Oromoca Meal — Rowad Tercüme Merkezi — İsra' 17:1 – Şuara 26:227

Qulqullaaye Inni gabricha Isaa (muhammadiin) halkan masjida kabajamaa (Makkaa) irraa gara masjida fagoo, kan naannawa isaa barakaa gooneetti deemsise (qulqullaa’e), mallattoowwan keenyarraa argisiifnuuf, Inni (Rabbiin) Isumatu dhaga’aa, argaadha. [1] ——— [1] aayanni tun waayee isr'aa'aafii mi'iraajaa haasooyti. nabiin s.a.w. halkan makkarraa ka'ee masjiidul aqsaa falasxiin dhaqee achumaan samii ol bahee... dubbiin dheertuudhaa sanirraa dubbatti.

Muusaaf kitaaba kenninee Ilmaan Israa’iilif qajeelfama isa goone “anaa gaditti hirkoo hin godhatinaa”(jenneen).

(Yaa) sanyii namoota Nuuh wajjin (doonii) yaabbachiifne! inni gabricha galatoomfataa ture.

Gara Ilmaan Israa’iil kitaaba (tawraat) keessatti beeksisa goonee jirra “dhugumatti isin dachii keessatti yeroo lama badii dalagdu; of tuulummaa guddaa of tuuluuf jirtu” (jechuun).

Isaan lamaan irraa waadaan jalqabaa yeroo dhufe, gabroota Nuuf ta’an kan lolatti cimaa isin irratti ergine. Isaan manneen (ganda) keessa ni deddeebi’an (nisakatta'an). (Waadichis) waadaa raawwatamaa ta’eera

Ergasii isaan irratti dabaree injifannoo isiniif deebifnee, qabeenyaaleefi ilmaanis isiniif daballe, tuuta baay’ee isin taasifne. [2] ——— [2] asirraa wanni hubannu ilmaan hedduu horuun qananiidha malee balaa miti. karoorri ilmaan hinhorinaa dawaa qusannaa fayyadamaa jedhu sun kufaadha. dhara fudhatama hinqabu.

Yoo toltuu hojjattan lubbuulema keessaniif toltuu hojjattu. Yoo hamtuu hojjattan isimarratti. Yeroo waadaan lamaffaa dhufe (adawwii isinitti bobbaafne), akka fuuleen keessan hammeessan, akka masjiidicha (Aqsaa) akkuma yeroo duraa isa seenanitti seenaniifi, akka waan irratti injifatan barbadeessuu barbadeessan (isin irratti ergina).

Gooftaan keessan rahmata isiniif gochuun ni kajeelama. Yoo isin (badiitti) deebitan, Nutis (isin adabuutti) ni deebina. Jahannamiin kaafirootaaf mana hidhaa taasifnee jirra.

Dhugumatti, Qur’aanni kun (karaa) ishee irra (haqaafi) qajeeltuu taatetti qajeelcha. Mu’uminoota warra gaggaarii hojjatan dhugumatti mindaan guddaan isaaniif jiraachuudhaan gammachiisa.

Isaan aakhiraatti hin amanne immoo adabbii laalessaa ta’e isaaniif qopheessinee jirra (jechuun gammachiisa).

Ilmi namaa (yeroo aarii) hamtuu akkuma toltuu kadhatutti (Rabbiin) kadhata. Ilmi namaa jarjaraa ta’eera.

Halkaniifi guyyaa mallattoo lama taasifnee jirra. Mallattoo halkanii (dukkanaan) haguugnee, mallattoo guyyaa immoo ifa goone, Akka tola Gooftaa keessan irraa ta’e barbaaddaniifi, akka lakkoofsa waggootaafi herregas beektaniif (kana goone). Waan hunda addaan baafnee isa addeessinee jirra.

Nama hundayyuu hojii isaa morma isaatti rarraafnee jirra, Guyyaa Qiyaamaa kitaaba isaaf baafna. banamaa tahee inni isa argata..

Kitaaba kee dubbisi, Hardha ati mataan kee sirratti herregaa ta’uuf ga’aadha.

Namni qajeele, kan inni qajeelu lubbuu isaatiifii, Namni jallates, kan inni jallatu ishemarratti, Lubbuun ba’aa baadhattu kamilleen ba’aa lubbuu biraa hin baadhattu, Hanga ergamaa erginutti kan adabnu hin taane.

Yeroo magaalaa takka balleessuu feene, namoota qanani’oo ishee (akka Rabbiin sodaatan) ajajna. Isaan ishee keessatti ajaja Rabbii didu; kanaaf jechi (adabaa) isaan irratti mirkanaa’a. Ishee barbadeessuu barbadeessine.

Nuuhiin booda magaalota irraa meeqaatama balleessine! Gooftaan kee ga’aadha Badii gabroota Isaa beekaa argaa ta’uutti.

Nama (addunyaa) jerjertuu kan barbaadu tahe, ishee keessatti nama feeneef waan feene jerjersina. Ergasii (Ibidda) jahannam isaaf goona. isii ni seena arrabsamaa, darbamaa ta’ee.

Nama Aakhiraa fedhee haala dhugoomsee jiruun hojii ishee isiif hojjate, warra san hojiin isaanii galateeffatamaa ta’eera.

Hundaayyuu kennina, isaan kanaafi isaan sanas, kennaa Gooftaa keetii irraa (isaaniif kennina). Kennaan Gooftaa keetii dhorgatamaa miti.

Akkamitti garii isaanii garii irra akka caalchifne ilaali. (Haa ta’u malee) Aakhiraatu sadarkaafi caalchisuuttis irra guddoodha.

Rabbii wajjin gabbaramaa biraa hin taasisin; (yoo waliin gabbarte) balaaleffatamaa, salphataa taatee teessa.

Gooftaan kee akka isin Isa malee homaa hin gabbarreefi haadhaa abbaa keessanitti tola ooltan murteessee jira. Yoo sibiratti tokkoon isaanii yookiin lamaanuu sadarkaa dullummaa irra ga’an, ish (jecha hifannaafii tuffii) isaaniin hin jedhin. Isaaniin hin lolin. Jecha kabajaa isaaniin jedhi. [3] ——— [3] Haqa Rabbiitti aantee hayxi haadhaaf abbaa jabduudha, tola gara hundaan itti ooluun dirqama. yoo dullooman ammoo nijabeeffamti, dachaa taati.

Isaaniif koola (qoochoo) xiqqeenyaa rahmatarraa kantahe isaaniif gadi qabi. “Gooftaa kiyya! Akkuma isaan anaa xiqqaa ta’ee (rahmata naagodhanii) na guddisan Atis rahmata isaaniif godhi” jedhi.

Gooftaan keessan waan lubbuulee keessan keessa jiru beeka. Yoo namoota gaggaarii taatan Inni warra akkaan gara Isaatti deebi’aniif araaramaa ta’eera.

Firaaf, hiyyeeyyiifi kara deemaafis haqa isaa kenni, qisaasuu (bazzaruu) hin qisaasin.

Qisaastonni obboleeyyan sheyxaanotaa ta’an. Sheyxaanni Gooftaa isaatti akkaan kafaraa ta’eera.

Yoo rahmata Gooftaa kee irraa ta’e kan isii kajeeltu barbaaduuf jecha isaan irraa gara galte, jecha laafaa isaaniin jedhi.

(doyn'oomte) Harka kee gara morma keetiitti sakaalamaa hin godhin. Diriirinsa hundas isa hin diriirsin. Komatamaa, sheena’aa taatee teessa.

Dhugumatti Gooftaan kee hiree nama fedheef ni bal’isa; (nama fedhe irratti) ni dhiphisas. Inni gabroota Isaa beekaa, argaa ta’eera.

Ilmaan keessan sodaa hiyyummaatiif jecha hin ajjeesinaa. Isaaniifi isinis Nutu soora. Dhugumatti, isaan ajjeesuun badii guddaa ta’eera.

Sagaagalummaatti hin dhihaatinaa. inni (hojii) fokkataa ta’ee jira, waa hammaatee karaa tahuun isaa. [4] ——— [4] zinaan nikaahaam malee walqunnamtii saalaa geggeessuudha. kuni badii hamaa abaaramaadha. namni kana hojjate dubraafii konfoleessa bultii san dura hinjaarin yootahe yoggu dhibba tumamee waggaa tokko biyyarraa fageeffama. yoo kan fuudhe /heerumte tahan dhagaan tumamanii ajjeefaman.

Lubbuu Rabbiin (ajjeessuu) haraama godhe haqaan malee hin ajjeesinaa. Nama roorroon ajjeefame nama isa dhaaluuf aangoo (dhiiga gaafachuu isaaf) goonee jirra. Ajjeechaa keessatti daangaa hin dabrin. inni tumsamaa ta’eera. [5] ——— [5] namni beekaa nama ajjeese ni ajjeefama. yoo maatiin nama du'ee hayyame gumaa guddaa kafala. kan dogoggoraan ajjeese ammoo gumaa kafala hin ajjeefamu.

Qabeenya yatiimaa, karaa gaariin malee hanga inni cimina isaa ga’utti itti hin dhihaatinaa. Waadaa guutaa. Dhugumatti, waadaan gaafatamaa ta’ee jira.

Yeroo safartan safara guutaa. Miizaana qajeelaa ta’een madaalaa. Kun waan gaariidha; booddeen isaas bareedaadha.

Waan beekumsa isaa hin qabne hin hordofin. dhageettiin argaaniifi onneenis, kun hundinuu (ilmi namaa) isa irraa gaafatamaa ta’eera. [6] ——— [6] meeshaalee miiraa tan Rabbiin kenneef tana irraa gaafatam. yookheyriin dalage nibadhaafama. yoo sharriin dalage ni adabama.

Dachii keessas boonaa hin deemin. ati dachii hin urtu; dheerinnaanis gaarreen hin geessu. [7] ——— [7] boonni dhoowwaadha, dilii guddoorraayi.

Kun hundi yakki isaa Gooftaa kee biratti jibbamaa ta’eera.

Kuni beekumsa irraa waan Gooftaan kee gara keetti wahyii godheedha. Rabbii wajjin gabbaramaa biraa hin taasisin. (Yoos) jahannam keessatti darbamta komatamaa fageeffamaa taatee.

Sila Gooftaan keessan isiniif ilmaan dhiiraa fileeti ofiif maleeykota irraa ilmaan dubaraa godhatee? isin jecha (badii) ulfaataa jettu.(Rabbiin kanarraa qulqullaaye).

Dhugumatti, Nuti Qur’aana kana keessatti akka (isaan) gorfamaniif (gorsa) ifa goonee jirra. Dheefa malee homaa isaaniif hin dabalu.

Jedhi: “Odoo akka isaan (kijibaan) jedhan Isa waliin gabbaramtoonni biraa jiraatanii, silaa gara abbaa Arshiitti karaa barbaaddatu turan”.

Inni (Rabbiin) waan isaan jedhan irraa qulqulluufi ol ta’iinsa guddaas ol ta'eera.

Samiileen torbaniifi Dachiin, wanni isaan keessa jiran hundi Isa faarsu. Wanti tokkos kan odoo faaruu Isaatiin Isa hin qulqulleessin hafu hin jiru. Garuu isin faaruu isaanii hin beektanu. Inni obsaa, araaramaa ta’eera.

Yeroo Qur’aana dubbiftu gidduu keetiifi gidduu warra Aakhiraatti hin amannee haguuggii dhokataa taasifna.

Akka isaan isa (Qur’aana) hin hubannes onneewwan isaanii irratti haguuggii, gurroota isaanii keessatti immoo duuchaa goonee jirra. Yeroo Qur’aana keessatti Gooftaa kee kophaa Isaa dubbatte, dheessaa dugda galu.

Nuti waan isaan isa dhageeffataniif ni beekna. yeroo isaan gara kee dhaggeeffatan, yeroo isaan maqoo (iccitii) hasaasan, yeroo miidhaa raawwattoonni jedhan “namticha sihriin tuqame malee waan biraa hin hordoftanu”(nibeeyna).

Fakkeenya akkamii akka siif taasisan ilaali. Isaan jallatanii jiru; karaa (sirrii argachuus) hin danda’anu.

Ni jedhan “sila nuti erga (duunee) lafeefi bututaa (tortoraa) taanee booda uumama haarawa taanee kaafamoodhaa?”

(Yaa Muhammad!) jedhiin: “ (yoo dandeessan) Dhagaa yookiin sibiila ta’aa.

Yookiin uumama qomoowwan keessan keessatti (kaafamuun) guddatus ta’aa. (kaafamuun keessan hin hafu)". Ergasiis “Eenyutu (du'a booda jirutti) nu deebisa” jedhu“. Isa yeroo jalqabaa isin uumeedha” jedhi. Mataa isaanii sitti raasuuf jiru, Ni jedhus: “Inni sun (kaafamiinsi) yoomi ree?” “Dhihoo ta’uun mirkanaa’aadha” jedhiin.

Guyyaa Inni isin waamnaan, isin Isa faarsaa owwaattan. yeroo gabaabaa malee turuu dhabuu yaaddan (Rabbiin isin kaasee isin deebisa).

Gabroota kiyyaan jedhi “isittii (jecha) gaggaarii dubbadhaa. sheyxaanni gidduu isaanii balleessa. sheyxaanni ilma namaatiif diina ifa bahaadha”. [8] ——— [8] haasawa gaarii haasawutti ajajamne. hamtuu haasawuun dhoowwaadha nama wal lolchiiftee sheyxaanaaf karaa banti.

Gooftaan keessan akkaan isin beekaadha. Yoo fedhe rahmata isiniif godha; yookiin yoo fedhe isin adaba. Nuti isaan irratti itti gaafatamaa goonee si hin ergine. (ati itti geessuu qofaatu sirra jira).

Gooftaan kee waan samiileefi dachii keessa jiru beekaadha. dhugumatti garii nabiyyoota garii irra caalchifnee jirra. Daawudiif zabuur kennineerra.

Jedhiin “Warra Isa (Rabbii) gaditti (gabbaramaadha) jettan san waammadhaa. (Isaan) miidhaa isin irraa fuudhuus ta’ee (isinirraa gara nama birootti) naannessuu hin danda’an”.

Warri isaan yaammatan (malaykotaafii kanneen biroos) sun gara Rabbii isaaniitti dhiheenya barbaadu. eenyuu isaaniitu gara Rabbiitti irra dhihaataadhaan. Rahmata isaas ni kajeelu. adabbii isaa ni sodaatu. Dhugumatti, adabbiin Rabbii keetii sodaatamaa ta’ee jira. [9] ——— [9] Yaanni aayatichaa ‘warri gara Rabbiitti irra dhiheenya qabanuyyuu dhiheenya barbaaduu! Warri biraa immoo sanaa ol Rabbirra barbaaduu qabu!’ jechuudha.

Magaalota (kafarte) kamiyyuu Guyyaa Qiyaamaatiin dura (warra) ishee balleessinu yookiin adabbii cimaa ishee adabnu malee hin haftu. Sun kitaabicha keessatti barreeffamaa ta’eera.

Mallattoolee erguu wanti Nu dhorge hinjiru warri duraa ishee kijibsiisuu malee. Samuudiif gaalattii (mallattoo) mul'attuu kenninee jirra. Isheetti kafaranii (isii miidhan) (halaakamani). Nuti sodaachisaaf malee mallattooleen hin erginu.

Yeroo “Gooftaan kee ilma namaatti marseera (hundinu qabaa isaa jala jira)” siin jenne (yaadadhu). Arginsa kee ishee (halkan Israa’aafii mi'iraajaa) si argisiifne san, namoota ittiin mokkoruuf qofa malee waan biraatiif hin goone. Mukattii Qur’aana keessatti abaaramtes (mokkoroof malee hin goone). Nuti isaan sodaachifna; inni jallinna guddaa malee waan biraa isaaniif hin dabalu. [10] ——— [10] mukni abaaramte sun zaqquumi nyaata warra azaabaati.

Yeroo maleeykotaan “Aadamiif sujuuda godhaa” jenne (yaadadhu). Ibliis malee isaan sujuuda godhan. Inni (Ibliis) “sila ani nama Ati dhoqqee (biyyee) irraa uumteefin sujuuda godhaa?” jedhe (dide).

(Ibliis) ni jedhe: “Mee naaf himi! Isa Ati ana caalaa kabajje kana (aadam), yoo hanga Guyyaa Qiyaamaatti na tursiifte, sanyii isaa muraasa malee gara jallinaa harkisa.”

(Rabbiin) ni jedhe: “Deemi! Namni isaan irraa si hordofe dhugumatti, jahannam galata keessan galata guutamaa tateedha.

Isaan irraa nama dandeesse sagalee keetiin kakaasi. Yaabbattoota keetiifi lafoo keetiinis isaan irratti gulufsiisi. Qabeenyaafi ilmaan keessattis isaanitti qindaa’ii. waadaas isaaniif seeni. Sheyxaanni gowwoomsuu malee homaa waadaa isaaniif hin seenu.

Dhugumatti, gabroota kiyya, isaan irratti aangoon siif hin jiru. Hirkoo ta’uuf Rabbiin kee ga’aadha.

Gooftaan keessan Isa doonii galaana keessa isiniif deemsisuudha. akka tola Isaa irraa barbaaddattaniif, Dhugumatti, Inni isiniif rahmata godhaa ta’eera.

Yeroo rakkoon wahii galaana keessatti isin tuqe, Isa malee wantoonni isin kadhachaa turtan (hundi) ni badu. Yeroma Inni gara dachiitti isin baase (Isa irraa) gara galtan. Namni akkaan kafaraa ta’eera.

Sila sodaa dhabdanii? (Rabbiin) cinaa dachii goggoyduu isiniin gadicichisiisuu, yookiin bubbee cirrachaa isin irratti erguu, ergasii isiniif hirkoo hin argattan.

Moo sodaa dhabdanii yeroo biraa isa (galaana) keessatti isin deebisee, qilleensarraa hobonboleettii isinitti ergee, bishaaniin isin dhidhimsiisuu sababa isin kafartaniif. ergasii isaan (adaba sanaan) isiniif Nu irratti hordofaa argachuu dhabuu keessan (hin sodaattanuu?)

Dhugumatti, Nuti ilmaan Aadam kabajneerra, Barraafii galaana keessattis isaan yaabbachiifneerra, Wantoota gaggaarii (halaala) irraas isaaniif hirreera. Irra hedduu wanta uumnee irra caalchisuu isaan caalchifnee jirra. [11] ——— [11] ilmi namaa namuma tahuuf kabajaa qaba islaamummaa keessatti.

Guyyaa nama hunda imaamota isaaniitiin waamnu (yaadadhaa). Namni galmeen (kitaabni) isaa mirga isaatiin kennameef, (sun warra jannataati) warri sun kitaaba isaanii ni dubbisu; hanga qajjiisa (baqaqaa firii timiraa keessaa)llee hin miidhamanu.

Namni (addunyaa) tana keessatti (dhugaa fudhachuu didee) jaamaa (qalbii) ta’e, inni aakhiraa keessattis jaamaadha; karaadhaanis irra jallataadha. [12] ——— [12] Namni duniyaa tanatti haqa didee qalbiin jaamte boru aakhiratti jaamee karaa jannataa deemuu irraa hoongawa, ibiddatti deema.

Isaan waan Nuti gara keetti wahyii goone (qur'aana) irraa si jallisuutti dhiyaatanii turan. akka ati soba isa malee ta’e Nu irratti sobduuf jecha. yoggus jaalallee si taasifatu ture.

Odoo Nuti gadi si dhaabuu baannee silaa ati waan xiqqoo gara isaanii dabuutti dhihaattee turte.

yoggas Nuti (adabbii) dachaa kan jireenyaatiifi (kan adduniyaatiifii) (adabbii) dachaa du’aa (kan aakhiraa) si dhandhamsiifna ture. Ergasii ati Nurraa tumsaa hin argattu.

Dhugumatti, isaan dachii keessatti si shororkeessuutti dhihaatanii jiru akka ishee irraa si baasaniif, Yoos, si booda xiqqoo malee hin turan.

Karaa ergamtoota keenya kan sidura erginee (karaa siif goone). Karaa keenyaaf jijjiirama hin argitu (gadi dhaabbataadha).

Aduun dabuu irraa hanga dukkana halkaniitti salaata (ulaagaa ishee guutii) gadi dhaabi. qur'aana (Salaata fajriis) (sagadi). qur'aanni (Salaanni) fajrii (maleykaadhaan) dhufamaa ta’eera. [13] ——— [13] salaanni shanan as keessatti dubbatamee jira.

Halkan irraa isaan (Qur’aanaan) haala (salaata) dabalataa siif taateen sagadi. Gooftaan kee iddoo faarfamaa ta’e si dhaabuun mirkanaa’aadha.

Jedhis: “(yaa) Gooftaa kiyya! Seensa gaarii (jaalala keetirratti taate) naseensisi, Ba’iinsa gaariis (jaalala keetirratti taate) na baasi, Si biraa ragaa na gargaaru naaf taasisi.

Jedhi “Dhugaan (islaamummaan) dhufe; sobni dhabame, sobni dhabamaa ta’eera”.

(Nuti) Qur’aana irraa nibuufna waan inni qorichaafi rahmata mu’uminootaaf ta’e. zaalimtootaaf hoongoo malee hindabalu.

Yeroo ilma namaa ni’imaa keenyaan qanansiifne, garagaleeti cinaa isaatiin (dhugaa) irraa fagaata. Yeroo hamtuun isa tuqe abdii murataa ta’a.

Jedhi: “Hunduu karaa isa fakkaatuun dalaga. Gooftaan kee nama karaan isaatti qajeelaa ta’e beekaadha.”

Ruuhii irraa si gaafatu, jedhi “Ruuhiin amrii gooftaa kiyyaati. Beekumsa irraa waan xiqqoo malee isin hin kennamne”. [14] ——— [14] waayee ruuhii Rabbi malee kabeeku hinjiru.

Odoo feenee isa gara keetti wahyii goone ni deemsifna turre. Ergasii siif Nurraa isa (deebisu) itti gaafatamaa hin argattu.

Garuu rahmata Gooftaa kee irraa ta’eef (isa eegne), tolli Isaa si irratti guddaa ta’eera.

Jedhi: “odoo ilmi namaatiifi jinnoonnis fakkaataa Qur’aana kanaatiin dhufuu irratti walitti qabamanii, fakkaataa isaatiin hin dhufan odoo gariin isaanii gariif gargaaraa ta’aniis”. [15] ——— [15] qur'aanni kitaaba Rabbiiti. uumamtoonni osoo hundi walgayanii fakkaataa qur'aanaa fiduu yaalanii hindandayan.

Dhugumatti, Qur’aana kana keessatti fakkeenyota hunda irraa namootaaf addeessinee jirra. Irra hedduun namootaa kafaruu malee didan.

Ni jedhan: “Hanga burqituu dachii keessaa nuuf maddisiiftutti siif hin amannu.

Yookiin (hanga) oyruu muka timiraatiifi Inabaa irraa siif taatutti, ergasii isa keessa laggeen yaasiinsa yaaftutti (hin amannu).

Yookiin (hanga) akka jettetti cittuu samii irraa taate nu irratti buuftutti, yookiin (hanga) Rabbiifi maleeykota fuuldura keenya fiddutti (hin amannu).

Yookiin (hanga) manni faaya warqee irraa ta’e siif ta’utti yookiin (hanga) samii keessa ol korttutti; ol ba’iinsa keettis hanga kitaaba dubbifnu nurratti buuftutti hin amannu”. (jedhu)“Gooftaan kiyya qulqullaayee jira. Sila ani nama ergamaa (Rabbii) ta’ee ergame malee waan biraa nintahee?” jedhi.

Ilma namaa amanuu waa hindhoowwine yeroo qajeelfamni (Rabbii) isaanitti dhufe, jechuu isaanii malee “sila Rabbiin nama ergamaa taasisee ergaa?”.

Jedhi “Odoo dachii keessa maleykonni tasgabbaa’anii deeman kan jiraatan ta’ee, silaa maleykaa samii irraa ergamaa taasifnee isaan irratti buufna turre” (jedhi).

Jedhi “Gidduu kiyyaafi gidduu keessanitti ragaaf Rabbiin ga’aadha, Inni gabroota Isaa beekaa, argaa ta’eera” (jedhi).

Namni Rabbiin qajeelche, isumatu qajeelaadha, Nama Inni jallise, isaaniif Isaa gaditti gargaartota hin argituuf, Guyyaa Qiyaamaas fuulleen isaanii irratti, jaamaa, arrabaa qabamaafi gurraa duudaa ta’anii isaan kaafna.Teessoon isaanii jahannami, Dhawaata isiin gadi laaftuun gubaa isaaniif daballa.

kun mindaa isaaniiti. Waan isaan keeyyattoota keenyatti kafaraniif. nijedhan “sila yeroo lafeefi biyyee taane, nuti uumama haarawa taanee kaafamoodhaa?”

Sila isaan hin ilaallee (hinbeeynee) akka Rabbiin inni samiileefi dachii uume fakkaataa isaanii uumuu irratti danda’aa ta’ee. beellama isa keessa shakkiin hin jirre isaaniif taasise. Miidhaa dalagdoonni (Rabbitti) kafaruu malee ni didan.

Jedhi: “odoo isin dilbii rahmata Gooftaa kiyyaa dhuunfattanii, yoggus silaa dhumuu sodaaf (of biratti) qabattu (doynoomtu) qorqoddu) turtan.” Ilmi namaa akkaan don’a ta’eera.

Dhugumatti, Muusaaf mallattoolee ifa ta’an sagal kennineefii jirra. Ilmaan Israa’iil gaafadhu yeroo inni isaanitti dhufee Fir’awni “yaa Muusaa! Ani sihriin qabamaa ta’uun si yaada” isaan jedhe. [16] ——— [16] ayatoonni saglan sun:- ulee, harki addaatuu, xuufaana (bishaan dhidhimsaa), awwaanisa, hinjiree, raachaa, dhiigaa, caamaafii oomishni irraachuudha.

(Muusaanis) ni jedhe: “Ati dhugumatti isaan kana (aayatoowwan kana) haala ragaa ifa ba’aa ta’aniin Gooftaa samiileefii dachii malee homtuu hin buusin sirritti beektee jirta. Ani yaa Fir’awn! ati halaakamaa ta’uun si yaada.”

(fir'owna) Dachii (Misraa) irraa isaan baasuu fedhe. Isaafi namoota isa waliin turan hunda bishaan isaan nyaachifne.

Nutis isa booda ilmaan Israa’iiliin ni jenne: “dachii (shaam) keessa jiraadhaa. Yeroo beellamni boodaa (Qiyaamaan) dhufe, haala walitti qabamoo taataniin hunda keessaniin dhufna [17] ——— [17] qabrirraa isin kaafnee dirree qiyaamaa isin finna qormaataaf jecha.

Nuti dhugaan isa (Qur’aana) (Nabi Muhammadirratti) buufne; innis dhugaan bu’e. Gammachiisaafi sodaachisaa goonee malee Nuti si hin ergine.

Qur’aana akka ati suuta suutaan namoota irratti isa dubbiftuuf isa qoqqoodne; buusiinsas isa buufne.

Jedhi: “Isatti amanaa yookiinis hin amaninaa; dhugumatti, isaan isa dura beekumsa kennaman, yeroo inni (Qur'aanni) isaan irratti dubbifame (Rabbiin galatoomfachuuf) fuula isaaniitiin sujuuda gadikufu (bu’u).”

Ni jedhu (sujuuda isaanii keessatti): “Gooftaan keenya qulqullaa’eera. Dhugumatti, waadaan Gooftaa keenyaa raawwatamaadha.”

Fuula isaanii irratti (sodaa Rabbiirraa) booyaa sujuuda bu’u. Innis sodaa isaaniif dabala. [18] ——— [18] asittis sujuuda qaraatii qur'aanaattu jira.

Jedhi: “Allaah kadhaa yookiin Rahmaaniin kadhaa; kamiinuu yoo kadhattan Isaaf maqoota babbareedaa ta’antu jira. Salaata kee keessatti (baay’ee) sagalee kee ol hin fuudhin; (baay’ee) gadis hin qabatin. Giddu (lamaan) sanitti karaa barbaadadhu. [19] ——— [19] hadiisa Abii hureyraan Nbirraa odeesse akkana jedhan jedhe "Rabbiif maqaalee sagaltami sagaltu tahe, namni isii bare jannata seena".bukhaariifii muslimtu odeesse.

”Faaruun hundi kan Rabbii ilma hin godhatiniiti, kan mootummaa keessatti shariika hin qabneefi kan sababa salphinaa irraa gargaaraan isaaf hin jirreeti” jedhi. Guddisuu Isa guddisi.

Faaruun kan Rabbii gabricha Isaa (Muhammad) irratti kitaaba (Qur'aana) buuseeti. kan isa keessatti daba hin godhiniiti.[1] ——— [1] galanni hundi kan Rabbii qur'aana qajeelaa nabi muhammadirratti buuseeti.

Qajeelaa (godhee) akka adabbii cimaa Isa biraa ta’e ittiin sodaachisuuf, mu’uminoota gaggaarii hojjatan ‘mindaan bareedaan isaaniif jiraachuudhaan’ gammachiisuuf (buuse).

Isa keessa yeroo hunda jiraatoodha.

Isaan “Rabbiin ilma qaba” jedhan sodaachisuuf (isa buuse).

Isaaniifi abbootii isaaniitiifis isa irratti beekumsi hin jiru. Jechi afaanoowwan isaanii irraa baatu waa fokkattee! Soba malee homaa hin haasa’anu.[2] ——— [2] Warri Rabbiin ilmoo qaba jedhanu jallina hamaa jallate, kijiba guddaa kijibe. beekumsas ta’ee ragaa homaatuu hin qaban. Rabbiin ilmoo hinqabu, kanarraa qulqullaayee oltahe.

