Oromoca Meal — Rowad Tercüme Merkezi — Şûrâ 42:1 – Nuh 71:28

Haa Miim. [1] ——— [1] suuraa shuuraa, isiin suuraa makkaati, aayanni isii 53dha.

Ayn Siin Qaaf. [2] ——— [2] harfiiwwan maqaan waamamatu tan jalqaba suuraaleetti argamtu tana ibsa isii jalqaba suuraa baqaraatti irraa haasawamee jira. achitti deebi'anii laaluun nidandayama.

Akka kanaan gara keetiifi gara isaan (nabiyyoota) siin duraatti (Rabbiin) wahyii godha, Rabbiin injifataa ogeessa.

Wanti samiileefi wanti dachii keessaa hundi kan Isaati. Inni ol ta’aa, guddaadha.

Samiileen (torban) wal gubbaa baqaquutti dhihaatti. Maleeykonni faaruu Gooftaa isaaniitiin Isa qulqulleessu. warra dachii keessa jiruufis araarama kadhatu. Dhaga’aa! Rabbiin Isumatu araaramaa, rahmata godhaadha.

Warri Isa malee jaalallee godhatan, Rabbiin isaan to’ata. Ati isaan irratti itti gaafatamaa miti.

Akka kanatti Qur’aana Afaan Arabaa gara keetti beeksisa goone Akka (warra) haadhoo magaalaa (Makkaa) fi waarra moggaa ishee sodaachiftuuf, guyyaa wal ga’ii kan shakkii hin qabnes akka dinniintuuf. Gariin jannata keessa (seenu); gariin immoo ibidda keessa.

Rabbiin odoo fedhee ummata tokko (islaamummarratti) isaan taasisa; garuu nama fedhe (qajeelchee) rahmata Isaa keessa seensisa. Miidhaa raawwattoota jaalallees ta’ee tumsaan isaaniif hin jiru.

Moo Isaan ala gargaaraawwan taasifatu? Rabbiin Isumatu gargaaraadha. Isumatu du’aa jiraachisa. Inni waan hunda irratti danda’aadha.

Wanti isin irratti wal dhabdan hunduu murtiin isaa garuma Rabbiiti. Inni sun Allaahdha Gooftaa kiyya; Isa irratti irkadhe; garuma Isaattin deebi’a.

(Inni) uumaa samiifi dachiiti. Lubbuulee teessan irraa qindiiwwaa (haadholee manaa) isiniif godhe; beyladoota irraas cimdii (kormaafi dhalaa isiniif taasise). kanaan isin baay’isa. Fakkaataan Isaa (Allaah) hin jiru. Inni dhaga’aa, argaadha.

Furtuuleen samiileefi dachii isaaf taate. Nama fedheef hiree bal’isa; (kan fedhe immoo itti) dhiphisa. Inni waan hunda beekaadha.

Amantii irraa karaa isiniif godhe waan Nuuhiif dhaameefi isa gara keetti wahyii goone, waan Ibraahiimiif dhaamne, Muusaafi Iisaaf (dhaamne). [Inni] amantii sirriitti hojjadhaa, isa keessattiis addaan hin babahinaa (jechuudha). Wanti ati itti waamtu mushrikoota irratti guddateera! Rabbiin nama fedhe gara isaatti filata; nama tawbabate gara Isaatti qajeelcha. [3] ——— [3] ergamtoonni hundinuu tawhiidaan ergama hundeen ergaa isaanii takka seera hoji ibaadaa keessatti gargara tahan.

Erga beekumsi isaanitti dhufee booda sababaa jibbaa gidduu isaanii jiruuf malee adda hin babaane. Odoo jechi Gooftaa kee biraa hanga yeroo beekamaatti dabre jiraachuu baatee, silaa gidduu isaaniitti murtaa’a ture. Warri isaan booda kitaaba dhaalchifaman isa irraa shakkii cimaa keessa jiru.

Kanaafuu (tokkummaa) (sanatti) waami, Akkuma ajajamtetti (haqa irratti) gadi dhaabbadhu. Fedhiilee isaanii hin hordofin “Kitaaba irraa waan Rabbiin buusetti amaneera jedhi; gidduu keessanitti haqa murteessuus ajajameera. Allaahn Gooftaa keenyaafi Gooftaa keessani. Nuuf hojiilee keenyatu jira; Isiniifis hojiilee keessantu jira. Gidduu keenyaafi keessanitti mormiin hin jiru. Rabbiin (Guyyaa Qiyaamaa) gidduu keenya walitti qaba. Deebiin garuma Isaatti” jedhi.

Warri (diin) Rabbii keessatti falman erga Isaaf (Rabbiif) owwaatamee booda, ragaan isaanii Gooftaa isaanii biratti kuftuudha. Dallansuun (Rabbii) isaan irratti tahaadha; adabbiin cimaanis isaaniif jira

Rabbiin Isa kitaabaafi madaala haqaan buuseedha. Qiyaaman dhihoo ta’uun ni kajeelamaa maaltu si beeksise?!

Isaan isheetti hin amanin ishee jarjarsiifatu. Isaan amanan (garuu) ishee irraa sodaatu; haqa ta’uu ishees ni beeku. Dhagayaa! Isaan Qiyaamaa keessatti falmanu jallina fagoo keessa jiru.

Rabbiin gabroota Isaatiif akkaan rahmata godhaa dha. Nama fedhes ni soora Inni jabaa injifataadha.

Nama mindaa Aakhiraa fedha ta’e mindaa isaa keessatti isaaf daballa. Nama mindaa addunyaa fedha ta’es ishee irraa isaaf kennina. Aakhiraatti immoo qoodni isaaf hin jiru.

Sila shariikota amantii irraa waan Rabbiin isa hin hayyamin karaa isaaniif godhantu jiraa? Odoo jechi murtiin (Guyyaa Qiyaamaati jedhu) jiraachuu baatee gidduu isaaniitti ni murteeffama ture. Miidhaa hojjattoonni, isaaniif adabbii laalessaatu jira

Miidhaa raawwattoota waan hojjatan irraa odoma isaanitti bu’uu taa’uu kan sodaatan ta’uu argita. Isaan amananii, toltuuwwan hojjatan immoo caffeewwan jannataa keessa jiraatu; isaaniif Gooftaa isaanii bira waan fedhantu jira, Kun isumatu tola guddaadha.

Kun isa Rabbiin gabroota Isaa isaan amananii, toltuu hojjatan ittiin gammachiisuudha. “Isa (Qur’aana) irratti jaalala firummaa malee mindaa isin hin gaafadhu Nama toltuu hojjate ishee (toltuu) keessatti gaarii isaaf daballa. Rabbiin araaramaa, galateeffataadha.

Moo Rabbi irratti soba uume jedhuu? Rabbiin yoo fedhe onnee kee irratti cufa. Rabbiin dhara haqee haqa jecha Isaatiin mirkaneessa. Inni waan qoma keessa jiru beekaadha.

Inni Isa gabroota Isaa irraa tawbaa qeebalu; Kan hamtuuwwan irra dabruufi kan waan isin dalagdan beekuudha.

Isaan amananii toltuuwwan dalaganiif ni owwaata. Tola Isaa irraas isaaniif dabala. Kaafiroonni isaaniif adabbii cimaatu jira.

Rabbiin gabroota Isaatiif kennaa odoo bal’isee, silaa dachii keessatti daangaa dabru turan. Garuu waan fedhe likkiin buusa. Inni gabroota Isaa keessa beekaa, argaadha.

Inni Isa bokkaa buusuufi rahmata Isaa babal’isuu erga abdii kutatanii. Inni gargaaraa, faarfamaadha.

Mallattooleewwan isaa irraayyi, Samiilee dechiifi lubbu qabeeyyii isaan lamaan keessa facaase uumuun. inni yeroo fedhetti walitti isaan qabuu irratti danda’aadha.

Hamtuu irraa wanti isin tuqe waanuma (balleessaa) harki keessan hojjatteefi; baay’ee irraa dhiifama godha.

Isinis dachii keessatti Rabbi duraa bahoo miti. Rabbiin malee jaalalleefi tumsaanis isiniif hin jiru.

Mallattoolee isaa irraayi Dooniiwwan akka gaarreewwanii kan galaana (bahra) keessa yaa’an.

Yoo fedhe qilleensa cal’isiiseeti dugda isaa (bahraa) irra tattaa’oo tahan. Kana keessa warra akkaan obsanii, galatoomfatan hundaaf mallattooleetu jira.

Yookiin waan isaan hojjataniin isaan balleessa; baay’ee irraa dhiifama godha.

Akka beekaniif Isaan keeyyattoota keenya keessatti falman bakki itti goran isaaniif hinjiru.

Wahirraa wanti isin kennamtan kamiyyuu qananii jireenya addunyaati. Waan Rabbiin bira jiruutu caalaafi hafaadha isaan amananii, Gooftaa isaanii irratti irkataniif .

Isaan warra dilii gurguddaafi hojii fokkatoos irraa fagaatanii, yeroo dallanan dhiifama godhaniidha.

Isaan warra Gooftaa isaaniitiif owwaatanii, salaataas sirnaan sagadanii, kan dhimmi isaanii jidduu isaaniitti wal mariin ta’ee, waan nuti isaaniif kennine irraa arjoomaniidha.

Isaan warra yeroo miidhaan isaan qunname (haqaan) haaloo bahataniidha.

Galanni hamtuu hamtuma fakkaattuu isheeti. Namni dhiifama godhee, (hariiroos) tolche galanni isaa Rabbi irra jira. Inni (Allaahn) miidhaa hojjattoota hin jaallatu.

Namni erga miidhamee booda haaloo bahate, isaan sun diliin isaan irra hin jiru.

Komiin (diliin) kan jiru isaan namoota miidhanii, haqaan ala dachii keessatti daangaa dabran irratti. Isaan sun adabbii laalessaatu isaaniif jira.

Namni obsee irra dabre (tolche), sun dhimmoota gurguddoo irraayi.

Nama Rabbiin jallise, Isa booda qajeelchaan isaaf hin jiru. Miidhaa raawwattoota, yeroo adabbii argan (gaabbanii) kan “(tawbachuudhaaf) karaan (gara dachii) ittiin deebi’amu jiraa?” jedhan argita.

Ishee (jahannam) irra kan fidaman isaan argita Salphina irraa sodaan guutamanii ija laafaan ilaalaa. Isaan amanan nijedhan “hoonga’oonni isaan Guyyaa Qiyaamaa lubbuu isaaniitiifi maatiilee isaanii hoonga’aniidha” jedhu. Dhagayaa! Miidhaa hojjattoonni azaaba ittifufaa keessa jiraatu.

Gargaartonni kamiyyuu kan Rabbiin ala isaaniif tumsan isaaniif hin jiru. Nama Rabbiin isa jallise karaan (ittiin qajeelu) isaaf hin jiru.

Rabbii keessaniif owwaadhaa Guyyaan namni isa deebisuu danda’u hin jirre sun Rabbi irraa odoo isinitti hin dhufin dura. Guyyaa san hirkoon homaatuu isiniif hin jiru. Mormiinis isiniif hin jiru.

Yoo (dhugaa irraa) garagalan, tiksaa goonee isaan irratti si hin ergine. Ergaa geessuu malee homaa sirra hinjiru. Nuti yeroo nama rahmata Nu biraa ta’e dhandhamsiifne isheetti gammada. Yoo hamtuun waan harkoowwan isaanii hojjatteef isaan tuqxe (abdii muratan), namni akkaan kafaraadha.

Mootummaan samiileefi dachii kan Rabbiiti. Waan fedhe uuma. Nama fedheef dubara kenna; nama fedheef immoo dhiirota kenna.

Yookiin dhiiraafi dubara makaa kenna. Nama fedhe immoo maseena godha. Inni beekaa, danda’aadha.

Namaaf hintaane Rabbiin isa dubbisuun yoo wahyiin tahe malee, yookiin dahoo duubaan, yookiin ergamaa ergee hayyama Isaatiin waan fedhe itti buusuun malee. Inni ol aanaa, ogeessa. [4] ——— [4] kun karaalee ergaan Rabbii ergamtoota bira ittiin dhufu.

Akka kanatti (Qur’aana) ruuhii ajaja keenya irraa ta’e gara keetti wahyii goone. Kitaabaafi iimaanni maal akka ta’an kan beektu hin turre. Garuu ifaa isa goone kan gabroota keenya irraa nama feene ittiin qajeelchinu. Ati gara karaa qajeelaatti (islaamummatti) ni qajeelchita (niyaamta).

Karaa Rabbii wanti samiilee keessa jiruufi wanti dachii keessa jiru hundi kan Isaa ta’ee (ni qajeelchita). Dhagayaa! Dhimmi hundi garuma Rabbiitti deebi’a.

Haa Miim. [1] ——— [1] harfiiwwan maqaan waamamatu tan jalqaba suuraaleetti argamtu tana ibsi isii jalqaba suuraa baqaraatti itti kennamee jira.

Kitaaba addeessaa ta’eenin kakadha.

Nuti Qur’aana Arabiffaa isa taasifne Akka isin hubattaniif.

Inni haadha kitaabaa (lawhal mahfuuz) Nu bira jiru keessatti tahaadha, ol aanaa ogummaan guutameedha.

Sila gorsa isin irraa dabsinaa Ummata daangaa dabritoota waan taataniif?

Nabiyyoota meeqaatama erginee jirra Warra duraa keessatti.

Nabiyyiin tokkollee isaanitti dhufee yoo isatti qishinan (baacan) malee hin hafne.

Humnaan isaan irra cimoo warra ta’an balleessinee jirra. Fakkeenyi warra jalqabaa dabreera.

Odoo samiileefi dachii eenyutu uume jettee isaan gaafattee “Isa injifataa beekaa ta’etu isaan uume” jedhu.

(Rabbiin) Isa dachii afaa isiniif godhee, ishee keessattis akka qajeeltaniif karaalee isiniif godhe.

Ammas (Rabbiin) Isa samii irraa bishaan likkii likkiin buusee, dachii duutuu isaan jiraachifne. Akkuma kana baafamtu.

Isa cimdii hunda uumee, dooniileefi beyladoota irraa waan yaabbattan isiniif godhe.

Akka dugda isaanii irratti baatanii, ergasii ni’imaa Gooftaa keessanii yeroo (duuyda) isaarratti (geejjibaarratti) ol baatan yaadattanii “Inni kana nuuf laaffise qulqullaa’e; nuti isa danda’oo hin turre” jettaniif.

Nuti gara Gooftaa keenyaa deebi’oodha.

Gabroota Isaa irraa qooda Isaaf taasisani. Namni dhugumatti kafraa ifa bahaadha.

Sila waan uumu irraa ilmaan dubaraa (ofiif) taasifatee, isin immoo ilmaan dhiiraatiin isin filee?

Yeroo tokkoon isaanii waan “Rahmaaniif” fakkeenya taasiseen (dubaran) gammachiifame, fuulli isaa gurraacha ta’a dallansuun guutamaa tahee.

sila (dubartii) Nama faaya (miidhaginaa) keessatti guddifamu, kan falmii keessatti hin ibsine (godhatee)?

Maleeykota isaan gabroota Rahmaan ta’an dubara taasisan. uumama isaanii bira jiran moo? Ragaan isaanii nibarreeffamti, (irraa) gaafataman.

“Odoo Rahmaan (isaan gabbaruu dhabuu keenya) fedhee isaan hin gabbarru turre” jedhan. sana irratti beekumsa homaatuu hin qaban isaan kijiboo malee hintaane.

Moo (Qur’aana) kana dura kitaaba isaaniif kennine, kan isaan isa qabatoo tahan?

Lakkii! Isaan “nuti abboota keenya amantii wahii irratti argine, nutis faanoowwan isaanii irra qajeeloodha” jedhan.

Akkasumas (Yaa Muhammad!) siin dura magaalaa kam keessattuu sodaachisaa erginee, qanani’oon ishee “Nuti abbootii keenya amantii wahii irratti argine; nuti faanuma isaanii irra hordoftoota” jedhan malee hin hafne.

(Ergamichis) “odoo ani waan abbootii keessan irratti argitan irra qajeelaatiin isinitti dhufeelleemoo (isaanuma hordoftuu)?” jedhe. (Mushrikoonnis) “nuti waan isin ittiin ergamtanitti kafaroodha” jedhan.

Kanaafuu isaan irraa haaloo ba’anne. Booddeen sobsiiftotaa akkam akka ta’e ilaali.

[yaadadhu] Yeroo Ibraahiim abbaa isaatiifi ummata isaatiin jedhe :“Dhugumatti ani waan isin gabbartan irraa qulqullaawaadha.

(Rabbii tokkicha) Isa na uume malee. Inni na qajeelcha.”

Jechattii (tawhiidaa) isa booda haftuu ishee godhe Akka isaan deebi’aniif.

Dhugumatti, isaan kanaafi abbootii isaaniis qanansiise hanga dhugaafi ergamaan ifa baasaan isaanitti dhufutti. [2] ——— [2] dhugaan qur'aana. ergamaan mul'ataan nabi muhammadi s.a.w.

Dhugaan isaanitti dhufnaan immoo “kuni falfala; nuti isatti kafaroodha” jedhan.

Ni jedhan: “Qur’aanni kun nama guddaa ganda lamaan irraa ta’etti maaliif buufamuu dhabe?”

Sila isaantu Rahmata Gooftaa keetii qooda (moo Rabbitu qooda?). Nuti jiruu addunyaa keessatti waan ittiin jiraatan gidduu isaaniitti qoonne. garii isaanii garii irra sadarkaaleen ol fuune Akka gariin isaanii garii tajaajilaa godhatuuf jecha. Rahmata Gooftaa keetiitu waan isaan walitti qaban irra caala.

Odoo namni (gara kafaruutti) ummata tokko ta’uu baatee, silaa namoota Rahmaanitti kafaraniif ijoo manneen isaanii meeta irraa taasifna turre. sadarkaawwan irrattii ol ba’anis.

Manneen isaaniitiifis hulaaleefi sireewwan irratti hirkatanis (meeta irraa isaaniif goona turre).

Faayaas (ni goonaaf) Kun hunduu qananii jiruu addunyaa qofa. Aakhiraan Gooftaa kee biratti warra Rabbiin sodaataniifi.

Nama gorsa (Qur’aana) Rahmaan irraa gara gale, sheeyxaana isaaf ramadna; inni isaaf hiriyaadha (ittiqindaawaadha).

Isaanis karaa (Rabbii) irraa isaan dhorgu; isaan immoo qajeeloo uf sehan.

Hanga nutti dhufee “yaa gaabbii kiyya! Odoo gidduu kiyyaafi gidduu kee fageenyi baha lamaanii (bahaafi dhihaa) jiraatee” jedha. Hiriyichi waa fokkate!

Har’a isin hin fayyadu waan lubbuu keessan miitaniif, ibidda keessatti waliin jiraachuun keessan (homaa isin hinfayyadu).

Sila ati duudaa dhageessiftaa yookiin jaamaa qajeelchitaa, nama jallina ifa ta’e keessa jiru(s niqajeelchitaa)?

(Yaa Muhammad!) yoo si deemsifnellee, Nuti isaan irraa haaloo bahatoodha.

Yookiin isa waadaa isaaniif galle yoo sitti agarsiifne, Nuti isaan irratti danda’oodha.

Isa gara keetti wahyii godhame san qabadhu. Ati karaa qajeelaa irra jirta.

Inni (Qur’aanni) siifi ummata keetiifis gorsa. Fuula dura ni gaafatamtu.

Ergamtoota keenya irraa nama si dura ergine gaafadhu “Sila Rahmaan malee gooftolii gabbaraman taasifnee jirraa?”.

Dhugumatti, Muusaa raajiiwwan keenyaan gara Fir’awniifi qoondaaltota isaatti erginee, “ani ergamaa Gooftaa aalama hundaati” jedhe.

Yeroo raajiiwwan keenyaan isaanitti dhufu, isaan yeroo san isheetti kolfu.

Raajii irraa ishee obboleettii ishee irra caaltu malee isaan hin agarsiifnu. Akka isaan (gara keenya) deebi’aniif adabaan isaan qabne.

“Ati yaa falfalaa (kan sihrii hojjattu!) Gooftaa kee waan waadaa siif galeen nuuf kadhu. Nuti ni qajeella” jedhan.

Yeroo adabbii isaan irraa saaqnu yoggusuma isaan waadaa diigan.

Fir’awnis ummata isaa keessatti lallabee, “yaa ummata kiyya! sila mootummaan Misraa anaaf hin turree? Laggeen kunis ana jala hin yaatuu? Sila hin agartanuu?” jedhe.

“Isa laafaa (tuffatamaa), dubbii adda baasuutti hindhihaanne kana irra anatu caala.

(Yoo akkas ta’e) maaliif gumeewwan warqee (dahaba) irraa hojjataman isa irratti hin buufamne? Yookiin maleykonni isa wajjin qindaawanii maaliif hin dhufne?” (jedhe).

Ummata isaa gowwoomse ajaja isaa fudhatan. Isaan ummata fincilaa turan.

Yeroo isaan Nu dallansiisan, haaloo isaanitti baanee, hunda isaaniituu dhidhimsiifne.

Dhaloota boodaatiif hangafaafi fakkeenya isaan taasifne.

Yeroo ilmi Maryam (Iisaan) fakkeenya godhamu ummanni kee (kaafiroonni) isarraa kolfu (gammadu).

“Gooftolee keenya moo isatu caala?” jedhan. Waan kana falmiif malee siif hin godhanu. Dhugumatti, isaan ummata mormitoota.

Inni (Iisaan) gabricha Nuti isa irratti tola oollee malee waan biraa miti, Ilmaan Israa’iliif fakkeenya isa taasifne .

Odoo feenee maleeykota isin irraa bakka bu’an dachii keessa goona turre.

Inni Qiyaamaaf mallattoo dhaa, ishee hin shakkinaa; ana hordofaa. Kun karaa qajeelaadha.

Sheyxaanni (dhugaa hordofuu irraa) akka isin hin dhorgine. Inni isiniif diina ifa ba’aadha.

Iisaan yeroo ragaalee ifa ta’aniin dhufe, ni jedhe: “Dhugumatti, ani beekumsaanin isinitti dhufe; ammaas akkan garii waan isin keessatti wal dhabdanii isiniif ibsuufin (dhufe.) Rabbiin sodaadhaa; anaafis ajajamaa.

Allaahn Isumatu Gooftaa kiyyaafi Gooftaa keessani. Isa (qofa) gabbaraa; kanatu karaa qajeelaadha.

Gareewwan gidduu isaaniitti (dhimma kana irratti) wal dhabaniiru. Isaan miidhaa dalaganiif adabbii guyyaa laalessaa irraa halaakni isaaniif tahe.[3] ——— [3] waayee nabiyyullaahi iisaa ilma mariyam keessatti jarri isa hordofna jedhu waldhabe.

Sila ni eeganii Qiyaamaan dafxaa (daguun) isaanitti dhufuu malee, isaanii hinbeeynee?

Jaalalleewwan guyyaa san gariin isaanii gariif diina isaan Rabbiin sodaatan malee.

Yaa gabroota kiyya! Har’a sodaan isin irra hin jiru; isin hin gadditanus.

Isaan keeyyattoota keenyatti amananii, Muslimoota ta’an.

Isiniifi jaartiiwwan teessanis gammadaa jannata seenaa” (isaaniin jedhama).

Qoriiwwan warqee irraa ta’aniifi kubbaayyaaleen isaan irra naanna’ama. Ishee keessa waan lubbuuleen feetuufi ijoowwan itti gammaddutu jira. Isin ishee (jannata) keessatti zalaalam jiraatoodha (hafoodha)” (jedhamaani).

Jannatni sun ta ishee dhalchifamtani waan hojjachaa turtaniini.

Isiniif ishee keessa fuduraalee baay’eetu jira. ishee irraa nyaattan.

Yakkamtoonni adabbii jahannam keessatti zalaalam jiraatu (hafu).

(Adabichi) Isaan irraa hin salphifamu; isaanis isa keessatti abdii muratoodha.

Nuti isaan hin miine; garuu isaan (ufumaaf) miidhaa hojjattoota ta’an.

(Waardiyaa ibiddaatiin) “yaa Maalik! Gooftaan kee haa nufixu (nuuf gaafadhuu)” (jedhanii) lallabu. (Maalikis) “isin ishee keessa turoodha” jedhe.

Dhugumatti, Nuti haqaan isinitti dhufne. Garuu irra baay’een keessan haqa jibbitoota.

Moo Tooftaa baasanii?, nutis tooftaa itti baafne.

Moo Nuti iccitii isaaniitiifi maqoo isaanii hin dhageenyu sehanii? Lakkisaa! (ni dhageenya); ergamtoonni keenyas isaan biraa barreessu.

(Yaa Muhammad!) jedhi: “yoo Rahmaaniif ilmi jiraatee, silaa anatu jalqaba warra (ilma san) gabbaraniiti.” [4] ——— [4] garuu Rabbiin ilma hinqabu, kanarraa qulqullaawwe.

Rabbiin samiileefi dachii, Gooftaan arshii waan isaan ittiin (Isa) wassafan (ibsan) irraa qulqullaa’eera.

Isaan dhiisi (dhara keessa) seenanii haa taphatanii Hanga guyyaa isaanii, isa waadaa galaman qunnamanitti.

Inni Isa samii keessatti gabbaramaa, dachii keessattis gabbaramaati. Inni ogeessa, beekaadha.

Inni mootummaan samiilee, dachiifi waan isaan lamaan gidduu kan Isaa ta’e toltuun isaa baay'ate. beekumsi Qiyaamaas Isa biratti tahe, gara Isaatti deebifamtan.

Manguddummaa seenuu hin danda’anu Warri Rabbii gaditti waammatan, namoota dhugaa beekanii ragaa bahan malee.

Eenyuutu isaan uumee odoo isaan gaafattee “Allaahdha” jedhu. Akkamumatti irraa garagalfamuree?

Jechi inni (nabi Muhammad SAW!) “yaa Gooftaa kiyya! Dhugumatti, isaan kun ummata hin amanne” jedhe (sunis Allaah bira jira).

(Yaa Muhammad!) isaan irraa garagalii “nagaan (isin irra haa jiraatu)” jedhiin; (waan isaan mudatu) fuula dura beekuuf jiru.

Haa Miim. [1] ——— [1] Harfiiwwan maqaan waamamatu tan jalqaba suuraaleetti argamtu tana ibsi isii jalqaba suuraa baqaraatti keennamee jira.

