Dagbanice Meal — Muhammed Baba Ghutubo — Zümer 39:1 – Mücadele 58:22

1. Litaafi (Alkur’aani) siɣisibu yila Naawuni so Ŋun nyɛ Nyεŋda, Yεmgoliŋgalana sani na.

2. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) n-siɣisi litaafi ŋɔ maa (Alkur’aani) n-ti a na ni yεlimaŋli, dinzuɣu jεmmi Naawuni, ka nyɛla ŋun niŋdi O kasi ni jɛma.

3. Wumma! Naawuni n-nyɛŊunsu jεma din niŋ kasi, ka ninvuɣu shεba ban zaŋ binyεr’ shεŋa n-leei duumanim’ ka pa ni Ŋuna maa naan (yεra): “Tinim’ bi jεmdi li shɛli zuɣu naɣila bɛ (buɣa maa) zaŋ ti miri Naawuni.” Achiika! Naawuni ni ti niŋ fukumsi bɛ sunsuuni domin namgbankpeeni shεli puuni bɛ ni be maa. Achiika! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu so ŋun nyɛʒirilana, ŋun zooi chɛfuritali.

4. Naawuni yi di bɔriniOmalibia, tɔ! O naan piigi O ni bɔri shɛli O binnamda puuni. O nam niŋ kasi, Ŋuna n-nyɛ Naawuni, Nagaŋ, Ŋun nyɛŋdi yɛllikam.

5. O namla sagbana mini tiŋgbani ni yεlimaŋli. Yaha! O zaŋdila yuŋ kpεhiri wuntaŋ’ ni, ka mali wuntaŋ’ kpεhiri yuŋ ni, ka balgi wuntaŋ’ mini goli, ka di zaɣiyini kam chana ni sahamirili. Wumma! Ŋuna n-nyɛ Nyɛŋda, Chεmpaŋlana.

6.Onam yamika yiyinyɛvuli yini (Annabi Adam) puuni na, di nyaaŋa, ka Onam opaɣa (Hawa) na o puuni, ka siɣisi ya yiŋ biŋkobri balibu bɛ ba anii na, O namdi ya la yi manim’ puya ni nambu n-ti pahi nambu zuɣu, zibsim siɣim buta puuni. Ŋuna n-nyɛ Naawuni yi Duuma, nam nyɛla O dini, duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna. Ka bo n-leei chɛ ka bɛŋmalgiri ya (ka chεri yɛlimaŋli)?

7. Yi yi niŋ chεfuritali, tɔ! Achiika! Naawuni nyɛla Bundana ka chɛn ya, O mi bi saɣi ti O daba ni chɛfuritali. Yaha! Yi yi paɣi, O ni saɣi n-tin ya, nyɛvuli shεli din mali taali ku tooi deei di nyɛvuli kpee taali, din nyaaŋa yi labbu shee nyɛla yi Duuma sani, ka O yɛn ti tin ya yi tuuntumsa lahibali. Achiika! O nyɛla Ŋun mi din be suhiri ni.

8. Yaha! Biɛrim shεli yi ti shihi ninsala, o boondila o Duuma (Naawuni), ka labsiri o maŋ’ tiri O, amaa O yi ti ti o ni’ima shɛli, ka o tam o ni daa suhiri shɛli pɔi ni dina, ka bo nyintahi n-ti Naawuni, domin o birgi (ninsalinim’) ka chɛ O soli, (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Wummi nyεɣisim bɛla (Dunia puuni) ni a chεfuritali maa. Achiika! A be buɣum bihi ni.”

9. Di nibɔŋɔ, ninvuɣu so ŋun filindi O maŋ’ n-tiri Naawuni yuŋ puuni saha shɛŋa, kanyɛla ŋun niŋdi suzuuda, ka zaandi jiŋli puhiri li, ka di nyɛla o zɔrila Bahigudali (Zaadali), ka lahi niŋdi kore ni o Duuma (Naawuni) nambɔzɔbo. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di nibɔŋɔ, ninvuɣu shεba ban mi mini ban ʒi ni niŋ yim? “Achiika! Haŋkayanima n-nyɛ ban teeri Naawuni yɛla.

10. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “(Naawuni yεli ya): “Yaa yinim’ n daba shɛba ban ti yɛlimaŋli! Zom ya yi Duuma, ninvuɣu shεba ban viεlgi bɛ tuma Dunia biεhigu ŋɔ puuni, tɔ! Bɛ mali sanyovεlli (Alizanda). Yaha! Naawuni tiŋgbani nyɛladin yɛlimma. Achiika! Bɛ ni ti yo suɣulonim’ bɛ samli ka di pala ni saliya shɛli karibu m-beni.

11. (Yaa nyini Annabi) Yεlima: “Achiika! Bɛ puhi ma mi ni n-jɛm Naawuni, ka nyɛla ŋun niŋdi O kasi ni jɛma.”

12. “Yaha! Bɛ puhi ma ni n-leei pilgu ninvuɣu shɛba ban zaŋ bɛ maŋ’ zaa n-ti Naawuni (Muslinnim’) la puuni.”

13. Yεlima: “Achiika! N-zɔrila dabsi’ titali la daazaaba, di yi niŋ ka m-kpe n Duuma (Naawuni) taali ni.”

14. Yεlima: “Naawuni ka n-jεmda, ka nyɛla ŋun niŋdi O kasi ni jɛma.”

15. Dinzuɣu, jεmmi ya yi ni bɔri shɛli ka pa ni Ŋuna (Naawuni). (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Achiika! Ninvuɣu shεba ban kɔhilu n-nyɛ ban yɛn ti niŋ bɛ maŋ’ ashaara, n-ti pahi bɛ malgu (bε paɣaba ni bihi) Zaadali. Tɔ! Achiika! Ŋɔ maa n-nyɛ ashaara polo ni.”

16. Buɣum shilinshihi yɛn ti ŋarila bɛ zuɣusaa, ka bɛ gbinni mali shilinshiya. Dimbɔŋɔ maa ka Naawuni mali varsiri O daba, dinzuɣu yaa yinim’ N (Mani Naawuni) daba, zom ya Ma.

17. Yaha! Ninvuɣu shεba ban niŋ katiŋ’ ka chɛ shintana jεma, ka niŋ tuuba nlabi Naawuni sani, tɔ! Bɛ mali suhupiεlli lahibali. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Tim N (Mani Naawuni) daba suhupiεlli lahibali (ni Alizanda kpɛbu).

18. Bana n-nyɛ ninvuɣu shεbu ban wumdi yεltɔɣa (wa’azu), ka doli di zaɣivεlli, tɔ! Bannim’ maa n-nyɛ Naawuni ni dolsi ninvuɣu shεba. Yaha! Bannim’ maa n-nyɛ haŋkayanima.

19. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu so azaaba yɛltɔɣali (Naawuni sujee) ni niŋ talahi o zuɣu. Di ni bɔŋɔ, a nyɛla ŋun yɛn tooi tilgi ŋun be buɣum ni?

20. Amaa! Ninvuɣu shεba ban zo bɛ Duuma, bɛ mali yilitamda shɛŋa, ka di zuɣusaa lahi mali yilitamda shɛŋa din me (Alizanda puuni), kulibona yɛn ti zɔrila di gbinni, di nyɛla Naawuni daalikauli. Naawuni mi bi yiɣisiri alikauli.

21. (Yaa nyini ninsala)! A bi nya kadama achiika! Naawuni n- nyɛŊun siɣisi kom na zuɣusaa, ka chɛ ka di zo n-kpe tiŋgbani ni n-ti leei bilsi, din nyaaŋa, kaOzaŋ li yihi bindira din ŋmali be koŋkoba, din nyaaŋa ka di kuui, ka a nya li ka di mɔhi, din nyaaŋa, ka Ochɛ ka di kabsi kabsi. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu n-ti haŋkayanima.

22.Di ni bɔŋɔ, Naawuni ni yooi ninvuɣu nyɔɣu ni Muslinsi daadiini, ka o nyɛla ŋun be neesim puuni din yi o Duuma (Naawuni) sani na, (o mini ŋun pa Muslimi ni niŋ yim)? Dinzuɣu, ashaara be ninvuɣu shεba ban suhiri kuui ka chɛ Naawuni yɛla teebu la zuɣu. Bannim’ maa be birginsim din be polo ni.

23. Naawuni n-nyɛŊun siɣisi yɛltɔɣali (Alkur’aani) din gahim na, ka di nyɛ litaafi shεli din (aayanim’) ŋmani taba, ka bɛ labri karindi li, (saha shɛli mi bɛ yi ti karindi li), ninvuɣu shεba ban zɔri bɛ Duuma (Naawuni) nimgbina sɔhiri mi, din nyaaŋa,ka bɛ nimgbina mini bɛ suhiri balgira n-zaŋ chaŋ Naawuni yɛla teebu. Dina n-nyɛ Naawuni dolsigu, ka O mali li dolsiri O ni bɔri so. Yaha! Naawuni ni birgi so, tɔ! So n-kani yɛn tooi dolsi o.

24. Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu so ŋun yɛn ti taɣiri o maŋ’ ka chɛri azaaba kpeeni Zaadali (o mini ŋun yɛn ti mali suhudoo ni niŋ yim)? Ka bɛ yɛn ti yεli zualindiriba: “Lammi ya yi ni daa tumdi tuun’ shɛŋa (Dunia puuni la) sanyoo.”

25. Ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana (Maka chεfurinim’) maa daa labsi Chiyaama ʒiri, ka azaaba daa kaba na luɣushεli polo bɛ ni bi mi.

26. Dinzuɣu, ka Naawuni chɛ ka bɛ lam filiŋ Dunia ʒii puuni. Yaha! Chiyaama daazaaba n-nyɛ din gari lala, bɛ yi di nyɛla ban mi.

27. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) ti ninsalinim’ ŋmahinli kam Alkur’aani ŋɔ puuni, domin achiika! Bɛ leei ninvuɣu shɛba ban teeri Naawuni yɛla.

28. Di (Alkur’aani) nyɛla bɛ ni karimdi shεli, ka di nyɛ larbu zinli zuɣu, di nyɛla din ka gɔŋbu, domin achiika! Bɛ (Larbunim’) nyɛla ban yɛn zo Naawuni.

29. Naawuni ti ŋmahinli ni ninvuɣu so (dabli) ŋun mali duumanim’ pam, ka bɛ (duumanim’ maa) nyɛ ban namgbankpeeni be pam bɛ sunsuuni, ni ninvuɣu so (dabli) ŋun mali duuma yino ka jɛmdi la o ko. Dini bɔŋɔ, bɛ kotomsi ni niŋ yim? Paɣibu balibu kam nyεla Naawuni dini. Chɛli gba! Bɛ (chɛfurinim’) pam bi mi.

30. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A nyɛla ŋun yɛn ti kpi, ka bɛ (chεfurinim’ maa) gba yɛn ti kpi.

31. Din nyaaŋa, Zaadali achiika! Yi nyɛla ban yɛn ti niŋdi namgbankpeeni yi sunsuuni yi Duuma sani (ka bɛ deei ŋun di okpee zualinsi daamaana n-ti o).

32. Dinzuɣu, ŋuni n-leei nyɛ zualindira n-ti lahi paai ŋun ŋma ʒiri m-pa Naawuni, ka labsi yεlimaŋli ʒiri saha shεli di ni ka o na? Di ni bɔŋɔ, ʒiishe’ shɛli ka la ʒahannama buɣum ni n-zaŋ ti chɛfurinima?

33. Yaha! Ninvuɣu so ŋun kana ni yεlimaŋli, ni ŋun ti li yεlimaŋli, bannim’ maa n-nyɛ wuntizɔriba.

34. Bɛ (wuntizɔriba maa) yɛn ti malila bɛ ni bɔri shεli bɛ Duuma (Naawuni) sani. Dina n-nyɛ ninvuɣu suma sanyoo.

35. Domin Naawuni nyεhi bɛ ni tum tuumbe’ shεli, ka yo ba bɛ samli ni tuunvɛla shεŋabɛ ni daa tumda.

36. Di ni bɔŋɔ, Naawuni pa Ŋun saɣindi O dabli (Annabi Muhammadu)? (Yaa nyini Annabi)! Ka bɛ (chεfurnim’) naan mali bɛ buɣa maa n-valsira. Yaha! Naawuni ni birgi ninvuɣu so, tɔ! So n-kani yɛn tooi dolsi o.

37. Yaha! Naawuni ni dolsi ninvuɣu so, tɔ! So n-kani yɛn birigi o. Di ni bɔŋɔ, Naawuni pala Nyεŋda, Tibdargibo Naa?

38. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A yi bɔhi ba (chεfurnim’ maa), ŋuni n-leei nam sagbana mini tiŋgbani? Achiika! Bɛ ni yεli ni Naawuni, tɔ! Yεlma: “Ma yi nya yi ni jεmdi binyεr’ shɛŋa din pa Naawuni maa, di yi niŋ ka Naawuni yi bɔri ma ni chuuta shεli. Di ni bɔŋɔ,bɛ nyɛla banyɛn tooi taɣi O chuuta maa? Bee O yi bɔri ma ni O nambɔzɔbo shɛli. Di ni bɔŋɔ,bɛ nyɛla ban yɛn tooi mɔŋ O nambɔzɔbo? (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Naawuni saɣindi ma, ban dalindi zaŋmi bɛ maŋa n- dalimm O.”

39. Yεlima: “Yaa yinim’ n niriba! Tummi ya yi soli zuɣu, achiika! Mani gba nyɛla ŋun yɛn tum n soli zuɣu. Dinzuɣu ni baalim, yi ni ti baŋ.”

40. “Azaaba ni yɛn ti kana so sani, ka chε ka o filim, ka azaaba shεli din bi vuuri lahi sheei o zuɣu.”

41. (Yaa nyin Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisila litaafi (Alkur’aani) n-ti a n-zaŋ chaŋ niriba sani ni yɛlimaŋli, dinzuɣu ŋun dolsi, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o dolsi, ŋun mibɔrgi, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o lahi bɔrgi, dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! A mi pala bɛ yɛla ni dalim so zuɣu.

42. Naawuni deerila nyɛvuya di kum saha, ni din kpibu saha na bi paai di gom shee, ka gbaai (nyɛvuli shεli) O ni sabi kpibu zali di zuɣu (gom maa ni), ka labsi nyɛvuli shεli niŋ di nimgbina ni (gom maa nyaaŋa) hali ni sahamirili (o kpibu saha) Achiika! Ŋɔ maa puuni mali yεlikpahinda n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban tεhira.

43. Di ni bɔŋɔ, bɛ malila duuma shɛba ban yɛn ti suhudee ka pa ni Naawuni? (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di nibɔŋɔ, hali bɛ yi ka shɛli yiko, ka mi lahi ka haŋkali?”

44. Yεlima: “Suhudee zaasa namgbanyini nyɛla Naawuni dini, Ŋuna n­su sagbana mini tiŋgbani yiko, di nyaaŋa, Osanika bɛ yɛn ti labsi ya.”

45. Yaha! Bɛ yi ti teei Naawuni ko yεla, ka ninvuɣu shεbaban bi ti Chiyaama yεlimaŋli suhiri siŋ li. Amaa! Bɛ yi ti teei duuma shεba ban pa Ŋuna maa yεla, kaanyakabɛ niŋdi suhupiεlli.

46. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Naawuni n-nyɛŊun pili sagbana mini tiŋgbani nambu, Ŋuna n-nyɛŊunmi din sɔɣi ni din be polo ni. (Yaa ti Duuma Naawuni)! Nyini n-nyɛŊun yɛn ti niŋ fukumsi A daba sunsuuni n-zaŋ chaŋ bɛ ni niŋdi namgbankpeeni shɛli puuni maa.

47. Yaha! Di yi di niŋ ka ninvuɣu shɛba ban di zualinsi maa su din kam be tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka di tatabo lahi kana ti pahi di zuɣu, bɛ naan ti bɔri ni bε zaŋ li yo bɛ maŋ’ zuɣu ka chɛ azaaba biɛɣu Zaadali, ka bɛ ni daa bi tɛhiri ni shɛli ni tooi niŋ maa yi ba na polo ni.

48. Ka tuumbe’ shεŋabɛ ni daa tum yi ba na polo ni, ka bɛ ni daa maandi shɛli (azaaba) ansarsi maa niŋ talahi n-ti ba.

49. Biɛrim shεli yi ti shihi ninsala, o boondila Ti (Tinim’ Naawuni) yuli, din nyaaŋa Ti yi ti lebgi li ka di leei ni’ima shεli n-tio, kao yεli: “Achiika! N-ni mali baŋsim shεli zuɣu ka bɛ (Naawuni) tima li. Chɛli gba! Di nyɛla dahimbu, amaa! Bɛ pam bi mi.

50. Achiika! Ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana (Maka chεfurnim’) maa daa yεli li, ka bɛ ni daa tumdi tuun’ shεŋa maa daa bi niŋ ba anfaani shεli.

51. Dinzuɣu, ka bɛ ni daa tumid tuumbe’ shεŋa (sanyoo) daa paai ba. Yaha! Ninvuɣu shεba ban gba di zualinsi bambɔŋɔnim’ (Maka chɛfurinim’) maa puuni, ni baalim tuumbe’ shɛŋabɛ ni tum (sanyoo) ni ti paai ba, ka bɛ ti lahi pala ban yɛn tooi zo n-tilgi.

52.Dini bɔŋɔ,bɛ bi mi ni achiika! Naawuni n-nyɛ Ŋun yεlgiri arzichi n-tiri O ni bɔri so, ka tahiri miisim na n-ti tiri O ni bɔri so. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali yɛlikpahinda n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli

53. Yεlima: “(Naawuni yεli ya): “Yaa yinim’ n dab’ shɛba ban niŋ bɛ maŋ’ barina! Di yihi ya tamaha ni Naawuni nambɔzɔbo Achiika! Naawuni n-nyɛ Ŋun chari taya zaasa namgbaniyini paŋdi. Achiika! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Nambɔzobonaa.

54. Yaha! Niŋmi ya tuuba n-labi yi Duuma (Naawuni) polo, ka zaŋ yi maŋ’ zaasa n-ti O, pɔi ka azaaba ti kan ya na. Din nyaaŋa, bɛ ti bi yɛnsɔŋsi ya.

55. Yaha! Doli ya bɛ ni siɣsi shɛli n-tin ya na yi Duuma sani ka di nyɛ din vɛla, pɔi ka azaaba ti kan ya na yim zuɣu, ka yi bi lahi mi.

56. Ninsala (chɛfura) so miri ka o ti yεli: “Yaa ni n yolitiεm ni fawaɣa’ shεli n-ni niŋ n-zaŋ chaŋ Naawuni poli. Achiika! N-daa shiri be ninvuɣu shεba ban maandi (Muslinsi daadiini) ansarsi puuni.”

57. Bee ka o (ninsala) yεli: “Achiika! Naawuni yi di di daa dolsi ma, n gba naan be wuntizɔriba ŋɔ puuni.”

58. Bee ka o (ninsala) yɛli saha shɛli o ni yɛn ti nya azaaba: “N-yi di naan tooi nya dahama (n-di labi Dunia puuni), n-di naan pahi ninvuɣu shεba ban tumid tuunviɛla ni.”

59. (Ka Naawuni yεli): “Achiika! N (Mani Naawuni) aayanim’ daa ka a na, ka a tibgi a maŋa, ka pahi ninvuɣu shεba ban niŋ chɛfuritali puuni.”

60. Yaha! Zaadali ka a yɛn ti nya ninvuɣu shεba ban ŋma ʒiri pa Naawuni maa, ka bɛ nina polo sabgi (ka di daɣi suhusaɣiŋgu zuɣu). Di ni bɔŋɔ, ʒahannama buɣum puuni ka la bεhigu shee n-ti nyinvuɣu shεba ban tibgi bɛ maŋa?

61. Ka Naawuni yɛn ti tilgi wuntizɔriba domin bɛ ni nya zuɣusuŋ (Alizanda) shεli maa zuɣu, zaɣibiɛɣu bi yɛn shihi ba (dindali), bɛ mi ti ku niŋ suhusaɣiŋgu.

62. Naawuni n-nyɛŊun nam binshɛɣu kam. Yaha! Ŋuna n-nyɛ bɛ ni mali yɛllikam n-dalindi so zuɣu.

63. Ŋuna n-su sagbana mini tiŋgbani daarzichi saafenima. Ninvuɣu shεba mi ban niŋ chεfuritali ni Naawuni aayanima, bana n­nyɛ ninvuɣu shεba ban kɔhi lu.

64. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di ni bɔŋɔ, yi puhiri ma ni n-jεm duuma so ka pa ni Naawuni, yaa yinim’ ʒilinsinima?

65. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Bɛ timla wahayi n-zaŋ kana a sani, ni (Annabinim’) ban daa kana pɔi ni nyini sani, (ka yεli): “Achiika! A yi jεm shɛli m-pahi Mani Naawuni zuɣu, tɔ! Achiika! A tuunvɛla (laara) ni saɣim. Yaha! Achiika! A naan pahi ninvuɣu shεba ban kɔhi lu puuni.”

66. Chɛli gba! Jεmmi Naawuni, ka pahi ninvuɣu shεba ban paɣi puuni.

67. Yaha! Bɛ (chεfurinim’) bi tibgi Naawuni ni di ni tu kamaata ni bɛ tibgi O shεm. Amaa! Tiŋgbani ni di galsim ti yɛn bela Naawuni nuu ni (Zaadali), ka sagbana ti yɛn kpabi kpabi ka be O nudirigu ni. O nam simsiya, ka lahi du ka chɛ bɛ ni bo binyɛr’ shɛŋa m­pahi O zuɣujεmdi maa.

68. Ka bɛ (Malaaika) ti piɛbsi kikaa ni, ka binshɛɣu kam din be sagbana mini tiŋgbani ni lu n-targi, naɣila Naawuni ni yu so, din nyaaŋa kabɛ lahi pɛbsi kikaa ni, ka a nya ka binnamda zaasa ʒe luɣuyini n-lihira (ka guhiri Saliya karibu).

69. Ka tiŋgbani zaasa neei ni di Duuma (Naawuni) neesim, ka bɛ zali litaafi (binnamda tuuntumsa gbana). Yaha! Ka bɛ zaŋ Annabinim’ mini shɛhiranim’ na, ka bɛ niŋ fukumsi bɛ sunsuuni ni yεlimaŋli, bɛ mi pala bɛ ni yɛn di shɛba zualinsi.

70. Ka bɛ pali nyεvuli kam sanyoo ni di ni tum tuun’ shɛŋa. Yaha! Ŋuna (Naawuni) m-mi bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shεli (Dunia ni).

71. Ka bɛ kari ninvuɣu shɛba ban niŋ chεfuritali n-ti niŋ ʒahannama (buɣum) puuni ka bɛ nyɛla laɣinsi, hali ni saha shɛli bɛ ni yɛn ti paai di (buɣum maa) shee, ka bɛ yooi di dindoya bahi ba, ka bɛ yεli ba: “Di ni bɔŋɔ, tuun’ shεba daa bi kan ya na yi puuni n-ti karindi yi Duuma (Naawuni) aayanim’ wuhuri ya, ka varsiri ya n-zaŋ chaŋ yi zuŋɔ dabsili ŋɔ maa laɣimbu? Ka bɛ yεli: “Achiika! (Bɛ daa shiri ka ti na).” Amaa! Naawuni daazaaba n-niŋ talahi chɛfurinim’ zuɣu.

72. Kabɛ yεli: “Kpεm ya ʒahannama dindoya ni ka nyɛla ban yɛn kpalim di puuni. Dinzuɣu ninvuɣu shɛba ban tibgi bɛ maŋ’ labbu shee maa shiri niŋ din be.”

73. Yaha! Ka bɛ taɣi ninvuɣu shεba ban zobɛ duuma (Naawuni) n-ti niŋ Alizanda puuni ka bɛ nyɛla laɣinsi, hali ni saha shεli bɛ ni yɛn ti kana di shee, ka bɛ yooi di (Alizanda maa) dindoya m-bahi ba, ka (Malaaikanim’) ban guli li yεli: “Suhudoo be yi zuɣu, yi daa tum vɛnyɛla (Dunia puuni), dinzuɣu kpεm ya li ka nyɛla ban yɛn kpalim di puuni.”

74. Ka bɛ (Alizanda bihi yεli): “Paɣibu balibu dihitabli ti Naawuni So Ŋun pali ti O daalikauli la, ka chɛ ka ti di tiŋgbani (Alizanda) ŋɔ maa fali, ka ti ni tooi ʒini di puuni luɣulikam ti ni bɔra, tɔ! M-bo ni binnamda sanyoo.”

75.Yaha! Ka a nya ka Malaaikanim’ gili Ali’arshi (Naawuni nam garo), ka bɛ simsira ni bɛ Duuma paɣibu, ka bɛ niŋ fukumsi bɛ sunsuunu ni yεlimaŋli, ka bɛ yεli: “Paɣibu balibu kam dihitabli ti Naawuni, binnamda Duuma.”

1. Ha-Miim (H. M.). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni].

2. Kundili ŋɔ (Alkur’aani) siɣisibu nyɛla din yi Naawuni So Ŋun nyɛ Nyεŋda, Baŋda sani na.

3. Ŋuna n-nyɛŊun chεri taali paŋda, ni Tuubadeera. Azaabakpeeni lana, Yolsigulana, duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna, O sani n-nyɛ labbu shee.

4. So bi ŋmεri namgbankpeeni Naawuni aayanim’ puuni naɣila ninvuɣu shεba ban niŋ chɛfuritali, dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Di chɛ ka bɛ (chɛfurinima) zo n-gili tiŋsi ni yɔhimma (domin bɛ bahigu yɛn ti nyɛla buɣum ni).

5. Poi ni bana (Maka chɛfurinim’ maa), Annabi Nuhu niriba, ni laɣinsi ban kana bɛ nyaaŋa daa labsi bɛ tuumba ʒirinima, ka ali’umma kam na bɛ tumo nabɛri domin bɛ gbaagi o, ka niŋ namgbankpeeni ka di nyɛla ni ʒiri, domin bɛ zaŋ li n-kari yεlimaŋli, ka N (Mani Naawuni) gbaai ba, ka wula ndaa leei nyɛ N daazaaba?

6. Yaha! Lala ka a Duuma (Naawuni) daazaaba niŋ talahi n-ti ninvuɣu shɛba ban niŋ chεfuritali maa kadama bɛ shiri nyɛla buɣum bihi.

7. (Malaaika shɛba) ban ʒiri Ali’arshi, n-ti pahi ban gili li nyɛla ban niŋdi kasi nibɛ Duuma (Naawuni) paɣibu, ka tiri O yεlimaŋli, kabɛ lahi bɔri gaafara n-tiri ban ti Naawuni yεlimaŋli (ka yεra): “Yaa ti Duuma (Naawuni)! A zaŋla a nambɔzɔbo mini a baŋsim mpili binshɛɣu kam, dinzuɣu chεli paŋ ninvuɣu shεba ban niŋ tuuba ka doli a soli. Yaha! Gum ba ka chɛʒehiimi buɣum daazaaba.”

8. “Yaa ti Duuma (Naawuni)! Zaŋmi ba kpεhi ʒinahigu Daalizanda shεli a ni gbaai ba di daalikauli la puuni, ni ŋun vɛlgi o tuma bɛ banim’ mini bɛ paɣaba, n-ti pahi bɛ zuliyanim’ puuni. Achiika! A nyɛla Nyɛŋda, Yɛmgoliŋgalana.”

9. “Yaha! Gum ba ka chɛ tuumbiεri tumbu, dama a ni gu ninvuɣu so ka chɛ tuumbiεri tumbu, tɔ! Dindali maa (Zaadali), Achiika! A shiri zo o nambɔɣu. Yaha! Dina n-nyɛ tarli din galsi.”

10. Achiika! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa, bɛ (Malaaikanim’) yɛn ti boondi ba mi (ka yεri ba): “Achiika! Naawuni sujee ni yinima n-galsi gari yi maŋsi jelinsi saha shεli bɛ ni daa boondi ya ni yi ti ti Naawuni yεlimaŋli kayiniŋdi chɛfuritali la.”

11. Ka bɛ (chεfurinim’) yεli: “Yaa ti Duuma (Naawuni)! A ku ti yim yim buyi, ka neei ti yim yim buyi, ka ti saɣi ti ti taya ni nyɛ shεli. Di ni bɔŋɔ, soli beni ka ti ni tooi yi (buɣum ŋɔ ni)?

12. (Ka bɛ yεli ba): “Di daliri nyɛla, bɛ daa yi boli Naawuni ko yuli, yi niŋdi la chεfuritali, amaa! Bɛ yi ti laɣim O mini shɛli jɛm, ka yi ti li yɛlimaŋli, dinzuɣu fukumsi bela Naawuni so Ŋun nam du ka galsi maa sani.

13. Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun wuhiri ya O nam yɛlikpahinda, ka siɣisiri ya arzichi shεli (sakom) zuɣusaa na. Amaa! So bɛ zaŋdi li n-kpahinda naɣila ninvuɣu so ŋun niŋdi tuuba n-labri Naawuni sani.

14. Dinzuɣu jεmmi ya Naawuni ka nyɛla ban simsiri O ni jɛma, hali di yi niŋ ka chεfurinim’ je.

15. Ŋuna (Naawuni) n-nyɛ Ŋun kpiɣiri darzanima, Al-Arshilana, O siɣisirila wahayi n-tiri O ni bɔri so O daba puuni, domin O valsi (ninsalinima) n-zaŋ chaŋ laɣimbu dali (Zaadali).

16. Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti yi na polo ni, ka bɛ yεltɔɣa shεli ku tooi sɔɣi ka chɛ Naawuni, (ka Naawuni bɔhi bɔhigu): “Ka Ŋuni n-leei su nam zuŋɔ?” (Ka Naawuni maŋmaŋ’ saɣi): “Di nyɛla Naawuni dini, Ŋuna n-nyɛ Nagaŋ, Nyɛŋda.”

17. Zuŋɔ ka bɛ yɔri nyεvuli kam samli ni di ni tum shɛli n-zali di maŋa. Zuŋɔ! Zualinsi kani. Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun kariti saliya ni valiŋ.

18.Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Valsim ba (chεfurinim’ maa) n-zaŋ chaŋ dabsi’ shεli din miri, saha shεli (ninsalnim’) suhiri ni yɛn ti be kukojila ni, ka nyɛla din pali ni suhusaɣiŋgu, zualindiriba ti ka zosima, bee suhudeelana so bɛ ni yɛn doli.

19. O (Naawuni) mi nimbihi bilkɔŋsil, ni suhiri ni sɔɣiri shɛli.

20. Yaha! Naawuni niŋdila fukumsi ni yεlimaŋli. Amaa! Bɛ (chεfurinim’) ni jεmdi binyεr’ shεŋa ka pa ni Ŋuna maa ku tooi niŋ shɛli fukumsi. Achiika! Naawuni nyɛla Wumda, Nyara.

21. Di ni bɔŋɔ,bɛ (Maka chεfurinim’ maa) bi gola tiŋgbani yaaŋa zuɣu ka nya ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana maa bahigu ni daa nyɛ shεm? Bɛ daa nyɛla ban mali yaa ni bɔba tiŋgbani yaaŋa zuɣu n-gari ba, ka Naawuni gbaai ba domin bɛ tuumbiεri zuɣu. Bɛ mi daa ka ŋun yɛn taɣi ba ka chɛ Naawuni (daazaaba).

22. Di daliri nyɛla bɛ tuumba daa kani ba na ni yεlimaŋli, ka bɛ niŋ gutulunsi, ka Naawuni gbaai ba. Achiika! O nyɛla Yaalana, Azaabakpeeni lana.

23. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’Naawuni) daa tim Annabi Musa na ni Ti aayanima, n-ti pahi daliri shεli din kuli be polo ni.

24. N-zaŋ chaŋ Fir’auna mini Haamaana, ni Kaaruuna sani, ka bɛ yεli: “O (Musa) nyɛla sihiralan, ʒirilana.”

25. Saha shεli o (Annabi Musa) ni daa kaba na ni yεlimaŋli din yi Ti (Tinim’Naawuni) sani na, ka bɛ yεli: “Kum ya ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli m-pahi o zuɣu maa bidibsi, ka chɛ bɛ bipuɣinsi,” Amaa! Chεfurinim’ nabiεri pa shɛli m-pahila birginsim puuni ka di be.

26. Ka F ir’auna yεli: “Chεli ya ma ka n-ku Musa, bee ka o boli o Duuma na. Achiika! Mani (Fir’auna) zɔrimi ni o ti taɣi yi daadiini, bee ka o ti chɛ ka saɣiŋgu yεm tiŋgbani yaaŋa zuɣu.”

27. Ka Annabi Musa yεli: “Achiika! Mbɔri taɣibu ni n Duuma ni yi gba Duuma sani ka chɛŋun kam tibgi o maŋ’ ka bi ti yεlimaŋli ni Saliya karibu dali.

28. Ka ninvuɣu so ŋun ti Naawuni yεlimaŋli kasɔɣiri o yεlimaŋtibo Fir’auna niriba puuni yεli: “Dinibɔŋɔ, yi yɛn kula ninvuɣu so ŋun yεli ni o Duuma n-nyɛ Naawuni? Ka di nyɛlao shiri kan ya mi na ni dalirinim’ din yi yi Duuma (Naawuni) sani na. Di yi niŋ ka o nyɛla ʒirilana, tɔ!O ʒiri maa taali bela o zuɣu. Amaa! O yi shiri nyɛla yεlimaŋli lana, o ni gbaari ya alikauli shεŋa maa (azaaba) pirgili ni paai ya. Achiika! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu so ŋun niŋdi barina, ŋun nyɛʒirilana.”

29. (Ka doo maa yεli): “Yaa yinim’ n niriba! Zuŋɔ yinima n-su (Misira) nam, ka nyɛla ban nyεŋ (Israaila bihi) tiŋgbani ŋɔ ni, ka diyi ti niŋ ka Naawuni daazaaba ka ti na, ŋuni n-leei yɛn tooi sɔŋ ti? Ka Fir’auna yεli: “Mani bi wuhiri ya naɣila n-ni nya shɛli (ka di nyɛ vɛnyɛla n-tin ya), mani mi bi wuhiri ya shεli naɣila dolsigu soli.”

30. Ka ninvuɣu so ŋun ti Naawuni yεlimaŋli (Fir’auna niriba puuni) maa yεli: “Yaa yinim’ n niriba! Achiika! Mani zɔrila dabiɛm ni din din daa ti paai laɣinsi (ban pun gari) la tatabo ti paai ya.”

31. Kamani Annabi Nuhu niriba biɛhigu ni daa nyɛ shɛm, ni Aadu mini Samudunima,[1] n-ti pahi ninvuɣu shεba ban daa kana bɛ nyaaŋa. Yaha! Naawuni bi bɔri O daba zualinsi. ——— [1] Aadunima n-daa nyε Annabi Hudu niriba, ka Samuudunim’ mi daa nyε Annabi Salihu niriba.

32. “Yaha! Yaa yinim’ n niriba! Achiika! Mani zɔrila dabiɛm n-tiri ya ni taba boligu dabsili la (dabsi’ shεli buɣumbihini yɛn ti kuhiri bɔri sɔŋsim Alizanda bihi sani la).”

33. Dabsi’ shεli yi (chεfurinim’) ni yɛn ti lebi biri, ka nyɛla ban guura, yi mi ti ka ŋun yɛn taɣi ya ka chɛ Naawuni daazaaba. Dinzuɣu Naawuni ni birgi so, tɔ!O ka ŋun yɛn dolsi o.

34. Yaha! Achiika! Annabi Yisifu daa pun kan ya na ni dalirinim’ polo, ka yi kuli bi milgi ka be zilsigu puuni ni o ni daa kan ya na ni shɛli maa, hali ni saha shɛli o ni daa ti kpi ka yi yεli: “Naawuni ku lahi tim tuun’ so na o nyaaŋa.” Lala ka Naawuni birgiri ninvuɣu so ŋun saɣinda tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ŋun nyɛ zilsigulana.

35. Ninvuɣu shεba ban ŋmεri namgbankpeeni Naawuni aayanim’ puuni, ka di pa ni daliri shεli n-kaba na. Di sujee nyɛla din galsi Naawuni mini ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli sani. Lala ka Naawuni ŋariti ninvuɣu so ŋun kam tibgi o maŋa, tipawumlilana suhi ni.

36. Ka Fir’auna yεli: “Yaa nyini Haamaana! Miεm yilitamdili n-zali ma, achiika! N-nyɛla ŋun yɛn du m-paai sagbana dindoya ni.”

37. “Sagbana dindoya ni domin n-ti nya Musa Duuma maa! Yaha! Achiika! Mani tεhi ya ni o nyɛla ʒirilana.” Tɔ! Lala ka bɛ daa dihi Fir’auna tuumbiεri nachinsi ti o. ka taɣi o ka chɛ sochibga. Yaha! Fir’auna nabiεri daa bi bahindi shɛli ni m- pahila ashaara puuni.

38. Ka ninvuɣu so ŋun ti Naawuni yεlimaŋli (Fir’auna niriba puuni) maa yεli: “Yaa yinim’ n niriba! Doli ya ma, ka n-wuhi ya dolsigu soli.”

39. “Yaa yinim’ n niriba! Achiika! Dunia ŋɔ maa biεhigu nyɛla nyεɣisim biɛla, amaa! Chiyaama n-nyɛ kpaliŋkpaa yili.”

40. Ŋun tum tuumbiεɣu zaɣiyini, bɛ ku yo o samli naɣila di ŋmali, ŋun mi tum tuunvεlli doo bee paɣa, ka lahi nyɛŋun ti Naawuni yεlimaŋli, tɔ! Bannim’ maa ni kpe Alizanda, ka bɛ yɛn ti yolsi ba di puuni ka di pala ni saliya karibu m-beni.

41. “Yaha! Yaa yinim’ n niriba! Bo nleei chɛ ka m-boondi ya n-zaŋ chaŋ tilginsim shee (Alizanda), ka yi mi boondi ma n-zaŋ chaŋ buɣum ni?”

42. “Yi boondi ma mi ni n-ti niŋ chεfuritali ni Naawuni, ka laɣim O mini shɛli jεm, ka di nyɛla binshɛɣu n-ni ka di baŋsim, ka m-mi boondi ya n-zaŋ chaŋ Nyɛŋda, Chεmpaŋlana sani.”

43. “Di ka biεhim kadama achiika! Yi ni boondi ma ni n-ti jεm shɛli maa ku tooi saɣi ti m boligu Dunia ŋɔ,bɛ di ti yɛli ni Chiyaama. Yaha! Achiika! Ti labbu shee nyɛla Naawuni sani. Achiika! Ban saɣindi n-yɛn ti nyɛ buɣum bihi.”

44. “Dinzuɣu ni baalim, yi ni ti teei n-ni yεri yashɛli ŋɔ maa, amaa! Mani zaŋ nyεllikam labsi Naawuni sani. Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun nyari O daba.”

45. Ka Naawuni gu o ka chɛ zaɣibe’ shɛli bɛ ni na di nabiεri, ka azaaba biεɣu niŋ talahi n-ti Fir’auna niriba.

46. Dina n-nyɛ buɣum, ka bɛ yɛn ti zaŋdi li n-wuhiri ba (bɛ gbala ni) Asiba ni Zaawuni (ka Chiyaama na bi yiɣisi). Yaha! Dabsi’ shɛli Chiyaama ni yɛn ti yiɣisi, (bɛ ni tiyεli Malaaika nima): “Zaŋmi ya Fir’auna niriba kpɛhi azaaba kpeeni puuni.”

47. Yaha! Teemi saha shεli bɛ ni yɛn ti ŋmεri namgbankpeeni buɣum puuni, ka bɛ tarimba yεli bɛ ninvuɣu asanzanima: “Achiika! Tinim’ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban doli ya. Di ni bɔŋɔ, yi nyɛla ban yɛn tooi taɣi ti ka chɛ buɣum ŋɔ maa yεɣ’ shɛli?

48. Ka asanzanim’ maa yεli: “Achiika! Ti zaasa bela di (buɣum maa) puuni. Achiika! Naawuni shiri ŋmaai fukumsi daba sunsuuni.”

49. Ka ninvuɣu shɛba ban be buɣum puuni yεli (Malaaika shεba) ban guli ʒahannama buɣum maa: “Suhimi ya yi Duuma (Naawuni), ka O balgi ti azaaba maa dabsili zaɣiyini.”

50. Ka bɛ (Malaaika nim’ maa) yεli: “Di ni bɔŋɔ, yi tuumba daa bi kan ya na ni dalirinim’ din be polo ni? Ka bɛ yεli: “Di paliya,” ka bɛ (Malaaikanim’ maa) yεli: “Tɔ! Yi gba suhimi ya.” Amaa! Chεfurinim’ suhigu ku tooi niŋ anfaani shεli naɣila ashaara puuni.

51. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) ni ti Ti tuumba mini ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli Dunia bɛhigu ŋɔ maa puuni nasara (chεfurnim’ zuɣu), ni dabsi’ shεli shɛhiradiriba ni yɛn ti zani (Naawuni tooni).

52. Dabsi’ shεli zualindiriba fabla ni ti ku niŋ ba anfaani, ka (Naawuni) narimbu lahi be bɛ zuɣu. Yaha! Bɛ mali yili shɛli din be.

53. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti Annabi Musa dolsigu. Yaha! Ka Ti dihi Israaila bihi litaafi (Attaura) fali.

54. Ka di nyɛ dolsigu mini teebu n-zaŋ ti haŋkayanima.

55. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo, achiika! Naawuni daalikauli nyɛla yεlimaŋli. Yaha! Bom gaafara ni a taali, ka niŋ kasi ni a Duuma (Naawuni) paɣibu Zaawuni ni Asiba

56. Achiika! Ninvuɣu shεba ban ŋmεri namgbankpeeni Naawuni aayanim’ puuni ka di pa ni daliri shεli n-kaba na, tɔ! Shɛlika bɛ suhiri ni m-pahila maŋ’ tibgibu, bɛ mi ku tooi nya li (bɛ ku tooi nya suhi ni bɔri shɛli maa). Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi): “Bom taɣibu ni Naawuni, achiika! O nyɛla Wumda, Nyara.

57. Achiika! Sagbana mini tiŋgbani nambu n-nyɛ din bara n-gari ninsalinim’ nambu. Amaa! Ninsalinim’ pam bi mi.

58. Yaha! Zom mini ninnee ku tooi niŋ yim. Lala n-nyɛ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli ka tum tuunvεla mini tuumbiεri lana, biɛla ka yi (ninsalinim’) teeri Naawuni yɛla.

59. Achiika! Saha (Chiyaama yiɣisibu) nyɛla din yɛn kana ka bεhim ka di ni, amaa! Ninsalinim’ pam bi tiri Naawuni yεlimaŋli.

60. Ka yi Duuma (Naawuni) yεli: “Suhimi ya Ma, N-ni deei yi suhigu. Achiika! Ninvuɣu shεba ban tibgiri bɛ maŋ’ ka chɛ N (Mani Naawuni) jɛma, ni baalim! Bɛ ni ti kpe ʒahannama buɣumni, ka nyɛla ninvuɣu shɛba ban filiŋ.”

61. Naawuni n-nyɛ Ŋun zaliya yuŋ domin yi nyɛ suhudoo di puuni, (ka zali ya) wuntaŋni ka di nyɛla din ne. Achiika! Naawuni nyɛla Pintira ninsalnim’ zuɣu, amaa! Ninsalinim’ pam bi paɣira.

62. Ŋuna n-nyɛ Naawuni yi Duuma, Ŋun nam binshɛɣu kam, duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna, ka bo n-leei chɛ ka bɛ ŋmalgiri ya (ka chεri yɛlimaŋli)?

63. Lala ka bɛŋmalgiri ninvuɣu shεba ban ŋmεri Naawuni aayanim’ namgbankpeeni maa.

64. Naawuni n-nyɛŊun zali ya tiŋgbani ka di nyɛ biɛhigu shee n-zaŋ tin ya, ka sagbana nyɛ mee n-zaŋ tin ya, ka tin ya ŋmahimgbana, ka viεlgi yi ŋmahimgbana maa, ka largi ya bindirsuma. Lala n-nyɛ yi Duuma maa. Dinzuɣu, binnamda Duuma nam shiri tibgi ya.

65. Ŋuna (Naawuni) n-nyɛ Nyɛvulilana Ŋun bi kpira, duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna. Dinzuɣu, suhimi ya O, ka nyɛla ban simsiri O ni jεma. Paɣibu balibu kam dihitabli ti Naawuni, binnamda Duuma.

66. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Achiika! Bɛ mɔŋ ma ni n-di jεm binyεri shεŋa yinijεmdi ka pa ni Naawuni maa saha shεli dalirinim’ ni yi n Duuma (Naawuni) sani kama na. Yaha! Bɛ puhi ma ni n-zaŋ m maŋ’ zaasa ti binnamda Duuma.

67. Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun nam ya (Annabi Adam) ni taŋkpaɣu, ka naan nam ya ni maniyyi (dablim kom), din nyaaŋa, (ka O labgi yi nama) ka di nyɛʒitalli, din nyaaŋa ka O yihi ya na ka yi nyɛ bilεri, din nyaaŋa (ka O tin ya nyɛvuya) domin yi ti saɣi ninsalinima, din nyaaŋa (ka O lahi tin ya nyɛvuya) domin yi ti leei niŋkura. Yi puuni so mi beni ka bɛ deeri o nyɛvuli pɔi(kaona bisaɣi daadama). Yaha! (Ka O lahi tin ya nyɛvuya) domin yi ti paai saha shɛli O ni zali li (yi nyɛvuya naabu tariga), di yi pa shɛli, yi nyɛla ban yɛn niŋ haŋkali.

68. Ŋuna n-nyɛŊun neera ka kura, dinzuɣuO yi ti yɛn zali O nam zaligu, achiika! O yεri li mi: “Leema,” ka di shiri leei.

69. (Yaa nyini ŋun wumda): “Di nibɔŋɔ, a bi lihi n-zaŋ chaŋ ninvuɣu shεba ban ŋmεri Naawuni aayanim’ namgbankpeeni maa polo. Bozuɣu ka bɛ lebri ba (ka chεri yɛlimaŋli)?

70. Ninvuɣu shεba ban labsi litaafi (Alkur’aani) ʒiri, n-ti pahi Ti (Tinim’ Naawuni) ni tim tuumba na shɛli zuɣu, tɔ! Ni baalim, bɛ ni ti baŋ.

71. Saha shεli Bandi ni yɛn ti be niŋgoya ni, n-ti pahi zɔlsi (ankufunima), ka bɛ vɔri ba.

72. Kotulum puuni, din nyaaŋa, ka bɛ vundi ba buɣum ni.

73. Din nyaaŋa, kabiyεli ba: “Yapolo ka binyεri shεŋa yi ni daa jεmdi m-pahi Naawuni zuɣu la be?”

74. Ka di pa ni Naawuni la, ka bɛ yεli: “Di bɔrgi ya ka chɛ ti. Chɛli gba! Tinim’ daa bi jεmdi shɛli.” Lala ka Naawuni birgiri chεfurinima.

75. Di daliri nyɛla yi ni daa niŋdi suhupεlli (ni tuumbɛri tumbu) tiŋgbani yaaŋa zuɣuka pa ni yεlimaŋli la, ni yi ni daa chani gamdila zuɣu.

76. Kpεm ya ʒahannama dindoya ni, ka nyɛla ban yɛn kpalim di puun, dinzuɣu, ninvuɣu shεba ban tibgi bɛ maŋ’ labbu shee shiri nyɛla din be.

77. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo, Achiika! Naawuni daalikauli nyɛla yεlimaŋli. Dinzuɣu, Ti (Tinim’ Naawuni) yi di yɛn chɛ ka a nya Ti ni gbaari ba shɛli (azaaba) daalikauli maa (a nyɛvuli puuni), bee ka Ti deei a nyɛvuli deebu (ka a bi nya li), Ti sani ka bɛ ti kuli yɛn labsi ba na.

78. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa tim tuumba na pɔi ni nyini, bɛ puuni shεba beni ka Ti ti a bɛ lahibali, ka bɛ puuni shεba mibenikaTibitiabɛ lahibali. Yaha! Di bi tu kamaata ni tuun so kana ni alaama shεli, naɣila ni Naawuni yεda. Dinzuɣu, Naawuni zaligu yi ti kana, ka bɛ niŋ fukumsi ni yεlimaŋli, nimaa ni ka barinanim’ yɛn ti niŋ ashaara.

79. Naawuni n-nyɛ Ŋun zali ya biŋkobri domin yi bari bɛ puuni shɛŋa, ka ŋubri bɛ shεŋa.

80. Yi (ninsalinim’) lahi mali anfaani binyɛra di (biŋkobri maa) ni, domin yi mali ba n-kuri bukaata shεŋa yi suhiri ni bɔra, ka bɛ lahi kpiɣiri ya bɛ mini ŋarim zuɣu.

81. Yaha! O (Naawuni) wuhiri yala O nam yɛlikpahinda, ka Naawuni nam yɛlikpahinda maa puuni dini ka yi leei zaɣisira?

82. Di ni bɔŋɔ,bɛ (Maka chεfurinim’ maa) bi gola tiŋgbani yaaŋa zuɣu ka nya ban daa kana poi ni bana maa bahigu ni daa nyɛ shεm, bɛ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban zooi gari ba (Maka chεfurnima), ka daa lahi mali yaa ni boba tiŋgbani yaaŋa zuɣu n-gari ba, ka bɛ ni daa tum tuun’ shɛŋa daa ti bi niŋ ba anfaani.

83. Saha shεli bɛ tuumba ni daa kaba na ni dalirinima, ka bɛ niŋ suhupiεlli (ka bɛ nini tiɣi) baŋsim shɛli din be bɛ sani, ka bɛ ni daa maandi shɛli ansarsi maa daa niŋ talahi n-ti ba.

84. Saha shεli bɛ (chεfurinim’) ni daa ti nya Ti (Tinim’ Naawuni) daazaaba, ka bɛ yεli: “Ti ti Naawuni yεlimaŋli, O nyɛla O ko. Dinzuɣu, ti zaɣisi binyεr’ shεŋa ti ni daa laɣim O mini li n-jεmdi maa.

85. Dinzuɣu, bɛ yɛlimaŋtibo daa bi niŋ ba anfaani saha shεli bɛ ni daa ti nya Ti (Tinim’ Naawuni) daazaaba, dina n-nyɛ so’ shɛli Naawuni ni zaŋ gbaai O daba ban pun gari maa. Yaha! Nimaa ni, ka chεfurnim’ daa kɔhilu (ka bε niŋ ashaara).

1. Ha-miim (H. M). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni].

2. Di (Alkur’aani) siɣisibu yila Dunia Nambɔnaa, Zaadali Nambɔnaa sani na.

3. Di nyɛla litaafi shεli bɛ ni kahigi neei di aayanima, ka nyɛ bɛ ni karindi shεli ni Larbu zilli n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban mi.

4. Ka di nyɛla din tiri suhupεlli lahibali (ni Alizanda), ka lahi nyɛ din valsira (ni buɣum daazaaba), ka bɛ (chɛfurinim’) pam lebi biri, ka pala ban wumda.

5. Yaha! Ka bɛ (Maka chεfurnim’) yεli: “(Yaa nyini Muhammadu)! Ti suhiri bela binwɔri ni n-zaŋ chaŋ a ni boondi ti shɛli zuɣu maa, ka tibsim (tikpirlim) be ti tiba ni, ka saɣili lahi be ti mini a sunsuuni, dinzuɣu tummi (a daadiini soli zuɣu), ti mi gba nyɛla ban yɛn tumdi (ti kali soli zuɣu).

6. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima! Achiika! N-nyɛla ninsala yi tatabo, ka bɛ siɣisiri wahayi n-tiri ma na kadama achiika! Yi Duuma nyɛla Duuma yino, dinzuɣu zanimi ya n-tuhi n-zaŋ chaŋ O sani, ka bon ya O chεmpaŋ. Yaha! Azaabakpeeni be ninvuɣa shεba ban laɣim Naawuni ni shɛli jɛmdi maa zuɣu.

7. Ninvuɣu shεba ban bi tiri zaka, ka nyɛla ban bi ti Chiyaama yεlimaŋli.

8. Achiika! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli, ka tum tuunviεla, bɛ mali laara din bi ŋmaara.

9. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di ni bɔŋɔ, yi niŋdila chεfuritali ni Ŋun nam tiŋgbani dabsa ayi puuni, ka yi lahi bɔri nyintahi n-tiri O? Ŋuna n-nyɛ binnamda Duuma.”

10. Ka O (Naawuni) zali zoya ka di nyɛ din kpaŋkpa di (tiŋgbani maa) puuni, ka niŋ alibarka niŋ di puuni, ka nam di bindira di puuni dabsa anahi dede, domin ninvuɣu shεba ban bɔhira.

11. Din nyaaŋa, kaO ŋmalgi kpa sagbana nambu, ka di daa nyɛla nyɔhi, ka O yεli di (sagbana) mini tiŋgbani: “Kam ya na, yi yi bɔra, bee yi je.” Ka di (sagbana ni tiŋgbani) yεli: “Ti kana ka nyɛla ban doli A zaligu.”

12. Ka O (Naawuni) nam li ka di nyɛ sagbana ayɔpoin dabsa ayi puuni, ka zali yɛllikam din yɛn ti niŋ sagbana kam ni. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) dihi tuuli sagbana nachinsi ni furilanima (saŋmarsi), ka di lahi nyɛ gulibu. Dina n-nyɛ Nyɛŋda, Baŋda la nam zaligu.

13. (Yaa nyini Annabi)! Bɛ yi lebi biri, tɔ! Nyin yεlima: “Mani saɣisi ya mi ni yi di chɛ ka tahigu ti gbaai ya kamani di ni daa ti gbaai Aadu mini Samudu nim’ (Annabi Hudu mini Annabi Salihu niriba) shɛm la.

14. Saha shεli Naawuni tuumba ni daa kaba na bɛ tooni mini bɛ nyaaŋa (n-ti yεli ba): “Di jεm ya shɛli naɣila Naawuni,” Ka bɛ yεli: “Ti Duuma yi di bɔri, O naan siɣisi Malaaikanim’ na, dinzuɣu achiika! Tinim’ nyɛla ban zaɣisi bɛ ni tim ya na ni shɛli maa.”

15. Amaa! Aadunima (Annabi Hudu niriba), bɛ daa tibgi bɛ maŋ’ tiŋgbani yaaŋa zuɣu ka di pala ni yεlimaŋli shεli zuɣu, kanaan yεli: “Ŋuni n-leei gari ti yaa”? Di ni bɔŋɔ,bɛ bi nya kadama Naawuni so Ŋun nam ba n-nyɛŊun gari ba yaa? Yaha! Bɛ daa shiri nyɛla ban ŋmɛri Ti (Tinim’ Naawuni) aayanima namgbankpeeni.

16. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) tim pɔhim kpeeni din puuni mali maasim na ka di nyɛ zuɣubiεɣu dabsa puuni, domin Ti chɛ ka bɛ lam filiŋ daazaaba Dunia ʒia puuni. Yaha! Achiika! Chiyaama daazaaba filiŋ n-nyɛ din yɛn ti gari lala, bɛ mi pala bɛ ni yɛn ti sɔŋsi shɛba.

17. Amaa! Samudunima (Annabi Salihu niriba), ka Ti (Tinim’ Naawuni) dolsi ba, ka bɛ yu zoontali n-gari dolsigu maa, dinzuɣu ka tahigu din nyɛ filiŋ daazaaba gbaai ba, domin bɛ ni daa tumdi tuumbe’ shɛŋa zuɣu.

18. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa tilgi ninvuɣu shεba ban ti yεlimaŋli, ka nyɛ wuntizɔriba.

19. Yaha! Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti laɣim Naawuni dimba (chεfurinima) nzaŋ ti niŋ buɣum ni, ka bɛ nyɛla bɛ ni taɣi shɛba zali.

20. Hali ni saha shεli bɛ ni yɛn ti kana di (buɣum maa) shee, ka bɛ wumbu mini bɛ nyabu, n-ti pahi bɛ nimgbiŋgbana di ba shɛhira ni bɛ ni daa tumdi tuun’ shɛŋa.

21. Ka bɛ (chɛfurinim’ maa) naan yεli bɛ nimgbiŋgbana: “Bozuɣu ka yi di ti shɛhira? Ka di yεli: “Naawuni so Ŋun chɛ ka binshɛɣu kam yεri yεltɔɣa (zuŋɔ) maa n-chɛ ka ti tɔɣisi yεltɔɣa. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Ŋun daa nam ya pilgu maa. Yaha! O sani ka bɛ labsiri ya na maa.”

22. “Yaha! Yi daa pala ban sɔɣiri yi maŋ’ (Dunia puuni) ka chɛ yi wumbu mini yi nyabu, n-ti pahi yi nimgbiŋgbana maa. Amaa! Yi daa tεhimi ni Naawuni bi mi yi ni daa tumdi tuun’ shɛŋa pam.”

23. Yaha! Dina n-nyɛ yi tɛhi ni daa nyɛ shεli ni yi Duuma, ka O niŋ ya hallaka, ka dinzuɣu chɛ ka yi leei ninvuɣu shεba ban kɔhilu.

24. Dinzuɣu, bɛ (chɛfurinim’) yi niŋ suɣulo, tɔ! Buɣum n-nyɛ bɛ ʒiishee, bɛ miyi lahi bo yεda shεli, bɛ pala bɛ ni yɛn niŋ shɛba yεda.

25. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) pɛli zoyoya m-bahi ba, ka bɛ dihi ba din be bɛ tooni mini bɛ nyaaŋa nachinsi, ka yɛltɔɣali (azaaba) niŋ talahi bɛ zuɣu, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti pahi ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana alizinnim’ mini ninsalinim’ puuni. Achiika! Bɛ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban kɔhi lu.

26. Ka ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa yεli: “Di wum ya Alkur’aani ŋɔ maa karimbu, ka yon ya vuri (di karimbu shee), di yi pa shɛli, yi ni nyɛla ban yɛn nya nasara.

27. Dinzuɣu, achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) ni chɛ ka ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali maa lam azaaba kpeeni. Yaha! Achiika! Ti nyɛla ban yɛn yo ba sam shɛli din be n-gari bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli.

28. Dina n-nyɛ Naawuni dimba sanyoo, buɣum, bɛ mali kpaliŋkpaa yili di puuni, ka di nyɛ sanyoo n-ti ba, domin bɛ ni daa ŋmɛri namgbankpeeni ni Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ maa zuɣu.

29. Ka ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali maa yεli: “Yaa ti Duuma! Wuhimi ti ban daa birgi ti (Dunia) alizinnim’ mini ninsalinim’ puuni, ka ti zaŋ ba niŋ ti napɔna lɔŋ ni, domin bɛ leei ninvuɣu shɛba ban filiŋ.”

30. Achiika! Ninvuɣu shεba banyεli: “Ti Duuma n-nyɛ Naawuni, din nyaaŋa kabɛ zani n-tuhi, Malaaikanim’ nyɛlaban yɛn sheeri bɛ zuɣu na (bɛ yi tiyɛn yi Dunia): “Di zon ya dabiεm (ni hali shɛli din be Chiyaama), yi mi miri ka yi niŋ suhusaɣiŋgu(ni yi ni chɛ shɛli yi nyaaŋa). Yaha! Deemi ya suhupiεlli lahibali ni Alizanda shεli bɛ ni daa gbaari ya di daalikauli la.”

31. “Ti (Malaaikanim’) n-nyɛ ban sɔŋdi ya yi Dunia ʒia puuni, lala n­lahi nyɛ Chiyaama. Yaha! Yi ni nya yi suhiri ni kuli bɔri shɛli di (Alizanda maa) puuni. Yaha! Yi ni nya yi ni bɔhi shɛli yεla.

32. Di nyɛla saani din yi Chεmpaŋlana, Nambɔzobonaa (Naawuni) sani na.

33. Yaha! Ŋuni yɛltɔɣa n-leei lahi viεla n-gari ninvuɣu so ŋun boli (ninsalinim’) n-zaŋ chaŋ Naawuni polo, ka tum tuunviεlli, ka yεli: “Achiika! Mani nyɛla ŋun be ban zaŋ bɛ maŋ’ n-ti Naawuni (Muslinnima) puuni.

34. Yaha! Tuumbiεɣu mini tuunviεlli ku tooi niŋ yim, zaŋmi din viεla n-taɣi din be, a ni nya ka ninvuɣu so dimli ni daa be a mini o so sunsuuni leei kamani zosim ŋun kuli taba la.”

35. Yaha! Bɛ bi zaŋdi li n-tiri so, naɣila ninvuɣu shεba ban niŋ suɣulo. Yaha! Bɛ bi tiri li so, naɣila ŋun mali tarli din galsi.

36. Yaha! Di yi ti niŋ ka shintaŋ yɛn zaŋ yɛltɔɣa biɛɣu niŋ a suhi ni, tɔ! Nyin bɔm taɣibu ni Naawuni, achiika! O (Naawuni) nyɛla Wumda, Baŋda.

37. Yaha! O (Naawuni) nam yɛlikpahinda puuni n-nyɛ yuŋ mini dabsili, n-ti pahi wuntaŋ’ mini goli. Dinzuɣu miri ya ka yi niŋ suzuuda n-ti wuntaŋ’ bee goli, ka niŋ ya suzuuda n-ti Naawuni so Ŋun nam li, di yi shiri nyɛla Ŋunaka yijεmda.

38. Dinzuɣubɛ yi tibgi bɛ maŋa, tɔ! Malaaikanim’ ban be a Duuma sani simsiri O la yuŋ mini wuntaŋ ni, bɛ mi pala ban nyee nyɔnda.

39. Yaha! O nam yɛlikpahinda puuni ka a nya tiŋgbani ka di nyɛla zaɣikuŋ, amaa! Ti (Tinim’ Naaawuni) yi ti siɣsikomna di zuɣu, ka di damdam ka piri, (ka yihi bindirigu na). Tɔ! Achiika! Duuma so Ŋun neei li maa nyɛla Ŋun yɛn tooi neei kpiimba. Achiika! O (Naawuni) nyɛla Toora binshɛɣu kam zuɣu.

40. Achiika! Ninvuɣu shεba ban ŋmalgiri Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ puuni maa ku tooi sɔɣi ka chɛ Ti. Di nibɔŋɔ, ninvuɣu so bɛ ni yɛn ti zaŋ n-labi buɣum ni n-nyɛŋun gari ŋun yɛn ti kana Zaadali ka nyɛla ŋun mali suhudoo? Niŋmi yayi ni yu shεli. Achiika! O nyɛla Ŋun nyari yi tuuntumsa.

41. Achiika! Ninvuɣu shεba ban niŋ chɛfuritali ni teebu (Alkur’aani) saha shεli di ni kaba na. Achiika! Di mi nyɛla litaafi shεli din nyεŋdi yɛllikam (din nyɛʒiri).