Yoo isaan haasa’a (qur'aana) kanatti amanuu baatan gaddaan faana isaanii irratti lubbuu kee balleessuutu siif sodaatama.

Nuti waan dachii irra jiru (hunda) isheef miidhagina taasifne, isaan irraa eenyu akka irra hojii tolchu isaan qorachuuf.

Nuti (gaafa jiruun dhumte) wantoota ishee (dachii) irra jiran hunda dirree duwwaa (biqilaa hin qabne) taasisoodha.

Sila (seenaan) warra godaafii gabatee mallattoolee keenya irraa dinqisiisaa ta’uu yaaddee? [3] ——— [3] warri godaa kuni seenaan isaanii aayatoota dhufaa jiran keessatti ibsamte. seena gorsaafii ergaa guddaa qabdu.

Yeroo dargaggoonni (mu'iminaa diin isaaniitiin deessuuf) gara godaa galanii “(yaa) Gooftaa keenya! Si biraa rahmata nuuf kenni; dhimma keenya irraas karaa qajeelaa nuuf mijeessi” jedhan (waan ta’e yaadadhu).

goda keessatti waggoota lakkaa’amaniif (hedduu tahaniif) dhageettii isaanii irratti (hirriba) darbine (raffifne).

Ergasii isaan dammaqsine, kamii gareewwan lamaaniitu dheerina yeroo turanii irra hubataa beekuuf jecha.

Nuti oduu isaanii dhugaan siif odeessina, isaan dargaggoota Gooftaa isaaniitti amananii, qajeeluma isaaniif daballeedha.[4] ——— [4] Dargaggoonni islaama keessatti sadarkaa guddaafii xiyyaafannoo addaa qaban.

Nuti onneewwan isaanii irratti (iimaana) jabeessinee jirra. yeroo isaan dhaabbatanii “Gooftaan keenya Gooftaa samiileefi dachiiti Nuti Isa malee gabbaramaa biraa hin waammannu. (yoo isamalee gabbaramaa biroo yaammanne), yoggus haasawa (kufrii keessa) daangaa dabre dubbanne jirra” jedhan.

“Ummanni keenya kun Isaa gaditti gabbaramoota biraa taasifataniiru, Sila Maaliif ragaa ifa ta’e isaan irratti hin fidanne? Nama Rabbi irratti soba uume caalaa namni miidhaa hojjate eenyu? (hinjiru).

(Dargaggoonni waliin jedhan): “Yeroo isaaniifi wantoota isaan Rabbiin achitti gabbaran irraa fagaattan, gara godaa galaa, Gooftaan keessan rahmata Isaa irraa isiniif bal’isa. amrii keessan irraas laafina isiiniif qopheessa”.

Aduu yeroo baatu holqa isaanii irraa kan gara mirgaatti dabdu argita. Yeroo dhiitu, haala isaan bal’ina isa (goda) irraa ta’e keessa jiraniin gara bitaatti isaan dhiifti. Kun mallattoolee Rabbii irraayi. Namni Rabbiin (isa) qajeelche, isumaatu qajeelaadha. Nama Inni jallise immoo gargaaraa isa qajeelchu isaaf hin argitu. [5] ——— [5] Rahmata isaatiin Rabbiin yeroo baatuufii seentus aduu isaanirraa maysee oo'aan miidhamurraa isaan tiiyse.

dammaqoo isaan seeta isaanii rafoo. gara Mirgaafi gara bitaatti isaan garagaggalchina, Sareen isaanii dhundhumma isaa lamaan moggaa (holqaatti) diriirsaadha. Odoo isaan argitee dhugumatti, silaa baqannaan isaan irraa garagalta (dheeysita); isaan irraas sodaa guutamta turte.

Akkuma kana isaan dammaqsine akka jidduu isaanitti wal gaafataniif jecha. Jedhaan isaan irraa ta’e tokko nijedhe “Yeroo hangam (as) turtan?” nijedhan “Guyyaa tokko yookiin garii guyyaa turre”. Ni jedhan: “Yeroo hangam akka (as) turtan Gooftaa keessan (qofatu) beeka, Tokkoo keessan maallaqa teessan tanaan gara magaalaa ergaa. kamii isiittu irra gaarii nyaataatii haalaaluu, soorata isaa irraa isiniif haa fidu. Haa dhokatu; waa’ee keessan nama tokkos akka hin beeksifne. [6] ——— [6] hirriiba keessa waan jiraniif hanga achi turan wallaaln, osoo waggaa 309 turanii jiranii guyyaa tookko yookaa garii guyyaati waliin jedhan.

Isaan yoo isin argan, dhagaan isin tumu yookiin amantii isaaniitti (kufritti) isin deebisu, Yoo san gonkumaa hin milkooftan.” (waliin jedhan).

Akka kanatti isaan irratti mul’ifne. akka isaan beellamni Rabbii dhugaa ta’uu beekaniifi Qiyaamaa shakkiin (dhufiinsa) ishee keessa hinjiruu (akka beekaniif), yeroo isaan gidduu isaaniitti waa’ee isaanii (warra holqaa) keessatti wal dhaban, Ni jedhan: ijaarsa isaan irratti ijaaraa Gooftaa isaaniitu isaan beekaa,.” Warri dhimma isaanii irratti injifatan immoo nijedhan “Nuti dhugumatti, masjida isaan irratti godhanna”. (bakka sanitti masgiida jaaranna).

Nijedhu “Isaan sadihi afraffaan isaanii saree isaaniiti”. nijedhu “Isaan shani jahaffaan isaanii saree isaaniiti” shalaggii fagootii. nijedhu “Isaan torba saddeettaffaan isaaniis saree isaaniti”. (Yaa Muhammad!) jedhi “Lakkoofsa isaanii Gooftaa kiyyatu beeka, (namoota) muraasa malee isaan hin beeku”. Kanaafuu waa’ee isaanii keessatti hin falmin mormii ifa ta’e malee, Waa’ee isaanii keessatti isaan irraa nama tokkos hin gaafatin. [7] ——— [7] heddummina isaanii keessatti waldhabanii wal morman.

Waan tokkonis hinjedhin Ani waan san borun hojjataadha.

“Yoo Rabbiin fedhe” (jettu) malee, yeroo irraanfatte Gooftaa kee yaadadhu. Gooftaan kiyya gara karaa kana irra qajeelumatti dhihoo ta’ee na qajeelchuun ni kajeelama” jedhi. [8] ——— [8] "boru waan akkanaatin dalaga yoo Rabbiin fedhe" jedhi. yoo Rabbiin fedhe jechuu tana hindhiisin.

Holqa isaanii keessa waggoota dhibba sadi turanii sagalis dabalatan.

Jedhi Rabbumatu beekaa Hanga isaan turan, (Beekumsi) fagoo kan samiileefi dachii Isumaafi. Akkam arga! Akkam dhagayas! Isaaniif Isa malee gargaaraan hin jiru, Murtii Isaa keessatti tokkollee hinqindeessu.

Waan kitaaba Gooftaa keetii (Qur’aana) irraa gara keetti beeksisa godhame dubbisi, Jechoota Isaatiif jijjiiraan hin jiru. Isa malee iddoo itti dheeysitan hin argattu.

Lubbuu tee hidhi isaan Gooftaa isaanii ganamaafi galgala kadhataniin wajjiin Fuula Isaa barbaachaaf. ija tee lamaan isaan irra hin qaarsin Miidhagina jireenya addunyaa barbaachaaf. Nama onnee isaa zikrii keenya irraa cufnef hin ajajamin. kan fedha lubbuu isaa hordofe, hojiin isaa daangaa dabraa ta’e (bade).

Jedhi: “Dhugaan Gooftaa keessan irraayi, Namni fedhe haa amanu; namni fedhes haa kafaru, Nuti miidhaa hojjattootaaf ibidda dallooyni ishee isaanitti marse qopheessinee jirra, Yoo birmachiifatan bishaan akka rajaa (siicoo) zeytii danfeetti fuulleen waddituun dirmataman (kennaman). Dhugaatichi waa fokkatee! Hirkannaanis akkaan hammaate! [9] ——— [9] kan fedhe haa amanuu kan fedhe haakafaruu jechuun jecha lolaati.

Warreen amananii gaggaarii hojjatan, (galata guddaa argatu). Nuti mindaa nama dalagaa tolchee hin balleessinu.

Warra san isaaniif jannata qubsumaa kan laggeen isaan jala yaatuutu jira. ishee keessatti isaan gumeewwan warqee irraa ta’een miidhagfamu, Uffata magariisa hariira haphiifi furdaa irraa tahanis uffatu, Ishee keessatti sireewwan girdoo qaban irratti hirkatanii (taa’u), Mindaan waa tole! Hirkannaanis waa bareedde!

Fakkeenya isaaniif godhi. namoota lama kan tokkoo isaaniittiif oyruu lama tan inaboota irraa taate taasifnee, isaan lamaanuu hundee timiraatiin marsinee, gidduu isaaniittis (oyruu) midhaan (facaafamu) taasifne. [10] ——— [10] namoonni lameen suni tokko mu'iminaa tokko kaafira. kaafirri sun qabaataadha ooyruu lama qaba. hasawa walitti deddeebisan.

Oyruun sun lamaanuu nyaatamaa (firii) isii odoo homaa isarraa hin hirdhisin kennite; gidduu isaaniitii laga yaasne (maddisiifne) (san fakkeenya godhiif)

Isaaf midhaantu tahe. hiriyaa isaatiin odoo itti haasa’uu nijedhe “Anatu qabeenyaan sirra hedduudha, gosaanis sirra jabaadha” (jedhee itti dhaaddate).

(namtichi kaafirtichi) Haala lubbuu isaa miidhaa ta’een oyruu isaa seenee ni jedhe: “Isiin tun gonkumaa ni baddii hin yaadu.

(Ani) Qiyaamaanis ni dhaabbattii hin yaadu, Dhugumatti, yoon gara Gooftaa kiyyaa deebifameef, iddoo deebii kan isa caaluun argadha.” [11] ——— [11] kaafirtichi qiyaamas nimorme. akkasuma qiyaamattis anumaatu badhaafama jedhee kijibee dhaaddate.

Hiriyyaan isaas (ka mu'iminaa) kan isaan haasa’u ta’ee ni jedhe: “Sila ati Isa biyyee irraa si uumetti kafartee?, ergasii bishaan saalaa irraa, ergasii nama guutuu si godhe. [12] ——— [12] mu'imintichi Rabbii si uumetti hinkafarin jedhee gorse, waan inni irraa uumamellee yaadachiisee gorse.

Ani garuu Inni Allaah’n Gooftaa kiyya; ani Gooftaa kiyyatti tokkollee hin qindeessu.

Maaliif Yeroo oyruu tee seentu “waan Rabbiin fedhetu (ta’a); Rabbiin malee humni (naaf) hin jiru” jechuu dhiifte!, Yoo ana qabeenyaafii ilmaaniiniis sirra xiqqaa ta’uu na agartes;

Gooftaan kiyya waan oyruu kee irra caalu naaf kennuun nikajeelama, ishee (kee) irratti immoo samii irraa bakakkaa buusee, (gubattee) dirree duwwaa ta’uun ishee (ni mala).

Yookiin (tahuun nimala) bishaan ishee (lafa keessa) gadi lixaa tahee kan ati isa barbaaduu hindandeenye.” [13] ——— [13] bishaan isii bannaan isinis badde.

Midhaan (ooyruu) isaatti ni marfame (ni badde), waan isii keessatti baaserratti (gaabbee) ganaa (shanacha) isaa lamaan gara gaggalchutti seene. isheen mogoleewwan (jirma) ishee irratti kukkufte, nijedhe “yaa gaabbii koo! Odoon Gooftaa kiyyatti (amanee) waa tokko qindeessuu baadhee”.[14] ——— [14] akkuma mu'imintichi saahiba isaa akeekkachiisetti, ooyruu isaa ibiddi itti bu'ee gabattee dhbamte.

Gareen Rabbii gaditti isa tumsitu isaaf hin taane. Inni tumsamaa hin taane.

Achittii mootummaan kan Rabbii haqa ta’eeti, Inni mindeessuutti Isumatu caala; booddee tolchuttis Isumatu caalaadha.

Fakkeenya jiruu addunyaa isaaniif godhi, (sun) akka bishaan samii irraa buufnee (rooba roobsinee), biqiltuuwwan dachii isaan (magartee) walitti makamanii, goggogaa caccabaa bubbeewwan isa faffacaaftu ta’e. Rabbiin waan hunda irratti danda’aa ta’eera. [15] ——— [15] kun fakkii duniyaati daddaftee baduu keessatti.

Qabeenyiifi ilmaan faaya jirreenya addunyaati, Gaggaarii haftuu taatetu Gooftaa kee biratti mindaadhaan irra caala; gama abdiittis irra caalaadha.

Guyyaa (qiyaamaa) Nuti gaarreen deemsifnee (dhabamsiifnee) dachii dirree ta’uu argitu, isaan walitti qabnu (yaadadhu). Isaan irraas tokkollee hin hanbifnu (sun guyyaa qiyaamaati).

Hiriiroo tahanii Gooftaa kee irra fidaman; “dhugumatti, akka yeroo jalqabaa isin uumnetti nutti dhuftan, Nuti waadaa isiniif godhuu dhabuu yaaddan turtan” (jedhaman). [16] ——— [16] guyyaa qiyaamaa namni akka dura dhalate fakkaatee kaafama, qaama qullaa miila qullaafii kandhayna hinqabatin tahee.

kitaabni kaa’amee, badii raawwattoota (kaafiroota) waan isa keessa jiru irraa sodaatoo ta’anii isaan agarta. Ni jedhu: “Yaa badii keenya! Kitaabni kun maaltu isaaf tahe kan xiqqoofi guddoos ishee walitti qabu malee hin dhiifne.” Waan hojjatan (dilii jiruu addunyaatti hojjatan) dhiyaataa ta’ee argu. Gooftaan kee (nama) tokkollee hin miidhu.

Yeroo maleeykotaan “Aadamiif sujuuda godhaa” jenne (yaadadhu), Ibliis malee sujuuda godhan, (inni) jinnii irraa ta’ee ajaja Gooftaa isaa irraa fincile. Sila Ana dhiiftanii isaafi sanyii isaa jaalallee godhattanii? isaan isiniif diinoota. (Ibliis) miidhaa raawwattootaaf jijjiirraa ta’uun waa fokkate! [17] ——— [17] ibliis jinniirraayi malee malaykarraayii miti. malaaykaan ajaja Rabbii hindiddu hindilooytu.

Ani uumaminsa samiifii dachii isaan hingarsiifne (yeroo san inuun jiran), uumaminsa lubbuulee isaaniitis (gaarii isaanii yeroo uumu garii hingarsiifne), Ani jallistoota gargaartota godhataa hin taane.

Guyyaa Inni “(warra) shariikota Kiyya kan kijibaan dubbattan san waamaa” jedhu (yaadadhu). Isaanis ni waamanii, garuu isaaniif hin owwaatan. gidduu isaaniitti hallayyaa (jahannam) taasifne.

Yakkamtoonni ibidda ni argan, Ishee keessa bu’oo ta’uu isaanii hubatan, Karaa ishee jalaa ittiin ba’an hin argatan.

Nuti dhugumatti Qur’aana kana keessatti fakkeenyota hunda irraa (namootaaf) ibsinee jirra. Namni baay’isaa wahii falmii ta’eera. (falmii guddata).

Namoota wanni amanuu dhoowwe waa hinjiru, yeroo qajeelumni isaanitti dhufe, Gooftaa isaanii araara kadhachuu irraas, karaan (dhumiinsi) warra durii isaanitti dhufuu yookiin adabbiin fuulduraa isaanitti dhufuu (eeguu) malee.

Nuti ergamtoota gammachiiftotaafi dinniintoota goonee malee hin erginu, Warri kafaran sobaan falmu isaan haqa deemsisuuf jecha. keeyyattoota kiyyaafi waan dinniinamanis qishnaa godhatan.

Nama keeyyattoota Gooftaa isaatiin yaadachiifamee ergasii ishee (didee) irraa garagaleefi waan (dilii) harki isaa lamaan dabarfatte dagate- caalaa namni miidhaa hojjate eenyu? (hinjiru). Nuti dhugumatti akka isaan isa (Qur’aana) hin hubanne onneewwan isaanii irratti qadaaddaafi gurreen isaanii keessattis duudiinsa taasifnee jirra. Yoo gara qajeellumaa isaan waamte, isaan yoo san gonkumaa hin qajeelan.

Gooftaan kee akkaan araaramaa, abbaa rahmataati. Odoo waan isaan hojjataniin isaan qabee, silaa dhugumatti, adabbii isaaniif jerjersa ture. Garuu isaaniif beellamaatu jira, ken isa malee gara itti deebi’an hin arganne.

(Warra) magaalotaa san isaan miidhaa hojjanaan isaan balleessine. halaakamiinsa isaaniitiif beellama goone.

Yeroo Muusaan dargaggoo isaatiin “hangan iddoo baharri lamaan itti wal qunnaman ga’utti yookiin deemsa irratti zamana dheeraa fixutti (deemuu) hin dhiisu” jedhe (yaadadhu). [18] ——— [18] dargaggoo muusaan ergatu khaadima isaa maqaan yuusha'i binu nuun jedhama. gabricha gaarii barnoota irra baratu barbaachaaf deeman.

Yeroma isaan lamaan iddoo wal ga’iinsa galaana lamaanii ga’an, qurxummii isaanii ni dagatan. Inni (qurxummiin) karaa isaa galaana keessa baqaqaa godhate.[19] ——— [19] yeroo achi gayan qurxummii sinqii godhatanii deemaniin irraanfatan. qurxummicha Rabbiin jirachisee bishaan seenee daakaa keessa kute.

Yeroma isaan lamaan (iddoo san) qaxxaamuran, (Muusaan) dargaggicha isaatiin ni jedhe: “Laaqana keenya nuuf fidi Dhugumatti, nuti imala keenya kana irraa dadhabbii guddaa qunnamnee jirra.”

(Dargaggeessichi isaa) ni jedhe: “Argitee? Sila yeroo nuti gara dhagaa guddaa hirkanne, ani qurxummii irraanfadheera. akka an hinyaadanne waa nanirraanfachiifne sheyxaana malee. Innis karaa isaa bahra keessa dinqisiisaa godhate.”

(Muusaan) ni jedhe: “Sun waan nuti barbaadaa turreedha.” (akka karaa hinbanneef jecha) Faanoowwan isaanii irra hordafaa gara duubaa deebi’an. [20] ——— [20] bakka qurxummiin jiraate san gabrichii beekkomsa qabu kan irraa barachuuf deeman jira.

Gabricha gabroota keenya irraa ta’e, argan, kan Nuti nu biraa rahmata isaaf kennineefi beekumsa Nubiraa ta’e isa barsiifne.[21] ——— [21] Namni isaan itti dhufan kuni maqaan isaa khadar jedhama, aalima nama Rabbiin ilmii guddoo barsiise. tanaaf muusaan irraa barachuu barbaadee dubbise.

Muusaan isaan nijedhe “sila waan barsiifamte kan qajeelaa ta’e irraa akka na barsiiftuuf si hordofuu?”

(Namichi) ni jedhe: “ati na wajjiin obsuudhaaf hin dandeessu.

Sila waan (ani hojjadhu) kan beekumsa isaa hin qabnee irratti akkamitti obsita?”

(Muusaan) “Yoo Rabbiin fedhe obsaa ta’uu na argita, Ajaja keetis hin didu” jedhe.

(Namichi) yoo na hordofte, waan (ani hojjadhu keessaa) tokkollee hanga ani waa’ee isaa siif himutti homaa irraa na hin gaafatin” jedheen.

Isaan lamaanuu hanga doonii tokko yaabbatanitti ni deeman, Inni (namichi) ishee ure (Muusaan) ni jedhe: “Sila namoota ishee keessa jiran bishaan nyaachisuuf ishee urtee? Dhugumatti, ati waan guddaa (hamaa) fidde (hojjatte)!”

(Namichis) ni jedhe: “Sila ani ati na wajjiin obsuudhaaf hin dandeessu hin jennee?”

(Muusaan) ni jedhe: “Waanin irraanfadheef nan qabin, Dhimma kiyya irraa rakkoo na hin baachisin (nattin jajjabeesin).”

Nideeman Hanga mucaa tokkotti dhufanitti achumaan (namtichi) isa (mucicha) ajjeese, (Muusaan) “Sila ati lubbuu qulqulluu lubbuu (ajjeeftee irraa kafalamtuun) malee ajjeeftaa? Dhugumatti, ati waan fokkataa hojjatteetta” jedhe. [22] ——— [22] doonirraa bu'anii moggaa bahraa lafa deeman, achitti joollee taphatti argan. tokko keessaa dhayee ajjeese.

(Namichi) ni jedhe: “Sila ani ati ana wajjiin obsuudhaaf hin dandeessu siin hin jennee?” [23] ——— [23] itti jajjabeessee jecha siin hinjennee jedhu fayyadame.

(Muusaan) ni jedhe: “Yoon ishee kana booda waan tokko irraas si gaafadhe, natti hin miiltomiin (natti hin shariikin), Dhugumatti, ana biraa dhiifama (dhumaa) irra geessee jirta.” [24] ——— [24] waan yoggu lama ajaja kee cabsee sigaafadheef sirakkisee ufirra achi nabaasuu dandeessa. tana booda yoon sigaafadhe ufirraa na baasi jedhee.

Ergasii isaan lamaan nideeman hanga warra magaalattii takka bira dhufanii, jiraattota ishee nyaata kadhatan, isaan keessummeessuu didan. Ergasii dhaaba mana jiguu fedhuu tokko argan. (namichi) (suphee) ol kaasee (diriirsee) isa dhaabe. (Muusaan): “Odoo feetee isa irratti mindaa fudhachuu ni dandeessa” jedhe.

(Namichi) ni jedhe: “Kun addaan ba’iinsa gidduu kiyyaafi gidduu keetiiti. Ani hiikkaa wantoota ati irratti obsuu dadhabdee sittiin hima. [25] ——— [25] yeroo 3ffaaf danbii kaayanne cabsitee, saahibummaan teenya asumatti xumuramti. addaan baana, garuu waan ati obsuu dadhabdee nagaafatte san hiikkaa isaa siifin himaa" jedheen.

Doonittiin tan namoota hiyyeeyyii bahara keessa dalaganii turte. ishee fokkisuu fedhe. isaan fuula duratti mootiin dooniwwan (fayyaa) hunda saamee fudhatu tokkootu jira.

Mucichi immoo, haadhaafi abbaan isaa mu’uminoota. Nutis (yoo guddate) jallinaafi kufriidhaan isaan haguuguu sodaanne. [26] ——— [26] mucaan yeroo guddate nikafara haadhaa abbaan isaatis waan haalaan isa jaalataniif isuma jala kafaran jechaa sodaanne" jedheen.

Gooftaan isaanii (ilma) qulqullinaan isa irra caaluufi rahmatattis irra dhihoo ta’e bakka isaaniif buusu feene.

Dhaabni manichaa immoo kan ijoollee yatiimota ta’an lama magaalattii keessa jiraataniiti ture. Isa jala immoo dilbii (qabeenya awwaalame) kan isaan lamaaniitu jira. Abbaan isaanii nama gaarii ture. Gooftaan kee (ijoollen lamaan) umrii ciminaa irra ga’anii qabeenya isaanii kan lafa jalatti awwaalame rahmata Gooftaa kee irraa ta’een akka baafatan fedhe. Ani kana (hunda) fedha kiyyaan hin hojjanne. Kun hiikkaa wantoota ati irratti obsuu hindandayiniiti.”

Zulqarnayni irraas si gaafatu “Ani isa irraa oduun isin irratti dubbisuuf jira” jedhi.[27] ——— [27] zulqarneyni kan gaafa lamaa jechuudha. mootii gaariidha. dachii bahaa dhiha deemuu Rabbi isaaf mijjeesse. diinitti yaamuu tajaajila hawaasummaa kkaa kaarra jaaree irraa chfuuti hojjate.

Nuti dachii keessatti isaaf mijeessinee jirra, Waan hunda irraa tooftaa (ittiin yaada isaatti gayu) isaaf kennine.

karaa (gara dhihaa) deeme.

Hanga iddoo lixa aduu gayutti, isheedhaa ija dhoqqee gurraattii keessatti lixxuu arge. Ishee biratti ummata (kaafiraa) arge. Nuti ni jenneeni: “Yaa Zulqarnayni! Ati isaan adabuu yookiin isaanitti toltuu hojjachuu (filannoo qabda)” [28] ——— [28] gara dhihaa deemee xarafa moggaa lafaa gayee ijaan yogguu laalu aduu ija dhoqqee keessatti gadiseentu arge. kun argaa ilaalcha ijaa isaati.

(zulqarneyni) Ni jedhe: “Nama miidhaa hojjate nuti fuulduratti isa adabna, Ergasii (qiyaamatti) gara Gooftaa isaa deebifamee Innis adabbii hamaa ta’e (jahannamiin) isa adabuuf jira.

Nama amanee, gaarii hojjate immoo, isaaf mindaa gaarii ta’etu jira. Nuti ajaja keenya irraa laafaatti isa ajajuuf jirra.”

Sana booda karaa hordofe (deemsa gara bahaa itti fufe).

(deemsa isaa itifufe) Hanga iddoo (akka argaa ijaatti) baha aduu ga’etti, isheedhaa ummata irratti baatu arge, (ummanni sunuu) kan nuti ishee gaditti waan hagoogu isaaniif hingodhin.

(Dubbichi) akka kana, Wantoota isa bira jiran dhugumatti, beekumsaan marsineerra.

Ergasii karaa (kaabaa) hordofe (deemsa ittifufe).

hanga (kaarra) gidduu gaara lamaanii ga’e, isaan lamaanii asitti ummata haasa’a beekuutti hin dhihaanne arge. (kan haasawa nama biroo hinbeeyne).

(Isaanis) nijedhan “Yaa Zalqarnayn!, Ya’ajuujiifi Ma’ajuuj dachii keessatti badii hojjatoodha, baasii (kafaltii) siif goonuu Nuufi isaan giddutti cufaa godhuu irratti?” [29] ——— [29] ya'ijuujiifii ma'ijuuj ilmaanuma namaati. garuu ummata shiftaadha. biyyatti weeraranii nama ajjeesuufii qabeenya saamuun beekaman. kanaaf akka zulqarneeyni kaarra jaaree itti cufu gaafatan, qabeenya walitti guurree siif kafalla jedhaniin. garuu zulqarneeyni waan mootii gaarii taheef akkanumatti tola jaareef homaa hinkafalchiifne.

(Innis) ni jedhe: “Waan Gooftaan kiyya isa keessatti naaf mijeessetu (kafaltii teessanirra) caala. humnaan na gargaaraa, Gidduu keessaniifi isaaniitti cufaa nan godhaa, .

Muraa Sibiilaa naaf kennaa.” hanga iddoo gaara lamaan gidduu jiru (jaaree) guute “afuufaa” jedheen, hanga ibidda (diimaa) isa godhetti “sibiila baqe isa irrattin dhangalaasa naa fidaa ” jedhe.

(Ya’ajuujifi Ma’ajuuj) (dheerinna isaatiif) isa irra koruu hin dandeenye; (jalaanis) (jajjabinna isaatiif) isa uruu hin dandeenye.

(Zulqarnayn) ni jedhe: “Kun rahmata Gooftaa kiyya irraa ta’e, Yeroo waadaan Gooftaa kiyyaa dhufe, bittinnaa’aa isa godha, Waadaan Gooftaa kiyyaa dhugaa ta’eera.”

garii isaanii garii keessa kan dhangala’u taasifnee dhiifna. Garriin (xurumbaanis) ni afuufamaa, (uumama hunda) walittiqabiinsa walitti isaan qabna.

Guyyaa san jahannamiin kaafirootaaf dhiyeessuu dhiheessina.

(Isaan) warra ijjoowwan isaanii yaadannoo kiyya (Qur’aana) irraa haguuggaa keessa turanii, (isa) dhaga’uu hin dandeenye turan.

Sila warri kafaran gabroota kiyya Anaa gaditti gabbaramtoota godhachuu yaadani? Nuti jahannamiin kaafirootaf qubannoo qopheessineera.

”Sila warra hojiin isaanii akkaan honga’oo ta’an isiniif himnuu?” jedhi.

Isaan warra jiruu adunyaa keessatti hojiin isaanii duraa badeedha, odoo isaan dalagaa tolchinee hojjannaa yaadanuu.

Isaan sun warra keeyyattoota Gooftaa isaanitiifi walitti dhufiinsa Isaatti kafarani. dalagaaleen isaanii baddee. Guyyaa Qiyaamaa miizaana isaaniif hin dhaabnu.

Isaan sun galanni isaanii jahannami. waan kafaranii keeyyattoota kiyyaafi ergamtoota kiyyas qishnaa godhataniif jecha.

Warreen amananii, gaggaarii hojjatan, Jannanni Firdaws qubannoota isaaniif taatee jirti. [30] ——— [30] firdowsi irra caaltuufii gararree jannatootaati.

Ishee keessa zalaalam jiraatu. Ishee irraa jijjiiramuu hin barbaadan.

Jedhi: “Odoo galaanni qalama jechoonni Gooftaa kiyyaa (ittiin barraa’u) ta’ee, silaa odoo jechoonni Gooftaa kiyyaa hin dhumne galaanni dhuma ture; odoma (galaanni biraa) kan isa fakkaatu gargaarsaan finneeyyuu (galaanatu dhuma ture).”

