аллахтын алдында ушунчалык жек көрөрлүк иш! Ыймандуу адамга Аллах менен чынчыл болуу гана ылайыктуу, ал айткан сөзүн иш жүзүндө аткарат.

Чындыгында Аллах Анын ыраазылыгына жетүү максатта, бири-бирине тыгыз жайгашкан имараттар сыяктуу сап-сап болуп жанаша тизилип Анын жолунда согушкандарды сүйөт.

Оо, пайгамбар! Эстечи, бир кезде Муса коомуна кайрылып: «Оо, элим! Силер мени Аллах тараптан келген элчи экенимди билип туруп, эмнеге буйругумду аткарбай мени кыйнап жатасыңар?» – деди. Качан алар ал алып келген акыйкаттан четтеп бурулуп кетишкенде, Аллах дагы алардын жүрөктөрүн акыйкаттан жана тууралыктан буруп койду. Аллах баш ийбес коомду акыйкатка жолдобойт.

Оо, пайгамбар! Эстечи, бир кезде Мариямдын уулу Иса мындай деди: «Оо, Исраил урпактары! Мен мурунку түшкөн Тооратты тастыктоо үчүн жана менден кийин келе турган, ысымы Ахмад деген пайгамбар тууралуу сүйүнчүлөш үчүн Аллах тараптан силерге жиберилген элчимин. Мен пайгамбарлардан биринчиси эмесмин». Качан Иса аларга чынчылдыгын билдирген далилдерди алып келгенде, алар: «Бул анык эле сыйкыр. Биз аны ээрчибейбиз» – дешти.

Аллахка жалган жалаа жапкан адамдан өткөн эч бир залым жок. Анткени ал жалгыз Аллахка сыйынуу дини болгон Исламга чакырылганда, ал Аллахка башка шериктерди кошуп, аларга сыйынды. Аллах ширк жана күнөөлөрдү кылып өздөрүнө зулумдук кылган адамдарга туура жолго түшүүгө ийгилик бербейт.

Ал жалганчылар бузуку сөздөр жана акыйкатты бурмалоо менен Аллахтын нурун өчүрүүнү каалашат. Аллах болсо алардын текеберлигине карабастан, жердин батышы менен чыгышында динин ачыкка чыгаруу жана сөзүн бийик кылуу менен Өзүнүн нурун толуктайт.

Жер бетинде анын бийлиги орношун жек көргөн мушриктердин текеберлигине карабастан, бардык диндерге үстөм кылуу үчүн, Аллах Өзүнүн элчиси Мухаммадды жакшылыкка туура багыт көрсөтүүчү жана пайдалуу илим менен жакшылык иштердин дини болгон Ислам дини менен жиберди.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Силерди кыйноочу азаптан куткара турган пайдалуу сооданы көргөзөйүнбү?

Ал пайдалуу соода мындай – Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтиресиңер жана өз жаныңарды жана мал-мүлкүңөрдү Анын ыраазылыгы үчүн сарптап, Анын жолунда согушасыңар. Эгер билсеңер, бул айтылган иш силер үчүн жакшыраак. Андыктан ага шашылгыла.

Бул сооданын пайдасы – Аллах силердин күнөөлөрүңөрдү кечирип, хан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар аккан бейиштерге киргизет жана көчпөй турукташып жашаган бейиштердеги кооз турак-жайларга киргизет. Бул айтылган сыйлык – эч бир жеңиш тең келбеген улуу жеңиш.

Бул сооданын пайдасынын силерге жаккан дагы бир өзгөлүгү бар, ал бул дүйнөдө ишке ашат – ал Аллахтын силерди душманыңардын үстүнөн жеңишке жеткирүүсү жана жакында болуучу жеңиш, ал Меккени жана башка жерлерди багынтуу. Оо, пайгамбар! Ыймандууларга аларды кубанткан бул дүйнөдөгү жеңишти жана акыретте бейишке кирүү жеңишин кабарла.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Исанын жолдоочулары колдоо көргөзгөн сыяктуу силер дагы пайгамбарыңар алып келген Аллахтын динине колдоо көргөзүп, Анын колдоочулары болгула! Качан Иса аларга: «Аллахтын жолунда ким мага жардамчы болот?» – дегенде, алар: «Биз Аллахтын жардамчылары болобуз» – деп дароо жооп беришти. Анан Исраил урпактарынын бир бөлүгү ага ыйман келтирип, башка бир бөлүгү ага каапырлык кылышты. Ошентип, Биз Исага ыйман келтиргендерди ага каапырлык кылгандарга каршы колдодук, нажыйтажа алардын үстүнөн жеңишке жетишти.

Асмандар менен жердеги бүткүл макулуктар Аллахты ылайык келбеген кемчиликтүү сыпаттардан аруулашат жана Аны улукташат. Ал жалгыз Өзү бийлик жүргүзүүчү Падыша, бардык кемчиликтерден Аруу, эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү жана Өз жаратуусунда, шариятында жана тагдырында Даанышман.

Ал окуй да, жаза да албаган арабдардын өзүнөн пайгамбарды жиберди. Ал өзүнө түшкөн аяттарды аларга окуп берет, аларды каапырлыктан жана жаман сыпаттардан тазалайт жана Куранды үйрөтөт.

Ошондой эле бул пайгамбарды арабдардан башка элдерге жана келечекте келе турган башка адамдарга да жиберди. Ал эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү жана Өз жаратуусунда, шариятында жана тагдырында Даанышман.

Пайгамбардын арабдарга жана башкаларга жиберилгени тууралуу бул айтылган нерсе – Аллахтын Өзү каалагандарга берген артыкчылыгы. Аллах улуу жакшылык Ээси. Бул үммөттөн болгон пайгамбарды бүткүл адамзатка жиберүүсү – Анын улуу жакшылыктарынан.

Тооратта келген нерселерди аткарууга буйрулуп, кийин ал буйрулган милдеттерди аткарбай койгон жөөттөр, көп китеп көтөргөн эшек сыяктуу. Ал үстүнө китеппи же башка нерсеби, эмне артылганын билбейт. Аллахтын аяттарын жалган деп эсептеген адамдардын салыштыруу мисалы кандай жаман! Аллах адилетсиз коомду туура жолго салбайт.

Оо, пайгамбар! Айткын: «Оо, бурмалангандан кийин иудаизмде калгандар! Эгерде силер өзүңөрдү адамдардын арасынан Аллах тандап алган Анын сүйүктүүлөрүбүз деп ойлосоңор, анда силерге жеке берилген деп ойлогон кереметти эртелетиш үчүн өлүмдү тилегилечи, эгер силер адамдардын арасынан Аллахтын сүйүктүүлөрүбүз деп айткан сөзүңөрдө чынчыл болсоңор.

Алар эч качан өлүмдү тилешпейт. Тескерисинче, алар кылган каапырлык, күнөөлөр, зулумдук жана Тооратты өзгөртүп бурмалоо себептүү дүйнөдө түбөлүк калууну каалашат. Аллах залымдарды Билүүчү. Алардын иш-аракеттеринин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында алардын жазасын берет.

Оо, пайгамбар! Ал жөөттөргө айт: «Силер качкан өлүмгө эртеби-кечпи сөзсүз жолугасыңар. Кийин кыямат күнү ачыкты да, жашыруунду да Билүүчү Аллахка кайтарыласыңар. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Ошондо Ал силерге дүйнөдө кылган иштериңердин кабарын берет жана алардын жазасын берет».

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Эгерде азанчы жума күнү имам минбарга чыккандан кийин намазга азан айтса, анда силер хутбага жана намазга катышуу үчүн мечиттерге шашылгыла жана силерди ибадаттан алаксытпаш үчүн соода-сатыкты таштагыла. Оо, ыймандуулар! Мечитке шашылуу жана жума намаздын азанынан кийин соода-сатыкты таштоо тууралуу бул айтылган буйрук, эгер билсеңер, силер үчүн жакшы. Ошондуктан Аллах силерге буйруган нерсени аткаргыла.

Ал эми жума намазын окуган соң адал эмгек кылуу жана муктаждыгыңарды канааттандыруу үчүн жер бетине таркагыла, адал эмгек жана таза киреше аркылуу Аллахтан жакшылыктарды сурагыла жана ырыскы издеген кезде Аллахты көп эстегиле. Ырыскы издөө силерге Аллахты эстөөнү унуттуруп койбосун. Балким ошондо издеген нерсеңерге жетип, корккон нерсеңерден кутуласыңар.

Эгерде кээ бир мусулмандар сооданы же оюн-зоокту көрүп калышса, алар тарап ошол жакты көздөй жөнөшөт жана сени минбарда турган абалда таштап кетишет. Оо, пайгамбар! Айткын: «Аллахтын алдында жакшылык иштин сыйлыгы – силер барган соода-сатыктан жана оюн-зооктон жакшыраак. Аллах эң жакшы ырыскы берүүчү».

Оо, пайгамбар! Эгерде сен олтурган жайга сыртынан Исламды көргөзүп, ичинде каапырлыкты жашырган эки жүздүүлөр келип: «Биз сенин чыныгы Аллахтын элчиси экениңе күбөлүк беребиз» – деп айтышты. Аллах сен Анын чыныгы элчиси экениңди билет. Аллах эки жүздүүлөрдүн жүрөк түпкүрүнөн «Сен Аллахтын элчисисиң» деп күбөлүк берип айткан сөздөрүндө жалганчы экендигине күбөлүк берет.

Алар ыймандуубуз деп касам ичип айткан анттарын өлтүрүүлүүдөн жана туткундалуудан коргонуч жана калкан кылып алышты жана адамдарга шек салуу жана жалган ушактарды таркатуу менен аларды ыймандан бурушту. Алардын кылып жаткан эки жүздүүлүгү жана жалган анттары кандай жаман!

Мунун себеби, алар эки жүздүүлүк менен ыйман келтиришти, алардын жүрөгүнө ыйман кирген жок. Кийин жашыруун түрдө Аллахка каапырлык кылышты. Ошондо Аллах алардын каапырлыктары себептүү жүрөктөрүнө мөөр басып, ага ыйман кирген жок. Алар мына ошол мөөр басылганы себептүү кайсы нерсе алар үчүн пайдалуу же жакшы экенин түшүнүшпөйт.

Оо, назар салуучу! Эгерде сен аларды карасаң, аларда сымбаттуулук жана бакубатчылык болгону себептүү келбеттери жана турпаттары сени суктандырат. Алар сүйлөгөндө, сен алардын чечен сөздөрүн угасың. Оо, пайгамбар! Алар сени менен олтурганда сүйөлгөн дөңгөчтөргө окшош. Алар эч нерсени түшүнбөйт жана аңдашпайт. Алар коркоктугу себептүү ар бир добушту аларга карай багытталган деп ойлошот. Мына ошолор – анык душмандар. Оо, пайгамбар! Алардан сак бол, алар сенин сырыңды жайып же сага каршы айла-амал кылышпасын. Аллах аларга каргыш айтты. Аларга ыймандын далилдери ачык-айкын көрүнүп турса да, алар кантип андан бурулуп кетишет?

Эгерде эки жүздүүлөргө: «Аллахтын элчисине келип, силерден болгон нерсе үчүн кечирим сурагыла. Ал силердин күнөөлөрүңөр үчүн Аллахтын кечиримин сурасын» – деп айтылса, алар шылдыңдагансып баштарын чайкашат. Силер алардын акыйкатты кабыл албай жана ага баш бербей текеберленип, аларга буйрулган нерседен жүз бургандарын көрдүңөр.

Оо, пайгамбар! Сен алардын күнөөлөрү үчүн кечирим сураганың менен сурабаганың бирдей. Аллах эч качан алардын күнөөлөрүн кечирбейт. Чындыгында Аллах баш ийбестик кылып, күнөөдөн баш тартпаган коомго ийгилик бербейт.

Мына ошолор айтышат: «Аллахтын элчисинин алдындагы кедей-кембагалдарга жана Мединанын чет жакасындагы арабдарга мал-мүлктөрүңөрдү сарптабагыла, акыры алар анын айланасынан тарап кетишет». Асмандар менен жердин казыналары жалгыз Аллахка таандык. Ал каалаган пенделерине ырыскы берет. Бирок эки жүздүүлөр ырыскы казыналары Аллахтын колунда экенин билишпейт.

Алардын башчысы Абдуллах ибн Убай: «Биз Мединага кайтсак, мен жана элимден болгон күч-кудуреттүү адамдар, алсыз кор болгон Мухаммадды жана анын сахабаларын кууп чыгабыз» – деп айтты. Күч-кудуреттүүлүк Абдуллах ибн Убайдуллах менен жоро-жолдошторуна эмес, жалгыз Аллахка, Анын элчисине жана ыймандууларга таандык. Бирок эки жүздүүлөр күч-кудуреттүүлүк Аллахка, Анын элчисине жана ыймандууларга таандык экенин билишпейт.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Мал-мүлкүңөр жана бала-чакаңар силерди намаздан же башка Ислам парздарынан алаксытып койбосун. Кимди мал-мүлкү жана бала-чакасы намаздан жана башка Аллахтын парздарынан алаксыткан болсо, мына ошолор өздөрүн жана үй-бүлөсүн кыяматта чындап зыянга учураткандар.

Силерден кимдир-бирөөгө өлүм келгенге чейин Аллах ырыскы кылган мал-мүлктөн сартпагыла. Ошондо ал Раббисине айтат: «Раббим, мага бир аз мөөнөт бер, мен Аллах жолуна байлыгымдан сарптайын жана жакшылык иштерди кылган Аллахтын такыба пенделеринен болоюн».

Аллах ажалы келип, өмүрү бүткөн бир дагы жанга мөөнөт бербейт. Аллах силердин иштериңерден Кабардар. Иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында алардын сыйлыгын же жазасын берет, жакшы болсо жакшы, жаман болсо жаман.

Асмандар менен жердеги бүткүл макулуктар Аллахты Ага ылайык келбеген кемчилик сыпаттардан аруулашат жана улукташат. Бийлик Ага гана таандык жана эң жакшы мактоолор Ага гана тийиштүү. Ал бардык нерсеге кудуретүү. Аны эч бир нерсе алсырата албайт.

Оо, адамдар! Ал силерди жаратты. Силердин араңарда Ага каапырлык кылгандар бар, алар тозокко барышат жана Ага ыйман келтиргендери бар, алар бейишке барышат. Аллах силердин ишиңерди Көрүүчү. Иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында алардын жазасын же сыйлыгын берет.

Ал асмандар менен жерди акыйкат менен жаратты. Аларды жөндөн-жөн эле жаратып койгон жок. Оо, адамдар! Ал силерге Өз ырайымы жана жакшылыгы менен эң сулуу келбет берди. Эгер кааласа, аны көрксүз кылып коймок. Кыяматта Ага гана кайтасыңар. Ошондо Ал силердин иш-аракеттериңердин сыйлыгын же жазасын берет, жакшы болсо жакшы, жаман болсо жаман.

Ал асмандар менен жердеги нерселерди билет жана силердин ачык жана жашыруун кылган иштериңерди билет. Аллах көкүрөктөрдөгү жакшы же жаман нерселерди Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.