Kitaaba addeessaa ta’eenin (qur'aanaan) (kakadha).

Nuti halkan barakeeffamtuu keessa isa buufne. Nuti dinniinoo taaneerra. [2] ——— [2] halkan barakeeyfamtuun leylatal qadri. isiin Ramadaana kurnan dhumaa qarii keessatti argamti.

Ishee (halkanittii) keessa dhimmi murteeffame hundi adda baafama.

Ajaja nu biraa ta’e (adda baafna) Nuti ergitoota taaneerra.

Rahmata Gooftaa kee irraa ta’eef (buufne). Inni Isumatu dhaga’aa, beekaadha.

(Rahmata) Gooftaa samiilee, dachiifi waan gidduu isaan lamaanii irraa ta’eeti. Yoo kan dhugoomsitan taataniif (kana hubadhaa, itti amanaa).

Isa malee dhugaan gabbaramaan hin jiru. Ni jiraachisa; ni ajjeessas. (Inni) Gooftaa keessaniifi Gooftaa abbootii keessan kanneen duraati.

Dhugumatti isaan shakkii keessa taphatu.

Guyyaa samiin aara mul'ataan dhuftu (waan isaan mudatu) eegi.

(Aarri kun) namoota haguuga. Kun adabbii laalessaadha.

(Kaafiroonni yeroo adabicha argan) “Gooftaa keenya! Adabicha nurraa kaasi nuti ni amannaa” (jedhu).

(erga adabaatii) gorfamuun akkamitti isaaniif jiraata, Odoo ergamaan ifa baasaan isaanitti dhufee jiruu?

Ergasii isa irraa gara galanii “(Inni) barsiifamaa maraataadha” jedhan.

Nuti yeroo gabaabaaf adabbii saaqoodha; Isin (kufriitti) deebi’oodha.

Guyyaa qabaa guddaa qabnu Nuti haaloo bahatoodha.

Dhugumatti, Nuti isaan dura ummata Fir’awni mokkorree jirra. Ergamaan kabajamaanis isaanitti dhufe. [3] ——— [3] inni muusaadha. obboleessi isaa haaruunis isumaan wajji ergame.

“gabroota Rabbii gara kiyya kennaa! Ani isiniif ergamaa amanamaadhaa,” jechuun (isaanitti dhufe).

“Rabbi irratti hin booninaa; ani ragaa ifa ta’een isinitti dhufaadha” (jedheen.)

“Ani Gooftaa kiyyaafi Gooftaa keessanittin maganfadhe akka (dhagaan tumtanii nan) ajjeefne.

Yoo naaf hin amanne narraa fagaadhaa.”

Gooftaa isaa ni kadhate: “Isaan kun ummata yakkamtoota” (azaaba itti buusi) (jedhe).

(Rabbiin ni jedhe): “Gabroota kiyyaan halkaniin deemi. isin hordofamtoota.

Galaana akkuma banametti dhiisi. isaan waraana bishaaniin dhidhimfamoodha.”

Ashaakiltiifi burqituuwwan meeqaatama dhiisan.

Oyruufi iddoo jireenyaa gaggaariis.

Qananii ishee keessatti gammadaa turanis.

Akka kanatti ummata biraa ishee dhaalchifne.

Samiifi dachiin isaan irratti hin boonye; kan tursiifanis hin turre.

Dhugumatti, Ilmaan Israa’iil adabbii salphisaa irraa nagaya baafne.

Fir’awni irraa (ni baraarsine). Inni boonaa, daangaa dabritoota irraa ta’eera.

Nuti beekumsaan aalama (yeroo isaanii) hunda irra isaan filanne.

Raajiiwwan irraas waan mokkorriin ifa ta’e isa keessa jiru isaaniif kennine.

Dhugumatti, isaan (mushrikoonni) kun ni jedhu:

“isheen tun hintaane Du’a teenya tan jalqabaa malee. Nuti (kana booda) kaafamoo miti.

Yoo warra dhugaa dubbatu taataniif, abbootii keenya fidaa.”

Sila isaantu caala moo ummata Tubba’iifi warra isaan duraati? isaan balleessine, Isaan ummata yakkamtoota turan.

Samiilee, dachiifi waan isaan lamaan gidduu jirus taphatoo taanee hin uumne.

Dhugaan malee isaan lachan hin uumne. Garuu irra hedduun isaanii hin beekanu.

Guyyaan murtii beellama isaan hundaati.

Guyyaa jaalalleen jaalallee irraa homaa hin deebifne, kan isaanis (kaafiroonnis) hin tumsamneedha.

Nama Rabbiin rahmata godheef malee. Inni Isumatu injifataa, rahmata godhaadha.

Mukni ‘Zaqquum’

Nyaata dilaawaati (kaafiraati).

Akka cumaa (siicoo)(rajaa) zaytiitti garaalee keessatti danfa.

Akka danfuu bishaan (haalaan) ho’aatti.

(wardiyyaa ibiddaatiin Ni jedhama): “Isa qabaatii gara walakkaa ibidda boba’aa harkisaa.

Ergasii mataa isaa gubbaatti azaaba bishaan danfaa irraa ta’e dhangalaasaa.

Dhandhami; ati simatu cimaa, arjaa (of fakkeessuu) turtee! (isa cabsuudhaaf jedhamaan).

Inni kun waan isa mamaa turtan sani” (isaaniin jedhama).

Warri Rabbiin sodaatan iddoo nagayaa keessatti tahu.

Ashaakiltiifi burqituuwwan keessa.

(uffata) hariira haphiifi hariira furdaa irraa ta’e uffatu Walitti gara galoo ta’anii.

Akkuma kana dubra babbareedoo ija babala’aa isaan fuusifne.

Isii keessatti fuduraalee hunda waammatu, nagaa tahoodha.

Ishee keessatti du’a jalqabaa malee du’a hin dhandhaman. Rabbiin azaaba ibidda boba’aa irraa isaan tikse.

Tola Gooftaa kee irraa ta’eef, Sun isumatu milkii guddaadha.

isa (Qur’aana) afaan keetiin (arabiffaan) laaffifne Akka gorfamaniif jacha.

(Waan isaan mudatu) eegi; isaanis eegoodha.

Haa Miim. [1] ——— [1] harfiiwwan maqaan waamamatu tan jalqaba suuraaleetti argamtu tana ibsi isii jalqaba suuraa baqaraatti kennamee jira.

Buufamiinsi kitaabaa (Qur’aanaa) Rabbii Injifataa, ogeessa ta’e irraayi.

Samiileefi dachii keessa Dhugumatti mu’uminootaaf mallattooleetu jira.

Uumama keessaniifi lubbu qabeeyyii irraa waan Inni (Rabbiin dachii keessa) facaasu keessas namoota dhugaan amananiif raajiiwwantu jiru.

Wal dhabuu halkanii, guyyaatiifi hiree (rooba) irraa waan Rabbiin samirraa (duumeessarraa) buusee, dachii eega du'uu (goggogina) isheetii ittiin jiraachise (magarseefi) qilleensa gara gaggalchuu keessa warra xinxalaniif mallattooleen taatuudha.

(Yaa Muhammad!) tunniin keeyyattoota Rabbiitii, dhugaan sirratti ishee dubbifna. Sila erga Rabbiifi keeyyattoota Isaatii oduu akkamiitti amanu?

Cufa nama akkaan kijibaa, dilaawaa ta’eetiif laga ibiddaatu jira.

Keeyyattoota Rabbii kan isa irratti dubbifaman dhaga’aa; ergasii akka waan ishee hin dhaga’iniitti boona isaa itti fufa. adabbii laalessaan isa gammachiisi. [2] ——— [2] qur'aana dhagayee amanuu didee booneegara gale kanaan kafaree warra azaabaa tahe.

Yeroo keeyyattoota keenya irraa waa beeke qishina (qoosaa) ishee godhata. Warra san adabbii xiqqeessaa ta’etu isaaniif jira.

Fuuldura isaanii jahannamtu jira. Wanti isaan horatanis ta’ee wanti isaan Rabbiin ala jaalalleewwan godhatanis homaa isaan irraa hin deebisanu. Isaaniif adabbii guddaatu jira.

(Qur’aanni) kun qajeelfama. warra keeyyattoota Gooftaa isaaniitti kafaran, adabbii gubaa laalessaa irraa ta’etu isaaniif jira.

Rabbiin Isa galaana isiniif laaffise sani akka dooniwwan ajaja Isaatiin isa keessa deemtu, akka tola Isaa irraa barbaaddattaniif, akka Isa galateeffattaniif.

Waan samiilee keessa jiruufi waan dachii keessa jiru hunda (laaffisuu) Isa irraa ta’e isiniif laaffise. Kana keessa ummattoota xiinxalaniif mallattooleetu jira.

(Yaa Muhammad!) Warra amananiin, “warra guyyoota Rabbii hin sodaanneef dhiifama godhaa” jedhi. Akka Inni namootaaf waan isaan dalaganiin mindaa kennuuf (dhiifama godhaa).

Namni toltuu hojjate lubbuma isaatiifi. Namni badii dalages isheedhuma irratti. Ergasii gara Gooftaa keessanii deebifamtu.

Dhugumatti, ilmaan Israa’iliif kitaaba, seeraafii nabiyyummaas kennineerra. Wantoota gaggaarii irraas isaaniif kenninee, aalama (yeroo isaanii) hunda irras isaan caalchifne. [3] ——— [3] banii israa'iil aalama zamana saniirra isaan caalchise. akka waliigalaatti caalaan ummataa nuhi ummata nabiyyii keenyaati, aayata birootti "caaltuu ummataa taatan..." jedhe.

Shari’aa irraas waan ifa ta’e isaaniif kannine. Erga beekumsi isaanitti dhufee booda malee (waan birootiif) wal hin dhabne, jibbansa gidduu isaanii jiruuf jecha. Dhugumatti, Gooftaan kee Guyyaa Qiyaamaa gidduu isaanitti murteessa waan isaan isa keessatti wal dhabaa turan keessatti.

Ergasii seera ajaja (keenya) irraa ta’e irra si keenyee, ishee hordofi. Fedhaalee lubbuu warra homaa hin beeknee hin hordofin.

Isaan homaa (adabbii) Rabbii irraa si hin duroomsan. Miidhaa hojjattoonni gariin isaanii jaalalleewwan gariiti. Rabbiin immoo jaalallee warra Isa sodaataniiti.

(Qur’aanni) kun namootaaf beekumsa ifa ba’aadha. Warra dhugoomsaniif qajeelfamaafi rahmata.

Sila warri hamtuulee hojjatan, akka warra amananii toltuu hojjatanii isaan goona sehanii? jiraa isaaniitiifi du’aa isaaniitis walqixxeessinaa (yaadanii) Wanti isaan murteessan waa fokkate!

Rabbiin samiileefi dachii haqaan uume, akka lubbuun hundi waan hojjatteen mindeeffamtuuf, Odoo isaan hin miidhamne.

Sila agartee nama gabbaramaa isaa fedhii isaa godhate, kan Rabbiin isa jallisee beekumsarratti, dhageettii isaatiifi onnee isaa irratti cufee, ija isaa irrattis haguuggaa godhe. Erga Rabbiin (jallisee) booda eenyutu isa qajeelcha? Sila hin gorfamtanuu?

Nijedhan “Jireenya keenya kan addunyaa malee isheen (jiruun biraa) hin jirtu. ni duuna; (gariin keenyas) ni jiraanna, zamana malee wanti nu balleessu hin jiru”. Waan kanatti beekumsi homaatuu isaaniif hintaane. Isaan se’oo malee hin taane.

Yeroo keeyyattoonni keenya ifa ba’anii isaan irratti dubbifaman, ragaan isaanii waa hintaane “yoo kan dhugaa dubbattan taataniif abbootii keenya fidaa” jechuu malee.

(Yaa Muhammad!) Jedhi: “Rabbumatu isin jiraachisee, ergasii isin ajjeesa; ergasii (isin jiraachisee) Guyyaa Qiyaamaa keessatti walitti isin qaba. mamiin Isa keessa hin jiru. Garuu irra hedduun namaa hin beekanu.”

Mootummaan samiifi dachii kan Rabbiiti. Guyyaa Qiyaaman dhaabbattu, guyyaa san warri dharaa ni hoonga’u.

(Guyyaa san) ummata hunda jilbiiffatanii argita. Ummanni hunduu gara kitaaba isheetti waamamti. “Har’a waan dalagaa turtan mindeeffamtu” (isaaniin jedhama).

Kun kitaaba keenya kan isin irratti dhugaan dubbatuudha. Nuti waan isin dalagaa turtan galmeessuu turre.

Isaan amananii, toltuuwwan dalagan immoo Gooftaan isaanii rahmata Isaa keessa isaan seensisa. Kun isumatu milkii ifa galaadha.

Isaan kafaran immoo “sila keeyyatoonni Kiyya isin irratti dubbifamaa hin turree?, boontanii, ummata badoo taatan” (jedhamaan).

Yeroo “waadaan Rabbii dhugaadha; Qiyaamaan (akka dhuftu) mamiin ishee keessa hin jiru” jedhame, “Qiyaamaan maal akka taate hin beeknu; mamii mamoo malee hintaane. Nuti dhugoomsoo hin taane” jettan.

Hamtuun waan dalaganii ifa isaaniif bahe; wanti isaan itti qishnaa (qoosaa) turanis isaanitti bu'e.

Ni jedhamaani: “ Har’a isin daganna (isin dhiifna) akkuma isin qunnamtii guyyaa keessan kanaa dagattanitti; teessoon keessanis ibidda; tumsitoonni isiniif hin jiranu.”

Kun waan isin keeyyattoota Rabbii qishnaa (qoosaa) taasiiftaniifi, waan jiruun addunyaa isin gowwoomsiteefi, Har’a ishee (ibidda) irraa hin baafamanu; isaan ceephoos hin buufachiifamanu.

Faaruun kan Rabbiiti Gooftaa samiileefi Gooftaa dachii, Gooftaa aalamootaa.

Samiileefi dachii keessatti guddinaafii kabajaan Isumaafi. Inni injifataa, ogeessa.

Haa Miim. [1] ——— [1] harfiiwwan maqaan waamamatu tan jalqaba suuraaleetti argamtu tana ibsi isii jalqaba suuraa baqaraatti kennamee jira.

Buufamiinsi kitaabaa (Qur’aanaa) Rabbii injifataa, ogeeysa ta’e irraayi.

Samiilee, dachiifi waan isaan lamaan gidduu jiranis dhugaafi yeroo beekamaa ta’eef malee hin uumne. Isaan kafaran waan ittiin sodaachifaman irraa garagaloodha.

(Yaa Muhammad!) jedhi: “wantoota Rabbiin ala gabbartan naaf himaa? Dachii irraa waan isaan uuman natti agarsiisaa. Moo samiilee keessatti shariikummaan isaaniif jira? mee kitaaba (Qur’aana) kana dura (bu’e) yookiin hambaa beekumsa durii wahii natti fidaa Yoo dhugaa dubbattoota taataniif.”

Nama Rabbiin ala waan hanga Guyyaa Qiyaamaatti homaa isaaf hin owwaanneefi isaan kadhaa isaanii irraa dagatoo ta’an gabbaru caalaa jallataan eenyu?[2] ——— [2] hiikkaan kanaa homa gonkumaa isaaniif awwaachuu hin dandayan jechuudha.

Yeroo ilmi namaa walitti qabamu diinota isaaniif ta’u. Ibaadaa isaaniitti kafaroo ta’u.

Yeroo keeyyatoonni keenya ifa ta’anii isaan irratti dubbifaman, isaan dhugatti kafaran yeroo isaanitti dhufe nijedhan“kun Sihrii mul'ataadha”.

Moo “(Muhammadtu SAW) sobaan isa uume” jedhanii? (Yaa Muhammad!) jedhi “yoo ani sobaan isa uume (adabbii) Rabbii irraa homaa naaf tumsuu hin dandeessan. Inni (Rabbiin) waan isin keessa galtan beekaadha. Anaafi isin giddutti ragaaf Inni ga’aadha. Inni araaramaa, rahmata godhaadha”.

(Yaa Muhammad!) jedhi: “Ani ergamtoota irraa isa jalaqabaatii (kan fakkii hinqabnee) miti. Waan anaafi isin irratti dalagamuuf jiru hin beeku. Waan gara kiyyatti wahyii godhamu malee (wanta biraa) hin hordofu. Ani sodaachisaa ifa bahaadha malee waan biraatii miti.”

Jedhi “Mee naaf himaa! Yoo (Qur’aanni kun) Rabbi biraa ta’ee itti kafartan, raga bahaan Ilmaan Israa’ilii irraa ta’e fakkaataa isaa irratti ragaa bahee, yoo amanee isin immoo boontan, (isin miidhaa hin hojjannee)?(miidhaa hojjattan). Rabbiin miidhaa raawwattoota hin qajeelchu”.

Isaan kafaran isaan amananiin ni jedhu: “Odoo inni (Qur’aanni) waan gaarii ta’ee silaa gara isaatti nu hin dursanu ture.” Isaan eega hin qajeelinii “kun dhara (kijiba) duriiti” jechuuf jiru.

Isa (Qur’aana) duras kitaaba Muusaa (tawraat) kan qajeelfamaafi rahmata ta’etu (ture). (qur'aanni) Kuni kitaaba dhugoomsaa, Afaan Arabaatiin (bu’ee) dha. akka warra miidhaa hojjatan sodaachisee, toltuu hojjattoota immoo gammachiisuuf.

Isaan “Gooftaan keenya Allaahdha” jedhanii ergasii (sana irratti) gadi dhaabbatan, sodaan isaan irra hin jiru; isaan hin gaddanis.

Isaan sun warra jannataati; ishee keessa yeroo hunda jiraatu; mindaa waan dalagaa turaniif (isaanif kenname).

ilma Namaatiif abbaafi haadha isaatti tola ooluu dhaamne. Haati isaa rakkoon isa baadhattee (ulfooftee), rakkoon isa deesse, Ulfaafi harma gu’uun isaa ji’oota soddoma; hanga jabina isaa ga’ee, waggaa afurtama ga’u nijedhe “Gooftaa kiyya! Ani ni’imaa kee kan Ati ana, haadhaafi abbaa kiyya irratti oolte galateeffachuufi dalagaa gaarii Ati jaallattu hojjachuu na qabsiisi. Sanyii (hortee) tiyya gaarii taasisi. Ani gara kee tawbaa deebi’eera. Ani Muslimtoota irraayi” jedhe. [3] ——— [3] yeroon ulfaafii hoosisaa yoo ji'a 30 tahe, waggaa lama tahoosisaa yootaate irra xiqqaan ulfaa ji'a 6 taha jechuudha. kuni waan beekkamaadha.

Isaan sun warra irra gaggaarii wantoota isaan dalaganii nuti irraa qeeballee, hamtuu isaanii dhiifama goonufi. (Fuula duras) namoota Jannataa keessatti ta’u. (Kun) waadaa dhugaa kan isaaniif galamaa ture.

Inni abbaafi haadha isaatiin “isin lachaniifuu ish (uffi)! akka ani kaafamu natti himtuu Kanuma dhaloonni baay’een naan dura dabrtee jirtu, ?” jedhe. Haala isaan lamaan birmachuu Rabbii gaafachaa, “yaa badii kee! amani Beellamni Rabbii dhugaadhaa” (jedhanii gorsanuu) “kun ogbarruu warra duriiti malee waa biraa miti” jedha;[4] ——— [4] ilma jallatee kaafamiinsa morme hadhaafii abbaan iimaanatti gorsan, akka iimaanatti isa qajeelchu Rabirra gargaarsa kadhatan.

Isaan sun warra jechi (adabbii) isaan irratti mirkanaa’eedha, ummattoota isaan dura dabran kan jinnootaafi namoota irraa ta’an keessatti. Isaan hoonga’oota ta’aniiru.

Hundaafuu sadarkaatu jira waan dalagan irraa, hojii isaanii isaanii guutuuf (mindeessa) isaan hin miidhaman.

Guyyaa isaan kafaran ibidda irra fidaman: “(wantoota) gaggaarii keessan jireenya keessan kan addunyaa keessatti dabarfattan. isitti qananiitan. Har’a adabbii salphisaa mindeeffamtu waan dachii keessatti dhugaan ala boonaa turtaniifi waan fincilaa turtaniif jecha (isaaniin jedhama).

obboleessa Aad (Huud) yaadadhu, yeroo Ahqaafitti ummata isaa dinniine. Isa duraafi isa boodas sodaachiftoonni dabartee turte. “Allaah malee waan biraa hin gabbarinaa; ani adabbii guyyaa guddaan isin irratti sodaadha” (jechuun).

(Ummanni isaas) ni jedhan: “Sila ati gooftolii keenya (gabbaruu) irraa akka gara nu galchituuf nutti dhuftee? waan nuun sodaachiftuun nutti koottu Yoo warra dhugaa dubbatan irraa taateef.”

(Huud) ni jedhe: “Beekumsi (yeroo azaabni bu'uu) Allaah biratti tahe. Ani waanuman ittiin ergame qofan isinitti geessa. Garuu ani ummata wollaaloo ta’uun isin arga.”

Yeroo isa (adabicha) duumessa (fakkaatee) gara laggeen isaanii garagalee dhufaa ta’uu argan: “kun duumessa nuuf roobu” jedhan. “Lakki! Inni waan isa jarjarfachaa turtan sanii; bubbee adabbiin laalessaan isii keessa jiruudha” (jedhaman).

Waan hunda ajaja Rabbii isheetiin diigdi (balleessiti). Manneen isaanii malee wanti tokkos kan hin mul’anne ta’an. Akka kanatti namoota badii hojjatan (azaabaan) galata galchina.

(Yaa Qureyshotaa!) dhugumatti, Nuti waan isiniif hin mijeessin isaaniif mijeessinee turre. Dhageettii, agartuuleefi qalbiilees isaaniif goonee. Dhageettiin, agartuuleefi qalbiileen isaanii homaa isaan irraa hin deebifne. waan aayatoota keenya mormaa turaniif. Wanti isaan qishnaa itti godhaa turan (azaabarraa) isaanitti qubate.

Dhugumatti, magaalota (ummatoota) moggaa keessan jiran (heddu) balleessinee jirra. Mallattoolee (keenyas) karaa adda addaatiin isaan argisiifne akka isaan deebi'aniif.

Maaliif wantoonni isaan akka Rabbiitti isaan dhiheessituuf gabbaramoo godhatan isaaniif hin tumsin? Lakkisaa! (yeroo san) gonkumaa isaan irraa fagaatan. Kun kijiba isaanitiifi waan isaan sobaan haasa’aa turaniidha.

(Yaa Muhammad!) Yeroo garee jinnoota irraa ta’e gara keetti garagalchine [yaadadhu] kan Qur’aana dhageeffatan ta’anii, Yeroo isa bira dhufan “cal’isaa (dhageeffadhaa)” (waliin) jedhan. Yeroo inni xumuramu immoo dinniintota ta’anii gara ummattoota isaanii deebi’an. [5] ——— [5] jinniinis akkuma namaatti kaafiraafii muslima jallataafii qajeelaa qabdi. kun suuraa jinnii keessatti bal'inaan ibsamee jira.

Ni jedhan: “Yaa ummata keenya! Nuti kitaaba Muusaa booda bu’e dhageenyee jirra, kan waan isa duraa dhugoomsaa ta’e, kan gara dhugaafi gara karaa sirrii qajeelchu.

Yaa ummata keenya! Waamaa Rabbiitiif (nabi Muhammadiif) awwaadhaa (tole jedhaa); isattis amanaa. Inni (Rabbiin) badiilee keessanirraa isiniif araarama; adabbii laalessaa irraas isin baraara. [6] ——— [6] jinniin daiwaa walitti gootee gara islaamummaa walyaamte.

Namni waamaa Rabbii tole hin jenne, dachii keessatti dadhabsiisaa miti; isa (Allaah) malee gargaaronni biraa isaaf hin jiru. Warri sun jallina ifa ta’e keessa jiru.”

Sila (isaan) hin arginee Rabbiin, Isa samiileefi dachii uumee, isaan uumuu keessatti dadhabbiin itti hin dhaga’amin, du’aa kaasuu irratti danda’aa akka ta’e? Eeyyeen; Inni waan hunda irratti danda’aadha.

Guyyaa isaan kafaran ibidda irratti fidaman “sila kun dhugaa mitii?” (isaanin jedhama). Isaanis “Eeyyeen; Gooftaa keenyatti kakannee! (Dhugaa dha)” jedhu. Innis “Waan (Rabbitti) kafaraa turtaniif adabbii kana dhandhamaa” (isaaniin) jedha.

(Yaa Muhammad!) Akkuma ergamtoota irraa warri murannoo obsetti, obsi. Isaanitti hin ariifatin. Guyyaa waan waadaa isaaniif galame argan akka waan guyyaa irraa sa’aatii tokko malee hin jiraatiniitti of lakkaa’u. (Qur’aanni) (ergaa) ga’aadha. Sila orma finciltootaa malee namni biraa ni badaa?

Warra kafaranii, karaa Rabbii irraa [namoota] deebisan [Rabbiin] hojiiwwan isaanii balleesseera. [1] ——— [1] ummata kafaranii namas islaamummarraa dhoowwan dalagaa isaanii Rabbiin balleesse..

Warra amananii, dalagaa gaggaarii hojjatanii, waan Muhammad irratti buufametti amanan, ‘inni dhugaa Gooftaa isaanii irraa ta’e’ , (Rabbiin) diliilee isaanii isaan irraa haqe, haala isaaniis tolche.

Kun waan warri kafaran dhara (bu’ura hin qabne) hordofaniifi, warri amanan immoo dhugaa Gooftaa isaanii irraa ta’e hordofaniifi. Akka kanatti Rabbiin fakkeenyota isaanii ilma namaatiif ibsa.

Yeroo warra kafare qunnamtan mormoota dhawaa. hanga yeroo isaan dadhabsiiftanitti (isaan baay’ee ajjeeftanitti), hidhaa jabeessaa. Sana booda isaan irratti tola oolaa yookiin waa irraa fudhaa, hanga lolli qara (ho’a) ishee dhiiftutti (kana godhaa). Dubbiin kana, Rabbiin odoo fedhee isaan irraa haaloo bahata. Garuu (isaaniin loluutti wanni isin ajajeef) garii keessan gariin mokkoruuf jecha. Warra karaa Rabbii keessatti ajjeefaman hojii isaanii hin balleessu.