Jedhi: “Ani namuma akka keessaniiti. kan haqaan gabbaramaan keessan gabaramaa tokkicha (Allaah) qofa ta’uu wahyiin gara kiyyatti godhamuudha. Kanaaf namni Gooftaa isaatiin wal ga’uu kajeelu dalagaa gaarii haa hojjatu; gabbartii Gooftaa isaa keessatti tokkollee hin qindeessin.”

Kaaf Haa Yaa Ayn Saade [1] ——— [1] harfiiwwan maqaan yaamaman kan jalqaba suuraatti argaman jalqaba suuraa baqaraatti ibsi itti kennamee jira.

(Kun) rahmata gooftaan kee Gabricha Isaa Zakariyyaaf (godhe) dubbachuudha.

Yeroo inni Rabbii Isaa kadhaa dhoksaa kadhate (dubbadhu).

Nijedhe “Rabbii kiyya! Ani lafeen kiyya na laafe; mataan kiyyas Arrii makatee; Rabbii kiyya ani kadhaa keetiin hoonga’aa hin taane”. [2] ——— [2] si kadhadhee hoongayee hinbeeku, yeroo sikadhe hunda anumaaf qeebalta, arras naaf qeebali.

“Ani booda kootii firoota kiyya (diin laaffisuu) sodaadheen jira. Niitiin tiyyas maseentuudha. Suma biraa ilma naaf kenni.

“Kan (nabiyyuummaafii amantii kiyya) na dhaaluufi kan sanyii Ya’aquub irraas dhaalu, Yaa Gooftaa kiyya! Jaallatamaa isa taasisi.”

(kadhaa isaa qeebalee Rabbiin ni jedheen): “Yaa Zakariyyaa! Nuti ilma maqaan isaa Yahyaa ta’een sigammachiifna. kan ammaan dura moggoo isaaf hingodhin (kan maqaa isaa namni biroo hinbaafatin)”.

(Zakariyyaan) ni jedhe: “(Yaa) Rabbii kiyya! akkamitti ilmi naaf ta’a? Odoo jaartiin too maseena taatee jirtuu, anis dulluma irraa hoonga ga’ee jiruu ?”

Ni jedhe “(dubbiin) akkuma kana, Rabbiin kee ‘Kun (ilmoo isinii kennuun) anarratti laafaadha jedhe. ani kana dura si’ii homaa hin turin si uumeen jira.”

(Zakariyyaan) ni jedhe: “(Yaa) Rabbii kiyya! Mallattoo naaf godhi.” (Rabbiin) ni jedhe: “Mallattoon (ilmoo argachuu) kee halkan sadihiif (guyyaa sadihiif) odoo fayyaa qabduu (Zikrii malee) nama dubbisuu dhabuudha (dadhabuudha).”

Mihraabarraa ummata isaa irratti gadi ba’ee, ganamaafi galgala Rabbiin qulqulleessuu (mallattoon) itti beeksise.

“Yaa Yahyaa! Kitaabicha ciminaan qabadhu” (jenneen). Beekumsa (ogummaa) ijoollummaan isaaf kennine. [3] ——— [3] yahyaan nidhalate yeroo inni guddatee sadarkaa itti haasawan gaye Rabbiin akkana jedheenii ajaje "“Yaa Yahyaa! Kitaabicha ciminaan qabadhu”. jedheen.

Mararfannaa Nu biraa ta’eefi qulqullinas (isaaf kenninee jirra). Inni (Rabbiin) sodaataa ta’eera.

Haadhaafi abbaa isaatiif tola oolaa ta’eera, Of tuulaa, dilaawaa hin taane.

Nageenyi isarratti haajiraatu, guyyaa inni dhalate, guyyaa (dhuma umrii isaatti) inni du’uufi guyyaa (qiyaamaa) inni jiraataa tahee kaafamus. [4] ——— [4] bakkiti sadeen tuni bakka jajjabdu ilmi namaa aalama tokkorraa kan biraatti cehu waan taateef ulfaattuudha. nagayatti haajama.

Kitaabicha (Qur’aana) keessatti Maryamiin yeroo maatii ishee irraa iddoo gara bahaatti achi baate dubbadhu. [5] ——— [5] aayanni kuniifii ayatoonni itti aanana waayee seenaa dhaloota nabi iisaa ilma maryam akkataa maryam itti deesse ibsan.

Isaan irraa haguuggaa godhattee, ergamaa keenya (Jibriiliin) gara isiitti eregine, Inni nama (uumaan isaa) guutuu isiitti fakkaate.

(hamtuuf deemaa shakkitee sodaattee) Ni jette: “Ani sirraa Rahmaanitti maganfadha. Yoo kan (Rabbiin) sodaattu taateef (nan tuqin)”

(Jibriil) nijedhe “Ani (malaaykaa) ergamaa Rabbii keetiiti; ilma bareedaa siif kennuuf (Rabbiin na erge)”.

Ni jette: “akkamitti ilmi naaf ta’a Odoo namni (dhiiraa) tokkolleen nan tuqin; sagaagaltuus odoon hin ta’in?”

Innis ni jedhe: “Dhimmichi akkuma kana, Gooftaan kee ‘kuni narratti laafaadha; Namootaaf raajiifi rahmata Nu irraa ta’es isa godhuufi” jedhe. (Kun) dhimma murtaa’e ta’eera. [6] ——— [6] "ilmoo abbaa malee haadha qofarraa argamsiisuun narratti laafaadha" jedhe Rabbiin.

Isa ulfoofte; kophaa ishee gara bakka fagoo isaan deemte. [7] ——— [7] eega malaaykichi qilleensa itti afuufee booda ulfooyte.

Ciniinsuun gara hundee timiraa ishee mayse, Ni jette: “Yaa gaabbii kiyya! Odoo kana dura du’ee, wan dagatamee hafe tahe!” [8] ——— [8] ciniinsuun ittikaate mukatimiraatti achigortee jala teesse. balleessaa takkas hinqabdu, badii hindalayne, garuu namni osoo hinheerumin ilmoo eessaa fidde jedhee hamtuu natti yaada jettee qaanfatte.

(nideesse) Ishee jalaa (malaaykichi) ishetti lallabe “Hin gaddin; dhugumatti, Gooftaan kee jala keetti laga xiqqoo taasiseera” jechuun.

“Muka timiraa gara keetti hurgufi; asheeta timira bilchaataa ta’e sirratti harcaafti.

(asheeta timiraa) Nyaadhu, (bishaan) dhugii; (daaima kee laalii) ijaanis itti gammadi. Yoo ilma namarraa tokko argite jedhiin ‘ani Rahmaaniif callisuu qodhaa (nazrii) godheen jira, hardha nama tokkos hin dubbisu”.

Isa baadhattee gara ummata ishee dhufte, (Isaan) ni jedhan: “Yaa Maryam! Dhugumatti ati (ilmoo abbaa malee fiduun) waan akkaan hamtuu hojjatte.

Yaa obboleettii Haaruun! Abbaan kee nama badaa hin turre; haati teetis sagaagaltuu hin turre.” [9] ——— [9] yaa obboleettii haaruun jechuun yaa tan sodaa Rabbiitiifii ibaadaa keessatti haaruuniin fakkaattu jechuudha malee obboleeytii dhalootaa tan haaruun obboleessa muusaa sanii miti. zamanni isaanii adda fagoo waantaheef..

(Isiin) gara isaatti akeekte, (Isaan) nijedhan “Akkamitti daaima siree daa’imummaa keessa jiru dubbifna?”.

(iisaan nidubbatee) ni jedhe: “ ani gabricha Rabbiiti, Inni kitaaba (injiil) naaf kenne; nabiyyiis na taasisee jira.

Essallee jiraadhu barakeeffamaa na taasisee jira; salaataa (gadidhaabuu)fi zakaa (baasu)ttis na ajaje hangan lubbuun jiru.

Haadha tiyyaaf tola oolaa (na godhe); of tuulaa hoonga’aa (dilaawaa), nan taasifne.

Nageenyi narratti jiraata Guyyaa ani dhaladhe, guyyaa (umriin kiyya dhumee) ani du’uufi guyyaa (qiyaamaa) ani kaafamuus”. [10] ——— [10] nabi iisaan hin ajjeefamne hinfannifamnesi Rabbiitu samitti olbaase, kuni aayata biraatiinis ibsamee jira. guyyaa qiyaamaan dhihaatte dhufa, lafarra jiraatee booda du'a, quyyaa qiyaamaa ammoo akkuma nama hundaatti kaafama. ajjeefamuu dhabuun fannifamuu dhabuun nabi iisaa kandubbatame suuratunnisaa'i 157tti.

(kan waayee isaarraa dubbatame) Kun Iisaa ilma Maryami; (jechi waayee isaarraa himame kun) jecha dhugaa kan isaan isa keessatti shakkaniidha.

Rabbiif ilma taasifachuun hin malu, Inni qulqullaa’e, Yeroo dhimma tokko murteesse, wanti Inni jedhu “ta’i” jechuu qofa; innis yoosuu ta’a. [11] ——— [11] warri iisaan ilma Rabbiiti jedhan kijiba guddaa kijiban, badiiguddoo ibidda jahannam isaan geessitu hojjatan.

(Iisaan) “Dhugumatti, Rabbiin Gooftaa kiyyaafi Gooftaa keessani, Kanaaf Isa qofa gabbaraa, kun karaa qajeelaadha”(jedhe.)

Gareewwan (yahuudaafi nasaaraa) gidduu isaaniitti (waa’ee Iisaa irratti) wal dhaban; warra kafaraniif halaakni tahe wal gayii guyyaa guddaa (Qiyaamaa) san keessatti.

Maaltu akkaan dhaga’oo argoo isaan taasise, guyyaa isaan (Kaafiroonni) Nutti dhufan. Garuu hardha miidhaa raawwattoonni jallina mul'ataa keessa jiru.

Guyyaa Gaabbii san isaan sodaachisi, yeroo dhimmichi murtaa’u Haala isaan daguu keessatti ta’aniin isaanii hin amanin.

Nuti Numatu dachiifi waan ishee irra jiru dhaala; garuma keenya deebifamus.

Kitaaba (Qur'aana) keessatti Ibraahiim dubbadhu, inni nama akkaan dhugaa dubbataa, nabiyyii ture.

(dubbadhu) Yeroo inni abbaa isaatiin (aazariin) jedhe “Yaa abbaa kiyya! Maaliif waan (taabota) hin dhageenye, hin argineefi homaa sirraa deebisuu hin dandeenye gabbarta?”.

“Yaa abbaa koo! Dhugumatti, ani beekumsa irraa wanti sitti hin dhufin (karaa wahyiitiin) natti dhufee jira. na hordofi; ani karaa sirraawaan si qajeelcha.

Yaa abbaa koo! Sheyxaana hin gabbarin; sheyxaanni Rahmaanitti fincilaa ta’eera. [12] ——— [12] sheyxaanni Adamiif sujuudutti Rabbiin isa ajajnaan didee jallatee fincilee abaarame.

Yaa abbaa koo! ani Rahmaan irraa azaabni si tuquun sodaadha, ati sheyxaanaaf jaalallee ta’uu keen (sodaadha)”.

(Abbaan isaa) nijedhe “Yaa Ibraahiim! Ati gabbaramtoota kiyya (jibbitee) irraa garagaltaa? Yoo hin dhorgamne, ani dhagaaniin si tuma (si cafaqa), Yeroo dheeraaf naan oodi (narraa fagaadhu)”.

(Ibraahiim) nijedhe “Nageenyi sirra haa jiraatu! Ani Rabbii kiyyan araarama siif kadha, Inni akkaan rahmata naaf godhaa ta’eera”.

“Isiniifi wantoota isin Rabbiin gaditti gabbartan irraan fagaadha. Rabbii kiyya qofan kadhadha, kadhaa gooftaa kiyyaatiin hoonga’aa ta’uu dhabuu koon abdadha”.

Yeroma inni isaaniifi waan isaan Rabbii gaditti gabbaran irraa fagaatu, Is'haaqiifi Ya’iquubiin isaaf kennine, Hunda isaanii nabiyyii taasifne. [13] ——— [13] ishaaqiifii ismaa'iil ilmaan ibraahiimi. ya'iquub kan ishaaqi, yuusuf kan ya'iquubi.

Rahmata keenya irraas isaaniif kennine, Gaariin dubbatamuu (faaruu) ol fuudhamaas isaaniif goone.

Kitaaba (Qur’aana) keessatti (waa’ee) Muusaa dubbadhu, inni filatamaa ta’ee jira; ergamaa, nabiyyii ta’eera.

Nuti moggaa mirga (gaara) Xuur irraa isatti lallabnee, maqoo itti haasa’uunis (ufitti) isa dhiheessine!

Tola keenya irraa obboleessa isaa Haaruuniin nabiyyii (taasifnee) isaaf kennine. [14] ——— [14] kadhaa muusaan obboleessa isaa haaruun akka Rabbiin nabiyyummaa kenneefii isaan wajji ergu kadhate. san Rabbiin qeebaleef. kun kan dubbatame. suuraa shu'araa 13fii suuraa xaahaa 26-35.

Kitaaba (Qur’aana) keessatti (waa’ee) Ismaa’iil (ilma ibraahiim) dubbadhu, inni beellama kabajaa ta’ee jira, Ergamaa, nabiyyii ta’ee jira.

Maatii (fii ummata) isaas salaatafi zakaatti kan ajaju ture. Gooftaa isaa biratti jaallatamaa ture.

Kitaaba keessatti Idriisiin dubbadhu, inni dhugaa dubbataa, nabiyyii ture.

Iddoo ol aanaattis ol isa fuunee jirra.

Isaan sun warra Rabbiin isaan irratti tola oole; nabiyyoota ilmaan Aadam irraa ta’anii, warra Nuuhii wajjiin (doonii irratti) yaabbachiifne irraa ta’anii, ilmaan Ibraahiimiifi Israa’iil irraas ta’anii, warra Nuti qajeelchinee filanne irraas kan ta’aniidha, Kan yeroo keeyyattoonni Rahmaan isaan irratti dubbifamtu sujuudaafi booyaa kufaniidha. [15] ——— [15] asittis sujuuda qaraatiittu (tilaawaattu) barbaachisa.

Isaan boodaas bakka bu’oota (hamaatu) bakka bu'e. kan salaata miidhaniifi fedhaalee lubbuu isaanii hordofan. Hallayyaa jahannam quunnamuuf jiru.

Nama tawbatee, amanee, gaarii hojjate malee Warri sun jannata seenu; homaa hin miidhaman.

Jannatoowwan qubsumaa ishee Rahmaan gabroota Isaatiif fagootti waadaa seene (seenu). Inni waadaan Isaa dhufamaa ta’eera. (hinhafu).

Nagaa (wal gaafachuu) malee ishee keessatti haasa’a fokkataa hin dhagayan. Ishee keessatti isaaniif sooranni isaanii ganamaafi galgala jira.

Jannatni sun ishee gabroota keenya irraa namoota Rabbiin sodaatan dhaalchifnuudha.

Nuti (maleykonni) ajaja Gooftaa keetiitiin malee hin buunu, Wanti fuuldura keenyaa, wanti duuba keenyaafi wanti gidduu sana jirus kan Isaati, Gooftaan kee dagataa hin taane. [16] ——— [16] jibriiltu nabiimuhammadiin jedhe.

(Inni) Gooftaa samiilee, dachiifi wantoota gidduu isaan lamaanii jiraniiti. Isa (qofa) gabbari; gabbartii isaarratti obsi. Sila Isaaf moggoo (fakkaataa) wahii ni beektaa?

Namni (kafare mormiif) nijedha “Sila ani ergan du’ee jiraataa tahee (qabrii) baafamaa?”.

Sila namni hin yaadatuu akka Nuti kanaan dura isa uumne, ka waa argamaa hintahin?

Gooftaa keetiin kakannee! Dhugumatti, isaaniifi sheyxaanota walitti qabna, ergasii moggaa jahannamitti jilbeenfatoo taasifnee isaan fidna.

Eegasii garee hunda irraa isaan Rahmaan irratti jallinatti irra cimoo ta’an ni baafna.

Ergasii, dhugumatti, Nuti (isaan irraa) warra ishee (Ibidda) seenuu qaban ni beekna.

Isin irraa eenyulleen ishee bu'u malee hin hafu, Dirqama Rabbii keetiin murteeffameedha. [17] ——— [17] kuni hiikkaan isaa hundi namaa riqicha siraax jedhamu kan hallayyaa ibiddaarra diriirfame irra ceha jechuudha. namni badii hinqabne ibidda hinseenu waan taheef.

Sana booda warra Rabbiin sodaatan nagaa baafna; warra miidhaa hojjatan immoo ishee keessatti jilbiiffatoo taasifnee (isaan) dhiifna.

Yeroo keeyyattoonni keenya ifa ta’anii isaan irratti dubbifaman kaafiroonni mu’uminootaan nijedhan “Garee lamaan keessaa isa kamtu caalmaa sadarkaatiifi miidhagina teessoo qaba?”.

Isaaniin dura dhalootarraa meeqaa meeqa (hedduu) kan meeshaa mana keessaatiifi argaa ijaattis isaan caalaa babbareedoo ta’an balleessinee jirra.

Jedhi (Yaa Muhammad!-SAW): “Nama jallina keessa jiru Rahmaan (jallina inni filate) akkaan isaaf haa dabalu; hanga waan waadaa isaaniif seename arganitti, azaaba yookiin Qiyaamaa argan, nama iddoon isaa irra badaafi raayyaa waraanaatti irra dadhabaa ta’e fuulduratti ni beeku.

Rabbiin warra qajeelaniif qajeeluma dabala, Hojiiwwan gaggaarii haftuu taateetu Rabbii kee biratti mindaadhaan caalaadha; deebiidhaanis isatu (irra) caalaadha.

Sila isa keeyyattoota keenyatti kafaree hin'arginee ati? kan “Ani dhugumatti, qabeenyaafi ilmaan kennamuufin jira” jedhe.

Sila (iccitii) fagoo irratti mul’atemoo Rahmaan biratti waadaa wahii godhate?

Lakki; (kun hin ta’u) Nuti waan inni jedhu (fii hojjatu) ni barreessina; azaabarraa dabaltii isaaf daballa.

Waan inni (qaba) jedhu (hunda) irraa dhaalla; inni kophaa isaa Nutti dhufa.

Rabbii achitti gabbaramtoota godhatan Akka humnaafi kabajaa isaaniif ta’aniif jecha.

Lakkisaa; (kun waan ta’uu miti) ( guyyaa qiyaamaa isaan fuulduratti) gabbaruu isaanii ni mormu; isaan irrattis faallaa tahu.

Sila ati hinarginee akka Nuti kaafiroota irratti sheyxaanota erginee (badii irratti) kakaasiinsa isaan kakaafti.

Isaan (adabamuu) irratti hin jerjerin; Nuti lakkoofsa (guyyootaa) isaaniif lakkooyna. [18] ——— [18] " yeroo isaaniif dheeressina gaafa umriin isaanii dhume qabaa jabduu isaan qabna" jechuudha.

Guyyaa warra Rabbiin sodaatan gara Rahmaanitti jiila (garee kabajamoo) taasifnee isaan walitti qabnu (yaadadhu).

Badii raawwattoota immoo dheebotoo taasifnee gara Jahannam oofna.

Nama (islaamayee) Rahmaan biraa waadaa qabate malee magantaawuu hin danda’anu.

“Rahmaan ilma godhate” jedhan.

Dhugumatti, isin (jecha kijibaa kana jechuun) waan fokkataa fiddaniirtu.

(Kan) irraa samiileen babbaqaquu, dachiin dhodhooyuufi gaarreen caccabanii kufuuf dhiaatu (fiddan).

Rahmaaniif ilma moggaasuu irraa (babbaqaqutti dhiaatu).

Rahmaan ilma godhachuun isaaf hin malu (kanarraa qulqullaaye).

Wanti samiileefi dachii keessa jiran hundi gabra (Isaa) qofa ta’anii gara Rahmaan dhufanu malee hin hafan.

Dhugumatti, Inni tokko tokkoon isaan beeka; lakkoofsa guutuu ta’es isaan lakkaa’eera.

Hundi isaanii Guyyaa Qiyaamaa kophaa isaanii gara Isaatti (Rahmaanitti) dhufu.

Dhugumatti, isaan amananii, gaggaarii hojjatan, Rahmaan jaalala isaaniif taasisa. [19] ——— [19] isaan Rabbi jaalatan, Rabbis isaan jaalata, namnis isaan jaalata.

Wanti Nuti arraba kee (afaan kee) irratti isa (Qur’aana kana) sii laaffifneef akka warra Rabbiin sodaatan ittiin gammachiiftee, ummata akkaan mormitoota ta’an immoo ittiin sodaachiftuufi.

Isaan dura dhaloota irraa meeqaatama balleessinee jirra (hedduudha)! Sila isaan irraa tokkos argitaa? Yookiin hasaasa (qilixii) isaaniif ni dhageessaa?

Xaa haa. [1] ——— [1] Harfiiwwan maqaan yaamaman kan jalqaba suuraarratti dhufan kanneen jalqaba suuraa baqaraatti ibsi ittikenname.

(Yaa Muhammad!) Nuti Qur’aana akka ati rakkattuuf sirratti hin buufne.

Nama Rabbiin sodaatu yaadachiisuuf malee.

Isa dachiifi samiilee ol fuudhamoo uume irraa buufamaadha.

Rahmaan Arshii irratti (ol ta’iinsa Isaaf malu) ol ta’eera. [2] ——— [2] gareen jallatte hedduun oltahiinsa Rabbii kanaafii sifaata Rabbii tanbirroollee nimormiti, moohe jechutti jalliftee hiiyti. kun jallina, dogoggora hamaadha. karaan haqaa oltahe zaata isaatiin akkaataa kabajaa isaatiin maluun jechuudha.

Wanti samiilee, dachiifi gidduu isaan lamaanii jiruufi wanti dachii (biyyee) jala jiru hundi kan Isaati.

Jecha yoo ol fuutes, dhugumatti Inni (Rabbiin) iccitiifi waan isa caalaa dhokates ni beeka.

Rabbiin dhugaan gabbaramaan isa malee hin jiru. Maqoonni babbareedoon isaaf tahe. [3] ——— [3] Rabbiin maqaalee babbareedoo hedduu qaba. hadiisatti "Rabbiif maqaalee gaggaarii sagaltamii sagaltu -dhibba tokko irruu- tahe. namni isii bare jannata seena" jedhan.

Sila oduun Muusaa sitti dhufeeraa?

Yeroo Ibidda argee maatii isaatin jedhe “as taa’aa ani ibiddaan argee, waan irraa qabsiifatanin isii irraa isinii fida. yookiin ibidda biraa nama (karaa irratti) na qajeelchu argachuun kajeelaa”. ——— as taa'aa

Yeroma gara ishee dhaqe “Yaa Muusaa!” (jechuun) itti lallabamee. (Rabbitu isa yaame).

“Ani anumaatu Gooftaa keeti; kophee tee lamaan baafadhu, ati laga qulqulleeffamaa, Xuwaa keessa jirtaa.

Ani si filadheeraa waan (sitti) beeysifamu dhageeffadhu.

Ani anaatu Allaaha; dhugaan gabbaramaan hin jiru Ana malee! Ana gabbari. Yaadannoo kiyyaaf salaata seeraan salaati.

Qiyaamaan dhuftuudha. akka lubbuun hundi waan hojjatte galata galfamttuuf jecha. ishee dhoksuuttin dhihaadha. [4] ——— [4] yeroo qiyaamaan buutu Rabbi malee kan beeku hinjiru. mallattoo dhihaachuu isii nibeekamti nabiyyirraa himamtee jirti.

Ishee (itti amanuufii qophaawuu) irraa si garangalchin Namni isheetti hin amanin, kan fedhii isaa hordofe, (Yoo isa hordofte) ni badda.”

Yaa Muusaa! Wanti harka mirgaa kee keessa jiru sun maali?”

(Muusaan) ni jedhe: “Isheen ulee tiyya; ishee irrattin irkadha; Re’ee tiyyaaf isheenin (baalaafii firii mukaa) harcaasa. Ishee keessa anaaf dhimmi biraas ni jira”.

(Rabbiin) ni jedhe: “yaa Muusaa! Ishee darbi.”

Ishee ni darbe, Yeroma san isiin bofa fiigdu taate.

(Rabbiin) ni jedhe: “Ishee qabi; hin sodaatin; haala ishee kan jalqabaatti ishee deebifnaa. (yeroo ati qabde uletti deebiti).

Harka kee gara cinaacha keetiitti maxxansi, adii taatee baati dhibee (tokko) malee, (tun) Mallattoo biraati (tan lammeessaati).

Mallattoolee keenya isaan gugurdoo irraa si agarsiisuufi.

Gara Fir’awnaa deemi, inni (kufriifii jallinaan) daangaa dabree jira.

(Muusaan) ni jedhe: “Yaa Gooftaa kiyya! Qoma tiyya naaf bal’isi.

Hojii kiyyaas naaf laaffisi.

Hidhaa (Cabaqa) arraba kiyya irraa hiiki.

Jecha kiyya haa hubatanii.

Maatii kiyya irraa gargaaraa (qondaala) naaf godhi.

Haaruun obboleessa kiyya.

Isaan irree kiyya cimsi.

Waayee kiyya keessattis isa hirmaachisi (nabiyyummaa kenniif).

Akka baay’ee si faarsinuuf.

Akka baay’inaanis si yaadannuuf.

Dhugumatti, Ati nu argaa taatee jirta.”

(Rabbiin) ni jedhe: “Yaa Muusaa! Dhugumatti, kadhaa kee kennamtee jirta.

Dhugumatti, yeroo biraas si qanansiifnee turre.

Yeroo waan beeksifamu gara haadha teetii (wahyii) beeysifne.

(Akkanaan isii ajajne) Sanduuqa keessa isa (daa’ima) kaayi; laga (niil) keessatti isa (sanduuqicha) darbi; Lagichi moggaatti isa darbeeti diinni kiyyaafi diinni isaas (fir'owna) isa fudhata. Jaalala Ana biraa ta’e si irratti darbeera (sijaaladheera); argaa ija tiyyaa (tika kiyya) irratti akka guddattuuf. [5] ——— [5] haadha nabi muusaa yeroo nabi muusaa deesse Rbbiin akka sanduuqa keessa keessee bahra niilitti darbutu ajaje. fir'oownaatu fudhatee guddise. eegasii muusaan itti qabsaayee injifate.

(Yaa Muusaa!) Yeroo obboleettin tee (kara sanduuqa bishaan oofu jala) deemtee, (warra isa fudhateen) ‘Nama isa guddisu irratti isin qajeelchuu?’ jetteen (yaadadhu). gara haadha teetiitti si deebifne Akka ijji ishee tasgabbooftuufi isiin hin gaddineef jecha. Lubbuu ajjeeftee turtee yaaddoo guddaa (fii adabamuu) jalaa si baraarree, mokkoraalee si mokkorree jirra. Ergasii waggoota (baay’ee) warra Madyan keessa turtee jirta. San booda murterratti (yeroo Ani siif murteessetti)(bakka kana) dhuftee jirta; yaa Muusaa. [6] ——— [6] Asitti seenaa dhaloota nabi muusaatiifii seenaa haadha nabi muusaattu dubbatame. haati isaa dubartii cimtuudha. adawwii ilmaan gosa isaanii yeroo dhalatan ajjeeftu jalaa baasuuf yeroo deessu sanduuqa keessa keesseeti lagatti darbite ajaja rabbiitiin. warra fir'oownaatu fudhate, haahoosiftuuf haadhatti deebisan. booda warri fir'oownaa fudhatee achitti guddate.

lubbuu tiyyaaf si filadheera (ergamaa sigodheera).

Atiifi obboleessi kee (haaruun) aayatoota kiyyaan deemaa; zikrii kiyya keessattis isin lachanuu hin laafinaa.

Isin lamaanuu gara Fir’awni deemaa; dhugumatti, inni daangaa dabree (jallatee) jira.

Jecha laafaa (gaarii) isaan jedhaa. akka gorfamuuf yookiin akka Rabbi sodaatuuf jecha”

Isaan lamaan ni jedhan: “Gooftaa keenya! nuti adabbii cimaa nu adabuu; yookiin (nurratti) daangaa dabruu sodaanna”

(Rabbiin) ni jedhe: “Hin sodaatinaa, Ani (gargaarsaafii tumsaan) isin lamaan wajjinin jira; nan dhaga’a; nan argas.

Isin lachuu isa bira dhaqaa isaan jedhaa ‘Nuti ergamtoota Gooftaa keetiiti; ilmaan Israa’iil nu waliin ergi; isaan hin azzabin; dhugumatti, nuti mallattoon Gooftaa keetirraa sitti dhufne. Nageenyi nama qajeelfama (Rabbii) hordofe irratti taha.

“nuti gara keenyatti wahyiin godhameera, adabbiin nama (ergamtootaafii aayatoota Rabbii) kijibsiisee garagale irratti tahaadha”

(Fir’awn) “Yaa Muusaa! Gooftaan keessan eenyu?” jedhe.

(Muusaan) ni jedhe: “Gooftaan keenya Isa (waan hunda) akkaataa uumama isaa isaaf kennee sana, eegasii isa qajeelcheedha.”

(Fir’awn) ni jedhe: “Haalli ummatoota durii hoo akkam ta’a?”