Оо, мушриктер! Силерге Нухтун коому, Аад, Самуд жана башка мурунку жалганчы каапыр коомдордун кабары келбедиби, алар дүйнөдө каапырлыктарынын жазасын тартышты, ал эми акыретте алар үчүн кыйноочу азап бар? Албетте! Ал аларга келди. Андыктан силер алардын ишинин акыбети кандай болгонунан сабак алгыла жана алардын башына түшкөн нерсе силерге да түшпөш үчүн Аллахка тообо кылгыла.

Алардын башына түшкөн ал азаптын себеби, аларга пайгамбарлары Аллах тараптан ачык-айкын далилдерди алып келгенде, алар пайгамбарлар адамзаттан болушу мүмкүн эмес деп текеберленип: «Бизди адам баласы акыйкатка баштайт бекен?» – деп айтышты. Анан алар каапырлык кылып, аларга ыйман келтирүүдөн баш тартышты. Алар Аллахка эч кандай зыян келтирген жок. Аллах алардын ыйманына жана баш ийүүсүнө муктаж эмес. Анткени алардын баш ийүүсү Ага эч нерсени кошпойт. Аллах пенделерине беймуктаж жана Ал сөздөрүндө жана иш-аракеттеринде мактоого татыктуу.

Аллахка каапырлык кылгандар Аллах аларды өлгөндөн кийин кайра тирилтпейт деп ойлошту. Оо, пайгамбар! Кайра тирилүүнү жокко чыгаргандарга айт: «Жок! Раббиме ант болсун! Силер кыямат күнү сөзсүз тирилесиңер. Андан соң дүйнөдө кылган иштериңердин кабарын сөзсүз угасыңар. Кайра тирилтүү Аллах үчүн жеңил. Ал силерди абалкы жолу жараткан. Демек, Ал силерди өлгөнүңөрдөн кийин сурак алуу жана жазалоо үчүн кайра тирилтүүгө кудуреттүү».

Оо, адамдар! Аллахка, Анын элчисине жана Биз элчибизге түшүргөн Куранга ыйман келтиргиле! Аллах силердин кылып жаткан иштериңерди билет. Иш-аракеттериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында алардын сыйлыгын же жазасын берет.

Оо, пайгамбар! Аллах силерди кыямат күнү иш-аракеттериңердин сыйлыгын же жазасын бериш үчүн чогулган күндү эстечи. Ал күнү каапырлардын жоготууга жана жокко учураганы ачыкка чыгат. Анткени ыймандуулар тозокко түшкөндөрдүн бейиштеги жайларына ээлик кылышат, ал эми тозок ээлери бейиштегилердин тозоктогу жайларына ээлик кылышат. Кимде-ким Аллахка ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылса, Аллах анын күнөөлөрүн өчүрөт жана хан сарайлары менен бак-дарактарынын алдынан дарыялар агып турган бейиштерге киргизет. Алар ал жакта түбөлүк калышат, эч качан чыгышпайт жана аларга анын жыргалчылыгы токтотулбайт. Алар жеткен бул нерсе – теңдешсиз улуу жеңиш.

Ал эми Аллахка каапырлык кылып, элчибизге түшүргөн аяттарыбызды жалган деп эсептегендер, алар тозокто түбөлүк калуучулар. Алардын барар жайы кандай жаман!

Кимдир бирөөнүн өз башына же мал-мүлкүнө же бала-чакасына келген кыйынчылык Аллахтын тагдыры менен гана болот. Кимде-ким Аллахка, Анын тагдырына жана өкүмүнө ыйман келтирсе, Аллах анын жүрөгүн Өз буйругуна баш ийүүгө жана тагдырына ыраазы болууга ийгилик берет. Аллах бүткүл нерсени Билүүчү. Ага эч бир нерсе жашыруун эмес.

Аллахка моюн сунгула жана пайгамбарга моюн сунгула. Эгерде пйагамбар алып келген нерседен жүз бурсаңар, анда анын күнөөсүн өзүңөр тартасыңар. Пайгамбардын милдети — Биз ага жеткир деп буйруган нерсени жеткирүү гана. Ал силерге жеткирүүгө буйрулган нерселерди жеткирди.

Аллах – сыйынууга татыктуу кудай, Андан башка эч ким сыйынууга татыктуу эмес. Ыймандуулар бардык иштеринде Аллахка гана таянышат.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Чындыгында силердин аялдарыңар менен балдарыңардын арасында душмандар бар. Анткени алар силерди Аллахты эстөөдөн, Анын жолунда согушуудан алаксытат жана тоскоолдук жаратат. Алардын силерге таасир берүүсүнөн сак болгула. Эгерде силер алардын катачылыктарын кечирип жана аларга көңүл бурбастан, аларды жашырсаңар, анда Аллах силердин күнөөлөрүңөрдү кечирет жана ырайым кылат. Сыйлык же жаза иш-аракетин түрүнө жараша болот.

Чындыгында байлыгыңар жана бала-чакаңар силер үчүн сыноо. Кээде алар силерди арам ырыскы табууга жана Аллахка моюн сунууну таштоого түртүшү ыктымал. Аллахка баш ийүүнү балдарга баш ийүүдөн жана мал-мүлк менен алек болуудан артык көргөн адамдар үчүн Аллахтын алдында улуу сыйлыктар бар. Ал улуу сыйлык — бейиш.

Алыңар жетишинче Аллахка баш ийүү менен Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккула, Аллахты жана Анын элчисин уккула жана моюн сунгула. Ошойдой эле Аллах силерге ырыскы кылган мал-мүлктөрүңөрдөн жакшылык жолдорго сарптагыла. Кимди Аллах напсисинин ачкөздүгүнөн сактаса, мына ошолор көздөгөн нерсесине жетип, корккон нерсесинен кутулуу менен жеңишке жеткендер.

Эгерде Аллахтын жолунда мал-мүлкүңөрдөн сарптап, Ага жакшы карыз берсеңер, Ал силерге бир жакшылыкты он эседен жети жүз эсеге же андан да көп эсеге чейин көбөйтүү менен сооп-сыйлыкты эселеп берет жана күнөөлөрүңөрдү кечирет. Аллах ыраазы Болуучу, Ал аз иш-аракет үчүн көп сооп берет жана Ал жазалоого шашылбаган Токтоо.

Аллах таала жашыруунду жана ачыкты Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Ал эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү жана Өз жаратуусунда, шариятында жана тагдырында Даанышман.

О, пайгамбар! Эгерде сен же сенин үммөтүңдөн кимдир бирөө аялына талак бермекчи болсо, ага биринчи идда мөөнөтүндө талак берсин, тагыраак айтканда, айыздан тазалангандан кийин жыныстык катнаш кылбай туруп талак берсин. Эгерде аялыңарды өзүңөргө кайтарууну кааласаңар, анда аларды кайтарып алууңар үчүн идда мөөнөтүн эстеп калгыла. Раббиңердин буйруктарын аткарып, тыйганынан тыйылып Аллахтан корккула. Талак берген аялдарыңарды алар жашаган үйдөн чыгарбагыла жана идда мөөнөтү бүтмөйүнчө өздөрү да чыкпасын, эгер алар зына сыяктуу ачык бузукулук кылбаган болсо. Бул өкүмдөр пенделерине Аллахтын белгилеп койгон чектери. Ким Аллахтын чегинен чыкса, анда ал Раббисине баш ийбегени үчүн өзүнө-өзү зыян келтирип зулумдук кылды. Эй, ажырашуучу! Балким, Аллах андан кийин жүрөгүнө каалоо киргизип, аялын кайра өзүнө аялдыкка алар, муну сен билбейсиң.

Эгерде алардын идда мөөнөтүнүн бүтүшү жакындап калса, анда аларды чын көңүл жана жакшы мамиле менен кайтарып алгыла же алардын алдындагы милдеттерди аткаруу менен бирге алар өзүнө-өзү ээлик кылыш үчүн аларды кайтарбастан иддасы бүткүчө күткүлө. Эгерде аларды кайтарууну же ажырашууну кааласаңар, анда талаш-тартыш жаралбаш үчүн араңардан эки адилеттүү адамды күбө кылгыла. Эй, күбөлөр! Аллахтын Жүзүн көздөп күбөгө өткүлө. Бул айтылган өкүмдөр Аллахка жана кыямат күнүнө ыйман келтиргендерге эскертме. Анткени ошолор эскертмеден жана насааттардан пайда алышат. Ким Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корксо, Аллах аны башына түшкөн бардык кыйынчылыктардан чыгарат.

Жана ага оюна келбеген тараптан ырыскы берет. Ким өз иштеринде Аллахка таянса, Ал ага жетиштүү. Чындыгында Аллах Өз буйругун ишке ашыруучу. Аны эч нерсе алсырата албайт жана Ал бир дагы нерсени өткөрүп жибербейт. Аллах ар бир нерсенин бүтө турган өлчөмүн белгилеп койгон. Кыйынчылыктын да өлчөмү бар, бакубатчылыктын да өлчөмү бар. Инсанда алардын бирөөсү эле дайым боло бербейт.

Талак берилген аялдар карылык себептүү айызы токтоп калган болсо жана силер алардын идда мөөнөтү тууралуу шектенсеңер, алардын идда мөөнөтү үч айга барабар. Ал эми жаштыгы себептүү айызы келбегендердин идда мөөнөтү да үч айга барабар. Кош бойлуу аялдардын талакка же күйөөсү өлгөнгө байланыштуу идда мөөнөтү бала төрөлүшү менен бүтөт. Ким Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корксо, Аллах анын иштерин жеңилдетет жана ага бардык кыйынчылыктарды жеңил кылат.

Оо, ыймандуулар! Талак берүүгө, кайра кайтарууга жана идда мөөнөтүнө байланыштуу бул айтылган өкүмдөр – Аллах силерди иш жүзүндө аткарсын деп түшүргөн өкүмү. Ким Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корксо, Ал анын кылган күнөөлөрүн өчүрөт жана акыретте улуу сыйлыкты берет. Ал –бейишке кирүү жана эч качан бүтпөгөн жыргалчылыкка жетүү.

Оо, күйөөлөр! Шартыңарга жараша аларды өзүңөр менен чогу жашаткыла. Аллах силерге андан башкасын милдеттендирбейт. Аларга кысым көрсөтүү максатта турак-жай, камсыздоо жана башка боюнча зыян келтирбегиле. Эгерде талак берилген аялдар кош бойлуу болсо, аларды төрөгөнгө чейин камсыздагыла. Эгер балаңарды эмизсе, анда аларга сүт акысын бергиле жана анын акысы тууралуу жакшылап сүйлөшүп алгыла. Эгерде күйөөсү аялы сураган акыга сараңдык кылса жана аял дагы сараңданып, өзү сурагандан башкага канааттанбаса, анда атасы баласын эмизгенге башка аял жалдасын.

Мал-мүлкү кенен адам талак берген аялына жана баласына байлыгынан сарптасын. Ал эми ырыскысы тартыш адам Аллах ага берген нерседен сарптасын. Аллах эч кимге берген нерсесинен башканы милдет кылбайт, андан ашыкчасын жана колунан келбегенин милдеттендирбейт. Аллах ага тарчылык жана кыйынчылык абалынан кийин кененчиликти жана бакубатчылыкты кылат.

Көптөгөн шаарлар Раббисинин жана Анын элчилеринин буйруктарына баш ийбестик кылышканда, Биз алар менен күнөө иштери үчүн катуу эсептештик жана аларды дүйнөдө жана акыретте коркунучтуу азапка салдык.

Алар күнөө иштеринин жазасын тартышты жана анын дүйнөдөгү жана акыреттери акыбети жоготуу болду.

Аллах аларга катуу азапты даярдап койду. Оо, Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирген акыл ээлери! Алардын башына келген нерсе силерге да келбеш үчүн Аллахтын буйруктарын аткарып жана тыйгандарын таштап Андан корккула. Аллах силерге Ага баш ийбестик кылуунун арты жаман бүтөрүн жана Ага баш ийүүнүн акыбети жакшы болорун эскерткен эскертмени түшүрдү.

Ал эскертме – Анын элчиси. Ал Аллахка ыйман келтирип, Анын элчисин чынчыл деп тастыктагандарды жана жакшылык иштерди кылгандарды адашуунун караңгылыгынан туура жолдун нуруна чыгаруу үчүн эч кандай бүдөмүгү жок ачык-айкын аяттарды окуп берет. Ким Аллахка ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылса, Аллах аны хан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар аккан бейиштерге киргизет. Ал жакта түбөлүк калат. Аллах аны жыргалчылыгы бүтпөгөн бейишке киргизип, анын ырыскысын сонун кылып койду.

Аллах жети кабат асманды жаратты жана жети кабат асманды жараткан сыяктуу жети кабат жерди да жаратты. Силер Аллахтын бүткүл нерсеге болгон кудуреттүүлүгүн, Аны эч бир нерсе алсырата албасын жана Ал илими менен бүткүл нерсени камтып, асмандар менен жердеги эч бир нерсе Ага жашыруун эмес экенин билишиңер үчүн Аллахтын ааламдык жана шарияттык өкүмдөрү алардын ортосуна түшүп турат.

Оо, пайгамбар! Эмне үчүн аялдарыңдын Мария күңүңө болгон кызганычынан улам аларды ыраазы кылыш үчүн Аллах сага андан ырахаттанууга уруксат берген нерсени арамга чыгарып жатасың? Аллах сага Кечиримдүү, Мээримдүү.

Аллах силерге антыңардын күнөөсүн кетириштин жолун шариятта белгиледи, эгерде андан да жакшысын көрсөңөр же аны бузган болсоңор. Аллах силердин Колдоочуңар. Ал силердин абалыңарды жана силерге эмне пайдалуу экенин Билүүчү жана Өз шариятында, тагдырында Даанышман.

Эстечи, бир жолу пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоо дубасы болсун) Хафсага сыр айткан эле. Анда аялы Марияга жакындабайм деген болчу. Качан Хафса Аишага бул сырды айтканда, Аллах пайгамбарына сыры ачылып калганы тууралуу кабар берди. Ал Хафсаны жемелеп, анын айткандарынын кээ бирин өзүнө айтып берди, кээ бирин айтпады. Ошондо ал: «Сизге муну ким айтты?» – деп сураганда, ал: «Мага бардык нерсени Билүүчү, жашыруун нерселердин баарынан Кабардар (Аллах) билдирди» - деди.

Экөөңөргө тообо кылуу милдет болду. Анткени экөөңөрдүн жүрөгүңөр Аллахтын элчиси күң аялынан алыстап, аны өзүнө арам кылуу сыяктуу ага жакпаган нерсени жакшы көрүүгө ыктады. Эгерде экөөңөр ага каршы тукурууга улам кайта берсеңер, Аллах Анын Колдоочусу жана Жардамчысы. Ошондой эле Жебреил жана ыймандуулардын жакшылары анын колдоочулары жана жардамчылары. Ал эми Аллахтын ага болгон колдоосунан кийин периштелер анын жардамчылары жана ага зыян бергендерге каршы колдоочулары.