Fuulduratti isaan ni qajeelcha; haala isaaniis ni tolcha.

Jannata isaan seensisa; ishee isaanitti beeksisa.

Yaa warra amantan! Yoo (diin) Rabbii tumsitan, Inni isinii tumsa. Faannaan keessanis gadi dhaaba.

Warri kafaran badiin isaaniif ta’aadha. (Rabbiin) dalagaalee (hojii) isaanii ni balleessa.

Kun waan isaan waan Rabbiin buuse (Qur’aana) jibbaniifi. Kanaafuu (Rabbiin) dalagaa isaanii balleesse.

Sila dachii keessa deemanii hin ilaallee booddeen warra isaan duraa akkam akka ta’e? Rabbiin isaan barbadeesse. Kaafirootaaf fakkaattuun ishee taatuudha.

Kun waan Allaahn gargaaraa warra amananii ta’eefi kaafiroonni immoo gargaaraan isaaniif hinjiru.

Rabbiin warra amananii, hojiiwwan gaggaarii hojjatan jannatoowwan laggeen ishee keessa yaa’u seensisa. Warri kafaran immoo (addunyaa irratti) qanani’aniiti, akkuma beelladoonni nyaatanitti nyaachaa (jiraatan). Ibiddi bakka jireenya isaaniiti.

Meeqaa meeqa magaalonni (hedduudha), kan magaalaa tee ishee (of irraa) si baafte (Makkaan) irra ciccimoo ta’an, balleessinee jirra. Homaa tumsaan isaaniif hin jiru.

Sila inni ragaa (ifa ba’aa) Gooftaa isaa irraa ta’e irratti tahe akka nama dalagaan hamtuun isaa isaaf miidhagfamee nitahee? kan fedha lubbuu isaanii hordofan.

Fakkeenyi jannata warri Rabbiin sodaatan waadaa galamanii (akka kana): ishee keessa laggeen bishaan hin xiraahin irraa ta’etu jira, (akkasuma) laggeen aanan dhandhamni isaa hin jijjiiramin irraa ta’e, laggeen daadhii namoota dhuganiif mi’aayaa ta’e irraa ta’eefi laggeen damma qulqulleeffame (bayfame) (nadhii) irraa (ta’etu jira). Ammas isaaniif ishee (jannata) keessa fuduraalee hundaafi araarama Gooftaa isaanii irraa ta’etu jira. (Sila isaan kun) akka namoota zalaalam ibidda keessa jiraataniifi bishaan danfaa obaafamanii, inni marrimaanoowwan isaanii cicciruutii? (lakki jarru sun akka jara kanaatii miti).

Isaan irraa namoota si dhaggeeffatee hanga yeroo si biraa gadi bahanii nijedhan warra beekkumsa kennamaniin “reefu maal jedhe?”. Isaan sun warra qalbiilee isaanii irratti Rabbiin cufee, fedhiilee isaanii hordofan.

Isaan qajeelan (Rabbiin) qajeeluma isaaniif dabalee, sodaa isaanii isaaniif kenne. [2] ——— [2] warra karaa qajeelaa filatee qajeele Rabbiin qajeelloo dabalaaf.

Sila ni eeganii Qiyaaman tasa isaanitti dhufuu malee? Mallattooleen ishee dhufe. Yeroo isheen isaanitti dhufte gorfamuun isaanii akkamitti isaaniif ta’a?

Rabbiin malee dhugaan gabbaramaan biraa hinjiruu beeki; dilii teetiif araarama (Rabbii) kadhu; mu’uminoota dhiiraafi dubartootaatiifis (kadhu). Rabbiin sochii keessaniifi qubannoota keessanis ni beeka. [3] ——— [3] bekkomsaan hunda dursee jalqabe. beekkomsi hunda dursa hojiin beekkomsa boodaani. kalima tawhiidaa baruun waahunda caalti.

Warri amanan “odoo suuraan (jihaada ajajju) buufamtee maal qaba?” jedhu. Yeroo Suuraan heera tumtu buufamtee ishee keessatti lolli dubbatame, warra onneewwan isaanii keessa dhukkubni jiru - ilaalcha nama machii du’aa isa gaggabsee- kan gara kee ilaalan argita. Badiin isaaniif haa ta’u.

Ajaja fudhachuufi jecha gaariitu (isaaniif caala). Yeroo dhimmichi murtaa’e odoo Rabbitti dhugaa haasa’anii irra isaaniif caala ture.

Sila yoo duubatti deebitan dachii keessatti badii hojjachuufi firooma keessan muruu kajeeltanii?

Isaan sun warra Rabbiin isaan abaaree gurra isaaniis duuchee ijoowwan isaanii jaamseedha.

Sila Qur’aana hin xiinxalanii? Moo onneewwan isaanii irra cufaa isheetu jira?

Isaan duubatti garagalan erga karaan qajeelaan isaaniif ibsame booda, sheyxaanatu (hojii gadhee) isaanitti bareechee kajeellaa dheertuu isaanitti godhe.

Kun waan isaan warra waan Rabbiin buuse jibbaniin “dhimma garii keessatti ajaja keessan fudhanna” jedhaniif. Rabbiin iccitii isaanii ni beeka.

Akkam tahuu taa’an Yeroo maleeykonni isaan ajjeeftu, fuulleen isaaniitiifi dugdowwan isaanii tumaadhaa?

Kun waan isaan waan Rabbiin dallansiisu hordofaniifii jaalala Isaa (Rabbii) jibbaniifi. (Rabbiin) dalagaalee isaanii balleesse.

Sila warri onneewwan isaanii keessa dhukkubni jiru Rabbiin jibbansa (garaa isaanii keessa jiru) hin baasuu yaadanii?

Odoo feenee isaan sitti argisiifneeti, mallattoolee isaanitiin isaan beekta. Ergaa jechootaatiinis isaan ni beekta. Rabbiin dalagaalee keessan ni beeka.

Isin mokkorra Hanga beeknutti (adda baafnutti) qabsaa’otaafi obsitoota isin irraa tahan. oduulee keessanis nimokkorra (adda baafna).

Isaan kafaranii karaa Rabbii irraa (nama) dhorgan, erga karaan qajeelaan isaaniif ifa ta’e booda ergamaa (Rabbii) didan, homaa Rabbiin hin miidhanu (Rabbiin) dalagaalee isaanii balleessuuf jira.

Yaa warra amantan! Rabbiif ajajamaa; ergamaa (Isaatifis) ajajamaa; dalagaawwan keessan hin balleessinaa.

Isaan kafaranii (namoota) karaa Rabbii irraa dhorgan, ergasii kafaroo ta’anii du’an, Rabbiin isaaniif hin araaramu. [4] ——— [4] nama kufrirratti du'e araaramni isaaf hingodhamu. garuu namni jiruun tawbate osoo kufriillee tahee badii hundaa Rabbiin ni araarama.

Hin dadhabinaa; gara araaramaatti hin waaminaa. isintu injifatoodha. Rabbiin isin waliin jira; dalagaalee keessan isin irraa hin hir’isu.

Jireenyi addunyaa taphaafi dagduudha, Yoo amantanii Rabbiin sodaattan mindaalee keessan isiniif kenna; qabeenya keessan isin hin gaafatu.

Yoo ishee isin gaafatee (gaafii) isinitti bay’ise isin ni dhorgattu turtan; Innis (Rabbiinis) gadoo keessan ni baasa.

Isin warri kun dhaga’aa! Karaa Rabbii keessatti arjoomuuf waamamtu. Isin irraa nama doynoomuutu jira. Namni doynoome kan inni dooynoomu lubbuma isaa irratti. Rabbiin dureessa; isin hiyyeeyyiidha. Yoo garagaltan, (Rabbiin) namoota biraa kan isin hin ta’in bakka keessan buusa. Isaan ergasii akka keessan hin ta’an.

(Yaa Muhammad!) Nuti siif banne baniinsa mul'ataa. [1] ——— [1] banaan mul'ataan waliigaltee araara hudeybiyyaatiin taate.

Akka Rabbiin dilii tee irraa waan dabreefi waan dhufus siif araaramuuf, akka ni’imaa Isaa sirratti guutufi, akka karaa qajeelaa si qajeelchuf jecha (injifannoo ifa ta’e siif kenne).

Rabbiin tumsa cimaa sii tumsuuf (si injifachiise).

Inni Isa tasgabbii onneewwan mu’uminootaa keessatti buuse, akka isaan iimaana isaanii wajjiin iimaana dabalataniifi, Waraanni samiifi dachii Rabbiif tahee jira, Rabbiin beekaa ogeessa ta’eera. [2] ——— [2] iimaanni nidabala ni'ir'atas. hojii gaarii hojjachuun dabala, badii hojjachuun ir'ata.

Mu’uminoota dhiiraafi dubartootaa jannata isa jala laggeen yaa’an seensisuufi, kan zalaalam ishee keessa jiraatan. diliilee isaanii isaan irraa haquufi, kun Rabbiin biratti milkii guddaa ta’eera.

Munaafiqoota dhiiraafi dubartootaa azzabuufi, mushrikoota dhiiraafi dhalaas, isaan Rabbi irratti yaada hamtaa yaadan, isaan irratti marsaan hamtuun taatuudha. Rabbiin isaan irratti dallane. isaan abaare, Jahannamiinis isaaniif qopheesse, waa hammaattee deebii tahuun isii!

Rabbiif tahe Waraanni samiileefi dachii (hundi). Rabbiin injifataa, ogeessa ta’eera.

(Yaa Muhammad!) Nuti ragaa, gammachiisaafi sodaachisaa goonee si ergine.

(Yaa Namootaa!) Akka isin Allaahfi ergamaa isaatti amantaniifi, akka isa guddiftanii, kabajjaniifi akkasumas ganamaafi galgala Isa (Rabbiin) faarsitaniif (isiniif ergine).

Isaan ahdii siif seenan, kan isaan ahdii seenan Rabbiifi. Harki Rabbii harkoowwan isaanii gubbaadha. Namni waadaa diige, kan inni waadaa diige lubbuma isaa irratti. Nama waan irratti Rabbiif waadaa gale guute, Inni mindaa guddaa isaa kennuuf jira. [3] ——— [3] Ahdii jaalatamtuu jedhamti guyyaa waliigaltee araara hudeybiyyaati, sahaabaa nama 1400 nabiif waadaa seenana, akka lolarraa hindheessine. gaadisa mukaa jalatti ture.

Shanaanota irraa namoonni hafan “qabeenyalee keenyaafi maatiilee keenyatu nu qabe; Rabbiin araarama nuuf kadhu” siin jechuuf jiru. Waan onneewwan isaanii keessa hin jirre arraboota isaanitiin jedhu. (Yaa Muhammad) eenyutu waan Allaahn barbaade irraa isiniif waa gochuu dandaya? “yoo Inni miidhaa isin irra geessuu yookiin bu’aa isiniif kennuu fedhe, Rabbiin waan isin hojjattan beekaa ta’eera” jedhi.

Dhugumatti, Ergamaan Rabbiitiifi mu’uminoonni gara maatii isaanii gonkumaa hindeebi'anii yaaddanii turtan. Sun onneewwan keessan keessatti miidhagfame, yaada hamtuu yaaddan, ummata mancaafamoo taatan.

Namni Rabbiifi ergamaa Isaatti hin amanin (kaafira). Nuti kaafirootaaf ibidda boba’aa qopheessinee jirra.

Mootummaan samiileefi dachii kan Rabbiiti, Nama fedheef ni araarama; nama fedhes ni adaba. Rabbiin araaramaa, mararfataa ta’eera.

Isaan hafan “yeroo gara boojuu, ishee fudhachuuf deemtan isin hordofnaa nu dhiisaa” jedhan. Jecha Rabbii jijjiiruu fedhan. “Nu hin hordoftan! Rabbiin duraanis akkasuma jedhe” jedhiin. “Isin nu waanyitu (hassaddu)” jechuuf jiru. Waa xiqqoo malee hin hubatan.

Shanaanota irraa isaan hafaniin jedhi: “gara namoota lolatti cimoo ta’aniitti waamamuuf jirtu; isaaniin loltu yookiin harka kennu (islaamawu). yoo tole jettan, Rabbiin mindaa bareedaa isiniif kenna. Yoo akkuma duraan garagaltanitti ammas garagaltan, Inni adabbii laalessaa isin adaba.

(Lola irraa hafuudhaaf) jaamaa irra badiin hin jiru. Hokkolaa irras badiin hin jiru. Dhukkubsataa irras diliin hin jiru. Nama Rabbiifi ergamaa isaatif ajajame, (Rabbiin) jannatoowwan laggeen ishee jala yaatu isa seensisa. Nama irraa garagale immoo adabbii laalessaa isa adaba.

(Yaa Muhammad!) Rabbiin mu’uminoota yeroo isaan muka jalatti waadaa siif seenan irraa jaallateera. Waan onneewwan isaanii keessa jiru beekeera. Tasgabbii isaan irratti buuse. injifannoo dhihoo ta’e (injifannoo keybar) isaaniif galata galche. [4] ——— [4] waadaa jaalatamtuu jedhamti, sahaabaan sijalaa hinhafnu lolarratti jedhanii nabiif waadaa seenan. usmaaniif nabiitu ufumaa harka isaa lameen waliin dhayee tun ta usmaani jedhee waadaa seeneef.

Boojii baay’ee ta’e (kan kheybaraa) kan isaan fudhatanis (galata galche). Rabbiin injifataa, ogeessa ta’eera.

Rabbiin boojuu baay’ee kan ishee fudhattan waadaa isiniif galeera. Ishee kana immoo isiniif jarjarse. Harkoowwan namootaa isin irraa qabe. (Kanas kan godhe) akka isheen mu’uminootaaf mallattoo taatuufi, karaa qajeelaa isin qajeelchuufi.

(Injifannoofi boojuu) biraa kan isin irratti hindandayin, kan Rabbiin dhugumatti ishee marsetu jira. Rabbiin waan hunda irratti danda’aa ta’eera.

Isaan kafaran odoo isinin lolaniiyyuu, (dheefaan) dugdota garagalan. eegasii tiksaafi tumsaa hin argatan.

Karaa Rabbii kan dhugumatti duraan dabarte (karaa godhe). Karaa Rabbiitiif jijjiirama hin argitu.

Innis Isa harka isaanii isin irraa qabe, harka keessanis isaan irraa (qabeedha) Laga Makkaa keessatti. erga isaan irratti isin moosisee booda. Rabbiin waan isin hojjattan argaa ta’eera.

Isaan warra kafaranii, masjiida kabajamaa (seenuu) irraa isin dhorganii, horii wareegaas hidhamaa tahee akka iddoo qalma isaanii hin geenye (dhorgan). Odoo dhiirotiin mu’uminoota ta’aniifi dubartoonni mu’uminoota ta’an kan isin isaan hin beekne jiraachuu baatanii; isin isaan irra ejjachuun (ajjeesuun) jiraachuu baatee; odoo hin beekin isaan irraa rakkinni (diliin) isin tuquun jiraachuu baatee (Rabbiin isiniif hayyama ture). Rabbiin nama fedhe rahmata Isaa keessa seensisuuf (hin hayyamini). Odoo (mu’uminootaafi kaafiroonni) addaan bahanii silaa isaan irraa warra kafaran adabbii laalessaa ta’een adabna turre.

Yeroo warri kafare qalbii isaanii keessa haaloo, haloo (hinaaffaa) wallaaltotaa godhatee, Rabbiin tasgabbii isaa ergamaa isaatiifi mu’uminoota irratti buusee. jecha sodaa (Isaa) isaan qabachiise [yaadadhu]. Isaanumatu ishee haqa godhatee, warra ishee ta’e. Rabbiin waan hunda beekaa ta’eera. [5] ——— [5] jechi sodaa isaa sun "laa ilaaha illallaahu" dha.

Rabbiin ergamaa Isaatiif manaama haqaan dhugoomsee jira. Yoo Rabbiin fedhe masjiida kabajamaa niseentu, nagayaan mataalee keessan haaddachaa, (gariinis) gabaabsachaa, kan hinsodaanne. Inni (Rabbiin) waan isin hin beekin beekeeti sanii asitti injifannoo dhihoo (araara hudeeybiyaa) godhe.

Inni Isa ergamaa Isaa (Muhammad) erge qajeelloofi amantii dhugaatiin. amantii hunda irratti ol isa taasisuuf. Ragaaf Rabbiin ga’aadha.

Muhammad ergamaa Rabbiiti. Warri isaan wajjii kuffaara irratti ciccimoo, gidduu isaanitti immoo wal mararfatoodha. rukuu’aafi sujuuda kangodhan argita Tolaafi jaalala Rabbii barbaadan. Mallattooleen isaanii fuulleen isaanii keessa jira, kan faanaa sujuudaa irraa ta’e. Sun fakkeenya isaanii kan Tawraat keessaati. Fakkeenyi isaanii kan Injiil keessa jiru immoo akka midhaan lakkuu isaa baasee isa jabeessee, furdatee, jirma isaa irratti dhaabbateeti. facaafattoota jaalachiise. (Wanni akkanatti isaan jabeessef) akka isaaniin kaafirtoota dallansiisuufi. Rabbiin isaan irraa warra amananii gaggaarii hojjatan araaramaafi mindaa guddaa waadaa isaaniif galee jira. [6] ——— [6] aayata kana keessatti sadarkaa nabiiyyiitiifii sahaabaa isaaniittu dubbatame. sahaabaan ummata filatamoo caalchifamoo faarfamoodha.

Yaa warra amantan! Rabbiifi ergamaa Isaa dura hin dabrinaa. Rabbiin sodaadhaa. Rabbiin dhagayaa, beekaadha. [1] ——— [1] Jechaafii hojiinis Rabbiifii ergamaa isaa dursuun dhoowwaadha.

Yaa warra amantan! Sagaleewwan keessan sagalee Nabiyyichaa irra ol hin kaasinaa. haasa’a isa irratti ol hin fuudhinaa, akka olfuudhinsa gariin keessan garii irratti (olfuudhutti). Akka dalagaawwan keessan hin banneef jecha odoo isin hin beekne. [2] ——— [2] kuni naamusa akkaataa yeroo nabiyyitti haasawanii barsiifamn, sagaleeolfuudhuun dhoowwaadha.

Isaan sagaleewwan isaanii ergamaa Rabbii biratti gadi qabatan, isaan sun warra Rabbiin onneewwan isaanii sodaa isaatiif qormaate. Isaaniif araaramaafi mindaa guddaatu jira.

Isaan duuba manneenii irraa si waaman, hedduun isaanii hin hubatan.

Odoo hanga ati isaanitti gadi baatutti obsanii silaa (sanatu) isaaniif caala taha ture. Rabbiin araaramaa, rahmata godhaadha.

Yaa warra amantan! Yoo jallaan oduun isinitti dhufe dubbii adda baafadhaa, akka wallaalumaan namoota miitanii, ergasii waan hojjattan irratti akka gaabboo hintaaneef.

Isin keessa ergamaa Rabbiittu jiraa beekaa. Dhimmoota baay’ee keessatti odoo isin tole jedhee nirakkattu ture. Garuu Rabbiin iimaana gara keessanitti jaallachiise, onneewwan keessan keessatti isa bareeche, kufrii, fincilaafi dilii gara keessanitti jibbamaa godhe. Isaan sun (warri iimaana jaalatanii kufrii jibban) isaanumatu qajeeloodha.

Tolaafi ni’imaa Rabbi irraa ta’een (kana godhe). Rabbiin beekaa, ogeessa.

Yoo gareen mu’uminoota irraa ta’an lama wal waraanan, gidduu isaanii araarsaa. Yoo takkaan isaan lameeni taan irratti daangaa dabrite, ishee daangaa dabrite san hanga isheen gara ajaja Rabbii deebitutti waraanaa. Yoo isheen (ajaja Rabbiitif) bulte gidduu isaanitti haqaan tolchaa; wal qixxeessa. Rabbiin warra wal qixxeessan jaallata. [3] ——— [3] araarri barbaachisaadha, warra wal lole lamaan walitti fidanii jidduu taa'anii seera Rabbiitiin araarsan. qaama araara san dide waltahani hundi lolaliinii karatti deebisan.

Mu’umintoonni obboleeyyani; gidduu obboleeyyan keessanii tolchaa. Rabbiin sodaadhaa Akka rahmanni isinii godhamuuf jecha.

Isin yaa warra amantan ormi orma irratti (Dhiironni dhiirota biraatti) hin qoosin. Isaan irra caaluun isaanii (tuffatamtootaa) ni mala. Dubartoonnis dubartoota biraa (hinqoosin). Isaan irra caaluun isaanii (tuffatamtootaa) ni mala. lubbuulee teessan wal hin eybessinaa; maqaa qoosaatiin wal hin arrabsinaa. Erga amanuutii maqaan faasiquummaa (jallinaa) waa fokkatee! Namni hin tawbatin, isaanumatu miidhaa raawwattoota. [4] ——— [4] waltuffachuun, walittiqoosuun, waleeybessuun, maqaa jibbamaan waldarbachuun, eega islaamawanii maqaa jallinaatiin walyaamuun kuni hundi dhoowwaadha.

Yaa warra amantan! Hedduu seehaa (mamii) irraa fagaadhaa; gariin seehaa diliidha. Wal hin basaasinaa. Gariin keessanis garii hin hamatin. Tokkoon keessan foon obboleessa isaa odoo du’ee jiruu nyaachuu ni fedhaa? jibbitanii jirtan. (isa jiraa hoo maalif nyaachuu feetan?) Rabbiin sodaadhaa. Rabbiin akkaan tawbaa qeebalaa, rahmata godhaadha. [5] ——— [5] seetee tahuu hin ooluun walitti aaruufii waljibbuun dhoowwaadha. irraa fagaachuun dirqama. walhamachuun akka foon walii nyaachuuti haalaan badduudha.

Isin Yaa namootaa! Nuti dhiiraafi dubartii (Aadamiifii hawwaa) irraa isin uumne, sabootaafi gosoota isin taasifne akka wal beektaniif jecha. Rabbiin biratti irra kabajamaan keessan, irra Rabbiin sodaataa keessani. Rabbiin beekaa keessa hubataadha. [6] ——— [6] ilmi namaa gosaafii sabaan walhincaalu, hundeen isaa ilmaan abbaa tokkooti obboleeyani. wanni sabaafii gosatti qoodameef akka walbeekuufi. Namni iimaana, sodaa Rabbiitiifii hojii gaariin walcaala. walqixxummaa uumamaa ilma namaa hundaa dura seera Rabbiitu mirkaneesse.

Shanaanoon “nuti amanneerra” jette. jedhiin isin hin amanne garuu islaamoyne jedhaa, hanga silaa iimaanni onneewwan keessan keessa hin seenne. yoo ajaja Rabbiifi ergamaa Isaa fudhattan, hojiiwwan keessan irraa homaa isinduraa hin hir’isu. Rabbiin araaramaa, mararfataadha.

Mu’uminoonni isaan Rabbiifi ergamaa Isaatti amananii, ergasii hinshakkini, qabeenyaalee isaanitiifi lubbuulee isaaniitiin karaa Rabbii keessatti qabsaa’aniidha. Isaan isaanumatu warra dhugaati.

Jedhi: “Amantii keessan Rabbiin beysiistanii? Rabbiin waan samiilee keessa jiruufi waan dachii keessa jiru ni beeka. Rabbiin waan hunda beekaadha.”

Islaamawuu isaaniitiin sirratti galata himatu “Islaamummaa keessaniin ana irratti galata hin himatinaa, Rabbiin waan imaanatti isin qajeelcheef isin irratti galata himata” jedhiin. Yoo warra dhugaa taatan (kan galata himatu Rabbi tahuu beekaa).

Rabbiin fagoo samiileefi dachii keessaa ni beeka. Rabbiin waan isin dalagdan (hunda) argaadha.”

Qaaf Qur’aana guddaanin (kakadha). [1] ——— [1] Harfiiwwan maqaan waamamatu tan jalqaba suuraaleetti argamtu tana ibsi isii jalqaba suuraa baqaraatti itti kenname

Dhugumaatti, sodaachisaan isaan irraa ta’e isaanitti dhufuu dinqisiifatan. Kaafiroonni “kun waan dinqisiisaadha” jedhan.

“Sila yeroo duunee biyyee taane (ni kaafamnaa)? Sun deebii fagoodha.”(jedhu).

Dhugumatti, waan dachiin isaan irraa hir’iftu beeknee jirra. kitaabni tiksaan nu biratti tahee jira.

Dhugumatti isaan dhugaa sobsiisan yeroo inni isaanitti dhufu. Isaan dubbii wal dhawaa keessa jiru.

Sila gara samii gubbaa isaanii jirtuu hin ilaallee? akkamitti akka ishee ijaarreefi ishee miidhagsine, uraan homaatuu isiif hintaane.

Dachii diriirsinee gaarreen dhaabbatoo ishee keessatti gadi suuqnee, akaakuu (biqiltootaa) babbareedoo hunda irraa ishee keessatti magarsine.

Gabricha tawbatu hundaaf hubannaafi gorsa akka ta’uuf (kana goone).

Samii irraa bishaan barakaa qabu buufne. isaan ashaakiltiiwwaniifi firiiwwan haamamanis biqilchine.

Hundee timiraa dhedheeroo, kan daraaraa dachaa (ni magarsine).

Hiree Gabrootanniitiif (buufne). Isaan (bishaan saniin) dachii duutuu jiraachifne. Baafamuunis (qabrirraa kaafamuunis) akkuma kana.

Isaaniin dura ummanni Nuuh kijibsiifte, warri eelaatiifi Samuudis.

Aad, Fir’awniifi obboleeyyan Luuxis (kijibsiisan).

Warri bosonaatiifi ummanni Tubba’is Hunduu ergamtoota sobsiisan, adabbiin (kiyya) isaanitti mirkanaa’e. [2] ——— [2] warri bosonaa (ashaabul eykaa)n ummata nabi shueeybaati, tubba'i mootii yamani. hundinuu ergamtoota kijibsiisanii azaabni itti murtaaye.

Sila Nuti uumaa duraatiin ni dadhabnee? Lakkii! Isaan uumaa haarawa irraa shakkii wal makate keessa jiru.

Nuti dhugumatti, nama uumneerra. Waan lubbuun isaa itti hasaastus ni beekna. Nuti (beekumsa keenyan) hidda dhiigaa (dhamaa) irra gara isaatti dhihoodha.