(Muusaanis) ni jedhe: “Beekumsi ishee Gooftaa kiyya bira galmee keessa jira, Gooftaan kiyya hin dogoggoru; hin irranfatus”

(Inni) Isa dachii afata isiniif godhee, ishee keessatti karaalee isiniif laaffisee, samii irraa bishaan buuse sani, Isaan (roobaan) akaakuu biqiltuulee adda addaa irraa taate ni baafne (nimagarsine).

(Isa irraa) nyaadhaa; beyladoota keessanis dheechisaa, Dhugumatti, kana keessa namoota qalbiilee qabaniif mallattoleetu jira.

Ishee (dachii) irraa isin uumne; ishee keessatti (awwaalamuudhaan) isin deebifna; yeroo biraas (guyyaa qiyaamaa) ishee irraa isin baafna.

Dhugumatti, mallattoolee keenya hunda ishee isatti (Fir’awnitti) argisiifneerra; innis ni sobsiisee; ni dides.

(Fir’awn) ni jedhe: “Yaa Muusaa! Sila ati dachii teenya irraa sihrii teetiin nu baasuuf nutti dhuftee?

Nutis sihrii fakkaataa isaatiin sitti dhufna, gidduu keenyaafi gidduu keetti beellama godhi. kan nutiifi atis irraa hin hafne, iddoo giddu galeessa ta’etti”

(Muusaanis) ni jedhe: “Beellamni keessan guyyaa bareechifannaati, (ayyaanaati); namoonnis (yeroo) waaree walitti qabamuudha”

Fir’awni gara galee, deemee shira isaa walitti qabee eegasii (bakka beellamametti) dhufe.

Muusaan isaaniin nijedhe “Yaa badii keessan! Rabbi irratti soba hin odeessinaa; adabbiidhaan isin balleessa, Dhugumatti, namni (Rabbi irratti) kijibe hoonga’ee jira”.

Dubbii isaanii irratti gidduu isaaniitti wal falman, maqoo isaaniis dhokfatan.

Ni jedhan: “Jarri lamaan kun falfaltoota, falfala isaanitiin dachii teessan irraa isin baasuu fedhan, karaa keessan ishee caaltuu taate dhabamsiisuu (fedhu).

Shira keessan walitti qabadhaa; eegasii hiriiraan koottaa, Dhugumatti, namni hardha irra aane (mo’ate) milkaa’eera.

Yaa Muusaa! Ati darbachuu yookiin jalqaba nama darbuu nuti ta’uu (filadhu)” jedhaniin. [7] ——— [7] muusaan nu dura darbitamoo bodarra filadhu jedhaniin.

(Muusaanis) “Lakki; isinummaan darbaa!” jedhe, (nidarbatan) yoggus haadoowwan isaaniifi uleewwann isaaniis falfala isaanii irraa kan ka'e waan fiigdu (bofa) itti fakkeeffame.

Muusaan lubbuu isaa keessatti sodaan itti dhaga’ame (sodaa gadi dhooyfate).

“Hin sodaatin! Dhugumatti, ati sumatu ol'aanaa (injifataa)” jenneen. [8] ——— [8] Rabbiin nabi muusaa tasgabbeesse.

“Waan (harka) mirga kee keessa jiru (ulee tee) darbi! (jawwee taateeti) Waan isaan hojjatan (kan sihrirraa tahe) liqimsiti, Wanti isaan dalagan (hundi) shira nama falfala hojjatuuti, Falfalaan bakkuma dhufe (hunda)ttuu hin milkaa’u”

Ergasii warri falfala hojjatan sujuuda bu’anii “Gooftaa Haaruniifi Muusaatti amanne” jedhan. [9] ——— [9] muusaan ulee isaa nidarbee, jawwee taatee waan isaan fidan liqimsite. yeroo kana falfaltoonni wanni muusaan fide sihrii miti jechuu beekanii Rabbitti amananii sujuudan.

(Fir’awn) (mormee sodaachisuuf) ni jedhe: “Odoo ani isiniif hin hayyamin isatti amantanii? inni guddaa keessan kan falfala isin barsiiseedha, harkowwaniifii miillan keessan wal faallessee isinirraa cira. jirma muka timiraa irrattin isin fannisa, Isinis (yoos) eenyu keenya (anamoo Gooftaa Muusaatu) adabbiin isaa irra cimaafi turaa akka ta’e beekuuf jirtu.”

Ni jedhan: “Waan nutti dhufe kan ragaawwan mul'atarraa ta’eefi Isa nu uumerra sin caalchifannu, waan murteessitu murteessi! Wanti ati murteessitus jiruma addunyaa tana qofa. [10] ——— [10] yoo iimaanni dhugaan onnee nama seene akkana kunoo. nama gootomsa Rabbi malee abootii irree zaalimtoota akka hinsodaanne nama godha.

“Nuti Gooftaa keenyatti amannee jirra, Akka dogoggora keenyaafi (kufriifii) falfala irraas waan ati isatti nu dirqisiifte nuuf araaramuuf, Rabbitu caalaafi hafaadha.

Namni badii hojjataa ta’ee gara Rabbii isaa dhufe, isaaf jahannamtu jira; ishee keessatti hin du’u, (jiruu gaarii) hin jiraatus.

Namni Mu’umina ta’ee, dhugumaan hojiilee gaarii hojjataa gara Isaa dhufe isaan sun isaaniif sadarkaalee ol ta’aatu (jannataatu) jira.

Jannatoowwan qubsumaa tan jala ishee laggeen yaatutu (isaanif jira); ishee keessa zalaalam jiraatu, Kun mindaa nama (kufriifii dilirraa) qulqulleeffateeti.

Dhugumatti, gara Muusaa beeysifne “Gabroota kiyyaan halkaniin deemi! Isaaniif galaana keessatti karaa gogaa taasisi; (Fir’awna) si dhaqqabuufi (bishaaniin nyaatamuu) hin sodaattu” jechuudhaan.

Fir’awni waraana isaa waliin isaan hordofe; galaanicha irraa wanti isaan haguuge isaan haguuge. [11] ——— [11] muusaafii ummanni isaa waraana fir'oownaa dheeysanii bahra bira gayan. muusaan ulee isaatiin bahra dhayee bahri irraa banamee achiin nagayaan cehan. waranni fir'ownaa yeroo bahra seenu bishaan walitti dacha'ee nyaataman.

Fir’awni ummata isaa ni jallise (isaan) hin qajeelchine.

Yaa ilmaan Israa’iil! Dhugumatti Nuti diinota keessan jalaa isin baraarsinee, moggaa mirga gaara Xuur irratti waadaa isinii goonee, waan mi’aawaa damma fakkaatuufi foon allaattii isin irratti buufnee jirra.

Wantoota gaggaarii Nuti isiniif kennine irraa nyaadhaa, isa keessatti daangaa hin dabrinaa (hinjallatinaa); (yoo jallattan) dallansuu kiyyatu isin irratti bu’a, Namni dallansuun kiyya isa irratti bu’e, dhugumatti, bade.

Ani akkaan araaramaadha nama tawbatee, amanee, gaggaarii hojjatee, sana booda (hanga du’utti) karaa qajeelaa qabateef.

“Ummata kee biraa maaltu si jarjarse? Yaa Muusaa!” (jedheen).

(Muusaan) ni jedhe: “Kuunnoo isaan faana kiyya irra jiru, Yaa Gooftaa kiyya! Akka Ati (na irraa) jaallattuufiin gara kee jarjare.”

(Rabbiin) ni jedhe: “Nuti dhugumatti, ummata kee siboodaa (bakka ati hin jirretti) mokkorree jirra; Saamiriyyichi isaan jallise.”[12] ——— [12] jibicha loonii isaan gabbarsiise.

Muusaan gara ummata isaa, dallanaa, gaddaa deebi’ee nijedhe “Yaa ummata kiyya! Sila Rabbiin keessan waadaa gaarii isiniif hin seennee? (Yeroo) beellamichaatu isinitti dheeratemoo? Dallansuun gooftaa keessan irraa isinitti bu’uu feetaniiti waadaa kiyya diigdanii?”

(Isaan) ni jedhan: “Waadaa siif seenne fedha keenyaan hin diigne, Garuu nuti ba’aa (faaya) bareedumaa kan warra (Fir’awn) baachifamneeti, (ibidda keessatti) ishee darbine, Akkasuma, Saamiriyyichis darbe.”

Qaama, Jibicha (mirgoo), sagaleen barooduun isaaf tahe isaaniif baasee “Kanatu gabbaramaa keessaniifi gabbaramaa Muusaati; (Muusaan isa) irraanfateeti (barbaaduuf deeme)” jedhan.

Sila (warri dhama'anii isa gabbaran) kan inni jecha isaaniif hindeebifne, isaan miidhuus ta’ee fayyaduu hin dandeenye ta’uu hin arganii?

Dhugumatti, sana dura Haaruun isaaniin jedhee ture.“Yaa ummata kiyya! Inni (kun) waan isin ittiin mokkoramtaniidha, Gooftaan keessan immoo Rahmaani; na hordofaa; ajaja kiyyas tole jedhaa”

(Isaan) “ Nuti isa (Jibicha) gabbaruu irraa hin deemnu Hanga Muusaan gara keenya deebi’utti” jedhan.

(Muusaan obboleessa isaatiin) ni jedhe: “Yaa Haaruun! Yeroo jallachuu isaanii argite (isaan dhiiftee deemtee nadhaqqabuu) maaltu si dhorge?

Ana hordofuu (maaltu si dhorge?) Moo ajaja kiyya fudhachuu didde?”

(Haaruunis) nijedhe “Yaa ilma aayyoo tiyyaa! Areeda kiyyas ta’ee mataa kiyya na hin qabin, ‘Ati gidduu ilmaan Israa’iil addaan baafte; jecha kiyyas hin eegdu (naan) jettaan sodaadhe”.[13] ——— [13] muusaan obboleessa isaa haaruunitti aareetii rifeensa mataa isaatiifii areeda isaa qabee ufitti as harkise. haaruun garaa laaffifatee ufirraa kadhate yaa ilma aayyii... jedheen.

(Muusaan) ni jedhe: “Ati hoo yaa Saamiriyyii! Maal taate (maalif akkas hojjatte?)?” [14] ——— [14] saamiriyyiin jallataa jallisaadha, kan shirkii umata hojjachiise isa.

(Saamiriyyiin) nijedhe “Ani waan isaan hin beekin beekeetin, faana kottee (farda) ergamaa (Jibriil) irraa (biyyee) hammaarrii tokko fudheen ishee darbe akka kana Lubbuun tiyya naaf miidhagsite”.

(Muusaan) ni jedhe: “Deemi jireenya keessatti ‘Nan tuqinaa jechaa jiraachuun siif tahaadha.’ ammas siif beellama ati hin hanbifamnetu siif jira. Gara gabbaramaa kee isa gabbaraa turtee ilaali, Nuti dhugumatti, isa gubna; eegasii (caccabaa isaa) galaana keessatti facaasinsa facaafna.” [15] ——— [15] nabi muusaan saamiriyyii abaareeti ari'e.

Rabbiin keessan Allaah kan Isa malee dhugaan gabbaramaan biraa hin jirre qofa. Inni waan hunda beekumsaan bal'ateera.

Akkuma oduu (warra Fir’awn) kanatti oduu waan dur dabre irraa sitti odeessina (akka ittiin boohartuuf jecha), Nuti dhugumatti, nu biraa yaadannoo (Qur’aana) siif kenninee jirra.

Namni isa (Qur’aana) irraa garagale (itti amanuu dide), dhugumatti, inni Guyyaa Qiyaamaa ba’aa (dilii) baadhata.

Yeroo hunda isa (azaaba ba’aa kanaa) keessa jiraatan, Guyyaa Qiyaamaa ba’aa isaanii ta’uun waa fokkate!

Guyyaa garrii (xurumbaa) keessa afuufamu (dubbadhu), Guyyaa san badii raawwattoota (ija) cuquliisa (jaamaa) taasifnee walitti qabna.

Gidduu isaaniitti “Isin (guyyoota) kudhan malee (eegaduutanii) hin turre” jechuun walitti hasaasu.

Nuti waan isaan jedhan beekna yeroo mala irra beekaan isaanii “isin (eega duutanii) guyyaa tokko malee hin teenye” jedhu .

Gaarreenirraa si gaafatu, “Gooftaan kiyya (guyyaa qiyaamaa) faffacaasuu ishee faffacaasa” jedhiin.

“Lafa wal qixxaa’aa dirree taasisee ishee (dachii) dhiisa.

Ishee keessatti dabiinsa bu’aa bahiis hin argitu.”

Guyyaa san lallabaa jallinni isaaf hinjirre (kan gara dirree walitti qabamaatti yaamu) hordofu; Sagaleewwan Rahmaaniif cal jetti, Shokomsaa malee homaa hin dhageessu.

Guyyaa san manguddummaan homaa hin fayyaddu; nama Rahmaan isaaf hayyameefi jecha isaas irraa jaallateef malee.

Inni (Rabbiin) waan fuuldura isaaniitiifi waan duuba isaaniitis (adduniyaafii aakhiraa) beeka , Isaan immoo beekumsaan isa hin marsan.

Fuulli (Rabbii) jiraataa, waan hundaan dhaabatuuf gadi jette, Dhugumatti, namni miidhaa baadhate hoongaye.

Namni mu’umina ta’ee gaggaarii irraa hojjate, miidhaa (hamtuu irratti dabaluu)s ta’ee hirdhina (mindaa isaa) hin sodaatu.

Akkanatti qur'aana Afaan Arabaa goonee isa (Qur’aana) buufne; isa keessatti akeekkachiisa irraa addeessine. akka isaan sodaataniif yookiin akka gorsa isaaniif haaromsuuf.

Allaahn, mootiin dhugaa, ol ta’eera, Odoo wahyiin isaa gara kee bu’ee hin xumuramin dura, Qur’aanatti (dubbisuutti) hin jarjarin, “(Yaa) Rabbii kiyya! Beekumsa naaf dabali” jedhi.

Dhugumatti, san dura Aadamitti beeksisa goonee, dagatee ture, Nuti kutannoo isaaf hin argine. [16] ——— [16] Aadamiin akka mukattii jannata keessaa takka hin nyaanne Rabbiin dhooregee ajaje, Aadam dogoggree nyaatee dilaaye.

Yeroo maleykotaan “Aadamiif sujuudaa” jenne (yaadadhu). Ibliisa malee sujuuda bu’an. Inni ni dide. [17] ——— [17] sujuudni kan salaamtaati malee kan ibaadaatii miti. bakka maleeykonni aadamiif sujuudan jedhu hundatti kanumatu ittifedhame.

Ni jenne: “Yaa Aadam! Dhugumatti kun diina keetiifi (diina) niitii teetiiti, Jannata keessaa akka isin lamaanuu hin baafne; (yoo jannataa baate) ni rakkatta.

Dhugumatti, ati ishee (jannata) keessatti beela’uu dhabuufi daaruu dhabuunis siif jira. (Rabbiin sirazaqa ni nyaattaa, ni uffatta).

Ammas ati ishee keessatti dheebochuu dhabuufi aduun gubachuu dhabuunis siif jira.” (ni dhuuyda, siif gaaddiseeffama).

Sheyxaanni gara isaatti hasaasee: nijedhe “Yaa Aadam! Gara muka (as keessa) turiinsaatiifi mootummaa hin dhabamne irratti si qajeelchuu?” [18] ——— [18] hiikkaan muka yoo isa nyaatte zalaalam jannata keessa teessu, mootummaa hindhumne mootuu sigarsiisuu? jedheen sheyxaanni aadamiin.itti kijibe.

Isaan lamaan ishee (mukattii irraadhoowwaman) irraa nyaatani; qaamni saalaa isaanii isaaniif mul’atte; baala jannataa irraa uf irratti maxxansuu eegalan, Aadam (ajaja) Gooftaa isaa didee dogoggore.

Eegasii Rabbiin isaa isa filatee, isaaf tawbaa qeebalee isa qajeelche.

(Rabbiin) ni jedhe: “ isin lamaanuu waliin ishee (jannata) irraa (gara dachii) gadi bu’aa, Gariin keessan gariif diina ta’aatii, Ergasii yoo Ana irraa qajeelfamni isinitti dhufe, namni qajeelfama kiyya hordofe hin jallatu; hin rakkatus. [19] ——— [19] namni qajeelloo tiyya hordofe adduniyattis qajeelee aakhiratti jannata seena.

Namni yaadannoo (Qur’aana) kiyya irraa garagale, dhugumatti, isaaf (aduniyaafii barzakhattis) jireenya dhiphootu jira; Guyyaa Qiyaamaa jaamaa gooneeti isa kaafna.”

“Gooftaa kiyya! Odoon (addunyaa irratti) nama argu ta’ee jiruu (har’a) maaliif jaamaa gootee na kaafte?” jedha.

(Rabbiin) ni jedha: “Akka kanatti keeyyattoonni keenya sitti dhuftee, ishee dagatte, Atis hardha akkuma kanatti dagatamta. (azaaba keessatti dhiifamta)”

Akkuma kanatti nama daangaa dabree, keeyyattoota Gooftaa isaatti hin amanin galata galchina, azaaba Aakhiraatu irra cimaafi irra hafaadha.

Sila isaaniif adda hin baanee dhaloota isaaniin duraa irraa meeqaatama akka balleessine, kan isaan (kuni) manneen isaanii (warra dhumee) keessa deemaa (hanbaa isaanii argaa) jiran, Dhugumatti kana keessa warra qalbii qabaniif mallattooleetu jira.

Odoo jechi Gooftaa kee irraa dabarteefi beellamni murtaa’e jiraachu baatee, silaa (adabni aaddunyaatti) isaan qabaa taha ture.

Waan isaan jedhan irratti obsi, Gooftaa kee galatoomfataa faarsi baha biiftuu duraafi lixa ishee dura. Yeroo halkaniitiifi qarqara guyyaa irraas (Isa) qulqulleessi, (Kunis mindaa inni siif kennu) akka jaallattuufi.

Ija tee lamaan hin diriirsin gara waan Nuti isaaniin qananiifnee, gareewwan adda addaa isaan irraa ta’an. kan miidhagina jireenya addunyaa ta’ee, akka isa keessatti isaan mokkoruuf jecha, Kennaa Rabbii keetiittu caalaafi irra hafaadha.[20] ——— [20] qabeenya kuffaaraa dinqisiifattee hinlaalin. Jechuudha.

Maatii tee salaatatti ajaji; isiirratti obsi, Nuti hiree sin gaafannu, Nutu sii hira. Booddeen (gaariin) warra Rabbi sodaatuufi. [21] ——— [21] matii salaatatti ajajuun dirqama, maatiin hundi salaannaan Rabbiin rizqii namaf bana. Nabiin keenya s.a.w. joollee teeysan waggaa torbatti salaatatti ajajaa, waggaa 10tti irratti dhaanaa.

Ni jedhan: “Maaliif Gooftaa isaa irraa mallattoon nutti hin dhufne?” Sila ragaan ifa taate kan kitaabota durii keessa jirtu isaanitti hin dhufnee?

Odoo Nuti isa (Rasuula -SAW) dura adabbiin isaan balleessinee, silaa ni jedhu turan: “Gooftaa keenya! Odoo ergamaa gara keenyatti ergitee, silaa odoo salphinaafi xiqqeenyi nu hin mudatin dura keeyyattoota kee hordofna turre.”

(Yaa Muhammad!): jedhi “Hunduu eegaadha, Isinis eegaa, Namni warra karaa sirrii ta’eefi namni qajeele (nuufii isin keessaa) eenyuun akka ta’e beekuuf jirtu”.

Namootaaf qormaanni isaanii isaaniif dhihaatee jira, odoo isaan daguu keessatti gara galanii. [1] ——— [1] qiyaamaan isii keessatti qorataman dhihaattee jirti isaan isirraa dagatoodha.

Gorsi haaraan Rabbii isaanii irraa isaanitti hin dhufu, kan isaan taphachaatuma isa dhaggeeffatan ta’an malee.

Onneewwan isaanii dagattuu taatee malee (hin dhaggeeffatan), Miidhaa hojjattoonnis marii dhooyfatan,“Sila kun namuma akka keessanii malee nitahee? Sila isin odoo argitan falfalatti dhaqxuu? (Jala deemtuu)" (waliin jedhu).

(Muhammad-SAW) ni jedhe: “Gooftaan kiyya jecha samiifi dachii keessatti (dubbatamu hunda) ni beeka. Inni dhagayaa, beekaadha.

Isaan ni jedhan: “(Qur’aanni) kun abjuu laaqamaadha, Lakkii! Soba inni of irraa uumee, Lakkii! Inni weellisaadha, (Yoo dhugaa ta’e) raajii akka warri durii ittiin ergameen nutti haa dhufu”

Gandi Nuti ishee balleessine tokkolleen isaaniin duratti hin amanne; sila isaan ni amananii?

Si dura dhiirota wahyii gara isaanii goonu malee hin ergine, Yoo kan hin beekne taatan warra beekumsaa gaafadhaa.[2] ——— [2] Namni hinbeeyne kan beeku gafachuutu barbaachisa.

Nuti isaan (ergamoota Rabbii) qaamota nyaata hin nyaanne hin taasifne; kan (addunyaa keessa) zalaalam jiraatanis hin taane.

Eegasii waadicha isaaniif dhugaa goonee, isaaniifi nama feenes ni baraarsinee; daanga dabartoota immoo ni balleessine.

Dhugumatti, Nuti kitaaba yaadannoon (gorsi) keessan isa keessa jiru gara keessanitti buufnee jirra, Sila hin xiinxaltanuu? [3] ——— [3] kitaabni suni qur'aana. faaruufii kabajaa muslimtootaattu isa keessatti tahe.

(Warra) gandaa miidhaa hojjattu taatee meeqaa meeqa balleessine (hedduudha); ishee boodaan ummata biraa uumne.

Yeroo azaaba keenya argan, yeroma san isaan ishee irraa gulufu (dheefa fiigu).

Hin gulufinaa, gara waan isa keessatti qanansiifamtaniifi (gara) manneen keessanii deebi’aa akka gaafatamtaniif jecha.

(Isaan) ni jedhan: “Yaa badii keenya! nuti (Rabbitti kafarr keenyaan) miidhaa hojjattoota turre.

(Jechi nuti miidhaa raawwattoota taane jedhu) sun watwaata isaanii ta’uu irraa hin deemne Hanga (isaan fixnee) haamamoo, dhaamoo isaan taasifnutti .

Nuti samii, dachiifi wantoota isaan lamaan gidduu jiran taphattoota taanee hin uumne.

Odoo tapha godhachuu feenee silaa nu biraa isa taasifanna; kana hojjatoo hin taane.

Miti; dhugaa dhara irratti darbina Sammuu isa dhoosee (isa balleessa); yoosuu inni (dharti) dhabamaadha. Isiniif waan (Rabbi) irratti uumtaniif badiitu (mirkanaa’ee) jira.

Wantoonni samiileefi dachii keessa jiran hundi kan Isaati. warri Isa (Allaah) bira jiran (maleykonni) Isa gabbaruu irraa hin boonan; hin hifatanis.

Halkaniifi guyyaa (Rabbiin) qulqulleessan; hin boqatan (hinhifatan).

Sila gabbaramtoota (gabbaran), dachii irraa godhatanii? kanneen (namoota) du’aa kaasan, [4] ——— [4] gabbaramaan isaan godhatan kan dharaati, nama du'aa kaasuu hindandayu. ufiifuu du'aa lubbuu hinqabne.

Odoo isaan lamaan (samiifi dachii) keessa Rabbiin malee gabbaramtoonni biraa jiraatanii lamaan isaaniituu ni badu ture, Rabbiin Gooftaa Arshii ta’e waan kaafiroonni (Isaan) jedhan irraa qulqullaa’e!

Inni (Rabbiin) waan dalagu irraa hin gaafatamu; isaan immoo ni gaafataman.

Sila isaan Rabbiin malee gabbaramtoota taasifatanii? “Ragaa keessan fidaa” jedhiin, Kun gorsa namoota na waliin jiraniifi gorsa namoota ana dura turaniiti, irra hedduun isaanii dhugaa hin beekan, isaan (isa) irraa garagaloodha.

(Yaa Muhammad!) Si dura ergamaa irraa tokkoyyuu “Ana malee dhugaan gabbaramaan hin jiru, Ana (qofa) gabbaraa” jechuun wahyii gara isaatti buufnu malee hin ergine.

Isaan “Rahmaan ilma godhate” jedhan, Inni qulqullaayeera, Lakkii (ilma hingodhanne) isaan (maleykoonni) gabroota (Rabbii) kabajamoodha.

Jechaan Isa hin dursan; isaan ajaja Isaatiin hojjatu.

Inni (Rabbiin) waan isaaniin duraatiifi waan isaan duubaas ni beeka, Nama Inni jaalateef malee isaan hin manguddooman, Isaan (ofiifuu) sodaa Isaa (Allaah) irraa rifatoodha.

Isaan irraa nama “Isaan malee anatu gabbaramaadha” jedhe, isa san jahannam isaaf galata galchina, Akkasitti miidhaa hojjattoota galata galchina.

Sila isaan kafaran akka samiileefi dachiin walitti maxxantuu turanii, ergasii addaan isaan baafne hin beekanii? Bishaan irraa lubbu qabeeyyii hunda ni uumne, Sila hin amananii?

Dachii keessatti akka isheen isaaniin hin sochoone gaarreen (lafa qabataa) taasifneerra, Ishee keessatti daandiwwan gugurdaa akka ittiin qajeelaniif isaaniif taasifneerra.

Samii qaaxee (jaarmaya kan gubbaa) eegamaa taasifnee jirra, Garuu isaan mallattoolee ishee irraa garagaloodha.

Inni Isa halkaniifi guyyaa, aduufi baatii uumeedha; hunduu orbitii (karaa) (isaanii) keessa daaku (deemu).

(Yaa Muhammad!) Si dura ilma namaatiif jireenya waaru (zalaalam) hin taasifne, Sila yoo ati duute, isaan ni waaruu? (hinwaaran).

Lubbuun hundi du’a dhandhamtuudha. hamtuufi gaariin isin qoranna mokkoraaf, Garuma keenyatti deebifamtu.

Isaan kafaran yeroo si argan “sila kun isa gabbaramtoota keessan (hamtuun) maqaa dhahu sani mitii?” (jechuun) qishnaa qofa si taasifatu, isaan faaruu Rahmaanitti isaanumaatu kafaroodha.

Namni jarjara irraa uumame (jarjarri amala isaati), Ani mallattoolee tiyya isinittin agarsiisaa, nan jerjersiifatinaa.

“Yoo kan dhugaa dubbattan taataniif, waadaan kun yoom? jedhu.

Isaan kafaran odoo yeroo ibidda fuulleen isaanii irraafi dugdawwan isaanii irraa qabuu hin dandeenyeefi tumsas hin arganne san beekanii (hin jerjerfatanu ture).

Dhugumaatti, isheen (Qiyaaman yookaa ibiddi) tasuma isaanitti dhuftee, isaan dhamaafti, Ishee (of irraa) deebisuu hin danda’anu; yeroonis isaaniif hin kennamu.

Dhugumatti, ergamtoota si duraatti qishnamee (baacamee). warra isaan irraatti (ergamtootarratti) baacan wanti isaan itti qishnaa turan isaan marse.[5] ——— [5] sun azaaba addunyatti isaanitti buufame.

Jedhi: “Eenyutu halkaniifi guyyaa (adabbii) Rahmaan irraa isin eega?” (tokkos hinjiru). Dhugumatti, isaan yaadannoo Rabbii isaanii irraa garagaloodha.

Moo isaaniif gabbaramtoota Nurraa isaan tiksantu tahee? (hintaane). Lubbuulee isaaniitiifuu tumsuu hin danda’anu, Isaan Nu irraa tikfamoo hintaane.[6] ——— [6] azaaba keenya jalaa hinbahan.

Dhugumatti, Nuti isaan kanaafi abbootii isaaniis hanga yeroon isaan irratti dheeratutti qanansiifne, Sila Nuti dachii moggaalee ishee irraa (suuta suutaan) hirdhisaa akka deemnu hin arganii? Moo isaantu injifatoodhaa?

(Yaa Muhammad!) Jedhi: “Kan ani isin sodaachisuun (isin gorsuun) wahyii qofaani. duudaan yaamicha hindhagayu, yeroo dinniinaman.

Qoonni adabbii Gooftaa kee irraa ta’e yoo isaan tuqe ni jedhu: “Yaa badii keenya! nuti miidhaa raawwattoota turreerra.”

Nuti Guyyaa Qiyaamatiif miizaana haqaa lafa keenya. Lubbuun takkas homaa hin miidhamtu. Yoo (waan) ulfina (hanga) firii (ija) raafuu (takka)(qabu) ta’es Nuti ishee ni fidna. Qormaataaf Nuti gayoodha. [7] ——— [7] Miizaanni guyyaa qiyaamaa nidhaabbama, toltuufii hamtuu hojii ilmanamaattu irratti mizaanama. yoo toltuun ulfaatte gara jannataa yoo toltuun haffallatte gara jahannam oofama.

Dhugumatti, Nuti Muusaafi Haaruuniif (kitaaba) adda baasaa, ifnanaafi yaadachiisaa warra Rabbiin sodaataniif ta’e (tawraat) kenninee jirra.

(Isaan) warra Gooftaa isaanii fageenyatti sodaataniifi isaan Qiyaamaa irraa sodaataniidha.

Kun (Qur’aanni) gorsa barakeeffamaa Nuti (muhammadirratti) buufneedha, Sila isin isaaf mormitootaa (itti kafartanii)?

Dhugumatti, Nuti kana dura qajeelfama isaa (ragaa haqaa ummata isaarratti) Ibraahiimiif kenninee jirra. Nuti isa beekoo taanee.