Эгерде пайгамбар силерге талак берсе, анда Раббиси ага силерден да жакшы болгон, анын буйругуна баш ийген, Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирген, Ага моюн сунган, күнөөлөрүнө тообо кылган, Раббисине ибадат кылган жана орозо кармаган жубандарды жана эч ким жакындык кылбаган кыздарды алмаштырып коюшу мүмкүн. Бирок ал аларга талак берген жок.

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Өзүңөрдү жана үй-бүлөңөрдү отуну адамдар жана таштар болгон улуу тозоктон коргоп калгыла. Ал тозоктун үстүндө ага кирген адамдарга катаал жана күчтүү периштелер бар. Алар Аллахтын буйруктарына баш ийбестик кылышпайт жана аларга буйрулган нерселерди кечиктирбестен аткарышат.

Кыяматта каапырларга айтылат: «Эй, Аллахка каапыр болгондор! Бүгүн каапырлыгыңар жана күнөөлөрүңөр үчүн кечирим сурабай эле койгула. Кечиримиңер кабыл кылынбайт. Силер бүгүн дүйнөдө Аллахка кылган каапырлыгыңардын жана Анын элчилерин жалганга чыгарганыңардын жазасын аласыңар».

Оо, Аллахка ыйман келтирип, Анын шариятын аткаргандар! Аллахка күнөөлөрүңөр үчүн чындап тообо кылгыла. Балким Раббиңер кыямат күнү күнөөлөрүңөрдү кечирип, хан сарайларынын алдынан дарыялар аккан бейиштерге киргизет. Ал күнү Аллах пайгамбарды жана аны менен бирге ыйман келтиргендерди тозокко киргизип кордобойт. Алардын нуру Сыратта алдыларынан жана оң тарабынан жаркырап жүрөт. Алар айтышат: «Оо, Раббибиз! Биз бейишке киришибиз үчүн жана Сыраттан нурлары өчүп калган эки жүздүүлөрдөй болуп калбашыбыз үчүн нурубузду толук кыл жана күнөөлөрүбүздү кечир. Чындыгында Сен бардык нерсеге кудуреттүүсүң. Сен нурубузду толук кылууга жана күнөөлөрүбүздү кечирүүгө алсыз эмессиң».

Оо, пайгамбар! Каапырларга каршы кылыч менен, эки жүздүүлөргө каршы тил жана чектерди орнотуу менен согуш. Алар сенден сестенүүлөрү үчүн катаал бол. Алардын кыямат күнү бара турган жайы тозок. Алардын кайтып барар жайы кандай жаман!

Аллах Ага жана Анын элчилерине каапырлык кылгандардын ыймандуулар менен болгон байланышы эч кандай пайда келтирбесине, Анын пайгамбарларынан болгон Нух менен Луттун аялдарын мисал келтирди. Экөөсү тең такыба пенделердин аялдары эле. Алар Аллахтын жолунан тосуп жана коомундагы каапырларга жардам берип, күйөөлөрүнө кыянаттык кылышты. Алар такыба пенделердин аялдары болушканы аларга эч пайда келтирген жок. Ал экөөсүнө: «Каапырлар жана бузукулар менен бирге тозокко киргиле» – деп айтылды.

Жана Аллах Ага жана Анын элчилерине ыйман келтиргендердин каапырлар менен болгон байланышы аларга эч зыян бербестигине жана алар акыйкатта болгон кезде эч кандай таасир тийгизбестигине Фараондун аялынын абалын айтып мисал келтирди. Бир кезде ал айтты: «Оо, Раббим! Мага бейиште Өзүңдүн алдыңда үй куруп бер, мени Фараондун зулумдугунан, бийлигинен жана жаман иштеринен сакта жана чектен чыгып зулумдук кылууда аны ээрчип, өздөрүнө зыян келтирген адамдардан сакта».

Жана Аллах Ага жана Анын элчилерине ыйман келтиргендерге абийирдүү жерин зынадан сактаган Имрандын кызы Мариямдын абалын мисал кылды. Аллах Жебреилди ага үйлө деп буйруду, анан Аллахтын кудурети менен Мариямдын уулу Иса атасыз анын боюна бүттү. Ал Аллахтын шарияттарын жана элчилерге түшкөн китептерин тастыктады. Ал Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Ага моюн сунуучулардан эле.

Мүлк жалгыз Анын колунда болгон Аллахтын жакшылыгы көбөйдү жана улук болду. Ал бардык нерсеге кудуреттүү. Аны эч нерсе алсырата албайт.

Оо, адамдар! Ал силердин кимиңер жакшы иш-аракеттерди кыларыңарды сынаш үчүн өлүм менен жашоону жаратты. Ал эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү, тообо кылган пенделерине Кечиримдүү.

Ал жети асманды жаратты. Алардын ар бири эки асман бири-бирине тийишпегендей өзүнөн мурунку асмандан жогору турган өзүнчө бир катмар. Оо, назар салуучу! Сен Аллахтын жараткандарынан эч кандай айырмачылыкты жана келишпестикти таппайсың. Дагы бир жолу карап көрчү! Сен кандайдыр бир жарылууну же бөлүнүүнү көрүп жатасыңбы? Андайды эч качан көрбөйсүң. Акыйкатта сен чеберчилик жана тактык менен жаратылган нерсени гана көрөсүң.

Андан кийин да улам-улам карап көрчү! Көзүң сага асмандын жаралуусунан эч кандай айып-кемчиликти көрбөстөн, кор болгон жана карагысы келбей чарчаган абалда өзүңө кайтат.

Жана Биз жерге эң жакын асманды жаркыраган жылдыздар менен кооздодук жана ал жылдыздарды сөз тыңшаган жин-шайтандарда атылуучу чок таш кылдык. Биз алар үчүн акыретте жалындаган отту даярдап койдук.

Ал эми Раббисине каапырлык кылгандарга кыямат күнү алоолонгон тозок азабы даярдалган. Алардын кайтып барар жайы кандай жаман!

Алар тозокко ыргытылганда, казан буркулдап кайнаган сыяктуу буркулдаган жаман үндү угушту.

Ал ага кирген адамдарга катуу каарданганынан, бири-биринен бөлүнүп-жарылып кетчүдөй болот. Ага тозоктук каапырлардын тобу ыргытылган сайын, ага жоопкер болгон периштелер аларды жемелеп: «Силерге дүйнөдө Аллахтын азабын эскерткен пайгамбар келген эмес беле?» – деп сурашат.

Каапырлар айтышты: «Ооба, бизге Аллахтын азабын эскерткен пайгамбар келген, бирок биз аны жалганга чыгарып мындай дегенбиз: «Аллах эч кандай вахий түшүргөн жок. Эй, элчилер! Силер акыйкаттан катуу адашып кеткенсиңер».

Каапырлар айтышты: «Эгерде биз пайда ала тургандай деңгээлде укканыбызда же чындыкты жалгандан айырмалай тургандай абалда акыл жүгүрткөнүбүздө, тозоктук адамдардын катарында болбойт элек. Тескерисинче, пайгамбарларга ыйман келтирип, алардын алып келгенин чындык деп тастыктап жана бейиштик адамдардан болмокпуз».

Ошентип алар өздөрүнүн каапырлыгын жана жалганга чыгаргандарын моюндарына алып, тозокко татыктуу болушту. Алыс болсун, тозок ээлери!

Чындыгында жалгыз калган кезде Аллахтан корккондор үчүн күнөөлөрүнө кечирим жана улуу сыйлык болгон бейиш бар.

Оо, адамдар! Силер сөзүңөрдү жашырасыңарбы же ачык айтасыңарбы, Ал пенделеринин жүрөгүндөгү нерселерди Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.

Бүткүл макулуктарды Жаратуучу сырды же сырдан да жашыруун болгон нерселерди билбейт бекен? Ал пенделерине Боорукер, алардын иштеринен Кабардар. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.

Ал силерге жерди жашоо үчүн ыңгайлуу жана тегиз кылды. Эми силер анын ар тарабында жүрүп, Анын силер үчүн даярдап койгон ырыскысынан жегиле. Сурак берүү жана сыйлык-жаза алуу үчүн кайра тирилип Ага гана барасыңар.

Жер бети жашоого ыңгайлуу болгондон кийин Аллах аны Карундун астынан ачып жибергендей, силердин да астыңардан ачып жибербейт деп ишенесиңерби? Ал тынч абалынан кийин, силерди күтүүсүздөн силкилдетип баштайт.

Же болбосо, асмандагы Аллах Луттун коомуна асмандан таш жаадыргандай, силерге да жаадырбайт деп ишенесиңерби? Силер жакында Менин жазамды жана эскертмемди көргөндө билесиңер. Бирок силер азапты көргөндөн кийин андан эч пайда албайсыңар.

Ал мушриктерден мурунку коомдор дагы жалганга чыгарышты. Алар каапырлыктан жана жалганга чыгаруудан кайтпай туруп алышканда, аларга Аллахтын азабы түштү. Менин аларды четке какканым кандай болду? Ал катаал четке кагуу болду.

Ал жалганчылар үстүлөрүндө учуп бараткан, абада канатын бирде жайып, бирде жыйган кушка карашпайбы? Аларды Аллах гана жерге түшүрбөй кармап турат. Чындыгында Ал бардык нерселерди Көрүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес.

Эй, каапырлар! Эгерде Аллах силерди азаптоону кааласа, анда силерди Анын азабынан коргой турган аскериңер жок. Каапырлар алданууда, алар шайтанга азрыгылып алданышты.

Эгерде Аллах силерге ырыскысын жеткирбей токтотуп койсо, эч ким силерге ырыскы бере албайт. Бирок натыйжада алар каршылашууну, текеберлик кылууну жана акыйкаттан баш тартууну токтотушкан жок.

Кимиси эң туура жолдо кетүүчү: жүзүн жерге салып баскан мушрикпи, же туура жолдо түз баскан ыймандуу адамбы?

Оо, пайгамбар! Ал жалганчы мушриктерге айт: «Аллах силерди жаратты жана силерге угуу үчүн кулакты, көрүү үчүн көздү, акыл жүгүртүү үчүн жүрөктү берди. Силер Аллахтын берген жакшылыктарына аз шүгүр кыласыңар».

Оо, пайгамбар! Ал жалганчы мушриктерге айт: «Аллах силерди жер бетине таркатты жана жайылтты. Аны эч нерсени жарата албаган кудайларыңар кылган жок. Кыямат күнү сурак берүү жана жаза-сыйлык алуу үчүн кудайларыңарга эмес, Ага гана жыйналасыңар».

Кайра тирилүүнү жалганга чыгарып, аны мүмкүн эмес дегендер айтышат: «Оо, Мухаммад! Сен жана сенин сахабаларың айтып жаткан сөзүңөрдө чынчыл болсоңор, анда бизге аны келет деп айткан бул убадаңар качан болот?».

Оо, пайгамбар! Айткын: «Кыяматтын илими Аллахтын гана алдында. Анын качан болорун Ал гана билет. Мен болгону силерге ачык эскертүүчүмүн».

Качан алардын башына убада кылынган нерсе түшкөндө жана алар кыяматта азаптын жакындаганын көрүшкөндө, Аллахка каапырлык кылгандардын жүздөрү өзгөрүп, карайып кетет. Аларга: «Силер дүйнөдө ушул нерсени талап кылып шаштыргансыңар» – деп айтылат.

О, пайгамбар! Ал жалганчы мушриктерди жекирип: «Айткылачы, эгер Аллах мени жана мени менен бирге болгон ыймандууларды өлтүрсө, же бизге ырайым кылып, ажалыбызды кечиктирсе, анда каапырларды кыйноочу азаптан ким куткарат. Аларды эч ким куткарбайт» - дегин.

Оо, пайгамбар! Ал мушриктерге айткын: «Ал – Ырайымдуу. Ал силерди жалгыз Өзүнө сыйынууга чакырат. Биз бардык иштерибизде Ага гана таянабыз. Жакында силер ким анык адашууда жана ким туура жолдо экенин сөзсүз билесиңер».

Оо, пайгамбар! Ал мушриктерге айткын: «Айткылачы, эгер силердин ичип жаткан сууңар, силер жетпегендей абалда жерге сиңип кетсе, анда силерге аккан мол сууну ким алып келет? Аллахтан башка эч ким алып келе албайт».

Нуун. Ушуга окшогон аяттын түшүндүрмөсү бакара сүрөөсүнүн башында келген. Аллах калем менен ант берди жана адамдар калемдери менен жазган нерселерге ант берди.

Оо, пайгамбар! Сен Аллахтын жакшылык кылып берген пайгамбарчылыгы себептүү жинди эмессиң. Тескерисинче, сен мушриктердин жинди деп айткан жалаасынан тазасың.

Сен пайгамбарчылыкты адамдарга жеткирип түйшүк тартканың үчүн сага түгөнгүс сыйлыктар бар жана сага аны эч ким милдет кыла албайт.

Чындыгында сен Куранда келген улуу кулк-мүнөздөсүң жана андагы боюнча эң сонун сыпаттасың.

Жакында сен дагы көрөсүң, ал жалганчылар да көрүшөт.

Чындык ачыкка чыкканда, кимиңер жинди экениңерди билип аласыңар.

Оо, пайгамбар! Чындыгында Раббиң Анын жолунан чыгып кеткендерди билет жана ага түшкөндөрдү жакшы билет. Алардан ким адашып кетсе, сен ага карай жол баштарыңды да билет.

Оо, пайгамбар! Сен алып келгенди жалганга чыгаргандарга моюн сунба!

Алар дин тууралуу эсептешкени келгенде аларга жумшак жана сылык мамиле кылууңду жана өздөрү дагы сага жумшак жана сылык болууну каалашат.

Сен баш ийбегин, жалган касам иче берген, жек көрүндү адамдарга,

Адамдарды бөлүш үчүн аларды ушактай бергендерге жана чагымчылык кылып жүргөндөргө,

Жакшылыкты тоскондорго, адамдардын мал-мүлкүнө, абийирине жана өздөрүнө шек келтиргендерге, жаман иштерди жана күнөөлөрдү кылгандарга,

Орой жана катаал, өз элинде тексиз алдамчы.

Ал бай жана бала-чакалуу болгону үчүн Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтирүүдөн текеберленди.

Ага аяттарыбыз окулганда: «Бул байыркылардын уламыштарынан» – деп айтты.

Жакында Биз анын мурдуна көркүн бузган жана андан кетпеген белгини басабыз.

Биз бакча ээлерин сынаганыбыз сыяктуу мушриктерди да кургакчылык жана ачкачылык менен сынадык. Бир кезде алар анын мөмөлөрүн кедей-кембагалдар жебеш үчүн таңга маал батыраак терип алабыз деп касам ичишти.

Алар касам ичишкенде «Аллах кааласа» деген сөздү айтышпады.

Анан ээлери уктап жатканда Аллах ага от жиберип, ал аны жалмады. Алар аны оттон сактап кала алышпады.

Ошондо ал караңгы түндөй капкара болуп калды.

Анан алар таң заарда бири-бирин чакырышты.

«Эгерде түшүмдү жыйнай турган болсоңор, кедей-кембагалдар келгиче, жериңерге эртерээк баргыла» – деп айтышты.