42. Ʒiri bi kani di (Alkur’aani) tooni bee di nyaaŋa na, di nyɛla bɛ ni siɣisi shɛli ka di yiYεmgoliŋgalana, Duuma paɣirigu sani na.

43. (Yaa nyini Annabi)! Shɛli n-kani ka bɛ (chεfurinima) yɛn yεli a, naɣila bɛ daa pun yεli la tuun’ shεba ban daa kana pɔi ni nyini maa. Achiika! A Duuma nyɛla Chεmpaŋlana, Azaaba kpeeni lana.

44. Yaha! Hali Ti (Tinim’ Naawuni) yi di zali li (Alkur’aani) ka di nyɛla bɛ ni karindi shɛli bali shεli ni (ka di pa Larbu zilli zuɣu), bɛ (Larbunim’) naan yεli: “Bozuɣu ka bɛ bi kahigi di aayanima n-ti ti?” Dini bɔŋɔ, litaafi ni tooi nyɛ bali shɛli ka Annabi mi nyɛ Larbu? (Yaa nyini Annabi )! Yεlima: “Di nyɛla dolsigu mini alaafee n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli. Amaa! Ninvuɣu shεba ban bi ti Naawuni yεlimaŋli maa, tibsim (tikpirlim) bela bɛ tiba ni, ka di lahi nyɛ zoontali n-ti ba. Bannim’ maa nyɛla ninvuɣu shεba bɛ ni boondi ka bɛ be luɣushɛli polo din niŋ katiŋa (ka chɛ wumbu ni).

45. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti Annabi Musa litaafi, ka bɛ niŋ namgbankpeeni di puuni, dinzuɣu di yi di pala yεltɔɣali din pun daŋsi a Duuma sani zuɣu, tɔ!Bɛ naan siɣisi azaaba n-ti ba na. Achiika! Bɛ shiri be zilsigu puuni ni dina (Alkur’aani).

46. Ninvuɣu so ŋun tum tuunviεlli, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o tum, ŋun mi tum tuumbεɣu, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o lahi tum. Yaha! A Duuma (Naawuni) pala Ŋun diri daba zualinsi.

47. O (Naawuni) sani ka bɛ labsiri Chiyaama dali baŋsim. Yaha! Binwola bi yiri di wɔri ni na, bee paɣa bi kpiɣiripua,o mi bi dɔɣira naɣilani O baŋsim. Yaha! Dabsi’ shεli O (Naawuni) ni yɛn ti boli ba (chεfurinima, ka yεli): “Ya ka N (Mani Naawuni) nyintahi la be? Ka bɛ yεli: “Ti baŋsiri A kadama so n-ka ti puuni n-yɛn tooi di shɛhira.”

48. Ka bɛ ni daa jεmdi binyεr’ shεŋa (Dunia puuni) maa bɔrigi ka chɛ ba, ka bɛ dihitabli kadama bɛ ka sɔɣibu shee.

49. Ninsala nyee bi nyɔndi ni viɛnyɛla suhibu, amaa! Din be yi paagi o, ka o nyɛla ŋun yihi tamaha, ka wuhiri o chɔɣinsi.

50. Yaha! Achiika! Ti yi ti chɛ ka o lam nambɔzɔbo din yi Ti sani biɛrim shɛli din mini paagi o nyaaŋa, tɔ! Oyεrimi: “Ŋɔ maa nyɛlan kpaŋmaŋ’ puuni. M mi bi tεhi ni Chiyaama ni yiɣisi. Di mi yi niŋ ka bɛ labsi ma n Duuma sani, tɔ! N-lahi mali biɛrisuŋ O sani. Achiika! Ti nyɛla ban yɛn ti chεfurinim’ lahibali ni bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli Yaha! Achiika! Ti nyɛla ban yɛn ti chɛ ka bɛ lam azaaba timsili (Zaadali).

51.Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) yi ti niŋ ninsala ni’ima, ka o lebi biri, ka tibgi O maŋa, Amaa! Din be yi paagi o, ka o leei ŋun zooi (Naawuni) suhigu.

52. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di nibɔŋɔ, yi bi nya kadama di (Alkur’aani) yi shiri nyɛla din yi Naawuni sani na, ka yi niŋ chɛfuritali ni dina, ka ŋuni n-leei bɔrgi n-ti lahi paai ninvuɣu so ŋun be namgbankpeeni din niŋ katiŋ’ ka chɛ dolsigu ni?

53. Ni baalim, Ti (Tinim’ Naawuni) ni wuhi ba Ti nam yɛlikpahinda binnamda puuni, n-ti pahi bɛ maŋsi ni, hali ka di ti kahigi neei ba kadama di (Alkur’aani) shiri nyɛla yεlimaŋli. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, a Duuma (Naawuni) bi saɣi ni O leei Shɛhiradira binshɛɣu kam zuɣu?

54. Wumma! Bɛ (chεfurinim’) shiri be zilsigu puuni ni bɛ Duuma (Naawuni) laɣimbu. Wumma! Achiika! O nyɛla Ŋun gili binshɛɣu kam (ni baŋsim).

1. Ha-Miim (H.M.).

2. Ain-Siin-kaaf (A.S.K ). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alku’aani nyɛla Muɣujiza (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni.

3. (Yaa nyini Annabi)! Lala ka Nyɛŋda, Yɛmgoliŋgalana timdi ni wahayi n-zaŋ kana a sani, n-ti pahi tuun’ shεba ban daa kana poi ni nyini maa sani.

4. O (Naawuni) sula din be sagbana mini tiŋgbani ni. Yaha! Ŋuna n­nyɛŊun nam du ka galsi.

5. Di di chɛ bɛla ni sagbana tahibɔɣi di zuɣusaa, ka Malaaikanim’ mi simsira ni bɛ Duuma paɣibu, ka bɔri chεmpaŋ tiri ninvuɣu shεba ban be tiŋgbani yaaŋa zuɣu. Wumma! Achiika! Naawuni, Ŋuna n­nyɛ Chεmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.

6. Yaha! Ninvuɣu shεba ban mali duma nima ka pa ni Ŋuna, Naawuni n-nyɛŊun guli ba. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! A pala bɛ ni zaŋ bɛ yɛla dalim so.

7. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) tim na ni Alkur’aani a sani ka di nyɛ Larbu zinli, domin a zaŋ li n-varsi ninvuɣu shεba ban be tiŋkara (Makanima), n-ti pahi tiŋkpaŋ’ shεŋa din gili li. Ka a lahi yihi ba wa’azu n-zaŋ chaŋ laɣiŋgu dabsi’ shɛli din puuni ka zilsigu la. Zamaatu shεba yɛn ti bela Alizanda ni, ka zamaatu shεba yɛn ti be Sa’iiri (buɣum) ni.

8. Yaha! Naawuni yi di bɔra, O naan chɛ ka bɛ leei ali’umma yinsi, Amaa! O (Naawuni) kpεhirila O ni bɔri so O nambɔzɔbo puuni. Yaha! Zualindiriba ti ka ŋun yɛn taɣi ba, bee ŋun yɛn sɔŋsi ba (Zaadali).

9. Dini bɔŋɔ, bee bɛ (chεfurinim’) gbibila binyεr’ shεŋa ka bɛ nyɛ duma nima ka pa ni Ŋun? Tɔ! Naawuni n-nyɛ sɔŋda. Ŋuna n-lahi neeri ka kura. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Toora binshɛɣu kam zuɣu.

10. Yaha! Binshɛɣu kam yi ni niŋ namgbankpeeni (yi sunsuuni), tɔ! Di fukumsi bela Naawuni sani, Ŋuna n-nyɛ Naawuni so Ŋun nyɛ n Duuma. O zuɣu ka n-dalim, O mi sani ka n-niŋdi tuuba n-labra.

11. Ŋuna n-nyɛŊun pili sagbana mini tiŋgbani nambu, ka chɛ ka yi paɣaba yi yi maŋmaŋ’ puuni na. Yaha! Biŋkobri gba puuni mali paɣaba ni dobba, ka O namdi ya di puuni. Binshɛɣu n-kani ŋmani O. Yaha! O nyɛla Wumda, Nyara.

12. Ŋuna (Naawuni) n-su sagbana mini tiŋgbani saafenima, ka O yεlgiri arzichi tiri O ni bɔri so, ka kirsiri biɛhigu tiri O ni bɔri so. Achiika! O shiri nyɛla binshɛɣu kam Baŋda.

13. O zali ya (yi Muslinnim’) la zaligu n-zaŋ chaŋ adiini polo, ka di nyɛ O ni daa zaŋ shɛli n-saɣisi Annabi Nuhu, ni Ti ni niŋ shɛli wahayi n-zaŋ kana a (Annabi Muhammadu) sani, ni Ti ni zaŋ shɛlin-saɣisi Annabi Ibrahima, ni Annabi Musa, n-ti pahi (Annabi) Issa (kadama): “Zalmi ya adiini, ka miri ya ka yi woli woli di puuni. (Yaa nyni Annabi)! A ni boondi chεfurinima n-zaŋ chaŋ shɛli polo maa galsi nyεŋ ba. Naawuni gahindila O ni bɔri so n-zaŋ kana O sani.Yaha! O dolsirila ŋun niŋdi tuuba n-labri O sani.

14. Yaha! Bɛ (Yahuudu mini Nashaaranim’) daa bi woli woli naɣila baŋsim (Annabi Muhammadu) ni kaba na nyaaŋa, ka dinyɛla jelinsi din bebɛ sunsuuni zuɣu. Yaha! Di yi di pala Naawuni yεltɔɣa din pun daŋsi zuɣu, bɛ naan siɣisi azaaba n-ti ba na. Yaha! Achiika! Ninvuɣu shεba bɛ ni dihi litaafi fali bɛ nyaaŋa maa nyɛla ban be zilsigu puuni ni dina (Alkur’aani).

15. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Bolimi (ninsalnim’) ka zani tuhi kamani bɛ ni puhia lishεm, kamirikaadolibɛ suhuyurlim. Yaha! Yεlima: “N-ti yεlimaŋli ni binshɛɣu Naawuni ni siɣisi na litaafi puuni.Yaha! Bɛ puhi ma mi ni n-niŋ aadalsi yi sunsuuni. Naawuni n­nyɛ ti Duuma ka nyɛ yi gba Duuma. Ti tuuntumsa sanyoo nyɛla ti dini, ka yi gba tuuntumsa sanyoo nyɛ yi dini, namgbankpeeni ka ti mini ya sunsuuni, Naawuni yɛn ti laɣimla ti sunsuuni (Zaadali). Yaha! O sani n-nyɛ labbu shee.

16. Yaha! Ninvuɣu shεba ban ŋmεri namgbankpeeni n-zaŋ chaŋ Naawuni polo saha shɛli bɛ (ninsalinim’) ni saɣi ti li nyaaŋa, bɛ daliri nyɛla din yɛn saɣim bɛ Duuma sani, ka (Naawuni) sujee lahi be bɛ zuɣu. Yaha! Azaabakpeeni be bɛ zuɣu (Zaadali).

17. Naawuni n-nyɛŊun siɣisi litaafi (Alkur’aani) na yɛlimaŋli mini aadalsi. (Yaa nyini ŋun wumda)! Ka bo n-leei yɛn chɛ ka a baŋ kadama diyi pa shɛli ka Chiyaama yiɣisibu be yoma?

18. Ninvuɣu shεba ban bi ti li (Chiyaama) yεlimaŋli m-bɔri yom ni dina. Amaa! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli nyɛla ban zɔri li, ka mi ni di nyɛla yεlimaŋli. Wumma! Achiika! Ninvuɣu shεba ban ŋmɛri namgbankpeeni n-zaŋ chaŋ Chiyaama yiɣisibu maa shiri be birginsim din niŋ katiŋa (ka chɛ dolsigu) puuni.

19. Naawuni nyɛla Ŋun balgiri biɛhigu n-tiri O daba, O largirila O ni bɔri so, Yaha! Ŋuna n-nyɛ Kpεŋlana, Nyɛŋda.

20. Ŋun bɔri Chiyaama sanyoviεlli, Ti (Tinim’ Naawuni) ni pahi o li o laara puuni, ŋun mibɔri Dunia sanyoo, tɔ! Ti ni lahi ti o di puuni shεli, amaa! O ti ka tarli Zaadali.

21. Bee bɛ (chεfurinim’ maa) mali la duuma shεba ban ŋmaai fukumsi n-ti ba (kadama bɛ jεmmi buɣa), ka di nyɛla Naawuni ni bi saɣi ti shɛli? Yaha! Di yi di pala yɛltɔɣali din pun daŋsi zuɣu, bɛ naan niŋ fukumsi bɛ (Muslinnim’ mini chεfurinim’) sunsuuni. Achiika! Azaabakpeeni be zualindiriba zuɣu (Zaadali).

22. A yɛn ti nyɛla zualindiriba ka bɛ nyɛla ban zɔri dabiεm ni bɛ ni tum shɛli, ka di mi nyɛla din yɛn niŋ talahi bɛ zuɣu. Amaa! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli, ka tum tuunsuma, bɛ yɛn ti bela Alizanda puuni kulibona ni, bɛ ni nya bɛ ni bɔra shɛli bɛ Duuma (Naawuni) sani. Tɔ! Dina n-nyɛ tarli din galsi.

23. Dina (Alizanda maa) ka Naawuni mali n-tiri O daba ban ti yεlimaŋli ka tum tuunvεla suhupiεlli lahibali. (Yaa nyin Annabi)! Yεlima: “Mani bi bɔhiri ya sanyo’ shεli di zuɣu naɣila daŋ puuni yurlim. Yaha! Ninvuɣu so ŋun tum tuunvεlli, Ti (Tinim’ Naawuni) ni nabgi di laara ti o di puuni. Achiika! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Ŋun paɣira.

24. Bee bɛ yεrimi: “O (Muhammadu) ŋmala ʒiri m-pa Naawuni?” Tɔ! (Yaa nyini Annabi)! Naawuni yi di bɔra, O naan ŋari a suhu zuɣu. Amaa! Naawuni nyεhirila ʒiri, ka kpaŋsiri yεlimaŋli ni Oyεltɔɣa. Achiika! O nyɛla Ŋun mi binshɛɣu din be suhiri ni.

25. Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun deeri O daba tuuba, ka chεri taya paŋda, ka lahi nyɛŊun mi yi tuuntumsa.

26. Ka O deeri ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli ka tum tuunvεla suhigu, ka lahi pahi ba laara O pini puuni. Yaha! Chɛfurinim’ mali azaabakpeeni (Zaadali).

27. Naawuni yi di yεrgi arzichi n-ti O daba, bɛ naan kpahi yεɣi tariga tiŋgbani yaaŋa zuɣu, amaa! O siɣisiri li mi ni O ni bɔri li shεm tariga. Achiika! O nyɛla Ŋun mi din sɔɣi ni O daba, Nyara.

28. Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun siɣsiri sakom na saha shɛli bɛ (ninsalinim’) ni pun yihi tamaha naai nyaaŋa, ka yεlgiri O nambɔzɔbo (arzichi). Yaha! Ŋuna n-nyɛ Sɔŋda, Duuma paɣirigu.

29. Yaha! O (Naawuni) nam yɛlikpahinda puuni n-nyɛ sagbana mini tiŋgbani nambu, ni biŋkob’ shεŋa Oni tooi yεɣili di puuni. Yaha! O yi bɔra, O nyɛla Ŋun yɛn tooi laɣim ba.

30. Yaha! Yɛlibiɛɣu din nyɛn ya, tɔ! Di nyɛla yi nuhi nibo shɛli n-tin ya, amaa! O nyɛla Ŋun chεri paŋdi pam.

31. Yaha! Yi pala ban yɛn tooi zo n-sɔɣi (ka chɛ Naawuni) tiŋgbani yaaŋa zuɣu. Yaha! Yi ka ŋun yɛn tooi taɣi ya, bee ŋun yɛn sɔŋ ya ka pa ni Naawuni.

32. Yaha! O nam yɛlikpahinda puuni nnyɛŋarima din pa kom zuɣu ka zolikara la.

33. O yi bɔra, ka O gbaai pɔhim, ka di (ŋarima maa) kpalim ʒe luɣuyini di (kom maa) zuɣu, achiika! Ŋɔ maa puuni mali kpahimbu n-zaŋ ti ŋun kam nyɛ suɣulolana titali, ŋun paɣira.

34. Bee ka O chɛ ka di (ŋarima maa) fim kom ni, domin bɛ tuuntumsa zuɣu, amaa! O chεrimi paŋdi pam.

35. Yaha! Domin ninvuɣu shεba ban ŋmεri namgbankpeeni n-zaŋ chaŋ Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ puuni maa baŋ ni bɛ ti ka sɔɣibu shee (Zaadali).

36. Dinzuɣu, bɛ ni tin ya (arzichi) shɛli, di nyɛla nyεɣisim bɛla Dunia biεhigu ni. Amaa! Din be Naawuni sani n-nyɛ din gari ka bi naara n­zaŋ ti ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli, ka lahi nyɛ ban zaŋdi bɛ yɛla n-dalindi bɛ Duuma (Naawuni).

37. Ni ninvuɣu shɛba ban niŋdi katiŋ’ ka chɛ taali kara mini kavituma. Yaha! Bɛ yi ti je suli, ka bɛ chεri paŋda.

38. Ni ninvuɣu shεba ban saɣi ti bɛ Duuma (Naawuni) boligu, ka puhiri jiŋli, ka maandi saawɔra bɛ sunsuuni, ka lahi dihiri Ti (Tinim’ Naawuni) ni largi ba shɛli puuni.

39. Ni ninvuɣu shεba bɛ yi ti di ba zualinsi, ka bɛ bɔhiri biɛri.

40. Yaha! Tuumbiεɣu sanyoo nyɛla di kotomsi din be, amaa! Ŋun chε m-paŋ, ka bo malgu, tɔ! O laara be Naawuni sani, achiika! O (Naawuni) bi bɔri zualindiriba.

41. Ninvuɣu so ŋun bosɔŋsim (o dim zuɣu) o zualinsi dibu nyaaŋa, tɔ! Bannima, so’ shɛli kani ka bɛ yɛn zaŋ galim ba.

42. Achiika! Soli (galime) bela ninvuɣu shεba ban diri ninsalinim’ zualinsi zuɣu,ka nyɛla ban kpahiri yεɣira tariga tiŋgbani yaaŋa zuɣu ka di pa ni yεlimaŋli, bannim’ maa, azaabakpeeni be bɛ zuɣu.

43. Amaa! Ninvuɣu so ŋun niŋ suɣulo, ka chε m-paŋ, achiika! Lala ŋɔ maa be yɛlikara puuni (ka Naawuni bɔri li).

44. Yaha! Ninvuɣu so Naawuni ni birgi, tɔ! O ka ninvuɣu so ŋun yɛn guli o O (Naawuni) nyaaŋa.Yaha! A yɛn ti nya la zualindiriba saha shɛli bɛ ni yɛn ti nya azaaba, ka bɛ yɛra: “Di nibɔŋɔ, so’ shεli ti ni yɛn doli n-labi ti nyaaŋa (Dunia puuni) beni?”

45.Ka a nya ba (chɛfurinima) ka bɛ yihi ba na n-ti zali (ʒahannama buɣum) tooni, ka bɛ zuɣuri ba tiŋgbani ni domin filiŋ zuɣu, ka bɛ sɔɣira n-lihiri bɛ luɣa ni dabiεm zuɣu. Ka ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli yεli: “Achiika! Ninvuɣu shεba bankɔhilu n-nyɛ ban niŋ bɛ maŋ’ ashaara, n-ti pahi bɛ niriba Zaadali.” Wumma! Achiika! Zualindiriba be azaaba shεli din kuli bi naari puuni.

46. Yaha! Bɛ ti bi yɛn nya sɔŋdiba ban yɛnsɔŋ ba ka pa ni Naawuni. Yaha! Naawuni ni birgi so, tɔ! Oka so’ shεli din yɛn tilgi o.

47. Saɣimi ya yi Duuma (Naawuni) boligu poi ka dabsi’ shεli din ku tooi taɣi Naawuni sani kan ya na, dindali yi ti ka sɔɣibu shee, yi mi puuni so n-kani yɛn tooi chihi li (o tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli Dunia puuni).

48. (Yaa nyini Annabi)! Bɛ yi lebi biri, tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) bi tim a na ni a ti guli ba, a ka talahi shɛli din ʒi a zuɣu m-pahila a ti a tuuntali. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) yi ti chɛ ka ninsala lam nambɔzɔbo din yi Ti sani na, ka o niŋdi suhupiεlli ni dina, amaa! Din be yi ti paai ba (ninsalinima) domin bɛ nuhi ni daŋsi tum shɛli zuɣu, tɔ! Achiika! A ni nya ka ninsala zooi gutulunsi.

49. Naawuni n-su sagbana mini tiŋgbani yiko. O namdila O ni bɔri shεli, O tirila O ni bɔri so bipuɣinsi, ka tiri O ni bɔri so bidibsi.

50. Bee ka O laɣim ba paɣaba mini dobba (n-ti ninvuɣu so), ka zaŋ Oni bɔri so leei paɣaŋɔli (bee doŋoo). Achiika! O nyɛla Baŋda, Toora.

51. Yaha! Di bi tu kamaata ni Naawuni tɔɣisi yεltɔɣa ni ninvuɣu so naɣila ni wahayi, bee ka O (tɔɣisi o yεltɔɣa)ka di nyɛ hijaabi (saɣili) nyaaŋa, bee ka O tim tuun’ so (Malaaika) na o sani, ka O ti viigi ashili shɛliO ni bɔra n-wuhio ni O yεda. Achiika! O nyɛla Ŋunnamdu, Yεmgoliŋgalana.

52. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi wahayi nzaŋ kana a sani Ti zaligu puuni, a daa pala ŋun mi binshɛɣu din nyɛ litaafi bee iimaani. Amaa! Ti chɛ mi ka di nyɛ neesim ka Ti mali li n-dolsiri Ti ni bɔri so Ti daba puuni. Yaha! Achiika! (Yaa nyini Annabi)! A nyɛla Ŋun dolsira nzaŋ chaŋ sochibga.

53. Naawuni So Ŋun su din be sagbana ni, ni din be tiŋgbani ni soli. Wumma! Naawuni sani ka yεllikam labra.

1. Haa-Miim (H.M.). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni.

2. M (Mani Naawuni) po liitaafi shεli (Alkur’aani) din kahigri yɛllikam.

3. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisili mi ka di nyɛ bɛ ni karindi shɛli Larbu zinli zuɣu, domin achiika! Yi (Larbunim’) niŋ haŋkali.

4. Yaha! Achiika! Di (Alkur’aani) be kundi’ shεli din nyε asali la (Lauhul Mahfuuzu) puuni, ka nyɛla din du, ka mali yɛmgoliŋga Ti (Tinim’ Naawuni) sani.

5. Di ni bɔŋɔ, Ti (Tinim’ Naawuni) lebima m-biri ya ka chɛn ya saɣisigu, domin yi ni kuli nyɛ barinanim’ zuɣu?

6. Yaha! Di zooiya ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa min tim Annabi so na ninvuɣu shεba ban daŋ tooni maa ni.

7. Annabi so mi na ʒin ka ba na, naɣila bɛ nyɛla ban maandi o ansarsi.

8. Dinzuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) niŋ bɛ puuni ninvuɣu shεba ban mali yaa hallaka, ka ban daa daŋ tooni maa kotomso pun daŋ (pɔi ni Makanima).

9. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! A yi bɔhi ba (chεfurnim’ maa): “Ŋuni n-leei nam sagbana mini tiŋgbani? Achiika! Bɛ ni yεli: “(Duuma So) Ŋun nyɛ Nyɛŋda, Baŋda la N-nam li.”

10. Ŋuna n-nyɛŊun zaŋ tiŋgbani leei binyɛrgili n-tin ya, ka zali ya soya di puuni, domin achiika! Yi leei ban dolsi.

11. Yaha! Ŋuna n-nyɛŊun siɣisi kom na zuɣusaa ni O zahimbu tariga, dinzuɣu ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li neei tiŋgbani shεli din kpi. Lala ka bɛ yɛn ti yihi ya na (yi gbala ni).

12. Yaha! Ŋuna n-nyɛŊun nam (binnamdili) balibu kam, ka chɛ ka ŋarim mini yiŋ’ biŋkɔbri leei bimbara n-tin ya.

13. Domin yi ʒini viεnyεla di (bimbara maa) zuɣu, din nyaaŋa ka yi teei yi Duuma (Naawuni) ni yolsi ya yolsiri shɛli, di yi ti niŋ ka yi ʒini di zuɣu,ka yεli ya: “(Duuma So) Ŋun balgi ŋɔ maa n-ti ti simsiya, ti di pala ban yɛn tooi nya di yiko.

14. “Yaha! Achiika! Ti nyɛla ban yɛn labi ti Duuma (Naawuni) sani.”

15. Ka bɛ (chεfurinim’) naan zali O (Naawuni) yεɣ’ shɛli Oni suO daba puuni. Achiika! Ninsala nyɛla ŋun zooi gutulunsi polo ni.

16. Dinibɔŋɔ, O (Naawuni) mali la bipuɣinsi O ni namdi shɛli puuni, ka gahim ya (yi Makka chɛfurinima) ni bidibsi?

17. Yaha! Bɛ yi ti ti bɛ (Maka chεfurinim’ maa) puuni yino suhupiεlli lahibali ni bɛ ni mali shɛli ŋmahindi Naawuni maa (bɛ yi yɛli onio paɣadɔɣi bipuɣiŋga), a ni nya ka o nina polo sabgi, ka o puuni pali ni suhusaɣiŋgu.

18. Di nibɔŋɔ,bɛ ni yoondi so nachinsi puuni (bipuɣiŋga), ka o nyɛla ŋun ku tooi kahigi neei yɛltɔɣa namgbankpeeni puuni (ka yi mali tiri Naawuni)?

19. Ka bɛ naan zali Malaaikanim’ ban nyɛ Nambɔzobonaa (Naawuni) daba maa ka bɛ nyɛ paɣaba. Di ni bɔŋɔ,bɛ daadi la bɛ nambu shɛhira? Ni baalim, bɛ ni sabi bɛ shɛhira maa zali, ka ti bɔhi ba li (Zaadali).

20.Ka bɛ yεli: “Nambɔzobonaa (Naawuni) yi di bɔra, ti naan ku jεm ba (buɣa maa),” bɛ kala di baŋsim shεli, bɛ mi ka shɛli m-pahila bɛ ŋmarila ʒiri.

21. Bee Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti ba (Larbunim’ maa) la litaafi shεli poi ni dina (Alkur’aani), ka bɛ nyɛla ban gbibi li (lala litaafi maa) ni yɛlimaŋli?

22. Chɛli gba! Bɛ yεli mi: “Tinim’ paaila ti banim’ ka bɛ doli adiini shεli (buɣajɛma), ka ti mi doli bɛ boba ni ti dolsi.”

23. Lala n-nyɛ li, Ti (Tinim’ Naawuni) na ʒin tim valsigulana so tiŋgbani shɛli nim’ sani, naɣila bɛ asanza niriba yεli: “Tinim’ paaila ti banim’ ka bɛ be adiini shεli ni,ka ti minyɛ ban tɔɣsiri ba, ka nyɛla ban doli bɛ bɔba zuɣu.”

24. Ka o (tumo maa) yεli ba: “Hali di yi niŋ ka n-kan ya na ni adiini shεli din dolsi gari yi ni paai yi banim’ shεli zuɣu maa?” Ka bɛ yεli: “Tinim’ nyɛla ban zaɣisi shɛli zuɣubɛ ni tim ya maa na.”

25. Dinzuɣu, ka Ti (Tinim’ (Naawuni) niŋ ba azaaba, dinzuɣu yulimi ninvuɣu shεba ban labsi (tuumba) ʒirinim’ maa bahigu ni daa ti nyɛ shεm.

26. (Yaa nyini Annabi)! Teemi saha shεli Annabi Ibrahima ni daa yεli o ba mini o niriba: “N-nuu ka binyεr’ shεŋa yi ni jεmdi maa ni.”

27. “Naɣila Ŋun nam ma, achiika! Ni baalim, O nyɛla Ŋun yɛn dolsi ma.”

28. Ka o (Annabi Ibrahima) zaŋ li zali (Naawuni gaŋsibu) ka di nyɛ yεltɔɣali din yɛn ti kpalim o zuliya ni, domin achiika! Bɛ leei ban niŋdi tuuba labri Naawuni sani.

29. Chɛli gba! N (Mani Naawuni) chɛ mi ka bambɔŋɔnima (Larbunima), mini bɛ banim’ wum nyεɣisim hali ka yεlimaŋli (Alkur’aani) ti kaba na, ni tuun’ so (Annabi Muhammadu) polo ni.

30. Saha shεli yεlimaŋli (Alkur’aani) maa ni daa ti kaba na, ka bɛ yεli: “Ŋɔ maa nyɛla sihira. Yaha! Achiika! Tinim’ nyɛla ban bi ti li yɛlimaŋli.”

31. Ka bɛ (Maka chεfurnim’) naan yεli: “Bozuɣu ka bɛ bi siɣisi Alkur’aani ŋɔ maa na n-ti ti ninvuɣu so ŋun yitiŋkara ayi ŋɔ maa (Maka mini Taa’if) puuni shɛli na?”

32. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, bana n-nyɛ ban piriti a Duuma (Naawuni) nambɔzɔhigu? Ti (Tinim’ Naawuni) n-nyɛ ban piri bɛ bindirigu bɛ sunsuuni Dunia biεhigu puuni. Yaha! Ka Ti duhi bɛ puuni shεba kabɛ gari taba darzanima, domin bɛ shɛba leei daliri ti shɛba n­zaŋ kpa arzichi mini dibu shee. Yaha! A Duuma (Naawuni) nambɔzobo n-gari bɛ ni laɣindi (arzichi) shεli maa.

33. Yaha! Di yi di pala ninsalinim’ zaa ti leei ninvuɣu yinsi (chɛfurinim’) zuɣu, Ti naan chɛ ka ninvuɣu shɛba ban niŋ chεfuritali ni Nambɔzobonaa (Naawuni) maa yiŋsi mopila leei anʒilfa, ni darsi shɛŋabɛ ni yɛn mali n-duri di zuɣusaa.

34. Ka bɛ yiŋsi lahi mali (anʒilfa) dindoya, n-ti pahi (anʒilfa) gariti, ka bɛ doya n-dalim di zuɣu.

35. Ni nachinsi, amaa! Di zaa maa nyɛla Dunia biεhigu nyεɣsim. Yaha! Chiyaama yolsigu yɛn ti nyɛla wuntizɔriba dini a Duuma (Naawuni) sani.

36. Yaha! Ninvuɣu so ŋun lebi biri ka chɛ Nambɔnaa (Naawuni) yɛla teebu, Ti (Tinim’ Naawuni) ni pεli shintaŋ mbahi o zuɣu,ka o leegi o zosima.

37. Yaha! Achiika! Bɛ (shintana) maa taɣiri ba (chεfurinim’) mi ka chɛ sochibga, amaa! Ka bɛ tεhiri ni bɛ nyɛla ban yɛn dolsi.

38. Hali ni saha shεli o (chɛfura) yi ti ka Ti (Tinim’ Naawuni) sani na, ka yεli: “M-baye, di yi di kuli niŋ ka m mini a (shintaŋ) sunsuuni waɣilim be kamani wulimpuhili ni wulinluhili, o (shintaŋ) shiri be pam ni o leei (ninsala) zosima.”

39. “Di kariya ka di niŋ ya anfaani shεli zuŋɔ, domin yi daa di zualinsi, dinzuɣu yi nyɛla bɛ ni yɛn laɣim shɛba n-ti niŋ azaaba puuni.”

40. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, a ni tooi chɛ ka tikpiralana wum (boligu), bee ka a chɛ ka zom bee ninvuɣu so ŋun be birginsim puuni dolsi?

41. (Yaa nyini Annabi)! Ti (Tinim’ Naawuni) yi zaŋ a chaŋ (Ti yi deegi a nyɛvuli ka chɛ ba), tɔ! Achiika! Ti nyɛla banyɛn niŋ ba (chɛfurinim’ maa) azaaba.

42. Bee ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ Ti ni gbaai ba alikauli shɛli (Azaaba) maa n-wuhi a. Achiika! Ti nyɛla ban mali yiko bɛ zuɣu.

43. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Gbibi Bɛ (Tinim’ Naawuni) ni siɣisi shɛli n-zaŋ kana a sani maa ni yɛlimaŋli. Achiika! A nyɛla Ŋun be sochibga zuɣu.

44. Yaha! Achiika! Di (Alkur’aani) nyɛla teebu n-zaŋ ti a mini a niriba (Quraishi nima). Yaha! Ni baalim, bɛ ni ti bɔhi ya dizuɣu.

45. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Bɔhimi Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa tim tuun’ shɛba na Ti tuumba puuni pɔi ni nyini maa. Di ni bɔŋɔ, Ti zaŋla binyɛr’ shɛŋa leei duumanim’ ka bɛ jɛmdi ba ka pa ni Nambɔzobonaa (Naawuni)?

46. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa tim Annabi Musa na ni Ti nam yɛlikpahinda n-zaŋ chaŋ Fir’auna ni o niriba sani, ka o ti yεli: “Achiika! N-nyɛla binnamda Duuma tumo.”

47. Saha shεli o ni kaba na ni Ti (Tinim’ Naawuni) nam yɛlikpahinda, ka a nya ba ka bɛ nyɛla ban lari li.

48. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) na ʒin zaŋ yɛlikpahindili n-wuhi ba, naɣila di nyɛla din galsi mi n-gari di kpee. Yaha! Ka Ti gbaai ba ni azaaba, domin achiika! Bɛ niŋ tuuba n-labi Naawuni sani..

49. Ka bɛ yεli: “Yaa nyini sihiralana (Annabi Musa)! Suhimi a Duuma n-ti ti ka O pali a alikauli shεli O ni gbaagi a sani maa. Achiika! Ti nyɛla ban yɛn dolsi.

50. Saha shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni vuui azaaba maa ka chɛ ba, ka bɛ leei ban yiɣisiri alikauli maa.

51. Ka Fir’auna moli o niriba puuni, ka yεli: “Yaa yinim’ n niriba! Di ni bɔŋɔ, ka mani n-su Misra nam, ka kulibona ŋɔ maa zɔri gindi n (yiliwaɣila ŋɔ) gbini. Di ni bɔŋɔ, yi bi nyara?

52. “Bee ka mani (Fir’auna) n-nyɛŋun gari ninvuɣu chɔɣifu (Annabi Musa) so ŋun ku tooi kahigi neei yεltɔɣa ŋɔ maa? ”

53. “Bozuɣuka bɛ (Naawuni maa) bi zaŋ salima baŋsi n-labi o na (zuɣusaa), bee ka o mini Malaaika nima laɣim kana?”

54. Ka o (Fir’auna) zu o niriba haŋkali, ka bɛ doli o. Achiika! Bɛ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban kpeeyi.

55. Saha shεli bɛ (Fir’auna mini o niriba) ni ku Ti (Tinim’ Naawuni) suli, ka Ti niŋ ba azaaba, ka chɛ ka kom di ba namgbaniyini.

56. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) zali ba ka bɛ nyɛ ban daŋ tooni (ni azaaba), ka nyɛŋmahinli n-ti ninvuɣu shεba banyɛn ti kana bɛ nyaaŋa.

57. (Yaa nyini Annabi)! Saha shεli bɛ ni daa zaŋ Mariam bia (Annabi Issa) n-ti ŋmahinli, ka a niriba (Larbu nima) naan lara li ka yɔhira.

58. Ka bɛ (Maka chɛfurinim’) naa yɛli: “Dini bɔŋɔ, ti buɣa maa n­nyɛ din gari bee ŋuna (Annabi Issa)? Bɛ bi ti a di ŋmahinli maa m-pahila namgbankpeeni zuɣu. Chɛli gba! Bɛ nyɛla ninvuɣu shɛba ban nyɛ namgbankpeeni nima.

59. O (Annabi Issa) pala so m-pahila dabli, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yolsi o, ka zaŋ o leei ŋmahinli n-ti Israaila bihi.

60. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) yi di bɔra, Ti naan zaŋ Malaaikanima leei gbaŋlannima tiŋgbani yaaŋa zuɣu.

61.Yaha! Achiika! O (Annabi Issa) nyɛla Chiyaama yiɣsibu daalaama, dinzuɣu di zilsi ya li, ka doli ya ma (Annabi Muhammadu), ŋɔ maa n­nyɛ sochibga.

62.Yaha! Di chɛli ya ka shintaŋ taɣi ya (ka chɛ yεlimaŋli dolibu). Achiika! O nyɛla dim tin ya polo ni.

63. Yaha! Saha shεli Annabi Issa ni kana (o niriba sani) ni dalirinim’ dimbe poloni,kaoyεli: “Achiika! N-kan ya mi na ni yɛmgoliŋga, domin n-ti kahigi neei ya yi ni niŋdi namgbankpeeni shɛli ni maa pirgili. Dinzuɣu, zom ya Naawuni ka doli ma.”

64. Achiika! Naawuni n-nyɛ n Duuma, ni yi gba Duuma, dinzuɣu jεmmi ya O, ŋɔ maa n-nyɛ sochibga.

65. Ka laɣinsi niŋ namgbankpeeni bɛ sunsuuni, dinzuɣu ashaara be ninvuɣu shɛba ban di zualinsi ni dabsi’ kpeeni la daazaaba.

66. Bɛ (chɛfurinim’) bi guhiri shεli mpahila saha (Chiyaama yiɣisibu) ti kaba na yim zuɣu, ka bɛ nyɛla ninvuɣu shɛba ban bi lahi mi?

67. Dindali maa, zonim’ yɛn ti leeila dimba ni taba naɣila wuntizɔriba.

68. (Ka Naawuni yɛli): “Yaa yinim’ N daba! Zuŋɔ yi (wuntizɔriba) ka dabεm shεli, yi mi ka suhusaɣiŋgu ni.”

69. Ninvuɣu shεba ban ti Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ yεlimaŋli, ka nyɛla ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti Naawuni (Muslinnima).

70. (Ka bɛ yεli ba): “Yi mini yi paɣaba, kpεm ya Alizanda, ka nyɛla bɛ ni ti shɛba jilma.”

71. Bɛ yɛn ti gili ba mi ni salima parantenim’ mini dam jaashɛhi. Yaha! Di (Alizanda maa) puuni mali binshɛɣu kam suhiri ni yura, ka nyɛɣisa n-zaŋ ti nimbihi, ka yi (wuntizɔriba) lahi nyɛ ninvuɣu shεba banyɛn ti kpalim di (Alizanda maa) puuni.

72. Yaha! Dina n-nyɛ Alizanda shεli bɛ ni dihi ya di fali domin yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli (Dunia la) zuɣu.

73. Yi mali binwola pam di (Alizanda) puuni, ka yi nyɛla ban diri di puuni.

74. Achiika! Bibiɛhi nyɛla ban yɛn ti kpalim ʒahannama daazaaba puuni.

75. Bɛ ti bi yɛn balgi azaaba ka chɛ ba, ka bɛ lahi nyɛla ban yɛn fo (ka bɛ ku tooi tɔɣisi yɛltɔɣa) di puuni.

76. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) bi di ba zualinsi, amaa! Bana n-nyɛ ban di bɛ maŋ zualinsi.

77. Ka bɛ (buɣum bihi) boli: “Yaa nyini Maaliki (buɣum Malaaika)! Chɛ ka a Duuma (Naawuni) deei ti nyɛvuya,” Ka O yεli: “Yi nyɛlaban yɛn ʒini (buɣum ŋɔ maa ni) kuli mali wɔra.”

78. “Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa kan ya na ni yεlimaŋli, amaa! Yi pam daa nyɛla ban zaɣisiri yεlimaŋli.”

79. Di ni bɔŋɔ, bee bɛ (chεfurinim’) nala nabiɛri shɛli? tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) gba nyɛla ban yɛn na.

80. Bee bɛ (Maka chɛfurinim’) tεhirimi ni Ti (Tinim’ Naawuni) bi wumdi bɛ daashili mini bɛ saawɔra ni nyɛ shɛli? Wumma! Ti (Tinim’ Naawuni) tuumba (Malaaikanim’) bela bɛ sani n-sabra (bɛ saawɔra maa).

81. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Nambɔzobonaa (Naawuni) yi mali bia, tɔ! mani n-nyɛ ban jɛmdi Naawuni pilgu.”

82. Sagbana mini tiŋgbani, n-ti pahi Al’arshi Duuma nam simsiya ka chɛ bɛ ni mali O ŋmahindi shɛli maa.

83. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Chεli ba ka bɛ yεri yεltɔɣa yoya, ka kpɛrita, hali ti laɣimni bɛ dabsi’ shεli bɛ ni gbaari ba di daalikauli maa.

84. Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛ Duuma sagbana ni, ka lahi nyɛ Duuma tiŋgbani yaaŋa zuɣu. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Yεmgoliŋgalana, Baŋda.

85. Yaha! Ŋun su sagbana ni tiŋgbani ni din be di sunsuuni yiko maa nam tibgiya. Yaha! O sani ka Chiyaama yiɣisibu dali baŋsim be. Yaha! O sani ka bɛ yɛn ti labsi ya.

86. Yaha! Bɛ (chεfurinima) ni jεmdi binyɛr’ shɛŋa ka di pa ni Ŋuna (Naawuni) maa ka suhudee yiko, [1]naɣila ŋun di shɛhira ni yεlimaŋli, ka nyɛla ban mi li. ——— [1] Ban di shɛhira ni yɛlimaŋli n-nyɛ ban yɛn tooi suhudeei Naawuni sani, ka bɛ lahi nyɛla ban mi ni so ku tooi suhudeei naɣila Naawunininiŋ so yɛdda.

87. Yaha! Achiika! (Yaa nyini Annabi) A yi bɔhi ba: “Ŋuna n-leei nam ba? Achiika! Bɛ ni yεli ni Naawuni, ka bozuɣuka bɛŋmalgiri ba (ka chɛri yɛlimaŋli)?

88. Ni o (Annabi Muhammadu) yεligu la: “Yaa n Duuma Naawuni! Achiika! Bambɔŋɔnim’ nyɛla ninvuɣu shεba ban bi tiri yεlimaŋli.”

89. Dinzuɣu, (yaa nyini Annabi)! Yim bɛ yɛla ni ka yεli: “Salaamun (suhudoo),” Dinzuɣu ni baalim, bɛ ni ti baŋ.

1. Haa-Miim (H.M.). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni.

2. M (Mani Naawuni) po litaafi (Alkur’aani) shɛli din kahigiri yεllikam.

3. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi li (Alkur’aani) la yuŋ shεli din mali alibarika puuni. Achiika! Ti nyɛla saɣisigunima.

4. Di (yuŋ maa) puuni, ka bɛ wolgiri yɛllikam din pe (din yɛn niŋ yuuni maa puuni).

5. Ka di nyɛla zaligu Ti (Tinim’ Naawuni) sani. Achiika! Tinima n-nyɛ ban timdi tuumba na.

6. Ka di nyɛla nambɔzobo din yi a Duuma (Naawuni) sani na. Achiika! Ŋuna n-nyɛ Wumda, Baŋda.

7. Ŋuna n-nyɛ sagbana ni tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni Duuma, yi (Makkanim’) yi nyɛla ban dihitabli.

8. Duuma jεmdigu n-kani ni yεlimaŋli naɣila Ŋuna, O neeri mi ka kura. Yi Duuma, ni yi banim’ ban daŋ tooni maa Duuma.

9. Chɛli gba! Bɛ (chεfurinim’) kuli bela zilsigu puuni n-dɛmda.

10. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Guhimi dabsi’ shεli sagbana ni yɛn ti tuɣiri ni nyɔhi polo ni.

11. Ka di limsi ninsalinima, ŋɔ maa nyɛla azaaba kpeeni.

12. (Ka buɣum bihi yεli): “Yaa ti Duuma (Naawuni)! Vuumi azaaba ŋɔ maa ka chɛ ti, achiika! Ti nyɛla ban yɛn ti yεlimaŋli.

13. Wula ka teebu yɛn niŋ ba anfaani (saha shɛli azaaba ni kaba na) ka di nyɛla tuun’ so (Annabi Muhammadu) daa mini ka ba na polo ni.

14. Din’ nyaaŋa, kabɛ lebi biri o ka yεli: “O nyɛla bɛ ni wuhi so (Alkur’aani), ka lahi nyɛ yinyaa.”

15. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nyɛla ban yɛn vuui azaaba maa bɛla. Achiika! Yi mi nyɛla ban yɛn labi (yi tuumbiεri ni).

16. Dabsi’ shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni yɛn ti gbaai chεfurinim’ gbaari shɛli din bara, Achiika! Ti nyɛla ban niŋdi azaaba.

17. Yaha! Achiika! Ti daa min dahim Fir’auna niriba pɔi ni bana (Maka chεfurinima), ka tuun’ so (Annabi Musa) ŋun mali jilma daa ka ba na.

18. (Ka Annabi Musa daa yεli): “Zaŋmi ya Naawuni daba (Israaila bihi) maa n-ti ma. Achiika! N-nyɛla tumo n-tin ya polo ni.”

19. “Dinzuɣu, Di tibgi ya yi maŋ’ Naawuni zuɣu, achiika! Mani nyɛla Ŋun yɛn tahi ya daliri shεli na polo ni na.”

20. “Yaha! Achiika! M-bo taɣibu ni n Duuma ni yi gba Duuma domin yi ti labi ma kuɣa zuɣu.”

21. “Yi miyibi tima yεlimaŋli, tɔ! Yin niŋmi ya ma katiŋa.”

22. Ka o (Annabi Musa) suhi o Duuma (ka yεli): “Achiika! Bambɔŋɔnim’ nyɛla bibiɛhi.”

23. (Ka Naawuni yεli Annabi Musa “Zaŋmi N daba (Israaila bihi) ka yi yi yuŋ, achiika ! Yi nyɛla bɛ ni yɛn kari doli shεba.

24. “Yaha! (Yaa nyini Musa)! Chεli teeku kom ŋɔ maa ka di pirpiri doya[1] achiika! Bɛ nyɛla tobbihi shεba komni yɛn di.” ——— [1] Naawuni daa chɛmi ka Annabi Musa zaŋ o jaaŋgbee fiɛbi mɔɣili kom, ka di pirpir niŋ soya pia ni ayi di puuni, ka Annabi Musa mini o niriba kpe di puuni hali ti yi, ka Fir’auna mini o niriba kpe n-ti paai sunsuuni, ka Naawuni chɛ ka di laɣim ni bana, ka Fir’auna daa niŋ hallaka.

25. Di zooiya ka bɛ (Fir’auna niriba) daa chɛ Puri mini bilsi.

26. Ni tiŋgbani shɛŋa din mali tam, n-ti pahi zaashekara.

27. Ni yolsigu shɛŋa ni bɛ ni daa be nwumdi nyεɣisim.

28. Lala n-daa nyɛ li, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li (tiŋgbani maa) n­dihi ninvuɣu shɛba dabam (Israaila bihi) fali.

29. Sagbana mini tiŋgbani daa bi kuhi bɛ zuɣu, bɛ mi daa pala bɛ ni naɣisi n-ti shɛba.

30. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ (Naawuni) daa tilgi Israaila bihi ka chɛ filiŋ daazaaba.

31. Fir’auna sani. Achiika! O daa nyɛla ŋun tibgi o maŋa, ka daa lahi be barinanim’ puuni.

32. Yaha! Achiika Ti (Tinim’ Naawuni) daa gahim ba (Israaila bihi) ni baŋsim (bɛ zaamani) binnamda zuɣu.

33. Ka Ti lahi ti ba Ti nam yεlikpahinda din puuni nyε dahimbu polo ni.

34. Achiika! Bambɔŋɔnim’ (Maka chεfurinim) maa yεrimi.

35. “Di (kpibu) pa shεli m-pahila ti tuuli kpibu (Dunia puuni) la, dinzuɣu ti pala bɛ ni yɛn ti yiɣisi shεba.”

36. Dinzuɣu, tahimi ya ti banim’ (ban daa kpi maa) na, yi yi nyɛla yεlimaŋlinima.

37. Di ni bɔŋɔ,bɛ (Maka chεfurinim’) n-nyɛ ban gari, bee Tubbaɣi nima, [2]n-ti pahi tiŋgbani shɛŋa nim’ ban daa kana pɔi ni bana, Ti (Tinim’ Naawuni) daa niŋ ba la hallaka. Achiika! Bɛ daa shiri nyɛla bibiɛhi. ——— [2] Tubba’ɣidaa nyεla ŋun diri nam Yaman tiŋgbani ni, ka daa tuhi nyεŋ Dunia tiŋgbana pam o zaamani puuni.

38. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) bɛ nam sagbana mini tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni ni bɛ ti nyɛla ban diɛmda.

39. Ti (Tinim’ Naawuni) bi nam li naɣila ni yεlimaŋli. Amaa! Ninsalinim’ pam bi mi.

40. Achiika! Saliya karibu dali n-nyɛ bɛ daalikauli saha namgbaniyini.

41. Dabsi’ shεli dɔɣimni ti ku tooi niŋ dɔɣim anfaani shεli, bɛ mi pala bɛ ni yɛnsɔŋ shɛba.

42. Naɣila Naawuni ni zo so nambɔɣu. Achiika! Ŋuna n-nyɛ Nyɛŋda, Zaadali Nambɔzobonaa.

43. Achiika! Ma a nya Zakkuumi tia.

44. Di nyɛla tuumbe tumda bindirigu.

45. Ka di ŋmani kpatulli (bee tahiʒɛɣu din nyɛlgi), ka kpeeri puya ni.

46. Kamani kotulum ni yi kpeeri shεm.

47. (Ka Naawuni yεli Malaaikanima): “Gbaami ya o (chεfura), ka tɔhigi o n-ti niŋʒehiimi buɣum sunsuuni.”

48. “Di nyaaŋa, kpaami ya kotulum m-pa o zuɣu ni, ka di nyɛ azaaba n-ti o.”

49. (Ka bɛ yεli chεfura): “Lammi (azaaba). Achiika! A nyɛla ŋun daa nyɛŋ, ka daa mali jilma (Dunia puuni).

50. Achiika! Ŋɔ maa n-nyɛ yi (chεfurnim’) ni daa zilsiri shεli maa.

51. Achiika! Wuntizɔriba yɛn ti be la suhudoo shee.

52. Alizanda yiya mini bilsi puuni.

53.Ka bɛ yɛri silki falafala, ni silki din timsa, ka nyɛla ban nina kpa taba.

54. Lala n-nyɛ li, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɛn ti laɣimba ni (Alizanda) paɣa shεba ban nimbihi viεla, ka lahi nyɛ niŋkara.

55. Ka bɛ boonda ni bɛ ti ba binwolli balibu kam, ka nyɛ ban mali yɛmbahiga.

56. Bɛ ti biyɛn lam kpibu di (Alizanda maa) puuni, naɣila bɛ tuuli kpibu (Dunia puuni) la, ka O (Naawuni) lahi gu ba ka chɛ ʒɛhiimi buɣum daazaaba.

57. Ka di nyɛ tibginsim din yi a Duuma (Naawuni) sani na, dina n-nyɛ tarli din galsi.

58. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) balgi li (Alkur’aani) mi a zilli zuɣu, domin bɛ (Larbunim’) zaŋ li n-teei Naawunim yɛla.

59. Dinzuɣu, ʒiya guhimi ba (ka nya din yɛn ti paai ba), achiika! Bɛ gba nyɛla ban ʒiya guhira.

1. Ha-Miim (H.M.). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni].

2. Litaafi ŋɔ maa (Al-Kur’aani) siɣisibu yila Naawuni sani na, Ŋuna n­nyɛ Nyεŋda, Yεmgoliŋgalana.

3. Achiika! Sagbana mini tiŋgbani puuni nyεla yεlikpahinda n-zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli.

4. Yaha! Yi (ninsalinim’) nambu puuni, ni O (Naawuni) ni tooi biŋkob’ shεŋayεɣili tiŋgbani yaaŋa zuɣu nyɛla yεlikpahinda n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban dihitabli (ni Naawuni beni).

5. Ni wuntaŋni mini yuŋ taɣibu, n-ti pahi Naawuni ni siɣisi arzichi (sakom) shεli ka di yizuɣusaa na, ka naan zaŋ li neei tiŋgbani di kpibu nyaaŋa, ni pɔhim ʒɛbu, di zaasa nyεla yεlikpahinda n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban niŋdi haŋkali.

6. (Yaa nyini Annabi)! Dinnim’ maa nyɛla Naawuni nam yɛlikpahinda, ka Ti karindi li n-tiri a na ni yεlimaŋli, ka Naawuni mini O nam yɛlikpahinda ŋɔ nyaaŋa, yεltɔɣa dini ka bɛ (chεfurinim’) lee lahi yɛn ti yεlimaŋli?

7. Azaaba kpeeni be ni ŋum kam nyɛʒirilana, ka kpɛri Naawuni taali ni.

8. O wumdi bɛ ni karindi Naawuni aayanima n-tiri o, din nyaaŋa kao kuli be o maŋ’ tibgibu ni kamani o bi wum li mi la, dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Tim o azaaba kpeeni lahibali.

9.Yaha! O yi ti baŋ binshɛɣu Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ puuni, ka o gbibi li ka di nyɛ ansarsi. Bannim’ maa filiŋ daazaaba be bɛ zuɣu (Zaadali).

10. Ʒahannama (buɣum) yɛn ti bela bɛ tooni. Yaha! Bɛ ni laɣim (arzichi) shεli ti ku tooi niŋ ba anfaani. Lala ka bɛ ni zaŋ binyεr’ shεŋa leei duumanim’ maa ti ku tooi niŋ ba anfaani shεli. Yaha! Azaaba din bara be bɛ zuɣu (Zaadali).

11. Ŋɔ maa (Alkur’aani) nyɛla dolsigu. Amaa! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali ni bɛ Duuma (Naawuni) aayanim’ maa, bɛ mali azaaba din nyɛ filiŋ, ka nyɛ zaɣikpeeni.

12. Naawuni n-nyɛ Ŋun balgi teeku n-tin ya, domin ŋarim chani di puuni ni O zaligu. Yaha! Domin yi (ninsalinim’) bo arzichi O pini puuni, domin achiika! Yi nyɛla ban yɛn paɣi (Naawuni).

13. Yaha! Ka O balgi din be sagbana ni tiŋgbani yaaŋa zuɣu n-tin ya namgbanyini. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali yεlikpahinda n-ti ninvuɣu shεba ban tεhira.

14. (Yaa nyini Annbi)! Yεlimi ninvuɣu shεba ban tiyεlimaŋli maa ni bɛ chεli paŋ ninvuɣu shεba banbizɔri Naawuni dabsa (azaaba), domin O (Naawuni) ti yo niriba samli ni bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli.

15. Ŋun tum tuunviεlli, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o tum, ŋun mi tum tuumbiεɣu, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o lahi tum, din nyaaŋa yi Duuma (Naawuni) sani ka bɛ yɛn ti labsi ya.

16. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti Israaila bihi litaafi (Attaura), ni zalikpana mini Annabitali, ka Ti largi ba bindir’ nyεɣisa, ka tibgi ba (bɛ zaamani puuni) binnamda zuɣu.

17. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) ti ba dalirinim’ din be polo ni, dinzuɣu bɛ daa bi niŋ namgbankpeeni naɣila baŋsim ni kaba na naai, domin jεlinsi din be bɛ sunsuuni. Achiika! A Duuma ni ti niŋ fukumsi bɛ sunsuuni Zaadali n-zaŋ chaŋ binshɛɣu zuɣu bɛ ni niŋdi namgbankpeeni maa.

18. (Yaa nyini Annabi)! Din nyaaŋa, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zali a sochibga zuɣu din yi Ti zaligu puuni na. Dinzuɣu doli li, ka miri ka a doli ninvuɣu shεba ban ʒi maa suhuyurlim.

19. Achiika! Di kariya ka bɛ tooi taɣi a shɛli ka chɛ Naawuni daazaaba. Yaha! Achiika! Zualindiriba shɛba nyɛla ban sɔŋdi taba. Naawuni mi n-nyɛŊun sɔŋdi wuntizɔriba.

20. Ŋɔ maa (Alkur’aani) nyɛla zalikpana din neera n-zaŋ ti ninsalinima, ni dolsigu mini nambɔzɔbo n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban dihitabli (ni Chiyaama yiɣisibu).

21. Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu shεba ban tum tuumbεrimaa tεhirimi ni Ti (Tinim’ Naawuni) ni zaŋ ba leei kamani ninvuɣu shεba ban tiyεlimaŋli ka tum tuunvεla maa? Bɛ Dunia ʒia mini bɛ kpibu zaasa nyɛla yim, bɛ ni niŋdi fukumsi shεli maa nyɛla din be.

22. Yaha! Naawuni namla sagbana mini tiŋgbani ni yεlimaŋli, domin bɛ ti yo nyɛvuli (ninsala) kam samli ni di ni tum shεli, bɛ mi pala bɛ ni yɛn di shεba zualinsi.

23. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, a nya ninvuɣu so ŋun gbibi o suhuyurlim ka di nyɛ o duuma, ka Naawuni birgi o pahi o baŋsim zuɣu, ka ŋari o tiba mini o suhi ni, ka zaŋ zimsim niŋ o nyabu ni, tɔ! Ŋuni n-yɛn tooi dolsi o Naawuni nyaaŋa? Di ni bɔŋɔ, yi ku teei Naawuni yɛla?

24. Ka bɛ (chεfurinim’) yεli: “Di pala shɛli m-pahila ti Dunia biɛhigu puuni ka ti kpira ka neera, binshɛɣu mi bi kuri ti naɣila zaamani, dinzuɣubɛ ka baŋsim shεli ni dina, bɛ ka shɛli naɣila bɛ zilsirimi.”

25. Yaha! Bɛ yi ti karindi Ti (Tinim’ Naawuni) nam yɛlikpahinda din be polo ni tiri ba (chεfurinima), bɛ ka daliri shεli m-pahila bɛ yεrimi: “Tahimi ya ti banim’ (ban daŋ tooni maa) na, yi yi nyɛla ban mali yεlimaŋli.”

26. (Yaa nyini Annbi)! Yεlima: “Naawuni n-nyɛŊun tiri ya nyɛvuya, din nyaaŋa ka O kuri ya, din nyaaŋa kaOyɛn ti laɣim ya Zaadali ka zilsigu ka di puuni. Amaa! Ninsalinim’ pam bi mi.”

27. Yaha! Naawuni n-nyɛŊun su sagbana mini tiŋgbani yiko. Yaha! Dabsi’ shεli Chiyaama ni yɛn ti yiɣisi maa, ninvuɣu shεba ban saɣinda yɛn ti niŋla ashaara

28. Yaha! (Dindali maa) ka a yɛn nya ka Annabi kam niriba gbaŋgbaya (bɛ duna zuɣu), ka bɛ boondi Annabi kam niriba ni bɛ ti deei bɛ (tuuntumsa) gbana, (ka bɛ yεli ba): “Zuŋɔ ka bɛ yɛn yon ya yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli samli.”

29. (Ka Naawuni yεli): “Ŋɔ maa n-nyɛ Ti litaafi (gbana) shɛli din diri ya shɛhira ni yɛlimaŋli. Achiika! Ti daa nyɛla ban sabri yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli.”

30. Tɔ! Amaa! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli ka tum tuunviεla, ka bɛ Duuma (Naawuni) zaŋ ba n-kpεhi O nambɔzɔbo puuni. Lala maa nyɛla tarli din be polo ni.

31. Amaa! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, (Zaadali, Naawuni ni ti yεli ba): “Di ni bɔŋɔ, bɛ daa bi karindi N aayanima n-tiri ya, ka yi tibgi yi maŋa, ka daanyɛla ninvuɣu shεba ban nyɛ bibiɛhi?”

32. Yaha! Bɛ daa yiyεli: “Achiika! Naawuni daalikauli nyɛla yεlimaŋli, zilsigu mi ka Chiyaama yiɣsibu ni, ka yi yεli: “Tinim’ ʒi binshɛɣubɛ ni boondi Chiyaama yiɣisibu, tinim’ bi tεhi li shεli naɣila biεhim n-nyɛ li, dinzuɣu ti pala ban dihitabli.”

33. Dinzuɣu, ka tuumbe’ shɛŋabɛ ni daa tum (Dunia puuni) yina polo ni, ka bɛ ni daa maandi shɛli (azaaba) ansarsi maa shee bɛ zuɣu.

34. Ka bɛ yεli ba: “Zuŋɔ, Ti (Tinim’ Naawuni) yɛn tamla yi yεla kamani yini daatam yizuŋɔ dabsili ŋɔ maa laɣimbu shεm. Dinzuɣu yi labbu shee n-nyɛ buɣumni, yi mi ka ban yɛn ti sɔŋ ya.”

35-Di daliri nyɛla yi daa gbibila N (Mani Naawuni) aayanim’ ni ansarsi, ka Dunia biεhigu yɔhim ya, dinzuɣu zuŋɔ, bɛ ku yihi ba di (buɣum maa) puuni, bɛ mi bi bɔri bɛ yεda.

36. Dinzuɣu, paɣibu balbu kam dihitabli ti Naawuni, sagbana Duuma, ni tiŋgbani Duuma, binnamda zaasa Duuma.

37. Yaha! Ŋuna n-su tibginsim sagbana mini tiŋgbani ni. Yaha! Ŋuna n­nyɛ Nyɛŋda, Yεmgoliŋgalana.

1.Ha-Miim (H.M.). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Al-Kur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni].

2. Litaafi ŋɔ maa (Al-Kur’aani) siɣisibu yila Naawuni So Ŋun nyɛ Nyɛŋda, Yεmgoliŋgalana sani na.

3. Ti (Tinim’ Naawuni) bi nam sagbana ni tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni naɣila ni yεlimaŋli ni sahamirili (Chiyaama yisibu dali). Amaa! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa nyɛla ban lebri biriti bɛ ni saɣisiba ni shεli maa.

4. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di nibɔŋɔ, yi (Maka chεfurinim’) nya yini jεmdi binyɛr’ shɛŋa ka pa ni Naawuni maa, bo ka bɛ leei nam tiŋgbani yaaŋa zuɣu? Bee bɛ malila nuwa sagbana mini tiŋgbani (nambu) puuni? Tahimi ya ma litaafi shεli (din pun kan ya na) poi ni ŋɔ maa (Al-Kur’aani) na, bee baŋsim shεli bɔba, yi yi nyɛla yεlimaŋli nima.”

5. Yaha! Ŋuni n-leei bɔrgi n-ti paai ninvuɣu so ŋun jεmdi binshɛɣu din pa Naawuni, ka di nyɛla din ku tooi deegi o suhigu kuli mali ni Zaadali, ka di nyɛla bɛ (buɣa maa) ʒi ni bɛ suhiri ba gba.

6. Yaha! Bɛ yi ti laɣim ninsalinima (Zaadali), bɛ (buɣa maa) yɛn ti leeila dimba n-zaŋ tiba, kazaɣisi kadama bɛ daa ʒin jɛm ba gba.