Yeroo inni abbaa isaatiifii ummata isaatiin “taabotoowwan (Siidaawwan) isin (Ibaadaaf) ishee bira teessan tun maali?” jedhe. [8] ——— [8] Abbaa ibraahiim maqaan isaa aazar jedhama. Qur'aanni suuratul an'aam aayaa6ffaarratti ibse, "yeroo ibraahiim abbaa isaa aazariin jedhe sila taabota gabbaramaa godhatta?"

ni jedhan: “Abbootii keenya kan ishee gabbaran agarre. (isaanuma hordofneeti nutis gabbarre)”

ni jedhe: “Dhugumatti, isiniifi abbootiin keessanis jallina mul'ataa keessa jirtan.”

ni jedhaniin: “Sila dhugaan nutti dhufte moo ati warra taphatan irraayi?”

Ni jedhe: “Baraa, Rabbiin keessan Gooftaa samiileefi dachiiti, kan isaan uume sani, Ani kana irratti ragaa bahootarraayi.”

“Allaah’n kakadhee! Ani erga isin dugda gara galtanii deemtan booda tooftaa ittiin taabotoota keessan (mancaasun) qopheeffadha” ( jedhe).[9] ——— [9] akka umanni hindhageenyetti gadiqabatee jedhe.

(caccabseeti) caccabaa isaan godhe. guddaa isaaniif ta’e malee (isa nihanbise) Akka isaan gara isaa (taabota guddichaa) deebi'aniif jecha. [10] ——— [10] yeroo isaan gara ayyaanaa deeman ani fayyaan qabu jedhee jalaa hafee, taabota isaanii kophatti argatee caccabsee mancaase, tokko guddaa dhiise. akka yogguu deebi'an isa gaafataniif jecha.

(yeroo deebi'an ta mancaate argan) ni jedhan: “Namni gabbaramtoota keenyatti kana hojjate dhugumatti, inni miidhaa raawwattoota irraayi.”

Nijedhan “Dargaggeessa Ibraahiim isaan jedhamu (tokko) kan (hamtuun) isaan dubbatu dhageenyee jirra”. [11] ——— [11] "ka isaan caccabse kuni isa tahuu hin'oolu" jedhan.

Ni jedhan: “ijoowwan namootaa dura isa fidaa, Akka isaan ragaa (irratti) bahaniif jecha.”

(ummatarra fidaniiti) “Sila situ gabbaramtoota keenya irratti (caccabsaa) kana raawwatee Yaa Ibraahiim?” jedhan.

(Ibraahiim) “Lakkii, guddaa isaaniitu kana hojjate, Yoo kan dubbatan ta’aniif isaan gaafadhaa” jedhe. [12] ——— [12] taabotatti qoose, akka ummatarratti faaydaa dhabuun isii mu'atu taasise.

Gara lubbuulee isaanii deebi’anii (ufitti qaanfatanii) “isin isinumatu miidhaa raawwattoota (Rabbii gaditti isii gabbaruu keessaniif)” jedhan.

Eegasii mataalee isaanii lafatti gadi qabatanii “ati dhugumatti, isaan kun hin dubbatanuu beektee jirta (maaliif gaafadhaa nuun jetta?)” jedhaniin.

(Ibraahiim) ni jedhe: “Sila Rabbii achitti waan homaa isin hin fayyadneefi isin hin miine gabbartanii?

Isiniifi wantoota isin Allaah malee gabbartaniinis ‘uffi’ (jedheera)! Sila hin xiinxaltanii?”[13] ——— [13] uf jechuun ish yookaa fokkinni isiniif haatahu jechuudha.

Ni jedhan: “ isa (ibraahiim ibiddaan) gubaa; gabbaramtoota keessaniif tumsaa. Yoo kan hojjattan taataniif” [14] ——— [14] warri dharaa yeroo hunda akkanuma, yeroo ragaafii beekkumsaan mormuu dadhaban gara humna fayyadamanii miidhaa geessuutti deemna.

Nijenne “Yaa ibiddaa! Ibraahiim irratti qabbanaafi nagaa tahi". [15] ——— [15] ibidda guddoo bobeessanii ibraahiim ittidarban, Rabbiin ibiddaan qabbana nagayaa tahi jedhee, akkasuma taate nabi ibraahim hingubanne nagaya bahe.

(isa gubuuf) shira isatti fedhan, (nagaya isa baafne) irra hoongawoota isaan goone.

Isaafi Luuxiin gara dachii ishee keessa aalama hundaaf barakaa gooneetti (shaamitti) nagaya baafne.

(yeroo inni ilmoo Rabbi kadhate isaaf awwaannee) Is'haaqiin isaaf (ibraahimiif) kenninee, Ya’aquub (ilma ishaaq)is dabalataan (isaaf kennine) Hundaayyuu gaggaarii goone.

Imaamota ajaja keenyaan qajeelchan isaan taasifnee jirra. toltuuwwan hojjachuu, salaata dhaabuufi zakaa baafachuu gara isaanitti wahyii goone. nuuf gabbartoota turan.

Luuxiin murtii haqaafi beekumsa (amantii) isaaf kenninee jirra. (Ummata) ganda badiilee fokkatoo hojjattu irraa isa baraarree jirra. isaan ummata badoo, finciltoota turan.

Rahmata keenya keessa isa seensifne. inni warra gaggaarii irraayi.

Nuuhiinis ‘yeroo inni sana dura (Nutti) lallabee isaaf owwaannee, isaafi maatii isaas cinqaa guddaa irraa baraarre’ (yaadadhu).

(shira) Namoota keeyyattoota keenya sobsiisan irraa nagaya isa baafne, isaan warra hamtuu turan. hunda isaanii bishaaniin dhidhimsiifne.

Daawuudiifi (ilma isaa) Suleeymaaniinis ‘yeroo isaan lamaan midhaan qonnaa (oyruu) re’oonni ummataa (halkan) dheedan keessatti murtii kennan” (yaadadhu), Nuti murtii isaanii beekoodha turre. [16] ——— [16] nama lamatu isaanirratti walhimate, re'ee tokkoottu midhaan ooyruu kaanii halkan seentee dheeddee balleessite, san walhimatan.

Ishee (murtittii) Suleeymaaniin hubachiifne, Hundaafuu (beekumsa murtii) haqaafi beekumsa (diinis) kennineerra. Gaarreen Daawuudii waliin akka na qulqulleessan laaffifne allaattis (laaffifne). Nuti hojjatoo taane.

Uffata sibiilaa kan isiniif tahe isa barsiifne. lola keessanirraa akka isin tiiysituuf jecha, Sila isin (Nu) galatoomfattootaa?

Suleeymaanif qilleensa bubbisaa, kan ajaja isaatiin gara dachii ishee keessatti barakaa goonee yaatu (laaffifnee jirra). Nuti waan hunda beekoo taaneerra.

Sheyxaanota irraa isaan (faaya baasuuf garba keessa) isaaf lixaniifi sana malees hojii biraa hojjatantu jira. Nuti tiksoo isaanii taaneerra.

Ayyuubiin (yaadadhu) ‘yeroo inni Gooftaa isaatti lallabee “ani rakkoon na tuqeera; Ati irra rahmata godhaa warra rahmata godhaniiti” (jedhu) [17] ——— [17] akka hamaa dhukkubsate, maatiinis duraa dhume. kanaaf rakkoo tana narraa deebisi jedhee Rabbi kadhate.

Isaaf owwaannee cinqaa irraa waan isarra jiru irraa furre. maatii isaatiifi fakkaataa isaaniis isaanii wajjin isaaf kennine, Rahmata Nu biraa ta'eefi warra Rabbiin gabbaran yaadachisuuf jecha.

Ismaa’iil, Idriisiifi Zalkifliis (yaadadhu); hunduu obsitoota irraayi.

Rahmata keenya keessas isaan seensifne, isaan warra gaggaarii irraayi.

Saahiba nuuniinis (qurxummis) (Yuunusiinis yaadadhu); yeroo inni dallanaa deemee, Nuti isa irratti dhiphisuu dhabuu yaade. Dukkanoowwan keessaa “Si malee dhugaan gabbaramaan hin jiru, Ati qulqulloofte, Dhugumatti, ani miidhaa hojjataa irraa ta’een jira” (jechuun) lallabe. [18] ——— [18] qurxummitu liqimse, garaa isii keessaa Rabbitti iyyate.

Isaaf awwaanne; cinqaa irraa isa baraarsine, Akka kanatti mu’uminoota nagaa baafna. [19] ——— [19] Rabbiin kadhaa isaa irraa qeebale, qurxummiin moggaa bahraatti isa tufe, Rabbiin baala baaqulaa irratti magarsee isa tiiyse. akkasitti nagaya bahe.

Zakariyyaas (yaadadhu); yeroo inni Gooftaa isaatti lallabee “Gooftaa kiyya! Kophaa (ilma malee) nan dhiisin; Ati irra caalaa dhaaltotaati” (jedhe).

Isaaf awwaannee Yahyaa isaaf kennine, Niitii isaas (akka deessu) isaaf tolchine, Isaan (nabiyyoonni) toltuu keessatti kan daddafan ta'an, kajeellaafi sodaan (guutamanii) kan Nu kadhatan turan, Nuuf sodaatoo turan.

Ishee qaama saalaa ishee tikfattes (Maryamiinis yaadadhu). Ruuhii (uumama) keenya irraa ta’e ishee keessatti afuufne, Isheefi ilma ishees aalamootaaf mallattoo taasifne. [20] ——— [20] maryamiin Rabbii jibriil itti ergee inni qilleensa itti afuufe nabi iisaa ulfooytee deesse.

Isheen tun amantii teessan amantii takkittiidha, Ani Gooftaa keessanii Ana (qofa) gabbaraa.

(Amantii isaanii keessatti) jidduu isaaniitti adda qoodaman, Hunduu {guyyaa qiyaamaa} gara keenya deebi’oodha.

Namni mu’umina ta’ee gaggaarii irraa hojjate, hojii isaa hoonga’uun hin jiru, Nuti isaaf barreessoodha.

Ganda ishee balleessine irratti (duniyatti deebi'uun) dhorgaadha; isaan hin deebi'an.

Hanga yeroo (hidhaan) Ya’ajuujiifi Ma’ajuuj banamtee isaan tabba hunda irraan dhangala’anuutti (hin deebi'anu).

Waadaan dhugaa (qiyaamaan) dhihaatee jira, Yeroo san ijjoowwan warra kafaree akkuma banamtetti haftuudha, “Yaa badii keenya! Dhugumatti, nuti kana irraa daguu keessa turre (Yoom kana qofa) inumaa miidhaa raawwattoota taane" (jedhu).

Isiniifi wantoonni isin Rabbiin malee gabbartanis qoraan (ibidda) jahannami; isin ishee (Jahannam) seenoodha.

Isaan (taabotoonni) kunniin odoo gabbaramtoota ta’anii silaa ishee hin seenan ture, Hundi isaanii ishee keessatti waaru (hafu).

Isaaniif ishee keessatti halaaka (iyyaansa) harreetu jira; isaan ishee keessatti hin dhaga’an.

Warra Nurraa milkiin isaaniif dabarte, isaan sun ishee irraa fageeffamoodha.

Sagalee (didichaa) ishee hin dhaga’anu, Isaan waan lubbuun isaanii jaalattu keessatti hafoodha.

(Guyyaa Qiyaamaa) naasuun guddaan isaan hin gaddisiisu, Maleykonni isaan simatu. “Kun guyyaa keessan kan baallamamoo taataniidha.” (jedhaniin)

Guyyaa samii marru akka mariinsa barreessan xalayaalee (galmeewwan) marutti (yaadadhu). Akkuma uumaa duraa jalqabnetti isa deebifna. (Kun) waadaa Nurratti tahe. Nuti raawwattoota taanee jirra.

Dhugumatti, Nuti kitaabota keessatti barreessine, erga ‘Lawhal Mahfuuz’ (keessatti barreessinee) booda. “dachii gabroota kiyya gaggaariitu dhaalaa” (jechuu).

Dhugumatti, (Qur’aana) kana keessa ergaa ga'aa ta’etu orma (Rabbiin) gabbaraniif jira.

{yaa Muhammad} Aalama (hundaaf) rahmata taasifnee malee (waan) si hin ergine.

(Yaa Muhammad!) Jedhi: “Ani wanti gara kiyyatti wahyii godhamu ‘dhugaan gabbaramaan keessan gabbaramaa tokkicha’ (kan jedhuu dha) Sila isin islaamawoodhaa?”

Yoo gara galan “Ani ifaan ifatti isin beeksise, Ani wanti baallamamtan dhihoo moo, fagoo ta’aa isaa hin beeku” jedhi.

Inni jecha ol fuudhamaa ni beeka, Waan isin dhoksitanis ni beeka.

Ani inni (an isinitti himu kun) mokkoroo isiniif ta’uufi qananii yeroo gabaabaa (isiniif) ta’aa hin beeku.

(Muhammad) ni jedhe: “(Yaa) Rabbi! (Anaafi warra ana sobsiisan giddutti) dhugaan murtii godhi, Gooftaan keenya Rahmaani, waan isin jettan irratti gargaarsifatamaadha.

Isin yaa ilmaan namaa Gooftaa keessan sodaadhaa, sochiin (lafaa) kan Qiyaamaa waan guddaadha (hamaadha).[1] ——— [1] Rabbi sodaachuun ajaja isaa raawwatanii waan inni dhoowwerraa fagachuuni.

Guyyaa ishee argitan, dubartiin hoosiftu hundi waan hoosiftu irraa ni dagatti, (Dubartiin) ulfa qabdu hundi ulfa ishee garaa darbiti. Namoota (sodaafii rifannootarraa) machaa’oo agarta, Isaan waa (dhugaatirraa) machaa'oo miti. Garuu azaaba Rabbiitu haalaan cimaadha.

Namoota irraa nama waa'ee Rabbii keessatti beekumsa malee falmujjira. sheyxaana fincilaa ta’e hunda hordofa.

Isa (sheyxaana) irratti ‘inni nama isa jaalallee godhate (kamillee) ni jallisa; gara ibidda qabsiifamaa isa qajeelcha’ jechuun barreeffamee jira.

Yaa namootaa! Yoo (du'a booda) kaafamuu irraa shakkii keessa jiraattan, Nuti biyyee irraa isin uumnee; ergasii copha bishaan saalaa irraa, eegasii dhiiga ititaa irraa, ergasii foon alalfatamu kan uumaa guuttateefi kan hin guuttatin (irraa isin uumne); (humnaafi dandeettii keenya) isiniif ibsuuf (kana goone). Nuti waan (abbaa) feene hanga qaaxaroo maqaa dhawamaa taheetti gadaamessaalee keessa teessifna, ergasii daa’ima goonee isin baafna (dhalachiifna). Ergasii akka umrii jabinaa keessan irra geessaniif (isin jiraachifnee isin guddifna). Isin irraa nama (umrii ijoollummaatiin) du’utu jira. isin irraa nama (haalaan dulloomee) gara umrii gadi aanaa deebi'utu jira. Erga beekkomsaatii akka homaa hin beekneef, Dachii gogduu taatee agarta; yeroo Nuti bishaan (bokkaa) ishee irratti buufne (roobsine) ni sochooti; ni iitoftis, akaakuu marga bareedaa irraas ni magarsiti.

Sun waan Rabbiin, Isatu dhugaa ta’eefi inni du'aa kaasa. Inni waan hunda irratti danda’aadha.

Qiyaamaan dhuftuudha; ishee keessa mamiin hin jiru. Rabbiin warra qabriilee keessa jiran (hunda) ni kaasa.

Namoota irraa kan beekumsa malee (waa'ee) Rabbii keessatti falmutu jira. (akkasuma) qajeelfamaafi kitaaba (ergaa Rabbii) ibsu malee.

Morma isaa maree (namoota) karaa Rabbii irraa jallisuuf (nama falmutu jira). Isaaf addunyaa kana keessatti salphinatu jira. Guyyaa Qiyaamaa azaaba gubaa ta’e isa dhandhamsiifna.

“(azaaba seenuun kee) Kun waan harki kee lamaan dursiteefi (hojjatteefi)” (isaan jedhama). Dhugumatti, Allaahn gabroota (Isaa) kan miidhu hin taane.

Namoota irraa nama amantii irraa moggaatti ta’ee (shakkiin) Rabbi gabbarutu jira. Yoo toltuun isa tuqe, isatti ragga’a.Yoo rakkoon isa tuqxe ammoo, fuula isaa irratti garagala. Inni addunyaafi Aakhiraa hoonga’ee jira. Sun isatu hoongoo ifa bahaadha.

Rabbiin malee waan isa hin miineefi isa hin fayyadne kadhata (gabbara), Sun isatu jallina (haqarraa) fagoodha.

waan miidhaan isaa bu’aa isaa irra dhihoo ta’e kadhata, Jaalallee ta’uun (isaa) waa fokkate! Ammas hiriyaa ta’uun (isaa) waa fokkate!

Rabbiin warra amananii, gaggaarii dalagan Jannatoowwan laggeen ishee jala yaatu isaan seensisa, Rabbiin waan fedhu hojjata.

Namni duuniyaafi Aakhiraa keessatti Rabbiin isaa (Muhammadiif) hin tumsuu yaadu, gara samii haada hidhatee of haa fannisu Ergasii shirri isaa waan inni jibbu dhabamsiisuu haa ilaalu

Akka kanatti keeyyattoota ifa bahaa goonee isa buufne, Rabbiin nama fedhe qajeelcha.

isaan amanan, isaan yahuudoman, saabi’oonni, kiristaanonni, majuusonniifi isaan mushrikoota ta’an; Rabbiin Guyyaa Qiyaamaa gidduu isaaniitti murteessa, Dhugumatti, Allaah’n waan hunda irratti ragaadha.[2] ——— [2] asitti Rabbiin garee hedduu dubbate, saabi'oota jechuun warra amantaa takkallee hinqabne kan amantaa malee jiraatuudha. majuusaan ammoo warra ibidda gabbaru, mushriktoonni warra taabotaafii umamtoota adda addaa gabbaruudha. Rabbiin guyyaa qiyaamaa isaan jiddutti murteessa, warra isatti amane (muimintoota) jannata naqa, kaafirtoota ibidda seensisa.

Sila ati hingarree akka Rabbiif sujuudu wanti samiilee keessa jiruufi wanti dachii keessa jiruus, (akkasuma) aduun, jiini, urjiiwwan, gaarreen, mukkeen, lubbu qabeeyyiifi hedduun namarraa tahes (sujuuda Isaaf godhan hin arginee?) (Namoota) baay’ee azaabni isa irratti mirkanaa’ee jira, Nama Rabbiin isa salphise immoo namni isa kabaju hin jiru, Rabbiin waan fedhe hojjata. [3] ——— [3] bakka tanas sujuuda qaraatii (tilaawaattu) jira.

Gareen (iimanaatiifii kufrii) kun lamaan warra Rabbii isaanii keessatti wal falmaniidha, Isaan kafaran uffata ibidda irraa ta’etu isaaniif murame. mataalee isaanii gubbaas bishaan danfaatu itti naqama.

Isa sanaan wanti garaalee isaanii keessa jiruufi gogaaleen (isaanii) bayfama.

Jirma sibiila irraa ta’etu isaaniif jira. [4] ——— [4] jirma kanaan malaaykaan mata keessa isaan tumti.

Dhawaata isaan ishee irraa ba’uu fedhaniin yaaddoodhaan ishee keessatti deebifaman, “Adaba gubaa dhandhamaa” (jedhamani).

Rabbiin warreen amananii, gaggaarii hojjatan Jannata laggeen jala ishee yaatu seensisa, Ishee keessatti gumeewwan (kilkillee) warqeefi lu'ilu'a irraa ta’aniin faayamu (uffifamu). Uffanni isaanii ishee keessatti hariira.

(Addunyaa kana keessatti) gara bareedaa jecharraa tahee qajeelfaman, gara karaa (Rabbii) faarfamaa ta’eetti (islaamummatti) qajeelfaman.

isaannan kafaranii, karaa Rabbiitiifi masjiida kabajamaa irraa namoota dhorgan kan namoota (Makkaan) keessa jiraataniifi kan biyyoota biraa irraa dhufaniif wal qixa goone irraa (namoota) dhorgan (hoonga’an). Namni isa keessatti miidhaan jallachuu barbaade azaaba laalessaa irraa isa dhandhamsiifna.

Yeroo Ibraahiimitti iddoo manaa (Ka'abaa) ibsine “homaa Natti hin qindeessin; Mana Kiyyas namoota naannawaniif, isaan (salaataaf) dhaabbataniif, isaan rukuu’a godhaniifi sujuuda bu’aniif qulqulleessi” (jenne dubbadhu.)

(Sirna) hajjii (akka raawwatan) namoota keessatti lallabi (Namoonnis sirnicha raawwachuuf) miilaafi geejjiba huqqifaman hunda irra ta’anii, daandiiwwan fagoo irraa sitti dhufu.

faaydaalee isaanii irratti akka hirmaataniif, akka maqaa Rabbii dubbataniif guyyoota beekamoo ta'an keessatti beyladoota irraa waan Rabbiin isaanii kenne irratti (dubbataniif) (beeksisi). Ishee irraa nyaadhaa; hiyyeessa rakkataa nyaachisaa. [5] ——— [5] guyyoonni beekamoon kurnan zulhijjaati. isaan keessatti zikriifii ibaadaalee biroollee baay'isuun haalaan barbaachisa.

San booda xuriiwwan isaanii haa dhabamsiisani; qodhaawwan isaaniis haa guutanii. Mana turaan (Ka’abaan) haa naannawanii.

(Dubbiin) sanuma! Namni wantoota Rabbiin kabaje kabaje, sanatu isaaf caala Gooftaa isaa biratti, beyladoota (qaltanii nyaachuun) isiniif eeyyamame Isaan (of duratti) isinirratti dubbifamu (ibsamuuf) (jiran) malee. Xurii taabotaa irraa fagaadhaa, Jecha cubbuu irraas fagaadhaa.

Rabbiif qajeeloo haala taataniin odoo homaa Isatti hin qindeessin (fagaadhaa). Namni Rabbitti qindeesse, akka nama samii irraa kufee allaattiin isa buttee yookiin bubbeen iddoo fagootti isa gatteeti.

(Dubbiin) sanuma! Namni mallattoolee (amantii) Rabbii kabaje, isheen onneewwan sodaa (Rabbii) qabaachuu irraayi.

Isiniif ishee (beyladoota wareegaa) keessa faaydaaleetu jira hanga beellama murtaa’eetti. eegasii iddoon ishee (bakkiti itti qalamtu) gara Mana turaa (daangaa harama Makkaa)ti.

Ummata hundaafuu bakka qalmaa (isaaniif) taasifnee jirraa, akka horii Inni isaaniif kenne irratti maqaa Rabbii faarsaniif jecha, gooftaan keessan Gooftaa tokkicha, Isaaf harka kennaa, Warra Isaaf ufgadi qaban gammachiisi.

Isaan warra yeroo Rabbiin faarfame (dubbatame) onneewwan isaanii (azaaba isaarraa) sodaattu, waan isaan tuqe irratti obsitoota tahan, salaata dhaabdota tahan, kan waan isaaniif kennine irraa kennaniidha.

Beeyladoota (wareega Ka’abaa) ishee mallattoolee diin Rabbii irraa isiniif goone, Ishee keessa faaydaa gaggaariitu isiniif jira, Odoo sakaalamanii jiranuu maqaa Rabbii ishee irratti faarsaa, Yeroo cinaachi ishee kufte ishee irraa nyaadhaa; hiyyeessa nama hin kadhanneefi isa kadhatu nyaachisaa, Nuti akka kanatti ishee (beeyladoota) isiniif laaffifne. Akka isin galata galchitaniif. [6] ——— [6] maqaa Rabbii irratti faarsaa jechuun bismillaahi jedhaa gorra'aa jechuudha.

Foonoowwan isiitiifi dhiigowwani isiis Rabbiin bira hin ga’u, Garuu sodaa Rabbii kan isin biraatti ta’etu Isa bira ga’a. Akka kanatti ishee isiniif laaffise, akka Rabbiin guddiftaniif, waan isin qajeelcheef jecha. Gaarii hojjattoota gammachiisi. [7] ——— [7] ibaadaa hunda keessatti ikhlaasa (Rabbiif qulqulleessutu) barbaachisa.

Rabbiin isaan amanan irraa ni ittisa, nama akkaan ganaa, kafaraa ta'e hunda Rabbiin hin jaalatu.

Warra lolaman sababa miidhamuu isaaniitiif (loluun) hayyamni godhameef, dhugumatti Rabbiin isaaniif tumsuu irratti danda’aadha. [8] ——— [8] Aayata kanaan jecha Rabbii oltaasisuuf loluun hayyamame.

Isaan warra manneen isaanii irraa haqaan malee waan “Rabbiin keenya Allaahdha” jedhaniif qofa baafamaniidha, Odoo Rabbiin namoota garii isaanii gariin deebisuun jiraachuu baatee, silaa manneen moloksee, bataskaanoleen kiristaanootaa, bataskaanoleen Yahuudotaafi masjiidonni maqaan Rabbii baay'inaan keessatti faarfamu ni diigamti turte. Rabbiin nama (amantii) Isaaf tumsu, tumsuufiif jira. Rabbiin jabaa, injifataadha.

Isaan warra yoo Nuti dachii keessatti (isaan moosisuun) isaaniif mijeessine salaata dhaaban, zakaa kennan, toltuutti (namoota) ajajaniifi hamtuu irraa (namoota) dhorganiidha. Booddeen amriiwwanii Rabbumaafi.

Yoo si kijibsiisan, isaaniin duras ummanni Nuuh, Aadiifi Samuud (nabiyyoota isaanii) kijibsiisanii jiru.

Ummanni Ibraahiimiifi ummanni Luuxis (akkasuma).

warri Madyanis (akkasuma) (shu'eybiin) kijibsiisan, Muusaanis kijibsiifamee jira, Ani kaafirootaaf qaba qabeetan san booda isaan qabe, adabbiin kiyya akkam (hamaa) dha!

Magaalota irraa meeqaatama odoo isheen miidhaa hojjattuu taatee jirtuu ishee balleessine. Isheen qaaxeewwan ishee irratti kukkuftuudha. Eela onteefi Gamoowwan dhedheeraa (meeqa duwwaa dhiisisifne).

Sila isaan (Mushrikoonni Makkaa) dachii keessa hin deemnee? Onneewwan ittiin waa hubatan yookiin gurri ittiin waa dhagayan isaaniif ta'a. ijji (gubbaa tuni) hinjaamtu. garuu onneewwan qomaalee keessa jirtuutu jaama.

Adabatti si jarjarsiifatu, Rabbiin waadaa Isaa hin diigu, Dhugumatti, guyyaan tokko Rabbii kee biratti akka waggaa kumaati waan isin (adduniyatti) lakkooftan irraa.

(warra) Magaalotaa irraa meeqaatama tan Ani yeroo isheef kennee, haala isiin miidhaa hojjatuu taateen ergasii (adabaan) ishee qabe (hedduudha), deebiin gara kiyya.

(Yaa Muhammad!) Jedhi: “Yaa namootaa! Ani isiniif sodaachisaa ifa bahaadha.”

Isaan amananii, gaggaarii hojjatan, isaaniif araaramaafi hiree gaariitu jira.

Isaan Nu dadhabsiisuu (yaadanii) aayatoota keenya (balleessuu keessatti) hojjatan, isaan sun warra jahannami.

Nuti si dura ergamaas ta’ee nabiyyii tokko erginee ‘yeroo inni dubbise sheyxaanni dubbisa isaa keessa (gurra ummataa irratti soba) darbu malee’ kan hafu hin taane, Rabbiin waan sheyxaanni itti darbu san ni balleessa, Sana booda aayatoota isaa ni raggaasisa, Rabbiin beekaa, ogeessa.

Waan sheyxaanni darbu san isaan onneewwan isaanii keessa dhukkubni jiruufi warra onneewwan isaanii gogeef mokkoraa gochuuf (akkas taasise). Dhugumatti, miidhaa hojjattoonni wal diddaa fagoo ta’e keessa jiru.

Akka isaan beekumsa kennaman dhugaa Rabbii kee irraa dhufe ta’uu isaa beekanii isatti amananii, onneewwan isaanii isatti tasgabbii argattuuf (kana taasise). Rabbiin warra amanan gara karaa sirrii qajeelchaadha.

Isaan kafaran waa’ee isaa (Qur’aanaa) irraa shakkuu irraa hin deeman. Hanga Qiyaamaan tasa isaanitti dhuftutti yookiin (hanga) adabbiin guyyaa maseenaa (isa booda halkan hin jirree) isaanitti dhufutti.[9] ——— [9] sun guyyaa qiyaamaati.

Mootummaan guyyaa san kan Allaahati, Gidduu isaaniitti ni murteessa, Isaan amananii, gaggaarii hojjatan Jannata qananii keessa tahu.

Isaan kafaranii, keeyyattoota keenya sobsiisan, jara san adabbii (jahannam kan) salphisaa ta’etu isaaniif jira.

Isaan karaa Rabbii keessatti godaananii, ergasii ajjeefaman yookiin du’an, dhugumatti, Rabbiin kennaa gaarii isaanii kennuuf jira, Rabbiin Isatu irra caalaa kennitootaati. [10] ——— [10] karaa Rabbii keessatti godaanuun, duula karaar Rabbii keessatti ajjeefamuufii du'uun waan jannata guddaa ittiin badhaafamanirraayi.