Ошентип алар бири-бири менен акырын сүйлөшүп, шашылган бойдон жерлерине жөнөштү.

Алар бири-бирине: «Бүгүн бакчаңарга эч бир кембагал кирбейт» – деп жатышты.

Алар таң эрте мөмөлөрдү бербейбиз деген ойдо баратышты.

Качан алар анын күйүп калганын көрүшкөндө, бири-бирине айтышты: «Биз жолдон адашып калдык окшойт.

Жок! Биз кедей-кембагалдарга бербейбиз деп жатып, өзүбүз түшүмдөн куру жалак калыптырбыз».

Алардын жакшыраагы айтты: «Силер андан кедей-кембагалдарга бербейбиз деп чечим кылганыңарда мен силерге: «Аллахты аруулап, Ага тообо кылсаңар болбойбу?» – деп айткан элем го» – деди.

Айтышты: «Раббибиз Аруу! Биз бакчабыздын мөмөсүнөн кедей-кембагалдарга бербейбиз деп чечип, өзүбүзгө зыян кылгандардан болдук».

Анан алар бири-бирине карап, жеме сөздөрдү айтып башташты.

Алар өкүнүп мындай дешти: «Куругур экенбиз го! Биз кедейлердин акысын бербей, чектен чыгып кетиптирбиз.

Балким Раббибиз бизге бакчанын ордуна андан да жакшысын берет. Чындыгында биз Аллахты гана каалайбыз, Андан кечиримди үмүт кылабыз жана жакшылыкты сурайбыз».

Бизге баш ийбестик кылгандарды мына ушинтип ырыскыдан куру жалак калтыруу менен азаптайбыз. Ал эми акырет азабы мындан да чоң, эгер алар анын катаалдыгын жана узактыгын билишкен болсо.

Чындыгында Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккондор үчүн Раббисинин алдында жыргалчылык бейиштери бар. Алар ал жакта түбөлүк жыргалчылыкта ырахаттанышат.

Биз Мекке мушриктери ойлогондой, жазалоодо мусулмандарды каапырлардай кылып коёт бекенбиз?

Эй, мушриктер! Силерге эмне болду, бул адилетсиз жана бурмаланган өкүм менен кантип өкүм чыгарып жатасыңар?

Же силерде баш ийген адам менен күнөөкөрдү бирдей деп окуган китебиңер барбы?

Ал китепте силер үчүн акыретте өзүңөр каалаганды тандаган нерселер барбы?

Же силерде өзүңөр өкүм кылган нерселер болот дегендей талаптагы анттар менен тастыкталган убадаларыбыз барбы?

Оо, пайгамбар! Бул сөздү айткандардан: «Ким буга кепилдик бере алат?» – деп сурачы.

Же жаза берүүдө аларды мусулмандар менен бирдей кылган алардын Аллахтан башка шериктери бар бекен? Эгерде алар жаза алууда мусулмандар менен бирдейбиз деген сөзүндө чынчыл болушса, анда ошол шериктерин алып келишсин.

Кыямат күнү коркунуч пайда болуп, Раббибиз Балтырын ачык көргөзөт жана адамдар сажда кылууга чакырылганда, ыймандуулар сажда кылышат, ал эми каапырлар менен эки жүздүүлөр сажда кыла алышпайт.

Көздөрү жер карап, аларды кордук жана өкүнүч басты. Алар дүйнөдө бүгүнкү күндөгүдөн сак-саламатта болгон кезде Аллахка сажда кылууга чакырылган эле.

Оо, пайгамбар! Сага түшкөн бул Куранды жалган дегендерди Мага ташта. Биз аларды акырындык менен азапка алып барабыз, алар бул айла-амал жана аз-аздан жазалоо аларга каршы колдонулганын билишпейт.

Мен аларга күнөөлөрүн кылып алганга мөөнөт берем. Чындыгында каапырларга жана жалганчыларга карата Менин амалкөйлүгүм күчтүү. Алар Менин жазамдан аман калышпайт.

Оо, пайгамбар! Сен чакырган нерсең үчүн алардан акы сурап, алар ушундан улам оор ишти көтөрүп жатышабы, алардын сенден баш тартуусунун себеби ушулбу? Чынында андай эмес. Сен алардан акы сураган жоксуң. Анда алардын сени ээрчишине эмне тоскоол болуп жатат?

Же аларда кайып илими барбы жана алар сени менен талашып-тартышкан өздөрүнө жаккан далилдерди жазышабы?

Оо, пайгамбар! Раббиңдин аларга мөөнөт берип, акырындык менен жазалайм деген өкүмүнө сабыр кыл. Коомунан тажоодо киттин ээси Юнустай болбо. Ал деңиз караңгылыгы менен киттин курсагындагы караңгылыкта кыйынчылык абалда турганда Раббисине чакырык салды.

Эгерде ага Аллахтын ырайымы жетпегенде, кит аны жемеге калган абалда ээн жерге таштап коймок.

Анан Раббиси аны тандап, такыба пенделеринен кылды.

Аллахка каапырлык кылып, Анын элчисин жалганга чыгаргандар, сага түшкөн Куранды уккан кезде сени акырая тиктеп, көздөрү менен сени көтөрө чаап жиберейин дешет жана алар өз каалоолорун ээрчип, акыйкаттан баш тарткан абалда: «Чындыгында муну алып келген пайгамбар анык жинди» – деп айтышат.

Сага түшүрүлгөн Куран – адамзат менен жиндер үчүн гана болгон эскертме жана насаат.

Аллах баарына анык келе турган кайра тирилүү убактысын эскерди.

Андан соң «Анык Келүүчү деген эмне?» деген суроо менен анын ордун даңазалады.

Сен ал Анык келүүчү эмне экенин кайдан билмек элең?

Салихтин коому Самуд менен Худдун коому Аад коркунучтарынын катааалдыгы менен адамдарга сокку урган кыяматты жалганга чыгарышты.

Аллах Самудду күчтүүлүк жана коркунуч жактан чегине жеткен катуу кыйкырык менен жок кылды.

Ал эми Аадды катаалдык жактан чегине жеткен ызгаардуу суук шамал менен жок кылды.

Аллах аны аларга жети түн, сегиз күнгө жиберип, ал алардын бирин да калтырбай жок кылды. Сен аларды кыйроого учурагандан кийин жерге кулап чирип калган курманын тамырлары сыяктуу өз турак-жайларында жерде сулап өлүп жаткандарын көрөсүң.

Сен алардын башына түшкөн азаптан кийин тирүү калган жанды көрдүңбү?

Фараон жана андан мурунку коомдор жана жер астын-үстүн болуп азапталган Луттун коомунун шаары ширк жана күнөөлөрдү кылуу сыяктуу туура эмес иштерди жасашты.

Алардын баарысы аларга жиберилген пайгамбарына каршы чыгышты жана аны жалганга чыгарышты. Ошондо Аллах аларды түбүнө жете тургандай деңгээлде ашыкча күч менен кармады.

Суу көтөрүлүп чектен ашканда, Биз Өз буйругубуз менен силерди белдеринде көтөрүп жүргөн адамдарды Нух жасаган сүзүүчү кемеге салдык, алар силерди көтүүрүлөр болду.

Биз ал кемени жана анын окуясын каапырлардын жок кылынышына жана ыймандуулардын куткарылышына далил болсун деп жана аны куйма кулак адам укканда жаттап алсын деп сабак кылдык.

Сурнай тартууга жоопкер болгон периште бир жолу үйлөгөндө, (ал сурнайдын экинчи жолу тартылуусу)

Жер менен тоолор көтөрүлөт жана алар бир жолу катуу быркырап талкаланып, жер менен тоолордун бөлүкчөлөрүн бөлүп салат.

Ушулардын баары болгон күнү кыямат болот.

Ал күндө периштелер түшүү үчүн асман ачылат. Ошол күнү ал алсыз болот, ага чейин бекем жана кубаттуу эле.

Ал эми анын чет жакаларында периштелер болот. Ошол улуу күндө Раббиңдин Аршын сегиз жакын периштелери көтөрөт.

Оо, адамдар! Ошол күндө Аллахтын алдына турасыңар. Силерде кандай гана сыр болбосун, ал Аллахка жашыруун калбайт. Тескерисинче, Аллах аны Билүүчү жана Кабардар.

Кимге иш-аракеттери жазылган китеби оң тарабынан берилсе, ал сүйүнгөнүнөн мындай деп айтат: «Мынакей! Менин иш-аракеттер жазылган китебимди алып окугула.

Мен дүйнөдө кайра тирилеримди жана сыйлыгыма жолугарымды анык билчүмүн».

Ал түбөлүк жыргалчылыкты көргөндө көңүлдөгүдөй жашоодо болот.

Орду жана даражасы бийик бейиште болот.

Анын мөмө-жемиштери аны үзүүчүгө жакын болот.

Аларга сый-урмат катары: «Дүйнөдөгү өткөн күндөрдө кылган жакшылык иштериңер себептүү эч кандай зыян тартпастан жегиле жана ичкиле» – деп айтылат.

Ал эми кимге иш-аракеттери жазылган китеби сол тарабынан берилсе, анда ал катуу өкүнүчтөн мындай деп айтат: «Аттиң-ай, мага амал китебим берилбей эле койсо экен. Ал жакта мени азапка татыктуу кылган жамандык иштерим бар.

Аттиң-ай, сурагым кандай болорун билбей калсам экен.

Аттиң, мен өлгөн өлүм, андан кийин кайра тирилүү болбогон өлүм болуп калса кана!

Мал-мүлкүм мени Аллахтын азабынан эч коргой албады.

Эч кандай далилим калбады жана мен таянган күч-кубат да, кадыр-барк да жок болду».

Ага айтылат: «Эй, периштелер! Аны кармагыла да, колун мойнуна байлагыла.

Анан аны тозокко киргизгиле, ал анын ысыктык азабын тартсын.

Андан соң узундугу жетимиш чыканак болгон чынжырга киргизгиле».

Анткени ал улуу Аллахка ыйман келтирген жок.

Башкаларды бей-бечарага тамак берүүгө чакырган жок.

Эми кыямат күнү аны азаптан коргогон жакыны болбойт.

Ал үчүн тозоктогу адамдардын денесинен чыккан ириңден башка тамак-аш болбойт.

Ал тамак-ашты күнөө жана жамандык иштерди кылган адамдар гана жешет.

Аллах силер көргөн нерселер менен ант берди.

Жана силер көрбөгөн нерселер менен ант берди.

Чындыгында Куран – Аллахтын сөзү. Аны улуу пайгамбары адамдарга окуп берет.

Ал акындын сөзү эмес. Анткени ал поэзиянын ыргактарына туура келбейт. Силер аз ыйман келтиресиңер.

Ал көзү ачыктын сөзү эмес. Көзү ачыктардын сөзү бул Курандан айырмаланып турат. Силер аз эскересиңер.

Бирок ал бүткүл макулуктардын Раббиси тараптан түшүрүлгөн.

Эгерде Мухаммад Биз айтпаган эле кээ бир сөздөрдү Биздин атыбыздан ойлоп чыгарган болсо,

Биз андан өч алмакпыз жана аны Өз күч-кудуретибиз менен кармамакпыз.

Кийин анын жүрөгү менен байланышкан тамырын кесип салмакпыз.

Ошондо араңардан эч ким аны Бизден коргой албайт. Ал силер үчүн Биз атыбыздан жалган айтуусу мүмкүн эмес.

Чындыгында Куран Раббисинин буйругун аткарып, Анын тыйгандарын таштаган такыба адамдар үчүн насыят.

Биз силердин араңарда бул Куран тууралуу жалган айткан адамдар бар экенин билебиз.

Куранды жалганга чыгаруу – кыямат күнүндөгү чоң өкүнүч.

Чындыгында Куран – Аллах тараптан экендигинде эч кандай шек-күмөнү жок анык чындык.

Оо, пайгамбар! Раббиңди Ага ылайык келбеген нерселерден аруула жана улуу Раббиңдин ысымын эскер.

Мушриктерден бир суроочу адам, эгер бул азап боло турган болсо, мага жана элиме азап болсунчу деп сурады. Бул анын шылдыңы болчу. Ал кыямат күнү болот.

Аллахка каапырлык кылгандарга. Ал азапты эч ким кайтара албайт.

Ал бийиктик, даражалар, артыкчылыктар жана жакшылыктар Ээси Аллах тараптан.

Кыямат күнү периштелер Ага көтөрүлөт жана Жебреил да ошол даражаларда болот. Ал узактыгы элүү миң жылга барабар узак күн.

Оо, пайгамбар! Эч кандай коркунуч жана арыз-муң болбогон сабырдуулук менен сабыр кыл.

Алар бул азапты болушу мүмкүн эместей алыс деп эсептешет.

Биз болсо анын анык болоруна жакын калганын көрүп турабыз.

Ал күндө асман эритилген жез, алтын же башка сыяктуу болот.

Тоолор болсо жүндөй үлпүлдөк болуп калат.

Жакын жакынынын акыбалын сурабайт. Анткени ар бири өзү менен гана алек болуп калат.

Ар бир адам өз жакынын көрөт, ал ага жашыруун болбойт. Ага карабастан ал жердеги коркунучтан улам эч ким эч кимди сурабайт. Тозокко татыктуу адам өзүнүн ордуна балдарын берүүнү каалайт.

Аялын жана ага-инилерин садага чапкысы келет.

Кыйынчылыктарда аны менен бирге турган жакын туугандарын өзүнүн атынан садага чапкысы келет.

Жер бетиндеги бүткүл адамзат жана жиндерди садага чапкысы келет. Анан ошол садагасын берип, өзүн тозок азабынан куткарууну каалайт.

Абал ал күнөөкөр эңсегендей эмес! Ал акыреттин алоолонуп жалындаган тозогу.

Анын катуу ысыктыгынан жана жалынынан баш териси шылынып түшөт.

Ал акыйкаттан баш тарткандарды, андан алыстаткандарды, ага ыйман келтирбегендерди жана аны иш жүзүндө аткарбагандарды чакырат.

Жана байлык жыйнап, андан Аллах жолуна сарптоого сараңдык кылгандарды чакырат.

Чындыгында инсан өтө ачкөз болуп жаратылган.

Эгер ал оорудан же кедейликтен зыян тартса, аз сабыр кылат.

Эгер ал түшүмдүүлүк же байлык сыяктуу ага жаккан нерсеге жетсе, аны Аллах жолуна сарптагысы келбей катуулук кылат.

Намаз окугандар гана андай эмес. Алар мындай айыптуу сыпаттардан таза.

Алар намаздарын такай окушат, андан алаксышпайт жана аны белгиленген убактысында аткарышат.

Алардын мал-мүлкүндө парз болгон белгилүү өлчөмдөгү үлүш бар.

Алар аны кандай себеп болбосун, ырыскыдан куру калып сурагандарга жана сурабагандарга беришет.

Алар кыямат күнүн чындык деп тастыкташат. Ал күнү Аллах ар бир адамга өзүнө татыктуу сыйлыкты же жазаны берет.

Алар кылган жакшылык иштерине карабастан, Раббисинин азабынан коркушат.