7. Yaha! Bɛ yi ti karindi Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ din be polo ni n-tiri ba, ka ninvuɣu shεba ban niŋ chɛfuritali maa yεli: “Ŋɔ maa nyɛla sihira din kuli be polo ni.”

8.Bee bɛ yεrimi ni o (Annabi Muhammadu) kpiri li (Al­Kur’aani) mi? (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di yi nyɛla mani n-ŋma li, tɔ! Yi ka yiko din yɛn tooi taɣi ma shɛli ka chɛ Naawuni (daazaaba), Ŋuna n-nyɛŊunmiyi ni yεri yεltɔɣa yoli shεŋa n-zaŋ chaŋ di (Alku’aani maa) puuni, O saɣi shɛhiradira m mini ya sunsuuni. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Chεmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.

9. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “M-pala pilgu tuumba ni, m-mi bi mi bɛ ni yɛn ti niŋ ma shεm, bee yinima. Mani bi doli shεli m-pahila bɛ ni timdi ni wahayi shɛli na n-sani. Yaha! Mani pala so naɣila saɣisigulana polo ni.”

10. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Yi bi nya kadama di (Al­Kur’aani ŋɔ maa) yi nyɛla din yi Naawuni sani na, ka yi niŋ li chɛfuritali, ka shɛhiralana so (Abdullahi Ibn Salaam) di li shɛhira Israaila bihi puuni, ka shiri kpe Muslunsi daadiini puuni, ka yi (Larbunim’) tibgi yi maŋa (ka zaɣisi li). Tɔ! Achiika! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu shεba ban nyɛ zualindiriba.

11. Ka ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa yεli ban ti Naawuni yεlimaŋli: “Di (Muslinsi Daadiini) yi di nyɛla alheeri shεli, tɔ!Bɛ (faranima) naan ku daŋ ti di puuni.” Dinzuɣu, bɛ yi bi dolsi ni dina (Al-Kur’aani), tɔ! Ni baalim! Bɛ ni yεli: “Ŋɔ maa nyɛla kurumbuni nim’ ʒiri.”

12. Yaha! Pɔi ni dina (Al-Kur’aani) maa, Annabi Musa litaafi daa beni, ka nyɛla dolsigu mini nambɔzɔnigu, ka litaafi ŋɔ maa (Al­Kur’aani) mi nyɛ din tiri li yεlimaŋli, ka nyɛla Larbu zinli, domin di valsi ninvuɣu shɛba ban di zualinsi, ka lahi nyɛ suhupiεlli lahibali ti ninvuɣu shεba ban viεlgiri bɛ tuma.

13. Achiika! Ninvuɣu shεba banyεli: “Ti Duuma n-nyɛ Naawuni, din nyaaŋa kabɛ zani n-tuhi, tɔ! Bɛ ti ka dabiɛm shɛli, bɛ miti ku niŋ suhusaɣiŋgu (Zaadali).

14. Bannim’ maa n-nyɛ Alizanda bihi, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni, ka di nyɛ sanyoo ni bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli.

15. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) saɣisi ninsala kadama o be o ba mini o ma biɛrisuŋ, domin o ma daa zali o puli ni wahala, ka ti lahi dɔɣi o ni wahala. Yaha! O puli zalibu mini o yolibu niŋ chirili pihita, hali ka o ti saɣi daadam ka paai yuumpihinahi, ka yεli: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Lɛm ma haŋkali ka n-zaŋ li paɣi A yolsigu shεli A ni yolisi ma, ni m ba mini m ma, ka n-lahi tum tuunvɛli shεli Ani yɛn saɣi ti li. Yaha! Malimi ti ma n-zuliya puuni. Achiika! N-niŋ tuuba n-labi A sani. Yaha! Achiika! M-be ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti A puuni.”

16. Bannim’ maa, Ti (Tinim’ Naawuni) deerila din viɛla bɛ tum tuuntumsa puuni. Yaha! Ka Ti chɛri bɛ taya din nyε zaɣibihi paŋdi ba, ka bɛ nyɛla ban be Alizanda bihi puuni, dina n-nyɛ yεlimaŋli daalikauli shεli bɛ ni daa gbaari ba li (Dunia puuni) la.

17. Yaha! Ninvuɣu so ŋun yεli o ba ni o ma: “Yi niriba ayi maa nyɛŋ ya. Di nibɔŋɔ, yi niŋdi mala alikauli kadama bɛ ni tiyiɣisi ma? ka di nyɛla achiika! ʒamana shεŋa nim’ pun kana poi ni mani (ka bi yiɣisi), ka bɛ niriba ayi maa (o ba mini o ma) bɔri Naawuni sɔŋsim (ka yεra): “A baye, tim Naawuni yεlimaŋli. Achiika! Naawuni daalikauli nyɛla yεlimaŋli.” Kao yεli: “Ŋɔ maa pa shɛli m-pahila kurumbuni nim’ salima.”

18. Bannim’ maa n-nyɛ ninvuɣu shεba yɛltɔɣali (azaaba) ni niŋ talahi bɛ zuɣu ali’umma shεba ban daŋ tooni maa ni, alizinnim’ mini ninsalinim’ puuni. Achiika! Bɛ nyɛla ninvuɣu shεba ban kɔhilu.

19. Yaha! Sokam yɛn ti malila jilma n-zaŋ jɛndi bɛ ni tum shɛli puuni, ka bɛ yɛn ti pali ba bɛ ni tum shεli sanyoo, bɛ mi pala bɛ ni yɛn di shɛba zualinsi.

20. Ni dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti yihi ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfurtali maa na n-ti zali ʒahannama buɣum tooni (ka yεli ba): “Yi daa pun zaŋ yi nyεɣisim zaasa di yi Dunia bεhigu puuni, ka daa shiri wum nyεɣisim ni dina. Dinzuɣu zuŋɔ,bɛ ni yon ya samli ni filiŋ daazaaba, domin yi ni daa tibgiri yi maŋ’ tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka di pa ni yεlimaŋli la, ni yini daa chε Naawuni dolibu la zuɣu.”

21. (Yaa nyin Annabi)! Teemi Aadunim’ mabia (Annabi Hudu) yɛla, saha shεli o ni daa varsi o niriba bihigu zoya zuɣu. Yaha! Achiika! Saɣisigu nima (wa’azunim’) daa min kana poi ni ŋuna (Annabi Hudu), ni o kandi na nyaaŋa (ka yɛli ba): “Miri ya ka yi jεm shɛli naɣila Naawuni, Achiika! Mani zɔrimi ni dabsi’ titali la daazaaba ti paai ya.

22. Ka bɛ yεli: “Dini bɔŋɔ, a kami na ni ati ŋmalgi ti ka chɛ ti duumanim’ ŋɔ maa? tɔ! Tahimi ti a ni gbaari ti shɛli (azaaba) alikauli maa na, a yi nyɛla ŋunbe yεlimaŋlinim’ puuni.”

23. Ka o (Annabi Hudu) yεli: “Achiika! Di baŋsim bela Naawuni sani. Yaha! N-tiri yala bɛ ni tim ma na ni shɛli tuuntali, Amaa! Mani nyari yala ninvuɣu shεba ban be ʒilinsi ni.”

24. Saha shεli bɛ ni nya li (azaaba maa) ka di nyɛ sagbaŋ din kpari bɛ kulsi polo, ka bɛ yεli: “Sagbaŋ ŋɔ maa yɛn mi ti la sakurli.” (Ka Naawuni yεli): Chɛli gba! Ŋɔ (azaaba) maa n-nyɛ yi ni daa suhiri bɔri shεli ni yomyom’ la, di nyɛla pɔhim din puuni mali azaaba kpeeni.”

25. Ka di (pɔhim maa) wurindi binshɛɣu kam ni di Duuma (Naawuni) zaligu, ka bɛ leei bɛ ni ku tooi lahi yuli nya shɛba naɣila bɛ yiŋsi. Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɔri ninvuɣu shεba ban nyɛ bibɛhi samli.

26. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti ba yiko shεli Tinibi tin ya (yi Maka chεfurinima), ka Ti daa zali ba ka bɛ mali wumbu ni nyabu, n-ti pahi haŋkali. Amaa! Bɛ wumbu mini bɛ nyabu ni bɛ haŋkali maa daa bi niŋ ba anfaani shεli, domin bɛ daa nyɛla ban ŋmεri Naawuni aayanim’ namgbankpeeni, ka bɛ ni daa maandi shɛli (azaaba) ansarsi maa daa niŋ talahi n- ti ba.

27. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa mini niŋ tiŋgban’ shεŋa ban gili ya (yi Makanim’) hallaka. Yaha! Ka Ti kahigi dalirinim’ wuhi ba polo ni, domin achiika! Bɛ niŋ tuuba n-labi na Naawuni sani.

28. Ka bozuɣu ka bɛ ni gbibi binyɛr’ shεŋa din pa Naawuni ka mali ba mpuunda ka bɛ nyɛ duumanima n-zaŋ tiba maa bi sɔŋ ba? Chɛli gba! Bɛ (duumanim’ maa) bɔrgi ya ka chɛ ba. Tɔ! Lala n-nyɛ bɛʒiri maa, ni bɛ ni daa ŋmari ʒiri shɛŋa maa.

29. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Teemi saha shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa ŋmalgi alizinnim’ salo n-kpa a polo na ka bɛ ti wumdi Al-Kur’aani, saha shεli bɛ ni daa paai na di karimbu shee, ka bɛ yɛli: “Fom ya (ka ti wum),” saha shεli bɛ (Annabi Muhammadu) ni daa naai, ka bɛŋmalgi chaŋ bɛ taba sani n-ti leei ban niŋdi ba wa’azu.

30. Ka bɛ yεli: “Yaa yinim’ ti mabihi! Achiika! Ti wum litaafi shɛli bɛ ni siɣisi na Annabi Musa ʒemana nyaaŋa, kadinyɛla din tiri (litaafi) shɛŋa din daŋ di tooni maa yεlimaŋli, di dolsiri mi n-zaŋ chaŋ yεlimaŋli, (ka lahi dolsira) n-zaŋ chaŋ sochibga.”

31. “Yaa yinim’ ti mabihi! Saɣimi ya ŋun boonda n-zaŋ chaŋ Naawuni polo ŋɔ maa (Annabi Muhammadu), O (Naawuni) ni chɛ m-paŋ ya, ka gun yaka chɛ azaaba kpeeni (Zaadali).”

32. “Yaha! Ŋun bi saɣi ti ŋun boonda nzaŋ chaŋ Naawuni polo ŋɔ maa, tɔ! O ku tooi zo n-sɔɣi Naawuni tiŋgbani yaaŋa zuɣu, o mi ka ban yɛn ti taɣi oka pa ni Ŋuna (Naawuni). Bannim’ maa shiri be birginsim din be polo ni.”

33. Di ni bɔŋɔ,bɛ (chεfurinim’ maa) bi nya kadama Naawuni So Ŋun nam sagbana mini tiŋgbani, ka di nambu bi nyɛŋ O maa nyɛla Ŋun yɛn tooi neei kpiimba (Zaadali)? Wumma! Achiika! O nyɛla Toora binshɛɣu kam zuɣu.

34. Yaha! Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti zaŋʒahannama buɣum n-wuhi ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali maa (ka yεli ba): “Di ni bɔŋɔ, ŋɔ (azaaba) maa pala yεlimaŋli? Ka bɛ yεli: “Ti po ti Duuma, di shiri niŋ ya,” ka o (Malaaika) yεli: “Tɔ! Lammi ya azaaba, domin yi ni daa niŋdi chεfuritali shεli la zuɣu.”

35. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo kamani tuumba puuni ban daa nyɛ suhukpeeni nima [3] ni daa niŋ suɣulo shεm. Yaha! Di bo yoma n-ti ba. Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti nya bɛ ni gbaari ba alikauli (azaaba) shεli maa, di yɛn ti ŋmanila bɛ na ʒin ʒinila Dunia puuni naɣila saha yini dabsili puuni. Di nyɛla tuuntali. Di ni bɔŋɔ,bɛ ni niŋ so hallaka n-lahi paai ninvuɣu shɛba ban kpeeyi? ——— [3] Annabinim’mini Naawuni tuumba zooiya, amaa! Ka Naawuni tahila ninvuɣu pishinianu konko Alkur’aanpuuni na, bɛ ninvuɣu pishi nianu maa puuni, ka bɛ niriba anu konko n-gari bɛ zaa zaashee Naawunisani, bana ka bɛ boondi Ulul Azmi la (suhukpeeni nima) . Bana n-nyɛ AnnabiNuhu, ni AnnabiIbrahim, ni Annabi Musa, niAnnabi Issa, n-ti pahi Annabi Muhammadu {Naawuni nambozobo ni naani be o zuɣu}.

1. Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, ka taɣi (ninsalinim’) ka chɛ Naawuni soli, O (Naawuni) ni saɣim bɛ tuuntumsa.

2. Yaha! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli ka tum tuunviεla, ka lahi ti yɛlimaŋli ni bɛ ni siɣisi shɛli (Alkur’aani) na n-ti ti Annabi Muhammadu, ka di mi shiri nyɛla yεlimaŋli din yibɛ Duuma (Naawuni) sani na, O ni nyεhi bɛ taya, ka mali bɛ biεhigu.

3. Di daliri nyɛla ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa dolila ʒiri, amaa! Ka ban ti Naawuni yɛlimaŋli ban doli yɛlimaŋli din yi bɛ Duuma (Naawuni) sani na. Lala ka Naawuni tiri ninsalinim’ bɛŋmahinli.

4. Dinzuɣu yi yi ti kpa ninvuɣu shɛba ban niŋ chεfuritali maa (tobu ni), tɔ! Yin ŋmɛm ya bɛ niŋgoya ni (yin kum ya ba) hali ni saha shεli yiyi ti nyɛŋ ba, din nyaaŋa kpaŋsim yabɛ gbahibu (ka bɛ leei tobdaba), yi yi bɔra, ka yichε ba (ni jilma), bee ka bɛ yo bɛ maŋ’ zuɣu (ka yi chɛ ba bilchinnima), hali ka tobu ti suui di ʒilitibsa. Ŋɔ maa Naawuni yi di bɔra, O naan nyɛŋ ba (chεfurinim’ maa ka di pa ni yi Muslinnima n-tuhi ba), amaa! Domin O zaŋ yi puuni shɛba n­dahim taba. Yaha! Ninvuɣu shɛba bɛ ni ku Naawuni soli zuɣu, tɔ! Di kariya, Naawuni ku chɛ ka bɛ tuuntumsa bahi yoli.

5. Ni baalim, O (Naawuni) ni dolsi ba, ka mali bɛ biεhigu n-ti ba.

6. Ka O zaŋ ba kpεhi Alizanda shεli Oni pun baŋsi ba di yεla la.

7. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Yiyi sɔŋ Naawuni, O ni sɔŋ ya, ka ba yi naba zali.

8. Yaha! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, tɔ! Hallaka be bɛ zuɣu, ka O (Naawuni) lahi yɛn saɣim bɛ tuuntumsa.

9. Di daliri nyɛla bɛ zaɣisila Naawuni ni siɣisi shɛli (Alkur’aani) na, ka O (Naawuni) saɣim bɛ tuuntumsa.

10.Dini bɔŋɔ,bɛ (Maka chεfurinim’ maa) bi gola tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka nya ninvuɣu shεba ban daa kana pɔi ni bana maa bahigu ni daa ti nyɛ shεm? Naawuni daa dahim dahim ba mi, ka di tatabo ʒɛ n-guli chɛfurinima (ʒɛmana kam chεfurinima).

11. Di daliri nyɛla achiika! Naawuni n-nyɛŊun sɔŋdi ban ti yεlimaŋli, amaa! Achiika! Chεfurinim’ ka ŋun sɔŋdi ba.

12. Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun yɛn kpεhi ninvuɣu shεba ban ti yεlmaŋli ka tum tuunsuma Alizanda yili shεŋa din kulibɔna yɛn ti zɔri gindi di lɔŋ ni la, amaa! Ninvuɣu shɛba ban niŋ chεfuritali maa, bɛ ni wum nyεɣisim bɛla (Dunia puuni), ka diri kamani biŋkɔbri ni diri shεm, kabuɣum n-yɛn ti nyɛ bɛ labbu shee (Zaadali).

13. (Yaa nyini Annabi)! Di zooiya ka tiŋgbani shɛli nim’ mali yaa n­gari a tiŋ’ (Maka) shɛli bɛ ni yiha maa nima, ka Ti (Tinim’ Naawuni) niŋ ba hallaka, ka bɛ lahi ka ŋun yɛnsɔŋ ba.

14. Dini bɔŋɔ, ninvuɣu so ŋun be yɛlimaŋli zuɣu din yi o Duuma (Naawuni) sani na, o bɛhigu ni ŋmani ninvuɣuso bɛ ni dihi o o tuumbεri nachinsi, ka bɛ doli bɛ suhuyurlim?

15. Alizanda shεli bɛ ni gbaai wuntizɔriba di daalikauli maa kotomsi nyɛla, di puuni mali kulibɔŋ shɛŋa din kom bi taɣira, ni bihim kulibɔŋ shɛŋa din lambu bɛ taɣira, ni dam kulibɔŋ shεŋa din nyεɣisa n-zaŋ ti ban nyuri li, ni shiri kulibɔŋ shεŋa din te (ka daɣiri ka di puuni). Yaha! Bɛ mali binwola balibu kam di puuni, ni chεmpaŋ din yi bɛ Duuma sani na. (Di ni bɔŋɔ, bambɔŋɔnim’ maa bɛhigu ni ŋmani) kamani ninvuɣu so ŋun yɛn ti kpalim buɣum puuni, ka bɛ yɛn ti nyuhi ba kotulum, ka di ŋmahi ŋmahi bɛ puuni nyɔri?

16. (Yaa nyini Annabi)! Bɛ puuni shεba beni n-­wumdi a yεltɔɣa. Amaa! Bɛ yi ti yi a sani na, ka bɛ naan yεri ninvuɣu shεba bɛ ni ti baŋsim (Annabi Sahibenim’) maa: “Bo ka o di leei yεri maa?” Bannim’ maa n-nyɛ ninvuɣu shεba Naawuni ni to n­ŋari bɛ suhiri ni, dinzuɣuka bɛ doli bɛ suhuyurlim.

17. Yaha! Ninvuɣu shεba ban bo dolsigu, O (Naawuni) ni pahi ba dolsigu, ka ti ba bɛ wuntia.

18. Yaha! Di ni bɔŋɔ, bɛ guhirimi ni Chiyaama ti kaba na yim zuɣu? Tɔ! achiika! Di ŋmahimgbana pun kana, ka di yi shiri niŋ ka di ka ba na, bɛ teebu yɛn niŋ ba anfaani dini?

19. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Baŋmi ni achiika! Duuma jεmdigu kani ni yεlimaŋli naɣila Naawuni, ka bo chεmpaŋ ni a taali, n-ti pahi ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli dobba mini paɣaba. Yaha! Naawuni mi yi tuma shee, ni yi labbu shee (Zaadali).

20. Ka ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli (Annabi sahibenima) yεli: “Bozuɣu ka bɛ bi siɣisi suura shεli na polo ni (din wuhi ni bε cham tobu ni)? Tɔ!Bɛ yi ti siɣisi suura shεli na polo ni, ka boli tobu yuli di puuni, a ni nya ka ninvuɣu shεba doro (munaafichitali) ni be bɛ suhiri ni maa kuli yuunda n-zaŋ kana a sani kamani kum kulibu ni ŋari so (ka o kuundi shεm), tɔ! Hallaka be bɛ zuɣu.

21. (Naawuni) dolibu mini yεltɔɣa suŋ, (dina n-di yɛn nyɛ viɛnyɛla n­zaŋ ti ba), dinzuɣu tobu yi ti niŋ talahi n-ti ba, bɛ yi di niŋ Naawuni yεlimaŋli, di naan leei alheeri n-zaŋ ti ba.

22. Di ni bɔŋɔ, yi malila tamaha ni yi di lebi biri, ka saɣim tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka ŋma yidɔɣim?

23. Bannim’ maa n-nyɛ ninvuɣu shεba Naawuni ni narim, dinzuɣu ka O chɛ ka bɛ leei tikpiranima, ka zom bɛ nina.

24. Di ni bɔŋɔ,bɛ (chεfurinim’ maa) bi kpahindila Alkur’aani, bee bε kparila bε suhiri (ka yεlimaŋli ku lahi tooi kpe di puuni)?

25. Achiika! Ninvuɣu shεba ban lebi biri dolsigu ni ka ba na nyaaŋa, tɔ! Shintaŋ n-nyɛŋun dihi ba di nachinsi, ka pahi ba tiɛhiwaɣila.

26. Di daliri nyɛla bɛ yεlila ninvuɣu shεba ban zaɣisi Naawuni ni siɣisi shɛli (Alkur’aani) na: “Ni baalim, ti ni doli ya yεltɔɣa shεŋa yi ni yεri maa puuni pirgili.” Tɔ! Naawuni mi bɛ daashiya.

27. Ka wula n-nyɛli, saha shεli Malaaikanim’ yi deeri bɛ nyεvuya, ka bɛ buri bɛ nina mini bɛ yaansi zuɣu?

28. Di daliri nyɛla achiika! Bɛ daa dolila Naawuni ni je shεli, ka zaɣisi O ni saɣi ti shɛli. dinzuɣu ka O (Naawuni) saɣim bɛ tuuntumsa.

29. Bee doro (munaafichitali) ni be shεba suhiri ni maa tεhimi ni Naawuni ku yihi bɛ nabεri maa polo ni?

30. (Yaa nyini Annabi)! Ti (Tinim’ Naawuni) yi di bɔra, Ti naan zaŋ ba (Munaafichinim’ maa) n-wuhi a, ka a di baŋ ba ni bɛŋmali. Amaa! Achiika! A ni baŋ ba bɛ yεltɔɣa lahindi puuni. Yaha! Naawuni mi yi tuuntumsa.

31. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) ni dahim ya hali ti baŋ yi puuni ninvuɣu shεba ban tuhi Naawuni zuɣu, ni ban mali suɣulo. Yaha! Ti ni kpahim yi lahibaya.

32. Achiika! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, ka taɣi ninsalinim’ ka chɛ Naawuni soli, ka kpahi yεɣi Naawuni tumo (Annabi Muhammadu) zaligu saha shɛli dolsigu ni kahigi neei ba nyaaŋa. Di kariya ni bɛ niŋ Naawuni biɛrim shεli. Yaha! Ni baalim, O ni saɣim bɛ tuuntumsa.

33. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Doli ya Naawuni, ka doli O tumo (Annabi Muhammadu), ka di saɣim ya yi tuuntumsa.

34. Achhika! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, ka taɣi ninsalinim’ ka chɛ Naawuni soli, din nyaaŋa kabɛ kpi ka nyɛla chεfurinima, tɔ! Di kariya ni Naawuni chε m-paŋ ba.

35. Dinzuɣu,miri ya ka yi chɔɣim yi maŋa, ka boonda n-zaŋ chaŋ maligu ni. Yaha! Yinima n-nyɛ ban yɛn nya nasara. Naawuni mi be ni yinima. Di mi kariya ni O filim yi tuunviεla sanyoo.

36. Achiika! Dunia biεhigu nyɛla diɛma mini kpεrigu. Yaha! Yi yi ti Naawuni yεlimaŋli ka mali wuntia, tɔ! O ni tin ya yi tuunviεla sanyoo, O mi ku bɔhi ya yi daarzichi yεla.

37. O yi di yɛnbɔhi ya di (arzichi maa) yɛla, ka niŋ ya talahi ni di yihibu, tɔ! Yi naan niŋ biεm, ka O di yihi yi nabiεri polo ni.

38. Yinim’ bambɔŋɔnima n-nyɛ ninvuɣu shεba bɛ ni boonda ni yi ti zaŋ yi daarzichi dihi Naawuni soli, yi mi puuni shεba beni n-yɛn niŋ biεm, ŋun mi niŋ biεm, tɔ! Achiika! O maŋ’ zuɣu ka o niŋ. Naawuni mi nyɛla Bundana ka yi nyɛ faranima. Dinzuɣu, yi yi lebi biri, O ni nyɛhi ya, ka tahi ninvuɣu shεba na. Di nyaaŋa, bɛ biεhigu ku ŋmani ya.

1. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) n-ti a nasara (a dimba zuɣu), nasara din yi polo ni.

2. Domin Naawuni pun chɛ a taali din gari, ni din na yɛn kana m-paŋ a, ka pali O yolsa a zuɣu, ka dolsi a sochibga.

3. Ka Naawuni sɔŋ asɔŋsim din nyεŋ (sɔŋsim balibu kam).

4. Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun siɣsi suhudoo na n-ti niŋ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli suhiri ni, domin bɛ pahi ni yɛlimaŋtibo n-ti pahi bε yɛlimaŋtibo zuɣu. Yaha! Sagbana mini tiŋgbani tobbihi (Malaaika nima) nyɛla Naawuni dini. Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yεmgoliŋgulana.

5. Domin O (Naawuni) zaŋ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli dobba ni paɣaba n-kpεhi Alizanda yili shεŋa kulibɔnani yɛn ti zɔri gindi di lɔŋ ni la, ka bɛ nyɛla banyɛn ti kpalim di puuni, ka nyɛhi bɛ taya din nyε zaɣibihi ka chɛ ba. Yaha! Lala maa nyɛla tarli din galsi Naawuni sani.

6. Yaha! Ka O (Naawuni) yɛn ti niŋ munaafichinim’ dobba ni paɣaba azaaba, n-ti pahi buɣujεmdiba dobba ni paɣaba ban tεhiri tεhibiεri ni Naawuni, azaaba shɛli di ginda be bɛ zuɣu, ka Naawuni je suli niŋ ba, ka narim ba, ka mali ʒahannama buɣum shili n-guli ba. Di labbu shee maa mi nyɛla din be.

7. Yaha! Naawuni n-su sagbana mini tiŋgbana tobbihi. Yaha! Naawuni nyɛla Nyɛŋda, Yεmgoliŋgalana.

8. (Yaa nyini Annabi)! Ti (Tinim’ Naawuni) n-tima na, ka a nyɛla shɛhiradira, ni suhupiεlli lahibali tira (ni Alizanda), ni Valsira (n-zaŋ chaŋ buɣum daazaaba).

9. Domin yi ti Naawuni mini O tumo yεlimaŋli, ka kpaŋsi o, ka tibgi o, ka niŋ O (Naawuni) kasi Asibaasi mini Zaawuni.

10. (Yaa nyini Annbai)! Achiika! Ninvuɣu shεba ban niŋdi a mubaaya’a (alikauli) maa,[4] achiika! Naawuni ka bɛ niŋdi a mubaaya’a maa, Naawuni nuu pa bɛ nuhi zuɣu, dinzuɣu ninvuɣu so ŋun yiɣisi alikauli, tɔ! Achiika! O maŋ’ zuɣuka o yiɣisi li. Amaa! Ŋun’ pali alikauli shεli o ni gbaai ni Naawuni, tɔ! Ni baalim, O (Naawuni) ni ti o laara din galsi. ——— [4] Bana n-nyε Muslim shεba ban daa gbaai alikauli kadama bε ni zaŋ bε nyɛvuya pa talima, ka tuhi ka Muslinsi daadiini nya nasara Hudaibiyya dali.

11. (Yaa nyini Annabi)! Ni baalim, Larbu tiŋkpannim’ puuni ban kpalim yiŋa (ka bi chaŋ tobu ni) maa ni yεli a: “Ti daarzichi mini ti iyaali zuɣu n-daa mɔŋ ti, dinzuɣu, bom gaafara n-ti ti.” Bɛ yεrila din ka bɛ suhiri ni ka bela bɛ zilma zuɣu. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Ŋuni n-leei mali yiko shɛli din yɛn tooi taɣi ya ka chɛ Naawuni, di yi niŋ ka Obɔri ya ni chuuta, bee anfaani shεli? Chɛli gba! Naawuni nyɛla Ŋun mi din sɔɣi yi tuuntumsa puuni.

12. Chɛli gba! Yi daa tεhimi ni Naawuni tumo (Annabi Muhammadu) mini ban ti Naawuni yεlimaŋli maa ku lahi yi (tobu maa ni) n-labi bɛ niriba puuni na kuli mali wɔra, ka bɛ dihi lala maa nachinsi yi suhiri ni, ka yi tεhi tεhibiεri, ka leei ninvuɣu shεba ban bahi yoli.

13. Yaha! Ŋun mi bi ti Naawuni mini O tumo yεlimaŋli, tɔ! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) malila buɣum shɛli din vundi (ninsalinima) shili n-guli chεfurinima.

14. Yaha! Naawuni n-su sagbana mini tiŋgbani yiko, O chεrimi paŋdi Oni bɔri so, ka dargiri O ni bɔri so tibli. Yaha! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.

15. Ni baalim, ninvuɣu shεba ban kpalim yiŋ’ ka bɛ chaŋ tobu ni maa ni yεli: “Yi yi chaŋ ni yi ti deei tobbuna na, yin chεli ya ka ti doli ya.” Ka bɛ naan bɔrini bɛ taɣi Naawuni yεltɔɣa. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di kariya ka yi doli ti. Lala ka Naawuni yεli pɔi ni ŋɔ maa. Tɔ! Ni baalim, bɛ ni yεli: “Chɛli gba! Yi zabri ti la nyuli ” Chɛli gba! Bɛ bi baŋdi yεlimaŋli naɣila biɛla.

16. (Yaa nyini Annabi)! Yεlimi Larbu tiŋkpannim’ puuni ban kpalim yiŋ’ ka bi chaŋ Naawuni zuɣu tobu ni maa: “Ni baalim, bɛ ni boli ya, ka yi ti kpa ninvuɣu shεba ban nyɛ bidibkuma (tobu ni), yi nyɛla ban yɛn tuhi ba, bee ka bɛ niŋ tuuba kpe Muslinsi daadiini puuni. Dinzuɣu, yi yi doli zaligi ŋɔ maa, tɔ! Naawuni ni yon ya sanyoo din viεla. Amaa! Yi yi lebi biri kamani yi ni daa lebi biri poi ni ŋɔ maa shɛm la, Naawuni ni niŋ ya azaaba kpeeni.

17. Taali shɛli ka zom zuɣu (ni o ʒini yiŋ ka bi chaŋ Naawuni zuɣu tobu ni), lala ka taali ka wobgu zuɣu. Yaha! Taali lahi ka dorolana zuɣu. Ŋun mi doli Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu), tɔ! O ni kpεhi o Alizanda yili shεŋa din kulibona zɔri gindi di lɔŋ ni la. Amaa! Ŋun lebi biri, O ni niŋ o azaaba kpeeni.

18. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Naawuni niŋ ninvuɣu shɛba ban ti O yɛlimaŋli yεda, saha shεli bɛ ni daa niŋdi a Mubaaya’a (alikauli) tia la gbini la, O mi din be bɛ suhiri ni. Dinzuɣu, ka O siɣisi suhudoo na n-ti ti ba, ka yo ba samli ni nasara din kuli be yoma.

19. Ni tobbuna pam, ka bɛ yɛn ti deei li (chεfurinim’ sani). Yaha! Naawuni nyɛla Nyɛŋda, Yεmgoliŋgalana.

20. Naawuni niŋ ya tobbuna pam alikauli ka yi yɛn dee li (yi dimba nuu ni). DinzuɣukaO na daŋ tin ya ŋɔ maa (Khaibar tobu ni), ka gbaai ninsalinim’ (chɛfurinim’) nuhi ka chεn ya, domin di leei yεlikpahindili n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli, ka O lahi dolsi ya sochibga.