Yeroo (maleeykonni) jecha fuudhan lamaan mirgaafi bitaa isaa irra taa’anii jecha fuudhan (yaadachiisi).

Jecha tokkoyyuu hin dubbatu Tiksaan itti dhihaataan isa bira jiraatu malee .

Machiin du’aa dhugaan dhuftee jirti. “Kun waan ati irraa dheessaa turteedha” (jedhamaan).

Xurumbaan ni afuufama; sun guyyaa sodaachisaati. [3] ——— [3] tun afuuffaa lammeessaa ta isii booda kaafamiinsi tahuudha.

Lubbuun hundi haala ishee wajjin (maleykotarraa) oofaafi ragaa bahaan jiranuun dhufte.

“Ati kana irraa daguu keessa turte. Nuti haguuggaa kee sirraa kaafne. ijji kee har’a qara” (jedhamaan). [4] ——— [4] hagooggiin kan jiruu adduniyaatti fedhiin lubbuu qalbii isaa hagoogdee aakhiraa yaadachuu isa dhoowwite sani.

Qindiin (maleeyakaan) isaa ni jedha: “kun waan (galmaa’ee) na bira dhihaataa tahee jiruudha.”

Akkaan kafaraa haqa didaa hunda jahannamitti darbaa.

(Kaafira) toltuu dhorgaa, daangaa dabraafi shakkaa ta’e (jahannamitti darbaa).

Isa Rabbii wajjin gabbaramaa biraa godhatee (gabbaraa ture) azaaba cimaa keessa isa buusaa.

Hiriyaan isaa (kan sheyxaanaa) ni jedha: “Gooftaa keenya! Ani isa hin jallifne. Garuu isumatu jallina fagoo ta’e keessa ture.”

Rabbiin ni jedha,“Ana biratti wal hin falminaa, Ani dursee sodaachisa kiyya gara keessanitti ergeera.

Ana biratti jechi hin jijjiiramu; Ani gabroota kiyya miidhaa miti.”

Guyyaa Nuti jahannamiin “sila guutamtee jirttaa?” jennuun, isheen immoo “dabalanni jiraa?” jettu (isaan sodaachidi.)

Jannanni dhiheeffamte namoota Rabbi sodaataniif haala hin fagaatiniin (isaanitti dhihoo taatee).

Kun waan waadaa seenamtaniidha Cufa nama akkaan gara Rabbii deebi’aa tikfataa ta’eetiif, (jedhama).

“Nama fagotti Rahmaan sodaatee, onnee gara Rabbii deebituun dhufeefi (nidhihaatti).

(isaaniin jedhamaa) Nagayaan ishee seenaa; sun guyyaa zalaalam achi jiraatuuti” (jedhama).

Isaaniif waan fedhantu ishee keessa jira, Nu bira dabaliinsaatu jira.

Meeqaa meeqa balleessinee Isaan dura dhalootarraa? (baayyee), isaantu (warra balleeysineetu) humnaan isaan (ammaa kana) irra ciccimoodha. Biyya keessa fiigan (qoratan) “iddoo baqaan jiraa?” jechaa.

San keessa yaadannootu jira, Nama onnee qabuuf yookin gurra itti kennuuf, haala yeroo (gorsa) irratti hirmaataa (qalbiin achi jiraataa) taheen.

Dhugumatti, Nuti samiileefi dachii, wantoota gidduu isaanii jiran guyyoota jaha keessatti uumne; dadhabbirraa homtuu Nu hin tuqne.

Waan isaan jedhanu irratti obsi. galata Rabbii keetiitiin faarsi baha aduu duraafi lixa (ishee) dura.[5] ——— [5] salaata fajriifii aduun bahuu dura asrii aduun seenuu dura salaatii, Rabbii kee galatoonfadhu jechuudha.

Halkan irraas Isa qulqulleessi; salaata boodas (isa qulqulleessi).

Guyyaa lallabaan iddoo dhihoo irraa lallabu (afuuffaa lammaffaa afuufu) dhaggeeffadhu.

Guyyaa dhugaan iyyansa dhagayan, sun guyyaa (qabrii irraa) ba’iinsaati.

Nuti, Numatu jiraachisa; Numatu ajjeesas; deebiin (gabroottanii guyyaa qiyaamaa) garumma keenya.

Guyyaa dachiin isaan irraa ariitiidhaan babbaqaqxu (deebiin garuma keenya). Sun walitti qabuu Nurratti laafaa ta’eedha.

Nuti beekoo waan isaan jedhaniiti. Ati isaan irratti moosifamaa hin taane. Nama adabbii (kiyya) sodaatu Qur’aanaan gorsi.

(Qilleensa) bubbisiinsa bubbiftuunin kakadha. [1] ——— [1] Rabbiin qilleensa bubbiftee dhukkee kaaftuun kakate.

(Duumessa bishaan) ulfaataa baadhattuunis (kakadhe).

(Dooniwwan) haala salphaan (bishaan gubbaa) yaa’aniinis (kakadhe).

(Maleykota) ajaja (Rabbii) raabsaniinis (kakadhe).

Wanti isin beellamamtan dhugaadha.

Murtiin argamaadha. [2] ——— [2] herregni guyyaa qiyaamaa dhufaadha.

Samii abbaa miidhaginaatiin (karaa urjiitiin) kakadhe.

Isin yaada wal dhadhabaa keessa jirtu.

Kan namni haqa irraa garagalfamu ittiin garagalfamuudha.

kijibdoonni abaaramaniiru.

Isaan sun wallaaluma keessatti kan of dagataniidha.

“Guyyaan galataa yoomi?” (jechuun) gaafatu.

(Inni) Guyyaa isaan ibidda irra fidamanii (qoratamaniidha).

“Adaba keessan dhandhamaa, kun ka isa jarjarsiifachaa turtani ” (isaaniin jedhama).

Isaan Rabbiin sodaatan, jannataafi burqituuwwan keessa jiraatu.

Waan Gooftaan isaanii isaaniif kenne fudhatoodha, Isaan sana dura toltuu hojjattoota turan.

Halkan irraa xiqqaa qofa kan rafan turan (kaan salaataan dhaabbatan).

Yeroo hiraabaa (obboroo) isaan araarama kadhatan.

qabeenya isaanii keessa kadhataafi kan hin kadhanneefis haqni jira.

Dachii keessa mu'imintootaaf mallattooleetu jiru.

Lubbuulee keessan keessas (akkasuma), Sila hin argitanuu?

Samii keessa jira Sooranni keessaaniifi wanti isin waadaa galamtanis.

Gooftaa samiifi dachiitiin kakadhee! Inni dhugaa fakkiidhuma waan isinuu dubbattanuuti.

Seenaan keessummaa Ibraahiim kabajamoo ta’anii sitti dhufeeraa?

Yeroo isa irratti seenanii “Nagaa (si irratti buufna)” jedhan. [Inni] “nageenyi (isin irras haa jiraatu); ummata wallaalamoo” jedheen.

Gara maatii isaa deebi’eeti mirgoo (jibicha) gabbataan dhufe.

(korma qalee, foon bicheessee itti fidee) Isaanitti dhiyeesseeti “sila hin nyaattanuu?” jedhe.

Ergasii (yeroo nyaachuu dhabuu isaanii argu) isaan irraa sodaan isa qabe. Isaan “hin sodaatin” jedhaniin. Ilma beekumsa qabuunis isa gammachiisan. [3] ——— [3] malaaykaa tahuu isaanii kan nyaata hinnyaanne tahuu isaanii itti himanii isa tasgabbeessan. eegasii ilma beekaa (ismaa'iil) akka Rabbiin isaa kannuun isa gammachiisan.

(gammachuu kana dhageenyaan) niitin isaa (gammachurraa) iyyaa dhufte. Fuula ishee dhooyte “Ani dullattii maseena hoo (akkamittin daha)!” jette.

(Maleykonni) ni jedhan: akka kana Rabbiin kee jedhe inni isaatu ogeessa beekaadha.

(Ibraahiim) ni jedhe: “Yaa ergamootaa! dubbiin keessan maali?” (jedhee malaa'ikoota gaafate)

[Isaan] ni jedhan: “Nuti gara ummata yakkamtootaa ergamne.[4] ——— [4] gara ummata badiin beekamee ummata nabi luux adabuuf ergamne jedhaniin malaaykonni.

Dhagaa biyyee faaraa (shaklaa) irraa ta’e isaan irratti darbachuuf (erguuf) (dhufne).”

Rabbii kee biratti daanga dabartootaaf kan milikitoomfamte haala taateen.

Mu’uminoota irraa namoota ishee keessa (gandattii keessa) jiran ni baafne.

ishee keessatti Mana Muslimtootaa irraa ta’e tokko malee hin argine. [5] ——— [5] manni tokkichi sun mana nabi luuxi.

ishee keessatti mallattoo hambifnee jirra Warra adabbii laalessaa sodaataniif.

(Seenaa) Muusaa keessas yeroo ragaa ifa ba’aan gara Fir’awnitti isa ergine (mallattoo goonee jirra).

(Fir’awna) humna waraanaa isaa waliin (dhugaa irraa) gara galee, “(Muusaan) falfalaadha yookiin maraataadha” jedhe.

Isaafi waraana isaas qabnee. bahra keessatti isaan darbine (bishaaniin nyaataman) haala inni komatamaa ta’een.

(Seenaa) Aad (ummata nabi huud) keessas, yeroo qilleensa maseenaa isaan irratti ergine (mallattootu jira).

Waan isa irra dhufte tokkoyyuu (mancaaftee) akka lafee dhumee isa gootu malee hin dhiiftu.

(Seenaa) Samuud keessas, yeroo hanga murtaa’e tokko qanani’aa isaaniin jedhame (mallattootu jira).

Ajaja Gooftaa isaanii irraa ni boonan. iyyansi (dhumti) isaan qabatte Odoo isaan ilaalanuu .

Ergasii dhaabbachuu hin dandeenye; tumsamoos hin taane. [6] ——— [6] humna qabaatos hintaane. azaaba isanitti bu'e ufirraa deebisus hindandeenye.

Ummata Nuuhis san dura (ballessinee jirra). isaan ummata finciltoota turan. [7] ——— [7] ummanni nuh bishaaniin dhidhinfamani dhuman, nuhiifii warri amane doonii yaabbatanii Rabbiin nagaya isaan baase.

Samii humnaan ishee ijaarre. Dhugumatti, Nuti (ishee) bal’isoodha.

Dachii diriirsinee jirra; (Nuti) diriirsitoonni waa tolle!

waan hunda irraa qindiiwwan lama uumne.Akka isin gorfamtaniif.

Gara Rabbii dheeysaa. Ani Isarraa (azaaba isaarraa) isiniif sodaachisaa ifa bahaadha.

Allaah wajjini gabbaramaa biraa hin taasisinaa. Ani Isa irraa isiniif sodaachisaa ifa bahaadha.

Akkasuma, ergamaan tokkos warra isaan dura turanitti hin dhufne, yoo isaan “falfalaadha; yookiin maraataadha” jedhaniin malee.

Sila isa (sobsiisuu kana) waliif dhaamanii? Lakkisaa, isaanumatu ummata daangaa dabroodha.

Isaan irraa garagali; ati komatamaa miti. [8] ——— [8] waan ittiin ergamte itti geessitee waan jirtuuf ati komatamaa miti.

Yaadachiisi; yaadachiifni mu’uminoota ni fayyaddii.

Jinniifi ilma namaa haa na gabbaraniif malee hin uumne.

Hiree homaatuu isaan irraa hin fedhu. Akka na nyaachisanis hin fedhu.

Rabbiin Isatu akkaan hiree kennaa, abbaa humna cimaati.

Miidhaa raawwattootaaf qooda adabaa kan akka adabbii fakkaattota isaaniitu jiraafii akka Nan jarjarfanne.

Warra kafaraniif guyyaa isaanii kan beellama godhaman keessatti badiin isaaniif mirkanaa’eera.

(Gaara) Xuuriin kakadhe. [1] ——— [1] suuraa xuuri isiin suuraa makkaati, aayanni isii 49. gaarri xuur kuni gaara Rabbiin Nabi muusaa irratti dubbise.

Kitaaba barreeffamaanis.

Xalaayaa bal’ifamaa keessatti.

Mana jiraachifamaanis. [2] ——— [2] inni mana samii keessatti tahe. malaaykaan isatti xawaafti.

Ijoo (gombisaa) ol fuudhamaanis. [3] ——— [3] kana jechuun samii duniyaati.

Galaana bishaaniin guutameenis.

Dhugumatti, adabbiin Gooftaa keetii argamaadha.

Deebisaan tokkolleen isaaf hintaane.

Guyyaa samiin socho’iinsa (hamaa) sochootu.

(Guyyaa) gaarreenis deemicha deemtu.

Warra kijibsiisaniif guyyaa san ibiddaatu jira.

(Isaan) warra soba keessa taphataniidha.

Guyyaa humnaan gara ibidda jahannam oofamiinsa oofaman.

(Isaaniin jedhama): “Isheen kun ibidda kan ishee sobsiisaa turtaniidha.

Sila kun falfala moo isinumatu hin argitanu?!

Ishee seenaa (dhandhamaa); obsaa yookaan hin obsinaa isinirratti waluma qixa. Wanti isin mindeeffamtan waanuma hojjachaa turtan qofa” (jedhaman).

Dhugumatti, isaan Rabbiin sodaatan jannatootaafi qananii keessa jiraatu.

Waan Gooftaan isaanii isaaniif kennetti gammadoo ta’anii (keessa jiraatu); Gooftaan isaanii azaaba gubaa jalaa isaan baraarse.

“(Jannata keessatti) nyaadhaa; dhugaa gaarii haala ta’een (galata) Waan hojjataa turtaniif jecha” (isaaniin jedhama).

Sireewwan tarree galfaman irra hirkatoo ta’anii (jiraatu). Dubartoota adaadii ija babal’oo isaan fuusifna.

Isaan amananii ilmaan isaaniis iimaanaan isaan hordofan, maatii isaanii (osoo sadarkaa isaanii hingayinillee) isaanitti dhaqqabsiifna (Galata) dalagaa isaanii irraas homaayyuu hin hir’ifnu. Namni hunduu waan hojjateen qabamaadha.

Mudraaleefi foon waan isaan fedhan irraa ta’e isaaniif daballa.

Ishee keessatti geeba (xoofoo farsoo jannataa) walitti daddabarsu (waliif kennu) ishee keessa sobaafi diliin hin jiru.

Isaan irra naanna’u Ijoollee dhiiraa isaanii. (bareedinni isaanii) akka waan isaan faaya eegamaati.

Gariin isaanii garii irratti gara galaniiti wal gaggaafatu. [4] ——— [4] waayee jiruu duniyaa keessatti dabarsan irraa walgaafatu.

Ni jedhu: “Nuti kana dura maatii keenya keessatti (Rabbi irraa) sodaatoo turre.

Rabbiin nu qanansiisee, adabbii summaa’aa jalaas nu baraarse.

Nuti kana dura Isa kadhataa turre. Inni Isumatu tola oolaa, mararfataadha.

Yaadachiisi (gorsi) Ati ni’imaa Gooftaa keetiitiin, raagaafi maraataa miti.

Moo “Weellisaadha; dhufuu du’aa isa irratti eegna” jedhanii?

“Eegaa! Anis isin waliin warra eegu irrayii” jedhiin.

Sila sammuu isaaniitu kanatti isaan ajaja moo? Lakkii, isaanumatu ummata jallatoodha.

Moo Sila isatu isa (Qur’aana) uume jedhu?” lakkii, isaan hin amanan.

haasawa fakkaataa isaatiin haa dhufanu Yoo kan dhugaa dubbatan ta’an.

Sila isaan odoo wanti isaan uume hin jirre uumaman? moo isaanumatu uumoo dha? [5] ——— [5] kan wanni tokko isaan hin uumin uumamuun hintahu, ufii uf uumuunis hintahu. dhugaan jirtu takittiin Rabbii isaan uumetu jiraa isatti haa amananii.

Moo samiileefi dachii uumanii? Lakki, isaan hin dhugoomsan.

Moo Kuusaa Gooftaa keetiitu isaan bira jira, moo isaantu injifattoota?

Moo kortoo (samii geessu) kan isa keessaan (maleykota) dhagayantu isaaniif jira! Dhaggeeffataan isaanii ragaa ifa ta’een haa dhufu.

Moo Isaaf ilmaan dubaraa jiraataniiti isiniif immoo ilmaan dhiiraa tahe?

Moo mindaa isaan gaafatteeti kaffaltiin isaa isaanitti ulfaate?

Moo isaan bira iccitiin fagoo jiraateeti isaan barreeffatan?

Lakkii! shira baasuu fedhani, Warri kafare isaanuma kan shirri itti baafamu.

Moo Rabbiin malee gabbaramaa biraa qabu? Rabbiin waan isaan itti qindeessan irraa qulqullaa’e.

Yoo samii irraa cittuu wahii kan gadi kuftu argan “duumessa kuufamaadha” jedhu.

Hanga guyyaa isaanii kan isa keessa dhuman qunnamanitti isaan dhiisi.

Guyyaa tooftaan isaanii homaa isaan hin fayyadneefi isaanis hin tumsamne (hanga qunnamanitti).

Dhugumatti, isaan miidhaa raawwataniif sana dura (azaaba akhiraa dura) adabbiitu jira. Garuu irra hedduun isaanii hin beekanu. [6] ——— [6] kuni azaaba qabriiti.

Murtii Gooftaa keetiitiif obsi. Ati tika keenya jala jirta. Yeroo kaatu Faaruu Gooftaa keetiitiin Isa qulqulleessi.

Halkanis Isa faarsi; yeroo urjiiwwan seenanis (faarsi).

Urjiin kakadhe; yeroo inni bu’e (seene). [1] ——— [1] Rabbiin urjee seeneen kakate.

Hiriyaan keessan (Muhammad SAW) hin jallanne; hin dogoggorres.

Fedhii lubbuu irraa hin haasawu.

Inni (wanti inni dubbatu) wahyii buufamu qofa.

(Jibriil) kan humni isaa cimaatu isa barsiise.

Abbaa humnaa ta’ee (bifa Rabbiin irratti isa uumeen) ol ta’e.

Inni (jibriil) moggaa (samii) isa ol aanaa irratti (ol ta’e).

Ergasii dhihaatee gadis bu’e. [2] ——— [2] jibriiltu nabitti dhihaate,

Hanga (fageenya) qabannaa gooboo (dagaanaa) lamaanii yookiin sana irra dhihoo ta’e. [3] ——— [3] Kun fakkii dhihaatinsa Jibriil nabi Muhammaditti dhihaateeti ibsa.

Gara gabricha Isaatti waan wahyii godhe wahyii godhe. [4] ——— [4] Rabbiitu gabricha isaa nabi muhammaditti wahyii godhe.

Onneen (Nabiyyii-SAW) waan arge keessatti homaa hin sobne.

Sila waan inni (yeroo mi’iraajaa) arge irratti isa mormitanii?

Dhugumatti yeroo biraas isa argeera. [5] ——— [5] Nabi muhammad s.a.w. jibriiliin suuraa Rabbiin isa itti uumerratti arge.

Qurquraa dhumaa (samii torbaffaa) biratti arge.

Ishee bira jannata qubsumaatu jira.

Yeroo wanti haguugu mukattii qurquraa haguugu (arge).

Ijji gamaa gamana hin jallanne, irras hin dabarre.

Dhugumatti, inni (Nabi Muhammad) mallattoolee Gooftaa isaa gurguddoo irraa argeera. [6] ——— [6] tan akka jannaataafii ibiddaa tan biroollee argee jira.

Mee (taabota) Laatiifi Uzzaa (jedhaman) naaf himaa?

(tan biroo) Manaatiin tan sadaffaa taates (naaf himaa)?

Sila isiniif dhiirri ta'eeti dubartiin isaaf taatee?

Isheen kun yoggas qooda jalloodha.

Isheen (taabonni) maqoota (qullaa) isiniifi abbootiin keessan moggaaftani malee homaa miti. Rabbiin ragaa isheef hin buufne. Se’aafi waan lubbuuleen isaanii feetu malee waan biraa hin hordofan. Dhugumaan qajeellloon Rabbii isaanii irraa isaanitti dhufee jira.

Moo namaaf waanuma hawwetu jira?

Aakiraafi tanduraatis Rabbiif taate.

meeqaa meeqaatu Maleeykota irraa samii keessa jiru? kan manguddummaan isaanii homaa hin fayyadne, erga Rabbiin nama fedhuuf hayyamee, jaallate malee. [7] ——— [7] kun ulaagaa shafaa'aati yooka manguddummaati. Rabbiin hayyaamuufii, nama shaafaa'aan godhamuuf irraa jaalachuu.

Isaan Aakhiratti hin amanne moggaasa dubartootaa maleeykota moggaasu.

Isa irratti beekumsa homaatuu hin qaban. Shakkii malee homaa hin hordofanu. Shakkiin immoo dhugaa irraa homaa hin duroomsu.

Nama yaadannoo keenya irraa garagalee, jiruu addunyaa malee hin fedhin irraa garagali.

Kun beekumsa irraa daangaa isaaniiti. Rabbiin kee Isumatu nama karaa Isaa irraa jallate akkaan beekaadha. Inni nama qajeeles akkaan beekaadha.

Wanti samiilee keessa jiruufi wanti dachii keessa jirus kan Rabbiiti. Isaan hamtuu dalagan waan isaan dalaganiin isaaniif galata galchuuf isaan toltuu hojjatanis ishee caaltuu taate isaan mindeessuuf (uume).

Isaan sun warra dogoggora xixiqqoo malee dilii gugurdoofi sagaagalummaa irraa fagaataniidha. Gooftaan kee araaramni Isaa bal’aadha. Inni akkaan isin beekaadha yeroo dachii irraa isin uumeefi yeroo isin garaalee haadholee teessanii keessatti ulfoowwan taatanii jirtan . Lubbuulee teessan hin qulqulleessinaa. Inni nama (Isa) sodaatu akkaan beekaadha.

Mee isa gara gale naaf himi?

Kan xiqqoo kennee, ergasii dhoorgate.

Sila beekumsi fagoottu isa bira jiraa? inni (isa) beekee? (lakkii nikijibaa).

Moo wanta barreeffamoota Muusaa keessa jirutu itti hin himaminii?

Kan (barreefama) Ibraahiim isa (ajaja Rabbii) guutees.

(Isheen sun) lubbuun dilii baadhattu ba’aa lubbuu biraa hin baadhattuudha.

Namaaf (galata) waan hojjate malee hintaane.

Hojiin isaa uf duratti (guyyaa qiyaamaa) ni mul'ata.

eegasii mindaa guutuutu isaaf kennamaadha.

Xumurri (deebiin) (waan hundaas) gara Rabbii keetiitti.

Inni Isumatu kofalchiise; boochises. [8] ——— [8] kaan gammachiisee kofalchiise, kaan gaddisiisee boochise.

Inni Isumatu ajjeese; jiraachises. [9] ——— [9] jiraa ajjeese adduniyatti, aakhiratti du'aa kaase.

Inni cqidii lama, kormaafi dhalaa, uume.

Bishaan hormaataa irraa (uume), yeroo (gadaamessaa keessatti) nagamtu.

Uumuun boodaas isuma (Rabbuma) irra jira. (kun kan kaafamiinsa guyyaa qiyaamaati).

Inni Isa duroomseefi hiyyoomseedha.

Inni Isumatu Gooftaa Shi’iraati [10] ——— [10] shi'iraan maqaa urjiiti.

Isumatu Aadii duraa balleesse.

(Ummata) Samuudis (nidhabamsiise) hin hambifne.

Ummata Nuuhis sana dura (balleesse) Isaan isaanumatu akkaan miidhaa raawwattootaafi daangaa darbitoota turan.

Ganda gombifamtuus gadi kuffise. [11] ——— [11] isaan ummata nabi luuxi kan dachiin konbolfamteen.

Wanti haguuge ishee haguuge (dhagaacha irratti roobsamerraa kantahe).

Ni’imaalee Rabbii keetii irraa kamiin shakkita?[12] ——— [12] aayatoota Rabbii keessaa kam mormita?

Kun (Muhammad SAW) sodaachisaa sodaachistoota durii irraa ta’eedha.

Dhihaattuun (Qiyaamaa) dhihaatte.

Rabbiin malee isheef mul’iftuun hin jirtu.

Sila haasa’a kana (Qur’aana) irraa dinqisiifattanii?

Ni kolfitanii! Hin boochanii?

Haala isin dagamoo taataniin (irraa garagaltanii)?

Allaah’f sujuudaa; (Isuma qofa) gabbaraa [13] ——— [13] bakka kanatti sujuuda qaraatii qur'aanaattu godhama.

Qiyaamaan kaloofte; jiinis lamatti addaan dhoohe. [1] ——— [1] zamana nabii jiini bakka lamatti adda dhoohe, sun aayata dandeeytii Rabbii garsiisanirraayi.

Yeroo mallattoo argan (kafaranii) (itti amanurraa) gara galaniiti “(kun) sihrii ittifufaa” jedhu.

(Qur’aana) kijibsiisanii fedha lubbuu isaanii hordofan. Wanti hunduu ragga'aadha (galma ga’aadha).

Dhugumatti, oduu (ummata durii) irraa wanti isa keessa sodaachisni jiru isaanitti dhufeera.

Beekumsi gayaaan (isaanitti dhufeera). Akeekkachiistonni homaa isaan hin fayyadu.

Isaan irraa garagali Guyyaa (qiyaamaa) kan waamaan gara waan rifachiisaa ta’eetti (isaan) waamu (yaadachiisi).

(Guyyaa san) ijji isaanii sodaan guutamteeti, qabrii (isaanii) irraa bahan kan akka awwaannisa faca’ee fakkaatan tahani.

Gara waamaatti ori’u Kaafiroonni “Kun guyyaa (rakkisaa) cimaadha.” jedhu.

Isaaniin dura ummanni Nuuh kijibsiifteera. Gabricha keenya (Nuuh) sobsiisan, “inni maraataa dha jedhan" rakkifame.

Gooftaa isaa kadhate “Ani injifatamaadhaa naaf tumsi” (jedhee) .

Hulaalee samii itti banne Bishaan dhangala’aa ta’een.