Чындыгында Раббиңдин азабы коркунучтуу, андан эч бир акылдуу коопсуз боло албайт.

Алар жыныс мүчөлөрүн жабуу жана бузукулуктан алыс кылуу менен сакташат.

Аялдарынан же кол астындагы күңдөрүнөн гана сакташпайт. Алар менен жыныстык мамиле же башка нерселерди кылып ырахат алууда айыптуу эмес.

Ким жогоруда айтылгандай аялдары менен күндөрүнөн башкадан ырахат алууну кааласа, мына ошолор Аллахтын чектеринен чыккандар.

Алар өздөрүнө аманат кылынган мал-мүлктү жана сырларды, ошондой эле адамдар менен түзгөн келишимдерди бекем сактагандар. Алар аманаттарына кыянаттык кылыштпайт жана келишимдерин бузушпайт.

Алар берген күбөлүктөрүн талаптагыдай аткаргандар. Күбө болууга туугандык да, душмандык да таасир берген эмес.

Алар намаздарын өз убагында окуп, даарат жана бейпилдик менен сактагандар. Аларды андан эч нерсе алаксытпайт.

Мына ушундай сыпаттардагы адамдар – бейиштерде түбөлүк жыргалчылыкка туш болуп жана Аллахтын асыл Жүзүн көрүп сыйга бөлөнгөндөр.

Оо, пайгамбар! Сени жалганга чыгарууга далбастаган коомуңдагы мушриктерди сенин айланаңа чогулууга эмне түрткү берди?

Алар сени оң тарабыңдан, сол тарабыңдан топ-топ болуп тегеректеп алышкан.

Алар каапырлыкта болуп туруп, Аллахтан ар бирин түбөлүктүү жыргалчылыкта ырахаттанган жыргалчылык бейишине киргизүүнү үмүт кылышабы?

Абал алар элестеткендей эмес. Биз аларды өздөрү билген нерседен жараттык. Аларды жийиркеничтүү суудан жаратканбыз. Алар өздөрүнө пайда да, зыян да келтире албагандай алсыз эле. Эми кандайча текеберленип жатышат?

Чыгыштын, батыштын, Күндүн, Айдын жана башка планеталардын Раббиси болгон Аллах Өзү менен касам ичип: Биз Кудуреттүүбүз...

аларды Аллахка моюн сунгандар менен алмаштырып коюуга жана аларды жок кылууга. Биз буга алсыз эмеспиз жана качан Биз аларды жок кылууну жана башкаларга алмаштырууну кааласак, эч ким Бизге үстөм кыла албайт.

Оо, пайгамбар! Аларды ошол жалганга жана адашууга баткан абалдарында таштап кой. Алар Куранда убада кылынган кыямат күнүнө жолукканга чейин дүйнө жашоолорунда ойноп жүрө беришсин.

Ошол күнү алар желекке карай жарышкан сыяктуу кабырларынан шашылып чыгышат.

Көздөрү жер карап, аларды кордук басат. Бул аларга дүйнөдө убада кылынган күн. Алар ага көңүл бурушкан эмес.

Биз Нухту коомун чакырыш үчүн, аларга Аллахка ширк кылгандары себептүү кыйноочу азап келерден мурун эскерткин деп жибердик.

Нух коомуна айтты: «Оо, элим! Эгерде Аллахка тообо кылбасаңар, мен силерди күткөн азапты анык эскертүүчүмүн.

Менин силерге болгон эскертмемдин талабы мындайча: «Аллахка гана сыйынгыла, Ага эч нерсени шерик кылбагыла, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккула жана мен буйруган нерселерде мага баш ийгиле.

Эгер силер муну аткарсаңар, Аллах силердин пенделердин укуктарына байланышпаган күнөөлөрүңөрдү кечирет, силердин үммөтүңөрдүн жашоодогу мөөнөтүн Аллахтын илиминде белгиленген убакытка чейин узартат. Силер ушул абалдан тайбасаңар, жер бетин гүлдөтөсүңөр. Чындыгында өлүм келген кезде ал кечиктирилбейт. Эгерде силер билгениңерде, анда Аллахка ыйман келтирүүгө жана силер кылган ширктен жана адашуудан тообо кылмаксыңар».

Нух айтты: «Оо, Раббим! Мен элимди күнү-түнү тынбастан Сага ибадат кылууга жана Сага гана сыйынууга чакырдым.

Бирок менин дааватым алардын качуусун жана мен чакырган нерседен алыстоосун гана күчөттү.

Мен аларды Сага гана ибадат кылуу, Сага жана Сенин элчиңе моюн сунуу сыяктуу алардын күнөөлөрүнүн кечирилишине себеп болгон нерселерге чакырган сайын, алар менин чакырыгымды укпаш үчүн манжаларын кулактарына тыгып, мени көрбөш үчүн беттерин кийимдери менен жаап, ширк кылууну уланта беришти жана мен аларды чакырган нерсени кабыл алып, ага баш ийүүдөн текеберленишти.

Оо, Раббим! Кийин мен аларды ачык түрдө чакырдым.

Кийин мен аларга дааватым түрдүү ыкмада болсун деп үнүмдү бийик чыгарып да, жай чыгарып да даават кылдым жана жашыруун сыр кылып да айттым.

Аларга айттым: «Оо, элим! Раббиңерге тообо кылып, Андан кечирим сурагыла. Чындыгында Аллах тообо кылган пенделерине Кечиримдүү.

Эгерде силер муну аткарсаңар, Аллах силер муктаж болгон сайын нөшөрлөгөн жамгыр жаадырат жана силерде кургакчылык болбойт.

Жана силерге көп мал-мүлк жана бала-чака берет, силер мөмө-жемишинен жеген бакчаларды кылат жана силер ичүү үчүн жана жерлериңерди, малдарыңарды сугаруу үчүн дарыяларды кылат.

Оо, элим! Эмне үчүн силер эч нерсеге карабай Аллахка баш ийбестик кылып, Анын улуулугунан коркпой жатасыңар?

Ал силерди бел суудан, кийин уюган кандан, кийин үзүм эттен этап-этабы менен жаратты.

Аллах жети асманды, асман үстүнө асман кылып кантип жаратканын көрбөй жатасыңарбы?

Дүйнө асманына Айды жайгаштырды, андан жердин жашоочуларына нур чачырайт. Ал эми Күндү жарык кылды.

Аллах түпкү атаңар Адамды топурактан жаратуу менен силерди жерден жаратты. Кийин силер ал өстүрүп чыгарган нерселер менен азыктанасыңар.

Андан соң силерди өлүмдөн кийин кайра ага кайтарат. Кийин андан кайра тирилтип чыгарат.

Аллах силер үчүн жерди жашоого ылайыктуу тегиз кылды.

Балким силер адал ырыскы издеш үчүн андагы кенен жолдордо жүрөсүңөр.

Нух айтты: «Оо, Раббим! Чындыгында коомум жалгыз Сага сыйынуу жана Өзүңө гана ибадат кылуу сыяктуу мен аларды буйруган нерселерге баш ийбестик кылышты жана арасыңдагы төмөн адамдар Сен байлык жана бала-чака берген башчыларын ээрчип кетишти. Алар болсо Сенин берген жакшылыктарың менен алардын адашууларын кайра күчөттү.

Алардын чоңдору төмөн адамдарды Нухка каршы тукуруп, чоң айла-амал кылышты.

Аларды ээрчигендерге айтышты: «Кудайларыңарга сыйынганды таштабагыла жана силердин айкелдериңер Вадды, Сувааны, Ягусту, Яукту жана Насрды таштабагыла».

Алар бул айкелдери менен көптөгөн адамдарды адаштырды. Оо, Раббим! Каапырлыктан жана күнөөлөрдөн баш тартпай өздөрүнө зулумдук кылгандардын акыйкаттан адашуусун көбөйт.

Алар кылган күнөөлөрү себептүү дүйнөдө топон сууга чөктүрүлдү. Анан өлүмдөн кийин түз тозокко киргизилип, аларды чөгүүдөн жана тозоктон куткарганга Аллахтан башка эч бир жардамчы табышпады.

Качан Аллах Нухка буга чейин ыйман келтиргендерден башка эч ким ыйман келтирбейт деп кабар бергенде, ал айтты: «Оо, Раббим! Жер бетинде айланган же кыбыр эткен бир да каапырды калтырба.

Раббибиз! Эгерде Сен аларды таштап, аларга мөөнөт берсең, ыймандуу пенделериңди адаштырышат жана Сага моюн сунбаган, жакшылыктарыңа шүгүр кылбай, каапырлыкты катуу карманган бузуку адамдарды төрөшөт.

Раббим! Менин күнөөлөрүмдү кечир, ата-энемдин күнөөлөрүн кечир, менин үйүмө ыймандуу болуп киргендерди кечир жана ыймандуу эркектер менен ыймандуу аялдарды кечир».

Оо, пайгамбар! Үммөтүңө айт: «Аллах мага вахий кылды, жиндердин бир жамааты менин Куран окуганымды Нахла өрөөнүндө угушту. Качан алар өз коомуна кайтып келишкенде, аларга айтышты: «Чындыгында биз айкындык жана чечендик менен окулуп жаткан суктанарлык сөздү уктук.

Биз уккан бул сөз ишенимде, сөздө жана иш-аракетте тууралыкка багыттайт экен. Ошондуктан биз ага ыйман келтирдик жана аны кимдир-бирөөгө түшүргөн Раббибизге ширк кылбайбыз.

Ошондой эле мушриктер айткандай Ал Өзүнө эч кандай аял да, перзент да алган эмес. Раббибиздин улуулугу жана касиеттүүлүгү бийик болду.

Ал эми Иблис болсо, Аллахтын аялы бар, баласы бар деп Ага каршы бурмаланган жалаа сөздү айтып жүрүптүр.

Биз адамзат менен жиндерден болгон мушриктердин Анын аялы жана баласы бар деген ойлорунда жалган айтышпайт деп ойлогонбуз. Ошондуктан биз аларды ээрчип, айткан сөздөрүнө ишенгенбиз.

Караңгылык доордо адамзаттан болгон кээ бир эркектер коркунучтуу жерге жайланышканда айрым эркек жиндерден коргоо сурашып, арасынан кээ бири: «Мен бул өрөөндүн кожоюнунан анын коомунун акылсыздарынын зыянынан коргоо сураймын» – деп айтчы. Ошентип адамзаттан болгон эркектердин жиндерден болгон эркектерден болгон коркунучу жана сестенүүсү күч алчы.

Эй, жиндер! Адамзат да силер ойлогондой, Аллах эч кимди өлгөндөн кийин сурак алуу үчүн жана сыйлык-жазасын берүү үчүн кайра тирилтпейт деп ойлогон.

Биз асман кабарларын издедик, бирок асман биз мурунтан кылып жүргөн сөз тыңшоодон аны коргогон күчтүү күзөтчү периштелерге толгонун жана ал асманга жакындагандардын баарына каршы атылган жалындуу отторго толгонун көрдүк.

Биз мурун асмандагы атайын орундарга олтуруп, андан периштелердин өз ара сүйлөшкөн сөздөрүн укчубуз. Кийин аны жер бетиндеги көзү ачыктарга айтып берет элек. Эми абал өзгөрдү. Арабыздан ким азыр сөз тыңшаган болсо, ал үчүн даярдалган жалындуу отту көрөт. Эгер ал жакындачу болсо, анда аны көздөй учуп, күйгүзүп жок кылат.

Биз бул катаал күзөтчүлүктүн себебин билбей жатабыз, муну менен жер бетиндегилерге жамандык келгени жатабы же Аллах аларга жакшылык каалап жатабы. Бизге болсо асман кабарлары токтотулду.

Жиндер жамааты! Биздин арабызда такыба жакшылар бар жана арабызда каапырлар менен бузукулар да бар. Биздин топторубуз ар башка жана каалоолорубуз ар түрдүү эле.

Жана Аллах биз үчүн бир нерсе кааласа, биз Андан кутула албастыгыбызды жана Ал бизди толук курчап турганы себептүү Андан качып кете албастыгыбызды анык түшүндүк.

Качан биз тууралыкка жол көргөзгөн Куранды укканда, ага ыйман келтирдик. Кимде-ким Раббисине ыйман келтирсе, анда ал жакшылык иштеринин азаюусунан же мурунку күнөөлөрүнө күнөө кошулуусунан коркпойт.

Биздин арабызда Аллахка сыйынып баш ийген мусулмандары бар жана туура жолдон адашкандары да бар. Кимде-ким Аллахка сыйынып жана жакшылык иштерди кылып моюн сунган болсо, мына ошолор туура жолду жана тууралыкты көздөгөндөр.

Ал эми ортолук жана туура жолдон адашкандар, адамзаттагы өздөрүнө окшогондор менен тозокко отун болуп күйгөндөр.

Ал аны жиндердин бир жамааты укту деп вахий кылган сыяктуу ага мындай деп да вахий кылды, эгерде жиндер менен адамзат Ислам жолуна түшүп, андагы нерселерди иш жүзүндө аткарышса, анда Аллах аларды мол суу менен камсыздайт жана аларга түрлүү жакшылыктарды тартуулайт.

Биз муну алар Аллахтын жакшылыгына шүгүр кылышат бекен же аны танып кетишет бекен деп сынаш үчүн кылдык. Ким Курандан жана андагы осуяттардан жүз бурса, Раббиси аны көтөрө албаган катуу азапка киргизет.

Мечиттер башкага таандык эмес, Аллахка гана таандык. Андыктан ал жакта Аллах менен катар башкаларга дуба кылбагыла. Болбосо чиркөөлөрдөгү жана синагогалардагы жөөттөр менен христиандардай болуп каласыңар.

Качан Аллахтын пендеси Мухаммад Нахла өрөөнүндө Раббисине сыйынып жаткан кезде, жиндер анын Куран окуп жатканын угушканда катуу тыгылыштан улам биринин үстүнө бири чыгайын деп калды.

Оо, пайгамбар! Ал мушриктерге айт: «Чындыгында мен Раббиме гана дуба кылам жана ким болбосун, сыйынууда Ага эч кимди шерик кылбайм».

Аларга айт: «Аллах силерге тагдыр кылган зыянды кайтарууга кудуретим жетпейт жана Аллах силерге тыйып койгон пайданы келтирүүгө да кудуретим жетпейт».

Аларга айт: «Эгер мен Ага баш ийбестик кылсам, анда мени Андан эч ким куткара албайт жана мен Андан башка баш калкалоочу жай таппайм».

Бирок менин колумдан келген нерсе – Аллахтын силерге жеткир деген буйругун жана мен аркылуу силерге жиберилген жолдомосун жеткирүү. Кимде-ким Аллахка жана Анын элчисине баш ийбестик кылса, анда анын тагдыры түбөлүк тозокко кирүү болот, ал андан эч качан чыкпайт».

Каапырлар аларга дүйнөдө убада кылынган азапты каямат күнү көргөнгө чейин каапырлыктарын уланта беришет. Ошол кезде алар кимдин колдоочусу алсыз экенин жана кимдин жардамчылары аз экенин билишет.