Inni (Rabbiin) isaan seensisa seensa isa jaallatan (sun jannata), Rabbiin beekaa, obsaadha.

(Dubbiin) akkana Namni fakkaataa waan ittiin miidhameetiin haaloo bahatee, ergasii isarratti roorrifame, dhugumatti Rabbiin isaaf tumsa, Rabbiin irra namaaf dabraa, araaramaadha.

Sun waan Rabbiin halkan guyyaa keessa seensisuufi guyyaas halkan keessa seensisuufi, Rabbiin dhagayaa, argaadha.

sun waan Rabbiin, Inni (gabbaramaa) dhugaa ta’ee, wantoonni isaan Isaa gaditti gabbaran immoo inni sobaa ta’eef, Rabbiin Isatu ol ta’aa, guddaadha.

Sila akka Rabbiin samii irraa bishaan buusee (rooba roobse), dachiin (isaan) magariisa taate hin arginee? Rabbiin rahmata godhaa, keessa beekaadha.

Wantoonni samiilee keessa jiraniifi wantoonni dachii keessa jiran hundi kan Isaati, Rabbiin Isatu dureessa, faarfamaadha.

Sila akka Allaahn wantoota dachii keessa jiran isiniif mijeesse hin arginee, dooniwwan bahara keessa ajaja Isaatiin daakanillee, samii niqaba akka dachirratti hinkufneef hayyama isaatiin malee, Rabbiin namootaaf akkaan mararfataa, rahmata godhaadha.

Inni Isa isin jiraachisee, sana booda isin ajjeesee, Sana booda isin jiraachisuudha, ilmi namaa akkaan (Rabbitti) kafaraadha. [11] ——— [11] jirachisuun duraa dhabamarraa argamsiisuu uumuu dhalachiisuu. eegsii yeroo umriin dhumte ajjeesuu, eegasii guyyaa qiyaamaa qormaataafii galataaf kaasuudha.

Ummata hundaaf seera amantii kan isaan irratti hojjatan taasifnee jirra. (mushrikoonni) dhimma kana irratti akka siin hin falmine. Gara Gooftaa keetiitti waami. Ati karaa qajeelaa irra jirta.

Yoo siin falman “Rabbiin beekaa waan isin hojjattaniiti” jedhiin. [12] ——— [12] irratti isin qoratee gatii isiniin malu isiniif galcha.

Rabbiin Guyyaa Qiyaamaa waan isin isa keessatti wal dhabaa turtan gidduu keessanitti murteessa.

Sila Rabbiin wantoota samiifi dachii keessa jiran hunda akka beeku hin beektuu? kun kitaaba (Lawhal Mahfuuz) keessa jira, kun Rabbi irratti laafaadha.

Rabbiin malee waan Inni ragaa homaatuu isaaf hin buusiniifi waan isaan isatti beekumsi isaaniif hinjirre gabbaru. Miidhaa hojjattootaaf gargaaraan homaatuu hin jiru.

Yeroo keeyyattoonni keenya kan ifa ta’an isaan irratti dubbifaman, fuulleen warra kafaranii irraa (ajaja Rabbii) diduu hubatta. Warra keeyyattoota keenya isaan irratti dubbisanitti utaaluutti dhihaatu, jedhiin (Yaa Muhammad!) “Sila waan sana caalaa hamaa ta’e isiniif himuu? Ibidda Rabbiin isii warra kafaraniif baallameedha, Deebichi waa fokkate!.

isin yaa warri amantan! Fakkeenyi taasifamee isa dhaggeeffadhaa, warri isin Rabbii achitti kadhattan (gabbartan) odoo isaaf walitti qabamaniillee tiisisa tokko hin uuman, Yoo tiisisni waan tokko isaan harkaa bute, (waan) san isa irraa buusuu hin danda’anu, Gabbaraafi gabbaramaan dadhabe.[13] ——— [13] taabotaafii wanni isaan Rabbii gaditti gabbaran meeshaa sossouu hindandeenye, gabbaramuu haqa hingodhattu.

Dhugaa guddina Isaa (akka isaan malutti) Rabbiin hin guddifne, Rabbiin jabaa, injifataadha.

Rabbiin maleykota irraa ergamoota filata; namoota irraas (ni filata), Rabbiin dhaga’aa, argaadha. [14] ——— [14] maalaykaa nabiyyootatti erga, nabiyyoota ummatatti erga.

Inni (Rabbiin) wantoota fuuldura isaaniitiifii wantoota duuba isaaniitis hunda ni beeka, amriin hundi gara Rabbiitti deebifamti.

Yaa warra amantan! Rukuu’a bu’aa; sujuudas bu’aa (salaataa); Gooftaa keessan gabbaraa; toltuus hojjadhaa akka milkooftaniif.[15] ——— [15] bakka tanas sujuuda qaraatiittu jira. kanaan wajji suuraan tuni sujuuda lama qabdi.

Qabsoo Isaaf malu (Karaa) Rabbii keessatti qabsaawaa; Inni isin filateera; amantii keessatti dhiphina tokkollee isin irratti hin goone, Karaa abbaa keessan Ibraahiim (hordofaa), Isatu (Rabbitu) kana duraafi (Qur’aana) kana keessattis Muslimtoota isin moggaase, Akka ergamaan Rabbii isin irratti ragaa tahuufii isinis namoota irratti ragaa taataniif, salaata dhaabaa; zakaa kennaa; Rabbiin qabadhaa. Inni jaalalloo keessani. Jaalallee ta'uuf waa tolee! Gargaaraa ta'uufis waa tole!

Dhugumatti, mu’uminoonni milkaawan. [1] ——— [1] mu'imintoonni waan fedhan toltuu hunda argachuun hamtuu jalaa bahuun milkaawa.

Isaan warra salaata isaanii keessatti khushuu’a godhoo tahan.

Isaan warra dhararraa fagaatoo tahan.

Isaan warra zakaas hojjatoo tahan (zakaa baasan).

Isaan warra qaama saalaa isaanii tikfatoo tahan. [2] ——— [2] baalagummaa sagaggaalummarraa qaama saala isaanii tiiysan.

Jaartiiwwan isaanii yookiin waan mirgi isaanii dhuunfatte (gabroota) irratti malee, isaan (kanarratti) komatamoo miti.

Namni sana malee (waan biraa) barbaade, isaan sun daangaa dabroodha. [3] ——— [3] kuni karaa jaartii ufiitiifii gabrittii ufii malee karaa biroo kamiiyyu fedhii saalaa bahuuf itti fayyadamuun haraam dhoowwaa tahuu ibsa. kanneen akka harkaan fedhii ufirraa baasuu fii beyladaan wajji qunnamtii godhuu, dhiirti dhiiratti, dhalaan dhalatti fedhii bahuu, fii wanni kana fakkaatu hundinuu haraami dhoowwaadha badii guddoodha.

Isaan warra amaanaa isaaniitiifi waadaa isaaniis tikfatoo ta’aniidha. [4] ——— [4] amaanaa Rabbiitiifii namaa eeguun sifa mu'iminaati, isii diiguun bifa munaafiqaa tahuun hadiisaan ibsame.

Isaan warra salaatoowwan isaanii irratti tikfatoo tahaniidha.

Isaan sun isaanuma qofatu dhaaltota (jannataati).

Isaan warra Firdawsiin dhaalanu. isaan ishee keessatti hafoodha (zalaalam turoodha).

Dhugumatti, Nuti ilma namaa qulqulluu (cunfaa) dhoqqee irraa ta'e irraa uumne.

Sana booda coba bishaan saalaa kan iddoo tasgabbaa’aa, mijaa'aa (gadaamessa) keessatti isa taasifne.

Sana booda bishaan saalaa dhiiga ititaa taasifne; ergasii dhiiga ititaa muraa foonii taasifne; ergasii foonittii (sana) lafee taasifne; ergasii lafees foon itti uffifne; sana booda uumama biraa uumne, (ruuhii itti afuufuudhaan) (daa’ima isa goone), Rabbiin irra tolchaa uumtotaa ta’e qulqullaa’e!

Eegasii Isin sana booda du’oodha. [5] ——— [5] eega sadarkaalee himame san keessa dabartan booda yeroo umriin teessan dhumte niduutan.

Eegasii isin Guyyaa Qiyaamaa ni kaafamtu.

dhugumatti, Nuti gubbaa keessanitti samii torba uumnee jirra, Nuti uumamtoota irraa kan dagattoota hin taane.

Samii irraa bishaan (rooba) hanga (barbaachisaa ta’een) buufnee. ergasii dachii keessa isa kuufne. Nuti isa deemsisuu irratti danda’oodha.

Isaan iddoowwan ashaakiltii isiniif magarsine, kan mukkeen timiraafi inabaa kan ishee keessa isiniif fuduraaleen heddu jiraniifi isin ishee irraa nyaattan.

Muka gaara Xuuru siinaa irraa baatu (margitu), kan dhadhaa (dibatamu) biqilchituufi warra nyaataniifis buusaa taatus (isiniif uumne). [6] ——— [6] isiin muka zeytuunaati, dhadhaa qabdi.

Isiniif beyladoota (gaala, loon, re'eef hoolaa) keessa waan xiinxaltantu jira, Waan garaalee isii keessa jiru irraa (aannan) isin obaafna, Ammas isiniif ishee keessa faaydaalee (biraa) baay’eetu jira. Ishee irraas ni nyaattu.

Isheefi dooniiwwan irrattis yaabbachiifamtan.

Dhugumatti, Nuti Nuuhiin gara ummata isaa erginee jirra. Inni ni jedhe: “Yaa ummata kiyya! Allaah gabbaraa. Isa malee gabbaramaan biraa isiniif hin jiru. Sila isin (Allaah) hin sodaattanii?”

Qondaaltonni ummata isaa irraa kafaran ni jedhan: “Kun namuma akka keessaniiti malee waan biraa hin taane, Isin irra of caalchisuu fedha, Rabbiin odoo fedhee silaa maleykota buusa ture. kana abbootii keenya durii keessatti hin dhageenye.

Inni nama maraatummaan itti jiru malee waan biraa miti, (Kanaafuu) hanga yeroo murtaa’ee isa eegaa.”

(Nuuhis) ni jedhe: “Gooftaa kiyya! Waan ana sobsiisaniif isaan irratti na gargaari.”

Nuti (akkana jechuun): gara isaatti wahyii goone: “Ilaalchaafi ajaja keenyarratti doonii hojjadhu, Yeroo ajajni keenya dhufee, badaa ibiddaa (jalaan bishaan) madde, waan hunda irraa gosoota lama lama (kormaafi dhalaa) ishee (doonii san) keessa seensisi, Maatii keetis (seensisi) nama isaan irraa jechi (adabbiin) keenya duraan irratti dabre malee, Waa’ee warra miidhaa hojjatanii keessatti nan dubbisin. Dhugumatti, isaan bishaaniin nyaatamoodha. [7] ——— [7] kuni seenaa nabi nuuhiifii ummata isaati ibsa. yeroo dheeraa yaamee didanii kafaran. achumaan Rabbiin bishaaniin isaan fixe.

Yeroo atiifi namoonni si waliin jiran doonii gubbaa baatan “Faaruun kan Rabbii Isa namoota miidhaa hojjatan irraa nu baraarseeti” jedhi.

Jedhi: “Gooftaa kiyya! Qubsuma barakaa qabu na qubsiisi; Ati irra caalaa qubsiiftotaati.”

Kana (adaba ummata Nuuh) keessa mallattooleetu jira; Nuti dhugumatti (ummata Nuuhii) qormaatoo taanee jirra.

eegasii isaan boodaan dhaloota biroo uumne.

Isaan keessatti ergamaa isaan irraa ta’e erginee “Rabbiin gabbaraa; Isa malee Gooftaan biraa isiniif hin jiru, Sila isin (Allaah) hin sodaattanuu?” (jechuudhaan).

Qondaalonni mmata isaa kanneen kafaran nijedhan. kan qunnamtii Aakhiraa sobsiisaniifi jireenya addunyaa keessatti Nuti isaan duroomsine irraa tahan (nijedhan) : “Kun namuma fakkaataa keessaniiti malee waan biraatii miti. Waan isin nyaattan irraa nyaata; waan isin dhugdan irraas dhuga.

Yoo nama akka keessaniitiif ajajamtan, dhugumatti isin yoos hoonga’oodha.

Sila isin erga duutanii biyyeefi lafee taatanii booda deebitanii (qabrii keessaa) baafamtu (jedhee) isin baallamaa?

Wanti isin ittiin dinniinamtan (qabrii irraa kaafamuun) fagaate! fagaate!

Isheen jireenya keenya addunyaa malee kan biraatii miti, Nuti ni duuna; ni jiraannas, Nuti kaafamoo miti.

Inni namicha Rabbi irratti soba odeessu malee waan biraa miti, Nuti isaaf amanoowwan hin taane.”

[Inni] “Gooftaa kiyya! Waan na sobsiisaniif naa tumsi” jedhe.

(Rabbiin) “Yeroo muraasa booda, isaan dhugumatti gaabbitoota ta’uuf jiru” jedhe.

Iyyiti cimtuun dhugaadhaan isaan qabatte, hoomacha isaan goone, Ummatoota miidhaa hojjattootaaf (rahmata Rabbii irraa) fageenyi haa ta’u.

Ergasii, isaan booda dhaloota biroo uumne.

Ummanni kamillee beellama ishee hin dabartu; boodas hin aantu.

Sana booda ergamtoota keenya walduraa duubaan ergine, Dhawaatuma ummata tokkotti ergamaan ishee dhufuun isa kijibsiisan, (badii keessatti) garii isaanii garii hordofsiifne, Oduu odeeffamu isaan taasifne, Namoota hin amanneef fageenyi haa ta’u!

Sana booda Muusaafi obboleessa isaa Haaruuniin raajiiwwan keenyaafi ragaa ifa galaan ergine.

Gara Fir’awniifi qondaaltota isaa (ergine). ni boonan orma uftuultota tahan.

Ni jedhan: “Sila namoota lamaaf kan nu fakkaataniif amannaa? kan ummanni isaanii nuuf gabbartoota ta'an"

Isaan lamaan ni sobsiisan, Warra balleeffaman irraas ta’an.

Akka isaan (haqatti) qajeelaniif jecha dhugumatti, Muusaaf kitaaba kenninee jirra.

Ilma Maryamiifi haadha isaatis mallattoo taasifne, Isaan lamaanuu gara iddoo ol fuudhamaa; tasgabbiifi burqituu qabuu isaan qubsiifne.

Yaa ergamtoota (kiyya)! Wantoota gaggaarii irraa nyaadhaa, Dalagaalee gaggaariis hojjadhaa, Ani waan isin hojjattan beekaadha.

Isheen tun (Rabbii tokkicha gabbaruun) tuuta teessani tuuta takka (karaa tokko taatee amantii keessani), Anis Gooftaa keessanii ana sodaadhaa.

Amantii isaanii gidduu isaanitti addaan cicciratani qoodamaa godhan, Gareen hundinuu waan isaan bira jirutti gammadoodha.

Hanga yeroo murtaa'eetti jallina isaanii keessatti isaan dhiisi.

Sila sababni Nuti qabeenyaafi ilmaan irraa isaaniif daballu (isaaniif gaarii) se’uu?

Toltuuwwan isaaniif ariifachiifna (se'uu?) Lakkii; (suuta suutaan isaan qabuufi) Garuu isaan hin hubatan.

Isaa warri (osomaa toltuu hojjatanuu) sodaa Gooftaa isaanii irraa nahoo tahan.

Isaan Warri keeyyattoota Gooftaa isaaniitti amanan,

Isaan Warri Gooftaa isaaniitti homaa hin qindeessine,

Warri waan hojjatan (tolturraa) onneewwann isaanii sodaan guutamtee, gara Gooftaa isaanii akka deebi’an amanaa hojjatan,

Isaan sun hojiiwwan gaggaarii keessatti akkaan jarjaroodha; isaan isheedhaaf dorgomoodha.

Nuti lubbuu takkas dandeettii ishee malee ishee hin dirqisiifnu, Nu bira kitaaba dhugaa dubbatutu jira. Isaan hin miidhaman.

Dhugumatti onneewwan isaanii (Qur’aana) kana irraa haguuggaa keessa jirti. Isaaniif kana malees dalagaalee (gadhee) biraa kan isaan ishee hojjatantu jira.

Hanga Nuti isaan irraa warra qanani'oo (jireenya qananii daangaa dabre keessa jiraachaa turan) adabaan qabnetti, yeroma san isaan (deeggarsa kadhaaf) (sagalee ol fuudhanii) iyyu.

Har’a hin iyyinaa, isin Nu irraa tumsa hin argattanu (isaaniin jedhama).

Dhugumatti, keeyyattoonni kiyya isin irratti dubbifamaa turaniiti, isin duuba keessanitti irraa deebi’aa turtan.

Isakanaan (Harama makkaatiin) warra boonan taatanii halkanis ka'abaa biratti (Qur'aana) arrabsaa irraa garagaltan.

Sila jecha (Rabbii) hin xiinxalanii? Moo waan abbootii isaanii kan jalqabaatti hin dhufintu isaanitti dhufe?

Ergamaa isaanii hin beekinii, isa sobsiisan moo?

“Moo maraatummaatu isatti jira” jedhu? Lakkii; inni dhugaan isaanitti dhufe, irra baay’een isaanii dhugaa jibboodha.

Odoo dhugaan fedha lubbuu isaanii hordofee, silaa samiilee, dachiifi wantoonni isaan keessa jiran ni badu turan. Inumaayyuu; nuti kabajaa isaaniitiin isaanitti dhufne (Qur'aana kabajaan isaanii keessa jiru isaaniif kennineeti), isaan kabajaa isaanii irraa garagaloodha.

Moo kafaltii isaan gaafatta? Gatii Gooftaa keetiitu caala. Inni irra caalaa warra kennaniiti.

Dhugumatti, ati gara karaa qajeelaatti isaan waamta.

Isaan Aakhiraatti hin amanne karaa (qajeelaa) irraa jallatoodha.

Odoo rahmata isaaniif goonee, rakkoo isaan irra jirus irraa kaafnee, dhugumatti isaan dhama'anii jallina isaanii keessa jiraatu.

Dhugumatti, Nuti adabaan isaan qabnee jirra, Isaan Gooftaa isaaniitiif gadi of hin qabne; Isattis hin watwaanne.

hanga balbala azaabaa cimaa qabu isaan irratti banne, yeroma san isaan isa keessatti abdii muratoodha.

Innis Isa dhageettii, argituuwwanifi onneewwan isiniif uumeedha. Wanti isin galateeffattan xiqqoo qofa.

Inni Isa dachii keessa isin facaaseedha. Gara Isaatti walitti qabamtan.

Inni Isa jiraachisuufi ajjeesuudha, Jijjiiramni halkaniifi guyyaas kan Isaati, Sila hin hubattanii?

Fakkaatuma waan warri duraanii jedhanii jedhan.

Ni jedhan: “Sila erga duunee biyyeefi lafee taane booda, nuti (deebinee) kaafamnaa?[8] ——— [8] kaafamiinsa morman, kanaan kafaran.

Dhugumatti, nuufi abbootiin keenyas kana dura kana waadaa galamnee jirra, Kun ogbarruu warra durii malee waan biraatii miti.”

Jedhi: “dachiiniifi wanni ishee keessa (gubbaa) jiran kan eenyuti? Yoo kan beektan taatan”

“Kan Rabbiiti” jedhu “Sila isin hin gorfamtanii?" jedhi.

“Gooftaan samii torbaniifi Gooftaan Arshii guddoo eenyu?” jedhi.

“Kan Rabbiiti” jedhu “Sila isin (Allaah) hin sodaattanuu?” jedhiin.

“Inni mootummaan waan hundaa harka Isaa jiru eenyu jedhiin? inni kan tiksu; isa irratti kan hin tikfamne, yoo kan bektan taatan.

“Kan Allaahti” jedhu “Akkam (dhugaa) irraa garagalfamtu ree?” jedhiin.

Inumaayyu, Nuti dhugaan isaanitti dhufnee jirra, isaan sobdoota.

Rabbiin ilma hin godhanne, Isa waliin gabbaramaan tokkoyyuu hin jiru, (Odoo jiraatanii) silaa gabbaramaan hundi waan uumeen deema. Gariin isaanii garii irratti ol ta’u turan. Rabbiin waan isaan itti fakkeessan (hunda) irraa qulqullaa’e!

Beekaan waan fagoofi dhihoo sun (qulqullaa’e), Waan isaan itti qindeesan irraa ol ta’e!

Jedhi: “Gooftaa kiyya! Yoo (adabbii) isaaniif waadaa galame nagarsiifte,

Gooftaa kiyya! (adaba irraa na baraarsi); ummata miidhaa hojjattoota keessas na hin taasisin.”

Nuti waan isaaniif waadaa seenne si argisiisuu irratti danda’oodha.

ishee irra gaariidhaan hamtuu deebisi, Nuti waan isaan wassafan beekoodha. [9] ——— [9] Hamtuu gaariin deebisuun akka dhiifama godhuu, akka irratti obsuufa.

Jedhi: “Gooftaa kiyya! Ani hasaasaalee sheyxaanotaa irraa Sittin maganfadha!

Gooftaa kiyya! Isaan natti dhufuu irraa Sittin maganfadha.”

hanga tokkoon isaaniitti duuti dhufe (yeroo san) ni jedha: “Gooftaa kiyya! Na deebisaa

Ani waaniin dhiise keessatti gaarii hojjachuun kajeela.” Lakkii! Isheen jecha inni ishee jedhu (qofa), isaan duuba hagoogiitu jira Hanga guyyaa kaafamaatti.

Yeroo garriin (xurumbaan) afuufame, guyyaa san firummaan gidduu isaanii hin jiru; walis hin gaafatan.

Namni madaalliiwwan (hojii gaarii) isaa ulfaatte, isaan sun warra milkaa’oodha

Namni madaalliiwwan (hojii gaarii) isaa salphatte, isaan sun warra lubbuulee isaanii hoongessan. Jahannam keessa turu.

Ibiddi fuula isaanii ni gubdi, Isaanis achi keessatti soqolamoodha (fuulaa fokkatoota).[10] ——— [10] soqolamoo jechuun nama hidhiin jalaa irraa gadidachaatee gadi harkifamtee ilkeen dirretti baatee fakkate jechuudha.

Sila keeyyattoonni kiyya isin irratti dubbifamaa turtee, isin ishee sobsiisaa hin turree?

Isaan ni jedhan: “(Yaa) Gooftaa keenya! Gogiinsa keenyatu nurra injifate; nu ummata jallatoo taane.

Gooftaa keenya! Ishee irraa nu baasi, Ergasii yoo (kufriifii jallina) itti deebine nutu miidhaa hojjattoota.”

(Rabbiin) "Salphadhaatii ishee (jahannam) keessa fagaadhaa, nan dubbisinaa" jedha.

Gareen gabroota kiyya irraa ta’e tokko “Gooftaa keenya! Amannee jirra, nuuf araaramii, rahmataas nuuf godhi, Ati irra caalaa warra rahmata godhaniiti” jedhaa turan.

Isinis hanga yaadannoo (faaruu) kiyya isin dagachiisanitti isaanitti qishnaa (baacaa) turtan, Isaanittis kolfaa turtan.

Ani har’a waan isaan obsaniif isaan milkaa’oo ta’uudhaan isaaniif galata galche.

(Rabbiin) ni jedhe: “Sila dachii keessa lakkoofsa waggaa hangamii jiraattan?”

[Isaan] ni jedhan: “Nuti guyyaa tokko yookiin garii guyyaa turre, Warra lakkaa’an gaafadhu.”

(Rabbiin) ni jedha: “isin (yeroo) xiqqoo malee hin jiraanne Odoo kan beektan taatanii .

Sila Nuti taphaaf isin uumne seetuu? Ammas isin gara keenyatti (guyyaa qiyaamaa qormaataaf jecha) hindeebifamtanuu seetuu”?

Rabbiin mootii dhugaa ta’e, ol ta’e, Isa malee Gooftaan biraa hin jiru, Inni Gooftaa Arshii kabajamaati.

Namni Rabbii wajjin odoo ragaa isa irratti hin qabne, gabbaramaa biraa kadhatu (gabbaru), qormaanni isaa Gooftaa isaa bira jira, warri kaafaran hin milkaa’anu.

“Gooftaa kiyya! Naaf araarami, rahmatas (naaf) godhi, Ati irra caalaa warra rahmata godhaniiti” jedhi.

(Isheen tun) suuraa Nuti ishee buufnee, dirqama ishee taasifnee (seera isiitti hojjatuu dirqama goone), ishee keessatti keeyyattoota ifa ta’an buufne akkagorfamtaniif. [1] ——— [1] Rabbiin suuraa tana buusee isitti hojjachuu dirqama taasise.

Dubartii (heeruma dura) sagaagaltuufi dhiira (fuudha dura) sagaagalu tokko tokkoon isaanii dhawaa dhibba isaan garafaa, Yoo Rabbiifi Guyyaa Aakhiraatti kan amantan taataniif, amantii (adaba yookiin haddii) Rabbii keessatti isaan lamaaniif garaa laafuun isin hin qabatin, adabbii isaan lamaanii gareen mu’uminoota irraa ta’e itti haa hirmaatu. [2] ——— [2] adabni nama zinaa godhee bifa lamatti jira, yoo yakkitoonni dubraaf dardara tahan yeroo dhibba tumamanii waggaa tokko biyyarraa fageeffaman. yoo warra fuudhee heerume tahan dhagaan tumamanii ajjeefaman.

Dhiirri sagaagalaan sagaagaltuu yookiin dubartii mushrika taate malee hin fuudhu, Dubartiin sagaagaltuunis dhiira sagaagalaa yookiin dhiira mushrika ta’e malee namni biraa ishee hin fuudhu, Sun mu’uminoota irratti dhorgamee jira.[3] ——— [3] mu'imintoonni warra zinaa hinfuudhan, hinheerumanis.

Isaan dubartoota qulqulluu darbatan (kabajaa ofii eegan sagaagalummaan maqaa isaanii xureessan), ergasii ragaa afur hinfidin, rukuttaa saddeettama isaan rukutaa, Ragummaa isaaniis gonkumaa irraa hin fuudhinaa, Isaan sun isaanumatu finciltoota. [4] ——— [4] namni nma muslimaa qulqulluu dhiiras tahee dubartii baalagummaa zinaatiin arrabse yoggu 80 garafama.

Isaan sana booda tawbatanii, tolchan malee, (Isaan sanaaf) Rabbiin araaramaa, rahmata godhaadha.

Isaan niitiwwan isaanii sagaagalummaan maqaa xureessan kan lubbuulee isaanii malee ragaaleen isaaniif hin jirre, rageessuun tokkoo isaanii ‘inni dhugaa dubbattoota irraayi’ jechuun yeroo afur Rabbiin kakachuudhaan rageessuudha. [5] ——— [5] aayanni kuniif kanneen itti aanan seera wal abaaranii adda yaauu (li'aana) ibsan.

(Rageessuun) shaneessituun abaarsi Rabbii isa irra haa jiraatu yoo inni namoota kijibaan (maqaa ishee xureessan) irraa ta’e, ( jechuun kakachuudha).

Adabbii (addunyaa) ishee irraa deebisa "Inni sobdoota irraayyi” jettee yeroo afur Rabbiin kakachaa rageessuun.

(Rageessuun) shanessituu abaarsi Rabbii ishee irra haa jiraatu ‘yoo inni (dhiirsi ishee) namoota dhugaa jedhan irraa ta’e" (jechuudha).

Odoo tolli Rabbiitiifi rahmanni Isaa isin irra jiraachuu baatee, (silaa Rabbiin isin adaba ture), Rabbiin akkaan tawbaa qeebalaa, ogeessa

isaan (Aa’ishaa iratti) kijibaan dhufan (maqaa balleessan) garee isin irraa ta’aniidha, Isa isiniif hamtuu hin sehinaa, Inumaa inni isiniif caalaadha, Nama isaan irraa ta’e hundaafuu, hamtuu irraa wantuma inni carraaqqatetu isaaf jira. Isa isaan irraa (soba) guddaa baadhate immoo adabbii guddaa ta'etu isaaf jira. [6] ——— [6] gaaf tokko munaafqni madiinaa haadha mu'imintootaa aayyoo aa'isha qulqullitti baalagummaan arrabsa, hamatanii maqaa xureessan. hogganaan munaafiqaa kan dubbiita abbummaan hafarse abdallaa ibnu ubayyi ibnu saluul jedhama. boodarra Rabbiin aayata tana buusee munaafiqoota aaxilee qulqullummaa aa'ishaa ibse.

Maaliif yeroo isa (soba kana) dhageessan, mu’uminoonni dhiiraas ta’ee kan dubaraa, lubbuulee isaaniitiif (wal jiddutti) toltuu yaadanii “Kun soba ifa bahaadha” jechuu dhaban?

Maaliif isa irratti ragaalee afur fiduu dhaban? Eega ragootaan hin dhufin, isaan sun Allaah biratti isaanumaat sobdoota.

Odoo tolaafi rahmanni Allaah addunyaafii Aakhiraattis isin irra jiraachuu baatee, silaa waan isin waa’ee isaa keessatti odeessitaniif adabbii guddaatu isin tuqa ture.

Yeroo isin arraboota keessaniin olola isaa ooftanii, afaanoowwan keessaniinis waan beekkomsi isa keessatti isiniif hinjirre jettan, odoo inni Rabbiin biratti guddaa ta’ee jiruu isin waan laafaa isa seetan san (adabni guddaan isin tuqa ture).