Burqituuwwan dachii burqisiifnee bishaan (samiifi dachii) walitti dhufe, murtii dhugumaan murtaa’e irratti.[2] ——— [2] akkasitti dachiin bahratti jijjiiramtee ummata hanaga amane malee kakafare bishaan nyaate.

Doonii xawulaaleefi mismaararraa taherratti isa yaabbachiifne (feene).

Tika keenyaan deemti Galata isa itti kafaramee (haa taatuuf kana goone).

Dhugumatti, Nuti mallattoo akka taatuuf ishee dhiifne. Namni ittiin gorfamu jiraa laata?

(Yeroo san) adabbiin kiyyaafi sodaachisni kiyyas akkam ture laata?

Dhugumatti, Qur’aana hubachuudhaaf laaffifneerra gorfamaan jiraa?

(Ummanni) Aad (Huudiin) sobsiifte. adabbiin kiyyaafi akeekkachiifni kiyyaas akkam ta’e ree?

Nuti qilleensa qorraa isaanitti ergine guyyaa hamaa itti fufaa ta’e keessa.

Nama ni buqqifti (Yeroo san) jirma teemiraa kan dachii irraa buqqa’e fakkaatu.

(Yeroo san) adabbiin kiyyaafi akeekkachiisni kiyyas akkam ture laata?

Dhugumatti, Qur’aana hubachuuf (gorsaaf) laaffifnee jirra. gorfamaan jiraa?

(Ummanni) Samuudis akeekkachiisa (kiyya) kijibsiisaniiru. [3] ——— [3] akeekkachiisa nabiyyiin isaanii saalih ittifide kijibsiisan.

Ni jedhan: “nama nurraa ta’e tokko hordofnaa? (hinhordofnu) Nuti yuggas jallinaafi maraatuu keessa jirra.

Sila yaadachiifni kun nu hunda gidduu isa (Nabi Saalih) qofa irratti buufamee? Lakkisaa! Inni akkaan sobaa, boonaadha.

Sobaan boonaan eenyuun akka ta’e boru beekuuf jiru. [4] ——— [4] guyyaa qiyaamaa beekuuf jiraatu jechuudha.

Nuti gaala dhaltuu isaaniin mokkoruuf ergoodha. Kanaaf (Yaa Saalih!) Isaan eegi; obsis. [5] ——— [5] gaalli dhagaa keessaa baatee isaaniin mokkoruuf Rabbi itti erge.

Bishaan (gaalattii fi) isaan gidduutti qoodamus isaanitti himi. Dhugaatiin (garee) hundaayyuu dhufamaadha. [6] ——— [6] guyyaan tokko isaaniif guyyaan tokko isiif.

Hiriyaa isaaniitti lallabaniiti, (waraana isaa) fudhatee waraane (ni ajjeese).

(Yeroo san) adabbiin kiyyaafi akeekkachiisni kiyyaa akkam ture laata?

Nuti iyya takkittii isaan irratti ergine. Ergasii akka caccabaa mooraa horiin irra deemee tahan.

Dhugumatti, Qur’aana hubachuuf laaffifneerra. Egaa namni gorfamu jiraa?

Ummanni “Luux” dinniina sobsiisaniiru.[7] ——— [7] ergaa Rabbii kan nabi luux isaanitti fide kijibsiisan.

Nuti isaan irratti bubbee cirrachaa erginee jirra. Maatii Luux malee, (yeroo) bariisaa nagaya isaan baafne.

Qananii Nu biraa ta’eef (baraarre). Akka kanatti nama galata Nuuf galche galateessina.

Dhugumatti, inni (Luux) qabaa keenya isaan akeekkachiisee jira. Isaan garuu dinniinicha falmaniiru (kijibsiisaniiru).

Keessummaa isaa irraa (badii itti hojjachuuf) isa gaafatan. ijoowwan isaanii jaamsinee “adaba kiyyaafi dinniina (kiyyas) dhandhamaa” (jenneen).

Dhugumatti, adabbiin cimaan (ittifufaan) bariidhaan isaanitti ganamfate.

Adaba kiyyaafi dinniina (kiyyas) dhandhamaa” (isaaniin jenne).

Dhugumatti, Qur’aana hubachuuf laaffifneerra. Egaa namni gorfamu jiraa?

Dhugumatti, maatii Fir’awnitti akeekkachiisonni dhufeera. [8] ——— [8] muusaafii obboleessa isaa haaruuntu ergaa Rabbii itti geesse.

Mallattoolee keenya hunda sobsiisaniiti, qabaa Isa injifataa, danda’aa ta’ee isaan qabne.

(Yaa Qureeyshotaa!) Sila kaafiroota keessantu isaan kanneen irra caala moo kitaabota keessa (adabbii irraa) baraaramuutu isiniif jira?

inumaayyuu “Nuti tuuta injifattoota” jedhu.

Tuutni isaanii cabsameeti (dheefaaf) dugda gara galuuf jiru.

Dhugumatti, Qiyaamaan beellama isaaniiti. Qiyaamaan irra ulfaattuufi akkaan hadhooftuudha.

Dhugumatti, yakkamtoonni jallinaafi ibidda qabsiifamaa keessatti ta’u.

Guyyaa fuulleen isaaniirratti ibidda keessa harkifaman, “tuqiinsa Saqar (gubaa ibiddaa) dhandhamaa” (jedhamaan).

Nuti waan hunda likki likkiin isa uumne.

Ajajni keenya waantaane takka malee akkuma liphsuu ijaa. [9] ——— [9] Rabbiin waan takka argamsiisuu yeroo fedhe jechuma tokkoon argamsiisa. jechi sun kun (tahi) jechuudha.

Dhugumatti, Nuti (ummata dabrerraa) fakkaattota keessan balleessinee jirra. Namni gorfamu jiraa?

Wanti isaan hojjatan hunduu galmeewwan (malaaykaan hojii namaa itti katabdu) keessa jira.

Wanti xiqqaafi guddaan hundi barreeffamaadha.

Warri Rabbiin sodaatan jannatootaafi laggeen keessa jiraatu.

Teessoo dhugaa (jannata) keessa Mootii danda’aa bira jiraatu.

Ar-Rahmaan. [1] ——— [1] suuraa Rahmaan, isiin suuraa madiinaati, aayanni isii 78.

(ilma namaa) Qur’aana barsiise.

Nama uume.

Haasaawa isa barsiise.

Aduufi jiini qixa murtaa’een deemu.

Urjiifii muknis (Allaahf) sujuudu. [2] ——— [2] mukni soomayyoon dhaabbatuufii kan lafarra saarus Rabbiif sujuudan.

Samii ol ishee fuudhe; miizaana ni kaaye. [3] ——— [3] haqa lafa keessa kaayee akka namni iratti jiraatu ajaje.

Akka isin miizaana keessatti hinjallanneef jecha.

Madaala sirriitti qajeelchaa (gadi dhabaa); madaalamaa hin hir’isinaa.

Dachii uumama hundaaf ishee kaaye.

Ishee keessatti fuduraaleefi mukkeen temiraa kan qolola (qola) habaaboo qabantu jira.

Midhaan baalaafi biqiltuu urgaa qabantu jiru.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

(Rabbiin) ilma namaa dhoqqee akka okkoteetti iyyu (faara) (suphee) irraa uume.

Jaannii immoo boba’aa ibiddaa (kan aara hin qabne) irraa uume.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

(Rabbiin) Gooftaa baha lamaaniifi Gooftaa dhiha lamaaniiti. [4] ——— [4] tan gannaatiifii tanbonaati.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Bahra lamaan walitti yaase. wal qunnaman.

Gidduu isaanii dahootu jira; walitti hin miidhan (walitti hinmakaman).

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan lamaan irraa faayaafi burjaanaatu baha.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

isaaf taate Dooniiwwan tolfaman kan akka gaarreenii galaana keessa yaa’an.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Wanti ishee (dachii) gubbaa jiru hundi ni dhabama.

Fuulli Gooftaa keetii nihafa (Rabbii qofatu hafa), kan saahiba guddinaafi ulfinaa tahe.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Wanti samiileefi dachii keessa jiru hundi Isa kadhata. Guyyaa hunda Inni hojiitti jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Yaa ulfaattota lamaanii (jinniifi namaa) isiniif raawwanna (isin herregurratti xiyyeefanna).

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Yaa garee jinniifi namaa! Yoo moggaawwan samiileefi dachii qaxxaamuruu dandeessan, qaxxaamuraa, Dandeettiin malee hin qaxxaamurtan. (dandeeytii ammoo hin qabdan). [5] ——— [5] guyyaa qiyaamaati isaaniin jedhama.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isin lamaan irratti boba’aa Ibiddarraa ta’eefi sibiila baqetu ergama (darbama). Ergasii waliif hintumsitan.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Yeroo samiin dhodhootee diimtuu akka dibataa taate.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

guyyaa san dilii isaa irraa hin gaafatamu Ilmi namaas ta’ee jinniin.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Yakkamtoonni mallattoo isaaniitiin beekamu. Sammuuleefi miillan ni qabamu. [6] ——— [6] sammuufii miila qabanii walitti gadi cabsaniiti jahannamitti darban.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

“Tun jahannam ishee yakkamtoonni kijibsiisani” (jedhama).

Gidduu isheetiifi gidduu bishaan akkaan danfaa ta’ee naanna’u.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Nama fuulduree Gooftaa isaa dhaabbachuu sodaateef jannata lamatu jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Kan dameewwan dhedheeroo qaban.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan lamaan keessa madda yaa’an lamatu jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan lamaan keessa fuduraalee hunda irraa qindiitu jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Firaashoowwan hariira furdaan guutame irratti hirkatanii taa’u. Fuduraaleen jannata lamaanii (guurachutti) dhihoodha.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan keessa (dubartoota bareedduu) (dubra) ija isaanii (dhirsa isaanii qofarratti) gabaabsan, kan isaansan dura namniifi jinniin hin tuqintu jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Faayaafi burjaana fakkaatu.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Sila galanni toltuu toltuu malee ni tahee?

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan lamaan malees jannata (biroo) lamaatu jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Magariisa gurraacha’aadha.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan lamaan keessa burqituuwwan dhangala’an lamatu jiru.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan lamaan keessa fuduraalee, timiraafi rummaanatu jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan keessa (dubartoota) (amala) gaggaarii, (bifa) babbareedoo ta’antu jira.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Dubartoota manneen keessatti (dhirsa irratti) gabaabfamantu jiru.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Isaan dura namaafi jinniinis isaan hin tuqne.

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Afata magariisaafi boraatiiwwan babbareedoo irra hirkatanii (taa’u).

Qananiilee Rabbii keesanii keessaa (isin lameen jinniifii namaa) kam kijibsiiftan?

Maqaan Gooftaa keetii guddate, sahiba guddinnaafi ulfinaa (kan tahe).

Yeroo argamtuun (Qiyaamaan) buute. [1] ——— [1] yeroo qiyaamaan dhaabbatte.

Argama isheetiif kijibsiiftuun hin jirtu.

(kaafira) Gadi qabduu, (mu'imina) ol fuutuudha.

Yeroo dachiin sossoha cimaa sossoofamte.

(Yeroo) gaarreenis facaafamiinsa facaafamte,

Dhukkee facaafamtuu taate,

(Yeroo) Isinis garee sadi taatan,

(Gareen tokko) warra mirgaati; warri mirgaa akkam (milkaa’oo dha)! [2] ——— [2] warra amane kan kitaaba mirgaan fudhatu sun warra jannataati.

(Gareen lammaffaan) warra bitaati; warri bitaa akkam (hoonga’oo dha)![3] ——— [3] warra kafare kan kitaaba bitaan fudhatu, sun ibidda seena.

(toltutti) dursitoonni (jannatatti) dursitoota.

Isaan (Rabbitti) dhiheeffamoota.

Jannatoota qananii keessatti ta’u.

Warra duraa irraa baay’eedha.

Warra boodaa irraa immoo xiqqoodha.

Sireewwan dhawamte irratti ta’u.

Fuulaan walitti garagalanii ishee irratti irkatoo tahanii.

Ijoollee (ijoollummaan) yeroo hunda jiraatantu isaan irra naannawa.

Kubbaayyaa, quluufi geeba (xoofoo) farsoo irraa ta’een.

Isii irraa hin bowwaafatan; hin machaa’anis.

Fuduraalee irraa waan isaan filataniin (irra naanna’u).

Foon allaattii irraas waan isaan fedhaniin.

Dubra adaadii ija babal’ootu (isiniif jira.)

Akka faaya eegamaa kan fafakkaatan.

Mindaa waan hojjataa turaniif jecha (kana isaaniif goone).

Isii (jannata) keessatti wacaafi wal yakkuu hin dhaga’an.

“Nagayaa nagayaa (waliin) jechuu malee” (hin dhaga’an).

Warri mirgaa; warra mirgaa (waa’een isaanii akkam tola!).

(Isaan) mukkeen qurquraa kan qoree hin qabne keessa jiraatu.

Muuza (gur'uun isaa) firiidhaan guutame (keessa jiraatu).

Gaaddisa diriirfamaa (keessa).

Bishaan dhangala’u (biratti).

Fuduraalee baay’ee (keessa).

Kan hin cinneefi kan irraa hin dhorgamne (keessa).

Firaasholee ol fuudhamtuu (keessa jiraatu.) [4] ——— [4] olfuudhamtee sirerra kaayamte.

Nuti (dubartoota jannataa) uuminsa isaan uumne.

Dubroota isaan goone. (kan dhiirti amma dura hintuqin).

Jaalattoota (abbaa manaa), kan hiriyoota ta’an (isaan goone).

Warreen mirgaatiif (qophaa’an).

Hedduun (isaanii) warra duraa irraayi.

Warra boodaa irraahis baay’eedha.[5] ——— [5] ummata nabi muhammad irraayis baayyeedha.

Warra bitaa; warri bitaa akkam (fokkatu)!

Ibidda laalessaafi bishaan danfaa keessa jiraatu.

Gaaddisa aara gurraacha irraa ta’e keessa.

(Gaaddiisa) qabbanaa’aa hin ta’iniifi gaariis hin ta’in.

isaan sana dura (duniyatti) qanansiifamoo turan.

Dilii guddaa (kufrii) itti fufu turan.

(kaafamiinsa mormaniiti) “Sila yeroo duunee biyyeefi lafee taane, nuti kaafamoodhaa?” jedhaa turan.

“Abbootiin keenya kan jalqabaas moo? (nikaafamuu?)” (jechuu turan).

“(Yaa Muhammad!) jedhiin isaan jalqabaatii fii isaan boodaas (ni kaafamu)”.

Beellama guyyaa beekamaa (guyyaa qiyaamaa) keessatti walitti qabamuuf jiru.

Ergasii isin yaa jallattoota sobsiiftotaa!

Muka Zaqquum irraa nyaatoodha. [6] ——— [6] nyaata warra ibiddaatii haalaan fokkataa hadhaawaa ajaawaa hamaa.

Ishee irraas garaalee keessan guuttatoodha.

Isa irrattis bishaan danfaa dhugoodha.

Dhugaatii akka gaala dheebotee (heddummeessanii) dhugdu.

Kun keessummummaa isaanii kan guyyaa murtiiti.

Nuti isin uumnee; maaliif hin dhugoomsine?

Waan (maniyyii) (gadaamessaa jaartii teessanii keessatti) dhangalaaftan san mee naaf himaa?

Sila isintu isa uumamoo? Nutu uumoodha?

Nutu du’a gidduu keessanitti murteesse. Nuti dadhabsiifamoo miti.

Fakkaataa keessan jijjiiree, waan isin hin beekne keessatti isin uumuu irratti (dadhaboo miti).

Dhugumatti, akkaataa uumama jalqabaa beektanii jirtu; maaliif hin gorfamne?

Mee waa’ee waan facaaftanii naaf himaa!

Isintu isa biqilcha moo Nutu biqilchoodha?

Odoo feenee caccabaa goona. kan dinqisiifattan taatan.

“Nuti dhugumatti hoonga’oodha”(jettu).

“Lakkisaa; nuti dhorgamoodha” (waliin jettu).

Mee waa’ee bishaan dhugdanii san Naaf himaa?

Sila duumessa irraa isintu isa buusee (roobse)? Moo Nutu (isa) buusoodha (roobsoodhaa)?

Odoo feenee soogiddoo (kuraawaa) isa goona. Sila maaliif (Rabbiin) hin galatoomfanne?

Mee waa’ee ibidda qabsiifattanii san naaf himaa?

Sila muka ishee isintu biqilchee? Moo Nutu biqilchoodha?

Nuti isii (bidda tana) gorsaafi qananii imaltootaa goone.

Maqaa Gooftaa kee guddaa faarsi.

Seensa urjiiwwaniitiniin kakadha.

Inni odoo beektanii kakuu guddaadha.

Inni Qur’aana kabajamaadha. [7] ——— [7] sadarkaan qur'aanaa haalaan guddoodha.

Kitaaba akkaan eegamaa (Lawhal Mahfuuz) keessatti tahe.

Warra qulqulluu malee (eenyulleen) isa hin tuqu.

Gooftaa aalama hundaa irraa (Nabi muhammad s.a.w. irratti) buufamaadha.

Sila haasawa kanaa isin kijibsiisoodha?

(Galata) rizqii (rooba) keessanii kijibsiisuu gootanii? [8] ——— [8] namni urjiin akkasii baanaan nuuf roobe jeddhe Rabbiin kijibsiise.

sila Yeroo (lubbuun) kokkee geesse, (maaliif hin deebiftanuu)?

Odoo yeroo san isin (nama du'utti jiru san) ilaaltanuu,

Nuti isin caalaa gara isaatti dhihoo jirra garuu Isin hin argitan malee.

Yoo (kaafamtanii) kan galata hin galfamne taatan (lubbuu san deebisaa).

Yoo kan dhugaa dubbattan taatan maaliif (lubbuu bahaa jirtu san) hin deebiftanii?

Yoo inni (namni du’e sun) namoota (qajeeloo) Rabbitti dhiyeeffaman irraa ta’e,

(Isaaf) haara galfii, gammachuufi jannata qananiitu jira.

Yoo inni (nama qajeelaa) warra mirgaa irraa ta’e immoo,

Warra mirgaarraa waan taateef nagaan siif haa jiraatu” (isaan jedhama)

Yoo kijibsiiftota jallattoota irraa ta’e immoo,

Isaaf keessummummaa bishaan danfaa irraa ta’etu jira.

Jahiim seenuutu isaaf jira.

Inni (wanti suuraan ibsite) kun haqa mirkanaa’aadha.

Maqaa Gooftaa kee guddaa ta’ee faarsi (qulqulleessi).

Wanti samiileefi dachii keessa jiru hundi Rabbiin qulqulleesse. Inni injifataa, Ogeessa. [1] ——— [1] uumamtoonni samiif dachii keessa jiran Rabbi faarsanii qulqulleessan.

Mootummaan samiileefi dachii kan Isaati. Inni ni jiraachisa; ni ajjeesas. Inni waan hunda irratti danda’aadha.

Inni duruma jira; kan boodaatis; mul’ataadha; dhokataadha Inni waan hunda beekaadha.

Inni Isa samiileefi dachii guyyoota jaha keessatti uumee; ergasii ‘Arshii’ irratti (ol ta’iinsa isaaf malu) ol ta’eedha. Waan dachii keessa gadi seenu nibeeka, waan ishee irraa ba’us, waan samii irraa bu’us, waan ishee keessa ol ba’us (ni beeka). Inni eessallee yoo jiraattan isin waliin jira. Rabbiin waan isin dalagdan hunda ni arga.

Mootummaan samiileefi dachii kan Isaati. Dhimmoonni gara Rabbiitti deebifamti.

Halkan guyyaa keessa seensisa; guyyaas halkan keessa seensisa. Inni beekaa waan qomoota keessa jiruuti.

Rabbiifi ergamaa Isaatti amanaa; waan Inni isa keessatti bakka bu’oota isin taasise irraas kennadhaa. Isin irraa isaan amananii, arjooman, isaaniif mindaa guddaatu jira.

Sila maaltu isinii jiraaf Rabbitti amanuu diddan? Odoo ergamaan akka gooftaa keessanitti amantaniif isin waamuu, odoo waadaa keessan isin irraa fuudhee jiruu, yoo mu’uminoota taatan (maaltu amanuu isin dhooraga).

Inni Isa gabricha Isaa irratti keeyyattoota ifa ba’aa ta’an buuseedha, dukkanoowwan irraa gara ifaatti isin baasuuf jecha. Allaah’n isin mararfataa, rahmata godhaadha.

Karaa Rabbii keessatti kan hin arjoomne maaltu isiniif tahe? Dhaalli samiileefi dachiis kan Allaah qofa. Isin irraa namni injifannoo (Makkaa) dura arjoomeefi lole (isaan sana booda arjoomaniifi lolan wajjiin) wal hin qixxaatu. Isaan sun warra sana booda arjoomaniifi lolan irra sadarkaa guddaa qabu. Hundaa Rabbiin (mindaa) gaarii waadaa galeefii jira. Rabbiin iccitii waan isin dalagdanii beekaadha. [2] ——— [2] waan gaafa rakkoo diin, namaafii humni isaa xiqqaa kennaniifii duulantu tan eega injifannoo argatee Rakkorraa bahe kennanirraa caala.

Namni Rabbiif liqii gaarii liqeessu eenyu? kan Inni (Rabbiin) dachaa isaaf taasisu, kan mindaan gaariin isaaf ta’u. [3] ——— [3] hiikkaan namni karaa Rabbii keessatti qabeenya isaa baasu kan guyyaa qiyaamaa Rabbiin jannataan galata isaaf galchu jiraa? jechuudha.

Guyyaa mu’uminoota dhiiraafi dubartootaa argitu kan ifaan isaanii fuuldura isaanitiifi mirgaalee isaanii irra deemu “gammachuun keessan ar’a, oyruu jala isii laggeen yaatuudha isii keessatti hafoo taatanii (isii seentu); Sun milkii guddaadha” (isaaniin jedhama). [4] ——— [4] guyyaa qiyaamaa siraaxirra yeroo cehan ifaan isaanii kennama.

Guyyaa munaafiqoonni dhiirotaafi dubartootaa isaan amananiin “nu eegaa! Ifaa keessan irraa qabsiifannaa!” jedhan, “Gara booda keessaniitti deebi’aa! Ifaa (achii) barbaadaa” jedhama. Gidduu isaaniitti jogola (dahoo) balballi isaaf taheet kaayama, kan keessoo isaa keessi rahmanni, ala isaa immoo kallattii isaatiin azaabn jiru. [5] ——— [5] munaafiqoonni dukkanaan rakkatanii fagorraa isaan duubaa itti lallabanii nueegaa isinirraa qabsiifannaa jedhaniin.

(Munaafiqoonni) isaan (mu’uminoota) waamaniiti “Nuti (islaamummarratti) isin waliin hin turree?” (jedhuun). nijedhniin “Eeyyeen! Garuu isin lubbuulee keessan (munaafiqummaadhaan) jalliftanii, badii keenya eegaa turtanii, (amantiis) shakkitanii, hawwiin sobaa isin gowwoomsitee hanga ajajni Rabbii (duuti) dhufutti, gowwoomsaan (sheyxaanni) (obsa) Rabbiitiin isin gowwoomse.

Har’a isiniifi warra kafaran irraas kafaltiin (furtuun) hin fuudhamu. Teessoon keessan ibidda. Isheen isiniin maltuu teessani. Deebiin waa fokkate!

Warra amananiif qalbiileen isaanii zikrii Rabbiitiifi dhugaa irraa waan bu’eef laafutti hindhihaannee? Akka warra isaaniin dura kitaaba kennamanii tahuu dhabutti (hin dhihaannee?),kan yeroon isaanirratti dheerattee, qalbiileen isaanii goggogdee. baay’een isaan irraa tahe jallatoodha.[6] ——— [6] jara jallate kana fakkaachuu dhabutti hindhihaannee?

Beekaa! Rabbiin dachii erga isheen (goggoginaan) duutee booda (roobaan) jiraachisa. Dhugumatti, keeyyattoota (keenya) isiniif addeessinee jirra akka isin hubattaniif jecha.

Dhiiroliin sadaqaa kennatan, dubartoonni sadaqaa kennatte, kanneen liqaa gaarii Rabbiif liqeessan, (mindaan isaanii) dachaa isaaniif taasifamaa. galanni gaariin isaaniif tahe. [7] ——— [7] Rabbiif leqeessuu jechuun karaa Rabbii keessatti kennachuudha. Rabbiin dachaa kudhanirraa hanga dhibba torbaa sanii olis isaaniif godha.

Isaan Rabbiifi ergamtoota Isaatti amanani, isaantu warra dhugaan amananiidha. Wareegamtoonni Gooftaa isaanii biratti mindaa isaanitiifi ibsaa isaaniitu isaaniif jira. Isaan kafaranii keeyyattoota keenya kijibsiisan immoo isaan sun warra ibiddaati.

(Beekaa) Jireenyi addunyaa tapha, gammachuu (yeroo gabaabaa), miidhagina, dhaaddannoo gidduu keessaniitiifi qabeenyaafi ilmaan baay’ifaturratti waldorgomuu qofa. Akka fakkeenya rooba, margi isaa qotee bulaa dinqisiisee, kan ergasii gogee daalachaa’aa ta’uu argitee, ergasii caccabaa ta’eeti. Aakhiratti adabbii cimaa, araaramaafi jaalala Rabbi irraa ta’etu jira. Jireenyi addunyaa waan taane meeshaa daguuti malee.

Wal dorgomaa Gara araarama Gooftaa keessan irraa taheetiifi jannata bal’inni ishee akka bal’ina samiifi dachii ta’eetti. Isaan Rabbiifi ergamtoota Isaatti amananiif qophoofte. Kun tola Rabbiiti. isa nikenna nama fedheef. Rabbiin abbaa tola guddaati. [8] ——— [8] araaramaafii jannatatti waldorgomuun hojii gaariifii ibaadaa Rabbii keessatti waldorgomuudha.

Rakkoo irraa wanti dachiifi lubbuu keessan keessatti isin tuqe kamillee, odoo ishee hin uumin dura kitaaba keessatti (galmeessinu) malee hin hafu. kun Rabbi irratti laafaadha. [9] ——— [9] Rabbiin waan argamaa hunda osoo uumamtoota hinuumin gabatee tiiyfamaa (lawhal mahfuuz) keessatti barreessee kaaye.