Оо, пайгамбар! Кайра тирилүүнү жокко чыгарган мушриктерге айт: «Силерге убада кылынган азап жакын калганын же анын Аллах гана билген мөөнөтү барбы, мен билбеймин».

Ал бүт кайыпты Билүүчү. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Ал кайыпты эч кимге билдирбейт. Тескерисинче, аны жеке Өзү гана билген абалда калат.

Бирок, Ал Өзү ыраазы болгон пайгамбарларга гана каалаганын билдирет. Ошондой эле Ал пайгамбардын алды-артынан сакчы периштелерди жиберет, алар аны башка эч кимге билдирбей коргойт.

Пайгамбар төмөнкүлөрдү билиш үчүн: андан мурунку пайгамбарлар Раббисинин аларга жеткир деп буйруган жолдомолорун жеткиришти. Анткени Аллах ал аркылуу аларды камкордукка алды жана Аллах периштелер менен пайгамбарлардын алдындагы нерсени Өз илими менен камтып алды.

Оо, кийимине оронуп алган (пайгамбар)!

Түндүн бир аз бөлүгүндө намаз оку.

Кааласаң, анын жарымын же үчтөн бирине жеткенчелик жарымынан азыраагын намаз оку.

Же үчтөн экисине жеткенчилик кош жана Куранды окусаң ачык оку жана аны кыраат кылганда шашылба.

Оо, пайгамбар! Биз сага салмактуу сөз болгон Куранды түшүрөбүз. Анткени анда парздар, жаза өкүмдөрү, өкүм-буйруктар, адептер жана башка нерселер бар.

Чындыгында түнкү сааттар кыраат кылууда жүрөккө эң ылайыктуу жана сөздөрү эң туура.

Сен күндүзү жумуштарыңды кылып, Куран окуудан алаксыйсың. Андыктан түндөсү намаз оку.

Аллахты түрдүү зикирлер менен эскер жана чын ыкластан сыйынып өзүңдү Ага арна.

Ал Чыгыш менен Батыштын Раббиси. Андан башка сыйынууга татыктуу кудай жок. Андыктан Аны бардык иштериңде таянган Колдоочу кылып ал.

Жана жалганчылардын шылдың жана сөгүш сөздөрүнө сабыр кыл жана аларды эч кандай зыян келтирбестен ташта.

Бул дүйнөнүн жыргалчылыгынан ырахат алган жалганчылардын абалына көңүл бурба, аларды Мага ташта жана алардын мөөнөтү келгенге чейин бир аз күт.

Чындыгында акыретте Биздин алдыбызда оор кишендер жана алоолонгон от бар.

Жана өтө ачуулугунан кекиртекке кептелген тамак-аш менен мурункудан да ашыкча кыйноочу азап бар.

Ал азап жер жана тоолор титиреген күнү жалганчыларга болот. Тоолор катуу коркунучтан улам бырыксыган жана агылган кумдай болуп калат.

Биз Фараонго Мусаны пайгамбар кылып жиберген сыяктуу кыямат күнү силердин иш-аракеттериңерге күбө болуучу пайгамбарды жибердик.

Фараон Раббиси тараптан ага жиберилген пайгамбарга баш ийбестик кылды, анан Биз аны дүйнөдө сууга чөктүрүп катуу жазаладык жана акыретте тозок азабы менен жазалайбыз. Ошондуктан силер дагы пайгамбарыңарга баш ийбестик кылбагыла, болбосо анын башына түшкөн нерсе силерге да түшөт.

Эгер силер Аллахка каапырлык кылып, Анын элчисин жалганга чыгарган болсоңор, анда катуу коркунучтан жана узактыгынан жаш балдардын да чачы агарган узак катаал күндө өзүңөрдү кантип коргойсуңар?

Асман коркунучтан бөлүнүп жарылат. Аллахтын убадасы сөзсүз аткарылды.

Чындыгында кыямат күндөгү коркунуч жана катаалдык тууралуу баяндаманы камтыган бул насыйкат – ыймандуулар пайда алуучу эскертме. Кимде-ким Раббисине алып бара турган жолду кааласа, ошол жолго түшсүн.

Оо, пайгамбар! Чындыгында Раббиң кээде сенин түндүн үчтөн экисинен азыраагын, кээде жарымын, кээде үчтөн бир бөлүгүн намаз окуганыңды билет жана ыймандуулардын тобу да сени менен бирге туруп намаз окушат. Аллах күн менен түндүн өлчөмүн белгилейт жана алардын сааттарын эсептейт. Ал силерди анын сааттарын тактык менен эсебин чыгара албай, ал себептүү силер көздөгөнүңөргө жетиш үчүн анын көпчүлүк бөлүгүн намаз окуп, кыйналып калууңар мүмкүн экенин билди. Ошол себептен Ал силердин тообоңорду кабыл кылды. Андыктан алыңар келишинче түндөсү намаз окугула. Оо, ыймандуулар! Аллах силердин араңарда оорудан чарчаган оорулуулар болушун, кээ бирөөлөр Аллахтын ырыскысын издеп жер кезип жүргөнүн, башкалары болсо Аллахтын сөзү бийик болсун деп Анын ыраазылыгы үчүн каапырлар менен согушуп жатканын билет. Мына ошолорго түнкү намазды окуш кыйын. Андыктан алыңардын келишинче түндөсү намаз окугула, парз намазды талаптагыдай толук аткаргыла, мал-мүлкүңөрдөн зекет бергиле жана Аллах жолуна мал-мүлкүңөрдөн сарптагыла. Өзүңөр үчүн кандай жакшылык кылбагыла, аны эң жакшы жана эң сооптуу абалда табасыңар. Жана Аллахтан кечирим сурагыла. Чындыгында Аллах тообо кылган пенделерине Кечиримдүү, аларга Ырайымдуу.

Оо, кийимине оронуп алган (пайгамбар)!

Тургун жана Аллахтын азабын эскерт!

Раббиңди улукта!

Кийимиңди тазала!

Айкелдерге сыйынуудан алыс бол!

Жакшылык иштерди көп кылдым деп Раббиңе милдет кылба!

Аллах үчүн тарткан зыяндарга сабыр кыл!

Качан керней экинчи жолу тартылганда.

Мына ошол күн – катаал күн.

Аллахка жана Анын элчисине каапырлык кылгандарга оңой болбойт.

Оо, пайгамбар! Мен энесинин курсагында байлыксыз же баласыз жалгыз кылып жараткан (Валид ибн аль-Мугийраны) Мага ташта.

Мен ага көп мал-мүлк бердим.

Жана аны менен бирге жүрүп, чогулуштарга бирге катышкан жана байлыгынын көптүгү себептүү сапарда да андан бөлүнбөгөн уулдарды бердим.

Жана ага жашоону, ырыскыны жана бала-чаканы кенен кылдым.

Кийин ал Мага кылган каапырлыгына карабастан, Мен ага ошонун баарын бергенден кийин дагы көбөйтсө экен деп каалап жатат.

Абал ал элестеткендей эмес. Чындыгында ал пайгамбарыбызга түшүргөн аяттарыбызды четке какты жана аларды жалганга чыгарды.

Жакында Мен ага көтөрө албаган азаптын машакатын тарттырам.

Мен ушундай жакшылыктарды берген бул каапыр Куранды жалганга чыгаруу тууралуу айтканын ойлонду жана аны ичинен болжоду.

Каргышка калгыр, азапка калгыр! Кантип болжоду?!

Дагы каргышка калгыр, азапка калгыр! Кантип болжоду?!

Андан соң ал айтканына назар салып ойлонуп көрдү.

Кийин ал Куранды жамандаганга эч нерсе таппай калганда жүзүн тырыштырып, кабагын чытыды.

Андан соң ыймандан жүз бурду жана пайгамбарды ээрчүүдөн текеберленди.

Анан ал мындай деди: «Мухаммад алып келген нерсе Аллахтын сөзү эмес. Тескерисинче, ал башкалар ага айтып берген сыйкыр.

Бул Аллахтын сөзү эмес, бул адамдын сөзү».

Мен аны жакында тозоктун катмарларын бири Сакарга киргизем, ал анын ысыктыгынан азап чегет.

Оо, Мухаммад! Сен Сакар эмне экенин кайдан билмек элең?

Ал андагы азапталгандын эч нерсесин калтырбайт. Ага сөзсүз келет, аны таштап койбойт. Кийин ал баштапкы абалына кайтканда, ага кайрадан келет. Мына ушинтип айлана берет.

Терини катуу күйгүзөт жана өзгөртөт.

Анын үстүндө он тогуз күзөтчү периштелер бар.

Биз тозок сакчыларын периштелерден гана кылдык. Адамзаттын аларга күчү жетпейт. Биз, алардын санын Аллахка каапыр болгондорду сыноо үчүн ушундай кылдык. Биз, алар айтар сөзүн айтып, азаптары эселеп көбөйүүсү үчүн, Тоорот берилген жөөттөр менен Инжил берилген христиандар, алардын китептеринде айтылганды тастыктаган Куран түшкөн кезде айкын билүүлөрү үчүн, Китеп ээлеринин (кабары ыймандуулардын ишенимине) дал келгенде ыймандуулардын ыйманын күчөтүү үчүн, жөөттөр да, христиандар да, ыймандуулар да шектенбөөсү үчүн, ыйманга кирүүдө эки анжы болгондор жана каапырлар: «Аллах бул таң калыштуу сан менен эмнени каалап жатат?» – деп айтуулары үчүн ушундай кылдык. Бул санды жокко чыгаргандарды адаштыруу жана ага ишенгендерди туура жолго салган сыяктуу, Аллах каалаганын адаштырып, каалаганын туура жолго салат. Раббиңдин аскерлери көп болгондуктан, алардын санын Өзүнөн башка эч ким билбейт. Тозок адамзатка эскертүү гана, ал аркылуу адамдар Аллах тааланын улуктугун билишет.

Кээ бир мушриктер ойлогондой, аны шериктери тозоктон чыгарууга тозок сакчыларына жетиштүү деп айткандай эмес. Аллах Ай менен ант берди.

Жана кайтып бараткан түнгө ант берди.

Жана жарык чачкан таңга ант берди.

Чындыгында тозок оту чоң балээлердин бири.

Адамдар үчүн эскертүү жана коркутуу.

Оо, адамдар! Силердин араңардагы Аллахка ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылууга умтулууну же каапырлыктан жана күнөөлөрдөн кетенчиктөөнү каалагандар үчүн.

Ар бир жан кылган иштери себептүү кармалып турат. Же кылган иштери аны жок кылат, же аны кыйроодон куткарып, сактап калат.

Ыймандуулар гана күнөөлөрү үчүн кармалышпайт. Тескерисинче, алар жакшылык иштери себептүү күнөөлөрү кечирилет.

Алар кыямат күнү бейиштерде бири-биринен сурашат.

Күнөө иштерди кылып өздөрүн кыйроого учураткан каапырлар тууралуу.

Алардан: «Силерди тозокко эмне киргизди?» – деп сурашат.

Каапырлар мындай деп жооп беришет: «Биз дүйнө жашоосунда парз намазды окугандардан эмес элек.

Жана Аллах бизге берген нерселерден бей-бечараларды тамактандырган эмеспиз.

Биз жалганчылар кайда жүрсө, ошолор менен чогу жүрдүк жана адашкандар менен сүйлөшчүбүз.

Жана сурак күндү жалган деп айтчубуз.

Бизге өлүм келгенге чейин аны жалганга чыгаруудан баш тартпадык жана ал бизге тообо кылууга тоскоолдук кылды».

Кыяматта аларга периштелерден, пайгамбарлардан жана такыба адамдардан болгон шапаат кылуучулардын ортомчулугу пайдасын тийгизбейт. Анткени, шапааттын кабыл болуу шарттарынын бири – шапаат кылына турган адамга ыраазы болуу.

Бул мушриктердин Курандан жүз буруусуна эмне себеп болду?

Алар жүз бурууда жана андан качууда катуу үркүп качкан жапайы эшектер сыяктуу.

Арстандан коркуп качкан сыяктуу.

Тескерисинче, ал мушриктер ар биринин башында ачык китеп болушун жана ал «Мухаммад – Аллах тараптан келген элчи» деп кабар берүүсүн каалашат. Мунун себеби далилдердин аздыгынан же жоктугунан эмес, чындыгында ал баш ийбестиктен жана текеберликтен.

Абал андай эмес! Мунун себеби алар адашуудан баш тартпаганында. Алар акырет азабына ишенбестен, каапырлыкта калышты.

Чындыгында бул Куран – насыйкат жана эскертме эмеспи!

Ким Куранды окуп, насаат алгысы келсе, аны окусун жана насаат алсын.

Бирок Аллах насаат алуусун каалагандар гана насаат алышат. Аллах таала Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштоого татыктуу жана тообо кылган пенделеринин күнөөлөрүн кечирүүгө да татыктуу.

Аллах кыямат күнү менен ант берди. Ал күнү адамдар ааламдардын Раббиси үчүн турушат.

Жана жакшылык иштерди кылууда кемчиликтерди кетирген жана күнөөлөрдү кылган адамды жемелеген жакшы жан менен ант берди. Ал адамдарды суракка алуу, сыйлыгын же жазасын берүү максатта аларды кайра тирилтүү үчүн бул эки нерсе менен ант берди.

Инсан өлгөндөн кийин Биз аны кайра тирилтүү үчүн сөөктөрүн чогулта албайбыз деп ойлоп жатабы?

Албетте! Биз аны чогултуу менен бирге анын манжаларынын учтарын мурдагыдай кемчиликсиз жаралган калыбына кайрадан келтире алабыз.

Бирок инсан кайра тирилүүнү четке кагуу менен бузукулугун токтотпостон улантууну каалайт.

Ал кыямат күн болушу мүмкүн эмес дегендей: «Ал качан болот?» – деп сурайт.

Качан ал жалган деп айткан нерсени көргөн кезде көздөрү алаңдап, нес болуп калат.

Айдын нуру өчөт.

Күн менен Ай биригет.

Ошол күнү бузуку адам: «Кай жакка качам?» – деп айтат.

Ал күнү качып кутулуу жок, бузуку адам баш калкалоочу жер жок, ал коргонуучу жай жок.

Оо, пайгамбар! Ал күнү сурак берүү, жаза же сыйлык алуу үчүн Раббиңе гана кайтуу бар.

Ал күнү инсанга мурунку жана кийинки кылган иштери тууралуу кабар берилет.

Бирок инсан өзүнө каршы күбөгө өтөт. Анткени анын дене мүчөлөрү кылган күнөө иштери тууралуу ага каршы күбө болушат.

Эгерде ал жамандык иш кылбадым деп өз таламын талашып, ар кандай шылтоолорду айтса да, ага пайда келтирбейт.

Оо, пайгамбар! Куранды эсиңден чыгып кетпесин деп шашылып тилиңди кыймылдата бербе!

Чындыгында аны көкүрөгүңө топтоо жана кыраатын тилиңе жатык кылуу – Биздин милдетибиз.

Сага Биздин элчи Жебирейил (Курандан) окуганда, аны унчукпай ук.

Андан соң аны сага чечмелеп берүү да – Биздин милдетибиз.