Sila yeroo isa (soba kana) dhageessan “waa’ee kanaa dubbachuun nuuf hin malu, (Yaa Rabbi!) Ati qulqulloofte! Kun soba guddaadha” maaliif hin jenne?

Yoo mu'imintoota taataniif akka isin (gocha) fakkataa isaatti gonkumaa hin deebine Rabbiin isin gorsa.

Allaah’n keeyyattoota Isaa isiniif ibsa. Rabbiin beekaa ogeessa.

isaan gochi fokkataan warra amanan keessatti tamsa’uu jaallatan, isaaniif addunyaafi Aakhiraa keessatti adabbii laalessaa ta’etu (isaaniif) jira. Rabbiin nibeeka; isin hin beektanu.

Odoo tolaafi rahmanni Allaah isin irra jiraachuu baatee, (silaa isin adaba ture) Rabbiin mararfataa rahmata godhaadha.

Yaa warra amantan! Tarkaanfiiwwan shayxaanaa hin hordofinaa, Namni tarkaanfiilee shayxaanaa hordofe, inni (sheyxaanni) diliilee fokkataafi gocha jibbamaatti ajaja. Odoo tolli Rabbiitiifi rahmanni Isaa isin irra jiraachuu baatee, isinirraa tokkoon keessan hinqulqullaawu gonkumaa. Garuu Rabbiin nama fedhe qulqulleessa. Rabbiin dhaga’aa, beekaadha.

Isin irraa abbootiin tolaafi qabeenyaan (badhaadhan) firoota isaanii, hiyyeeyyiifi namoota karaa Rabbii keessatti godaananiif kennuu diduu irratti hin kakatin. Dhiifama haa godhanu; (namaafis) irra haa dabrani. Sila Rabbiin isiniif araaramuu hin jaallattanii? Allaahaan araaramaa, rahmata godhaadha.

Isaan dubartoota tikfamoo, (sagaagalummaa irraa) dagatoofi mu’uminoota ta’an maqaa xureessan, addunyaafi Aakhiraattis abaaramaniiru. Isaaniif adabbii guddaatu jira.

Guyyaa Arraboonni isaanii, harkoowwan isaaniitiifi miilleen isaanii waan isaan dalagaa turan ragaa isaan irratti ba’an (adabamu).

Guyyaa san Rabbiin galata (hojii) isaanii kan dhugaa guutee isaaniif kenna. Isaan Rabbiin dhugaa, ifa baasaa ta’uu ni beeku.

Dubartoonni badoon dhiirota badoofi, dhiironni badoonis dubartoota badoof ta’u, Dubartoonni gaggaariin dhiirota gaggaariifi, dhiironni gaggaariinis dubartoota gaggaariifi. Isaan sun waan isaan jedhan irraa qulqulleeffamoodha. Isaaniif araaramaafi kennaa gaarii ta’etu (Jannatatu) jira.

Yaa warra amantan! Mana keessan hin ta’in hanga hayyamsiifattaniifi abbootii ishee nagaa gaafattanitti hin seeninaa. santu isiniif caala Akka gorfamtaniif jecha. [7] ——— [7] seera islaamaatti mana namaa hayyamsiisan malee seenuun hintahu.

Yoo ishee keessatti nama tokkos arguu baattan, hanga isiniif hayyamamutti ishee hin seeninaa, Yoo deebi’aa isiniin jedhames deebi’aa, Santu isiniif irra qulqulluudha, Rabbiin waan isin dalagdan hunda beekaadha.

Mana namni keessa hin jiraanne (ona) kan ishee keessa meeshaan keessan jiru (hayyama malee) yoo seentan badiin isin irra hin jiru, Rabbiin waan isin mul’iftaniifi waan isin dhoksitanis ni beeka.

Mu’uminootaan “(ija keessan gadi qabadhaa)” jedhi, ijoowwan isaanii gadi qabatu; qaamoowwan saalaa isaaniis ni tikfatu, Santu isaaniif irra qulqulluudha. Dhugumatti, Rabbiin keessa beekaa waan isaan dalaganiiti.

Jedhi Dubartoota mu’uminootaatiin “(ija keessan gadi qabadhaa”) jedhi, ija isaanii gadi qabatu; qaamolee saalaa isaaniis ni tikfatu“ Faaya isaanii isa ishee irraa ofiin mul’ate malee hin mul’isinaa; guftaalee isaanii qomoowwan isaaniirratti haa uffisanu; miidhagsituu isaanii dhiirsoowwan isaaniif malee akka hinmul'ifne, yookiin abbootii isaaniif, yookiin abbootii dhiirsoowwan isaanii, yookiin ilmaan isaanii, yookiin ilmaan dhiirsoowwan isaanii, yookiin obboleeyyan isaanii, yookiin ilmaan obboleeyyan isaanii, yookiin ilmaan obboleettiiwwan isaanii, yookiin dubartoota isaanii (mu’uminoota ta’an), yookiin gabroota too’annaa isaanii jala jiran, yookiin hordoftoota dhiira irraa ta’an kan fedhii hin qabne ta’aniifi, yookiin ijoollee qaamoowwan saala dubartootaa irratti hin mul’atinitti (hin beekinitti) (malee miidhagina isaanii hin mul’isin). Miidhagina isaanii irraa wanti isaan dhoksan akka beekamuuf jecha miiloowwan isaaniitiin dachii hin dhiitin. hundi keessanuu gara Rabbiitti tawbaa deebi’aa Yaa mu’uminootaa! Akka milkooftaniif jecha.” (jedhiin). [8] ——— [8] warri lakkaawame kuni intala takkaaf fira isiiti, irraa hagooggachuun hinbarbaachisu. jara kana itti heerumus hindandeessu.

Isin irraa konfoleysota (dhiiraas ta’ee dubaratii) fuusisaa (heerumsiisaa). Gabroota keessan kan dhiiraatiifi dubartootaa irraas ta’an isaan gaggaarii (fuusisaa). Yoo hiyyeeyyii ta’anis Rabbiin tola Isaa irraa isaan duroomsa. Rabbiin dureessa, beekaadha.

Isaan waan fuudhaaf isaan barbaachisu hin argatin hanga Rabbiin tola Isaa irraa isaan duroomsutti, (uf haaqaban) kabajaa ofii haa eeggatan. Gabroota too’annaa keessan jala jiran gidduu yoo isaan keessatti toltuu beektan, isaan barreeffama (beellamaan bilisoomuu) barbaadaniif barreessaa. Qabeenya Rabbii kan Inni isiniif kenne irraas isaaniif kennaa. Shamarran gabrootaa keessan yoo isaan kabajaa ofii eeguu fedhan isin bu’aa jireenya addunyaa barbaaduuf jecha, sagaagalummaa irratti isaan hin dirqinaa. Namni isaan dirqe, Rabbiin erga isaan dirquutii (isaanif) araaramaa, rahmata godhaadha.

Dhugumatti, Nuti keeyyattoota ifa ta’an gara keessanitti buufnee jirra. fakkeenya warra isin dura dabranii irraas, gorsa warra Rabbi sodaataniiti.

Rabbiin ifaa samiifi dachiiti, Fakkeenyi ifa Isaa akka foddaa ibsaan ishee keessa jiruuti, Ibsaan sun immoo birillee keessa jira, Birillichis akka urjii calaqqisaa muka barakeeffamtuu, zeytuunaa irraa taate irra qabsiifamuu, kan kallattii bahaattis dhihattiis hin ta’in, kan zeytiin ishee odoo ibiddi isa tuquu baattellee ifuutti dhihaatu kan fakkaattuudha, (Kana jechuun) ifaa ifaa irraati ta’ee dha! Rabbiin nama fedhe gara ifaa Isaatti qajeelcha. Rabbiin namootaaf fakkeenyota taasisa. Rabbiin waan hunda beekaadha.

Manneen (masjiidoota) keessatti kabajamuufi maqaan isaa ishee keessatti dubbatamuutti (faarfamuutti) Rabbiin ajaje, ishee keessatti ganamootaafi galgalootas Isa qulqulleessu.

Dhiironni daldalas ta’ee gurgurtaan yaadannoo Rabbii irraafii, salaata dhaabuufi zakaa kennuu irraa isaan hin dagnetu (ishee keessatti Rabbi faarsa) guyyaa isa keessa onneewwaniifi ijjoonni gara gaggaltu kan sodaatan ta’anii (ishee keessatti Rabbiin qulqulleessu). [9] ——— [9] masgiidni sadarkaan isaa guddaadha, manneen Rabbiiti. warri isa keessatti yeroo hunda ibaadhaa godhus sadarkaan isaanii guddaadha.

Akka Rabbiin irra gaarii waan isaan dalaganii isaaniif galata galchee, tola Isaa irraas isaaniif dabaluuf (Isa sodaatu). Rabbiin nama fedhe herrega malee hiree hiraaf.

Warri kafaran dalagaaleen isaanii akka siribii dirree keessa jirtuu, kan dheebotaan bishaan isa sehuuti, hanga isa bira ga’ee homaa ta’uu isaa dhabe; Allaah of biratti argee (Rabbiin) galata isaa guutee isaaf galcheeti. Rabbiin saffisiisaa herregaati.

Yookiin akka dukkana galaana gadi fagoo ta’e keessa jiru, kan danbaliin isa haguugeeti, kan gubbaa isaa danbaliin (biraa) jiru, kan isa gubbaa duumessi jiru (haguuguuti), (Isheen kun) dukkana gariin ishee garii gubbaa jirtuudha; yeroo harka isaa baase argutti hin dhihaatu, Namni Allaahn ifaa isaaf hin taasisin, ifaan homaatuu isaaf hin jiru.

Ati hingarree Allaah wanti samiileefi dachii keessa jiran isa qulqulleessan. allaattiinis koola (qoochoo) isaanii diriirsanii (Isa qulqulleessan) (faarsan)? Hunduu dhugumatti, Isaaf sagaduufi Isa qulqulleessuus beekaniiru, Rabbiin waan isaan dalagan beekaadha.

Mootummaan samiileefi dachii kan Allaahti, Deebiin garuma Allaahti.

Sila ati hingarree Allaahn duumessa oofee, ergasii gidduu isaa walitti qabee, ergasii tuulamaa isa taasisa, Sana booda rooba gidduu isaatii kan ba’u argita. Akkasumas samii irraa gaara ishee keessatti ta’e kan cabbii irraa ta’erraa (cabbii) buuseeti, nama fedheen isaan tuqa, nama fedhe irraas isa deebisa. Ifti hangaasuu isaa ija balleessutti dhihaata.

Rabbiin halkaniifi guyyaa gara gaggalcha, Dhugumatti, kana keessa namoota hubannoo qabaniif gorsatu jira.

Allaahn wantoota lubbuu qaban hunda bishaan irraa uume, Isaan irraa warra garaa isaaniitiin deeman (looyan)tu jira, Isaan irraa warra miila lamaan deemantu jira. Isaan irraas warra (miila) afuriin deemantu jira. Rabbiin waan fedhe uuma. Rabbiin waan hunda irratti danda’aadha.

Nuti dhugumatti keeyyattoota ifa ta’an (nabi muhammad irratti) buufnee jirra. Rabbiin nama fedhe gara karaa qajeelaa qajeelcha.

(Munaafiqoonni) “Allaahfi ergamaatti amanne; ajajamnes” jedhan, ergasii gareen isaan irraa ta’e sana booda garagala, Isaan (jarri sun), mu’uminoota miti.

Yeroo akka gidduu isaaniitti murteessuuf gara Allaahafi ergamaa Isaatti waamaman, gareen isaan irraa ta’e yoosuu garagaloodha.

Yoo dhugaan isaaniif jiraate immoo ariifatoo ta’anii gara isaa (ergamaa) dhufu.

Sila onneelee isaanii keessa dhukkubni jiramoo, moo nishakkan, moo Rabbiifi ergamaa Isaatu dabaan (haqa malee) isaan irratti murteessaa sodaatan? Lakkii; isaan isaanumatu miidha raawwattoota.

Jechi Mu’uminootaa yeroo akka gidduu isaaniitti murteessuuf gara Rabbiifi ergamaa isaatti waamaman “dhageenye; ajajamnes” jechuu qofa, Isaan sun milkaa’oon isaanuma.

Namni Allaahfi ergamaa Isaa tole jedhee, Allaaha sodaatee, Isa eeggate, isaan sun isaanumatu milkaawoodha.

Kakuu isaanii cimaa Rabbiin kakatu Yoo (duulaaf) bahuutti isaan ajajje, akka bahan. jedhiin “Hin kakatinaa, ajajamuu beekamaatu (isiniif caalaa dha)”. Rabbiin waan isin dalagdan keessa beekaadha.

Jedhi: “Rabbiif ajajamaa; ergamaafis ajajamaa, Yoo garagaltan, kan isa irra jiru dirqama isa irra kaa’ame qofa, Isin irras waanuma baachifamtan qofatu jira. Yoo isaaf ajajamtan ni qajeeltu, Ergamaa irra geessiinsa mul'ataa malee (wanni biroo) hinjiru.

Rabbiin isin irraa warra amananii, gaggaarii hojjataniif waadaa seene, akkuma warra isaan duraa (dachii irratti) bakka buusee, dachii irratti bakka isaan buusuuf. Amantii isaaniif jaalate isaaniif mijeessuuf, erga sodaa isaaniitii nagayatti isaaniif jijjiiruuf (waadaa seene). Odoo humaa natti hin qindeessin haa nagabbaranii. Sana booda warri kafare, isaanumatu finciltoota.

salaata (sirnaan) sagadaa; zakaas kennaa; ergamaafis ajajamaa Akka rahmanni isiniif godhamuuf jecha.

Isaan kafaran dachii keessatti dadhabsiisoo hin se’in, Teessoon isaanii ibidda, Deebichi waa hammaatee!

Yaa warra amantan! Isaan (gabroonni) mirgi keessan dhuunfatteefi isin irraa isaan umrii saalfii (gaa’ilaa) hin ga’in yeroo sadi hayyama isin haa gaafatanu: salaata fajrii dura, yeroo walakkaa guyyaa ho’aaf uffata keessan baafattaniifi salaata ishaa’ii booda, Yeroo sadi kan isin qullaa baataniidha, Isaan kanaan ala gariin keessan garii irra yoo naanna’an isin irras ta’ee isaan irra diliin hin jiraatu. Akka kanatti Rabbiin keeyyattoota (Isaa) isiniif addeessa, Allaahn beekaa, ogeessa.

Ijoolleen isin irraa ta’an yeroo umrii gaa’ilaa ga’an, akkuma warri isaaniin duraa hayyamsiifataa turanitti haa hayyamsiifatanu. Akka kanatti Rabbiin keeyyattoota Isaa isiniif ibsa, Rabbiin beekaa, ogeessa.

Dubartoonni manguddooman kan heeruma hin kajeelle odoo miidhagina isaanii hin saaxilin uffata isaanii (kan gubbaa) lafa kaa’uu keessatti badiin isaan irra hin jiru. Garuu tikfamuutu isaaniif irra caala. Allaahn dhaga’aa, beekaadha.

(Namaa wajjin nyaachuu keessatti) Jaamaa irra rakkinni hin jiru, Naafa (hokkolaa) irrattis rakkinni hin jiru, Dhukkubsataa irraas rakkinni hin jiru, lubbuulee teessan irrattiis manneen keessan irraa nyaachuuf (diliin isin irratti hinjiru), yookiin manneen abbootii keessanii irraa, yookiin manneen haadholii keessanii irraa, yookiin manneen obboleeyyan keessan irraa, yookiin manneen obboleettiwwan keessanii irraa, yookiin manneen wasiila (abbeeraawwan) keessanii irraa, yookiin manneen adaadota keessanii irraas, yookiin manneen eessumman keessanii irraas, yookiin manneen haboowwan (aaddee) keessanii irraa, yookiin waan furtuu isaa dhuunfattan irraa, yookiin (mana) hiriyyaa keessanii irraa (nyaachuu keessatti diliin isin irra hin jiru). Walii wajjinis ta’ee adda addaan nyaachuu keessatti badiin isin irra hin jiraatu, Yeroo manneen seentan lubbuulee teessanirratti salaammadhaa. salaamataa Rabbi biraa taate, barakeeffamtuu, qulqulluu taate (of irratti buusaa). Akka kanatti Rabbiin keeyyattoota (Isaa) isiniif ibsa akka xiinxaltaniif.

Mu’uminoonni isaan Rabbiifi ergamaa Isaatti amananii, yeroo isaa wajjin dhimma walitti qabaa ta’e irratti ta’an, hanga isa hayyamsiifatanitti achii hin deemneedha. isaan si hayyamsiifatan, isaan sun warra Rabbiifi ergamaa Isaatti amananiidha. Kanaafuu yeroo garii dhimma isaanitiif si hayyamsiifatan, isaan irraa nama feetef hayyami; Rabbi irraas araarama isaaniif kadhu, Rabbiin araaramaa, rahmata godhaadha.

Waamicha ergamaa (Rabbii) gidduu keessanitti akka waamicha gariin keessan garii waamu hin taasisinaa. Dhugumatti, Rabbiin isaan isin irraa dhokatanii luqqa’an (ba’an) ni beeka, isaan ajaja isaa (nabiyyii) faallessan rakkoon isaan tuquu, yookiin adabbiin laalessaan isaan tuquu of irraa haa eeganu.[10] ——— [10] nabiyyicha yogguu yaaman akka nama birootti maqaa qofaan osoo hintaane yaa nabiyyii yaa ergamaa (rasuula) jedhanii yaamuu barbaachisa.

Dhagayaa! wanti samiileefi dachii keessa jiran kan Rabbiiti, Dhugumatti, Inni waan isin irra jirtan ni beeka. Guyyaa gara Isaa deebi’an waan isaan dalagan itti odeessa. Rabbiin waan hunda beekaadha.

Inni furqaaniin (Qur’aana) akka aalama hundaaf dinniinaa (sodaachisaa) ta’uuf jecha gabricha Isaa irratti buuse toltuun isaa baay’atte. [1] ——— [1] Rabbiin gabricha isaa muhammad irratti qur'aana buuse guddatee tolli isaa baay'ate..

[Inni] Isa mootummaan samiileefi dachii Isaaf ta’e; ilma kan hin godhatin; kan mootummaa [isaa] keessatti waahelli Isaaf hin jirreefi waan hundaa uumee (akka isaaniin maluun) likkeessuu likkeesse.

Isaa (Rabbii) gaditti gooftolee godhatan kan homaa hin uumne, kan isaanuu uumaman, kan of irraa miidhaa deebisus ta’ee bu’aa fiduu hin dandeenye, ajjeesuu, jiraachisuufi du’arraa kaasus hin dandeenye.

Warri kafaran nijedhan “kun soba inni (Muhammad) of irraa uumeefi namoonni biraa irratti isa gargaaran malee waan biraatii miti”. Dhugumatti isaan miidhaafi cubbuu rawwatanii jiru.

“(Kun) hogbarruu warra durii ishee barreessisee isheen ganamaafi galgala isa irratti dubbifamtuudha” jedhan.

”Isa samiileefi dachii keessatti iccitii [hunda] beekutu isa buuse” jedhi. Dhugumatti, Inni akkaan araaramaa, akkaan rahmata godhaa ta’eera. [2] ——— [2] Qur'aana Rabbitu nabi muhammad irratti buuse.

Nijedhan “ergamaa kana maaltu isaaf tahe kan nyaata nyaatu kan magaalota keessa adeemu? Sila maaliif maleykaan gara isaa buufamee isaa wajjin dinniinaa hin taane”.

”Yookiin immoo maaliif dilbiin (qabeenyi guddaan wahii) gara isaatti hin darbamne? Yookiin ashaakiltii ishee irraa nyaatu maaliif isaaf hin taane?” (jedhu). Miidhaa hojjatoonni “isin nama falfalli itti hojjatame malee [nama fayyaa] hordafaa hin jirtan” jedhan.

Laali Akka isaan fakkeenyota siif godhan. jallatan, karaa sirrii [qabachuu] hin dandayan.

Toltuun isaa baay’ate Isa (Rabbii) yoo fedhe waan san irra caalu, Jannatoota jala ishee laggeen yaatu siif godhee, gamoowwanis siif godhu.

Dhugumatti isaan Qiyaamaa sobsiisan. Nama Qiyaamaa sobsiiseefis ibidda boba’aa qopheessinee jirra.

Yeroo iddoo fagoo irraa isaan argite dallansuufi halaka (iyya akka harree) isheef dhagahu.

Yeroo ishee irraa iddoo dhiphootti darbaman sakaalamanii (harki isaanii morma isaaniitti hidhamee) achitti badii waammatan. [3] ——— [3] lubbuu isaaniirratti dhabamsiifamuu kadhatu akka isirraa hobbaafataniif, garuu hin argatan.

“Har’a badii tokko qofa hin waaminaa badii hedduu waamaa” [hin argattanu isaaniin jedhama].

”Sila kanatu caala moo Jannata zalaalam ishee warri Rabbiin sodaatan baallamamantu caala?” jedhiin. Isheen isaaniif mindaafi itti gala taateejirti.

isaaniif ishee keessatti wanta fedhan hundatu jira; Kan keessatti hafan ta’anii. [Kunis] gooftaa kee irratti waadaa kadhatamaa (kan mu’uminoonni duraan Rabbiin kadhatan) ta’eera.

Guyyaa Rabbiin isaaniifi wantoota isaan Rabbii gaditti gabbaran walitti qabee “sila gabroota kiyya kanneen isintu jallisemoo isaanumatu karaa bade?” jedhu san [yaadadhu].

[Isaanis] nijedhan “[yaa Rabbi!] Ati qulqulloofte! Sii gaditti gargaartota (jaalalleewwan) godhachuun kan nuuf malu hin taane; Garuu Ati isaaniifi abbootii isaaniis qanansiifte hanga gorsa [kee] dagatanii ummata bade ta’anitti ”.

Dhugumatti, (warri isin gabbartan) waan isin jettan keessatti isin sobsiisaniiru, Kanaafuu [adabbii Rabbii] deebisuus ta’ee [warra adabbiin tuquuf] tumsuu hin dandeessan. Nama isin irraa miidhaa hojjate adabbii guddaa isa dhandhamsiifna.

Siin duratti ergamoota irraa kan isaan nyaata nyaataniifi magaalota keessa deeman taasifnee malee hin ergine; garii keessan gariidhaaf mokkoroo taasifne; ni obsituu? Gooftaan kee [waan hunda] argaadha.

Warri qunnamtii keenya hin kajeelle (hin sodaanne), “sila maaliif Maleykonni nutti hin buufamne? yookiin maaliif Gooftaa keenya hin argine?” jedhan. Dhugumatti, isaan lubbuu isaanii keessatti boonaniiru; jallina guddaas jallataniiru.

Guyyaa isaan Maleykota argan, guyyaa san jallattootaaf gammachuun hin jiru. [Maleykonnis] “(gammachuun kamillee isin irratti), dhorgamiinsa dhorgamaadha” jedhu.

Nutis gara dalagaa isaan dalaganii feenee (dhufnee) dhukkee faca’aa isa goone.

Warri Jannataa guyyaa san iddoo jireenyaa keessatti akkaan caalaa; iddoo boqonnaattis akkaan miidhagaadha.

Guyyaa samiin duumessaan dhodhootuufi Maleykonni buufamiinsa buufaman [yaadadhaa].

Mootummaan dhugaa guyyaa san kan Rahmaani, Inni guyyaa kaafiroota irratti rakkisaa ta’eedha.

Guyyaa miidhaa hojjataan [gaabbiidhaan] harka isaa lamaan ciniinee “yaa badii koo! odoon Ergamichaa wajjiin karaa sirrii qabadhee” jedhu [yaadadhu].[4] ——— [4] ergamaa Rabbii muhammad s.a.w. hordofuu dhabuun guyyaa qiyaamaa gaabbiin akka quba ufciniinan nama gooti.

”Yaa badii kiyya! Odoon ebaluun jaalallee taasifachuu baadheen gaabba!

Dhugumatti, gorsa (qur'aana) irraa na jalliseera erga inni natti dhufee booda” Sheyxaanni ilma namaaf salphisaa ta’eera.

Ergamichis nijedhe “Yaa Gooftaa kiyya! ummanni kiyya Qur’aana kana dhiifamaa (oodamaa) taasifatan”.

Akkuma kana nabiyyii hundaaf adawwii jallattoota irraa tahan goone, (Karaa irratti) qajeelchuufi [Mu’uminaaf] tumsuu irratti Rabbiin kee gayaadha.

Isaan kafaran ni jedhan: “Maaliif Qur’aanni hundaan al tokko isarratti hin buufamin?” Akka kanatti onnee kee isaan gadi dhaabuuf jecha (adda babaafnee buufne), Suuta suutaan isa ibsine.

Gaaffiidhaan sitti dhufanii hin hafan, Yoo [deebii] dhugaafi kan hiikti isaa gaarii ta’e siif kennine malee.

[Isaan] warra fuulleen isaanii irratti gara jahannam oofamaniidha. Isaan warra iddoo hamaa karaa jallaadhaati.

Dhugumatti, Nuti Muusaaf kitaaba (Tawraatiin) kenninee, Obboleessa isaa Haaruun isa waliin gargaraa taasifnee jirra.

”Gara warra keeyyattoota keenya sobsiisanii deemaa” isaaniin jenne. [ergamaan lamaan sobsiifnaan] mancaasisiinsa isaan mancaafne.

Ummata Nuuhis yeroma isaan ergamoota sobsiisan isaan dhidhimsiifne, namootaaf mallattoo isaan taasifne. Miidhaa raawwattootaaf azaaba laalessaa qopheessineerra.

[Ummata] Aad, Samuud, warra Eelaatiifi jaarraalee baay’ee jidduu sana jiranis (balleesinee jira).

Hunda isaanitiif fakkeenyota taasifnee jirra. Hunda isaanii barbadeessuu barbadeessinee jirra.

Dhugumatti, isaan Magaalattii Roobni hamaan itti roobe irra qaxxaamuraa turaniiru. Sila isaan kan ishee argan hin taanee [maaliif hin gorfamne]? Dhugaatti kaafama [Qiyaamaa] kan hihkajeelle tahan. [5] ——— [5] yeroo gara shaam daldalaaf deeman gan nabi luux tan azaabni itti roobe keessa dabran.

Yeroo si argan qishnaa malee waan biraa si hin taasifatan “Isa kanaa inni Rabbiin ergamaa taasisee erge?” (jedhu).

”Silaa (Muhammad) gabbaramtoota keenya irraa nu jallisuutti dhihaatee ture, Odoo nuti ishee [gabbaruu] irratti obsuu baannee” (jedhu). Fuulduratti beekuuf jiru yeroo adabbii argan namni karaa bade eenyuun akka ta’e.

Sila nama gabbaramaa isaa fedhuma lubbuu isaa taasifate hin arginee? Sila ati isa irratti tiksaa (eegaa) taataa?

Sila ati irra baay’een isaanii ni dhaga’u yookiin (waan itti himame) ni hubatu seetaa? Isaan akka beyladootaa malee hin taane, Inumaa isaan (horii) irra kararraa jallatoodha.

Sila gara Gooftaa keetii hin ilaallee akkamitti Gaaddisa akka diriirse ? Odoo fedhee dhaabbataa isa taasisa ture. Ergasii Aduu (jiraachuu) isaa (gaaddisaa) irratti ragaa taasifne.

Ergasii qabiinsa suuta suutaa gara keenyatti isa (gaaddisa) qabne.

Inni (Rabbiin) Isa halkan uffata, hirriba immoo boqonnaa isiniif taasise. Guyyaa yeroo olii gadi sochootan taasiseedha

Inni Isa rahmata isaa (rooba) dura qilleensa gammachiisaa godhee ergeedha. Samii irraa bishaan qulqulleessaa buusne.

Akka dachii duute isaan jiraachisnuufi, waan uumne irraa horiiwwaniifi namoota baay’ee isa obaasnuuf [Samii irraa rooba buufne].

Dhugumatti, akka gorfamaniif jecha gidduu isaaniitti isa raabsinee jirra. Irra hedduun namaa kafaruu malee [amanuu] ni didan.

Odoo feenee magaalota hunda keessatti akeekkachiisaa (ergamaa) ni ergina ture.

Kaafirootaaf hin ajajaminii isakanaan (Qur’aana kanaan) qabsoo guddaa isaan irratti qabsaa’i.

Inni Isa bahara lama, tokko mi’aayaa dhugaatiif mijaa’uu, kaan immoo soogiddoo kuraawaa ta’e, wal maddii qabee gadi dhiise. jidduu isaan lamaanitti dawoofi daangaa daangeffamaa taasiseedha.

Inni Isa bishaan (hormaataa) irraa nama uumee ergasii fira (sanyii)fi soddaa tasiseedha. Gooftaan kee danda’aa ta’eera.

Rabbii gaditti waan isaan hin fayyadneefi hin miine gabbaran. Kaafirri Gooftaa isaa irratti deeggaraa [sheyxanaa] ta’eera.

Nuti gammachiisaafi akeekkachiisaa goonee malee si hin ergine.

Jedhi: “Isa irratti mindaarraa waa isin hin gaafadhu; namna karaa gooftaa isaa qabachuu fedhe malee [inni haa saddaqatu].”

Jiraataa Isa hin duune san irratti irkadhu. Faarsuu Isaa waliin Isa qulqulleessi. Badii gabroota Isaa iccitii beekuu keessatti Isumatu gayaadha.

Inni isa Samiileefii Dachii, waan isaan lamaan gidduu jiran (hunda) guyyoota jaha keessatti uumee. ergasii Arshii irratti (haala isaaf maluun) ol ta’e; (Inni) Rahmaani haala keessa beekaa ta’een isa gaafadhu.