Akka waan isin jalaa dabre irratti hin yaaddofneefi, waan (Rabbiin) isiniif kennettis (garmalee) hin gammadneefi (kana godhe). Rabbiin nama boonaa, dhaaddataa hunda hin jaallatu.

Isaan warra doynoomanii, namallee doynummatti ajajaniidha. Namni (amantii irraa) garagale (ufuma miidhe) Rabbiin dureessa faarfamaadha.

Dhugumatti, ergamtoota keenya ragaawwan mul'ataa ta’aniin erginee, kitaabaafi miizaana isaan waliin buufnee akka namoonni haqaan dhaabbataniif jecha. Sibiilas buufneerra kan isa keessa humna cimaafi namootaaf bu’aawwan jiru goonee. Rabbiin nama Isaafi ergamtoota Isaa fagootti (ghaybiitti) tumsanu mul’isuuf (kana godhe). Rabbiin jabaa, injifataadha. [10] ——— [10] sibiila keessatti faaydaan hedduun namaaf jiraachuu kana keessa hiikkaa dheeraatu jira. meeshaaleen ilminamaa itti fayyadamaa jiru kan saayinsiifii teeknooloojiin arra irra geeyse hedduun tuni hundi as keessatti itti akeekamtee jirti.

Dhugumatti, Nuuhiifi Ibraahiimiin erginee jirra. Sanyii isaan lamaanii keessatti nabiyyummaafi kitaaba (isaanirratti buufame) goonee jirra. Isaan irraa namoota qajeelantu jira; baay’een isaan irraa ta’an immoo finciltoota.

Ergasii faana isaanii irra ergamtoota keenya hordofsiifne. Iisaa ilma Maryamis hordofsiifnee, Injiiliin isaaf kenninee jirra. Onneewwan warra isa (Iisaa) hordofanii keessattis waliif rifatuufi gara laafummaa goone. Moloksummaa ishee ni eegalan. Nuti isaan irratti hin barreessine, Jaalala Rabbii barbaaduuf (eegalan). (Garuu) dhugaa eeggachuu ishee hin eegganne. Isaan irraa warra amananiif mindaa kennina. Baay’een isaanii immoo finciltoota. [11] ——— [11] warri nabi iisaa hordofu jaalala Rabbii barbaanna jedhanii moloksummaa ufirra kaayan, Rabbiin isaanirra hinbarbaanne. isiin fuudhaa heeruma dhiisuufii qananii jiruu duniyaa lagachuudha. booda tiiyfachuu dadhabanii seera san cabsan.

Yaa warra amantan! Rabbiin sodaadhaa. Ergamaa Isaatti (Muhammadittis SAW) amanaa! (Rabbiin) rahmata Isaa irraa qooda lama isiniif kenna; ifaa ittiin deemtanis isiniif taasisa; isiniifis ni araarama. Rabbiin araaramaa, mararfataadha.

Akka beekaniifi warri kitaabaa (Yahuudonniifi Kiristaanonni) qananii Rabbii irratti homaa akka hin dandeenye, qananiin harka Rabbii jiraa, abbaafedheef isa kennaa (haa beekaniif kana ibse). Rabbiin abbaa tola guddaati.

Dhugumatti Rabbiin dhaga'eera jecha ishee siin falmituu waa'ee abbaa manaa ishee keessatti, tan gara Rabbiitti himattee (dhagayeera). Rabbiin falmii keessan lamaan ni dhaga'a. Rabbiin dhagayaa, argaadha.[1] ——— [1] intalti sun kowla binti sa'ilabah jedhamti. jaarsa isii owsi binu ssaamit Nabitti himatteeti Rabittis iyyatte kana Rabbiin dubbate.

Isaan isin keessaa dubartoota (jaartiiwwan) isaanii irraa ‘Zihaara’ godhan (‘ati anaaf akka dugda haadha kiyyaati’ jechuun kakatan), isaan (hjaartiiwwan) haadholii isaaniitiimiti. Haadholiin isaanii hintaane tanneen isaan deesse san malee. Isaan jecha fokkataafi soba dubbatu. Rabbiin dhiifama godhaa araaramaadha. [2] ——— [2] kakuun zihaaraa badii guddaadha, inni jaarsi jaartii isaa ati narratti akka duuyda haadha tiyyaati jedhee kakachuudha. adabbiin isaa aayatoota itti aanutti ibsame. hadiisaaninnee ibsamee jira.

Isaan dubartoota isaanii irraa "Zihaara" godhanii ergasii waan jedhanitti deebi'an, odoo wal hin tuqin dura morma (gabraa) bilisoomsuutu isaan irra jira. Kana akka isin ittiin gorfamtaniif (Rabbiin jaje). Rabbiin waan isin hojjattan keessa beekaadha.

Namni (gabra bilisoomsu) hin argatin, odoo wal hin tuqin dura ji'oota walitti aanan lama soomuutu isaan irra jira. Namni (kana) hin danda'in, miskiinoota (hiyyeeyyii) jaahaatama nyaachisuu qaba. Kun akka Rabbiifi ergamaa Isaatti amantaniifi. isheen tun daangaalee Rabbiiti. Kaafirootaf adabbii laaleessaa ta'etu jira. [3] ——— [3] warri kakuu fokkataa kana kakatanii egasii jaartii isaaniitiin wajji ciisuu fedhan. osoo walhinqunnamin duratti 1-gabra tokko bilisoomsuun dirqama. 2-yoo gabra dhaban ji'a lama walitti dhaabanii kan addahinkutin soomanan, 3-yoo soomana dadhabban hiyyeessa jahaatama nyaachisan kun hundinuu osoo qunnamtiif isiin walhintuuyne duratti taha. kana adabbiin isaanii.

warren Rabbiifi ergamaa Isaa faallessan akkuma warri isaaniin duraa salphatan salphataniiru, Nuti dhugumaan ragaalee ifaa buufnee jirra. Kaafirootaaf adabbii xiqqeessaatu jira.

Guyyaa Rabbiin hunda isaanii kaasee waan isaan hojjatan isaanitti himu [yaadadhu]. Rabbiin beekee galmeessera isaan isa dagatan. Rabbiin waan hunda irratti ragaadha.

Sila Rabbiin waan samiilee keessa jiruufi waan dachii keessa jiru kan beeku ta'uu hin argituu? Maqoon (iccitiin) (gidduu) namoota sadihiitti tahee Inni afraffaa isaanii ta'u malee hin hafu, giddu namoota shaniitti tahee Inni jahaffaa isaanii ta'u malee hinhafu, (giddu namoota) sanaa gadiis ta'ee kan sanarra hedduu iddoma isaan ta’anitti isaan waliin ta’u malee hinhafu. Ergasii, Guyyaa Qiyaamaa waan isaan dalagan (hunda) isaanitti hima. Rabbiin waan hunda beekaadha. [4] ——— [4] warra maqoobahee dhooysaan haaswu hunda Rabbiin beekkomsa isaatiin isaan bira jira.

Sila ati hin laallee gara warra maqoo (badaa) irraa dhorgamanii, ergasii gara waan irraa dhorgamaniitti deebi'anii, kan badii, miidhaafi ergamicha faallessuu irratti maqatanii (dhooysaan mariyatanii) (hin ilaallee?) Yeroo sitti dhufan waan Rabbiin ittiin nagaa si hin gaafatiniin nagaa si gaafatu. Lubbuulee isaanii keessatti (Gidduu isaaniitti) (dhuguma Muhammad yoo nabiyyii ta’eef) Rabbiin maaliif waan nuti jennuun nu hin adabne? " jedhu. Jahannam isaaniif geessuudha; ishee seenu. Deebichi (isaanii) waa fokkate!

Yaa warra (Rabbitti) amantan! Yeroo iccitii dubbattan badii, miidhaafi faallaa ajaja ergamaa Rabbii irratti hin mari'atinaa. toltuufi sodaa Rabbii irratti mari'adhaa. Rabbii gara Isaatti (guyyaa qiyaamaa kaafamtanii) oofamtan sodaadhaa.

Iccitiin (badaan) sheyxaana qofa irraayi. (Sheyxaanni) warra amanan ittiin gaddisiisuf (kana hojjata). Waan tokkollee isaan miidhaa hintaane hayyama Rabbiitiin malee. Mu’uminoonnis Rabbuma qofarratti haa hirkatanii.

Yaa warra (Rabbitti) amantan! Yeroo teessumaalee keessa waliif babal'isaa isiniin jedhame waliif babal'isaa; Rabbiin isiniif bal'isaa. Yeroo ka'aa jedhames ka'aa. Rabbiin isin irraa warra amananiifi isaan beekumsi kennameef sadarkaalee isaan ol fuudha. Rabbiin waan isin hojjattan keessa Beekaadha. [5] ——— [5] asitti naamusa teessumaattu dubbatame, waljalaa siqanii waliif bal'isuutu barbaachisa.

Yaa warra (Rabbitti) amantan! Yeroo ergamaa (Rabbii) wajjiin maqoo gochuu feetan, maqoo keessan dura sadaqaa dursaa (kennaa). Kun isiniif irra caalaafi (dilii keessaniifis) irra qulquleessaadha. Yoo (waan sadaqaa kennitan) hin argatin immoo (akkanumatti sadaqaa malee dubbisaa) Rabbiin Araaramaa Rahmata Godhaadha.

Sila maqoo keessan (kan Nabiyyii SAW wajjiin gootan) dura sadaqaalee dursuu sodaattanii? Yoo raawwachuu baattanis Rabbiin dhiifama isiniif godheera. Salaata dhaabaa; zakaas kennaa; Rabbiifi ergamaa Isaatiif ajajamaa. Rabbiin waan isin hojjattan keessa beekaadha.

Sila gara Isaan tuuta Rabbiin itti dallane (Yahuudota) jaalallee godhatanii hin agarree? Isaan isin irraayis miti; isaan irraayis miti; kijiba irratti kakatu odoo beekanuu. [6] ——— [6] isaan munaafiqoota.

Rabbiin azaaba cimaa isaanif qopheessee jira. Isaan wanti isaan hojjachaa turan waa fokkate!

Kakuulee isaanii gaachena taasifatan. karaa Rabbii irraa (namoota) deebisan. Isaaniif azaaba xiqqeessaatu jira.

Qabeenyaaleen isaaniifi ijoolleen isaaniis (adabbii) Rabbii irraa waatakkallee isaan hin duroomsanu. Isaan sun warra Ibiddaati; isaan ishee keessatti hafoodha.

Guyyaa Rabbiin hunda isaanii (murtiif) kaasu san akkuma isiniif kakatan Isaafis (Rabbiifis) kakatu. Waan (haqa) wahii irra jiran of se'u. Dhagayaa! isaan isaanumatu kijibdoota.

Sheyxaanni isaan irratti moo'ee faaruu Rabbii isaan dagachiisee. Isaan garee sheyxaanati. Dhaga'aa! Gareen sheyxaanaa isaanumatu hoonga’oodha.

Isaan Rabbiifi ergamaa isaa faallessan, isaan sun warra (kaafira) xiqqaatoo keessatti ta’u.

Rabbiin Barreesse "dhugumatti, Anaafi Ergamtoonni Kiyya ni injifanna" (jechuun). Rabbiin Jabaa, Injifataadha.

Hin argitu Ummata Rabbiifi Guyyaa Aakhiraatti amanan, namoota Rabbiifi ergamaa Isaa morman kan jaallatanu hin argitu. odoma abbootii isaanii tahanillee, yookiin ilmaan isaanii, yookiin obboleeyyan isaanii, yookiin firoota isaanii (ta'anillee). Isaan sana (Rabbiin) onneelee isaanii keessatti iimaana barreessee jira. qilleensa (tumsa) Isa irraa ta'eenis isaan jabeesseera. Jannatoota laggeen ishee jala yaatu isaan seensisa achi keessaatti hafoo haala ta'aniin. Rabbiin isaan irraa jaallateera; isaanis Isa irraa jaalataniiru. Isaan tuuta Rabbiiti. Dhagayaa! cifraan (gareen) Rabbii isaantu milkaawoodha. [7] ——— [7] mu'iminni kaafira hinjaalatu osoo fira isaa kan akka abbaafii ilmaallee tahee. warri akkasitti Rabbiif jecha fira isaa kakafare jibbee irraa murame warra iimaana badhaafame, warra Rabbiin isaan gargaaru, warra Rabbiin jannata isaan badhaaseedha.

Wantoonni samiilee keessaafi wantoonni dachii keessaa (hundi) Rabbiin qulqulleesse. Inni Injifataa Ogeessa. [1] ——— [1] Rabbiin gudisee qulqulleessa wannii samiif dachii keessaa.

Inni Isa abbootii kitaabaa irraa isaan kafaran godaansa jalqabaatiif gandoota isaanii irraa baaseedha. Bahuu isaanii isin hin yaadne turtan. Isaanis da'annoowwan isaanii Rabbi irraa nu dhowwa jechuu yaadani. Rabbiin bakka isaan hin yaadin irraan isaanitti dhufee, onneelee isaanii keessatti sodaa darbe. Manneen isaanii harkoowwan isaaniifi harkoowwan mu’uminootaatiin diigan. Yaa warra qalbiilee mee xiinxalaa! [2] ——— [2] yahuudaa baninnadiir madiinarraa shaamitti godaansise.

Odoo Rabbiin (Madiinaa keessaa) baqa isaan irratti barreessuu baatee, silaa addunyaa keessatti isaan adaba ture. Isaaniif Aakhiraa keessatti adabbii ibiddaatu jira.

Kun sababa isaan (ajaja) Rabbiifi ergamaa Isaa didaniifi. Nama (ajaja) Rabbii dide (Rabbiin isa adaba) Rabbiin adabbiin isaa cimaadha.

Muka timiraa irraa wanti isin murtan yookiin akkuma hundee ishee irra dhaabattetti dhiiftan eeyyama Rabbiitiini. (wanti Rabbiin kana godheef) finciltoota salphisuufi.

Waan Rabbiin isaan (qabeenya isaanii) irraa ergamaa Isaa irratti deebise isin isa irratti fardaafi gaalas hin gulufsiifne. Garuu Rabbiin ergamtoota Isaa abbaa fedhe irratti moosisa. Rabbiin waan hunda irratti danda'aadha.

Wanti Rabbiin (qabeenya) warra magaalaa irraa ergamaa Isaa irratti deebise Rabbiifi, ergamaafi, fira dhihoo (ergamaa)fi, yatiimotaafi, hiyyeeyyiifi nama imala irra jiruuf (haqa godhame). akka jidduu dureeyyii isin irraa ta'aniitti kan naanna'u hin taaneef jecha. Waan Ergamichi (Kiyya) isiniif kenne qabadhaa. Waan inni irraa isin dhowwe dhowwamaa. Rabbiin sodaadhaa. Rabbiin adabbiin Isaa cimaadha.

Hiyyeeyyii godaantotaa warra manneeniifi qabeenya isaanii irraa baafamaniif tola Rabbiifi jaalala isaa barbaacha, akkasumas Rabbiifi ergamaa Isaatii tumsuuf jecha (baafamaniif qoodni tokko kennama). Isaan sun isaanumatu warra dhugaati.

Warri isaaniin dura biyyattii (madiinaa) qubsuma godhataniifi Iimaana (qabatan), namoota gara isaanii godaanan ni jaallatu. Waan (Muhaajirootaaf) kenname irratti qomoowwan isaanii keessatti jibbaa tokkollee hin argan. lubbuu isaanii irra (muhaajiroota) dursu osoo rakkoon isaanitti jiraatellee. Namni doynummaa lubbuu isaa tikfaman, isaan isaanumaatu milkaa’oodha.

Warri booda isaaniitii dhufan nijedhan "Yaa Gooftaa keenya! Nuufi obboleeyyan keenya warra iimaanaan nu dursaniif araarami. onneewwan Keenya keessa jibbaa warra amananiif hin taasisin. Gooftaa keenya! Ati mararfataa rahmata oolaadha".

Sila gara warra munaafiqa ta'anii hin ilaallee? Obboleeyyan isaanii kan warra kitaabaa irraa ta'anii kafaraniin ni jedhu "Yoo isin baafamtan isinii wajjiin baana; waa'ee keessan keessattis yoomuu tokkollee hin ajajamnu; yoo isin lolamtan dhugaatti isinii tmsina". Rabbiin akka isaan kijibdoota ta'an ragaa baha.

yoo isaan baafaman isaanii wajjiin hin ba'anu; yoo isaan lolaman isaanii hin tumsanu; odoma isaanii tumsaniiyyuu dugda duuba gara galu (ni dheessu); ergasii hin tumsaman.

Dhugumatti, isintu gama sodaatamuutiin onneewwan isaanii keessatti Rabbi irra cimaadha (Rabbirra isin sodaatan). Kun waan isaan ummata hin hubanne ta'aniifi.

Waliin ta'anii isin hin waraanan Yoo magaalota jogola marfamte keessa ta'an yookiin dallaawaalee duubaan ta'e malee. Diinummaan isaanii gidduu isaaniitti cimaadha. tokkummaa qaban isaan seeta onneewwan isaanii qoqqoodamtuudha. Kun waan isaan orma hin xiinxalline ta'aniifi.

(Fakkeenyi isaanii) akka warra isaaniin dura yeroo dhihootti (turaniiti). adabbii dalagaa isaanii dhandhaman. Isaaniif azaaba laalessaatu jira.

Akka fakkii sheyxaanaa yeroo inni ilma namaatiin kafari jedhe. yeroo inni kafare "ani sirraa qulqulluudha; ani Rabbii Gooftaa aalamaan sodaadha" jedheeti.

Xumurri isaan lamaaniituu (sheyxaanaafii warri isaaf ajajamee) ibidda keessa ta'uudha tahe keessatti hafoo ta'anii. Kun galata zaalimtootaati.

Yaa warra amantan! Rabbiin sodaadhaa. Lubbuun tamuu waan boruuf durfatte haa laaltu. Rabbiin sodaadhaa Rabbiin waan isin hojjattan hunda keessa beekaadha.

Akka warra Rabbiin dagatanii lubbuulee isaanii isaan dagachiisee hin ta'inaa, Isaan isaanumatu finciltoota.

Warri ibiddaafi warri Jannataa wal hin qixxaatan. Warri Jannataa isaanumatu milkaawoodha.

Odoo Qur'aana kana gaara irratti buufnee, silaa isa nigarta sodaataa dhodhoohaa sodaa Rabbiirraa. Fakkeenyota tana namootaaf taasifna akka isaan xiinxalaniif.

Inni Allaahn Isa gabbaramaan dhugaa isa malee hin jirre. (Inni) Beekaa fagoofi dhihooti. Inni akkaan rahmataa godhaa akkaan mararfataadha.

Inni Allaahii Isa gabbaramaan dhugaa isa malee hin jirre, mootii, hir'ina irraa qulqullaawaa, abbaa nagayaa, nageenya arjoomaa, Qeexaa (toohataa), injifataa, guddaa (ol ta'aa), boonaadha. Rabbiin qulqullaa'e Waan isaan qindeessan hunda irraa. [3] ——— [3] kunneen maqaalee Rabbiiti, Rabbiin maqaalee gaggaarii hedduu qaba. isiidhaan isa kadhachuun barbaachisaadha.

Inni Rabbii, Uumoo (waan hundaa), (waan hin jirre) Argamsiisaa, kan bocaa bareechaa ta'eedha. Isaaf maqoolee gaggaariitu jira. Wantoonni samiileefi dachii keessaa Isa qulqulleessu (faarsu). Inni Injifataa ogeessa.

Yaa warra amantan! Diina kiyyaafi diina keessan jaalalleewwan hin godhatinaa. kan isin gara isaaniitti jaalala dhaqqabsiiftan (hingodhatinaa). dhugaa irraa waan isinitti dhufetti kafaranii jiran. Ergamichaafi isinis baasanii jiranuu, sababa isin Rabbii Gooftaa keessanitti amantaniif qofa. Yoo karaa Kiyya keessatti qabsaa'uufi jaalala Kiyya barbaacha kan baatan taataniif (jaalalloo hin godhatinaa). kan gara isaaniitti iccitiin jaalala dhaqqabsiiftan (hingodhatinaa). Ani waan isin dhoksitaniifi waan isin ifa gootan ninbeeka. Isin irraa namni kana hojjate dhugumatti karaa qajeelaa irraa jallateera. [1] ——— [1] Rabbiin kuffaara jaalallee qodhaturraa muslima dhoowwe.

Yoo isin arganiif diinota isiniif ta'u. Harkoowwaniifi arraboowwan isaanii hamtuun gara keessanitti diriirsu. osoo kafartanii jaalatu. [2] ——— [2] isintuman, isin arrabsan jechuudha.

Firoonni keessaniifi ilmaan keessanis homaa isin hin fayyadan; Guyyaa Qiyaamaa (Rabbiin) jidduu keessan addaan isin baasa. Rabbiin waan isin hojjattan argaadha.[3] ——— [3] guyyaa qiyaamaa jidduu isaanii addabaasuun qajeela jannata seensisee jallaa ibidda seensisuudhaani.

Dhugumatti, Ibraahimiifi warra isa wajjiin turan keessatti hidhannoon gaariin isiniif ta'eera. Yeroo (isaan) ummata isaaniitiin jedhan "nuti isiniifi waan isin Rabbiin malee gabbartan irraa qulqullaawoodha; isinitti kafarre; gidduu keenyaafi gidduu keessanitti diinummaafi jibbansi abadii ifa ba'eera hanga Rabbii tokkichatti amantanutti" (jedhan) (kana keessatti hidhannoon gaariin isiniif jira). Jecha Ibraahiim malee kan abbaa isaatiin "araaraman siif kadhaa (adabbii) Rabbii irraa immoo homaa siif hin fayyadu" "Gooftaa keenya! Sirratti hirkanne; gara Keetti deebine; deebiin garuma kee qofa" (jedhan san hordofaa). [4] ——— [4] tawhiidaan nabi ibraahiim hordofuu qabna, musrikaafii waan isaan isaan rabbii achitti gabbaran irraa qulqullaawuufii itti kafaruun jibbuufii itti diinomuun barbaachisaadha. nabi ibraahim abbaa isaatiif araarama kadhachuun hanga inni kufrirraa kan hindeebine adawwii Rabbii tahuu hinbeekin duratti.

"Gooftaa keenya! warra kafaraniif mokkoroo nu hin godhin. Gooftaa keenya! Nuuf araarami; Ati injifataa ogeessa.

Dhugumatti, isaan keessa hidhannoo gaariitu isiniif jira nama Rabbiifi Guyyaa Aakhiraa kajeeluuf. Namni (kanarraa) garagale (ofuma miidha) Rabbiin inni dureessa faarfamaadha.

Rabbiin gidduu keessaniifi gidduu warra isin isaan irraa diinomfattanii (nyaapha godhattanii) jaalala taasisuun ni kajeelama. Rabbiin Danda'aadha. Ammas Rabbiin araaramaa rahmata godhaadha. [5] ——— [5] islaamummatti isaan qajeelchee islaamawanii obboleeyyan keessan tahanii waljaalatuun keessan nikajeelama.

Rabbiin (tola itti ooluu) isin hindhoowwu isaan amantii keessatti isin hin waraaniniifi manneen keessan irraa isin hin baasiniif tola ooluufi haqaa isaanitti hojjachuu isin hin dhorgu. Rabbiin warra haqa dalagan jaalata. [6] ——— [6] kuffaara namaan hinlolin, kan biyyarraa nama hinbaqachiisin, kan adawwii namarratti hingargaarin tola ittioolanii nagayaan wajji jiraachuun hayyamamaadha.

Kan Rabbiin (jaalallee godhachuu) isin dhorgu warra sababaa amantiitiin isin waraananiifi manneen keessan irraa isin baasan, akkasumas isin baasuu irratti gargaaran isin isaan jaalalloo godhachuu (irraa isin dhoowwa). Namni isaan jaalalloo godhate, isaan isaanumaatu zaalimoota.

Yaa warra amantan! Yeroo dubartoonni mu’uminaa godaantuu ta'anii isinitti dhufan (amantiif godaanuu isaanii baruuf) isaan qoradhaa. Iimaana isaanii Rabbiin beekaa. Yoo mu’uminoota ta'uu isaanii bartan gara kaafirootaatti isaan hin deebisnaa. Isaan (dubartoonni mu'iminaa) isaaniif (dhiira kuffaaraatiif) halaalii miti; isaanis (dhiironni kaafiraa) isaaniif (dubartoota muslimaatiif) halaalii miti. Isaaniif (dhirsota isaanii kan kaafiraatiif) waan isaan baasan kennaa. Yeroo mahrii isaanii isaaniif kennitan isaan fuuchuun diliin isin irra hin jiru. Waadaalee fuudhaa kan niitiwwan teessan kaafiraa hin qabatinaa (nikaan diigameera). Isinis waan isaan (niitolii keessan kan kufrii irra jiran) irratti baaftan gaafadhaa; isaanis (dhirsotiin kaafiraa kan niitolii isaanii amanan) waan baasan haa gaafatani. Kun murtii Rabbiiti (Isatu) gidduu keessanitti murteessa. Rabbiin beekaa ogeessa.

Yoo tokkoon niitolee teessan irraa taate gara kaafirootaa isin jalaa baatee ergasii loltanii boojitan isaan niitoleen isaanii (gara kufrii) deemaniif fakkaataa waan isaan baasanii kennaafii. Rabbii isa itti amantan san sodaadhaa.

Yaa Nabiyyichaa! Yeroo dubartoonni mu’uminaa gara kee dhufan waadaa sii galuuf, (wanni irratti waadaa galan) Rabbitti homaa qindeessuu dhabuu, hatuu dhabuu, Zinaa godhuu dhabuu, ijoollee isaanii ajjeesuu dhabuu, cubbuu harka isaaniitiifi miila isaanii gidduutti uumanii odeessuu dhabuufi akka waan gaarii keessatti ajaja kee hin faallessine waadaa seensisi. Rabbiin araarama isaaniif kadhu. Rabbiin araaramaa rahmata godhaadha. [7] ——— [7] gorsa guddaatu dubartootaaf asitti dubbatame, kanarratti nabiif baallama ahdii seenan.

Yaa warra amantan! Ummata Rabbiin irratti dallane jaalallee hin godhatinaa. Akkuma kaafiroonni warra qabrii irraa abdii muratan isaanis Aakhiraa irraa abdii muratanii (itti kafaraanii jiru).