Жок! Бул нерсе силердин кайра тирилүү мүмкүн эмес деп айтканыңардай эмес. Анткени силер билесиңер, силерди абалдатан жаратууга кудуреттүү Зат, силерди өлгөндөн кийин кайра тирилтүүгө алсыз эмес. Бирок силердин кайра тирилүүнү жалганга чыгарганыңардын себеби – тез өтүүчү дүйнө жашоосуна болгон сүйүүңөр.

Жана акырет жашоосун таштооңор. Анын жолу – Аллах буйруган ибадаттарды аткарып, Ал тыйган арам нерселерди таштаганыңар.

Ал күнү ыймандуу жана бактылуу адамдардын жүздөрү нурдуу болуп, жаркырап турат.

Ырахаттануу менен Раббисине карап турат.

Ал эми ал күнү каапыр жана бактысыз адамдардын жүздөрү үңүрөйүп турат.

Аларга чоң жаза жана кыйноочу азап түшөрүн билип турушат.

Бул жерде абал мушриктер өлгөндөн кийин азапталбайбыз деп элестеткендей эмес. Качан алардын биринин жаны көкүрөгүнүн жогору жагына жеткенде.

Адамдар бири-бирине: «Ким буга дем салат, балким айыгып кетер» – айтышат.

Ошол кезде жан алакетке түшкөн адам өлүм аркылуу дүйнө менен кош айтышып жатканын анык билет.

Дүйнөнүн бүтүшүндө жана акыреттин башталышында кыйынчылыктар биригет.

Ошол нерсе болгондо, өлгөн адам Раббисине жеткирилет.

Каапыр адам Анын элчиси алып келгенге ишенген жок, Аллах үчүн намаз да окуган жок.

Бирок ал Анын элчиси алып келгенди жалганга чыгарды жана андан жүз бурду.

Андан соң бул каапыр текеберликтен бой көтөрүп басып үй-бүлөсүнө барды.

Аллах каапырга азабы жакын калганын эскертти.

Андан соң тастыктоо максатта сүйлөмдү дагы бир ирет кайталап, мындай деди: «Андан соң дагы сага өлүм болсун, өлүм болсун!».

Инсан Аллах ага шарият милдеттерин жүктөбөстөн, жөн эле таштап коёт деп ойлоп жатабы?

Ошол инсан бир кездерде жатынга куюлган бир тамчы бел суусу эмес беле?

Ошондон кийин ал бир бүртүк коюу кан болду, кийин Аллах аны жаратып, ага түз келбет берди.

Ошентип ал анын жынысын эркек жана аял кылып эки түрдө кылды.

Инсанды бел суудан, кийин коюу кандан жараткан Зат сурак алуу, сыйлык же жаза берүү үчүн өлүктөрдү жаңыдан тирилтүүгө кудуреттүү эмес бекен? Албетте, кудуреттүү!

Инсандын үстүнөн узак замандар өткөн, ал кезде анын аты да, заты да жок болчу.

Чындыгында Биз инсанды аял менен эркектин суусунун аралашмасынан турган бел суудан жараттык. Биз ага милдеттерди жүктөп сынайбыз. Биз ага милдет кылып жүктөгөн шариятты аткаруусу үчүн аны уга турган жана көрө турган кылдык.

Биз ага элчилерибиздин тилдеринде туура жолду баяндап бердик. Муну менен ага адашуу жолу анык болду. Ал ошондон кийин туура жолго түшүп, Аллахка шүгүр кылган ыймандуу пенде болот, же болбосо андан адашып, Аллахтын аяттарын четке каккан каапыр пенде болот.

Чындыгында Биз Аллахка жана Анын элчилерине каапыр болгондор үчүн аларды тозокко сүйрөгөн чынжырларды, салынуучу кишендерди жана алоолонгон отту даярдап койдук.

Чындыгында Аллахка моюн сунган ыймандуулар кыямат күнү жыпар жыттуу камфора менен аралашкан шарапка толтурулган чөйчөктөрдөн ичишет.

Моюн сунгандарга даярдалган бул суусундук ¬– сузуп алуусу жеңил болгон түгөнгүс мол булактан болот. Аны менен Аллахтын пенделери суусунун кандырышат. Алар аны каалаган жагына агыза алышат.

Аны ичкен пенделердин сыпаттары, алар өздөрүнө милдет кылган ибадаттарды аткарышат жана жамандыгы жайылган кыямат күндөн коркушат.

Алар өздөрү тамак-ашка муктаж болуп жана табити тартып, каалап турушса дагы, аны муктаж кедей-кембагалдарга, жетимдерге жана туткундарга беришет.

Аларды Аллахтын Жүзү үчүн гана тамактандырып жатышканын ичтерине сыр кылып жашырышат. Аларга берген тамак-аштары үчүн сыйлык да, мактоо да күтүшпөйт.

Чындыгында биз коркунучтан улам бактысыздардын үрөйүн учурган күндөгү Раббибизден коркобуз.

Аллах аларды Өз жакшылыгы менен ошол улуу күндүн жамандыгынан коргойт жана алардын жүзүнө сулуулук жана нур берет, сый-урматка бөлөйт жана жүрөктөрүнө кубаныч тартуулайт.

Алар ибадаттарга, Аллахтын тагдырына жана күнөөлөргө сабыр кылышканы себептүү аларга жыргалчылыкка батырган бейишти жана алар кие турган жибекти тартуу кылды.

Алар ал жакта кооз сөрүлөргө сүйөнүп олтурушат. Алар ошол бейиште шооласы зыяндуу Күндү да, ызгаардуу суукту да көрүшпөйт. Тескерисинче, алар ысык да, суук да болбогон түбөлүк көлөкөлөрдө болушат.

Анын көлөкөлөрү ага жакын болот, анын мөмө-жемиштери үзүүнү каалагандарга ийилип турат. Ал аны кыйналбастан оңой эле үзүп алат. Аны жаткан, олтурган жана турган адам да үзө алат.

Алар суусундук каалашканда кызматчылар аларды күмүш идиштер жана тунук чөйчөктөр менен айланып турушат.

Ал өңүнүн тунуктугунда айнек сыяктуу, бирок ал күмүштөн. Ал алардын каалоосуна жараша ченемделген, андан ашып да, кемип да кетпейт.

Ал сый-урматка бөлөнгөндөргө чөйчөктөрдө имбир кошулган шарап берилет.

Алар бейиштеги Салсабил аттуу булактан ичишет.

Аларды түбөлүк жаштыкта болуучу улан-жигиттер айланып турушат. Эгер аларды көрсөң, жүздөрүнүн жаркыраганынан, өңдөрүнүн сулуулугунан, көптүгүнөн жана таркап жүргөндүгүнөн чачылган берметтерби деп ойлойсуң.

Эгер ошол бейиштеги нерселерге көз салсаң, анда сүрөттөөгө мүмкүн болбогондой жыргалчылыкты жана тендешсиз улуу мүлктү көрөсүң.

Алардын үстүндө тулку бойлорун жапкан жука жибектен жана калың парчадан болгон саркеч жашыл кийимдер болот. Алар ал жакта күмүш билериктерди тагынышат жана Аллах аларга бүткүл булганычтан таза суусундук берет.

Аларга сый-урмат катары айтылат: «Силерге берилген бул жыргалчылык – силердин кылган жакшылык иштериңердин сыйлыгы болду. Силердин иш-аракеттериңер Аллахтын алдында кабыл кылынды».

Оо, пайгамбар! Биз сага Куранды чогу бир эле түшүрбөстөн, бөлүп-бөлүп түшүрдүк.

Андыктан сен тагдырга же шариятка байланыштуу Раббиңдин өкүм кылган нерселерге сабыр кыл жана сени күнөөгө чакырган күнөөкөргө, каапырлыкка чакырган каапырга моюн сунбагын!

Жана Раббиңди күндүн башталышында багымдат намазын жана күндүн акырында бешим менен асыр намаздарын окуу менен эстегин.

Ошондой эле Аны күүгүмдөгү шам жана куптан намаздарын окуу менен эстегин жана ал экөөсүнөн кийин тахажуд намазын окугун.

Чындыгында ал мушриктер дүйнө жашоосун жакшы көрүп, ага жанталашышат жана кыйынчылыктар, сыноолор менен коштолгон оор кыямат күнүн артка таштап коюшат.

Биз аларды жараттык жана алардын дене мүчөлөрүнө жана муундарына күч берип, тулку бойлорун кубаттуу кылдык. Эгер Биз аларды жок кылууну жана өздөрүнө окшогондорго алмаштырууну кааласак, анда аларды жок кылып, алмаштырып коймокпуз.

Акыйкатта бул сүрөө – насыйкат жана эскертме. Ким Раббисинин ыраазылыгына жеткире турган жолго түшүүнү кааласа, анда муну кармансын.

Аллах силерден ушуну каалаганда гана силер Анын ыраазылыгына жеткирген жолго түшүүнү каалайсыңар. Анткени бүткүл иштер Ага кайтат. Чындыгында Аллах пенделерине кайсы нерселер пайдалуу, кайсылары пайдасыз экенин Билүүчү жана Өз жаратуусунда, тагдырында жана шариятында Даанышман.

Ал каалаган пенделерин Өз ырайымына алып, аларга ыйманга жана жакшылык иштерге карай ийгилик берет. Ал эми каапырлык жана күнөөлөрдү кылып өздөрүнө зулумдук кылгандарга акыретте кыйноочу тозок азабын даярдап койгон.

Аллах аттын жалындай үлгүлтүксүз шамал менен ант берди.

Катуу соккон шамал менен ант берди.

Жамгырды тараткан шамал менен ант берди.

Акыйкат менен жалганды ажыратуу үчүн түшкөн периштелерге менен ант берди.

Вахий менен түшкөн периштелер менен ант берди.

Алар Аллахтын алдында адамдар актанбаш үчүн жана аларга Аллахтын азабын эскертүү максатта вахий менен түшүшөт.

Чындыгында силерге убада кылынган кайра тирилүү, сурак алуу жана жаза-сыйлык берүү сөзсүз түрдө болот.

Жылдыздардын нуру өчүп, жарыгы кеткенде.

Периштелер түшүү үчүн асман ачылганда.

Тоолор өз ордуларынан жулунуп, чаңдай болгончо майданалып бытыраганда.

Пайгамбарлар белгилүү бир убакытка чогултулганда.

Өз үммөттөрүнө күбө болуш үчүн кечиктирилген улуу күн үчүн.

Пенделердин ортосун ажыратуучу күн үчүн. Ошондо чынчылдар жана жалганчылар, бактылуулар жана бактысыздар ачык билинет.

Оо, пайгамбар! Сен ажыратуу күнү эмне экенин кайдан билмек?

Ал күндө пайгамбарлар Аллах тараптан алып келген нерсени жалганга чыгаргандар үчүн кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Биз Аллахка каапырлык кылган, пайгамбарларын жалганга чыгарган мурунку коомдорду жок кылбадык беле?

Алардын артынан кийинки муундарды кошуп, тигилерди жок кылгандай жок кылабыз.

Тигил коомдорду жок кылган сыяктуу Мухаммад алып келгенди жалганга чыгарган күнөөкөрлөрдү да жок кылабыз.

Ал күнү Аллахтын күнөөкөрлөрдү жазалайм деген убадасын жалганга чыгаргандарга кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Оо, адамдар! Биз силерди жийиркеничтүү болор-болбос бел суудан жаратпадык беле?

Анан Биз ал жийиркеничтүү бел сууну коопсуз жай болгон аялдын жатынына жайгаштырдык.

Белгилүү мөөнөткө чейин – ал кош бойлуулук мөөнөтү.

Жана Биз жаңы төрөлгөн баланын сыпатын, өлчөмүн, өң-түсүн жана башка нерселерин белгилеп койгонбуз. Ушунун баарын кылган Биздин кудуреттүүлүгүбүз кандай сонун!

Ал күнү Аллахтын кудуреттүүлүгүн жалганга чыгаргандарга кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Биз жерди адамдардын баарысын өзүнө сыйдыруучу кылбадыкпы?

Ал тирүүлөрдү үстүндө жашатуу жана гүлдөтүү менен, ал эми өлүктөрдү ага көмдүрүү менен сыйдырат.

Жана аны силкинүүдөн сактаган бекем, бийик тоолорду жаратты. Оо, адамдар! Биз силерге таза суу бердик. Ушуларды жараткан Зат силерди кайра жаратууга алсыз эмес.

Ал күнү Аллахтын кылган жакшылыктарын жалганга чыгаргандарга кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Пайгамбарлары алып келгенди жалганга чыгаргандарга айтылат: «Эй, жалганчылар! Силер жалган деп эсептеген азапты көздөй жөнөгүлө!

Үч бөлүккө бөлүнгөн тозок түтүнүнүн көлөкөсүнө жөнөгүлө».

Анда көлөкөнүн салкындыгы жок жана ал тозоктун жалыны менен ысыктыгынын силерге өтүүсүн токтото албайт.

Чындыгында тозок сепилдей болгон чоңдуктагы учкундарды чачып турат.

Андан чачыраган учкундар каралыгында жана чоңдугунда кара тору төөлөргө окшойт.

Ал күнү Аллахтын кудуреттүүлүгүн жалганга чыгаргандарга кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Бул күнү алар эч нерсе тууралуу сүйлөй алышпайт.

Аларга каапырлыктары жана күнөөлөрү үчүн Раббисинен кечирим суроого уруксат берилбейт. Бирок алар Андан кечирим сурашат.

Ал күнү Аллахтын кылган жакшылыктарын жалганга чыгаргандарга кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Бул күн – макулуктарды ажыратуучу күн. Биз силерди жана мурунку коомдорду бир жерге чогулттук.

Эгерде силерде Аллахтын азабынан кутулуу үчүн колдоно турган айла-амалыңар болсо, аны Мага каршы колдонгулачы!

Ал күнү Аллахтын кудуреттүүлүгүн жалганга чыгаргандарга кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Ал эми Раббисинин буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккондор бейиштин жапжашыл дарактарынын көлөкөсүндө, аккан таза суу булактарында.

Жана жегиси келген мөмө-жемиштерде болушат.

Аларга айтылат: «Дүйнөдө жакшылык иштерди кылганыңар себептүү таза нерселерден жегиле жана зыянсыз жагымдуу суусундуктардан ичкиле».

Биз силерге берген мындай сыйлыкты жакшылык иштерди кылгандарга да беребиз.

Ал күнү Аллах такыбалар үчүн даярдап койгон нерселерди жалганга чыгаргандарга кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Жалганчыларга айтылат: «Жегиле жана дүйнөдө аз гана убакыт жашоо жыргалчылыктарын пайдаланып калгыла. Силер Аллахка каапырлык кылганыңар жана Анын элчилерин жалганга чыгарганыңар себептүү күнөөкөрсүңөр».

Сурак күндөгү жазаларын жалганга чыгаргандарга ал күнү кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Ал жалганчыларга «Аллах үчүн намаз окугула» деп айтылса, Ал үчүн намаз окушпайт.

Пайгамбарлар Аллах тараптан алып келгенди жалган деген жалганчыларга ал күнү кыйроо, азап жана жоготуу болсун!