21. Yaha! Di (tobbuna maa) shεŋa beni ka yi (Muslinnim’) ku tooi nya di yiko, achiika! Naawuni nyɛla Ŋun gili li (ni baŋsim). Yaha! Naawuni nyɛla Toora binshɛɣu kam zuɣu.

22. Yaha! Hali ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa yi di tuhi ya, achiika! Bɛ naan lebi biri. Din nyaaŋa, bɛ naan ku nya ŋun yɛn taɣi ba, bee ŋun yɛnsɔŋ ba.

23. Di nyɛla Naawuni soli (ka O mali li n-tiri Muslinnim’ nasara chɛfurinim’ zuɣu) ninvuɣu shɛba ban gari maa ni, dinzuɣu di kariya ka a nya taɣibu ni Naawuni soli.

24. Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun gbaai bɛ (chεfurinim’) nuhi ka chεn ya, ka gbaai yi mi (Muslinnim’) gba nuhi ka chɛ ba Maka yiŋaO ni daa ti tin ya nasara bɛ zuɣu nyaaŋa. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun nyari yi tuuntumsa.

25. Bana n-nyɛ ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, ka mɔŋ ya Harami jiŋli (Ka’aba) ni kpεbu, ka lahi mɔŋ biŋkob’ shɛŋabɛ ni kɔriti ni bɛ zaŋ ti Naawuni duu ni di di paai di paabu shee. Yaha! Di yi di pala Muslim’ dobba mini paɣa shεba yini ʒi ba zuɣu, yi ti no n-ku ba ka wahala shεli ti paai ya, ka di pa ni milinsi puuni, (Naawuni naan chɛ ka yi tuhi ba), domin Naawuni zaŋ Oni bɔri so n-kpεhi O nambɔzɔbo puuni, di yi di niŋ ka bɛ (Muslinnim’) wolgi, tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) naan niŋ ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa azaabakpeeni.

26. Saha shεli ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali maa ni daa zaŋ nyarimaŋ’ niŋ bɛ suhiri ni, ka di nyɛ nyarimaŋ’ din nyɛ ʒilinsi dini, ka Naawuni siɣisi O suhudoo na n-ti ti O tumo (Annabi Muhammadu) mini ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli, ka chɛ ka bɛ zani tuhi wuntia yεltɔɣa, domin bana n-nyɛ ban tu kamaata ni dina, ka lahi nyɛ di niriba. Yaha! Naawuni nyɛla binshɛɣu kam Baŋda.

27. Achiika! Naawuni dihitabli O tumo (Annabi Muhammadu) zahinli maa ni yεlimaŋli. “Achiika! Yi ni kpe Harami jiŋli (Ka’aba) ni Naawuni yi saɣi, ka yi nyɛla ban yɛn mali suhudoo, ni ban pindi yi zabri zaasa (haʒi nyaaŋa), ni ban chɛri yi zabri, yi pala ban yɛn nya dabεm shεli, dinzuɣu O (Naawuni) mi binshɛɣu yi ni ʒi, ka zali ya nasara shɛli din kuli lahi be yoma din nyaaŋa.

28. Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun tim O tumo (Annabi Muhammadu) na ni dolsigu mini yεlimaŋli daadiini, domin O chɛ ka di nyɛ nasara adiini kam zuɣu. Yaha! Naawuni saɣi Shɛhiradira.

29. Annabi Muhammadu nyɛla Naawuni tumo. Yaha! Ninvuɣu shεba ban pahi o zuɣu (o sahibenima) nyɛla ban miiri taɣiri chεfurinima, ka nyɛla nambɔzɔriba bɛ sunsuuni, a ni nya ba ka bɛ nyɛla ban kurunda, ka ŋmεri gbiεɣu (suzuuda) n-tiri Naawuni, ka bɛ nyɛla ban bɔri pini din yi Naawuni sani na, nti pahi O yεda. Bɛ ŋmahiŋgbana bela bɛ nina zuɣu,ka di nyɛ suzuuda bɔbli. Lala n-nyɛ bɛ kotomsi Attuara puuni, ni bɛ kotomsi Injiila puuni, ka di ŋmanila bimbirili shɛli din yihi di wulli na, ka di ti li yaa ka ŋmɛlim, ka zani di wulikpani zuɣu, ka di niŋdi pukpariba nyεɣisim, (Naawuni zaŋla Annabi mini o sɔhibenim n-ti ŋmahinli ŋɔ maa), domin O zaŋ ba n-ku chεfurinim’ suli. Naawuni niŋla ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli ka tum tuunviεla bɛ puuni alikauli ni chε m-paŋ, ni sanyoo din galsi.

1. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Di daŋdi ya Naawuni mini O tumo shɛli niŋbu, ka zon ya Naawuni. Achiika! Naawuni nyɛla Wumda, Baŋda.

2. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Di duhiri ya yi kukoya Annabi (Muhammadu) kukoli zuɣu, yi mi di yihiri ya yεltɔɣa polo ni n-yεri o kamani yi puuni shεba ni yεri taba shεm, domin yi tuuntumsa sanyoviεla (laara) ti saɣimka yi nyɛla ban bi mi.

3. Achiika! Ninvuɣu shεba ban siɣisiri bɛ kukoya Naawuni tumo sani maa, bana n-nyɛ ninvuɣu shεba Naawuni ni dahim bɛ suhiri ni wuntia, bɛ mali chεmpaŋ, ni laara din galsi.

4. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Ninvuɣu shεba ban boonda a yiŋ’ gulinyaansi maa pam kala haŋkali.

5. Yaha! Achiika! Bɛ yi di niŋ suɣulo hali ka a ti yina bɛ sani, di naan leei viɛnyɛliŋga n-zaŋ ti ba. Yaha! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Nambɔzobonaa.

6. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yεlimali! Ninvuɣu so ŋun kpee yi yi kan ya na ni lahibali shɛli, tɔ! Yin vihimi ya li, domin yi ti di niŋ ninvuɣu shεba biɛrim ni ʒilinsi, ka leei ninvuɣu shεba ban yoli tεm ni binshɛɣu yi ni niŋ maa.

7. Yaha! Baŋmi ya ni achiika! Naawuni tumo (Annabi Muhammadu) nyɛla ŋun be yi puuni, o yi diyɛn doli ya yεla pam ni, yi naan bahi yoli. Amaa! Naawuni yun ya mi ni iimaansili, ka viεlgi li niŋ yi suhiri ni, ka mɔŋ ya chɛfuritali mini kpeeyi, n-ti pahi Naawuni taali ni kpɛbu. Bannim’ n-nyɛ ninvuɣu shεba ban dolsi.

8. Di nyɛla pini din yi Naawuni sani na ni yolsigu. Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yεmgoliŋgalana.

9. Yaha! Salonima ayi ban ti Naawuni yɛlimaŋli (Muslinnim’) puuni yi tuhi taba, tɔ! Yin malimi bɛ sunsuuni, bɛ puuni zaɣiyino yi di o kpee zualinsi, tɔ! Yin tuhimi ya ŋun diri zualinsi maa hali ka o ti labi doli Naawuni zaligu, o yi labi na (Naawuni soli zuɣu), tɔ! Yin malimi ya bɛ sunsuuni ni aadalsi. Yaha! Niŋmi ya aadalsi, achiika! Naawuni bɔrila aadalsinima.

10. Achiika! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli (Muslinnim’) nyɛla mabihili, dinzuɣu malimi ya yi mabihili maa sunsuuni. Yaha! Zom ya Naawuni, achiika! Yi nyɛla bɛ ni yɛn zo shɛba nambɔɣu.

11. Yaa yinim’ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Yi puuni ninvuɣu shεba di maandi taba ansarsi, di yi pa shɛli ka bɛ nyɛla ban gari ba (Naawuni sani). Yaha! Paɣa shεba di maandi bɛ paɣa taba ansarsi, di yi pa shɛli ka bɛ nyɛla ban gari ba. Yaha! Di galindi ya taba, yi mi di pari ya taba yupahi. Yuli shɛli din kpeeyi yɛlimaŋtibo (Muslim’ yuli) nyaaŋa nyɛla din be. Dinzuɣu, ŋun bi niŋ tuuba labi Naawuni sani, tɔ! Achiika! Bannim’ maa n-nyɛ zualindiriba.

12. Yaa yinim’ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Niŋmi ya katiŋ’ ka chɛ zilsigu pam. Achiika! Zilsigu shɛli nyɛla taali (Naawuni sani), ka miri ya ka yi vihiri ni yi baŋ taba daashiya, yi mi puuni shεba di zuri taba nyaaŋa. Di nibɔŋɔ, yi puuni so bɔri ni o ŋubi o mabia nimdi ka o nyɛla ŋun kpi? Tɔ! Yi zaɣisi li. Yaha! Zom ya Naawuni. Achiika! Naawuni nyɛla Tuubadeera, Zaadali Nambɔzobonaa.

13. Yaa yinim’ ninsalinima! Ti (Tinim’ Naawuni) nam ya mi ka yi yi doo mini paɣa (Adam mini Hawa) puuni na, ka Ti lahi chɛ ka yi nyɛ tiŋgbana mini zuliyanima, domin yi baŋdi taba. Achiika! Yi puuni ŋuŋ mali jilma Naawuni sani n-nyɛŋun gari ya wuntia. Achiika! Naawuni nyɛla Baŋda, Ŋun mi din sɔɣi yi tuuntumsa puuni.

14. Larbu tiŋkpannim’ yεliya: “Ti ti Naawuni yεlimaŋli.” (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Yi bi ti Naawuni yεlimaŋli. Amaa! Yεlimi ya: “Ti kpe Muslinsi daadiini puuni.” Amaa! Iimaansili na bi kpe yi suhiri ni. Dinzuɣu, yi yi doli Naawuni mini O tumo, O ku filim shɛli yi tuuntumsa (Laara) puuni. Achiika! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.

15. Achiika! Ninvuɣu shεba ban mali iimaansili n-nyɛ ban ti Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu) yɛlimaŋli, din yaaŋa, kabɛ bi zilsi li (bɛ suhiri ni), ka zaŋ bɛ daarzichi mini bɛ nyɛvuya n-tuhi Naawuni soli, bannim’ maa n-nyɛ yεlimaŋli nima.

16. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Di nibɔŋɔ, yi baŋsirila Naawuni yi daadiini (yi iimaansili)? Tɔ! Naawuni mi din be sagbana ni, ni din be tiŋgbani ni. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun mi binshɛɣu kam.

17. (Yaa nyini Annabi)! Bɛ nyuri bala niŋda kadama bɛ kpe Muslinsi daadiini puuni. Yεlima: “Di nyuri ya bala niŋdi ma ni yi Muslinsi. Chɛli gba! Naawuni n-tu ni O nyu bala niŋ ya domin O ni dolsi ya ni yεlimaŋtibo la zuɣu,yi yi shiri nyɛla ban mali yεlimaŋli.”

18. Achiika! Naawuni mi din sɔɣi sagbana mini tiŋgbani ni. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun nyari yi tuuntumsa.

1. Kaaf (K). [Bachi gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Alkur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni]. M (Mani Naawuni) po Alkur’aani shεli din mali jilma ŋɔ.

2. Chɛli gba, bɛ (Maka chɛfurinim’) niŋ lahiʒiba kadama wa’azulana so (Annabi Muhammadu) ka ba na bɛ mammaŋ’ puuni, ka chεfurinim’ maa naan yεli: “Ŋɔ maa nyɛla binshɛɣu din nyε lahiʒiba.”

3. “Dini bɔŋɔ, ti yi kpi ka leei taŋkpaɣu (bɛ ni lahi labsi ti na)? Ŋɔ maa nyɛla labsiri shεli din niŋ katiŋa (ni haŋkali deei li).

4. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) mi tiŋgbani ni ŋubri shɛli tariga bɛ (ninsalinim’ niŋgbina puuni bɛ kum nyaaŋa). Yaha! Ti sani ka litaafi (shεli Lauhuli Mahfuuzu) din gu yɛllikam maa be.

5. Chɛli gba! Bɛ labsila yεlimaŋli (Alkur’aani) ʒiri saha shεli di ni daa ka ba na, ka di chɛ ka bɛ be birimbu puuni.

6. Di ni bɔŋɔ,bɛ bi yuli n-zaŋ chaŋ sagbana, Ti (Tinim’ Naawuni) ni me li shɛm, ka dihi li nachinsi, ka di ka luɣushɛli polo din tahibɔɣi.

7. Ni tiŋgbani, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɛrgi li, ka zaŋ zoya labi di puuni, ka yihi (bimbirili) balibu kam din viεla di puuni na.

8. Domin di leei niŋkpali, ni teebu n-zaŋ ti dabli ŋun kam niŋdi tuuba.

9. Yaha! Ka Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi ko’ shɛli din mali alibarka na zuɣusaa, ka zaŋ li yihi puri pam, ni bindir’ shεli din bi (ka bɛ yihi di daanfaani).

10. Ni dobino tiwaɣila din nyεɣika gɔhi gɔhi taba.

11. Ka di nyɛla arzichi n-ti Naawuni daba, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li n-neei tiŋgbani shεli din kpi, lala n-nyɛ gballi ni yiɣisibu.

12. Pɔi ni bana (Maka chɛfurinima), Annabi Nuhu niriba daa labsi ʒiri niŋ (bɛ Daannabi) noli ni. Lala n-daa nyɛ Rassinima (Annabi Sayibu niriba), n-ti pahi Samuudu nima (Annabi Salihu niriba).

13. Ni Aadu nima (Annabi Hudu niriba), ni Fir’auna, n-ti pahi Annabi Lutu mabihi.

14. Ni ban mali yɔɣubɛ tiŋgbani ni, n-ti pahi Tubbaɣi niriba,[5] bɛ zaɣiyino kam daa labsi bɛ tuumba ʒirinima, ka N (Mani Naawuni) daazaaba niŋ talahi bɛ zuɣu. ——— [5] Tubba’ɣi daa nyɛla Himyar din be Yaman tiŋgbani ni la naa, ka o daa niŋ tuuba leei Muslimi, amaa! Ka o niriba zaɣisi tuuba niŋbu, ka Naawuni daa gbaai ba, ka ŋun daa tilgi

15. Di ni bɔŋɔ, yi yaannim’ nambu daa wumla Ti (Tinim’ Naawuni)? Chɛli gba! Bɛ (chεfurinim’ maa) shiri be zilsigu ni n-zaŋ chaŋ namdi palli maa (dini n-nyε gbali ni yiɣisibu).

16. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) namla ninsala, ka mi o suhu ni tiri o yɛltɔɣa biɛri shɛŋa. Yaha! Tinima n-nyɛ ban miri o n-gari o kukojilgu.

17. Saha shεli ban laɣinda (Malaaikanim’ ayi ban sabri ninsala tuuntumsa) ni laɣimdi ʒindi (ninsala) nudirgu mini nuzaa zuɣu.

18. O (ninsala) bi yɛri yεltɔɣali, naɣila o malila gula (Malaaika so ŋun guli o), ka be o sani (ni o sabi li zali).

19. Ka kpibu kulibu kana (ninsala sani) ni yεlimaŋli, tɔ! (Yaa nyini ninsala)! “Ŋɔ maa n-nyɛ a ni daa zɔrika chɛri shεli maa.”

20. Ka bɛ (Malaaika) piɛbsi kikaa ni, dindali n-daa nyɛ azaaba dali.

21. Ka ninsala kam kana ni (Malaaika so) ŋun kariti o (n-labsiri saliya karibu shee), n-ti pahi ŋun diri (o tuuntumsa) shɛhira.

22. (Ka bɛ yεli ŋun tuuntumsa daa bi viɛla): “Achiika! A daa nyɛla ŋun be tamsim puuni n-zaŋ chaŋ (dabsili) ŋɔ maa yεla, ka Ti (Tinim’ Naawuni) kahigi neei din daa ŋari a nina zuɣu maa, dinzuɣu zuŋɔ,a nimbihi nyεla din nyari viɛnyɛla.”

23. Ka o zo maa (Malaaika) yεli: “Ŋɔ maa n-nyɛ (o tuun’ shεŋa) n­ni daa sabi ka di be n sani.”

24. (Ka Naawuni yεli Malaaikanim’ ayi maa): “Zaŋmi yachεfura kam ŋun nyɛ tipawumli lana n-ti labi ʒahannama ni.”

25. Ŋun mɔŋdi viɛnyɛla tumbu, ŋun kpahiri yεɣiri tariga, ŋun zilsira.

26. “Ŋun bo duuma so m-pahi Naawuni zuɣu, dinzuɣu zaŋmi ya o n-ti labi azaaba kpeeni puuni.”

27. Ka o zo (shintaŋ)yεli: “Yaa ti Duuma Naawuni! Ka mani n-daa chɛ ka o kpahi yεɣi, amaa! Ŋuni n-daa kuli be o bɔrginsim din niŋ katiŋ’ ni dolsigu ni.”

28. Ka O (Naawuni) yεli: “Di ŋmεri ya namgban kpeeni N sani, achiika! N (Mani Naawuni) pun daŋsila azaaba nzaŋ kana yi sani.

29. “Mani Naawuni zaligu bi taɣira. M-mi pala Ŋun diri daba zualinsi.”

30. Dabsi’ shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni yɛn ti yεli ʒahannama (buɣum): “Di nibɔŋɔ, a pali ya? Ka di (buɣum) yεli: “Di ni bɔŋɔ, pahigu m­beni?”

31. Ka bɛ vuui Alizanda m-miri wuntizɔriba, ka di lahi ka katiŋa.

32. (Ka yεli ba): “Ŋɔ maa n-nyɛ bɛ ni daa niŋdi ya shɛli daalikauli maa (di nyɛla sanyoo) n-ti ŋun kam daa niŋdi tuuba n­labri Naawuni sani, ŋun guri Naawuni zalsi.”

33. Ninvuɣu so ŋun zo Nambɔzobonaa (Naawuni) ni ashilo, ka kana (Zaadali) ni suhi shεli din niŋdi tuuba n-labri Naawun sani.

34. (Ka bɛ yεli Alizanda bihi): “Kpɛm ya li ni suhudoo, dindali maa n­daa nyɛ kpaliŋkpaa dabsili.

35. Bɛ (Alizanda bihi) ni nyɛ bɛ ni bɔri di puuni, ka Ti (Tinim’Naawuni) lahi mali pahigu.

36. Yaha! Di zooiya ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa niŋ tiŋgbani shɛli nim ban kana pɔi ni bana (chεfurinim’ maa) hallaka, ka bɛ daa nyɛ ban gari ba yaa, ka bɛ vihi tiŋsi ni (nibɛ nya sɔɣibu shee). Di ni bɔŋɔ,bɛ daa shiri nyɛ sɔɣibu shee maa?

37. Achiika! Ŋɔ maa puuni mali teebu n-zaŋ ti ŋun mali suhu, bee ka o wumdi (Naawuni yεltɔɣa), ka lahi zaŋ o haŋkali n-ti li.

38. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nam a sagbana mini tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni dabsa ayobu puuni, ka wumsim shεli daa bi gbaai Ti.

39. Dinzuɣu! (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo ni bɛ ni yεri shɛm maa, ka niŋ a Duuma (Naawuni) kasi ni paɣibu, poi ka wuntaŋ’ ti yɛn puhi, ni o yi ti yɛn lu.

40. Yaha! Yuŋ puuni, simsim O (Naawuni) suzuuda nyaaŋa (jiŋli puhibu nyaaŋa).

41. Yaha! Gbilsim tibli wum dabsi’ shεli mololana (Malaaika) ni yɛn ti moli luɣushɛli polo di nyɛ yoma shee.

42. Dabsi’ shεli bɛ (ninsalinim’) ni yɛn ti wum tahigu ni yεlimaŋli, Dina n-nyɛ (gbala ni) yibu dali.

43. Achiika! Tinima (Naawuni) n-tiri nyɛvuli ka kura. Yaha! Ti sani n-nyɛ labbu shee.

44. Dabsi’ shεli tiŋgbani ni yɛn ti tahibɔɣi ka bɛ (ninsalinim’) yi na yomyoma. laɣimbu Ŋɔ maa nyɛla soochi Ti (Tinim’ Naawuni) sani.

45. Ti (Tinim’ Naawuni) mi bɛ ni yεri shɛli. A mi (nyini Muhammadu) pala ŋun niŋdi ba talahi (ni dolsigu).

1. M (Mani Naawuni) po pɔhim din ʒiεri taŋkpaɣu, kadinyɛla ʒiεbu ni yεlimaŋli.

2. Yaha! M (Mani Naawuni) po sagbaŋ din ʒiri timsim (sakom).

3. Yaha! M (Mani Naawuni) po ŋarim shɛŋa din chani (kom zuɣu) ni soochi.

4. Yaha! M (Mani Naawuni) po Malaaika shɛba ban piriti Naawuni yolisa (daba sunsuuni).

5. Achiika! Bɛ ni gbaari ya shɛli daalikauli maa (Chiyaama yiɣisibu) nyɛla yεlimaŋli.

6. Yaha! Achiika! Sanyoo (saliya karibu nyaaŋa) nyɛla din yɛn niŋ.

7. Yaha! M (Mani Naawuni) po sagbana shɛli din mali soya (ka saŋmarsi chani di puuni).

8. Achiika! Yi (Maka chεfurinim’) be yεltɔɣa din milgi ni taba ni.

9. Bɛ ŋmalgirila (ninsalinim’) ka chɛri o (Annabi Muhammadu), bɛ mi ni ŋmalgi ninvuɣu so (ka chɛ dolsigu)?

10. Bɛ (Naawuni) narim ʒirinima.

11. Ninvuɣu shεba ban be birginsim puuni, ka nyɛla ban tam Chiyaama yεla.

12. Ka bɛ naan bɔhira: “Bondali n-nyɛ sanyoo dali (Chiyaama yiɣisibu dali)”?

13. Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti be buɣumni, kabɛ niŋdi ba furminsi.

14. (Ka bɛ yεli ba): “Lammi ya yi furiminsi, ŋɔ maa ka yi daa bɔri yom ni di paai yala.”

15. Achiika! Wuntizɔriba yɛn ti bela Alizanda puri mini bilsi ni.

16. Ka bɛ nyɛla ban saɣiti bɛ Duuma (Naawuni) ni ti ba shɛli. Achiika! Bɛ daa nyɛla ban tumdi tuunviɛla poi ni dina (Dunia puuni).

17. Bɛ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban gbihiri biɛla yuŋ puuni.

18. Ka bɛ nyɛla ban daa bɔri Naawuni gaafara yuŋ bahigu.

19. Yaha! Ŋun suhiri mini ŋun bi suhiri tarli daa bela bɛ daarzichi puuni.

20. Yaha! Naawuni nam yɛlikpahinda be tiŋgbani yaaŋa zuɣu n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban dihitabli (ni Chiyaama yiɣisibu).

21. Ni mammaŋ’ nambu puuni. Di ni bɔŋɔ, yi bi nyara?

22. Yaha! Yi daarzichi mini bɛ ni niŋdiya shɛli alikauli maa bela sagbana ni.

23. Dinzuɣu, m-po sagbana ni tiŋgbani Duuma. Achiika! Di nyɛla yεlimaŋli kamani yi ni kuli yεri ŋɔ maa.

24. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, Annabi Ibrahima jilma saamba la lahibali paagi a na?

25. Saha shεli bɛ ni daa kpe o sani, ka bɛ yεli: “Salaaman (Suhudoo be yizuɣu),” ka o (Annabi Ibrahima) yεli: “Salaaman (Suhudoo be yi gba zuɣu),” yi nyɛla ninvuɣu shɛba n-ni bi mi.”

26. Kao ŋmalgi kpe o maligu ni, n-ti ʒi ba naɣibila titali (din she) na.

27. Kaozaŋ li m-miri ba na, (ka bɛ zaɣisi li),kao yεli:“Di ni bɔŋɔ, yi ku ŋubi?

28. Ka o (Annabi Ibraahima) zo dabiεm ni bana (saamba maa), ka bɛ yεli: “Miri ka a zo dabiεm, ka naan ti o suhupiεlli lahibali ni bidibbila so ŋun nyɛ baŋda (ka opaɣayɛndɔɣi o).

29. Ka o (Annabi Ibrahima) paɣa kpa bɛ polo na, ka nyɛla ŋun chɛhira, ka wobsiri o ninni, ka yεli: “Mani nyɛla ŋun kurigi, ka lahi nyɛ paɣaŋɔli.”

30. Ka bɛ (Malaaikanim’ maa) yεli: “Lala ka a Duuma (Naawuni) yεli: “Achiika! Ŋuna n-nyɛ Yεmgoliŋga lana, Baŋda.”

31. Kao yεli: “Yi lahibali leei kuli nyɛla dini, yaa yinim’ tuumba?”

32. Ka bɛ (Malaaikanim’ maa) yεli: “Achiika! Bɛ tim ti la ninvuɣu shεba ban nye bibiɛhi sani (Annabi Lutu niriba).”

33. “Domin ti ti labi ba ni kuɣu shɛŋa din nyɛ yεɣiri (ka bɛ she li ni buɣum).”

34. “Ka di (kuɣa maa) nyɛla bɛ ni niŋ shεli alaama a Duuma (Naawuni) sani domin barinanim’ zuɣu.

35. Dinzuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa yihi ninvuɣu shεba ban be di puuni ka ti yεlimaŋli maa.

36. Ti mi daa bi nya so naɣila yili gaŋ din nyɛ Muslinnim’ yili di (tiŋ’ maa) ni.

37. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) chε alaama yini n-zali di puuni n-zaŋ ti ninvuɣu shεba ban zɔri (Naawuni) azaaba kpeeni la.

38. Ni Annabi Musa yɛltɔɣa ni, saha shεli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa tim o Fir’auni sani ni daliri (o jaangbee la) din be polo ni.

39. Ka o (Fir’auna) lebi biri ni o tobbihi, ka yεli: “O (Musa) nyɛla sihiralana, bee yinyaa.”

40. Dinzuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa gbaagi o mini o tobbihi, ka zaŋ ba n-ti labi teeku kom ni, ka o lahi nyɛ bɛ ni galindi so.

41. Ni Aadu nima (Annabi Hudu niriba) yɛltɔɣa ni, saha shεli Ti nidaa tim pɔhim kpeeni na bɛ zuɣu.

42. Di bi chɛri shɛli kam di ni gari di zuɣu, naɣila di zaŋ li mi leei kamani koba din bursi la.

43. Ni Samuudu nima (Annabi Salihu niriba) yɛltɔɣa ni, saha shεli bɛ (Naawuni) ni daa yεli ba: “Wummi ya nyεɣisim hali ni saha biɛla.”

44. Ka bɛ kpahi yεɣi tariga ka chɛ bɛ Duuma zaligu, dinzuɣu ka tahigu daa gbaai ba, ka bɛ nyɛla ban kuli lihira.

45. Dinzuɣu, bɛ daa bi tooi yiɣisira, bɛ mi daa pala ban yɛn tooi sɔŋ bɛ maŋa.

46. Lala n-daa nyɛ Annabi Nuhu niriba pɔi ni bana, achiika! Bɛ daa shiri nyɛla ninvuɣu shεba ban kpee yi.

47. Ni sagbana, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ yaa me li. Yaha! Achiika! Tinim’ nnyɛ ban yɛlgiri li.

48. Ni tiŋgbani, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yεrgi li, M-bo ni Duuma shɛba ban yεrgira.

49. Binshɛɣu kam mi, Ti (Tinim’ Naawuni) nam li mi balibu buyi, domin achiika! Yi teei Naawuni yɛla.

50. “Dinzuɣu, zom ya n-labi Naawuni sani, achiika! Mani (Muhammadu) nyɛla saɣisigu lana n-tin ya polo ni.”

51. “Yaha! Di bon ya duuma so m-pahi Naawuni zuɣu. Achiika! N-nyɛla saɣisigulana n-tin ya polo ni.”

52. Lala n-nyɛ li, tuun’ so na ʒin kana ninvuɣu shεba ban daa kana poi ni bana (Maka chɛfurinim’) maa sani, naɣila bɛ yεli mi: “O nyɛla sihiralana, bee yinyaa.”

53. Di nibɔŋɔ,bɛ zaŋ li (chɛfuritali) mi n-wuhi taba? Chɛli gba, bɛ kuli nyɛla ninvuɣu shεba ban kpahiri yεɣiri tariga.

54. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Yim bɛ yεlani,apala bɛ ni galindi ninvuɣu so.

55. Yaha! Niŋmi wa’azu, achiika! Wa’azu nyɛla din niŋdi ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli anfaani.

56.Yaha! M (Mani Naawuni) bi nam alizinnim’ mini ninsalinima, naɣila bɛ jεm ma zuɣu.

57. M (Mani Naawuni) bi bɔri arzichi shεli bɛ sani, M-mi bi bɔri ni bɛ dihi Ma.

58. Achiika! Naawuni n-nyɛ Yolsigulana, Kpɛŋlana, Ŋun kpɛŋ paai tariga.

59. Achiika! Ninvuɣu shεba ban di zualinsi mali bɛ tarli (azaaba) kamani bɛ taba (ban pun gari maa) ni daa nyɛ bɛ tarli shεm. Dinzuɣu, bɛ di bɔri yomyoma.

60. Dinzuɣu, azaaba kpeeni be ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali zuɣu, n-zaŋ chaŋ bɛ dabsi’ shεli bɛ ni niŋdi ba di daalikauli maa.

1. M (Mani Naawuni) po Tuuri zoli (zoli shɛli Annabi Musa ni daa tɔɣisi yεltɔɣa ni Naawuni di zuɣu la).

2. Yaha! M (Mani Naawuni) po litaafi shεli din sabi.

3. Ka di be gbaŋ shεli din yεrgi doya ni.

4. Yaha! M (Mani Naawuni) po yili shεli bɛ ni gaanda ni Naawuni jɛma (di nyɛla Malaaikanim’ ni gindi yili shεli sagbana ayɔpoin ni, kamani ninsalinim’ ni gindi Ka’aba tŋngbani ni shεm).

5. Yaha! M (Mani Naawuni) po piliŋ din duhi zuɣusaa.

6. Yaha! M (Mani Naawuni) po teeku shɛli bɛ ni pali ni kom.

7. Achiika! A Duuma (Naawuni) daazaaba nyɛla din yɛn ti niŋ (ka di ka biεhim).

8. Di ka din yɛn taɣi li.

9. Dabsi’ shεli sagbana ni yɛn ti damda, ka di nyɛla dambu ni yεlimaŋli.

10. Ka zoya vuui ka chɛ di zaashee, ka chana (kamani sagbaŋ ni chani shɛm).

11. Dinzuɣu dindali, azaaba kpeeni daa be ban labsiri Chiyaama ʒiri maa zuɣu.

12. Ninvuɣu shεba ban be ʒiri ni n-dɛmda.

13. Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti daai ba n-ti niŋ ʒahannama buɣum ni, ka di nyɛla daabu ni yεlimaŋli.

14. (Ka bɛ yεli ba): “Ŋɔ maa n-nyɛ buɣum shεli yi ni daa labsiri ʒiri la.”

15. (Ka bɛ yɛli chεfurinima)! “Di nibɔŋɔ, ŋɔ (azaaba shɛli yi ni nyari) maa nyɛla sihira, bee yinima m-bi nyara?”

16. Kpεm ya li (buɣum maa), ka niŋ ya suɣulo, bee ka yi bi niŋ suɣulo, di nyɛla yim n-tin ya. Achiika! Bɛ yɔri ya la yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli samli.