Yeroo Rahmaaniif sujuuda godhaa isaaniin jedhame “Rahmaan eenyu? Waan ati nu ajajjuufiif sujuuda goonaa? (hingoonu)” jedhan. {Kuni Rabbirraa} fagaachuu isaaniif dabale. [6] ——— [6] sujuuda qaraatii qur'aanaatu as jira.

Inni (Rabbiin) Samiilee keessatti buruuja taasisee, ishee keessattis (biiftuu) ifaafi ji’a ibsaa taasise khayriin Isaa baay’ate.

Inni Isa halkaniifi guyyaa wal irraa bakka bu’aa taasiseedha, nama gorfamuu fedheef yookiin galata galchuu fedheef.

Gabroonni Rahmaan isaan suutaan Dachii irra deemani; yeroo wallaaltonni isaan dubbisan “Salaama” (nagaa) jedhanuudha.

Isaan Gooftaa isaaniitiif sujuuda godhaa; dhaabbataa bulaniidha.

Ammas warra jedhani: “(yaa) Gooftaa keenya! azaaba jahannam nurraa deebisi; dhugumatti adabbiin ishee nama qabataadha.

isheen waa hammaattee iddoo qubannaafi iddoo teessumaa ta’uun”

Ammas (gabroonni Rabbii) isaan yeroo arjooman hinqisaasne kan hin doynoomne kan gidduu kanatti (kennaan isaanii) sirrii ta’eedha.

Ammas isaan warra Rabbii wajjin waan biraa hin gabbarre (hin kadhanne), kan lubbuu Rabbiin (ajjeesuu) haraama godhe haqa malee hin ajjeefneefi hin sagaagalleedha. Namni (hojii gadhee) kana hojjate, adabbii qunnama (guyyaa qiyaamaa ni adabama azaabaan).

Guyyaa Qiyaamaa adabbiin (jahannam) dachaa isaaf taasifama. Isa keessa salphifamaa ta’ee zalaalam jiraata.

Nama tawbateefi amanee dalagaa gaarii hojjate malee, Isaan san Rabbiin hamtuuwwan isaanii toltuuwwanitti jijjiiraaf. Rabbiin araaramaa, rahmata godhaa ta’eera.

Namni tawbateefi gaarii hojjate, inni tawbatiinsa gara Rabbii tawbate.

(gabrooni Rabbii) isaan ragaa cubbuu hin baaneefi yeroo tapha bira qaxxaamuran kabajaadhaan qaxxaamuraniidha. [7] ——— [7] kana jechuun yeroo warra dilii hojjatu irra dhufan irra ufqabanii ufkabajanii osoo itti hinmakamne bira dabran jechuudha.

Isaan warra yeroo keeyyattoota Gooftaa isaanitiin yaadachiifaman [kan hubataniifi fudhatan ta’anii malee] duudaafi jaamaa ta’anii ishee irratti hin kufneedha.

Ammas isaan warra jedhani “Gooftaa keenya! Niitolii keenyaafi sanyiiwwan keenya irraa gammachuu ijaa kan ta’an nuuf kenni. Warra Rabbiin sodaataniif imaama (dursaa) nu taasisi”.

Isaan sun waan obsaniif jecha (Jannata keessatti) iddoo ol aanaa ta’e (gamoo) mindeeffamu. Ishee keessattis kabajaafi nageenya qunnamu. (maleeykaan isaan irratti salammatti).

Ishee keessa zalaalam jiraatu. Isheen iddoo qubannaafi jireenyaa tahuun waa bareeddee.

Jedhi: “Odoo kadhaan (Iimaanni) keessan jiraachuu baatee, silaa Gooftaan kiyya homattuu isin hin lakkaa’u ture, Dhugumatti isin kijibsiiftanii jirtu, adabbiin (isiniif qophaa’e) isin qabataa ta’a.”

Xaa Siin Miim. [1] ——— [1] harfiiwwan maqaan dubbifaman kan jalqaba suuraawwaniitti argaman ibsi isaanii jalqaba suutaa baqaraatti kennamee jira.

Tun keeyyattoota kitaaba (dhugaa soba irraa) adda baasaa ta’eeti.

(Yaa Muhammad!) Ati Mu’uminoota ta’uu dhabuu isaaniitiif [gaddaan] lubbuu kee baasuun siif sodaatama.

Odoo feenee samii irraa mallattoo isaan irratti buufnee (isheedhaaf ajajamuun) mormoowwan isaanii isheedhaaf gadi jedhoo taati ture.

gorsi (kitaabni) haaraan Rahmaan irraa isaaniif kan dhufu hin taane isa irraa garagaloo tahan malee.

Dhugumatti isaan [Qur’aana kana] sobsiisaniiru. Oduun waan isaan itti qishnaa (qoosaa) turanii isaanitti dhufuuf jira.

Sila isaan gara Dachii hin ilaallee akka nuti gosoota gaggaarii hunda irraa meeqaatama ishee keessatti biqilchine?

Sana keessa mallattootu jira, Irra hedduun isaanii kan amanan hin taane.

Dhugumatti Gooftaan kee Isatu injifataa, rahmata godhaadha.

Yeroo Gooftaan kee Muusaa waame (yaadadhu) “Gara ummata miidhaa dalagdootaa deemi” (jedhee).

“Gara ummata Fir’awn [dhaqi]. Sila Rabbiin hin sodaatanii?”

(Muusaan) ni jedhe: “Gooftaa kiyya! Dhugumatti, ani na sobsiisuun sodaadha.

(Yoo na sobsiisan) qomti kiyya ni dhiphata. Arrabni kiyyas hin diriiru. Kanaafuu gara Haaruunitti ergi. (haaruuniin nawajji nabiyyii godhii ergi).

Isaaniif yakka (dhiigaatu) narra jira; kanaafuu na ajjeesuun sodaadha.”[2] ——— [2] amma dura nama isaaniiti kanama miidhu argee miidhamaa gargaaruuf irraa dhoowwee ajjeese.

(Rabbiin) ni jedhe: “lakki! (si hin ajjeesan) Isin lamaan aayatoowwan keenyaan deemaa, Nuti isinii waliin dhageeffatoota.”

“Fir’awnatti dhaqaatii ‘Nuti ergamaa Gooftaa aalama hundaati’ jedhaa.

“Ilmaan Israa’iil nu waliin gadi dhiisi” jechuudhaan (ergamne jedhaa).

(Fir’awna) ni jedhe: “sila nuti mucaa xiqqaa taatee uf biratti si hin guddifnee? Umrii kee irraas waggoota baay’ee nu keessa hin turree?

Dalagaa kee ishee dalagde (ajjeechaa raawwatte) san hin hojjannee? Ati gantoota irraahi” (jedhe).

(Muusaan) ni jedhe: “Yeroo san wallaaltota irraa ta’een ishee hojjadhe.

Yeroman isin sodaadhun isin irraa dheesse; Gooftaan kiyya beekumsa naaf kenne, ergamtoota irraa na godhe. [3] ——— [3] gara madyanaati dheesse.

Sun tola ati narratti himattuudha Ilmaan Israa’iil gabra godhachuu keetiin”.

Fir’awn “gooftaan aalama hundaa (ka na erge jettu sun) maali?” jedhee (muusaa gaafate).

(Muusaan): “gooftaa Samiilee, Dachiifi waan gidduu isaan lamaaniiti; yoo kan dhugoomsitan taatan (itti amanaa)” jedheen.

(Fir’awna) namoota naannawa isaa jiraniin “Sila (waan inni jedhu) hin dhageessanuu?” jedhe.

(Muusaan) “Gooftaa keessaniifi Gooftaa abbootii keessan duraati” jedhe.

(Fir’awn) “ergamaan keessan inni gara keessanitti ergame dhugumatti maraatuudha” jedhe.

(Muusaan) “Gooftaa Bahaa, Dhihaafi waan gidduu isaan lamaanii jiruuti; yoo kan hubattan taataniif (itti amanaa)” jedhe.

(Fir’awn) “dhugumatti, yoo ati ana malee gabbaramaa biraa godhatte, hidhamtoota irraan si taasisa” jedhe.

(Muusaan) “sila odoo waan (ragaa) mul'ataan sitti dhufeellee moo?” jedhe.

(Fir’awn) “yoo warra dhugaa dubbatan irraa taate isa fidi” jedhe.

(Muusaan) ulee isaa ni darbate Yeroma san isheen jawwee mul'ataa taate.

Harka isaas (bobaa isaa jalaa) ni baase; Yeroma san isheen warra ilaalaniif adii taate.

(Fir’awna) qondaaltota naannawa isaa jiraniin “dhugumatti, kun saahiree (falfalaa) akkaan beekaadha” jedhe.

“Sihrii isaatiin dachii keessan irraa isin baasuu fedhaa, isin immoo maalitti na ajajju” (jedhe).

(Isaan) ni jedhan: “Isaafi obboleessa isaas tursiisi, Magaalota (misraa) keessa walitti qabdoota ergi.

Saahiroota (falfaltoota) beekumsa qaban hundaan sitti haa dhufanii. (walitti qabanii haafidanii)”

Saahiroonni beellama guyyaa beekamaatiif walitti qabaman.

Namootaan ni jedhame: “sila isin walitti qabamtanii? (Dafaa walitti qabamaa);

Yoo isaan kan injifatan ta’an, Saahiroota (falfaltoota) hordofuun keenya ni kajeelamaa.”

Falfaltoonni yeroma dhufan, Fir’awnaan “Sila yoo nuti mo’attoota taaneef mindaan nuuf jiraa? ” jedhan.

(Fir’awna) “Eeyyeen; isin yoosan (natti) dhihaattota irraa taatu” jedhe.

Muusaan “Isin waan darbuu feetan darbaa” isaanin jedhe.

Haadoowwaniifi uleewwan isaanii ni darban; “Jabeenya Fir’awniin kakannee! Nuti dhugumatti nutu injifattoota” jedhan.

Muusaanis ulee isaa ni darbe, Yeroma san isheen waan isaan sobaan fakkeessan liqimsite.

Falfaltoonni (yeroma kana argan) sujuuda bu’oo ta’anii gadi kufan.

Ni jedhanis: “Gooftaa aalama hundaatti amanne.

Gooftaa Muusaafi Haaruunitti.”

(Fir’awni) ni jedhe: “Odoo ani isiniif hin hayyamin isatti amantanii? inni hangafa keessan kan sihrii isin barsiiseedha. Fuulduratti (waan ta’u) beekuuf jirtu, Dhugumatti, ani Harkoowwan keessaniifi miiloowwan keessan wal-faallessuudhaan isin irraan mummura, Dhugumatti hunduma keessan isinin fannisa.”

Ni jedhan: “Rakkoon hin jiru! nuti gara Gooftaa keenyaa deebi’oodha.

Nuti jalqaba mu'imintootaa ta’uudhaan Rabbiin keenya badiilee teenya nuuf araaramuu ni kajeella”.

Gara Muusaatti beeysisa goone “halkaniin gabroota kiyyaan deemi (baqadhu) isin (diinota keessaniin) hordofamoodha” jechuun.

Fir’awni magaalota keessatti walitti qabdoota ergee.

“Warri kun gareewwan xiqqoowaniidha.

Isaan nuuf dallansiisoodha.

Nuti hedduuwwan of eegdota” (jedhe).

Ashaakiltiileefi burqaawwan irraa isaan baafne.

Kuusaa qabeenyaafi iddoowwan kabajamaa irraas.

Akka kanatti Ilmaan Israa’iil ishee dhaalchifne.

Bariifatoo ta’anii isaan hordofan.

Yeroma gareen lamaan wal argan, gareen Muusaa “nuti [garee Fir’awniin] dhaqqabamoodha” jedhan.

(Muusaan) ni jedhe: “lakki! Gooftaan kiyya na wajjin jira, Inni (karaa nagaya bahiinsaatti) na qajeelcha.”

Gara Muusaatti beeysisa goone “ulee keetiin galaana dhawi” jechuun. (nidhayee) qoqqoodamee Kutaan qoodama isaa hunduu akka gaara guddaa ta’e. [4] ——— [4] hedduminni gosa ilmaan israa'iil 12ture. hundi isaanii karaa tokko tokko qabatanii keeysa yaa'an.

Bakka sanatti warra biraa dhiheessine. [5] ——— [5] sun fir'oownaafii ummata isaati, banii israa'iil boodaan karaa isaaniirra bahra seenan.

Muusaafi warra isa waliin turan hundaa ni baraarre.

Eegasii warra biroo (fir'oownaafii ummata isaa) bishaaniin dhidhimsiifne.

Kana keessa mallattootu jira, Irra hedduun isaanii Mu’uminoota hin taane.

Rabbiin kee, Isumatu injifataa, rahmata godhaadha.

Seenaa Ibraahim isaan irratti dubbisi.

Yeroo inni abbaafi ummata isaatiin “maal gabbartan?” jedhe.

“Taabotowwan gabbarra; ishee (gabbaruu) irra warra turu taane” jedhan.

(Ibraahiim) ni jedhe: “sila yeroo isaan waammattan isin dhagahanii?

Yookiinis isin fayyaduu? Yookiinis isin miidhuu?”

(Isaanis) “Lakki; abbootii keenya akkas kan dalagan agarre” jedhan.

(Ibraahiim) ni jedhe: “Sila waan gabbaraa turtan hubattanii jirtuu?

Isiniifi abbootiin keessan kan duraaniis (waan gabbaraa turtan)?

Isaan anaaf diinota; garuu Gooftaa aalamootaa malee (inni jaalalloo kooti).

(Inni) isa na uume, isatu na qajeelcha.”

Inni Isa na (yeroon beelaye) nyaachisuufi (yeroon dheebodhe) na obaasuudha.

Yeroo an dhukkubsadhes, Isatu na fayyisa.

Isa na ajjeesuufi Sana booda na jiraachisuudha.

Isa guyyaa murtii (guyyaa qiyaamaa) badii kiyya akka naaf araaramu kajeeluudha.

Gooftaa kiyya! beekumsa naaf kenni, Namoota gaggaariitti na dhaqqabsiisi. [6] ——— [6] isaaniin wajji jannata naseensisi.

Dhaloota boodaa keessattis faaruu gaarii naaf taasisi.

Dhaaltota Jannata qananii (dhaalan) irraas na taasisi.

Abbaa kiyyaaf araarami, inni jallattoota irraa ta’eera.[7] ——— [7] ibraahim abbaa isaatiif araarama kadhachuun kuni osoo inni warra ibiddaa tahuun isaaf adda hinbahiniif dura. eega sun adda isaa bahe ibraahim abbaa isaa irraa qulqullaaye. akkuma aayata biraatti ibsametti.

Guyyaa isaan (gabroonni) kaafaman (guyyaa qiyaamaa) (na azzabuudhaan) nan salphisin.”

Guyyaa qabeenyiifi ilmaanis (adduniyatti horatan) homaa hin fayyadne.

Nama onnee (iimaana qabdu) qulqulluudhaan Rabbitti dhufe malee.

(Guyyaa) Jannanni warra Rabbiin sodaataniif dhiheeffamte.

(Guyyaa) Ibiddi jahannam jallattootaaf mul'ifamte.

(Guyyaa) “wanti isin gabbaraa turtan eessa jiru?” isaaniin jedhame.

“Rabbii gaditti (ta’anii) Sila isiniif tumsuu? Yookiin ni tumsamuu?”

Isaaniifi jallattoonni ishee keessatti darbamanii konkolaatan. [8] ——— [8] isaaniifii warri isaan jallisan walirratti tuulaman.

Waraanni Ibliis hunduu (ni darbaman).

Isaan ishee keessatti wal falmaa ni jedhu:

Allaahn kakannee! Nuti dhugumatti jallina ifa ta’e keessa turre.

Yeroo Gooftaa aalamtootaatti isin qixxeessinu san.

Ficiltoota malee homtuu nu hin jallisne.

Araarsitoonni tokkollee nuuf hin jiru.

Hiriyaan garaa laafus (hin jiru)

Odoo (addunyaatti) deebiin tokkollee nuuf jiraatee silaa Mu’uminoota irraa taana turre.

Kana keessa mallattootu jira. Irra hedduun isaanii Mu’uminoota hin taane.

Dhugumatti Gooftaan kee isumatu injifataa, rahmata godhaadha.

Ummanni Nuuh ergamtoota sobsiiftee jirti. [9] ——— [9] nabi nuuh kijibsiisan. kuni nabiyyota hunda kijibsiisuudha.

Yeroo obboleessi isaanii Nuuh jedheen: “Sila Rabbiin hin sodaattanii.

Ani isiniif ergamaa amanamaadha.

Rabbiin sodaadhaa, naaf ajajamaa.

Ani isa (waamicha kana) irratti mindaa tokkollee isin hin gaafadhu; Mindaan kiyya Gooftaa aalama irratti malee hin taane.

Rabbiin sodaadhaa naaf ajajamaa.”

(Ummanni isaas) “sila nuti odoo warri gadi aanoon si hordofanii jiranuu siif amannaa?” jedhan. [10] ——— [10] haala badaa kuffaarri qabu keessaa mu'imintoota tufachuufii xiqqeessuudha.

(Innis) ni jedhe: “Waan isaan dalagaa turan maalittin beeka?

Odoo beektanii qormaanni isaanii Gooftaa kiyya qofa irra malee hin taane.

Ani ari’aa (fageesaa) Mu’uminootaa hin taane.

Ani akeekkachiisaa ifa bahaa ta’e malee hin taane.”

(Isaan) ni jedhan: “Yaa Nuuh! (waan jettu irraa) yoo dhorgamuu baatte, warra dhakaan cafaqaman irraa taata.”

(Nuuh) ni jedhe: “Yaa gooftaa kiyya ummanni koo na sobsiisaniiru.

Ati jidduu kiyyaafi jidduu isaaniitti murtii murteessi, Anaafi Mu’umintoota irraa nama na waliin ta’an (azaaba kuffaaratti buuftu jalaa) nu baraari.”

(kadhaa isaa qeeballee) isaafi namoota (mu'imintoota) isa waliin turan doonii guutamte keessatti isaan baraarre.

Ergasii booda (bilisa isaan baasuutii) warra hafan (bishaanitti) ni dhidhimsiifne.

(oduu nabi nuuh) kana keessa mallattootu jira, Garuu irra hedduun isaanii Mu’uminoota hin taane.

Dhugumatti Gooftaan kee Isatu injifataa, rahmata godhaadha.

Aad (ummanni huud) ergamtoota sobsiifte.

Yeroo obboleessi isaanii Huud “Sila (Rabbiin) hin sodaattanii? isaaniin jedhe.

Ani isiniif ergamaa amanamaadha.

Rabbiin sodaadhaa naaf ajajamaa.

Ani isa (waamicha kana) irratti mindaa tokkollee isin hin gaafadhu; mindaan kiyya Gooftaa aalama hundaa irratti malee hin taane.

Sila isin kan (nama tarutti) qishnitan taatanii iddoo ol fuudhamaa hunda irratti (gamoo) mallattoo ijaartuu?

Kuusaa bishaaniitiifi gamoowwanis akka waan keessatti haftanuutti tolfattuu?

Yeroo (namoota adabbiif) qabdan gara jabeeyyii taatanii qabdan.

Rabbiin sodaadhaa naaf ajajamaa.

Isa waan (gaggaarii) isin beektan hundaan isin badhaase sodaadhaa.

Beyladootaafi ilmaaniinis isin badhaase.

Ashaakiltiiwwaniifi burqaawwaniinis (isin qananiise).

Ani adabbii Guyyaa guddaan isin irratti sodaadha.”

(Ummanni Huud) ni jedhan: “Yoo nu gorsites yoo gorsitoota irraa ta’uu baattes nurratti waluma qixa. [11] ——— [11] Nu gorsitus nugorsuu baattus sitti hin amannu waan itti jirru kufrii irraa hindeebinu jedhaniin.

Kun amaluma warra duriiti malee waan biraatii miti.

Nuti kan adabamnuu miti” (jedhan).

Isa sobsiisan. Nutis (bubbee hamtuun) isaan balleessine. Dhugumatti, kana keessa mallattootu jira. irra hedduun isaanii mu’uminoota hin taane.

Dhugumatti, Rabbiin kee Isatu injifataa, rahmata godhaadha.

Samuud (ummanni Saalih) ergamtoota sobsiifte.

Yeroo obboleessi isaanii Saalih isaaniin jedhe: “Sila Rabbiin hin sodaattanii?

Ani isiniif ergamaa amanamaadha.

Rabbiin sodaadhaa; ajaja kiyya fudhaa (tole najedhaa).

Ani isa (waamicha kana) irratti mindaa tokkollee isin hin gaafadhu; Mindaan kiyya Gooftaa aalama hundaa irra malee hin taane.

Sila waan as jiru (qabeenya kana) keessatti (soodaa malee) nageenyaan dhiifamtanii?

Ashaakiltiiwwaniifi burqaawwan keessatti,

Oorruuwwaniifi muka timiraa firiin ishee Bilchaataa taate (keessattis ni dhiifamtuu?)

Cocollee taatanii gaarreen irraas manoota bocattuu (soqattuu?)

Rabbiin sodaadhaa; ajaja kiyyas fudhaa.

Ajaja warra daangaa dabranii (dilooytotaa) hin fudhatinaa.

Isaan Dachii keessatti badii raawwataniifi toltuu hin raawwannee” [jedhe].

(Isaan) ni jedhan: “Ati namoota sihriin (falfalli) baay’een itti godhame irraa isa tokkoodha.

Ati namuma akka keenyaati malee waan biraatii miti, (ergamuu kee keessatti) Warra dhugaa dubbatan irraa yoo taate mallattoo fidi.”

(Saalihis) ni jedhe: “Isheen tun Gaala; isheef carraa dhugaatiitu jira; Isiniifis carraa dhugaatii guyyaa beekamaa ta’eetu jira. [12] ——— [12] bishaan guyya tokko kan isaanii guyyaa tokko kan isii akkasitti idduoolaan dhugan.

Hamtuun ishee hin tuqinaa, (Yoo akkas gootan) adabbii guyyaa guddaatu isin mudata.” [13] ——— [13] hin waraaninaa, hindhayinaa, hin ajjeesinaa.

Ishee waraananii sheena’oota ta’an.

Adabbichi isaan qabate (azaabni isaanitti bu'e), Kana keessa mallattootu jira. Irra hedduun isaanii Mu’uminoota hin taane. [14] ——— [14] azaabni isaanitti bu'e sun sosso'a lafaatiifii iyyaansa.

Dhugumatti Gooftaan kee Isatu injifataa, rahmata godhaadha.

Ummanni Luux ergamoota kijibsiifte.

Yeroo obboleessi isaanii Luux isaanin jedhe: “Sila Rabbiin hin sodaattanii?

Ani isiniif ergamaa amanamaadha.

Rabbiin sodaadhaa; ergaa kiyyas fudhaa (tole na jedhaa).

Ani isa (barsiisa kana) irratti mindaa tokkollee isin hin gaafadhu, Mindaan kiyya Gooftaa aalama hundaa irra malee hin taane.

Sila isin (qunnamtii saalaatiif) aalama hunda irraa dhiirotatti dhuftanii?

Waan Gooftaan keessan isiniif uume jaartiiwwan teessan iraa dhiiftanii? Dhugumatti isin ummata daangaa dabritoota” (jedhe).

(Isaan) ni jedhan: “Yaa Luux! Yoo (waan jettu irraa) hin dhorgamin, dhugumatti warra (biyyarraa) baafaman irraa taata (biyyarraa sibaqachiifna).”

(Luuxis) ni jedhe: “Ani namoota dalagaa keessan jibban irraayyi.

Yaa Gooftaa kiyya! Anaafi maatii kiyya waan isaan dalagan irraa nu baraari.” [15] ——— [15] azaaba isaanitti bu'u jalaayis nubaasi.

(kadhaa isaa qeeballe) Isaafi maatii isaas hunda baraarre.

Dullattii warra (adaba keessatti) hafan irraa taate malee. [16] ——— [16] jaartiin isaa dullattiin kaafira waantaateef warra azaabni itti bu'e keessatti haftee azzabamte.

Ergasii warra biroo ni mancaasne.

Rooba (adabbii) dhagaa isaan irratti roobsine, Roobni warra akeekkachiifamanii waa hammaatee.

Dhugumatti, kana keessa mallattootu jira, Irra hedduun isaaniis Mu’uminoota hin taane.

Dhugumatti Gooftaan kee Isatu injifataa, rahmata godhaadha.

Jiraattonni Aykah (bosonaa) (nabiyyii isaanii shu'eybiin kijibsiisuun) ergamoota kijibsiifte.

Yeroo Shu’ayb isaaniin jedhe: “sila Rabbiin hin sodaattanii?

Ani isiniif ergamaa amanamaadha.

Rabbiin sodaadhaa; ergaa kiyyas fudhadhaa (tole najedhaa).

Ani isa (waamicha kana) irratti mindaa tokkollee isin hin gaafadhu, Mindaan kiyya Gooftaa aalama hundaa irra malee hin taane.

Safara guutaa; (haqa namaa) hir’iftoota irraa hin ta’inaa.

Miizaana sirriitiin mazzanaa.

Namoota wantoota isaanii irraa hin hir’isinaa, badii hojjattoota taataniis dechii keessa badiin hin deeminaa.

Isa isiniifi dhaloota duraanii uume sodaadhaa.”

(Isaan) ni jedhan: “Ati namoota sihriin (falfalli) baay’een itti godhame irraa isa tokkoodha.

Ati nama fakkii keenyaa malee (uumaa biroo) hin taane; nutis sobdoota irraa ta’uu si yaadna.

Yoo warra dhugaa dubbatan irraa taate samii irraa cittuu wahii nurratti kuffisi” (jedhaniin).

(Inni) ni jedhe: “Gooftaan kiyya waan isin dalagdan beekaadha.”

Isa sobsiisan, Adabbiin guyyaa gaaddisaa (duumessa gurraachaa) isaan qabate, Dhugumatti, inni adabbii guyyaa guddaa ta’eera.[17] ——— [17] duumessi sun ibidda itti roobee isaan fixe.

Dhugumatti, kana keessa mallattootu jira, irra hedduun isaanii mu’uminoota hin taane.

Gooftaan kee Isatu injifataa, rahmata godhaadha.

inni (Qur’aanni) buufamaa Gooftaa aalamaati. [18] ——— [18] qur'aanni kuni Rabbii aalamaarraa nabi muhammad irratti jibriiliin gadibuufame.

Ruuhii amanamaa ta’e (Jibriiltu) isaan bu’e.

(yaa ergamaa muhammad) onnee kee irratti (buuse) Akka ati akeekkachiiftota irraa taatuuf jecha.

afaan Arabiffaa ifaa ta’een.

inni (waa’een Qur’aanaa) kitaabota durii keessa jira.

Sila beektonni Ilmaan Israa’iil isa beekuun mallattoo isaaniif (warra Makkaatiif) hin ta’uu?

Odoo garii nama Araba hin ta’inii irratti isa (Qur’aana) buufnee,

Innis isaan irratti dubbisee, isaan kan isatti amanan hin taane.

Akka kanatti isa (diddaa Qur’aanaa) onneewwan badi raawwattootaa keessa seensifne.

Hanga adabbii laalessaa arganitti isatti hin amanan.

Inni (adabbichi) odoo isaan hin beekin tasa isaanitti dhufa.

(Akka tawbannee amannuuf) “yeroon nuuf kennamaa?” jedhu.

Sila adabbii keenya jarjarsiifatanii?

Mee naaf himi! Odoo waggoota hedduuf isaan qanansiifnee,

Eegasii wanti isaan ittiin akeekkachiifamaa turan (azaabni) isaanitti dhufee,

Wanti isaan ittiin qanani’aa turan (adaba Rabbii irraa) maal isaan irraa deebisa?

Magaalotarraa tokkollee akeekkachiisonni isaaniif jiraatu malee isaan hin balleessine.

(Kun] yaadachiisa; Nuti miidhaa hojjattoota hin taane.

Sheyxaanonni isaan (Qur’aanaan) hin buune.

Isaaniif hin malu, (Isa fiduu) hin danda’an.

isaan isa dhagahuu irraa fageeffamoodha.

Rabbii waliin gooftaa biraa hin kadhatin, (Yoo akkas goote) warra adabaman irraa taata.

Firoota kee dhihoo ta’an akeekkachiisi.

Mu’uminoota irraa nama si hordofeef kooluu kee gadi qabi (laafiif).

Yoo si didan “Ani waan isin hojjattan irraa qulqullaawaadha” jedhiin.

(Rabbii) injifataa, rahmata godhaa ta’e irratti irkadhu.

Isa yeroo ati (gara salaataatti) dhaabbattu si argu (irratti hirkadhu).

(Isa) warra sagadan keessatti garagaggaluu kee (argu irratti hirkadhu).

Inni Isatu argaa, beekaadha.

Sheyxaanonni eenyu irratti akka buutu isinitti himuu?

Kijibaa, badii hojjataa hunda irratti buuti.

Wanta dhagahan (waa himtuu raayduu irratti) gadi buusu. Irra baay’een isaanii kijibdoota.

Walaleessitoota jallattootatu isaan hordofa.

Isaan sulula (ija) (oduu) hunda keessa akka seenan hin agartuu?

Isaan (nikijiban) waan hin dalagne jedhan (dubbatan).

Warra amananiifi gaggaarii hojjatan, kan baayisanii Rabbiin faarsan, erga roorrifamii booda (walaloodhaan) of irraa deebisan (harka kaffalatan) malee (Isaan hin komatanu). Isaan miidhaa dalagan (eega du’anii booda) deebifama akkamii akka deebifaman beekuuf jiru.