Wantoonni samiilee keessaafi wantoonni dachii keessaa (hundi) Rabbiin qulqulleesse. Inni injifataa ogeessa.[1] ——— [1] waan isaan hinmallerraa Rabbiin qulqulleessan warri samiifii dachii hundi.

Yaa warra amantan! Maaliif waan hin hojjanne jettan?

Waan hin hojjanne jechuun keessan jibbaansi isaa Rabbiin biratti guddate.

Rabbiin warra karaa Isaa keessatti akka ijaarsaa wal qabataa ta'anii hiriiraan lolan ni jaalata.

Yeroo Muusaan ummata isaatiin jedhe "yaa ummata (kiyya) maaliif na rakkiftan! Odoo akka ani Ergamaa Rabbii kan gara keessanitti (ergame ta'uu) sirriitti beektanuu?" [jedhe yaadadhaa]. Yeroma isaan jallatanu Rabbiin onneewwan isaanii jallise. Rabbiin ummata finciltoota hin qajeelchu.

Yeroo Iisaa ilma Maryam jedhe "yaa ilmaan Israa'iil! Ani Ergamaa Rabbii kan garakeessanitti ergameedha. kan waan Tawraatirraa na dura bu'e dhugoomsuufi ergamaa na booda dhufu kan maqaan isaa Ahmad ta'een (isin) gammachiisu ta'ee" (jedhe yaadadhaa). Yeroma inni ragaawwan ifaan isaanitti dhufe "kun 'sihrii' (falfala) ifa galaadha" jedhan. [2] ——— [2] Aayanni kuni akka nabi iisaan ifatti nabi muhammad (s.a.w.) isa boodaan ergamuun ummata gammachise ibsa. Warri ergamuu nabimuhammad (s.a.w.) morme hundi dhaamsa nabi isaa dide waan taheef kafaree kararraa bahe jedhama. hadiisatti nabiin s.a.w. akki jedhan "yahuudaafii nasaaraan namni biroo kamiiyyu ergamuu kiyya dhagayee waan ani ittiin ergame islaamummatti osoo hin amanin kandu'u yoo tahe ibidda seena" muslim abuuhureyrarraa odeesse.

odoo gara Islaamaa waamamuu Nama Rabbi irratti kijiba uumee odeesse caalaa namni miidhaa hojjate eenyu?(hinjiru). Rabbiin ummata miidhaa raawwattoota hin qajeelchu.

Ifaa Rabbii afaanoowwan isaaniitiin dhaamsuu fedhu. Rabbiin ifaa Isaa ni guuta (islaamummaa oltaasisa) Odoma kaafiroonni jibbaniiyyuu.

Inni Isa ergamaa Isaa (muhammadiin) qajeelfamaafi amantii haqaatiin (islaamummaan) ergeedha amantiiwwan biraa hunda irratti ol taasisuuf jecha, odoo mushrikoonni jibbanuu.

Yaa warra amantan! Mee daldala azaaba laalessaa irraa isin baraarsurratti isin qajeelchuu?

Rabbiifi ergamaa Isaatti amantu, akkasumas karaa Rabbii keessatti qabeenyaaleefi lubbuulee keessaniin qabsooftu, kanatu (waan hunda) isiniif caala Yoo kan beektan taataniif. [3] ——— [3] daldalli kasaaraa hinqabne, kan azaaba jalaa nagaya nama baasu kunoo kana. Rabbiifii ergamaa isaatti amanuufii, qabeenyaafii lubbuunis karaa Rabbii keessatti qabsaawuu (duuluu) dha.

(Yoo kana dalagdaniif Rabbiin) badiilee keessan isiniif araarama. Jannatoota laggeen jala ishee yaatu isin seensisa. Manneen babbareedaa Jannata qubannaa keessatti (isiniif qopheessee jira). Kun milkii guddaadha.

)(bu'aa daldala kanaarraa) Waan biraas kan isin jaalattan (isiniif kenna) (Isheenis) tumsa Rabbi irraa ta'eefi banamuu (Makkaa) dhihoo ta'eedha. Mu’uminoota gammachiisi.

Yaa warra amantan! tumsitoota Rabbii ta'aa, Akkuma Iisaa Ibnu Maryam hawaariyyootaan jedhe "(waamicha ani) gara Rabbiitti (godhu irratti) namni na tumsu eenyu?" (jennaan) hawaariyoonnis "nutu tumsitoota Rabbiiti" jedhan san. Ilmaan Israa'iil irraa gareentokko amananii gareenkuun kafaran. Isaan amanan san diinota isaanii irratti jabeessinee injifatoo ta'an.[4] ——— [4] Rabbiif tumsuun diin isaa islaamummaa inni nabiyyii isaa muhammadirratti buuseef tumsuudha.

Wanti samiilee keessaafi wanti dachii keessaa Rabbi qulqulleessa. (inni) mootii, qulqulluu, injifataa, ogeessa. [1] ——— [1] Rabbiin mootii kophaa moohe kan ir'ina hundarraa qulqullaayeedha.

Inni Isa ummata barreesuufii dubbisuu hinbeeyne keessatti ergamaa isaan irraa ta'e (muhammad) ergeedha, kan keeyyattoota Isaa isaan irratti qara'u, (shirkii irraayis) isaan qulqulleessuufi kitaabaafi ogummaa isaan barsiisu ergeedha. Isaan (ergamuu isaatiin) dura jallinna ifa ta'e keessa turan.

(Ummata) biroos kan isaan irraa ta'anii isaanitti hin dhaqqabiniifis (isa erge) Inni injifataa ogeessa.

Kun tola Rabbiiti Isa abbaa fedheef kenna. Rabbiin abbaa tola guddaati.

Fakkeenyi warra Tawraatiin baachifamanii ergasii isii hin baadhatinii (ittiin hin hojjatinii) akka fakkeenya harree kitaabota gurguddaa baadhatuuti. Fakkeenyi ummata keeyyattoota Rabbii kijibsiisanii akkaan waa fokkatee! Rabbiin ummata miidhaa hojjattoota hin qajeelchu.

Jedhi "isin Yaa warra yahuudomtan! isin qofatu jaalalloo Rabbiiti namni biraa odoo hafuu kan jettan yoo taataniif, du'a hawwaa yoo nama dhugaa dubbatu taataniif ".

yoomuu isa hin hawwan Sababa waan harki isaanii dabarsiteef jecha. Rabbiin miidhaa raawwattoota beekaadha.

Jedhi "dhugumatti, duuti inni isin isa irraa baqattan sun inni isin argataadha. Ergasii gara beekaa fagoofi dhihoo ta'eetti deebifamtanii waan isin dalagaa turtan isinitti hima".

Yaa warra amantan! Yeroo guyyaa Jum'ataa keessatti salaataaf lallabame (azaaname) gara zikrii Rabbii (salaataa) deemaa; gurgurtaa dhiisaa. kanatu isiniif caala Yoo kan beektan taataniif. [2] ——— [2] guyyaan jum'ah sadarkaa guddaa qaba, caalaa guyyootaati. isa keessa salaata jum'aattu jira. isiin Raka'aa lama tan khuxbaan lama isii dura jirtuudha. salaanni jum'aa sadarkaa guddaa qabdi, isii salaatuun milkii guddaadha. irraa hafuun dilii hamaadha.

Yeroo salaatattiin xumuramte immoo dachii keessa faca'aa; tola Rabbii irraa barbaaddadhaa. baay'inaan Rabbiin faarsaa Akka milkooftaniif jecha.

Yeroo daldala yookiin tapha argan gara isaaniitti faffaca'u dhaabiitti si dhiisanii; Jedhiin "wanta Rabbiin bira jirutu taphaafi daldala irra caala. Rabbiin Irra caalaa hiree hirtootaati" (jedhiin).

Munaafiqoonni yeroo sitti dhufan "ati Ergamaa Rabbii ta'uu kee ragaa baana" jedhu. Rabbiin ati Ergamaa isaa ta'uu ni beeka. Munaafiqoonni kijibdoota ta'uu Rabbiin ragaa ba'a. [1] ——— [1] Aayata tanaafii tanneen itti aantuttis waayee munaafiqootaattu ibsame. munafiqa jechuun gubbaan islaama fakkaatanii keessaan kafaruudha. kun badii goddoo hamtuudha.

Kakuulee isaanii gaachana godhatanii karaa Rabbii irraa (namoota) deebisan. Isaan wanti isaan dalagaa turan fokkate. [2]} ——— [2] } aayata tanaafii tanneen itti aantu keessatti mallattoofii hojii munaafiqootaattu ibsame. muslimni irraa ufeeguu qaba.

Kun sababa isaan amananii ergasii (dhooysaan) kafaraniifi, onneewwan isaanii irratti cufame, isaan hin hubatan.

Yeroo isaan argite qaamoleen isaanii si dinqisiifti. Yoo isaan haasa'anis dubbii isaanii ni dhageeffata. Isaan akka mukkeen (dibaa)(gudeelcha) hirkifameeti. Iyya hundaa isaan irratti (iyyame) jechuu yaadu. Isaanumatu diinota isaan eeggadhu. Rabbiin isaan haa abaaruu akkamitti (amantii irraa) deebi'an!

Yeroo "kottaa Ergamaan Rabbii araarama (Rabbi) isiniif haa kadhatuu" isaaniin jedhame (qishnaaf jecha) mataalee isaanii naannessu, Kan isaan boonaa gara galan ni argita.

Araarama isaanii kadhattus isaanii kadhachuu baattus isaan irratti wal qixa; Rabbiin isaaniif hin araaramu. Rabbiin ummata finciltoota hin qajeelchu.

Isaan warra "namoota Ergamaa Rabbii bira jiranirratti hin arjoominaa hanga isaan faffaca'anutti " jedhanuudha. Kuusaaleen samiileefi dachii kan Rabbiiti; garuu munaafiqoonni hin hubatanu.

Nijedhan "Yoo gara Madiinaa deebine, jajjaboonni lallaafota baasuuf jira". Injifannoon kan Rabbiiti, kan Ergamaa Isaatiifi kan mu’uminootaati; garuu munaafiqoonni hin beekan. [3] ——— [3] munaafiqootaatu Nabiifii sahaabaa biyyarraa baafna jedhanii itti dhaadatan.

Yaa warra amantan! Qabeenyaaleen keessaniifi ilmaan keessan zikrii Rabbii irraa isin hin dagin, Namni kana dalage isaan isaanumatu hoonga'oota.[4] ——— [4] zikriin salaataafii dirqamoota islaamaa hunda.

Waan nuti isiniif kennine irraa kennadhaa Odoo tokkoon keessan duuti itti dhuftee hinjenneen dura. "Gooftaa kiyya! Odoo hanga beellama gabaabaatti na tursiiftee, silaa dhugumatti, sadaqadheen warra gaggaarii irraayis ta'a"

Rabbiin lubbuu takkallee yeroo beellamni ishee dhufe hin tursiisu. Rabbiin keessa Beekaa waan isin dalagdaniiti.

Wanti samiilee keessaafi wanti dachii keessaa hundi Rabbiin qulqulleessa. Mootummaan kan Isaati; faarunis kan Isaati. Inni waan hunda irratti danda'aadha. [1] ——— [1] faaruufii galanni hundi Rabbiif tahe.

Inni Isa isin uume Isin irraa Kaafirris ni jira; isin irraa Mu'uminnis ni jira. Rabbiin waan isin dalagdan argaadha.

Samiileefi dachii dhugaan uume. Isinis bocee boca keessan bareeche, Deebiin (guyyaa qiyaamaa) garuma isaati (hojii keessanirratti galata isiniif galcha).

Wantoota samiileefi dachii keessa jiru hunda ni beeka; akkasumas waan isin dhoksitaniifi waan isin mul'iftan ni beeka. Rabbiin waan qomoowwan keessaa beekaadha.

Sila oduun warra duraan kafaranii isinitti hin dhufnee! adabbii kufrii isaanii (aduniyatti) dhandhaman, Isaaniif (aakhiratti) ibidda laalessaatu jira.

Kunis sababa ergamtoonni isaanii ragaa iftuudhaan isaanitti dhufnaan "sila namatu nu qajeelchaa?" jedhanii kafaranii irraayis garagalaniifi. Rabbiin of ga'e. Rabbiin dureessa faarfamaadha.

Isaan kafaran (erga du'anii) hin kaafamanii dubbatan. jedhiin "Lakkii! Gooftaa kiyyatti kakadhee ni kaafamtu; ergasii wanti dalagdan hunduu isinitti himama. Sun Rabbirratti laafaa dha".

Rabbiifi Ergamaa Isaatti (muhammaditti) amanaa. akkasumas ifaa isa Nuti buufnetti (qur'aanatti)(amanaa). Rabbiin waan isin hojjattan hunda keessa beekaadha.

Guyyaa wal gahichaatiif guyyaa (Rabbiin) walitti isin qabu san [yaadadhaa]. Sun guyyaa dagamuuti. Namni Rabbitti amanee toltuu dalage (Rabbiin) diliilee isaa isarraa harcaasa. Jannatoowwan jala ishee laggeen yaatu isa seensisa haala isii keessatti abaditti hafoo ta'aniin. Sun milkii guddaadha.

Isaan kafaranii keeyyattoota keenya sobsiisan, isaan warra ibiddaati ishee keessatti hafoodha. (Isheen) deebii ta'uun waa hammaattee!

Hamtuu irraa wanti tokkollee hayyama Rabbiitiin malee nama hin tuqu. Nama Rabbitti amane qalbii isaa ni qajeelcha. Rabbiin waan hunda beekaadha. [2] ——— [2] waan Rabbiin namatti fedheefii namatti murteesse malee wanni nama tuqaa hinjirtu, toltus tahee hamtuun. kuni qadara (murtii Rabbiitti) amanuu jechuudha. kun hangafaafii bu'ura iimaanaa keessaa tokko.

Rabbihn tole jedhaa; Ergamas (muhammad) tole jedhaa, Yoo gara galtan wanti Ergamaa Keenya irra jiru (ergaa itti kenname) geessiinsa mul'ataa qofa.

Rabbiin, dhugaan gabbaramaan isa malee hin jiru. Mu'umintoonni Rabbi qofarratti haa irkatanii.

Yaa warra amantan! niitolii keessaniifi ilmaan keessan irraa warra isiniif diinaatu jira; kanaafuu, isaan eeggadhaa. Yoo dhiifama gootanii irra dabartaniifii araaramtan (sanatu isiniif caala). Rabbiin araaramaa, rahmata godhaadha. [3] ——— [3] Diinummaan warraaf joollee qabsoofii zikrii Rabbiirraa isin shaagalan, booda isin aansan jechuudha.

Qabeenyaaleen keessaniifi ilmaan keessan mokkoroodha (qormaata). Rabbiin Isa bira mindaa guddaatu jira (sun jannata). [4] ——— [4] qormaata qabeenyaafii ilmaanii san keessatti kuftanii jannata Rabbii hindhabinaa.

Hanga dandeessan Rabbiin sodaadhaa; (ajaja Rabbii) dhagayaa; (Isaafis) ajajamaa; (karaa Rabbii keessatti kennadhaa) arjoomaas; sanatu lubbuulee teessaniif caala. Namni don'ummaa lubbuu isaa (irraa) tikfame, isaan isaanumatu milkaa'oodha.

(karaa isaa keessatti kennachuudhaan) Yoo liqii gaarii Rabbiif liqeessitan, dachaa isiniif godha; isiniif araaramas. Rabbiin galateeffataa obsaadha.

(Rabbiin) beekaa fagoofi dhihoo injifataa, ogeessa.

Yaa Nabiyyichaa! Yeroo dubartoota hiiktan, 'Iddaa' isaaniitiin isaan hiikaa Iddaa lakkaawaa. Rabbii Gooftaa keessan sodaadhaa. manneen isaanii irraa isaan hin baasinaa isaanis hin ba'in, Yoo badii fokkataa mul'ataan dhufan malee. Sun daangaawwan Rabbiiti. Namni daangaawwan Rabbii tare, dhugumatti inni lubbuu isaa miidheera. Yoo tasa Rabbiin san booda dhimma haara'a (walitti deebi'uu gidduu keessanitti) uume hin beektu. [1] ——— [1] Asitti seera hikkaa nikaahaatiifii iddaa (yeroo hiikkamtuun kophaa turtu) dubbatame. nabiyyicha ajajuun ummata isaatis ajajuudha.

Yeroo beellama isaanii ga'an haala gaariin isaan qabadhaa yookiin haala gaariin isaaniin adda ba'aa, Isin irraa warra haqaa (nama) lama ragaa godhaa (Warri ragaa baatanus) Rabbiif jedhaatii ragaa sirreessaa. Namni Rabbiifi Guyyaa Aakhiraatti kan amanu ta'e kanaan gorfama. Namni Rabbiin sodaatu (Rabbis) karaa bahiinsaa isaaf godha. [2] ——— [2] yeroo iddaan isii dhumutti dhihaate osoo hindhumne duratti haala gaariin deeffachuu dandaya. yoo deefachuu hinbarbaadiin itti dhiisee iddaan dhumuudhaan haala gaariin addabahuu dandayan. hiikkaafii deeffachurrattis nama haqaa lama ragaa baasan.

Bakka inni hin yaadin irraayis isa (hiree hira). Nama Rabbi irratti hirkatuuf Inni isaaf gayaadha, Rabbiin ajaja isaa bakkaan gahaadha. Dhugumatti Rabbiin waan hundaafuu yeroo murtaawaa taasiseera.

Dubartoota keessan irraa isaan xurii laguu (haydii) irraa guddatan yoo shakkitan iddaan isaanii ji'a sadi Isaan haydawu hin jalqabinis (akkasuma). Warri ulfa ta'an immoo baallamni isaanii ulfa isaanii da'uudha. Nama Rabbiin sodaatu (Rabbiin) dhimma isaa irraa laafina isaaf godha. [3] ——— [3] dubartii hiikamte iddaan isii gosa sadihi 1-taxuriin itti dhuftu xurii sadii eeguu. 2-taxuriin irraa dhaabbatteefii ta itti dhufuu hingayin ji'a 3 turti. 3- ta ulfaa dayuudhan dhumatti.

Kun ajaja Rabbii kan gara keessanitti isa buuseedha. Nama Rabbiin sodaatu (Rabbiin) badiilee isaa isa irraa harcaasa mindaas isaaf guddisa.

Dandeettii keessan irraa bakka qubattanu isaan qubsiisaa. Isaan irratti dhiphisuuf jecha isaan hin rakkisinaa. Yoo warra ulfaa ta'an hanga ulfa isaanii da'anitti isaan qallabaa. Yoo isiniif hoosisan mindaalee isaanii isaaniif kennaa. Jidduu keessanitti haala gaariin mari'adhaa. Yoo wal rakkiftan tan biraa isaaf hoosisti. [4] ——— [4] dubartiin hiikamte yoo garaa qabaatte hanga deessutti manaafii nyaata kennuufii qaba. yeroo hoosiftus waliigalteen waan baasii nikafalaaf. dubartiin biroo tan haadha hintahinis yoo waa kafalaniifii hoosiste nitaha.

Abbaan dandeettii (qabeenyaa) qabu dandeettii isaa irraa haa qallabu. Namni hireen isaa isa irratti dhiphifame, waan Rabbiin isaaf kenne irraa haa qallabu. Rabbiin lubbuu kamiyyuu waan isheedhaaf kenne malee hin dirqisiisu. Rabbiin dhiphina booda bal'ina godhuuf jira. [5] ——— [5] baasiin jaartii hiikamteefii daa'ima isiin deessef muramu humna qabeenya abbaa laalameeti murama. kan qabeenya qabu guddisee haakennuu, hiyyeeysi hanguma humna isaatti haakennuu.

(warra) Magaalotaa irraa meeqaa meeqaatu (heddutu) ajaja Rabbii isheefi ergamtoota isaa faallessitee qormaata cimaa ishee qormaannee adabbii hamaa ishee adabne.

Adabbii dalagaa ishee dhamdhamte Booddeen dubbii ishees hongoo ta'e.

Rabbiin azaaba cimaa isaaniif qopheesse. Yaa warri aqliiwwan qabdan, warri amantan Rabbiin sodaadhaa. Dhugumatti Rabbiin gara keessanitti gorsa buuseera.

Ergamaa (erge) kan keeyyattoota Rabbii ibsituu taate isin irratti dubbisu, Warra amananii gaggaarii hojjatan dukkanoota keessaa gara ifaatti akka baasuuf jecha. Nama Rabbitti amanee gaarii dalage jannatoota jala ishee laggeen yaatu isa seensisa. ishee keessatti zalaalam hafoo tahanii. Dhugaatti Rabbiin isaaf hiree bareecheera. [6] ——— [6] ergamaan nabi muhammad. aayatoonni inni dubbisu qur'aana.

Rabbiin Isa samii torbaniifi dachii irraayis fakkiidhuma isaanii uumeedha. Ajajni jidduu isaaniitti bu'a(. Wanti inni kana uumeefis) akka isin Rabbiin waan hunda irratti danda'aafi Rabbiin beekumsaan wantoota cufa marsuu isaa beektanuufi.

Yaa Nabiyyichaa! Maaliif waan Rabbiin halaala siif godhe haraama goota jaartiiwwan tee jaalachiisuu barbaachaaf? Rabbiin araaramaa, rahmata godhaadha. [1] ——— [1] Waan halaal ufirratti haraam godhuun hinbarbaachisu.

Dhugumatti, Rabbiin karaa kakuulee keessan ittiin hiiktan isiniif ibseera. Rabbiin gargaaraa keessani. Inni beekaa ogeessa. [2] ——— [2] namni kakuu cabse kaffaaraa (adaba) isarra jira.

Yeroo Nabiyyichi gara garii niitolee isaatti iccitii wahii hime [yaadadhaa]. Yeroo isheen isa odeessitee Rabbiin isa isatti beeksise, garii isaa (isheetti) beeksisee, garii irraa gara gale. Yeroo inni isa isheetti himu “eenyutu kana sitti hime” jetteen. "(Rabbii) Beekaa, keessa hubataatu natti hime" jedheen. [3] ——— [3] jaartiin isaa nabiin icitii itti hime hafsaa binti umari isiin aa'ishatti himte.

Yoo tawbaa gara Rabbii deebitaniif (isiniif araarama) Onneen lamaan keessanii dhugumaan jallattee jirti. Yoo isa irratti wal gargaartan Rabbiin isatu gargaaraa isaati Jibriiliifi gaggaariin Mu'umintootaas (gargaaroo isaati), Maleykonnis booda sanaatii gargaartota isaati.

Yoo inni isin hiike, Gooftaan isaa niitolee kan isin irra caalan bakka isaaf buusuun ni kajeelama. (dubartoota) Muslimoota, mu’uminoota, ajajamtoota, toobbattoota, (Rabbiin) gabbartoota, soomantoota, kan beeraa fi dubra ta'an.

Yaa warra amantan! Lubbuulee teessaniifi maatiiwwan keessan ibidda (jahannam) tan qabsiisaan isii namootaafi dhagaalee ta'e, irraa eegaa. Isirra maleeykota gara jabeeyyii, ciccimoo ta'antu jiru. Waan Rabbiin isaan ajaje hin faallessanu, waan ajajaman ni hojjatu. [4] ——— [4] lubbuu ufiitiifii maatii ufii islaamummarratti eeguudhaan ibidda jahannam jalaa nagaya baasuun dirqama.

"Yaa warra kafartan! Guyyaa har’aa (Qiyaamaa) kana rakkina hin himatinaa; wanti isin galata galfamtan waanuma dalagaa turtan qofa" (jedhamu).

Yaa warra amantan! gara Rabbiitti tawbadhaaTawbaa qulqulluu. Gooftaan keessan diliiwwan teessan isin irraa haxaawee Jannatoota jala ishee laggeen yaatu isin seensisuun ni kajeelama. Guyyaa Rabbiin Nabiyyiifi warra isaa wajjin amanan hin xiqqeessine san, ifaan isaanii fuuldura isaaniitiifi mirgoowwan isaanii deema. Nijedhan "Yaa Gooftaa keenya! Ifaa keenya nuuf guuti; nuufis araarami; Ati waan hunda irratti danda'aa dha". [5] ——— [5] yeroo hunda tawbaan gara Rabbii deebi'uun barbaachisaadha.

Yaa Nabiyyichaa! Kaafirootaafi munaafiqoota irratti qabsaa'ii. isaan irratti cimi. Teessoon isaanii ibidda Jahannami. Deebiin waa hammaatee!

Rabbiin warra kafaraniif niitii Nuuhiifi niitii Luux fakkeenya godhe. Gabroota keenya gaggaarii keessaa gabroota lama jala turan. isaan ganan. Isaan lamaanis (Nuuhifi Luux) (adabbii) Rabbii irraa homaa isaan hin duroomsine. "Isin lamaan ibidda warra seenan wajjin seenaa" jedhameen. [6] ——— [6] namni jallaan yoo hangamillee nama gaaritti dhihaate, maatii tahee wajji jiraates homaa isa hinfayyadu hanga mataa ufiitii qajeelaa tahutti. jaartiin nuuhiifii luux kanaaf fakkeenya taati.

Ammas Rabbiin warra amananiif niitii Fir'awnaa fakkeenya godhe. Yeroo isheen "yaa Gooftaa kiyya! Si biratti Jannata keessatti mana naaf ijaari; Fir'awnaafi dalagaa isaa irraa na baraari; ummata miidhaa hojjatoota irraas na baraari" jette. [7] ——— [7] namni qajeele nama jallatatti maxxanee wajji jiraachuun yookaa maatii isaa tahuun homaa isa hinmiitu, waan ufii qajeelaa taheef jecha jaartiin fir'oownaa kanaaf fakkeenya taati.

Maryam Intala Imraan, ishee qaama saalaa ishee tiksites (fakkeenya warra amananii godheera). Ruuhii (uumaa) keenya irraa ta'e isa keessatti afuufne. Jechoota Gooftaa isheetiifi kitaabota Isaas ni dhugoomsite. Warra Rabbiif ajajamu irraas taate.

(Rabbiin) Inni mootummaan (waan hundaa) harka Isaa jiru tolli isaa baay'ate. Inni waan hunda irratti danda'aadha. [1] ——— [1] Rabbiin barakaafii kabajaan isaa guddate.

(Rabbiin) Isa du'aafi jireenya uumeedha eenyuu keessantu irra toltuu akka hojjatu isin qoratuuf jecha. Inni injifataa, araaramaadha.