17. Achiika! Wuntizɔriba yɛn ti bela Alizanda yili shɛŋa din mali yolsigu la puuni.

18. Ka bɛ nyɛla ban wumdi nyεɣisim ni bɛ Duuma (Naawuni) ni ti ba shɛli, ka bɛ Duuma gu ba ka chɛ ʒɛhiim (buɣum) daazaaba.

19. (Ka bɛ yεli ba): “Dim ya ka nyu ni suhupɛlli domin yi tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli zuɣu.”

20. Ka bɛ nyɛla ban dondoya n-dalim kuɣu shεŋa din pe taba zuɣu, ka Ti (Tinim’ Naawuni) laɣim ba ni paɣa shεba ban nimbihi galsi, ka di pεlim mini di sablim vɛlim nyɛ yim.

21. Yaha! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli (Dunia ŋɔ), ka bɛ maligu doli ba ni yεlimaŋtibo, tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) ni laɣim bɛ mini bɛ maligu maa (Zaadali). Ti mi ku filim shɛli bɛ tuunvεla laara puuni. Ninsala kam nyɛla ŋun yɛn ti dalim o ni tum tuun’ shɛŋa.

22. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) pahi ba binwola (Alizanda maa puuni), ni nim’ shεli bɛ suhi ni kuli gbaai.

23. Ka bɛ nyuri dam jaashee, ka labsiri tiri taba di (Alizanda maa) puuni, yɛltɔɣa kaha ka di puuni, di mi nyubu ka Naawuni taali ni kpɛbu.

24. Ka bɛ mali bidibsi ban chani gindi ba (Alizanda maa puuni), ka bɛ (bidibsi maa) ŋmani allulluɣi (salima) shɛli bɛ ni pobi pobi ni gumdi.

25. Ka bɛ (Alizanda bihi) ŋmalgi kpa taba, ka naan bɔhira.

26. Ka bɛ yεli: “Achiika! Ti daa nyɛla ban be ti malgu ni (Dunia), ka zɔri Naawuni daazaaba dabiɛm.”

27. “Ka Naawuni yolisi ti, ka gu ti ka chɛ pɔhim tulli daazaaba ŋɔ maa.”

28. (Ka bɛ lahi yεli): “Achiika! Ti daa nyɛla ban suhiri O (Naawuni) poi ni ŋɔ maa. Achiika! O nyɛla Ŋun viεlgiri tira, Zaadali Nambɔzobonaa.”

29. (Yaa nyini Annabi)! Dinzuɣu Niŋmi wa’azu, a pala yinyaa bee baɣa domin a Duuma (Naawuni) ni yolsa yolsiri shɛli zuɣu.

30. Bee bɛ (chɛfurinim’) yɛrimi: “O (Muhammadu) nyɛla yiliyinda, ka ti ʒiya guhiri ni zaamani yɛlibiɛri nya a.

31. (Yaa nyini Annabi) Yεlima: “Guhimi ya (ka nya zuɣubiεɣu din yɛn paai ma), achiika! Mani gba pahi yi zuɣu ka ti guhira.”

32. Di ni bɔŋɔ, bɛ haŋkaya n-nyɛ din puhiri ba ŋɔ maa, bee bɛ kuli nyɛla ban kpahiri yεɣira?

33. Bee bɛ yεrimi: “O (Muhammadu) n-nyɛ Ŋun ŋma li (Alkur’aani)? Chɛli gba! Bɛ kuli bi tirila Naawuni yεlimaŋli.

34. Tɔ! Bɛ tahimi yɛltɔɣa shɛli di (Alkur’aani) tatabo na, bɛ yi nyɛla yεlimaŋli nima.

35. Bee bɛ nam ba mi ka di pa ni shɛli zuɣu, bee bana n-nyɛ ban namda?

36. Bee bɛ namla sagbana mini tiŋgbani? Chɛli gba! Bɛ pala ban dihitabli (ni Chiyaama yiɣisibu).

37. (Yaa nyini Annabi)! Bee bana n-nyɛ ban su a Duuma daarzichi sɔŋbu shɛhi? Bee bana n-nyɛ ban nyɛŋdi yɛllikam?

38. Bee bɛ malila dariga (din duri zuɣusaa) ka bɛ ti wumdi (Malaaika nim’ yεltɔɣa) di puuni ? Tɔ! Bɛ puuni ŋun wumdi yɛltɔɣa maa tahimi daliri shεli din be polo ni na.

39. Di ni bɔŋɔ, Ŋuna (Naawuni) n-nyɛ Ŋun su bipuɣinsi, ka yi (chεfurinim’) su bidibsi (dɔɣibu)?

40. (Yaa nyini Annabi)! Bee a bɔhiri ba la sanyo’ shεli, ka dinzuɣu chɛ ka di yobu nyεŋdi ba?

41. Bee bɛ malila din sɔɣi baŋsim, ka bɛ nyɛ ban sabri li?

42. Bee bɛ bɔrimi ni bɛ na (Annabi Muhammadu) nabiεri? Tɔ! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali maa n-nyɛ bɛ ni nari shɛba.

43. Bee bɛ malila duuma so ka pa ni Naawuni? Tɔ! Naawuni nam simsiya ka chɛ bɛ ni jεmdi shɛli m-pahi O zuɣu maa.

44. Yaha! Hali bɛ (Maka chεfurinim’ maa) yi nya ka sagbana yεɣ’ shεli yɛn ŋmaai n-lu bɛ zuɣu na, tɔ! Bɛ ni yεli: “Di nyɛla sagbaŋ din pani taba zuɣu.”

45. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Chεli ba hali ka bɛ ti laɣim ni bɛ dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti tarigi tarigi n-doya la.

46. Dabsi’ shεli bɛ (chɛfurinim’) nabiεri ni ti bi yɛn niŋ ba anfaani shεli, bɛ mi ti bi yɛn sɔŋ ba.

47. Yaha! Achiika! Ninvuɣu shεba ban di zualinsi maa mali azaaba shεli ka din’ be di ko (gballi ni daazaaba), amaa! Bɛ pam bi mi.

48. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo ni a Duuma (Naawuni) zaligu. Achiika! A nyɛla ŋun be Ti (Tinim’ Naawuni) gulibu puuni. Yaha!Simsim ni a Duuma (Naawuni) paɣibu saha shεli a ni zaanda (m-puhiri jiŋli).

49. Yaha! Simsim O yuŋ puuni, ni saha shεli saŋmarsi ni ŋmalgira (bekaali na).

1. M (Mani Naawuni) po saŋmariga, di yi ti sɔɣi.

2. Yi zo (Annabi Muhammadu) maa bi bɔrgi, o mi bi kpahi yεɣi.

3. O mi bi yεri yεltɔɣa ni suhuyurlim.

4. Di (Alkur’aani) pa shεli naɣila wahayi (Naawuni tuuntali) n- nyɛ li, ka bɛ timdi na (o sani).

5. Ŋun kpɛŋ paai tariga (Malaaika Ziblila) n-nyɛŋun baŋsi o li (Alkur’aani).

6. O (Malaaika Ziblila) nyɛla yaalana, ka o niŋ tabata.

7. Ka o (Malaaika Zibliila) daa nyɛla ŋun be sagbana yɛɣi shɛli din dula ni.

8. Din nyaaŋa, ka o miri (tiŋgbani na), ka miri cho (Annabi Muhammadu sani).

9. Ka di ti kpalim (bɛ sunsuuni) kamani peenzalli ayi, bee ka di miri gari lala.

10. Din nyaaŋa, ka O (Naawuni) tim na O dabli (Annabi Muhammadu) sani ni O tuuntali ni nyɛ shεli.

11. O (Annabi Muhammadu) suhi daa bi zaŋ o ni nya shɛli nimaa ni leei ʒiri.

12. Di ni bɔŋɔ, yi (Maka chεfurinima) ŋmεri o la namgbankpeeni n­zaŋ chaŋ o ni nya shɛli?

13. Yaha! Achiika! O daa lahi nya o (Malaaika Ziblila) sheeri shɛli yaha.

14. Naɣatibchεriga tia din be sagbana ayɔpoin bahigu shee la.[1] ——— [1] Sidratul Muntaha (naɣatibchεriga tia) maa bela sagbana ayopoin ni, ka di be Al-Arshi nudirgu polo. Nimaa ka Dunia mɔɣa zaa asali yi na. Yaha! Nimaa n-nyε binnamda baŋsim tariga.

15. Di shee ka Alizanda shεli bε ni boondi Ma’awa la be.

16. (Annabi Muhammadu daa nya o) Saha shεli din limsiri naɣatibchεriga maa ni limsiri li.[2] ——— [2] Affanim’ yεlini Naawuni neesim n-kuli gili Sidratul Muntaha (Naɣatibchεriga tia) maa, n-ti.pahi Malaaikanim’ balibu kam.

17. O (Annabi Muhammadu) nina daa bi ŋmalgi yuli shεli polo, o mi daa bi kpahi yεɣi.

18. Achiika! O (Annabi Muhammadu) daa nya o Duuma (Naawuni) namyεlikpahinda zaɣikara puuni.

19. Di ni bɔŋɔ, yi (Maka chεfurnima) nya (yi buɣu shɛŋa yi ni boondi) laata mini uzza maa?

20. N-ti pahi manaati (buɣu shɛli) din pahi ka bɛ leei duumanim’ ata la?

21. Di ni bɔŋɔ, yi (chɛfurinim’) sula bidibsi, ka O (Naawuni) su bipuɣinsi dɔɣibu?

22. Din’ ŋuna, di fukumsi maa nyɛla ŋarigu (zualinsi) dini.

23. Di (yi buɣa maa) pa shɛli m-pahila yuli shɛŋa ka yi mini yi banim’ boli li, Naawuni bɛ siɣisi di daliri shεli na. Bɛ (chεfurinim’) bi doli shεli naɣila zilsigu, ni suhuyurilim. Yaha! Achiika! Dolsigu (Alkur’aani) ka ba na bɛ Duuma (Naawuni) sani.

24.Di ni bɔŋɔ, ninsala ni tooi nya o ni bɔri shɛli(ka di nyɛla buɣa n-ti o li)?

25. Tɔ! Naawuni n-nyɛŊun su Bahigu yili ni pilgu yili (Dunia ni Chiyaama).

26. Yaha! Di zooiya ka Malaaikanim’ ban be sagbana ni maa suhudee ku tooi niŋ anfaani, naɣila Naawuni yi ti saɣi ti O ni bɔriso, ka niŋ o yεda nyaaŋa (ka o ni tooi suhudee).

27. Achiika! Ninvuɣu shεba ban bi tiri Chiyaama yεlimaŋli maa n­nyɛ ban mali Malaaikanim’ boondi paɣaba la.

28. Bɛ mika di baŋsim shεli, bɛ bi doli shɛli m-pahila zilsigu, zilsigu mi ku tooi zani yɛlimaŋli zaa ni n-niŋ anfaani shɛli.

29. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Yim ninvuɣu so ŋun lebi biri Ti (Tinim’ Naawuni) yɛla teebu, ka bi bɔri shεli naɣila Dunia biεhigu.

30. Dina n-nyɛ bɛ (chɛfurinim’) baŋsim targi. Achiika! A Duuma (Naawuni) n-nyɛŊun mi ninvuɣu so ŋun bɔrgi ka chɛ O soli. Ŋuna n­lahi mi ŋun dolsi.

31. Yaha! Naawuni n-su din be sagbana ni, ni din be tiŋgbani ni. Achiika! O (Naawuni) nyɛla Ŋun yɛn ti yo ninvuɣu shεba ban tum tuumbiεri samli ka di saɣisi bɛ ni tum shɛli, ka yo ban tum tuunviεla ni sanyoviεlli (Alizanda).

32. Ninvuɣu shεba ban ŋindi katiŋ’ ka chɛri tuumbekara, n-ti pahi kavituma, naɣila taali bihi. Achiika! A Duuma (Naawuni) nyɛla Ŋun chε m-paŋ galsi, Ŋuna n-nyɛŊun mi hali shεŋa ni yi ni be saha shεli O ni yihi ya tiŋgbani yaaŋa zuɣu na, ni saha shεli yini daa nyɛ bilεri yi manim’ puya ni. Dinzuɣu, di simsiri ya yi maŋa, Ŋuna m mi ninvuɣu so ŋun mali wuntia.

33. (Yaa nyini Annabi)! A nya ninvuɣu so ŋun lebi biri?

34. Ka ti pini bɛla, ka lahi niŋ biɛm?

35.Di ni bɔŋɔ, o malila din sɔɣi baŋsim, ka nyɛla ŋun shiri nyara?

36. Bee bɛ bi ti o la din be Annabi Musa kundili (litaafi) puuni lahibali?

37. Ni Annabi Ibrahima so ŋun daa pali alikauli la?

38. Kadama nyɛvuli shεli din mali taali ku tooi deei di nyɛvuli kpee taali ʒi.

39. Yaha! Ninsala ti ka shɛli (Zaadali) naɣilao ni daa tum shɛli (Dunia).

40. Yaha! Achiika! Ni baalim, bɛ ni ti nya o tuma ni daa nyɛ shɛli (Zaadali).

41. Din nyaaŋa, bɛ ni yo o samli, ka di nyɛ sanyo’ shɛli din pali.

42. Yaha! Achiika! A Duuma sani nnyɛ bahigu shee.

43. Yaha! Achiika! Ŋuna n-nyɛŊun chɛ ka ninvuɣu so lara, ka chɛ ka so mi kuhira.

44. Yaha! Achiika! Ŋuna n-nyɛŊun kura, ka neera.

45. Yaha! Achiika! Ŋuna n-nyɛŊun nam (binshɛɣu kam) balibu buyi, ka di nyɛ doo ni paɣa.

46. Ni maniyyi (dablim kom), bɛ yi ti dulim li bahi na.

47. Yaha! Achiika! Ŋuna n-yɛn ti nam (binnamda) namdi palli (Zaadali).

48. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Ŋun tiri arzichi din galsi, ni din pɔra.

49. Yaha! Ŋuna n-nyɛ shiɣira Duuma. (Shi’ira nyɛla saŋmari so Ŋun ne pam, ka Maka chεfurinim’ daa jεmdi li).

50. Yaha! Ŋuna (Naawuni) n-daa niŋ tuuli Aadunim’ (Annabi Hudu niriba) hallaka.

51. Ni Samuudunima (Annabi Salihu niriba), ka daa bi guui so (bɛ puuni).

52. Yaha! Pɔi ni bana, (O daa min niŋ) Annabi Nuhu niriba hallaka. Achiika! Bana n-daa gari sokam zualinsi dibu, ka kpahiri yεɣiri targa n-gari sokam.

53. Ni ninvuɣu shεba bɛ ni daa lebi bɛ tiŋgbani pili (Annabi Lutu niriba).

54. Ka din daa liri ba (azaaba) maa daa liri ba.

55. Dinzuɣu, (yaa nyini ninsala)! A Duuma (Naawuni) yolisigu dini ka a leei zilsira?

56. Ŋumbɔŋɔ (Annabi Muhammadu) maa nyɛla saɣisigulana, ka o nyɛla ŋun be kurumbuni nima ban tiri saɣisigu la puuni.

57. Din miri maa (Chiyaama yiɣisibu) miri ya na.

58. Di ka ŋun yɛn tooi taɣi li ka pa ni Naawuni.

59. Di ni bɔŋɔ, yɛtɔɣali (Al-Kur’aani) ŋɔ maa ka yiniŋdi lahiʒiba?

60. Ka yi lara, ka bi kuhira?

61. Ka nyɛla ban kpɛrita?

62. Tɔ! Ŋmiɛm ya gbiɛɣu n-ti Naawuni, ka jεm ya O.

1. Saha (Chiyaama yiɣisibu) miri ya, dinzuɣu ka goli tahibɔɣi (ka pirigi buyi).

Yaha! Bɛ (Maka chεfurinim’) yi nya yɛlikpahindili, ka bɛ lebi biri ka yεli: “Ŋɔ maa nyɛla sihira din kuli beni sahakam.”

3. Ka bɛ labsi li (Alkur’aani aayanim’) ʒiri, ka doli bɛ suhuyurlim. Amaa! yɛllikam mi nyɛla din dihitabli.

4. Yaha! Achiika! Lahibaya kaba na di (Alkur’aani) puuni din nyɛ tahigu.

5. Di (Alkur’aani) nyɛla yɛmgoliŋga din paai tariga, amaa! Valsigu (wa’azu) bi niŋdi (ninsalinim’) anfaani shεli.

6. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Yim bɛ yɛla ni, dabsi’ shεli beni ka mololana so (Malaaika Israafilu) yɛn ti moli n-zaŋ chaŋ binshɛɣubɛ (ninsalinim’) ni je.

7. Kabɛ nina yɛn ti ba tiŋgbani ni, ka bɛ yiri gbala ni na kamani sakɔriban yεɣili luɣ ulikam.

8.Ka bɛ chani yomyom’ ni bɛ paai mololana maa sani, ka chεfurinim’ naan yεra: “Zuŋɔ nyɛla dabsi’ kpeeni.”

9. Poi ni bana (Maka chɛfurinima), Annabi Nuhu niriba daa labsi (Naawuni yɛltɔɣa) ʒiri. Dinzuɣu,ka bɛ daa labsi Ti (Tinim’ Naawuni) dabli maa (Annabi Nuhu) ʒirilana, ka yεli: “O nyɛla yinyaa,” ka bɛ tahi o zuɣu (ka mɔŋ o ni o ti Naawuni tuuntali).

10. Dinzuɣu, kaosuhuoDuumaka yεli: “Achiika! N nyɛla bɛ ni nyεŋ so, dinzuɣu (Yaa n Duuma Naawuni)! Tim ma nasara.”

11. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa yooi sagbana dindoya ni ko’ shɛli (sakurli) din kuli kpaara.

12. Yaha! Ka Ti chɛ ka tiŋgbani puhi ni bilsi, ka (sagbana ni tiŋgbani) kom laɣim ni taba, ka di nyɛla din saɣisi ni (Naawuni) zalgu.

13. Yaha! Ka Ti (Tinim’ Naawuni) kpiɣi o (Annabi Nuhu) niŋŋarim shεli din mali taabonim’ mini kpahi ni.

14. Kadi (ŋarim maa) chani ni Ti (Tinim’ Naawuni) gulibu, ka di nyɛla sanyoo n-ti bɛ ni niŋ so (Annabi Nuhu) gutulunsi maa.

15. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa chε li (ŋarim maa), ka di nyɛla yɛlikpahindili. Di ni bɔŋɔ, so beni n-yɛn teei Naawuni yɛla?

16. Ka wula n-daa leei nyɛ N (Mani Naawuni) daazaaba mini N valsigu?

17. Yaha! Achiika Ti (Tinim’ Naawuni) balgila Alkur’aani (n-ti ninsalinima) domin teebu zuɣu.Di ni bɔŋɔ, so beni n-yɛn teei Naawuni yɛla?

18. Aadunima (Annabi Hudu niriba) daa labsi o ʒirilana. Ka wula n­daa leei nyɛ N (Mani Naawuni) daazaaba mini N saɣisigu?

19. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa tim pɔhim din vuri ni yaa na bɛ zuɣu. Dabsi’ shɛli din zuɣubetali kuli bi ŋmaara

20. Ka di tɔhigiri ninsalinim’ kamani dobino tigbir’ shɛli bɛ ni sibgi di wula.

21. Ka wula n-daa leei nyɛ N (Mani Naawuni) daazaaba mini N saɣisigu?

22. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) balgila Alkur’aani (n-ti ninsalinima) domin teebu zuɣu. Di nibɔŋɔ, so beni yɛn teei Naawuni yɛla?

23. Samuudu nima (Annabi Salihu niriba) daa labsi wa’azu ʒiri.

24. Ka bɛ naan yεli: “Di ni bɔŋɔ, ti yɛn dolila ninvuɣu yino ti puuni? Din’ ŋuna achiika! Ti be birginsim mini yinyahili puuni.”

25. “Dini bɔŋɔ, o koŋko sani ka bɛ tim na ni wahayi ti puuni? Chɛli gba! O kuli nyɛla ʒirilana, ka nyɛla ŋun tibgi o maŋa.

26. Ni baalim, biɛɣuni bɛ sa ni baŋ ninvuɣu so ŋun nyɛ ʒirilana, ka lahi tibgi o maŋa.

27. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nyɛla ban yɛn tim laakumi na, ka o ti leei dahimbu n-zaŋ ti ba, dinzuɣu, (yaa nyini Annabi Salihu): “Kuli lihimi ba, ka pahi suɣulo.”

28. Yaha! Tim ba lahibali kadama kom maa (tiŋ’ maa zaa ni nyuri ko’ shεli) nyɛla din pirgi bɛ (mini Laakumi) sunsuuni, (ka laakumi maa mali o nyubu dabsili, ka bɛ mi gba mali bɛ nyubu dabsili, ka yεɣili kam yɛn kani na kulga maa ni n-ti toori kom maa) o nyubu dabsili.

29. Ka bɛ boli bɛ zo na, ka o ti zaŋ takɔbi n-ti ku (Laakumi maa).

30. Ka wula n-daa leei nyɛ N (Mani (Naawuni) daazaaba mini N saɣisigu?

31. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa timla tahigu na bɛ zuɣu yim, ka bɛ leei kamani mɔri din kuui, ka woliwoli.

32. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) balgila Alkur’aani (n-ti ninsalinima) domin teebu zuɣu. Di nibɔŋɔ, so beni n-yɛn teei Naawuni yɛla?

33. Annabi Lutu niriba daa labsi wa’azu ʒiri.

34. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa timla pɔhim din ʒɛri ni kuɣabɛ zuɣu, gbaai yihi Annabi Lutu yiŋ’ nim’ ko, Ti daa tilgi ba la bekaali na.

35. Ka di nyɛ yolsigu din yi na Ti (Tinim’ Naawuni) sani. Lala ka Ti yɔri ŋuŋ kam paɣi samli.

36. Yaha! Achiika! O daa niŋ ba wa’azu n-zaŋ chaŋ Ti (Tinim’ Naawuni) gbaabu (azaaba) ka bɛ niŋ namgbankpeeni ni wa’azu maa.

37. Yaha! Achiika! Bɛ daa bɔri ni o (Annabi Lutu) zaŋ o saamba n-ti ba, ka Ti zom bɛ nina (ka yεli ba): “Lammi ya N daazaaba mini N valsigu (sanyoo).”

38. Yaha! Achiika! Azaaba shɛli din bi ŋmaara daa daŋ yi bɛ zuɣu Asibaasi.

39. “Tɔ! Lammi ya N (Mani Naawuni) daazaaba mini N valsigu (sanyoo).”

40. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) balgila Alkur’aani domin teebu zuɣu. Di ni bɔŋɔ, so beni n-yɛn teei Naawuni yɛla?

41. Yaha! Achiika! Valsigu (wa’azu) daa kana Fir’auna niriba sani.

42. Bɛ daa labsi Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ ʒiri, ka Ti gbaai ba gbaari shɛli din nyɛ Nyεŋda, Yikolana gbaabu.

43. Di ni bɔŋɔ, yi Maka chεfurinim’ n-nyɛ ban gari bannim’ maa zaa, bee yi malila din yɛn gun ya litaafi shɛŋa din gari maa puuni?

44. Bee bɛ yεrimi: “Tinim’ nyɛla salo ban yɛn nya nasara?

45. Ni baalim, bɛ ni wurim bɛ salo maa, ka bɛ lebgi bɛ nyaaŋa.

46. Chɛli gba! Saha (Chiyaama yiɣsibu) n-nyɛ bɛ daalikauli saha. Yaha! Saha maa mali mushiiba, ka to n-gari binshɛɣu kam.

47. Achiika! Bibɛhi be birginsim puuni (Dunia ŋɔ), ka yɛn ti bela birimbu puuni (Zaadali).

48. Dabsi’ shεli bɛ ni yɛn ti vɔri ba buɣum ni, ka bɛ nina ba tiŋgbani ni. (ka bɛ yεli ba): “Lammi ya sakara buɣum daazaaba.”

49. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nam la binshɛɣu kam ka di doli Ti zaligu.

50. Yaha! Ti zaligu pa shεli m-pahila yim, ka di leei kamani nimbila nyεɣisibu.

51. Yaha! Achiika Ti (Tinim’ Naawuni) daa mini gbaai yi (Maka chεfurinim’) tatabo. Di ni bɔŋɔ, so beni n-yɛn teei Naawuni yɛla?

52. Binshɛɣu kam mi, bɛ (Malaaikanim’) sabi li mi niŋ kundinim’ (litaafi nim’) puuni.

53. Yaha! Din kam pɔra, bee din galsi, di nyɛla din sabi n- doya.

54. Achiika! Wuntizɔriba yɛn ti bela Alizanda yiya mini kulibɔna puuni.

55. Kadi be yεlimaŋli ʒishee (Alizanda), Dumma So Ŋun nyɛ Sulinsilana, Ŋun zaandi binshεɣu kam fukumsi sani.

1. Dunia Nambɔzobonaa (Naawuni).

2. Obaŋsila (Oni bɔri so) Alkur’aani.

3. O namla ninsala.

4. Kabaŋsi o yεltɔɣa kahigibu.

5. Wuntaŋ’ mini goli (chanimi) ni laasabu.

6. Yaha! Bimbilma mini tihi nyɛla din ŋmεri gbεɣu (suzuuda) tiri Naawuni.

7. Ni sagbana, ka O (Naawuni) duhi li, ka zali aadalsi (tiŋgbani yaaŋa zuɣu).

8. Domin yi (ninsalinim’) ti di kpahi yεɣi aadalsi puuni.

9. Yaha! Zalimi ya zaɣa ni aadalsi, ka miri ya ka yi filim yi binzahindisi.

10. Ni tiŋgbani, O (Naawuni) zaŋ li mi zali binnamda zuɣu.

11. Di (tiŋgbani maa) puuni mali binwola, ni dobino shɛli din mali wɔri.

12. Ni bimbiɛlli din mali dibli, ka di ʒiɛɣu viɛla (ka nyo vum).

13. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (Alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

14. O namla ninsala (Annabi Adam) ni taŋkuuni din ŋmani salichee.

15. Ka nam alizini ni buɣum zinli.

16. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

17. Yεɣa ayi shɛŋa wuntaŋ’ ni puhira, ni yεɣa ayi shɛŋa wuntaŋ’ ni luri Duuma.

18. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

19. O (Naawuni) timla kuli kara ayi na, ka di ti laɣindi luɣiyini (ka ŋɔ nyɛ ko’ nyεɣisili, ka ŋɔ mi nyɛ yεlimkom).

20. Ka saɣili be di sunsuuni, ka di bi kpεri taba ni.

21. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

22. Alulluɣi mini Marjaani yiri la di (kulsi ayi maa) sunsuuni na.

23. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

24.Yaha! Ŋuna n-su ŋarimkara (shipunima) din be kom ni ka zoya la.

25. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

26. Binshɛɣu kam din be di (tiŋgbani yaaŋa) zuɣu nyɛla din yɛn ti naai.

27. Ka a Duuma (Naawuni) So Ŋun nyɛ jilma ni tibginsim lana ko yɛn ti kpalim.

28. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

29. Ban be sagbana ni tiŋgbani ni suhiri O mi (bɛ bukaata mala), bεɣu kam, O (Naawuni) bela tuun’ shεli ni.

30. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

31. Ni baalim, Ti (Tinim’ Naawuni) ni ti kariya saliya yaa yinim’ binnamda timsa ayi (alizinnim’ ni ninsalinim’).

32. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

33. Yaa yinim’ alizinnim’ min ninsalinim’ salo! Yi yi ni tooi cheei sagbana mini tiŋgbani tarsi ni (ka Mani Naawuni bi nyan ya), tɔ! Yin cheemi ya, yi mi ku tooi chee yi naɣila ni daliri shɛli.

34. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

35. Bɛ yɛn ti teeila buɣum zinli mini dalima m-bahi yi zuɣu,ka yi ti ku nya sɔŋsim (so sani).

36. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

37. Di yiti niŋ ka sagbana tahi, ka leei zaɣiʒee kamani kpaʒiεɣu la.

38. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

39. Dindali maa, bɛ ti bi yɛnbɔhi ninsala so bee alizini o taali.

40. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

41. Bɛ yɛn ti baŋla bibɛhi ni bɛŋmahiŋgbana, dinzuɣuka bɛ (Malaaikanim’) ti gbahi ba bɛ gbɛri mini bɛ napona ni.

42. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

43. (Ka bɛ yεli ba): “Ŋɔ maa n-nyɛʒahannama buɣum shεli bibiɛhi ni daa labsi ʒiri la.”

44. Ka bɛ gindi di (buɣum maa) mini kotulum din kpeeri sunsuuni.

45. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinim’ mini ninsalinim’) lee labsiri ʒiri?

46. Yaha! Ninvuɣu so ŋun zo o Duuma (Naawuni) tooni zanibu yɛn ti malila Alizanda puri ayi (Zaadali).

47. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

48. Ka di mali wula (din teei bahi luɣuli kam).

49. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

50. Di (Alizanda puri ayi maa) puuni mali kɔbilnina ayi din kuli zɔra.

51. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

52. Di (Alizanda puri ayi maa) puuni malila binwolli kam, ka di nyɛ balibu buyi.

53. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

54. Ka bɛ (Alizanda bihi) yɛn ti dondoya n-dalim bindo’ shεŋa zuɣu, ka di puuni mali silki din tibsa, ni Alizanda puri ayi binwola din kuli be yoma ni pɔhigibu.

55. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

56. Di (Alizanda maa) puuni mali paɣa shεba ban bi yuundi do so m­pahi bɛ yidannima zuɣu, ninsala bee alizini so mi na ʒin mibani paɣatali pɔi ni bana (bɛ yidannima maa).

57. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

58. Bɛ (Alizanda paɣaba maa) ŋmanila ŋmanamsi mini kpantana.

59. Dinzuɣu, yi Duuma ni’imaa dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

60. Di ni bɔŋɔ, viɛnyɛla mali sanyoo m-pahila vεnyɛla?

61. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

62. Gbaai yihi di (Alizandanima ayi ŋɔ maa), ka Alizanda puri ayi lahi beni.

63. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

64. Di (Alizanda nim’ ayi maa) nyɛla din kom nyɛ vakaha.

65. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

66. Ka di (Alizandanima ayi maa) puuni mali kɔbilinina ayi din kom kuli kpaara.

67. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

68. Di (Alizandanima ayi maa) puuni yɛn ti mali binwolli, ni dobino, n-ti pahi rummani.[3] ——— [3] Rummaani bela Larbu tiŋgbani ni.

69. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

70. Alizandanima ayi maa puuni mali paɣa shεba ban mali halisuma, ka bɛ lahi viεla.

71. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

72. Ka bɛ nyɛ paɣaviɛla, ka piɛla, ka bɛ taɣi ba niŋ Alizanda sampahi ni.

73. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

74. Ninsala bee alizini na ʒin mi ba ni paɣatali poi ni bana (bɛ yidannima).

75. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

76. Ka bɛ nyɛla ban dondoya n-dalim dufɛmeensi din nyɛ vakaha, ni matresinima din viεla zuɣu.

77. Dinzuɣu, yi Duuma ni’ima dini ka yi (alizinnim’ mini ninsalinim’) labsiri ʒiri?

78. A Duuma So Ŋun nyɛ Jilma mini Tibginsim lana yuli nyɛla din tibgi.

1. Din yɛn ti niŋ maa (Chiyaama yiɣisibu) yi ti shiri niŋ.

2. Shεli n-kani yɛn tooi labsi di niŋbu maa ʒiri.

3. Di nyɛla din yɛn ti filim ninvuɣu shεba, ka duhi ninvuɣu shεba.

4. Bɛ yitidam tiŋgbani, dambu ni yεlmaŋli.

5. Ka bɛ wurim zoya, wurimbu ni yεlimaŋli.

6. Ka di leei taŋkpagbilgu din yεɣili luɣulikam.

7. Ka yi (ninsalinim’) yɛn ti leei balibu buta.

8. Bana n-nyɛ nudrigunima (ban yɛn deei ti bɛ tuuntumsa gbana ni bɛ nudirgu), Bo n-leei nyɛ nudirgunima?

9. Ni nuzaanima (ban yɛn ti deei bɛ tuuntumsa gbana ni bɛ nuzaa), bo n-leei nyɛ nuzaanima?

10. Ni ban daŋ tooni (ni tuunvεla tumbu), Ma a nya ninvuɣu shεba ban daŋ tooni maa.

11. Bana n-nyɛ bɛ ni yɛn ti zaŋ shεba miri (ka bɛ ti ka katiŋ’ ni Naawuni).

12. Ka bɛ be yolsibu Daalizanda la puuni.

13. Bɛ yɛn ti nyɛla zamaatu pam ban daŋ tooni puuni.

14. Ni zamaatu biɛla bahigunima puuni.

15. Ka bɛ yɛn ti do gar’ shεŋa bɛ ni wuɣi (ni salima kaɣa zuɣu).

16. Ka bɛ nyɛla ban do n-dalim di zuɣu ka lihiri taba.

17. Ka bidibbihi (ban bi zoora) guuri gindi ba (Alizanda maa puuni).

18. (Ka bɛ gili ba) ni kopunima mini jiŋlahi, n-ti pahi jaashee din nyɛ dam, ka zɔri yiri kobilnina shɛŋa ni na.

19. Zuɣuyaali bi gbaari ba, bɛ mi bi buɣira.

20. Ni binwoli shεŋa bɛ ni gahim (bε ni kuli bɔri shεli) bɛ suhiri ni.

21. Ni noombihi nimdi, ka di nyɛla bɛ suhi ni gbaai shɛli

22. Ni (Alizanda) paɣa shεba ban nimbihi pεla, ka galsi galsi.

23.Ka bɛ (Alizanda paɣaba maa) ŋmani alulluɣi shεli dinbe di waɣu ni.

24. Ka di nyɛ sanyoo ni bɛ ni daa tumdi tuun’ shɛŋa.

25. Bɛ bi wumdi yεltɔɣa kaha di puuni, bɛ mi bi kpεri Naawuni taali puuni.

26. Naɣila bɛ yεrila taba: “Salaaman, salaaman (suhudoo, suhudoo).”

27. Ni nudirgunima, bimbo n-leei nyɛ nudirgunima?

28. (Bɛ yɛn ti bela) naɣatibchεriga ti’ shɛli din ka gɔhi gbinni.

29. Ni kodu ti’ shεli din mali wola pam.

30. Ni mahim din teei bahi luɣuli kam.

31. Ni kom din kuli zɔra.

32. Ni binwola pam.

33. Di (binwola maa) ka naabu, bɛ mi bi mɔŋdi so di dibu.

34. Ni bindɔhidin du zuɣusaa.

35. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) nam ba mi (Alizanda paɣaba maa), ka di nyɛ nambu ni yɛlimaŋli.

36. Din nyaaŋa, ka Tizali bakabε nyɛla paɣasara.

37. Ka bɛ nyɛla ban yuri bɛ yidaannima, ka bɛ yuma lahi saɣisi taba.

38. Ka bɛ nyɛ nudirigunim’ (Alizanda bihi) dini.

39. Ka bɛ nyɛ zamaatu pam ban daŋ tooni puuni.

40. Ni bahigunim’ (Annabi Muhammadu niriba) puuni pam.

41. Nuzaanim’ mi, bo n-leei nyɛ nuzaanima?

42. Bɛ yɛn ti bela pɔhimtulli mini kotulum ni.

43. Ni mahim din nyɛ nyɔhi din kuli sabgi.

44. Di ka maasim, di mi ka suhupiɛlli.

45. Achiika! Bɛ daa nyɛla ninvuɣu shεba ban be nyεɣisim puuni pɔi ni dina (Dunia puuni).

46. Yaha! Bɛ daa nyɛla ban kuli bi milgi ka be tuumbiɛri din galsi ni.

47. Yaha! Bɛ daa nyɛlaban yεra: “Dini bɔŋɔ, ti yi kpi ka leei taŋkpaɣu mini koba, ti nyɛla bɛ ni yɛn tooi lahi yiɣisi shɛba?

48. “Dini bɔŋɔ, ni ti banim’ ban daŋ tooni maa gba?”

49. (Yaa nyini Annabi)! Yεlima: “Achiika! Ban daŋ tooni mini ban kpalim nyaaŋa maa.”

50. “Achiika! Bɛ nyɛla bɛ ni yɛn ti laɣim shɛba saha shɛli din nyɛ dabsimirili (dina n-nyɛ Zaadali).”

51. “Di nyaaŋa, yaa yinim’ ninvuɣu shεba banbɔrgi, ka labsi Chiyaama ʒiri maa!

52. Achiika! Yi nyɛla ban yɛn ti ŋubi zakkuumi tia (di bindila ʒehiimi buɣum gbinni na, ka nyɛ buɣum kahili).

53. Ka yi nyɛla ban yɛn ti ŋubi li m-pali yi puya.

54. Ka yi tilahi yɛn nyu kotulum m-pa di zuɣu.

55.Ka yinyɛla ban ti nyuri li, kamani laakumi shεba konyuri ni gbahi la.

56. Ŋɔ maa n-yɛn ti nyɛ bɛ saani Sanyoo dali (Zaadali).

57. Ti (Tinim’ Naawuni) n-nam ya, ka bozuɣu ka yi ku ti yεlimaŋli?

58. Di ni bɔŋɔ, yi nya yi ni yihiri maniyyi shεŋa maa?

59. Di ni bɔŋɔ, yinima n-nyɛ ban namdi li, bee Tinima (Tinim’ Naawuni) n-nyɛ ban namda?

60. Ti (Tinim’ Naawuni) n-zali kpibu yi sunsuuni, Ti mi pala bɛ ni yɛn tooi nyɛŋ shɛba (ka zo n-sɔɣi shεli polo).

61. Ka Ti ni tooi taɣi ya, ka tahi ninvuɣu shεba yi tatabo na, ka Ti ni tooi lahi labsi ya binnamdi shɛŋa yi ni ʒi puuni.

62. Yaha! Achiika! Yi mi nambu pilgu, ka bozuɣuka yibi niŋdi tεha?

63. Di ni bɔŋɔ, yi nya pu’ shɛŋa yi nikɔri maa?

64. Di ni bɔŋɔ, yinim’ n-nyɛ ban chɛ ka di binda, bee Ti (Tinim’ Naawuni) nchɛ ka di binda?

65. Ti (Tinim’ Naawuni) yi di bɔra, Ti naan chɛ ka di leei mokuma din kabsi kabsi, ka yi kpalim niŋdi lahiʒiba.

66. (Ka yi yεra): “Achiika! Ti nyɛla ban niŋ hallaka.”

67. “Chɛli gba! Ti nyɛla bɛ ni mɔŋ shεba bindirigu.”

68. Di ni bɔŋɔ, yi nya ko’ shεli yi ni nyuri ŋɔ maa?

69. Di ni bɔŋɔ, yinima n-siɣisiri li sagbaŋ puuni na, bee Ti (Tinim’ Naawuni) n-nyɛ ban siɣisiri li na?

70. Ti (Tinim’ Naawuni) yi di bɔra, Ti naan zaŋ li leei yεlimkom. Ka bo n-leei chɛ ka yi bi paɣira?

71. Di ni bɔŋɔ, yi nya buɣum shεli yi ni juuri ŋɔ maa?

72. Di ni bɔŋɔ, yinima n-nyɛ ban nam di tihi maa, bee Ti (Tinim’ (Naawuni) n­nyɛ ban namda?

73. Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ li mi ka di nyɛ teebu, ka lahi nyɛ anfaani n-zaŋ ti sochandiba (ban chani mɔɣu ni).

74. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Niŋmi kasi ni a Duuma (Naawuni) so Ŋun nam tibgi maa yuli.

75. M (Mani Naawuni) po saŋmarsi lubu shɛhi?

76. Yaha! Achiika! Di nyɛla pɔri din bara, yi yi di nyɛla ban mi.

77. Achiika! Di (Alkur’aani) nyɛla bɛ ni karindi shεli, ka di mali jilma.

78. Ka di be litaafi (Lauhul Mahfuuzu) shεli bɛ ni gu la puuni.

79. Bɛ bi shihiri li (Alkur’aani) naɣila ninvuɣu shεba ban niŋ bɛ maŋ’ kasi.

80. Di nyɛla bɛ ni siɣisi shɛli ka di yi binnamda Duuma sani na.

81. Di ni bɔŋɔ,yεltɔɣali (Alkur’aani) ŋɔ maa ka yizaŋ leei filiŋ?

82. Yaha! Ka yi zaŋdi yi Naawuni paɣibu n-leeri gutulunsi?

83. Ka bozuɣu ka so nyɛvuli yi ti paai kukojilgu ni (o kum saha).

84. Dinsaha, ka yi nyɛla ban ʒɛya n-lihira (ka ku tooi faagi o bahi).

85. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) n-nyɛ ban miri o n-gari ya, amaa! Ka yi bi nyara.

86. Ka bozuɣu,yi yi pala bɛ ni yɛn ti yo shɛba samli (Zaadali).

87. Yin labsim ya li (nyɛvuli maa) na, yi yi shiri nyɛla yεlimaŋli nima.

88. Tɔ! Amaa! O (kum maa) yi bela ninvuɣu shɛba ban miri Naawuni puuni.

89. Tɔ! (O ni nya) vuhim ni bindirisuŋ, n-ti pahi yolsibu Daalizanda.

90. Amaa! O (kum maa) yi bela nudirgunim’ puuni.

91.(Ka bɛ yεli o): “Suhudoo be a zuɣu, a be nudirgunim’ puuni.”

92. Amaa! O (kum maa) yi bela ninvuɣu shεba ban labsi (Zaadali) ʒiri, ka daa be ninvuɣu shεba banbɔrgi puuni.

93. Tɔ!Bɛ ni niŋ o saani ni kotulum.

94. Ni ʒahannama buɣum ni kpɛbu.

95. Achiika! Ŋɔ maa nyɛla yεlimaŋli, ka mali dihitabli.

96. Dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Niŋmi kasi ni a Duuma (Naawuni) So Ŋun tibgi maa yuli.

1. Binshɛɣu din be sagbana ni tiŋgbani ni niŋdila Naawuni kasi. Yaha! Ŋuna nnyɛ Nyɛŋda, Yεmgoliŋga lana.

2. Ŋuna n-su sagbana mini tiŋgbani yiko, O neeri mi ka kura. Yaha! Ŋuna nnyɛ Toora binshɛɣu kam zuɣu.

3. Ŋuna n-nyɛ Pilgu ni Bahigu, ka nyɛ Ŋun be polo ni ni O dalirinima, ka nyɛŊun sɔɣi. Yaha! O nyɛla Ŋun mi binshɛɣu kam.

4. Ŋuna n-nyɛ Ŋun nam sagbana mini tiŋgbani dabsa ayobu puuni, din nyaaŋa, ka Oniŋ dede Al’arshi zuɣu, O mila binshɛɣu din kpεri tiŋgbani ni, ni din yiri di puuni na, ka mi din sheeri zuɣusaa na, ni binshɛɣu din duri di puuni. Yaha! O mini ya m-be luɣulikam yi ni be. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun nyari yi tuuntumsa.

5. Ŋuna n-su sagbana mini tiŋgbani yiko. Yaha! Naawuni sani ka bɛ labsiri yεllikam.

6. Ozaŋdila yuŋ kpεhiri wuntaŋ’ ni, ka zaŋdi wuntaŋ’ kpεhiri yuŋ puuni. Yaha! O nyɛla Ŋun mi din be suhiri ni.

7. Tim ya Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu) yεlimaŋli. Yaha! Dihimi ya O (Naawuni) ni zaŋ shɛli n-dalim ya puuni. Dinzuɣu, ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli yi puuni, ka dihi (ni bɛ daarzichi), tɔ!Bɛ mali laara din galsi.

8. Yaha! Bo n-leei mali ya ka yi bi tiri Naawuni yεlimaŋli, ka Naawuni tumo (Annabi Muhammadu) boondi ya ni yi ti ti yi Duuma yεlimaŋli. Yaha! O daa gbaai ya alikauli ni achiika, yi yi nyɛla ban ti Naawuni yεlimaŋli.

9. Yaha! Ŋuna n-nyɛŊun siɣisiri aayanim’ na polo ni n-ti tiri O dabli (Annabi Muhammadu), domin o yihi ya zimsim puuni labsi neesim ni. Yaha! Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun balgiri tiri O daba, Zaadali Nambɔzobonaa.

10. Yaha! Bo n-leei mali ya ka yi ku dihi Naawuni soli zuɣu. Yaha! Sagbana ni tiŋgbani fali nyɛla Naawuni dini, yi puuni ninvuɣu shεba ban dihi ni bɛ daarzichi ka tuhi tobu pɔi ka adiini nyɛ nasara ku niŋ yim ni ninvuɣu shεba ban di bɛ daarzichi ka tuhi di (nasara maa) nyaaŋa, bana n-nyɛ ban darza gari. Bɛ zaɣiyino kam, Naawuni gbaai bala alikauli zaɣivɛlli. Yaha! Naawuni mi din sɔɣi yi tuuntumsa puuni.

11. Ŋuni n-leei yɛn paŋ Naawuni paŋdi suŋ, ka O (Naawuni) nabgi li n-zaŋ ti o. Yaha! O mali laara din galsi.

12. Dabsi’ shεli ani yɛn ti nya ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli dobba ni paɣaba, ka bɛ neesim chani gindi bɛ tooni mini bɛ nudirgu zuɣu. (ka bɛ yεli ba): “Zuŋɔ, deemi ya suhupiεlli lahibali ni Alizanda yili shεŋa kulibɔnani zɔri gindi di lɔŋ ni ŋɔ,” ka bɛ nyɛla ban yɛn kpalim di puuni, dina n-nyɛ tarli din galsi.”

13. Dabsi’ shεli munaafichinim’ dobba ni paɣabani yɛn ti yεli ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli: “Guhimi ya ti, ka ti gba mooi binshɛɣu yi neesim ŋɔ maa puuni, ka bɛ (Malaaikanim’) yεli ba: “Labmi ya yi nyaaŋa ti bo neesim shεli na.” Kabɛ zaŋ gooni niŋ bɛ sunsuuni, ka di (lala gooni maa) mali dindo’ shεli din puuni nyɛ Naawuni nambɔzɔbo, ka di nyaaŋa nyɛ azaaba.

14. Ka bɛ (munaafichinim’ maa) naan boondi ba (ka yεra): “Ka ti mini ya n-daa be (Dunia) la? Ka bɛ yεli: “Di paliya,” amaa! Yinima n-daa niŋ yi maŋ’ fitina, ka ʒiya guhira (ni mushiiba shεli paai ti), ka kɔrsi yɔhim ya hali ka Naawuni zaligu (kum) daa ti kan ya na, ka yɔhimlana (shintaŋ)yɔhim ya ka chɛ Naawuni dolibu.”

15. Dinzuɣu zuŋɔ,bɛ ku deei maŋ’ zuɣu yɔbu yi (munaafichinim’) sani, lala n-nyɛ ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali maa sani. Yi labbu shee nnyɛ buɣum, dina n-nyɛ din simdi ya. Yaha! Di labbu shee maa nyɛla din be.

16. Di ni bɔŋɔ, saha bi kana ni ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli suhiri balgi ni Naawuni yɛla teebu, ni din siɣi na ni yɛlimaŋli (Alkur’aani)? Yaha! Bɛ miri ka bɛ leei kamani bɛ ni ti shεba litaafi poi ni bana, ka ʒɛmana daa niŋ waɣilim n-tiba (ka Naawuni bi lahi tim tumo na), dinzuɣu ka bɛ suhiri kuui, ka bɛ puuni pam nyɛla ban kpeeri yira.

17. Baŋmi ya kadama Naawuni neeri la tiŋgbani di kpibu nyaaŋa. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) kahigila dalirinim’ n-tin ya, domin achiika! Yi nyɛla ban yɛn niŋ haŋkali.

18. Achiika! Ninvuɣu shεba ban tiri sara dobba ni paɣaba, ka paŋ Naawuni paŋdi suŋ,tɔ! (Naawuni) ni nabgi li n-ti ba, ka bɛ lahi mali laara din galsi.

19. Yaha! Ninvuɣu shεba ban ti Naawuni mini O tuumba tuumba yεlimaŋli, tɔ! Bana n-nyɛ yɛlimaŋli nima, ni ban kpi adiini zuɣubɛ Duuma (Naawuni) sani. Bɛ mali bɛ laara, n-ti pahi bɛ neesim. Amaa! Ninvuɣu shεba ban niŋ chεfuritali, ka labsi Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ ʒiri, bana n-nyɛʒehiimi buɣum bihi.

20. Baŋmi ya ni Achiika! Dunia biεhigu nyɛla dɛma mini kpɛrigu, ni nichinsi mini fuhibu yi sunsuunni, ni kpaɣibu liɣiri mini bihi puuni, ka di ŋmani sakurli (din sheei puu ni) ka di bimbira niŋdi pukpariba suhupiɛlli. Din nyaaŋa, ka (sapooli ti chɛ ka) di kuui, ka a nyari li ka di kuli mooi, ka kabsi kabsi. Lala ka azaaba kpeeni ti yɛn be Chiyaama, ka chɛ m-paŋ ni yɛdda be Naawuni sani. Yaha! Dunia biεhigu pa shεli naɣila nyεɣisim din nyɛ yɔhim.

21. Niŋmiya daŋadaŋa n-zan chaŋ gaafara bobu yi Duuma (Naawuni) sani, ni Alizanda shɛli din yεlim ŋmani sagbana mini tiŋgbani yεlim, ka bɛ kpaɣisi li zali ban ti Naawuni mini O tuumba yεlimaŋli. Di nyɛla Naawuni pini, ka O tiri li O ni bɔri so. Yaha! Naawuni nyɛla Pintitali lana.

22. Yɛlibiɛɣu na ʒin nya tiŋgbani yaaŋa zuɣu, bee yi mammaŋ’ puuni, naɣila di pun sabimi be litaafi (Lauhul Mahfuzu) puuni, poi ka Ti (Tinim’ Naawuni) naan nam li. Achiika! Lala maa nyɛla soochi Naawuni sani.

23. Domin yi di niŋ suhusaɣiŋgu ni din faai ka chεn ya, ka di lahi fuhi niO ni tinyashɛli. Yaha! Naawuni bi bɔri ŋun kam chana n-gamda, fuhibu lana.

24. Ninvuɣu shεba ban niŋdi biεm, ka puhiri ninsalinim’ biεm niŋbu. Yaha! Ŋun lebi biri, tɔ! Achiika! Naawuni nnyɛ Bundana, Duuma paɣirigu.

25. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) timla Ti tuumba na ni dalirinim’ din be polo ni. Yaha! Ka Ti siɣisi litaafinim’ na, ni binzahindigu, domin ninsalinim’ zaŋ aadalsi tum tuma. Yaha! Ka Ti siɣisi kurugu na, ka di puuni mali yaa pam (tobu ni), ka mali anfaani n-ti ninsalinima.Yaha! Domin Naawuni baŋŋun sɔŋdi O mini O tuumba ni sɔɣisinli ni. Achiika! Naawuni nyɛla Kpεŋlana, Nyεŋda.

26. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) timla Annabi Nuhu mini Annabi Ibrahima na. Yaha! Ka Ti zaŋ Annabitali mini litaafinim’ niŋ bɛ zuliyanim’ puuni. Dinzuɣu, bɛ puuni shεba beni n-dolsi, ka bɛ puuni pam nyɛ ban kpeeri yira.

27. Din nyaaŋa, ka Tizaŋ Ti tuumba dolsi bɛ nyaaŋa, ka zaŋ Issa Mariam bia n-dolsi. Ka Ti ti o Injiila, ka zaŋ yurlim ni nambɔzɔbo niŋ ninvuɣu shεba ban doli o suhiri ni, amaa! Faaratali shɛli bɛ ni kpiri ŋɔ, Ti (Tinim’ Naawuni) bi puhi ba li, (amaa! Bɛ pili li mi) domin bɛ zaŋ li m-bo Naawuni yɛda, ka mi bi gu li ni di ni tu kamaata ni shɛm, ka Ti ti ban ti Naawuni yɛlimaŋli bɛ puuni bɛ sanyoo, ka bɛ puuni pam nyɛ ban kpeeri yira.

28. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli! Zom ya Naawuni, ka tin ya O tumo yɛlimaŋli, O ni tin ya tarli buyi O nambɔzɔbo puuni, ka tin ya neesim shɛli yi ni yɛn mali li n-chana, ka O lahi chɛ m-paŋ ya. Yaha! Naawuni nyɛla Chɛmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.

29. Domin ninvuɣu shεba bɛ ni ti litaafi maa (Yahuudu mini nashaaranim’) baŋ ni bɛ ka shɛli kam yiko Naawuni pini puuni, ka lahi baŋ ni pini bela Naawuni sani, ka O tiri li O ni bɔri so. Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun tiri pini din galsi.

1. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Naawuni wum paɣa so ŋun ŋmεri a namgbankpeeni n-zaŋ chaŋ o yidana yɛltɔɣa ni maa, ka o (paɣa maa) ŋmεri kuŋ tiri Naawuni. Dinzuɣu, Naawuni wumdi yi niriba ayi maa ni labsiri taba yɛltɔɣa shɛŋa. Achiika! Naawuni nyɛla Wumda, Nyara.

2. Yi puuni ninvuɣu shεba ban yεli ni bɛ yi laɣim ni bɛ paɣaba, bɛ laɣimya nibɛ manim’ maa, bɛ (paɣaba) maa pala bɛ manima, bɛ manim’ pa shɛba naɣila paɣa shεba bandɔɣi ba. Yaha! Achiika! Bɛ yεrila yεltɔɣabɛɣu, ka di lahi nyɛʒiri. Achiika! Naawuni nyɛla Chɛmpaŋlana, Gaafara Duuma.

3. Yaha! Ninvuɣu shεba ban yεlini bɛ yi laɣim ni bɛ paɣaba, bɛ laɣimya ni bɛ manima, din nyaaŋa, ka ti lahi bɔri ni bɛ labsi bɛ yεltɔɣa maa (ka Naawuni chɛ bɛ taali), bɛ chɛli dabpaɣa (ka o lee bilchina) pɔika bɛ (doo maa mini o paɣa) naan miri taba dooshee, ŋɔ maa nyɛla bɛ ni saɣisiri ya ni shɛli. Yaha! Naawuni mi din sɔɣi yi tuuntumsa puuni.

4. Amaa! Ŋun bi nya (dabpaɣa), Ŋun lom noli chira ayi m-pa taba zuɣu poi ka bɛ naan miri taba dooshee, ŋun mi ku tooi (lo noli maa), tɔ! Ŋun dihimi nandaamba pihiyɔbu (60). Ŋɔ maa daliri nyɛla domin yi ti Naawuni ni O tumo yεlimaŋli. Dinzuɣu dinnim’ maa nyɛla Naawuni zalsi. Yaha! Azaaba kpeeni be chεfurinim’ zuɣu (Zaadali).

5. Achiika! Ninvuɣu shεba ban kpahiri yεɣiri Naawuni mini O tumo tarsi, tɔ!Bɛ ni filim ba kamani bɛ ni daa filim ban daa kana poi ni bana maa shεm. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisila dalirinim’ din be polo ni. Yaha! Filiŋ daazaaba be chεfurinim’ zuɣu.

6. Dabsi’ shεli Naawuni ni yɛn ti yiɣisi ba (bɛ gbala ni) naŋgbaniyini, ka ti ba lahibali n-zaŋ chaŋ bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shεli (Dunia puuni). Naawuni nyɛla Ŋun gu li, amaa! Ka ban tam li. Yaha! Naawuni nyɛla Shɛhiradira binshɛɣu kam zuɣu.

7. (Yaa nyini ŋun wumda)! A bi nya kadama Naawuni mi binshɛɣu din be sagbana ni, ni binshɛɣu din be tiŋgbani ni. Di ku tooi niŋ ka niriba ata mali saawɔra shɛli, naɣila Ŋuna (Naawuni) m-pahi ka bɛ nyɛ anahi, di mi ku tooi niŋ ka niriba anu mali saawɔra, naɣila Ŋuna (Naawuni) m-pahi ayɔbu, bɛ mi yi bi paai lala, bee ka bɛ gari lala, naɣila O be la bɛ puuni luɣulikam bɛ ni be. Din nyaaŋa, kaO yɛn ti ti ba bɛ ni tum shɛli lahibali Zaadali. Achiika! Naawuni nyɛla binshɛɣu kam Baŋda.

8. Di ni bɔ ŋɔ, a bi nya ninvuɣu shεba bɛ ni mɔŋ ni bɛ di laɣim n­gbaai saawɔra, din nyaaŋa kabɛ labiri binshɛɣu bɛ ni mɔŋ ba maa puuni, ka laɣinda n-gbaari saawɔra maa ni alahichi mini zualinsi, n-ti pahi Naawuni tumo taali kpεbu ni. Yaha! Bɛ yi kana a (nyini Annabi) sani, ka bɛ puhiri a puhiri shεli Naawuni ni bi zaŋ li m­puhia,[4] kanaanyεri bɛ suhiri ni: “Ka bozuɣu ka Naawuni bi niŋ ti azaaba domin ti ni yεri shεli ŋɔ maa zuɣu? Ʒahannama buɣum ni saɣindi ba, ka bɛ yɛn ti kpe li. Dinzuɣu, bɛ labbu shee maa nyɛla din be. ——— [4] Yahuudunim’ daa yi kana ni bɛ tipuhi Annabi, bɛ biyɛri ni Assalamu Alaikum, bɛ naɣi yɛrimi ni: “Assaamu alaika (kpibu be a zuɣu), ka Naawunibaŋsi Annabi, ka o gba yɛli: “Wa alaikum, niyigba.”

9. Yaa yinim’ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Yi yi bɔri ni yi laɣim gbaai saawɔra, tɔ! Yin di gbaai saawɔra ni alahachi mini zualinsi, n-ti pahi Naawuni tumo taali ni kpεbu ni. Amaa! Laɣimmi ya n-gbaai saawɔra ni alheeri mini wuntia. Yaha! Zom ya Naawuni so bɛ ni yɛn ti laɣim ya O sani (Zaadali) maa.

10. Achiika! Saawɔra laɣim gbaai (ni alahachi mini zualinsi) yila shintaŋ sani na, domin o saɣim ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli suhu, o mi pala ŋun yɛn tooi niŋ ba chuuta shɛli naɣila ni Naawuni saɣi ti. Dinzuɣu, ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli dalimmi la Naawuni zuɣu.

11. Yaa yinim’ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Bɛ yi ti yεli ya: “Saɣisim ya (ka polo niŋ) ʒiishεhi ni,tɔ! Yin saɣisim ya, Naawuni gba ni yεlgi biεhigu tin ya, bɛ mi yi ti yεli ya: “Yiɣisim ya,” tɔ! Yin yiɣisim ya. Naawuni duhirila ninvuɣu shεba ban tiyεlimaŋli, ni ninvuɣu shεba ban mali baŋsim yi puuni ni darzanima. Yaha! Naawuni mi binshɛɣu din sɔɣi yi tuuntumsa ni.

12. Yaa yinim’ ninvuɣu shεba ban ti Naawuni yεlimaŋli! Yi yi ti bɔri ni yi laɣim gbaai saawɔra ni Naawuni tumo (Annabi Muhammadau), tɔ! Yin daŋmi ya mali sara ka naan kana ni yi saawɔra maa, dina n-nyɛ alheeri n-tin ya, ka lahi nyɛ kasi. Amaa! Yi yi bi nya (sara maa), tɔ! Naawuni nyɛla Chεmpaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.

13. Di ni bɔŋɔ, yi zɔrimi ni yi daŋ sara malibu poi ka naan kana ni yi saawɔra (Annabi sani)? Tɔ! Yi yi bi tooi (mali sara maa), Naawuni deei yi sandaani (tuuba), dinzuɣu puhimi ya jiŋli, ka tin ya zakka. Yaha! Doli ya Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu). Yaha! Naawuni nyɛla Ŋun mi din sɔɣi yi tuuntumsa puuni.

14. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ, a bi nya ninvuɣu shɛba ban zaŋ Naawuni ni je suli niŋ shɛba maa (Yahuudunima) nleei bɛ zonima? Bɛ ka yi (Muslinnim’) puuni, ka mi ka bɛ (chɛfurinim’) puuni, ka bɛ lahi pɔri Naawuni ka di nyɛla ʒiri, ka mi nyɛla ban mi.

15. Naawuni malila azaaba kpeeni shili n-guli ba. Achiika! Bɛ tuuntumsa shiri nyɛla din be.

16. Bɛ gbibila bɛ pɔrika di nyɛ din taɣiri ba (ka Muslinnim’ ku tooi tuhi ba). Dinzuɣu, ka bɛ taɣi (ninsalinim’) ka chɛ Naawuni soli. Dinzuɣu, filiŋ daazaaba be bɛ zuɣu (Zaadali).

17. Di kariya ka bɛ daarzichi mini bɛ bihi tooi taɣi ba shɛli ka chɛ Naawuni (daazaaba). Bana n-nyɛ buɣum bihi, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni.

18. Dabisi’ shεli Naawuni ni yɛn ti yiɣisi ba namgbaniyini, ka bɛ ti pɔri tiri O kamani bɛ ni pɔri tiri ya shεm (Dunia ŋɔ), ka tεhi ni bɛ gbibila daliri shɛli. Wumma! Achiika! Bɛ nyɛla ʒirinima.

19. Shintaŋ nyεŋ ba mi,ka chɛ ka bɛ tam Naawuni yεla teebu. Bana n-nyɛ shintaŋ laɣiŋgu. Wumma! Shintaŋ laɣiŋgu n-nyɛ ban kɔhi lu.

20. Achiika! Ninvuɣu shεba ban kpahiri yεɣiri Naawuni ni O tumo zaligu, tɔ! Bannim’ maa be ban filiŋ puuni (Dunia ni Chiyaama).

21. Naawuni zali zaligu (ka yεli): “Achiika! M (Mani Naawuni) mini N tuumba n-nyɛ ban yɛn nyɛŋ. Achiika! Naawuni nyɛla Kpεŋlana, Nyεŋda.

22. (Yaa nyini ŋun gbilsiri tibli)! A ku nya ka ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni mini O tumo yεlimaŋli yuri ninvuɣu so ŋun kpahi yεɣi Naawuni mini O tumo zaligu, hali bɛ yi nyɛla bɛ banima, bee bɛ bihi, bee bɛ mabihi, bee bɛ dɔɣiriba. Bannima, Naawuni sabila yɛlimaŋtibo niŋ bɛ suhiri ni, ka kpaŋsiba ni ruhi[5] din yi O sani na. Yaha! Ka O yɛn ti kpεhi ba Alizanda yili shɛŋa puuni, ka kulibona ti yɛnzɔri gindi di lɔŋ ni, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di ni. Naawuni niŋ ba yεda,ka bɛ gba niŋ Oyɛda. Bannima n-nyɛ Naawuni laɣiŋgu. Wumma! Naawuni laɣiŋgu nnyɛ ban nya tarli. ——— [5] Ruhi n-nyε nasara shεli O ni yεn ti Muslinnim’ bε chεfurinim’ zuɣu.