Эгер алар Раббиси тараптан түшкөн бул Куранга ишенишпесе, анда мындан башка кайсы сөзгө ишенишет?

Аллах мушриктерге Өз элчисин жибергенден кийин алар бири-биринен эмне тууралуу сурап жатышат?

Алар бири-биринен улуу Кабар тууралуу сурап жатышат. Ал алардын пайгамбарына түшүрүлгөн, өзүнө кайра тирилүүнү камтыган – бул Куран.

Алар талашып-тартышкан бул Куранды сыйкыр же поэзия же төлгөчүлүк же байыркылардын уламыштары деп сыпатташат.

Абал алар ойлогондой эмес! Куранды жалганга чыгаргандар жакында жалгандарынын акыбети жаман болорун билишет.

Андан соң аларга аны дагы баса белгиледи.

Биз алар үчүн жерди турукташууга ылайыктуу тегиз кылып койбодукпу?

Ал силкилдебеш үчүн анын үстүнө тоолорду казык кылдабыкпы?

Оо, адамдар! Биз силерди ар кандай түрдө жараттык, араңарда эркектер жана аялдар бар.

Силер тиричиликти токтотуп эс алууңар үчүн уйкуңарды кылдык.

Жана силер үчүн караңгы түндү уяттуу жериңерди жапкан кийим сыяктуу тосмо кылдык.

Ал эми күндүздү жумуш кылуу жана ырыскы издөө үчүн майдан кылдык.

Жана силердин үстүңөргө бекем курулуштагы жана кынтыксыз жасалыштагы жети асманды курдук.

Жана Күндү абдан жалындап жаркыраган чырак кылдык.

Жана жамгыр жаай турган мезгили келген булуттардан нөшөрлөп куюлган суу түшүрдүк.

Аны менен ар кандай түрдөгү дандарды жана өсүмдүктөрдү чыгаруу үчүн.

Жана бак-дарактарынын бутактары бири-бирине кирип чырмалышкан бакчаларды чыгаруу үчүн.

Макулуктардын ортосун ажыратуучу күн кечикпестен келе турган бир убакытка белгиленген.

Ал күнү периште экинчи жолу кернейди тартат. Оо, адамдар! Ошондо силер топ-топ болуп келесиңер.

Асман ачылып, анда ачылган эшиктер сыяктуу тешиктер пайда болот.

Тоолор жылып, бырыксыган чаңга айланат жана закым сыяктуу болуп калат.

Чындыгында тозок аңдып күтүп туруучу.

Жана залымдар кайтып баруучу жай.

Алар ал жакта акыры жок замандар жана кылымдар бою калышат.

Алар ал жакта тозоктун ысыгын муздаткан салкын абаны да, моокумду кандырган суусундукту да татышпайт.

Алар өтө ысык сууну жана тозоктогулардан аккан ириңди гана татышат.

Бул алардын каапырлыгына жана адашуусуна ылайыктуу жаза!

Чындыгында алар дүйнөдө Аллахтын акыреттеги сурагынан коркушкан эмес. Анткени алар кайра тирилүүгө ишенишкен жок. Эгерде алар кайра тирилүүдөн корккондо, анда Аллахка ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылышмак.

Жана алар элчибизге түшүргөн аяттарыбызды ачык түрдө жалганга чыгарышты.

Биз алардын иш-аракеттерине байланыштуу бардык нерселерди эсептеп тактап койдук. Ал алардын амал баракчаларында жазылган.

Эй, залымдар! Бул түбөлүктүү азапты таткыла! Эми Биз азабыңардын үстүнө азапты көбөйтөбүз.

Чындыгында Раббисинин буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккондор үчүн көздөгөндөрүнө жеткирген жеңиш орду бар, ал – бейиш.

Бакчалар жана жүзүмзарлар бар.

Бирдей курактагы көкүрөгү тирсийген селкилер бар.

Мелтилдеген шарап кеселер бар.

Алар бейиште жалган жана калп сөздөрдү угушпайт жана бири-бирине жалган да айтышпайт.

Мына ушулардын баарысы Аллахтын аларга берген жетиштүү белеги жана сыйлыгы.

Ал – асмандар менен жердин жана алардын ортосунда нерселердин Раббиси, дүйнөнүн жана акыреттин Ырайымдуусу. Ал уруксат бермейинче, жердегилердин же асмандагылардын эч кимиси Андан сурай албайт.

Жебреил жана периштелер сап-сап болуп турган күнү Ырайымдуу шапаат кылууга уруксат бергендер гана башка бирөөгө шапаат кылуу тууралуу сүйлөй алат жана Аллахка гана сыйынууга чакырган сөз сыяктуу тууралыкты айтат.

Силерге баяндалган бул нерсе – анын болорунда эч кандай шек-күмөнү болбогон күн. Ким ал күндө Аллахтын азабынан кутулууну кааласа, анда ага карай жолду тутунуп, Раббисин ыраазы кылган жакшылык иштерди кылсын.

Оо, адамдар! Биз силерге жакында болуучу азапты эскерттик. Ал күндө адам баласы дүйнөдө кылган иштерин көрөт жана каапыр адам азаптан кутулууну тилеп мындай дейт: «Аттиң-ай! Кыямат күнү жаныбарларга «топуракка айлангыла!» деп айтылганда мен дагы аларга окшоп топуракка айланып кетсем кана!».

Аллах каапырлардын жандарын катаалдык жана оройлук менен жулуп алуучу периштелер менен ант берди.

Ыймандуулардын жандарын жеңилдик менен сууруп алуучу периштелер менен ант берди.

Аллахтын буйругу менен асмандан жерге сүзүп жүрүүчү периштелер менен ант берди.

Аллахтын буйругун аткарууда бири-бири менен жарышуучу периштелер менен ант берди.

Пенделердин иштерине жоопкер периштелер сыяктуу Аллахтын тагдырына байланыштуу буйруктарын иш жүзүнө ашыруучу периштелер менен ант берди. Ал мунун баары менен аларды кайрадан тирилтип, суракка алуу жана сыйлык же жаза берүү үчүн ант берди.

Керней биринчи жолу тартылган күнү жер титирейт.

Мунун артынан эле экинчи жолкусу тартылат.

Ал күнү каапырлардын жана пасык-бузукулардын жүрөгү коркунучта болот.

Алардын көздөрүнөн кордуктун белгилери көрүнүп турат.

Алар мындай деп айтышат эле: «Биз өлгөндөн кийин кайра жашоого кайтып келебизби?

Биз курулай чирик сөөк болгондон кийин ушуга кайтып келебизби?».

Алар: «Эгерде кайтып келсек, анда ал кайтуу адамды кайгыга салган жоготуу болот» – деп айтышат.

Кайра тирилтүү иши оңой. Чындыгында ал үйлөөгө жоопкер болгон периштерин бир гана кыйкырыгы.

Анан тирүүлөрдүн баарысы жер койнунда өлүк болгон абалдан кийин жер үстүндө болуп калышат.

Оо, пайгамбар! Сага Мусанын Раббиси менен жана душманы Фараон менен болгон кабары келдиби?

Бир кезде Раббиси ага ыйык Тува өрөөнүнөн чакырык салды.

Ал ага Өз сөзүндө мындай деди: «Фараонго баргын! Чындыгында ал зулумдукта жана текеберликте чектен чыгып кетти».

Ага айт: «Эй, Фараон! Сен каапырлыктан жана күнөөлөрдөн тазаланбайсыңбы?

Мен сени жараткан жана сага камкордук кылган Раббиңе карай жол көргөзөм, ошондо сен Андан коркосуң, Ал ыраазы болгон иштерди кыласың жана Анын ачуусун келтирген иштерден алыстайсың».

Муса ага Раббиси тараптан келген элчи экенине далил болгон улуу аят-белгини көргөздү. Ал кол жана таян болчу.

Ошондо Фараон бул белгини жалган деп, Муса буйруган нерсеге баш ийбей койду.

Анан Муса пайгамбар алып келген динге ыйман келирүүдөн баш тартып күнөөгө жана чындыкты четке кагуу берилди.

Мусага үстөмдүк кылуу үчүн коомун жана өзүнө ээрчигендерин чогултуп мындай деди...

«Мен силердин улуу Раббиңермин. Силер үчүн менден башкага баш ийүү жок».

Анан Аллах аны кармап, дүйнөдө деңизге чөктүрүп, ал эми акыретте эң катаал азапка киргизип жазалайт.

Чындыгында Фараонду дүйнөдө жана акыретте жазалаганыбыз – Аллахтан корккондор үчүн сабак. Ошолор насааттардан пайда алышат.

Эй, кайра тирилүүнү жалганга чыгаргандар! Аллах үчүн силерди жаратуу кыйынбы же куруп койгон асманды жаратуубу?

Ал анын шыбын жогору карай бийик жана тегиз кылды. Анда эч кандай жылчык, жарака жана кемчилик жок.

Ал анын түнүн күн баткан кезде караңгы кылды жана күн чыккан кезде жарык кылды.

Ал асманды жараткандан кийин жерди жайык кылды жана ага пайдалуу нерселерди жайгаштырды.

Ал андан булак болуп аккан сууларды чыгарды жана мал-жандыктар оттогон өсүмдүктөрдү өстүрдү.

Тоолорду жерге бекем орнотту.

Оо, адамдар! Бул пайдалардын баарысы силер үчүн жана силердин мал-жандыгыңар үчүн. Мунун баарын жараткан Зат аларды кайра жаңыдан жаратуудан алсыз эмес.

Коркунучу менен бүт баарысын өзүнө камтып алган экинчи жолку сурнай үйлөө кези келгенде.

Ал күнү инсан жакшылык болобу, жамандык болобу кылган иш-аракеттерин эстеп келет.

Тозок алып келинет жана ал көрө тургандарга ачык көрүнөт.

Кимде-ким адашууда чектен чыкса,

өткөөл дүйнө жашоосун түбөлүктүү тигил жашоодон артык көрсө,

анда анын баш калкалап, турукташкан жайы тозок болот.

Ал эми ким Раббисинин алдында туруудан коркуп, Аллах арам кылган нерселерди каалап жатса да, өзүн ага ээрчүдөн тыйган болсо, анда анын баш калкалап, турукташкан жайы бейиш болот.

Ал эми ким Раббисинин алдында туруудан коркуп, Аллах арам кылган нерселерди каалап жатса да, өзүн ага ээрчүдөн тыйган болсо, анда анын баш калкалап, турукташкан жайы бейиш болот.

Оо, пайгамбар! Кайра тирилүүнү жалганга чыгаргандар сенден: «Кыямат качан болот?» – деп сурашат.

Сен аны аларга айткыдай ал тууралуу билбейсиң жана бул сенин ишиң да эмес. Чындыгында сенин ишиң – ага даярдык көрүү гана.

Кыяматты билүү Раббиңе гана келип токтойт.

Чындыгында сен кыяматтан корккондорду эскертүүчүсүң. Анткени ошолор сенин эскертмеңден пайда алышат.

Алар кыяматты ачык көрүшкөн күнү, алар дүйнө жашоосунда бир күн же түшкө чейин жашагандай эле болуп калат.

Аллахтын элчиси кабагын чытып, жүзүн бурду.

Абдуллах ибн Умму Мактум андан туура жол сурап келгендиги үчүн. Ал сокур эле. Ал келгенде Аллахтын элчиси мушриктердин башчылары туура жолго түшөбү деген үмүттө ошолор менен алек болчу.

Оо, пайгамбар! Сен кайдан билесиң? Балким ал сокур киши күнөөлөрүнөн тазаланмак.

Же болбосо сенден уккан насыйкаттардан сабак алып, ал үчүн пайдалуу болмок.

Ал эми өзүндөгү мал-мүлктөн улам сен алып келген ыйманга муктаж эмесмин деген адамга

сен көңүл буруп, аны карап алдың.

Эгер ал Аллахка тообо кылып күнөөлөрүнөн тазаланбаса, анда сен эмнеге жетишесиң?

Ал эми жакшылык издеп сага шашылып келген адам

ал Раббисинен коркот.

Сен анын ордуна мушриктердин башчыларынан болгон башка бирөөгө алаксып туруп алдың.

Андай эмес! Чындыгында бул кабыл алгандар үчүн насыйкат жана эскертме.

Аллахты эскерүүнү каалаган адам Аны эскерет жана бул Курандагы нерседен сабак алат.

Бул Куран периштелердин алдындагы ардактуу баракчаларда.

Алар бийик орунга көтөрүлгөн жана эч кандай кир да, ыпылас да тийбегендей таза.

Алар периштелерден болгон элчилердин колунда.

Алар Раббисинин алдында кадырлуу, көптөгөн жакшылыктарды жана ибадаттарды кылуучулар.

Каапыр адамга каргыш болсун! Анын Аллахка болгон каапырлыгы кандай күчтүү!

Ал жер бетинде текеберлик жана каапырлык кылгыдай Аллах аны эмнеден жараткан экен?

Аны аз өлчөмдөгү суудан жаратып, анын жаралуусун баскыч-баскыч кылып белгилеп койду.

Анан аны мына ушул баскычтардан кийин энесинин курсагынан чыгуусун жеңил кылды.

Андан соң аны бул жашоодо өмүр сүрүүсүн белгилегенден кийин өлтүрдү.

Андан соң Өзү каалаганда аны сурак алуу жана жаза же сыйлыгын берүү үчүн кайра тирилтип алат.

Абал бул каапырдын Раббисинин алдындагы милдеттерин аткардым деп элестеткениндей эмес. Ал Аллахтын ага милдет кылган парздарын аткарган жок.

Аллахка каапыр болгон адам жеп жаткан тамак-ашы кайдан келгенин карабайбы?

Анын келип чыгышы асмандан нөшөрлөп жана күч менен түшкөн жамгырдан.

Андан соң Биз жерди жардык, ал жарылып өсүмдүктөр чыкты.

Андан соң ага буудай, жүгөрү жана башка дандарды өстүрдүк.

Ошондой эле ага жүзүмдөрдү жана мал-жандыктарыңарга тоюп болсун деп көк чөптөрдү өстүрдүк.

Зайтундарды жана курмаларды өстүрдүк.

Көп бак-дарактуу бактарды өстүрдүк.

Мөмө-жемиштерди жана силердин мал-жандыктарыңарга жайыттарды өстүрдүк.

Силер жана мал-жандыктарыңардын пайдасы үчүн деп.

Качан экинчи жолу керней тартылып кулактарды тундуруучу катуу кыйкырык келгенде.

Ал күнү адам өз ага-инисинен качат.

Апасынан жана атасынан качат.

Аялынан жана балдарынан качат.

Ошол күндөгү катуу кыйынчылыктан улам алардын баарысы башкаларга көңүл бурбай калат.

Ал күнү бактылуулардын жүздөрү жаркырап турат.

Аллах аларга Өз ырайымы менен даярдап койгон нерселер үчүн күлүп-жайнап, кубанышып турушат.

Ал эми ал күнү бактысыздардын жүздөрүн чаң басып турат.

Аларды караңгылык каптайт.

Мына ушундай абалда болгон адамдар – алар каапырлык менен бузукулукту бирдей кылгандар.