(Rabbiin) Isa samii torba wal jalaa gubbaan uumeedha; uumaa Rahmaan keessatti wal dhabbii irraa homaa hin argitu. Mee agartuu kee (gara samii) deebisii dhoohaa irraa waan ta'e ni argitaa?

Ergasii yeroo baay'ee ija (laalcha) deddeebisi; ijji (kee) hoonga'aa dadhabaa ta'ee gara kee deebi'a.

Dhugumatti, samii addunyaa ibsaawwaniin (urjiiwwaniin) miidhagsineerra. Sheyxaanotaaf furguuggee ishee goone. Isaaniif adabbii ibidda boba'aa qopheessineerra. [2] ——— [2] samii adduniyaa jechuun ta dachitti gadi aantu tana.

Isaan Gooftaa isaaniitti kafaraniif adabbii jahannamtu jira. Deebi’ichi waa fokkate!

Yeroo ishee keessatti darbaman isheedhaaf (sagalee akka) halaaka harree dhaga'u, haala isheen danfuutti jirtuun.

Dallansuu irraa kan ka'e ciccituutti dhihaatti; dhawaata gareen wahii ishee keessatti darbamuun waardiyyaan ishee "sila akeekkachiisaan (nabiyyiin) isinitti hin dhufnee?" (jechuun) isaan gaafata.

Nijedhu "Eeyyeen; dhugumatti akeekkachiisaan nutti dhufeera; kijibsiifneeti 'Rabbiin homaa hin buufne; isin jallina guddaa keessa jirtu' jenneen".

Nijedhan "Odoo kan dhageenyu yookiin kan xiinxallinu taanee, silaa warra ibidda boba'aa (seenu) keessaa hin taanu turre".

Dilii isaanii ni amanan. Warra ibidda (boba'aa)tiif (rahmata Rabbii irraa) fagaachuun haa tahu!

Warra Gooftaa isaanii fagootti sodaatan araaramaafi mindaa guddaatu isaaniif jira.

Haasawa keessan gadi qabadhaa yookiin ol qabadhaa; Inni beekaa waan qoma keessaati.

Sila Inni uumee (iccitii isaanii) hin beekuu! inni keessa argaafi beekaadha.

Inni Isa dachii laaffifamtuu isiniif godheedha; naannoo ishee keessa deemaatii hiree Isaa irraas nyaadhaa. Deebiin garuma Isaatti.

Sila isa samii olitti tahe sodaa dhabdanii? dachii isiniin cichisiisuu, achumaan isheen sossooti.

mmoo isa samii olitti tahe sodaa dhabdanii? bubbee cirracha qabu isin irratti erguu. Akeekkachiisni Kiyya akkam akka ta'e beekuuf jirtu.

Dhugumatti, warri isaaniin duraa sobsiisaniiru; (adabbiin) mormiin kiyya akkam tureree!

Sila gara simbirroota gubbaa isaaniitti koola (goflaa) (qoochoo) isaanii babal'isanii walitti dachaasanii hin ilaalanuu? Rahmaaniin malee homtuu isaan hin qabu. Inni waan hunda argaadha.

Sila innin sun ka Rahmaaniin achitti waraanaa isiniif ta'ee isinii tumsuu eenyuma? Kaafiroonni gowwummaa keessatti malee hintaane.[3] ——— [3] kaafiroonni sheyxaanaatu isaan gowwoomsee jala deemanii kafaran.

Inni isin sooru sun eenyu Odoo Inni soorata Isaa (isinirraa) qabee? (hinjiru). Dhugumatti, isaan diddaafi (haqa) irraa baqachuu itti fufan. [4] ——— [4] yoo Rabbiin rizqii isaa isin dhoorge tokkolleen kan biroo kan isin razzaqu hinjiru.

Sila nama fuula isaa irratti gonbifamee deemutu (kaafiraatu) irra qajeelaa moo isa dhaabbatee karaa qajeelaa irra deemutu (mu'iminaatu) (irra qajeelaadha?)

Jedhi: "Inni Isa isin uumee dhageettii (gurraafii), agartuuwwaniifi (ijaafii) onneewwan isiniif godheedha; hangi isin galatoomfattan xiqqaadha"

Jedhi: "Inni Isa dachii keessa isin facaaseedha; garuma Isaatti oofamtan."

(kaafirtoonni mormiidhaaf) Nijedhu "Yoo kan dhugaa dubbattan taataniif, beellamni (kaafamaa) kun yoomi?".

Jedhi: "Dhugumatti, beekumsi isaa (qiyaamaa) Rabbiin qofa bira jira. Ani immoo akeekkachiisaa ifa galaa qofa."

Yeroma dhihoo ta'ee isa (beellamicha) argan fuulleen warra kafaranii fokkatte "Inni kun isa waammataa turtaniidha" jedhame.

Jedhi "Mee naaf himaa! yoo Rabbiin anaafi nama ana wajjin jiru balleesse yookiin rahmata nuuf godhe, kan kaafiroota adabbii laalessaa irraa baraaru eenyu?".

Jedhi "Inni Rahmaani Isatti amanne; Isa irrattis hirkanne. Namni jallina ifa ta'e keessa jiru eenyu akka ta'e beekuuf jirtu".

Jedhi: "Mee naaf himaa! odoo bishaan keessan dachii keessa gadi lixaa ta'ee eenyu bishaan yaa'u isiniif fida?"

Nuun Qalamaafi waan (namoonni) barreessaniinin kakadha.[1] ——— [1] harfiiwwan jalqaba suuraa jirtu tan maqaan waamamtu tna ibsi isiidhaa jalqaba suuraa baqaraatti kenname.

Ati qananii Gooftaa keetiitiin (nabiyyummaa inni siif kenneen) maraataa hin taane.

Dhugumatti, siif mindaa hin cinnetu jira.

Ati amala (naamusa) guddaa irra jirta. [2] ——— [2] Amalli gaariin ilma naatiif haalaan barbaachisaadha.

Fuulduratti arguuf jirta; isaanis arguuf jiru.

Eenyuu keessanitti maraattummaan jirtii (arguuf jirtu).

Gooftaan kee Isatu nama karaa Isaa irraa jallate akkaan beeka; qajeeltotas inni beekaadha. [3] ——— [3] kaqajeele Nabiyyichaafii muslimtoota, kajallate kaafirtoota.

Kijibsiiftota tole hinjedhin.

Odoo ati (ejjannoo kee) laaffiftee [Isaan] laaffisanii hawwan (jaalatan).

Akkaan kakataa salphataa hundaaf hin ajajamin.

Akkaan hamataa, (nama waldhabsiisuuf) faradaan akkaan deemaa kan ta'eef (hin ajajamin).

Toltuu kan akkaan dhorgu, namatti roorrisa (daangaa dabraa), dilaawaafis.

Gara jabeessa, sana booda immoo diqaalaa (galtuu) kan ta'eef (hin ajajamin).

Waan abbaa qabeenyaafi ilmaanii ta'eef (boonee kafare).

Yeroo keeyyattoonni Keenya isa irratti dubbifamtu, "(kun) ogbarruu warra duriiti" jedhe.

Funyaan irratti isa mallattoo goona.

Nuti akkuma abbootii ashaakiltii yeroo isaan bariidhaan ishee funaannachuuf kakatan qormaannetti, isaanis (mushrikoota Makkaas) qormaanneerra.

Siinoo hin baasanu (yoo Rabbiin fedhe hin jedhan).

Odoo isaan rafanuu, naanna'aan Rabbii kee biraa ta'e ishee irra (adabbiin) naanna'e. [4] ——— [4] osoo isaan rafan Rabbiin ibidda ittibuusee gubatte.

(Gubattee) Akka halkan dukkanaa (cilee) taatee bulte.

Bariidhaan walitti lallaban.

"Yoo kan oomishattan taataniif oyruu teessan irratti bariifadhaa (ganamaan bahaa)" (waliin jedhan). [5] ——— [5] osoo hiyyeessi kadhataan hindhufne duratti ganamaan bahaa oomishadhaa waliin jedhan.

Walitti hasaasaa (gara oyruu) deeman.

"Har’a hiyyeessi tokkoyyuu isinirratti akka ishee hin seenne" (jechuun hasaasan).

(akka yaada isaaniitti) (Hiyyeeyyii) dhowwuu irratti danda'oo ta'anii bariisifatan.

Yeroo ishee (gubatte) argan ni jedhan: "nuti karaa badoodha.

lakkii nuti (ooyruun teenya gubachuudhaan) hoongeffamoodha."

Irra filatamaan isaanii "sila maaliif Rabbiin hinqulqulleesine (subhaanallaahi hinjenne) isiniin jedhee hin turree?" jedhe.

"Gooftaan keenya qulqullaa'e; nuti miidhaa hojjattoota taaneerra" jedhan.

Kan wal komatan ta’anii gariin isaanii garii irratti garagale.

Ni jedhan: "yaa badii keenya! Nuti (hiyyeeyyii dhoorgatuun) daangaa dabritoota taanee jirra.

Gooftaan keenya kan ishee caaltu bakka nuuf buusuu kajeella. Nuti gara Gooftaa keenyaa kajeeloodha” (jedhan).

Adabni (addunyaa) akkanuma; adabbii Aakhiraatu irra guddaadha Odoo kan beekan tahanii (irraa of tiksu turan).

Warra Rabbiin sodaataniif Gooftaa isaanii bira Jannata qananiitu jira.

Sila Nuti muslimoota akka (kuffaarotaa) yakkamtootaa ni goonaa?

Maalumatu isiniif jira? Akkamitti (murtii jalloo tana) murteessitu!

Moo kitaaba (samii bu'e) kan isa keessaa dubbiftantu isiniif jiraa?

Kan isa keessa wanti isin filattan jiru (qabduu)? (hinqabdan).

Moo Sila kakuulee nurratti taheetu kan Guyyaa Qiyaamaa keessatti bakka ga'aa ta'etu isiniif jira moo ‘wanti isin murteessitan isiniif jiraa?

Eenyuu isaaniitu sanaaf (waan himattan san argachuuf) wabiidhaa isaan gaafadhu.

Moo Sila shariikota (kan murtee isaanii dhugoomsu)tu isaaniif tahee? Yoo kan dhugaa dubbatan ta'aniif shariikota isaaniitiin haa dhufanii (haafidanii).

Guyyaa mogolee irraa saaqamee (munaafiqoonni) gara sujuudaa waamamanii hin dandeenye san [yaadadhu].

Ijjoonni isaanii sodaattuu taatee xiqqeenyis isaan haguuga. Dhugumatti, isaan odoo fayyaa qabanuu (addunyaa irratti) sujuudatti waamamaa turan.

Anaafi nama haasa'a (Qur'aana) kana sobsiisu walitti nu dhiisi; Nuti suutaan karaa isaan hin beekne irraa isaan qabna.

(akka jallina keessa turaniif) Yeroon isaaniif kenna. Tooftaan Kiyya (kan kaafirootarratti tahe) cimaadha.

Moo Sila mindaa isaan gaafatteeti kafaluuf itti ulfaatemoo (maali)?

Sila (beekkomsa) iccitii fagoottu isaan biratti tahee, kan isaan barreessan?

Murtii Gooftaa keetiitiif obsi. Akka saahiba qurxummii hintahin yeroo lallabe inni yaaddoon guutame. [6] ——— [6] saahibni qurxummii nabi yuunusi. ummata isaatti aaree dallanee hayyama Rabbii malee keessaa godaanuuf deeme. yeroo doonii yaabbatee bahrarra deemu doonirraa darbamee qurxummiin liqimsite. achitti Rabitti iyyattee kadhate. qurxummiin haqqisee daangaa bahraa buuse. baaqula Rabbiin irratti magarsee gaaddiseessef. akkasitti nagaya bahe.

Odoo ni'imaan Gooftaa isaa irraa taate isa dhaqqabuu baattee, silaa komatamaa ta'eeti dirree biqiltuu hin qabne irratti darbama ture.

Gooftaan isaa isa filateeti (gabroota isaa) gaggaarii irraa isa godhe.

Isaan kafaran (laalcha hamaa) ijoowwan isaaniitiin lafaan si dhahuutti dhihaatan. yeroo yaadachiisa (qur'aana) dhaga'an "inni maraataa dha" (siin) jedhan.

Inni (qur'aanni) aalama hundaaf yaadachiisa malee hin taane.

Mirkaneessituun (qiyaamaa) [1] ——— [1] haaqqaan maqaa qiyaamaati.

Mirkaneessituttiin maali?

Mirkaneessituttiin maal akka taate maaltu si beeksise?!

(Ummanni) Samuudiifi Aad rukuttuu qalbii (Qiyaamaa) sobsiisaniiru.

Samuud iyya daangaa darbaadhaan balleeffaman.

Aad immoo qilleensa sagalee cimaa (qorrituu) akkaan bubbisuun balleeffaman.

Halkan torbaafi guyyaa saddeetiif walitti aansee isaan irratti erge. Ishee keessatti ummata kan jirma timiraa hundeen buqqifame fakkaatanii kukkufan argita.

Sila isaan irraa haftee wahii ni argitaa?

Fir'awn, warri isa duraatiifi (gandoonni) gombifamtoonnis diliidhaan dhufan. [2] ——— [2] gonbifamtoonni ummata nabi luux kan dachiin garaangalte. hundinu diliifii shirkii hojjatan.

Ergamaa Gooftaa isaaniitti fincilan qabaa cimtuu isaan qabe.

Nuti yeroo bishaan daangaa dabru doonii (nabi nuuh) keessatti isin yaabbachiifne (nagaya isin baafne).

Akka ishee isiniif gorsa goonuufi gurri waa hubattus akka ishee hubattuuf (kana goone).

Yeroo Garrii ykn Faaggaa (xurumbaa) keessa afuuffaan tokkittiin afuufamte, [3] ——— [3] isiin afuuffaa 2ffaati.

Dacheeniifi gaarreenis ol fuudhamanii caccabiinsa tokkittii caccaban,

Guyyaa san argamtuun (Qiyaamaan) ni argamti.

Samiinis ni baqaqxi; isheen guyyaa san laaftuudha.

Maleeykonni daangawwan ishee irratti ta'u. Arshii Gooftaa keetii guyyaa san (maleeykota) saddeettu gubbaa isaaniitti baadhatu.

Guyyaa san (murtiidhaaf) ni dhiyeeffamtuu, (iccitiin) dhokattuun isin irraa taate hin dhokattu.

Namni kitaaba isaa mirga isaatiin kenname ni jedha: “hoodhaa kitaaba kiyya dubbisaa. [4] ——— [4] warri kitaaba hojii isaa harka mirgaatiin kennamu warra jannataati, nigammada.

Ani qormaata koo qunnamuu (qiyaamaa gaafatamuu) dhugoomseen ture.”

Inni jireenya jaalatamtuu keessa ta'a.

Jannata ol fuudhamtuu keessa (ta'a).

Kan firiiwwan ishee (guurachuuf) dhihoo ta'an;

" Nyaadhaa; dhugaa" gammadoo ta’aatii, Waan guyyoota darban keessa dabarfattaniif jecha (isaaniin jedhama). [5] ——— [5] Waan duniyatti gaarii dalaydaniif jecha.

Ammoo Namni kitaaba isaa bitaa isaatiin kenname ni jedha: "yaa gaabbii tiyya! Odoon kitaaba kiyya kennamuu baadhee. [6] ——— [6] warri kitaaba isaa harka bitaatiin duuyda duubaan keennamu warra ibiddaati, nirifata.

Qormaanni kiyya maal akka ta'es (odoon) beekuu baadhee.

Odoo (dduti addunyatti du'e sun) isheen xumura (jiruu) kiyyaa taateen hawwa!

Qabeenyi kiyya homaa narraa hindeebifne (fayyadne).

Taaytaan tiyyas narraa bade” (jedha).

(Maleykotaan nijedhama) Isa qabaatii isa hidhaa (sakaalaa).

Ergasii ibidda isa seensisaa.

Ergasii sansalata dheerinni isaa dhundhuma torbaatama ta'e keessa isa seensisaa.

Inni Rabbii Guddaatti hin amanu ture.

Hiyyeeyyii nyaachisuu irrattis (namoota) hin kakaasu ture.

Har’a asitti firri isaaf hin jiru. [7] ——— [7] firri jaalalleen azaabaa isarraa deebisu isaaf hinjiru.

Nyaannis malaa (warra ibiddaa) irraa malee hin jiru. ——— malaa (---)

Warra dilaawoo malee isa hin nyaatu.

Waan isin argitaniin kakadha.

Waan isin hin argineenis (niin kakadha).

Inni (Qur'aanni) jecha ergamaa kabajamaati. [8] ——— [8] jecha Rabbii kan ergamaan kabajamaan Rabbirra fidee ummatarratti qara'u jechuudha.

Inni jecha weellisaatii miti; xiqquma qofa amantan.

Jecha raagaatiis miti; xiqqoo qofa gorfamtan.

Gooftaa aalama hundaa irraa (Muhammad irratti) buufamaadha.

Odoo (Muhammad) garii jechootaa (kan Nuti hin jedhin) Nurratti dubbatee,

Silaa Nuti mirgaan isa qabna turre.

Ergasii hidda onnee isarraa murra turre.

Isin irraa namni isarraa dhorgu tokkollee hin jiru.

Innis (Qur'aanni) warra Rabbiin sodaataniif gorsa.

Dhugumatti isin irraa namoonni (Qur'aana) sobsiisan akka jiran Nuti ni beekna.

Inni (Qur'aanni) kaafiroota irratti gaabbiidha. [9] ——— [9] Qur'aana kijibsiisuun guyyaa qiyaamaa gaabbii guddaa isaanitti taha jechuudha.

Inni (Qur'aanni) dhugaa mirkanaawaadha.

Maqaa Gooftaa kee guddaa ta’ee faarsi.

kadhataan kadhate Adaba (kaafiroota irratti) argamaa ta'e. [1] ——— [1] qishnaaf kaafirri mee yoo dhugaa tahe azaabni nutti haabu'uu jedhee kadhate.

Kan kaafirootatti (argamu kadhate); wanti isa (azaaba san) deebisu hin jiru.

Rabbii saahiba kortoowwanii ta'e irraa (argama).

Malaykonniifi Jibiriil gara Isaa ol koru guyyaa (qiyaamaa dheeraa) shallagni isaa waggoota kuma shantama ta'e keessatti.

Obsi obsa gaarii.

Isaan (azaaba san) fagoo taasisanii isa ilaalu.

Nuti immoo dhihootti isa argina.

Guyyaa (qiyaamaa) Samiin akka meeta baqee taatu.

(Guyyaa) Gaarreen akka jibrii iddamtee taatu.

(Guyyaa san) firri fira hin gaafatu.

Isaan agarsiifamu, Namni dilaawaan odoo ilmaan isaatiin azaaba guyyaa sanii uffuree jaalata.

Niitii isaatiifi obboleessa isaatiinis (odoo uf furee bilisa ba’ee jaalata);

Firoota isaa kan ofitti isa maxxanfattuunis (osoo uf furee jaalata);

Nama dachii keessaa hunda (kennee) ergasii (fidaan sun) nagaa isa baasuu (jaalata).

Dhorgamaa! isheen lazaadha (maqaa hulaa ibiddaati).

Buqqiftuu gogaa sammuuti.

Nama (amantii irraa) duubatti deebi'ee, gara gale ni waamti.

(Qabeenya) walitti qabee (zakaa odoo hin kennin) lakkaa’u (hunda waamti).

Dhugumatti, namni obsa dhabeessa (bololaa) ta'ee uumame.

Yeroo hamtuun isa tuqe mufataa (obsa dhaba).

Yeroo wanti gaariin isa tuqe immoo dhorgataadha.

Warra salaatan malee;[2] ——— [2] Warri salaataى haala fokkataa olitti himame sanirraa qulqulluudha.

Isaan salaata isaanii irratti gadi dhaabbatan (dawwaman);

Isaan qabeenya isaanii keessa qoonni beekamaan jiru, [3] ——— [3] sun zakaafii sadaqaadha.

Hiyyeessa Kadhataafi kan hin kadhanneef,

Isaan Guyyaa Murtii dhugoomsan,

Isaan adabbii Gooftaa isaanii sodaatan (malee kan biroo obsa dhabaa dha).

Azaabni Gooftaa isaanii (nama tuquu dhabuun isaa) (sodaachisaadha) amanamaa miti.

Isaan qaama saalaa isaanii tiiksan,

Niitolii isaanii yookiin waan mirgi isaanii horatan irratti malee; (kanneen walqunnamurratti) isaan komatamoo miti.

Namni sanaan ala (fedhii guutachuu) barbaade immoo, isaan warra daangaa dabroodha. [4] ——— [4] Walqunnamtii jaartii ufiitiin alatti karaaleen adda addaa kamiiyyu kan fedhii saalaa ittiin bahan dhoowwaafii badii guddaadha.

Ammas isaan amaanaa isaaniitiifi waadaa isaanii eegan,

Isaan ragaa isaaniitiin dhaabbatan (haqa qofa ragaa bahan),

Isaan salaata isaanii irratti tiikfatan. [5] ——— [5] seera isii guutanii yeroo isii eeggatanii salaatan.

Warri sun jannata keessatti kabajamoodha.

Warra kafareef maaltu jiraayi sirratti xiyyeefatu (sikijibsiisuuf jarjaru)?

Garee gareen mirgaafi bitaa irra guutanii (sitti marsanii).

Sila namni isaan irraa ta'e hundi jannata qananii seensifamuu kajeelaa?

Haa dhorgamanu! Nuti waanuma isaan beekan (bishaan hormaataa) irraa isaan uumne.

Gooftaa Bahootaatiifi Dhihootaatiin kakadhaa! Nuti dhugumatti danda’oodha.

Namoota isaan irra caalan bakka buusuu irratti (danda'oo dha). Nuti dadhabsiifamoo hin taane.

Hanga Guyyaa isaaniif beellamame san qunnamanitti, (cubbuu keessa) seenanii haa taphatanii isaan dhiisi.

Guyyaa qabroota irraa arifataa ba'an isaan akka waan gara taabotootaatti dhangala'an fakkaatu. [6] ——— [6] taabotoota adduniyatti dharaan gabbaraa turanitti dhangala'an fakkatu.

Ijjoonni isaanii xiqqaattuu salphinni isaan haguugdi. Sun guyyaa isaan isa sodaachifamaa turaniidha.

Nuti Nuuhiin gara ummata isaatti ergineerra "odoo adabbiin laalessaan isaanitti hin dhufin dura ummata kee sodaachisi" jechuun. [1] ——— [1] Nabi nuuh hangafa ergamtootaati.

(Nuuh) ni jedhe: "yaa ummata kiyya! Ani isiniif akeekkachiisaa ifa bahaadha.

Rabbiin gabbaraa; Isa sodaadhaa; anaafis ajajamaa" jechuun.

"Diliilee teessan irraa isiniif araarama; hanga yeroo murtaa'eettis isin tursiisa. Beellamni Rabbii yeroo dhufe booda hin aanfamu. Odoo kan beektan taatanii (silaa isa malee hin gabbartanu).

(Nuuh) ni jedhe: "Gooftaa kiyya! Ani ummata kiyya halkaniifi guyyaan (gara sigabbaruutti) waame.

Waamichi kiyya (dhugaa irraa) dheefa malee homaa isaaniif hin daballe.

Akka Ati isaaniif araaramtuuf dhawaata ani isaan waamuun qubbeen isaanii gurroowwan isaanii keessa kaa’anii uffata isaanii haguuggatanii (badii) itti fufan; booniinsa boonan. [2] ——— [2] akka gorsa kiyya hindhageenyeef gurra qubaan cufatan, akka ijaan na hingarreef uffata isaaniitiin fuula haguuggatan.

Ergasii ani lallabeen isaan waame.

Eegasii ani isaan beeysise; hasaasuus isaanittin hasaase.

Nin jedhe ‘Gooftaa keessan araarama kadhaa; Inni Akkaan Araaramaadhan’.

Rooba baay'ee deddeebi'aa isin irratti erga. (rooba guddaa isiniif roobsa).

Qabeenyaafi ilmaanis isiniif dabala. Ashaakiltii isiniif godha laggeenis isiniif taasisa.

Maaltu isiniif jiraayi guddina Rabbii hin sodaanne?

Dhugumatti, sadarkaa sadarkaadhaan isin uumeera.

Sila isin hin arginee akkamitti Rabbiin samii torban wal jalaa gubbaatti akka uume ?

Isaan keessatti ji'a ibsaa taasisee; aduus madda ifaafi ho'aa (siraaja) taasise.

Rabbiin biqilchuu (uumuu) dachii irraa isin biqilche.

Ergasii (duutanii awwaalamtanii) ishee keessatti isin deebisa, (guyya qiyaamaa isin kaasuudhaan) baasuus isin baasa.

Rabbiin dachii afata isiniif godhe.

Akka isin ishee irraa karaalee babal'aa seentaniif.

Nuuhiin ni jedhe: "Gooftaa kiyya! Isaan ajaja kiyya didanii, nama qabeenyi isaatiifi ilmaan isaa hoonga’iinsa malee homaa isaaf hin daballe hordofan.

Shira gurguddaa shiran.

‘Gabbaramtoota keessan hin dhiisinaa; waddi, suwaa'i, yaghuus, ya'uuqiifi nasriinis hin dhiisinaa' (waliin) jedhan.[3] ——— [3] maqoonni shanan kuni maqaa taabotoota ummanni nuuh gabbaruuti, dur isaan nama gaggaarii turan. eega isaan du'an turanii dhaloonni boodaa qabrii isaaniirratti siidaa jaaranii isaan gabbaran.

Dhugumatti, (namoota) baay'ee jallisaniiru. Miidhaa raawwattootaaf jallinna malee hin dabalin.”

Diliiwwan isaanii irraa kan ka'e, (addunyatti) bishaaniin nyaachifaman, (aakhiratti) ibidda seensifaman. Rabbiin malee tumsitoota isaaniif hin arganne.

Nuuhiin ni jedhe: "Gooftaa kiyya! Kaafiroota irraa nama tokkollee dachii irratti hin dhiisin.

Yoo Ati isaan hambifte gabroota Kee jallisu; dilaawoo akkaan kaafira ta'e malees hin dhalan (hin horan).

Gooftaa kiyya! Anaaf araarami abbaafi haadha kiyyaafis, nama mu’umina ta'ee mana kiyya seeneefis, mu'uminootaafi mu'umintittiifis (araarami). Kaafirootaaf badii malee hin dabalin.”